Bí a ṣe lè gbin irẹsi pẹ̀lú ọwọ́ ní ìgbésẹ̀-ní-ìgbésẹ̀ (Ilana ogbin lati gbingbin si ikore) Má ṣe kórìíra iṣẹ́ àṣekára tàbí iṣẹ́ àgbẹ̀, èyí tí Ọ̀gá-ògo jùlọ ti yàn. Ecclesiasticus 7:15
Ṣíṣe ìrẹsì funfun láìsí ọwọ́—láti ìwọ̀nba irúgbìn títí dé ọkà tí a ti parí lórí àwo rẹ—jẹ́ ìlànà ìbílẹ̀, tí ó gba àkókò púpọ̀, tí ó gba oṣù mẹ́ta sí márùn-ún, ó sinmi lórí irú ìrẹsì náà.
1. Igbaradi ati Igbin irugbin
Ṣaaju ki o to gbin, o nilo lati rii daju pe awọn irugbin rẹ wa ni ilera ati pe wọn ti ṣetan lati dagba. Ìdánwò Líle: Fi àwọn èso ìrẹsì rẹ sínú omi mímọ́ (tàbí omi iyọ̀) kan. Da wọn pọ̀ kí o sì da àwọn èso tí ó bá léfòó sí òkè nù, nítorí pé wọ́n ṣofo tàbí wọ́n wà ní ihò. Pa àwọn èso tí ó dára tí ó bá rì sí ìsàlẹ̀ mọ́.
1
Ẹ má ṣe kórìíra iṣẹ́ àṣekára, tàbí iṣẹ́ àgbẹ̀, tí Ọ̀gá-ògo ti yàn. Ecclesiasticus 7:15
Rírì àti Ìfàmọ́lẹ̀: Fi omi tútù bo àwọn irugbin tó dára fún wákàtí mẹ́rìnlélógún . Lẹ́yìn náà, da omi náà nù kí o sì fi àwọn irugbin tó tutu sínú àpótí tó ní àwọ̀ tàbí kí o fi wọ́n sínú àpò tó tutu fún wákàtí mẹ́rìnlélógún sí mẹ́rìndínlógójì títí tí wọ́n fi máa hù jáde (àwọn gbòǹgbò funfun kéékèèké yóò bẹ̀rẹ̀ sí í yọ jáde).
2. Ìmúrasílẹ̀ àti Gbígbìn Ilẹ̀
Irẹsi nilo abojuto omi ati ile ni pẹkipẹki lakoko awọn ipele ibẹrẹ rẹ. Ibùsùn Ọmọ́-ìtọ́jú: Ya ilẹ̀ kékeré kan sọ́tọ̀ (tó tó ìdá kan nínú mẹ́wàá ìwọ̀n agbègbè ìgbìn rẹ). Tọ́ àwọn irúgbìn tí o ti gbìn tẹ́lẹ̀, tẹ́ wọn sílẹ̀, kí o sì fọ́n wọn káàkiri orí ilẹ̀ tí ó tutù yìí láti gbin àwọn irúgbìn. Ìpalẹ̀mọ́ Pàtàkì fún Igi: Nígbà tí àwọn irugbin rẹ bá ń dàgbà ní ilé ìtọ́jú ọmọ fún ọjọ́ ogún sí mẹ́ẹ̀ẹ́dọ́gbọ̀n, tú ilẹ̀ náà kí o sì gbẹ́ ilẹ̀ náà ní ìgbà méjì sí mẹ́ta láti fọ́ ilẹ̀ náà. Fi omi kún ilẹ̀ náà pẹ̀lú ìwọ̀n sẹ̀ǹtímítà díẹ̀ kí o sì da omi sínú ilẹ̀ náà (dà á pọ̀ mọ́ ẹrẹ̀ rírọ̀, tí ó sì mọ́lẹ̀), lẹ́yìn náà, kọ́ àwọn ògiri ẹrẹ̀ tí ó rẹlẹ̀ (àwọn ìdìpọ̀) yíká àyíká náà láti pa omi mọ́. Gbígbìn: Fa àwọn irugbin ọlọ́jọ́ ogún náà pẹ̀lẹ́pẹ̀lẹ́ láti inú ilé ìtọ́jú ọmọ, fọ ẹrẹ̀ náà kúrò nínú gbòǹgbò wọn, kí o sì so wọ́n pọ̀. Rìn lọ sí oko pàtàkì tí a ti pò mọ́ omi kí o sì fi ọwọ́ tì àwọn irugbin méjì sí mẹ́ta sínú ẹrẹ̀ náà ní orí òkè náà, kí o sì fi wọ́n sí àárín ìwọ̀n 20 cm sí ara wọn.
3. Ìṣàkóso àti Ìkórè Ọgbìn
2
Ẹ má ṣe kórìíra iṣẹ́ àṣekára, tàbí iṣẹ́ àgbẹ̀, tí Ọ̀gá-ògo ti yàn. Ecclesiasticus 7:15
Omi ati Igi Epo: Jẹ ki omi naa wa ni aaye ti ko jin (2 si 5 cm) lakoko akoko koriko lati dẹkun idagbasoke koriko. Ti awọn koriko ba han, fa wọn ni ọwọ ni ayika ọsẹ mẹta ati marun lẹhin gbigbe wọn. Ìfà omi sí omi: Ní nǹkan bí ọjọ́ méje sí mẹ́wàá kí ìkórè tó bẹ̀rẹ̀—nígbà tí àwọn ọkà bá di àwọ̀ wúràofeefee tí oko náà sì ti ṣetán—da omi tó kù kúrò nínú oko náà kí ilẹ̀ náà lè gbẹ. Ìkórè: Lo dòjé ọwọ́ láti gé igi ìrẹsì tó ti dàgbà ní ìwọ̀n 15 sí 25 cm lókè ilẹ̀ nígbà tí nǹkan bí 80–85% àwọn ọkà bá ní àwọ̀ koríko. Tú igi tí a gé sínú oòrùn fún ìgbà díẹ̀ kí ó lè gbẹ díẹ̀.
4. Fífi ọ̀gẹ̀dẹ̀, gbígbẹ, àti fífọ ọwọ́
Nígbà tí o bá kórè rẹ̀ tán, a ó fi paddy (ìrẹsì onírun tí a fi sínú àpò líle). Pípa èyí dà sí ìrẹsì funfun tí a lè jẹ nílò ìgbésẹ̀ mẹ́ta ìkẹyìn: Fífi ẹ̀ka pákà: Ya àwọn ọkà náà sọ́tọ̀ kúrò nínú koríko náà pẹ̀lú ọwọ́. O lè ṣe èyí nípa dídi àwọn igi náà mú kí o sì fi agbára lù wọ́n mọ́ ibi ìpakà onígi tàbí nínú àpótí onígi ńlá kan. Fífẹ́ àti Gbígbẹ: Tú àwọn ọkà tí a ti gé kúrò ní ibi gíga ní ọjọ́ tí afẹ́fẹ́ ń fẹ́, tàbí lo apẹ̀rẹ̀ tí a hun tí ó tẹ́jú, láti jẹ́ kí afẹ́fẹ́ fẹ́ èérún, eruku, àti àwọn ọkà tí ó ṣófo lọ. Tú àwọn ọkà tí a ti wẹ̀ mọ́ sórí àwọn aṣọ ìbora tàbí ilẹ̀ kọnkéréètì tí ó mọ́ lábẹ́ oòrùn fún ọjọ́ méjì sí mẹ́ta, kí o sì máa yí i padà nígbà gbogbo títí tí omi inú rẹ̀ yóò fi dín sí nǹkan bí 13–14%. Lílo ọwọ́ láti fi ṣe ìpara (Pounding): Fi igi gbígbẹ náà sínú amọ̀ onígi tàbí òkúta jíjìn. Nípa lílo igi onípele lílágbára, fi ọ̀gẹ̀dẹ̀ lu àwọn ọkà náà lọ́nà tí ó wọ́pọ̀. Ìjà láàárín àwọn ọkà, ìpara, àti ìpara náà yóò fọ́ àwọn èèpo ara òde líle náà, yóò sì fọ́ àwọn ẹ̀yà ara inú rẹ̀. Ìmọ́tótó Ìparí: Máa fa àdàpọ̀ tí a ti lù lẹ́ẹ̀kọ̀ọ̀kan, kí o sì lo àwo ìfọ́nká rẹ láti fẹ́ àwọn èèpo tí ó ti bàjẹ́ kúrò, kí o sì ya àwọn èèpo irẹsì funfun tí ó mọ́, tí a ti yọ́ kúrò lára àwọn èèpo tí ó kù tàbí àwọn ègé tí ó ti bàjẹ́.
Ipa Pataki ti Irẹsi ninu Aabo Ounje Kariaye Irẹsi ju ounjẹ lọ nìkan; o jẹ ipilẹ ipilẹ fun aabo ounjẹ agbaye, iduroṣinṣin eto-ọrọ, ati alafia awujọ. Ounjẹ fun diẹ sii ju idaji awọn olugbe agbaye lọ, wiwa rẹ, idiyele ti ifarada, ati iduroṣinṣin iṣelọpọ taara pinnu boya bilionu eniyan le sa fun ebi ati osi.
3
Ẹ má ṣe kórìíra iṣẹ́ àṣekára, tàbí iṣẹ́ àgbẹ̀, tí Ọ̀gá-ògo ti yàn. Ecclesiasticus 7:15
1. Gbígbẹ́kẹ̀lé Kalori ati Ounjẹ Nla Ìwọ̀n Àgbáyé: Àwọn ènìyàn tó lé ní bílíọ̀nù mẹ́ta àti ààbọ̀ kárí ayé—tó pọ̀ jù ní gbogbo Éṣíà, ṣùgbọ́n ní àwọn apá kan ní Áfíríkà àti Látìn Amẹ́ríkà—ló ń gbára lé ìrẹsì fún ó kéré tán 20% nínú ìwọ̀n agbára wọn ojoojúmọ́. Ìpìlẹ̀ Agbára: Gẹ́gẹ́ bí orísun agbára tí ó ní àwọn kaboháídéréètì nínú, ìrẹsì ń pèsè agbára lójúkan náà tí ó sì rọrùn láti rí, èyí tí ó mú kí ó ṣe pàtàkì fún àwọn ènìyàn tí owó wọn kò pọ̀ níbi tí onírúurú oúnjẹ lè dínkù. Agbara Awọn eroja kekere: Yato si agbara ipilẹ, awọn ilọsiwaju ode oni bii iresi ti a ti ni agbara bioforced (bii awọn oriṣiriṣi ti a ṣe tabi ti a ṣe apẹrẹ fun awọn vitamin ati awọn ohun alumọni ti o pọ si) ṣe afihan ipa ti iresi ni ija lodi si ebi ti o farasin ati awọn aito ounjẹ.
2. Ìgbésí ayé ọrọ̀ ajé àti ìdúróṣinṣin ìgbéríko Iṣẹ́ Àgbẹ̀ Àwọn Oníṣòwò Kékeré: Iṣẹ́ àgbẹ̀ ìrẹsì ni orísun owó àti iṣẹ́ pàtàkì fún ọgọ́rọ̀ọ̀rún mílíọ̀nù àwọn àgbẹ̀ oníṣòwò kéékèèké kárí ayé, ọ̀pọ̀ nínú wọn ló ń ṣiṣẹ́ lórí ilẹ̀ kékeré. Àwọn Ọrọ̀ Ajé Ìgbéríko: Ní àwọn agbègbè tí wọ́n ń ṣe àgbékalẹ̀ ọjà pàtàkì, gbogbo ọrọ̀ ajé ìbílẹ̀—tí ó kan gbígbìn, ìkórè, ìlọ, ìrìnnà, àti ìṣòwò ọjà—yíká ẹ̀wọ̀n iye ìrẹsì. Iṣowo Agbaye: Irẹsi jẹ ọja kariaye ti a n ṣowo pupọ, ati awọn iyipada ti o wa lati okeere lati ọdọ awọn olupese pataki ni o ni ipa taara lori iduroṣinṣin ọja ounjẹ agbaye.
3. Ìdúróṣinṣin Àwùjọ àti Ìṣèlú àti Ìṣàkóso Owó Dídènà Àìsàn Oúnjẹ: Nítorí pé ìrẹsì jẹ́ oúnjẹ pàtàkì fún àwọn òṣìṣẹ́ ìlú àti àwọn ará ìlú, ìlọsókè lójijì nínú owó rẹ̀ lè fa àìní oúnjẹ àti ìfàsẹ́yìn tó le koko lójúkan náà. Yẹra fún Ìjàgídíjàgan Àwùjọ: Ìtàn ti fihàn leralera pé ọjà ìrẹsì tó ń yí padà àti àìtó tó le koko lè fa àìdúróṣinṣin àti ìfẹ̀hónúhàn àwùjọ tó gbòòrò. Nítorí náà, àwọn ìjọba ń wo ìrẹsì gẹ́gẹ́ bí ohun ìní orílẹ̀èdè tó ní ètò, wọ́n sábà máa ń ṣe àkójọ àwọn ohun ìní orílẹ̀-èdè tí wọ́n sì ń ṣàkóso àwọn ọjà tí wọ́n ń kó jáde láti dáàbò bo àwọn ènìyàn nílé.
4. Awọn titẹ pataki ti o dojukọ aabo iresi Dídúró aabo irẹsi di ojo iwaju koju awọn idiwọ ti a ko ri tẹlẹ: Ìyípadà Ojúọjọ́: Àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ ojúọjọ́ tó le koko, òjò òjò tí a kò lè sọ tẹ́lẹ̀, otútù tó ń pọ̀ sí i, àti ìbísí omi òkun ń halẹ̀ mọ́ àwọn odò tó ń ṣe ìrẹsì (bíi Mekong Delta). Àìtó Omi: Iṣẹ́ àgbẹ̀ oko jẹ́ ohun tó gba omi púpọ̀. Pípa ilẹ̀ omi run àti àìtó omi tó ń burú sí i mú kí àwọn iṣẹ́ ìtọ́jú omi ìrọ̀lẹ̀ lọ́wọ́lọ́wọ́ ṣòro láti tẹ̀síwájú. Ìdàgbàsókè Iye Ènìyàn: Ìbéèrè oúnjẹ kárí ayé ń tẹ̀síwájú láti pọ̀ sí i, èyí sì ń béèrè fún àtúnṣe iṣẹ́ àgbẹ̀ láti mú kí èso pọ̀ sí i lórí ilẹ̀ tí ó ń dínkù.
4