דער ווַא ךמַא ן יחזקַל 3:17-21 מענטשנקינד ,איך האב דיך געמאכט א וועכטער פארן הויז פון ישראל; דעריבער הער דאס ווארט פון מיין מויל ,און 17 .ווארן זיי פון מיר ווען איך זאא ג צום רשע :דו וועסט זיכער שטאא רבן ,און דו האא סט אים נישט געוואא רנט ,און דו האא סט נישט גערעדט צו 18 זַן עוון זַן לעבן ,וועט דער זעלבער רשע שטאא רבן פאא ר א זַן שלעכטן וועג ,כדי צו ראא טעווען א ,וואא רענען דעם רשע פון א דַן האא נט זַן בלוט וועל איך פאא דערן פון א .אא בער א אבער אויב דו האסט ווארנט דעם רשע ,און ער וועט זיך נישט אומקערן פון זיין רעה ,און נישט פון זיין רען וועג ,וועט 19 .ער שטארבען אין זיין עוון; אבער דו האסט געראא טעוועט דיין נשמה ווידער ,ווען אא גערעכטער מענטש קערט זיך אום פון זיין גערעכטיקייט ,און טוט אומרעכט ,און איך לייג אא 20 שטרויכלשטיין פאר אים ,וועט ער שטאא רבן; ווייל דו האסט אים נישט געוואא רנט ,וועט ער שטאא רבן אין זיין זינד ,און זיין .גערעכטיקייט וואא ס ער האט געטאא ן וועט נישט דערמאא נט ווערן; אא בער זיין בלוט וועל איך פארלאנגען פון דיין האא נט אא בער אויב דו וואא רנסט דעם צדיק ,אא ז דער צדיק זאא ל נישט זינדיקן ,און ער זינדיקט נישט ,וועט ער זיכער לעבן ,ווייל 21 .ער איז געוואא רן געוואא רנט; און דו האא סט אויך געראא טעוועט דיין נשמה
יחזקַל 33:1-33 :ווידער איז געקומען דאא ס וואא רט פון גאא ט צו מיר ,זאא גנדיק 1 מענטשנס זון ,רעד צו די קינדער פון דיין פאלק ,און זאג צו זיי ,ווען איך ברענג דאס שווערד אויף א לאנד ,אויב די 2 ,מענטשן פון לאנד נעמען א מאן פון זייערע גרעניצן ,און שטעלן אים פאר זייער וועכטער ;אויב ער זעט דאא ס שווערד קומען אויפן לאא נד ,בלאא זט ער אין דער שופר און וואא רנט דאא ס פאא לק 3 ווער עס הערט דעמאא לט דעם קול פון דער שופר ,און נעמט נישט קיין וואא רענונג; אויב די שווערד קומט און נעמט אים 4 זַן אייגענעם קאא פ זַן אויף א זַן בלוט א .אא וועק ,וועט א זַן אויף אים; אא בער 5 זַן בלוט וועט א ער האא ט געהערט דעם קלאא נג פון דער שופר ,און האא ט זיך נישט געלאא זט וואא רענען; א זַן נשמה .ווער עס לאא זט וואא רענען וועט ראא טעווען א ;אבער אויב דער וועכטער זעט דאס שווערד קומען ,און בלאא זט נישט אין שופר ,און דאא ס פאא לק ווערט נישט געוואא רנט 6 אויב דאס שווערד קומט ,און נעמט אא וועק עמעצן פון צווישן זיי ,ווערט ער אא וועקגענומען אין זיין עוון; אבער זיין בלוט וועל .איך פארלאנגען פון דער האא נט פון וועכטער 1
אא זוי דו ,בן אדם ,איך האא ב דיך געשטעלט אא וועכטער פאא ר דעם הויז פון ישראל; דעריבער וועסטו הערן דאא ס וואא רט פון 7 .מַן מויל ,און זיי פון מיר וואא רענען א זַן וועג 8 ,ווען איך זאא ג צום רשע :דו רשע ,דו וועסט זיכער שטאא רבן; אויב דו וועסט נישט רעדן צו דערהערן דעם רשע פון א דַן האא נט זַן בלוט וועל איך פאא דערן פון א זַן עון; אא בער א .וועט יענער רשע שטאא רבן אין א זַן 9 זַן וועג זיך אומצוקערן דערפון ,אויב ער קערט זיך נישט אום פון א אא בער אויב דו האא סט געוואא רנט דעם רשע וועגן א דַן נשמה געראא טעוועט זַן עוון ,אא בער דו האא סט א .וועג ,וועט ער שטאא רבן אין א דעריבער ,דו בן אדם ,רעד צו דעם הויז פון ישראל :אא זוי זאא גט איר ,אא זױ צו זאא גן :אויב אונדזערע עבירות און אונדזערע 10 זַנען אויף אונדז ,און מיר פאא רשווינדן אין זיי ,ווי זאא לן מיר דעמאא לט לעבן ?חטאות א זאא ג צו זיי :ווי איך לעב ,זאא גט אאדד נאי ה' ,איך האא ב נישט קיין חן אין טויט פון דעם רשע ,נאא ר אא ז דער רשע זאא ל זיך 11 ווַל פאא רוואא ס זאא לט איר אַערע שלעכטע וועגן ,א זַן וועג און לעבן; קערט זיך אום ,קערט זיך אום פון א אומקערן פון א ?שטאא רבן ,הויז ישראל דעריבער ,דו בן אדם ,זאא ג צו די קינדער פון דיין עם :די גערעכטיקייט פון דעם צדיק וועט אים נישט ראא טעווען אין טאא ג 12 פון זיין עבירה; וואא ס שייך די שלעכטיקייט פון דעם רשע ,וועט ער נישט פאא לן דורך דעם טאא ג וואא ס ער וועט זיך אומקערן .פון זיין שלעכטיקייט; און דער צדיק וועט נישט קענען לעבן פאא ר זיין גערעכטיקייט אין טאא ג וואא ס ער זינדיקט זַן אייגענער גערעכטיקייט ,און 13 ווען איך וועל זאא גן צום צדיק ,אא ז ער וועט זיכער לעבן; אויב ער פאא רלאא זט זיך אויף א זַן עבירה וואא ס ער האא ט געטאא ן ,וועט ער זַנע גערעכטיקייטן נישט דערמאא נט ווערן; נאא ר פאא ר א טוט עבירה ,וועלן אא לע א .שטאא רבן דערפאא ר ווידער ,ווען איך זאא ג צום רשע ,דו וועסט זיכער שטאא רבן; אויב ער קערט זיך אום פון זיין זינד ,און טוט וואא ס איז רעכט 14 ;און גערעכט אויב דער רשע גיט צוריק דעם משכון ,גיט צוריק וואא ס ער האא ט גע'גנב'עט ,גייט אין די געזעצן פון לעבן ,אא ן צו טאא ן 15 .עבירה; וועט ער זיכער לעבן ,ער וועט נישט שטאא רבן קיין איינע פון זיינע זינד וואא ס ער האא ט באא גאא נגען וועלן אים נישט דערמאא נט ווערן; ער האא ט געטאא ן וואא ס איז רעכט און 16 .גערעכט; ער וועט זיכער לעבן אא בער די קינדער פון דיין פאא לק זאא גן :דער וועג פון גאא ט איז נישט גלייך; אא בער וואא ס שייך זיי ,זייער וועג איז נישט 17 .גלייך .ווען דער צדיק קערט זיך אום פון זיין גערעכטיקייט ,און טוט אומרעכט ,וועט ער דערמיט שטאא רבן 18 .אבער אויב דער רשע קערט זיך אום פון זיין רשע ,און טוט וואס איז רעכט און גערעכט ,וועט ער דערפון לעבן 19 זַנע וועגן 20 אַך משפטן יעדן איינעם לויט א .און איר זאא גט" :דער וועג פון גאא ט איז נישט גלייך ".הויז ישראל ,איך וועל א און עס איז געשען אין צוועלפטן יאר פון אונדזער גלות ,אין צענטן חודש ,אין 5טן טאג פונעם חודש ,איז צו מיר 21 .געקומען איינער וואס איז אנטלאפן פון ירושלים ,זאגנדיג :די שטאא ט איז געשלאא גן געוואא רן מַן מויל 22 ,און די האא נט פון גאא ט איז געווען אויף מיר אין אא וונט ,איידער דער אא נטלאא פן איז געקומען; און זי האא ט געעפנט א מַן מויל איז געעפנט געוואא רן ,און איך בין מער נישט געווען שטום .ביז ער איז געקומען צו מיר אין דער פרי; און א :דעמאא לט איז דאא ס וואא רט פון גאא ט געקומען צו מיר ,אא זוי צו זאא גן 23 מענטשנקינד ,די וואא ס וואוינען אין יענע וויסטענישן פון לאא נד ישראל רעדן ,אא זוי צו זאא גן :אא ברהם איז געווען איינער ,און 24 .ער האא ט געירשנט דאא ס לאא נד ,אא בער מיר זענען פיל; דאא ס לאא נד איז אונדז געגעבן געוואא רן צו ירושה דעריבער זאא ג צו זיי :אא זוי זאא גט אאדד נאי ה' :איר עסט מיטן בלוט ,און הייבט אויף אייערע אויגן צו אייערע גלילים ,און 25 ?פאא רגיסט בלוט; און וועט איר ירשען דאא ס לאא נד איר שטייט אויף אייער שווערד ,איר טוט תועבה ,און איר פארשווארצט יעדער איינער די ווייב פון זיין חבר; און וועט 26 ?איר ירשענען דאס לאא נד זאא ג אא זוי צו זיי :אא זוי זאא גט אאדד נאי ה' :ווי איך לעב ,די וואא ס זענען אין די חורבות וועלן פאא לן דורך דער שווערד ,און דעם 27 וואא ס איז אין דעם אא פענעם פעלד וועל איך געבן צו די חיות צו עסן ,און די וואא ס זענען אין די פעסטונגען און אין די היילן .וועלן שטאא רבן פון דער מגפה ווייל איך וועל מאא כן דאא ס לאא נד אא וויסטעניש ,און די שטאא לץ פון איר שטאא רקייט וועט אויפהערן; און די בערג פון 28 .ישראל וועלן ווערן וויסט ,אא ז קיינער וועט נישט דורכגיין דעמאא לט וועלן זיי וויסן אא ז איך בין ה' ,ווען איך וועל מאא כן דאא ס לאא נד אא שממה צומאא ל צוליב אא לע זייערע תועבות וואא ס 29 .זיי האא בן געטאא ן ,אויך ,דו ,זון פון מענטש ,די קינדער פון דיין עם רעדן נאך אלץ קעגן דיר ביי די ווענט און אין די טירן פון די הייזער 30 און רעדן איינער צום אנדערן ,יעדער צו זיין ברודער ,זאגנדיג :קום ,איך בעט אייך ,און הער וואס איז דאס ווארט וואס '.קומט ארויס פון ה
2
און זיי קומען צו דיר ווי דאא ס פאא לק קומט ,און זיי זיצן פאא ר דיר ווי מיין פאא לק ,און זיי הערן דיינע ווערטער ,אא בער זיי 31 גַסט ווַזן זיי פיל ליבע ,אא בער זייער האא רץ גייט נאא ך זייער א .וועלן זיי נישט טאא ן; ווייל מיט זייער מויל א און זע ,דו ביסט צו זיי ווי אא זייער שיין ליד פון איינעם וואא ס האא ט אא אא נגענעמע שטימע ,און קען גוט שפילן אויף אא ן 32 .אינסטרומענט; ווייל זיי הערן דיינע ווערטער ,אא בער זיי טוען זיי נישט .און ווען דאא ס וועט פאא סירן )זע ,עס וועט פאא סירן( ,וועלן זיי וויסן אא ז אא נביא איז געווען צווישן זיי 33
די רַא לע פון ווַא ךמַא ן געשטעלט אויף אא וואא נט :ווי אא ן אלטער וועכטער אויף אא ן אויסזיכט-טורעם וואא ס זעט אא שונא און בלאא זט אא טרומייט ,איז .יחזקאל גערופן געוואא רן צו זען רוחניותדיקע געפאא ר און לאא זן שרעקן .ארויסגעבן די ווארענונג :ער האט געדארפט זאגן די רשעים זיך אומצוקערן פון זייערע זינדיקע וועגן
דער פרינייפ פון פַא רַא נטווַא רטלעכקייט אויב דער וועכטער וואא רנט :אויב יחזקאל האא ט געגעבן די וואא רענונג און די מענטשן האא בן זיך נישט געוואא לט צוהערן ,זענען .די מענטשן געווען פאא ראא נטוואא רטלעך פאא ר זייער אייגענער פאא רניכטונג אויב דער וועכטער פאא רפעלט :אויב יחזקאל האא ט נישט געקלונגען דעם אא לאא רם ,האא ט גאא ט געהאא לטן יחזקאל פערזענלעך .פאא ראא נטוואא רטלעך פאא ר די לעבנס וואא ס זענען פאא רלוירן געגאא נגען
פסוק-ביי-פסוק ַיבערבליק פון יחזקַל 33 טייל :1די פליכט פון דעם וועכטער )פסוקים (9–1 די סעקציע ניצט די לעבעדיקע בילדער פון א מיליטערישן וועכטער צו דעפינירן יחזקאל'ס גייסטיקע .פאא ראא נטוואא רטלעכקייטן שרַבט אא נאא רמאא לע אא לטע פראא קטיק :ווען אא שטאא ט איז אונטער דער געפאא ר פון אא ן א פערזן :3–1דער סצענאא ר .גאא ט באא זַן איינציקע אא רבעט איז צו היטן דעם שווערד )דעם שונא( אינוואא זיע ,קלייבן די בירגער אא מאא ן צו שטיין אויף דער וואא נט .א .און בלאא זן דעם טרומייט צו וואא רענען די מענטשן פסוקים :5–4די פאא ראא נטוואא רטלעכקייט פון פאא לק .אויב די טרומייט קלינגט און עמעצער איגנאא רירט עס ,איז זייער טויט זייער אייגענע שולד .זיי האא בן געהערט די וואא רענונג און אויסגעקליבן נישט צו טאא ן עפעס .פאא רקערט ,די וואא ס נעמען .וואא רענונג ראא טעווען זייער לעבן פסוק :6דער וואך'ס דורכפאא ל .אויב דער וואך זעט דעם שונא קומען אא בער פאא רפעלט צו בלאא זן דעם טרומייט ,ווערן די .בירגער נאא ך אא לץ אא וועקגענומען צוליב זייערע זינד ,אא בער גאא ט האא לט דעם וואך פאא ראא נטוואא רטלעך פאא ר זייער בלוט פסוקים :9–7די גייסטיקע אנווענדונג .גאא ט באא שטימט אויסדריקלעך יחזקאל אלס דער וועכטער פארן הויז ישראל .יחזקאל מוז הערן דאס ווארט פון גאא ט'ס מויל און וואא רענען דאא ס פאא לק .אויב גאא ט דערקלערט משפט אויף די רשעים און יחזקאל ,בלייבט שטיל ,שטאא רבט דער רשע ,אא בער יחזקאל ווערט געהאא לטן שולדיק .אויב יחזקאל וואא רנט זיי און זיי איגנאא רירן עס .ווערט יחזקאל באא פרייט פון אא לע שולד טייל :2יחידישע פַא רַא נטווַא רטלעכקייט ַון חן )פסוקים (20–10 די סעקציע באהאנדלט די פארצווייפלונג פון די פארטריבענע ישראלים און שילדערט גאא ט'ס אמת'ע פאא רלאא נג פאא ר .מענטשהייט "?פסוק :10די פארצווייפלונג פון פאלק .די גלות'דיגע פילן זיך באלאסט דורך זייערע זינד ,פרעגן" ,ווי זאלן מיר דען לעבן .זיי גלייבן אז זייער משפט איז איינגעקריצט אין שטיין און עס איז נישטא קיין אנטלויף
3
פסוק :11דאס הארץ פון גאט .דאס איז איינע פון די מערסט בארימטע פסוקים אין יחזקאל .גאט דערקלערט" ,איך האב נישט קיין חשק אין דעם טויט פון דעם רשע; נאר אז דער רשע זאל זיך אומקערן פון זיין וועג און לעבן " :ער לאזט ארויס א ליידנשאפטליכע בקשה" :קערט זיך אום ,קערט זיך אום פון אייערע שלעכטע וועגן; פארוואס זאלט איר שטארבן ,הויז "?פון ישראל פסוקים :16–12די דינאמיק פון גערעכטיקייט .גאא ט דערקלערט אא ז פאא רגאא נגענע מעשים גאא ראא נטירן נישט צוקונפטיקן .סטאא טוס אויב אא היסטאא ריש גערעכטער מענטש פאא רלאא זט זיך אויף זיינע פאא רגאא נגענע גוטע מעשים און ווענדט זיך צו זינד ,וועט .זייער פאא רגאא נגענע גערעכטיקייט אים נישט ראא טעווען אויב אא היסטאא ריש שלעכטער מענטש טוט תשובה ,גיט צוריק גע'גנב'עטע זאכן ,און גייט אין גאא ט'ס געזעצן ,ווערן זייערע .פריערדיקע זינד פארגעסן .זיי וועלן זיכער לעבן פסוקים :20–17די גערעכטיקייט פון גאא ט .די יׂ שראלים באא קלאא גן זיך אא ז "דער וועג פון גאא ט איז נישט גלייך " :גאא ט זַן ענטפערט אא ז עס זענען זייערע וועגן וואא ס זענען אומגערעכט .ער ווידערהאא לט אא ז ער וועט משפטן יעדן יחיד לויט א .אייגענעם נאא טור ,און שטעלט דעם טראא פ אויף פערזענלעכע פאא ראא נטוואא רטלעכקייט איבער פירמע־שולד טייל :3דער פַא ל פון ירושלים בַא שטעטיקט )פסוקים (21-22 .די קורצע דערציילונג סעקציע מארקירט א מאסיוון ווענדפונקט אין יחזקאל'ס עבודה פסוק :21די נייעס קומט אן .אין דעם 12טן יאר פון גלות ,קומט אן אן איבערלעבער פון ירושלים און ברענגט די טראגישע .נייעס" :די שטאט איז געשלאגן " .דאס דערפילט אלעס וואס יחזקאל האט פארבראכט יארן פאראויסגעזאגט פסוק :22יחזקאל'ס מויל האט זיך געעפנט .דעם אוונט פאר דער איבערלעבער איז אנגעקומען ,איז גאט'ס האנט געווען אויף יחזקאל און האט געעפנט זיין מויל .ביז דעם פונקט איז יחזקאל געווען איבערנאטירלעך געשלאגן " שטום ",נאר פעהיג צו רעדן ווען גאט האט אים געגעבן א דירעקטע נבואה )יחזקאל ג:כ"ו-כ"ז( .פון דעם מאמענט אן איז זיין רעד אינגאנצן .צוריקגעשטעלט געווארן טייל :4משפט ַיבער די ווַא ס זענען געבליבן ַין לַא נד )פסוקים (29–23 .גאא ט אא דרעסירט די אילוזיעס פון די ייׂ דן וואא ס האא בן געראטן צו בלייבן אין דעם חרובן לאא נד ישראל פסוקים :26–24די גאווה פון די איבערבלייבעניש .די מענטשן וואא ס זענען געבליבן אין די חורבות פאא דערן אייגנטום פון דעם לאא נד .זיי טענה'ן אא ז אויב אא ברהם איז געווען נאא ר איין מענטש און האא ט געירשנט דאא ס לאא נד ,האא בן זיי -ווי פילע ווַזן אויף זייערע אא נגייענדיקע זינד :עסן פלייש מיט מענטשן -אא נאא ך גרעסער רעכט דערצו .גאא ט קעגנגעשטעלט דורך א "?בלוט ,עבודה זרה ,און פאא רגיסן בלוט .ער פרעגט" ,וועט איר באא זיצן דאא ס לאא נד פסוקים :29–27גאא נצע פאא רוויסטונג .גאא ט צוזאא גט אא ז די וואא ס באא האא לטן זיך אין די חורבות ,היילן און אא פענע פעלדער וועלן .שטאא רבן דורך שווערד ,ווילדע חיות און מגפות .דאא ס לאא נד וועט ווערן אא גאא נצע וויסטעניש צו צעברעכן זייער שטאא לץ טייל :5די געפַא ר פון ַיבערפלַא ך יוהערן )פסוקים (33–30 .דאס קאפיטל ענדיגט זיך מיט א ווארענונג צו יחזקאל וועגן זיין פאפולערער רעפוטאציע צווישן די גלות פסוקים :32–30פאא רוויילונג קעגן פאא לגזאא מקייט .גאא ט וואא רנט יחזקאל אא ז די מענטשן רעדן וועגן אים הינטער זיין רוקן און לאא דן זיך איין צו "קומט ,איך בעט אייך ,און הערט וואא ס איז דאא ס וואא רט וואא ס קומט אא רויס פון גאא ט ".אא בער ,זיי באא האא נדלען יחזקאל ווי אא זינגער פון ליבע לידער מיט אא שיינער שטימע .זיי ליבן צו הערן זיינע ווערטער ווי פאא רוויילונג ,אא בער זיי .האא בן גאא ר קיין כוונה נישט צו זיי ברענגען אין פראא קטיק ווייל זייערע הערצער זענען גרידיג פסוק :33דער לעצטער באא ווייאז .גאא ט קומט צום אויספיר אא ז ווען אא לץ וואא ס יחזקאל האא ט פאא רויסגעזאא גט וועט ענדלעך מקויים ווערן ,וועלן די אויבערפלעכיקע צוהערער צו שפעט פאא רשטיין אא ז "אא נביא איז געווען צווישן זיי ".
4
נייער טעסטַא מענט ַא פליקַא ייע פון דעם ווַא ךמַא ן בַא גריף ,דער נייער טעסטאא מענט טוישט די ראא לע פון וואא ך פון אא ן איינציקן נביא פון אא לטן טעסטאא מענט צו קריסטלעכע מיניסטערס .קירך־פירער און גלויביגע וואא ס טיילן דאא ס בשורה מיניסטעריעלע פַא רַא נטווַא רטלעכקייט )פַא סטַא רס ַון פירער( 1. אין דעם נייעם טעסטאא מענט ווערן קירך-פירער באא שריבן ווי גייסטיקע וואא ך-מענטשן וואא ס מוזן געבן אא חשבון צו גאא ט פאא ר .די נשמות אונטער זייער זאא רג אַערע ווַל זיי וואא כן פאא ר א אַך ,און אונטערטעניקט זיך ,א העברעער " :13:17פאא לגט די וואא ס האא בן די הערשער איבער א "...נשמות ,ווי די וואא ס מוזן אא פגעבן רעכענונג אא נווענדונג :פאא סטאא רן האא בן אא שטרענגע פאא רפליכטונג צו פריידיקן די פולע אמת — אא רייאנגערעכנט וואא רענונגען וועגן זינד .און משפט — אא נשטאא ט נאא ר אא נגענעמע מעסעדזשעס ,שפיגלנדיג די פאא ראא נטוואא רטלעכקייט פון יחזקאל פַולוס'ס "ריינע הענט" פַרטיידיגונג 2. זַן מיסיאא נערישע אא רבעט .ווען ער האא ט זיך שרַבן א א דער אא פאא סטל פאא ולוס האא ט קלאא ר גענוצט יחזקאלס שפראא ך צו באא :געשיידט פון די עלטסטע פון עפעסוס ,האא ט ער געזאא גט ווַל איך אקטן " :27–20:26דעריבער נעעם איך אייך צו עדות היינט ,אא ז איך בין ריין פון דעם בלוט פון אא לע מענטשן .א ".האא ב נישט פאא רגעסן צו דערקלערן אייך דעם גאא נצן עצה פון גאא ט אנווענדונג :פאולוס האט געוואוסט אז ווייל ער האט געטריי געפרעדיגט די בשורה און געווארנט יעדן וועמען ער האט .באגעגנט ,האט ער מצליח געווען "באפרידיקט זיין נשמה" אין דעם סטיל פון יחזקאל 33:9 דער רוף יו גייסטיקער ווַכזַמקייט )ַלע גלויביגע( 3. ווערט אא פט גענוצט דורך ) " ( gregoreoדאס גריכישע וואא רט וואא ס ווערט אא פט איבערגעזעצט ווי "וואא ך" אדער "זייט וואא ך .יאא שקע און די שליחים ,וואא ס פארברייטערט די וואא ך-מענטש-גאא נג צו אא לע קריסטן " .מארקוס ) 13:37יעזוס' באפעל( " :און וואא ס איך זאא ג צו אייך ,זאא ג איך צו אא לעמען :וואא כט פעטרוס " :5:8זייט ניכטער ,זייט וואא ך ; ווייל אייער שטן ,דער שטן ,גייט אא רום ווי אא ברומענדיקער לייב ,זוכנדיק וועמען 1 ".ער קען פאא רשלינגען אנווענדונג :ניו טעסטאא מענט גלויביגע ווערן גערופן צו זיין וואא ך־מענטשן איבער זייער אייגענעם לעבן ,זייערע משפחות און .זייערע קהילות — בלייבן וואך צו רוחניותדיקן אא פנאא ר און דעם צווייטן קומען פון משיחן
5