דער רוף פון שמואל 'שמואל א' ג טַער אין יענע טעג; עס איז נישט 1 און דער ייי נגל שמואל האא ט געדינט גאא ט פאײ ר אליען .און דאא ס וואא רט פון גאא ט איז געווען ײ .געווען קיין אא פענע זעאונג ,און עס איז געווען אין יענער צייט ,ווען עלי איז געלעגן אויף זיין אא רט ,און זיינע אויגן האא בן אא נגעהויבן צו ווערן טונקל 2 ;אײ ז ער האא ט נישט געקענט זען און איידער די לאא מפ פון גאא ט איז אויסגעגאײ נגען אין דעם טעמפל פון גאא ט ,וואו דער אא רון פון גאא ט איז געווען ,און שמואל 3 ;איז געלעגן שלאא פן .האא ט גאא ט גערופן שמואלן ,און ער האא ט געענטפערט :דאא בין איך 4 ווַל דו האא סט מיך גערופן .און ער האא ט געזאא גט :איך האא ב נישט 5 און ער איז געלאא פן צו עליען און געזאא גט :דאא בין איך ,ײ .גערופן; ליג זיך ווידער אײ ראא פ .און ער איז געגאײ נגען און האא ט זיך געלייגט :און גאא ט האא ט נאא ך אײ מאא ל גערופן ,שמואל .און שמואל איז אויפגעשטאײ נען און איז געגאײ נגען צו עליען ,און האא ט געזאא גט 6 מַן זון; ליג זיך ווידער אײ ראא פ ווַל דו האא סט מיך גערופן .און ער האא ט געענטפערט :איך האא ב נישט גערופן ,ײ .דאא בין איך ,ײ .איצט האט שמואל נאך נישט געקענט גאט ,און דאס ווארט פון גאט איז אים נאך נישט געווען אנטפלעקט 7 און גאא ט האא ט ווידער גערופן שמואלן אײ דריטן מאא ל .און ער איז אויפגעשטאײ נען און איז געגאײ נגען צו עליען און האא ט 8 .געזאא גט :דאא בין איך ,ווייל דו האא סט מיך גערופן .און עלי האא ט באײ מערקט אײ ז גאא ט האא ט גערופן דאא ס קינד ,דעריבער האט עלי געזאגט צו שמואלן :גיי ,ליג זיך אײ ראא פ; און עס וועט זיין ,אויב ער וועט דיך רופן ,זאא לסטו זאא גן :רעד 9 .גאא ט ,ווייל דיין קנעכט הערט .און שמואל איז געגאײ נגען און זיך געלייגט אויף זיין אא רט און גאא ט איז געקומען און האא ט זיך געשטעלט און גערופן ווי אײ לע אײ נדערע מאא ל" :שמואל ,שמואל!" האא ט שמואל 10 ".געענטפערט" :רעד ,דיין קנעכט הערט צו און גאא ט האא ט געזאא גט צו שמואלן :זע ,איך וועל טאא ן אײ זאײ ך אין ישראל ,וואא ס וועט קלינגען ביידע אויערן פון יעדן וואא ס 11 .הערט עס זַן הויז; ווען איך וועל אא נהייבן ,וועל 12 זַן קעגן עליען אײ לץ וואא ס איך האא ב גערעדט וועגן ײ אין יענעם טאא ג וועל איך מקיים ײ .איך אויך ענדיקן זַנע זין 13 ווַל ײ זַן הויז אויף אייביק פאײ ר דער עבירה וואא ס ער ווייסט; ײ ווייל איך האא ב אים געזאא גט אײ ז איך וועל משפטן ײ .האא בן זיך פאײ רשעמט ,און ער האא ט זיי נישט צוריקגעהאײ לטן און דעריבער האא ב איך געשוואוירן דעם הויז פון אלי ,אײ ז די עוון פון דעם הויז פון אלי וועט נישט פאײ רריכט ווערן מיט 14 .קרבן און מיט מנחה אויף אייביק
1
דער רוף פון שמואל
און שמואל איז געלעגן ביזן מאא רגן ,און ער האא ט געעפנט די טירן פון גאא טס הויז ,און שמואל האא ט מורא געהאײ ט צו 15 .דערציילן עליען די חזון מַן זון! און ער האא ט געענטפערט :דאא בין איך 16 .האא ט אלי גערופן שמואלן און געזאא גט :שמואל ,ײ און ער האט געזאגט ,וואא ס איז די זאײ ך וואא ס גאא ט האא ט צו דיר געזאא גט? איך בעט דיך ,זאא לסט עס נישט פאײ רבאא רגן פון 17 מיר; זאא ל גאא ט דיר טאא ן אײ זוי און נאא ך מער ,אויב דו וועסט פאײ רבאא רגן עפעס פון מיר פון אײ לע די זאײ כן וואא ס ער האא ט צו דיר .געזאא גט און שמואל האא ט אים דערציילט אײ לץ ,און האא ט גאא רנישט פאײ רבאא רגן פון אים .און ער האא ט געזאא גט :דאא ס איז גאא ט; זאא ל ער 18 .טאא ן וואא ס איז אים גוט און שמואל איז אויפגעוואײ קסן ,און גאא ט איז געווען מיט אים ,און ער האא ט קיין איינעם פון זיינע ווערטער נישט געלאא זט 19 .פאײ לן צו דער ערד זַן אײ נביא פון גאא ט 20 .און גאײ נץ ישראל פון דן ביז באר שבע האא ט געוואוסט אײ ז שמואל איז באײ שטימט געוואא רן צו ײ און גאא ט האא ט זיך ווידער באײ וויזן אין שילה ,ווייל גאא ט האא ט זיך געמאײ כט אײ אײ נטפלעקונג צו שמואלן אין שילה דורך דעם 21 .וואא רט פון גאא ט
קאא מענטאא ר די רוף פון דעם קינד שמואל אין שמואל א' קאפיטל ג' איז איינע פון די מערסט צערטלעכע און טראנספארמאטיווע דערציילונגען אין דער תנ"ך .עס צייכנט דעם איבערגאנג פון גייסטיקער פירערשאפט אין ישראל פון דעם דורכפאלנדיקן .הויז פון אלי צו א געטרייע נייעם נביא וואס זאל פירן דאס פאלק דורך איר וויכטיגע מאנארכישע תקופה
'פסוק-ביי-פסוק איבערבליק פון שמואל א' קאפיטל ג שטעלן די סצענע :גייסטיקע פינצטערניש און געטרייע דינסט )פסוקים (3–1 פסוק " :1און דער ייי נגל שמואל האא ט געדינט גאא ט פאײ ר אלי .און דאא ס וואא רט פון גאא ט איז געווען טייער אין יענע טעג; עס איז ".נישט געווען קיין אא פענע זעאונג דַט :שמואל ,נאא ך אײ יונג ייי נגל ,דינט געטריי גאא ט אונטערן אײ לטן כהן גדול אלי .די פראײ זע "דאא ס וואא רט פון גאא ט איז באײ ײ גַסטיקן פאײ רפאײ ל אין דַט אײ ז עס איז געווען זעלטן; גאא טלעכע התגלות איז געוואא רן זעלטן צוליב דעם ײ טַער" באײ ײ געווען ײ .ישראל פסוק " :2און עס איז געשען אין יענער צייט ,ווען עלי איז געלעגן אויף זיין אא רט ,און זיינע אויגן האא בן אא נגעהויבן צו ווערן ";טונקל ,אײ ז ער האא ט נישט געקענט זען גַסטיקער בלינדקייט און מאא ראײ לישער דַט :אלי'ס פיזישע בלינדקייט דינט ווי אײ סימבאא לישע אא פשפיגלונג פון ישראל'ס ײ באײ ײ צַט .פינצטערניש אין יענער ײ פסוק " :3און איידער די לאא מפ פון גאא ט איז אויסגעגאײ נגען אין דעם טעמפל פון גאא ט ,וואו דער אא רון פון גאא ט איז געווען ,און ";שמואל איז געלעגן שלאא פן דַט :די דערציילונג נעמט אא רט גלייך פאײ ר דער זון פון גאא ט ,גלייך פאײ ר דער גאא לדענער לאא מפ אין משכן איז ערלויבט באײ ײ זַן פיזישע נאא ענטקייט צו גאא טס געוואא רן צו פאײ רלעשן .שמואל וואא ס שלאא פט לעבן דעם ארון פון גאא ט אונטערשטרייכט ײ זַן .בַ ײ ײ די אומרעכטע אידענטיטעט :גאא ט רופט שמואל )פסוקים (9–4 ".פסוק " :4אײ ז גאא ט האא ט גערופן שמואל ,און ער האא ט געענטפערט ,דאא בין איך דַט :גאא ט הייבט אא ן קאא מוניקאײ ציע גלייך מיטן יונגן ייי נגל ,וואא ס ענטפערט מיט באײ לדיקער גרייטקייט )"דאא בין איך"( .באײ ײ ווַל דו האא סט מיך גערופן .און ער האא ט געזאא גט ,איך פסוק " :5און ער איז געלאא פן צו אלי'ן ,און האא ט געזאא גט ,דאא בין איך; ײ לַג זיך ווידער אײ ראא פ .און ער איז געגאײ נגען און האא ט זיך אײ ראא פגעלייגט ".האא ב נישט גערופן; ײ
2
דער רוף פון שמואל
ווַל שמואל האא ט נאא ך נישט דערפאײ רט אײ דירעקטע גאא טלעכע התגלות ,פאײ רמישט ער גאא טס קול מיט דער דַט :ײ באײ ײ זַן מענטאא ר ,אלי ,און לויפט אים פאא לגן .באײ קאײ נטער קול פון ײ פסוק " :7–6און גאא ט האא ט נאא ך אײ מאא ל גערופן ,שמואל ...איצט האא ט שמואל נאא ך נישט געקענט גאא ט ,און דאא ס וואא רט פון ".גאא ט איז אים נאא ך נישט אײ נטפלעקט געוואא רן דַט אײ פערזענלעכע דַט :דער פראא צעס איבערחזרט זיך .פסוק 7קלעראײ פיצירט אײ ז "קענען גאא ט" דאא באײ ײ ,באײ ײ זַן קול ,וואא ס שמואל וועט באײ לד באײ קומען .דערפאײ רונגספולע באײ ציי ונג און דערקענונג פון ײ פסוק " :9–8און גאא ט האא ט ווידער גערופן שמואלן דאא ס דריטע מאא ל ...און אלי האא ט באײ מערקט אײ ז גאא ט האא ט גערופן דאא ס :קינד .דעריבער האא ט אלי געזאא גט צו שמואלן :גיי ,ליג זיך אײ ראא פ; און עס וועט זיין ,אויב ער וועט דיך רופן ,זאא לסטו זאא גן ".רעד ,גאא ט ,ווייל דיין קנעכט הערט זַנע פערזענלעכע חסרונות ,אײ קטירט גַסטיקע פאײ רשטאײ נד .טראא ץ ײ דרַ פרווון ,וועקט זיך ענדלעך אויף עלי'ס ײ דַט :נאא ך ײ באײ ײ גַסטיקער מענטאא ר ,און לערנט שמואל ווי זיך צו שטעלן צו הערן גאא ט .עלי ווי אײ קלוגער ײ די גאא טלעכע בשורה פון משפט )פסוקים (10-14 .פסוק " :10און גאא ט איז געקומען ,און האא ט זיך געשטעלט ,און האא ט גערופן ווי אין די פריערדיגע מאא לן ,שמואל ,שמואל ".האא ט שמואל געענטפערט ,רעד ,ווייל דיין קנעכט הערט דַט :גאא ט רופט אײ פערטן מאא ל ,און שמואל פאא לגט אלי'ס אינסטרוקציעס ,זיך אונטערגעבנדיק פולשטענדיק ווי גאא ט'ס באײ ײ .קנעכט פסוק " :14–11און גאא ט האא ט געזאא גט צו שמואלן ,זע ,איך וועל טאא ן אײ זאײ ך אין ישראל ,וואא ס ביידע אויערן פון יעדן וואא ס "...הערט וועלן קלינגען דַט :גאא ט גיט איבער אײ שווערע ,ערנסטע מעסעדזש .ער באײ שטעטיקט דעם אומאפהענגיקן משפט וואא ס קומט אויף אלי'ס באײ ײ ווַל אלי האא ט נישט געקענט צוריקהאײ לטן זיינע שלעכטע זין )חופני און פינחס( ,און האא ט דערלויבט קאא רופציע צו הויז ײ .פאײ רשפרייטן זיך אין דער כהונה איבערגעבן די שווערע אמת )פסוקים (18–15 פסוק " :15און שמואל איז געלעגן ביזן מאא רגן ,און ער האא ט געעפנט די טירן פון גאא טס הויז .און שמואל האא ט מורא געהאײ ט ווַזן עליען די זעאונג ".צו ײ זַן מענטאא ר ,קווענקלט ער זיך צו דַט :שמואל טראא גט אײ שווערע לאײ סט איבער נאײ כט .אויס רעספעקט און מורא פאײ ר ײ באײ ײ .טיילן די שרעקלעכע נייעס ,פסוק :17–16דעמאא לט האא ט אלי גערופן שמואל ...וואא ס איז דאא ס וואא רט וואא ס גאא ט האא ט צו דיר גערעדט? איך בעט דיך "...פאײ רהויל עס נישט פון מיר זַן גאא ר ערלעך ,און ער רופט אײ הַליקע דַט :אלי שפירט די ערנסטקייט פון דער באײ געגעניש און דרינגט שמואלן צו ײ באײ ײ .שבועה פסוק " :18און שמואל האט אים דערציילט יעדן זאך ,און האט גארנישט באהאלטן פון אים .און ער האט געזאגט ,דאס איז ".גאט; זאל ער טאן וואס אים איז גוט ווַזט אויף ריזיקע אא רנטלעכקייט און מוט דורך זאא גן די גאײ נצע אמת .אלי רעאײ גירט מיט אײ ן עניוותדיקער דַט :שמואל ײ באײ ײ זַן משפחה'ס שולד .אונטערטעניקונג צו גאא ט'ס הערשנדיקן ווילן ,אנערקענענדיק ײ באא שטעטיקונג פון שמואל'ס נביאישן אמט )פסוקים (19-21 פסוק " :19און שמואל איז אויפגעוואקסן ,און גאא ט איז געווען מיט אים ,און ער האט קיין איינע פון זיינע ווערטער נישט ".געלאא זט פאײ לן צו דער ערד דַט :גאא ט באײ שטעטיקט שמואל'ס ווערטער ווי אמתע נבואה .יעדע נבואה וואא ס שמואל מאײ כט קומט מקויים ,און דאא ס באײ ײ זַן קרעדיביליטעט .באײ שטעטיקט ײ
3
דער רוף פון שמואל
...פסוק " :21–20און גאײ נץ ישראל פון דן ביז באר שבע האא ט געוואוסט אײ ז שמואל איז באײ שטימט צו זיין אײ נביא פון גאא ט ".ווייל גאא ט האא ט זיך אײ נטפלעקט צו שמואלן אין שילה דורך דעם וואא רט פון גאא ט גַסטיקע רעסטאײ ווראײ ציע דַט :פון איין עק פון דער נאײ ציע ביזן אײ נדערן ,דערקענט ישראל שמואל'ס גאא טלעכן רוף ,און ײ באײ ײ .הייבט זיך אא ן אין שילה ווען גאא ט'ס וואא רט קערט זיך צוריק צו אײ קטיווער פראא מינענץ
שליסל לעקציעס און לעבן אא פליקאא ציעס גאא ט רעדט צו די געוויינטלעכע און אומגעריכטע 1. זַן אנווענדונג :גאא ט האא ט אויסגעקליבן אײ יונג ייי נגל וואא ס שלאא פט אין די שאא טנס פון משכן אײ נשטאא ט דעם כהן־גדול צו זאא גן ײ ווַטערדיקן וויכטיקן וואא רט .גאא ט קוקט נישט אויף סטאײ טוס ,עלטער ,אא דער רעזומע; ער קוקט אויף אײ האײ רץ וואא ס איז דאא ײ .און פאײ ראײ ן דער ווערט פון גייסטיקער מענטאא רשאא פט 2. אנווענדונג :שמואל האט נישט געקענט אליין אויסטייטשן גאט'ס שטימע; ער האט געדארפט אלי'ס ערפארענע אנווייזונג צו דערקענען וואס עס טוט זיך .אפילו ווען מענטארן זענען פעלערהאפט )ווי אלי איז געווען( ,ניצט גאט זיי אפט צו העלפן אונז .דערקענען זיין ריכטונג אין אונזער לעבן די שטעלונג פון אמתער אונטערטעניקייט )"רעד ,גאא ט ,ווייל דיין קנעכט הערט"( 3. אא נווענדונג :שמואל האא ט נישט געבעטן פאײ ר אײ דעבאײ טע אא דער פאײ רהאײ נדלען באײ דינגונגען; ער האא ט אא נגעבאא טן באײ לדיקע צוטריטלעכקייט .אמתע רוחניותדיקע צוהערן פאא דערט פון אונדז צו שטילן אונדזערע אייגענע אײ גענדעס און זיך שטעלן ווי .קנעכט גרייט צו פאא לגן וואא ס גאא ט בעט מוט און אא רנטלעכקייט אין שווערע אמתן 4. .אא נווענדונג :עס איז קיינמאא ל נישט גרינג צו איבערגעבן שווערע נייעס צו עמעצן וואא ס מיר רעספעקטירן אא דער ליב האא בן שמואל'ס ברירה צו זאא גן אלי'ן "יעדעס קליין" אא ן קיין צוצוקער לערנט אונדז די וויכטיקייט פון ערלעכקייט ,געטריישאײ פט .און אא רנטלעכקייט ,אפילו ווען די מעסעדזש איז נישט באײ קוועם .5גאא ט'ס וואא רט פיילז קיינמאא ל נישט אא נווענדונג :דער טעקסט באײ מערקט אײ ז גאא ט "האא ט קיין איינע פון זיינע ווערטער נישט געלאא זט פאײ לן צו דער ערד ".ווען גאא ט רעדט אא דער צוזאא גט עפעס ,האא ט עס די מאײ כט און שטיצע צו ווערן מקוים .מיר קענען פאײ ראײ נקערן אונדזער צוטרוי אין דער .פאײ רלעסלעכקייט פון זיין קול היינט
4