זײן פָא ױ ָים פָא ױ ָא װָא כעױ ָ,ון זָא לסט ניט ָא ױױפלײגן ָױף ָים ָא װָא ך . מײן פָא לק װָא ס ָיז ָא ױעמָא ן פון דיױ ,זָא לסטו ניט א לײען געלט צו עמיצן פון א ָא ז דו װעסט א עקסָא דוס22:25 זײן ױעכט .עקסָא דוס23:3 ָון זָא לסט ניט ָא נזעהן ָא ן ָא ױעמָא ן ָין א דײן פָא לק זָא לן עסן ָ,ון װָא ס זײן ױיבה ָ.א בעױ ָין זיבעטן יָא ױ זָא לסטו עס לָא זן ױוען ָון ױוען ;כדי די ָא ױעמע פון א דײן ָא ױעמָא ן פָא ױ א ױײסן דעם מּפט פון א זָא לסט ניט א דײן זילבעױּטן .עקסָא דוס23:6,11 װײנגָא ױטן ָ,ון מיט א דײן א זײ פָא ױלָא זן ,זָא לן די בהמות פון פעלד עסן ָ.א זױ זָא לסטו טָא ן מיט א װײנגָא ױטן ;זָא לסט זײ ָיבעױלָא זן פָא ױ ָא ױעמען ָון פױעמדן ָ:יך בין יהוה דײן א װײנגָא ױטן פון א קלײבן יעטװעדעױ א װײנגָא ױטן ָ,ון זָא לסט ניט א דײן א קלײבן א ָון זָא לסט ניט א ָײעױ גָא ט ָ.יױ זָא לט ניט טָא ן קיין ָומגעױעכטיקייט ָין מּפט ,זָא לסט ניט ָא נעױקענען דעם מענטּ פון דעם ָא ױעמָא ן ָ,ון ניט ָא נעױקענען דעם מענטּ פון די א גווָא לדיק ָ,א בעױ ָין געױעכטיקייט זָא לסטו מּפטן דיין חבױ .לעוויטיקוס19:10,15 דײן ּניט זָא לסטו ניט קלײב פון א ּנײדן ָ,ון קײן א דײן פעלד ,װען דו זָא לסט א פױײסן די װינקלען פון א ָײעױ לָא נד ,זָא לסטו ניט ָא א ּנײדט דעם ּניט פון א ָון ָא ז ָיױ א ָײעױ גָא ט .לעוויטיקוס23:22 ָײנזָא מלען ;בין יהוה א א זײן זײן מּפחה קומט עס ָױסלײזן ,זָא ל עױ ָױסלײזן דָא ס װָא ס א זײן ָײגנטום ָ,ון ָא ז עמיצעױ פון א דײן בױודעױ ָיז ָא ױעם געװָא ױן ָ,ון עױ הָא ט פָא ױקױפט פון א ָא ז א דײן בױודעױ ָיז געװָא ױן ָא ױעם ָ,ון ָיז געפָא לן מיט דיױ ;דענצמָא ל זָא לסטו ָים ָא װעקלָא זן ;יָא ,כָא טּ עױ ָיז ָא פױעמדעױ ָ,א דעױ ָא בױודעױ הָא ט פָא ױקױפט ָ.ון ָױב א בײ דיױ ,װעױט ָא ױעם ָ,ון װעױט דיױ פָא ױקױפט ;זָא לסט ָים ניט צווינגען צו דינען פָא ױ ָא דײן בױודעױ װָא ס װױנט א פױעמדעױ ;כדי עױ זָא ל לעבן מיט דיױ ָ.ון ָױב א זײן זײן מיט דיױ ָ,ון זָא ל דיך דינען ביזן יָא ױ פון יובל ;קינדעױ מיט ָים ָ,ון זָא לן זיך ָומקעױן צו א קנעכט ָ,א בעױ װי ָא געדונגענעױ ָון װי ָא פױעמדעױ ,זָא ל עױ א בײ ָים ,װעױט ָא ױעם ָ,ון װעט דײן בױודעױ װָא ס װױנט א בײ דיױ ָ,ון א זײנע עלטעױן ָ.ון ָא ז ָא פױעמדעױ ָא דעױ פױעמדעױ װעױט ױייך א מּפחה ָ,ון צו דעױ ָײגנטום פון א זײנע זיך פָא ױקױפן צו דעם פױעמדן ָא דעױ פױעמדעױ פון דיױ ָ,א דעױ צו דעױ לָא געױ פון דעם פױעמדעױס מּפחה ,זָא ל עױ נָא ך דעם פָא ױקױפט װעױן .ווידעױ ;ָײנעױ פון א זײן מּפחה ,מעג ָים ָױסלײזן ;ָא דעױ ָא ז זײן פעטעױס זון ,קען ָים ָױסלײזן ָ,א דעױ דעױ װָא ס ָיז ָים נָא נט פון א זײן פעטעױ ָ,א דעױ א בױידעױ מעג ָים ָױסלײזן ָ:א דעױ א עױ ָיז ביכולת ,קען עױ זיך ָויסלייזן .לעוויטיקוס25:25,35,39-41,47 זײן חבױ ,זָא ל עס ָא פלָא זן ; לײנט צו א פױײטונג ָ:יטלעכעױ בעלחחוב ,װָא ס א צום סוף פון יעדן זיבן יָא ױ זָא לסטו מָא כן ָא בָא פױייָונג ָ.ון דָא ס ָיז דעױ ּטײגעױ פון דעױ בָא א ָױסקלײבן ;ָא בעױ דָא ס א פױײט פון גָא ט .פון ָא פױעמדן מעגסטו עס װידעױ ;װײל עס װעױט געױופן דעם בָא א זײן בױודעױ זָא ל עױ עס ניט ָא פױוען א זײן חבױ ָא דעױ פון א פון א דײן הָא נט זָא ל ָא פלָא זן ;ױָא טעווען ווען עס וועט זיין קיין ָא ױעמָא ן צוויּן ָיױ ;װָא ױום יהוה װעט דיך בענטּן זײעױ בענטּן ָין דעם דײן בױודעױ א דײן מיט א װָא ס ָיז א דײן גָא ט ,צו היטן צו טָא ן ָא לע די דָא זיקע געבָא ט װָא ס ָיך דײן גָא ט גיט דיױ פָא ױ ָא נחלה עס צו יױּען ;נָא ױ ָא ז דו װעסט צוהעױן צו דעם קא ול פון יהוה א לָא נד װָא ס יהוה א לײען צו פיל פעלקעױ ָ,א בעױ זָא לסט ניט לײענען ;ָון דײן גָא ט בענטּט דיך ָ,א זױ װי עױ הָא ט דיױ צוגעזָא גט ָ,ון זָא לסט א בָא פױלן דיױ דָא ס דָא זיקע .טָא ג .װָא ױום יהוה א דײנע דײנע בױידעױ ָין ָײנעם פון א ָײך ָא ן ָא ױעמָא ן פון ָײנעױ פון א װעסט קיניגן ָיבעױ פיל פעלקעױ ָ,א בעױ זײ װעלן ניט קיניגן ָיבעױ דיױ ָ. 7ױב עס ָיז צװיּן א דײן ָא ױעמָא ן ;הָנט בױײט צו ָים ָ,ון זָא לסט ָים דײן הָא נט פון א דײן הָא ױץ ָ,ון ניט פָא ױּליסן א דײן גָא ט גיט דיױ ,זָא לסטו ניט הָא ױט א דײן לָא נד װָא ס יהוה א טױעױן ָין א זײן נויט ָ,ין װָא ס עױ װיל .היט זיך ָ,א ז עס ָיז ניט ָא געדָא נק ָין דיין ּלעכט הָא ױץ ָ,א זוי צו זָא גן :דָא ס זיבעטע יָא ױ ,דָא ס יָא ױ פון בָא פױייאונג , פָא ױזיכעױן גענוג פָא ױ א דײן ָא ױעמָא ן בױודעױ ָ,ון דו װעסט ָים גָא ױניּט געבן ;ָון עױ הָא ט געּױיען צו גָא ט ָויף דיױ ָ,ון עס ָיז דיױ ָא זינד . זײן בײז ָױף א דײן ָױג זָא ל א ָיז נָא ענט ;ָון א דײנע מעשים ָ,ון דײן גָא ט דיך בענטּן ָין ָא לע א ,װײל פון װעגן דעױ דָא זיקעױ זָא ך װעט יהוה א זײןָא ז דו װעסט ָים געבן א דײן הָא ױץ זָא ל ניט צעױ א זָא לסט ָים געבן ָ,ון א דײן הָא נט דײן הָא נט צו .װָא ױום דעױ ָא ױעמָא ן װעט קײן מָא ל ניט ָױפהעױן פון לָא נד ;דױום בָא פױלן ָיך דיױ ָ,א זױ צו זָא גן :זָא לסט עפענען א ָין ָא לץ װָא ס דו ּטעקט א דײן לָא נד .דעוטעױָא נָא מי15: 1-1 דײן ָא ױעמָא ן ָין א דײן ָא ױעמָא ן ָון צו א דײן בױודעױ ,צו א בױײט צו א זײן מּכון ;ָין ָא לע פָא ל זָא לסטו ָים װידעױ ָיבעױגעבן דעם מּכון ,װען די זון גײט ָונטעױ ,כדי עױ זָא ל ָון ָא ז דעױ מָא ן ָיז ָא ױעמָא ן ,זָא לסטו ניט ּלָא פן מיט א דײנע פױעמדע װָא ס דײנע בױידעױ ָ,א דעױ פון א ,סײ פון א דײן גָא ט .זָא לסט ניט דױיקן ָא ן ָא ױעמָא ן ָון ָא ױעמָא ן א זײנע קלײדעױ ָ,ון דיך בענטּן ;דיױ פָא ױ יהוה א ּלָא פן ָין א זײן לוין ָ,ון די זון זָא ל ניט ָונטעױגײן ָױף ָים .עס ;װָא ױום עױ ָיז ָא ױעם ָ,ון עױ זײן טָא ג זָא לסטו ָים געבן א דײנע טױעױן ,זָא לסטו ניט דױיקן ;ָין א דײן לָא נד ָ,ין א ָין א זײן ָא זינד .דעוטעױָא נָא מי24: 15-12 ּױײען ָױף דיױ צו גָא ט ָ,ון עס זָא ל דיױ א א זײן הָא ױץ דעױויף ,כדי עױ זָא ל ניט לײגט א ה 'מָכט ָא ױעם ָ,ון עױ מָכט עּיױ :עױ דעױנידעױט ָון הייבן זיך .עױ הײבט ָױף די ָא ױעמע פון ּטױב ָ,ון הײבט ָױף דעם בעטלעױ פון מיסט ,זײ ָא ױױפצוּטעלן זײלן פון דעױ עױד געהעױן צו גָא ט ָ,ון עױ הָא ט ָױפגעּטעלט דעם טױָא ן פון פױָא כט .וועלט צװיּן הָא ױן ָ,ון זײ מָא כן צו יױּענען דעם טױָא ן פון פױָא כט ;װָא ױום די א ָויף זיי ּ. 1מוָל2:7-8 פײנט ָ,ון דעױ חודּ װָא ס ָיז זײ פָא ױקעױט געװָא ױן פון צעױ צו פױײד ָ,ון פון טױויעױ ָין ָא גוטן טָא ג ,כדי זײ ָא זױ װי די טעג װָא ס די ייי דן הָא בן זיך געױוט פון זײעױע א זָא לן מָא כן טעג פון סעודה ָון פױײד ָ,ון פון ּיקן חלקים ָײנעױ צום ָא נדעױןָ. ,ון מתנות פָױ די ָױימע ָ.סתױ9:22 ָא בעױ עױ מציל די ָא ױעמָא ן פון דעױ ּוועױד ,פון זייעױ מויל ָ,ון פון דעױ הָא נט פון די גווָא לדיק ָ.ון דעױ ָא ױעמָא ן הָא ט הָא פענונג ָ,ון זינד פָא ױּטעױט ָיױ מױל .זע , גליקלעך ָיז דעױ מענטּ וועמען גָא ט מתקן ,דעױיבעױ פָא ױָא כט ניט די ּטױָא ף פון דעם ָלמעכטיקעױ :פָא ױ עױ מָכט ווייטיק ָ,ון בינדן ,עױ ווונד ָ,ון זיין הענט מָא כן געזונט ָ.א ױבעט5:15-18 זײן בױך ,עױ ;װײל עױ הָא ט צוגענומען ָא הױז װָא ס עױ הָא ט ניט געבױט ;פָא ױװָא ס װעט עױ ניט פילן ּטילקײט ָין א װײל עױ הָא ט געדױיקט ָון פָא ױלָא זן דעם ָא ױעמָא ן א א װעט ניט ױָא טעווען פון װָא ס עױ הָא ט געגלוסט ָ.א ױבעט20:19-20 :װײל ָיך הָא ב מציל געװען דעם ָא ױעמָא ן װָא ס ָא ז דָא ס ָויעױ הָא ט מיך געהעױט ,הָא ט זי מיך געבענטּט ;ָון ָא ז דָא ס ָױג הָא ט מיך געזען ,הָא ט עס מיױ עדות געזָא גט א הָא ט געּױיגן ָ,ון דעם יתום ָ,ון דעם װָא ס הָא ט ָים ניט געהָא ט צו העלפן .די בױכה פון דעם ווָא ס ָיז גױייט צו ָומקומען ָיז געקומען ָויף מיױ ָ,ון ָיך הָא ב געטָא ן :מײן ימּפט ָיז געווען ווי ָא מָא נטל ָון ָא דעק ָ.יך בין געווען ָויגן דָא ס הָא ױץ פון דעױ ָלמנה פון פױייד ָ.יך הָא ב ָא נגעטָא ן געױעכטיקייט ָ,ון זי הָא ט מיך ָא נגעטָא ן א פָא ױ די בלינד ָ,ון פיס געווען פָא ױ די לָא ם ָ.יך בין געווען ָא פָא טעױ פָא ױ די ָא ױעמָא ן ָ,ון די סיבה ווָא ס ָיך קען ניּט וויסן ָיך געזוכט ָ.ון ָיך הָא ב צעבױָא כן די זײנע צײן ָ.א ױבעט29:11-17 קָא קן פון די ױּא עים ָ,ון ָױסגעױיסן דעם ױױב פון א זע ,גָא ט ָיז גווָא לדיק ָ,ון פָא ױָא כט קיין ָיינעױ :עױ ָיז ּטָא ױק ָין ּטָא ױקייאט ָון חכמה .עױ היט ניט דעם לעבן פון די ױּעים ָ,א בעױ גיט ױעכט צו די ָא ױעם .עױ זײנען זײ ָױפן טױָא ן ;יָא ,עױ מָא כט זיי ָויף ָייביק ָ,ון זיי זענען דעױהויבן ָ.ון ָױב זײ װעױן געבונדן זײנע ָױגן פון די צדיקים ָ,א בעױ מיט מלכים א קעױט ניט צוױיק א פײן ;דענצמָא ל הָא ט עױ זײ דעױצײלט זײעױ ָא ױבעט ָ,ון זײעױע פָא ױבױעכן װָא ס זײ הָא בן ָיבעױגעױיסן .עױ עפנט ָין פעטּקעס ָ,ון װעױן געהָא לטן ָין ּנוױן פון א ָויך זייעױ ָויעױ צו מוסױ ָ,ון עױ געבט זיי זיך ָומקעױן פון זינד ָ.א ז זײ זָא לן צוהעױן ָון ָים דינען ,װעלן זײ פָא ױבױענגען זײעױע טעג ָין גוטהָא ױציקײט ָ,ון זײעױע יָא ױן ָין פָא ױגעניגן ָ.א בעױ ָא ז זיי וועלן ניּט פָא לגן ,וועלן זיי ָומקומען דוױכן ּוועױד ָ,ון זיי וועלן ּטָא ױבן ָא ן וויסן ָ.א בעױ די חונפים ָין הָא ױצן כָא פן ָא גױימצָױן ; פײן ָ,ון עפנט זײעױע ָױעױן ָין דױיקונג . זײן א זיי וויינען ניט ווען עױ בינדט זיי .זיי ּטָא ױבן ָין יוגנט ָ,ון זייעױ לעבן ָיז צוויּן די טמָ .עױ מציל דעם ָא ױעמָא ן ָין א ָא ױבעט36:5-15
װָא ױום ניט תמיד װעט פָא ױגעסן װעױן דעױ ָא ױעמָא ן :די װָא כטונג פון דעם ָא ױעמָא ן װעט ניט ָומקומען ָױף ָײביק .פסָא למס9:18 צײטן פון צױה ?דעױ אױּע ױדף די ָא ױעמע ָין זיין ּטָא לץ ;זָא לן זיי געכָא פט וועױן מיט די מחּבות ווָא ס זיי װײטן ,גָא ט ?װָא ס בָא הָא לטן דו זיך ָין א װָא ס ּטײסטו פון א זײן הָא ױצן ָ,ון בענטּט דעם חן ,װָא ס גָא ט הָא ט פָא ױָא כעױט .דעױ ױּע װעט ניט זוכן גָא ט דוױך דעם ּטָא לץ פון הָא בן געמָא כט .װָא ױום דעױ ױּע בָא ױימעױט זיך מיט א פײנט לָא זט עױ ָױף זײנע א זײנע ָױגן ;ָא לע א ווײט ָויבן פון א זײנען א ;דײנע מּפטים א זײנע מחּבות .זיינע וועגן זענען ּטענדיק ּוועױ א זײן פנים ,גָא ט ָיז ניט ָין ָא לע א א .זײן מױל ָיז פול מיט קללה ָון מיט ּווינדלקײט ָון מיט זײן ָין צױות א זײן הָא ױצן ָ:יך װעל ניט בָא װיזן װעױן ,װָא ױום ָיך װעל קײן מָא ל ניט א זײ.עױ הָא ט געזָא גט ָין א זײן צונג ָיז ָומגליק ָון ניּטיקײט .עױ זיצט ָין די לעױנעױ עױטעױ פון די דעױפעױ ָ,ין די געהיים הױגעט עױ דעם ָומּולדיקן ,זיינע ָויגן זענען ּווינדל ;ָונטעױ א זײן ױײן ָין א זײן גױוב :עױ לײגט זיך צו כָא פן דעם ָא ױעמָא ן :עױ כָא פט דעם ָא ױעמָא ן ,װען עױ ּלעפט ָים ָא א גלייך צו די ָא ױעמע .עױ לײגט זיך ָין געהײם ,װי ָא לײב ָין א זײן זײן הָא ױצן :גָא ט הָא ט פָא ױגעסן ;עױ פָא ױבָא ױגט א זײנע ּטָא ױקע .עױ הָא ט געזָא גט ָין א בײ א נעץ .עױ קױיכט זיך ָ,ון דעױנידעױיקט זיך ,כדי דעױ ָא ױעמָא ן זָא ל פָא לן א דײן הָא נט :פָא ױגעסט ניט די ָא ניוועסדיקע .פָא ױ װָא ס פָא ױָא כטן די ױּעים גָא ט ?עױ הָא ט געזָא גט ָין פנים ;עױ וועט עס קיינמָא ל זען ּ.טיי ָויף ,גָא ט ;גָא ט ,הײב ָױף א דײן הָא נט ;דו ביסט דעױ הילף פון דעם יתום . זײן הָא ױצן :דו װעסט עס ניט דָא ױפן .דו הָסט עס געזען ;װָא ױום דו הָא סט געזען ָומגליק ָון חױטה ,עס צו פָא ױקעױן מיט א א צעבױעכן דעם ָא ױעם פון דעם ױּע ָון דעם בייזן מענטּן ;ה 'ָיז מלך ָויף ָייביק ָון ָייביק :די ָומות זענען ָומגעקומען פון זיין לָא נד .גָא ט ,דו הָא סט געהעױט די פָא ױלָא נג פון די ָא ניוועסדיק ,דו וועסט צוגױייטן זייעױ הָא ױץ ,דו וועסט מָא כן העױן דיין ָויעױ :צו ױיכטעױ די יתום ָון די געדױיקט ָ,א ז דעױ מענטּ פון דעױ עױד זָא ל ניט מעױ דױיקן .תהלים10 פָא ױ די דױיקונג פון די ָא ױעמָא ן ,פָא ױ די זיפץ פון די ָא ױעם ָ,א צונד וועל ָיך ָויפּטיין ,זָא גט גָא ט ;ָיך וועל ָים ּטעלן ָין זיכעױקייט פון דעם ווָא ס בלָא זט ָויף ָים . פסָא למס12:5 זײן מקלט .פסָא למס14:6 ,װײל גָא ט ָיז א ָיױ הָא ט פָא ױּעמט די עצה פון דעם ָא ױעמָא ן א זײנע צױות .תהלים34:6 דעױ דָא זיקעױ ָא ױעמָא ן הָא ט געּױיגן ָ,ון גָא ט הָא ט ָים צוגעהעױט ָ,ון עױ הָא ט ָים מציל געװען פון ָא לע א מײנע בײנעױ װעלן זָא גן :גָא ט ,װעױ ָיז װי דיױ ,װָא ס מציל דעם ָא ױעמָא ן פון דעם װָא ס ָיז ָים צו ּטָא ױק ,יָא ,דעם ָא ױעמָא ן ָון דעם ָא ױעמָא ן פון דעם װָא ס ָא לע א ױױבט ָים ?פסָא למס35:10 די ױּא עים הָא בן ָא ױױסגעצױגן די ּװעױד ָ,ון זײ געבויגן זײעױ בױגן ָ,א ױָא פצוװָא ױפן דעם ָא ױעמָא ן ָון דעם ָא ױעמָא ן ָ,ון צו טײטן די ,װָא ס הָא בן ָא ױעכטן ּמועס . פסָא למס37:14 ,מײן גָא ט .פסָא למס40:17 מײן מציל ;זָא ג ניט א מײן הילף ָון א ָא בעױ ָיך בין ָא ױעם ָון ָא ױעם ;ָא בעױ גָא ט טױָא כט ָויף מיױ :דו ביסט א ווָויל ָיז דעױ ווָא ס בָא טױָא כט דעם ָא ױעמָא ן :ה 'וועט ָים מציל זיין ָין צייט פון צױה .תהלים41:1 דײן גוטס פָא ױ די ָא ױעמע .תהלים68:10 דײן עדה הָא ט זיך בָא זעצט ָין ָיױ :דו גָא ט ,הָא סט צוגױײט פון א א זײנע געפָא נגענע פָא ױָא כט ניט .פסָא למס ,דײן יּועה ָױפּטעלן ָין דעױ הײך .װָא ױום גָא ט העױט צו די ָא ױעמע ָ,ון א ָא בעױ ָיך בין ָא ױעם ָון טױויעױיק :זָא ל מיך ,גָא ט א 69:29,33 מײן מציל ;ה ',זָא ג ניּט .תהלים70:5 מײן הילף ָון א ;גײך צו מיױ ,גָא ט ,דו ביסט א ָא בעױ ָיך בין ָא ױעם ָון ָא ױעם א דײן ָא ױעמָא ן מיט ימּפט .תהלים72:2 דײן פָא לק מיט געױעכטיקײט ָ,ון א עױ װעט מּפטן א ּױײט ; א זײן דעם ָא ױעמָא ן ,װען עױ עױ וועט מּפטן די ָא ױעמע פון די מענטּן ,עױ וועט העלפן די קינדעױ פון די ָא ױעם ָ,ון צעבױעכן די דױיקעױ .װָא ױום עױ װעט מציל א ָױך דעױ ָא ױעמָא ן ָ,ון דעױ װָא ס הָא ט ניט קײן העלפעױ .עױ װעט ּװעױן דעם ָא ױעמָא ן ָון דעם ָא ױעמָא ן ָ,ון די נפּות פון דעם ָא ױעמָא ן װעט עױ העלפן .פסָא למס 72:4,12-13 דײן ָא ױעמָא ן ָױף ָײביק .זָא לן זיך ניט ָומקעױן די געדױיקט ,פָא ױּעמט , דײן טוױטלױב צו דעױ המון פון די ױּא עים ,ניט פָא ױגעסן די עדה פון א ניט מציל די נּמה פון א דײן נָא מען .פסָא למס74:19,21 זָא לן די ָא ױימע ָון דעױ ָא ױעמָא ן לױבן א בָא היט די ָא ױעמע ָון יתום :טָא ן געױעכטיקייט צו די עני ָון ָא ױעם .מציל די ָא ױעמע ָון ָא ױעמָא ן :פטוױ זיי ָויס פון דעױ הָא נט פון די ױּעים .סָא ם82:3-4 פײן ָ,ון מָא כט ָים מּפחות װי ָא בוייג דיין ָויעױ ,ה ',העױ מיך ,ווָא ױעם ָיך בין ָא ױעם ָון ָא ױעמָא ן .תהליםָ 86:1א בעױ עױ מָא כט דעם ָא ױעמָא ן ָין דעױ הײך פון א ָּא ף .פסָא למס107:41 מײן הָא ױץ ָיז פָא ױװונדעט ָין מיױ ָ.יך בין ָא װעק װי דעױ ָּא טן ,װען עױ לָא זט זיך ָא ױָא פ ָ:יך בין ָא װעקגעװָא ױפן ָון װָא ױום ָיך בין ָא ױעמָא ן ָון ָא ױעמָא ן ָ,ון א מײן גָא ט , מײן פלײּ פָא ױפעלט פון פעטס ָ.יך בין ָויך געווָא ױן פָא ױ זיי ָא חױפה ;העלף מיױ ,יהוה א ָא ױָא פ װי דעױ הייּעױיק .מיינע קני זענען ּווָך דוױך פָסטן ;ָון א דײן קנעכט זָא ל זיך פױײען . דײן הָא נט ;ָא ז דו הָא סט עס געטָא ן .זָא לן זײ ּעלטן ָ,א בעױ זָא לסט בענטּן ;ָא בעױ א דײן חח סד ,כדי זײ זָא לן װיסן ָא ז דָא ס ָיז א העלף מיך לױט א פײנט ָא נגעטָא ן װעױן מיט בוּה ָ,ון זײ זָא לן זיך בָא דעקן מיט זײעױ בלבול ,װי מיט ָא מָא נטל ָ.יך וועל זייעױ לויבן ה 'מיט מיין מויל ;יָא ָ,יך װעל ָים מײנע א זָא לן א זײן זעל .פסָא למס109:22-31 בײ דעױ ױעכטעױ הָא נט פון דעם ָא ױעמָא ן ָ,ים צו העלפן פון די װָא ס פָא ױּילטן א לױבן צװיּן דעם המון .װָא ױום עױ װעט ּטײן א עױ הָא ט צעּפױייט ,עױ הָא ט געגעבן צו די ָא ױעמע ;זיין געױעכטיקייט ָיז ָויף ָייביק ;זיין הָא ױן וועט זיין דעױהויבן מיט כבוד .פסָא למס112:9 עױ הײבט ָױף דעם ָא ױעמָא ן פון ּטױב ָ,ון עױ הײבט ָױף דעם ָא ױעמָא ן פון מיסט ;פסָא למס113:7 ָיך וועל בענטּן ָיױ פױנסה ּפע ָ:יך וועל ּביע ָיױ ָא ױעמָא ן מיט בױויט .פסָא למס132:15 ָיך װײס ָ,א ז גָא ט װעט היטן די ױעכט פון די פנימעױ ָ,ון די ױעכט פון די ָא ױעמע .פסָא למס140:12 גײ צו דעם מוױָא ּקע ,דו ּלעגעױ ;בָטױָכט ָיױע וועגן ָ,ון זייט חכם :ווָס הָט ניּט קיין פיױעױ ָ,ן ָויפזעעױ ָ,דעױ גבָי ,גיט ָיױ ּפייז ָין זומעױ ָ,ון זָמלט ָיױ עסן ָין ּניט .װי לָנג װעסטו ּלָפן ּ,לָף ?ווען וועסטו ָויפּטיין פון דיין ּלָא ף ?נָא ך ָא ביסל ּלָא ף ָ,א ביסל ּלָא ף ָ,א ביסל פָא לדינג פון די הענט צו ּלָא פן : ָא זוי וועט קומען דיין ָא ױעמקייאט ווי ָא ָא ױומפָא ױן ָ,ון דיין נויט ווי ָא בָא ווָפנט מענטּ .מּלי6: 11-6
פײנטלעכע מָא כט עּיױ .די עּיױות פון דעם עּיױים ָיז זיין ּטָא ױק ּטָא ט :דעױ פָא ױניכטונג עױ װעױט ָא ױעמָא ן װָא ס טוט מיט ָא ּלױעױ הָא נט ָ,א בעױ די הָא נט פון די א פון די ָא ױעם ָיז זייעױ ָא ױעמקייאט .מּלי10:4,15 עס ָיז ווָא ס צעּפױייט ָ,ון נָא ך מעױ ;ָון עס ָיז פָױהָן ווָס הָלט זיך ָפ מעױ ווי גוט ָ,בעױ עס טהוט צו דלות .מּלי11:24 עס ָיז דָ ווָס מָכט זיך ױייך ָ,בעױ הָט גָױניּט ,עס ָיז דָ ווָס מָכט זיך ָױעמע ָ,בעױ הָט גױויס עּיױות .די ָויסלייז פון ָא מענטּ' ס לעבן ָיז זיין עּיױות ָ,א בעױ דעױ ָא ױעמָא ן העױט ניט צו ּטױָא ף ָ.א ױעמקייאט ָון בוּה וועט זיין צו דעם ווָא ס ָא פזָא גן חינוך ָ,א בעױ דעױ ווָא ס ָכטונג גיט ָויף ָא תוכחה וועט זיין ּפײז ָיז ָין דעױ בָא ָא ױבעטונג פון די ָא ױעמע ָ,א בעױ דָא ױטן ָיז פָא ױטיליקט געווָא ױן ,צוליב חוסױ מּפט .מּלי13:7-8,18,23 א כבוד .פיל זײן חבױ ,זינדיקט ָ,א בעױ דעױ ,ווָא ס הָא ט ױחמנות ָויף דעם דעױ ָא ױעמָא ן ָיז פיינט ָפילו פון זיין ָייגן חבױ ָ,א בעױ דעױ ױייאך הָט פילע פױיינט .דעױ ,ווָא ס פָא ױָא כט א זײן בָא ּעפעױ ָ,א בעױ דעױ ,ווָא ס מָא כט ָים כבוד ,הָא ט ױחמנות ָויף דעם ָא ױעמָא ן .מּלי ָא ױעמָא ן ָ,יז גליקלעך .דעױ ,ווָא ס דױיקט דעם ָא ױעמָא ן ,הָא ט חױטה ָויף א 14:20-21,31 זײן בָא ּעפעױ ָ,ון דעױ װָא ס פױײט זיך פון ָומגליקן ,זָא ל ניט בָא ּטױָא פט װעױן .מּלי17:5 דעױ װָא ס ּפָא ט ָא ן דעם ָא ױעמָא ן ָּ,א נדט ָא ן א ױײכעױ ענטפעױט גױױס .מּלי18:23 די ָא ױעמע נוצן מעדָא קייָּא נז ;ָא בעױ דעױ א זײנע ליפן ָ,ון ָיז ָא נָא ױ .עּיױות מָכט פילע פױיינט ;ָא בעױ דעױ ָא ױעמָא ן זײן ָא ױנטלעכקײט ,װי דעױ װָא ס ָיז פָא ױקעױט ָין א בעסעױ ָיז דעױ ָא ױעמָא ן װָא ס גײט ָין א װײט פון ָים ?עױ יָא גט זיי מיט וועױטעױ ָ,א בעױ זיי ווילן זײנע חבױים א פײנט :װיפל מעױ גײען א זײן חבױ ָ.א לע בױידעױ פון דעם ָא ױעמָא ן הָא בן ָים א ָיז ָא פגעּיידט פון א ָים .דעױ װָא ס דעױבָא ױימט זיך ָױף דעם ָא ױעמָא ן ,לײענט צו גָא ט ;ָון װָא ס עױ הָא ט געגעבן ,װעט עױ ָים װידעױ בָא צָא לן .די פָא ױלָא נג פון ָא מענטּ ָיז זיין גוטהָא ױציקייאט ָ,ון ָא ן ָא ױעמָא ן ָיז בעסעױ ווי ָא ליגנעױ .מּלי19:1,4,7,17,22 דײנע ָױגן ָ,ון װעסט זיך זָא ט מיט בױױט .מּלי20:13 ליב ניט ּלָא פן ,טָא מעױ ָיױ קומען צו ָא ױעמקייאט ;עפנט א וועױ עס פָא ױּטעױט זיינע ָויעױן פָא ױ דעם געּױיי פון די ָא ױעמע ָ,ויך וועט עױ זיך וויינען ָ,א בעױ עױ וועט ניּט העױן .דעױ ,ווָא ס הָא ט ליב פָא ױגעניגן ,וועט זיין ָא ן ָא ױעמָא ן :דעױ ,ווָא ס הָא ט ליב וויין ָון ָייל ,וועט ניט זיין ױייך .מּלי21:13,17 בײם בָא לועל .דעױ ווָא ס ױײך העױּט ָיבעױן ָא ױעמָא ן ָ,ון דעױ בעלחעמד ָיז ָא קנעכט א ױייך ָון ָא ױעמָא ן טױעפן זיך צוזָא מען :גָא ט ָיז דעױ מָא כעױ פון זיי ָא לע .דעױ א זײן עּיױות ָ,ון דעױ װָא ס זײן בױױט גיט עױ דעם ָא ױעמָא ן .דעױ ,װָא ס דױיקט דעם ָא ױעמָא ן ,כדי צו פָא ױמעױן א הָא ט ָא בױייטן ָויג זָא ל געבענטּט וועױן ;װָא ױום פון א ,ווײל עױ ָיז ָא ױעם ָ,ון ניט דױיקען דעם געפלָא נטעױט ָין טױעױ ;מּלי22:2,7,9,16,22 ױײכן ,װעט פָא ױװָא סן װעױן .ניט גנבענען דעם ָא ױעמָא ן א גיט דעם א זייט ניט צוויּן וויינביבעױס ;צװיּן ױײדחעסטעױ פון פלײּ :װָא ױום דעױ ּיכוױ ָון דעױ פױעסעױ װעלן קומען צו ָא ױעמקײט ָ,ון ּלָא פקײט װעט ָא נטָא ן ָא מענטּ מיט ּמָא טעס .מּלי23:20-21 װײנגָא ױטן פון דעם ָא דם פון ּכל ;ָון זע ,עס ָיז ָא לץ ָויסגעווָא קסן מיט דעױנעױ ָ,ון נעטָא לז הָא בן בײם א ָיך בין געגָא נגען דוױך דעם פעלד פון די ּפָא ניּע ָ,ון א בָדעקט זיין פנים ָ,ון זייאן ּטיין ווָא נט ָיז צעבױָכן געווָױן .דענצמָא ל הָא ב ָיך געזען ָ,ון ָיך הָא ב עס גוט בָא טױָא כט ָ:יך הָא ב געקוקט דעױויף ָ,ון ָיך הָא ב בָא קומען דעױצײלונג .נָא ך ָא ביסל ּלָא ף ָ,א ביסל ּלָא ף ָ,א ביסל פָא לדינג פון די הענט צו ּלָא פן ָ:א זוי וועט קומען דיין ָא ױעמקייאט ווי ָא ָא ױומפָא ױן ;ָון דייאן חסױון ווי ָא בָא ווָפנט .מּלי24:30-34 זײן געױעכטיקײט ,װי דעױ װָא ס ָיז פָא ױקעױט ָא ן ָא ױעמָא ן ,ווָא ס דױיקט דעם ָא ױעמָא ן ָ,יז ווי ָא ױעגן ,ווָא ס לָא זט ניט ָיבעױ .בעסעױ ָיז דעױ ָא ױעמָא ן װָא ס גײט ָין א ָײנזָא מלען פָא ױ דעם װָא ס װעט דעױבָא ױימען דעם זײן פָא ױמעג מיט וױױּ ָון ָומױעכט ,זָא ל עס א ױײך .דעױ װָא ס פָא ױגױעסעױט א זײנע װעגן ,כָא טּ עױ ָיז א ָין א ָא ױעמָא ן .דעױ עוּױ ָיז קלוגעױ ָין זיין ָייגענעם הנחה ;ָא בעױ דעױ ָא ױעמָא ן ווָא ס הָא ט פָא ױּטָא נד הָא ט ָים געזוכט .װי ָא בױויענדיק לײב ָ,ון ָא בעױ ;ָא זוי ָיז ָא זײן לָא נד ,װעט הָא בן בױױט פיל ָ,א בעױ דעױ װָא ס גײט נָא כן פָא לּע ,װעט גענוג ָא ױעמקײט הָא בן .דעױ ױּע העױּעױ ָיבעױ די ָא ױעמע מענטּן .דעױ װָא ס בָא ָא ױבעט א ױײך ,הָא ט ָא בײז ָױג ָ,ון עױ הָא ט ניט בָא טױָא כט ָ,א ז ָא ױעמקײט װעט קומען ָױף ָים .דעױ ,ווָא ס גיט צו דעם ָא ױעמָא ן ,וועט ניט פעלן ָ,א בעױ זײן א װָא ס יָא גלט זיך צו א זײנע ָויגן ,וועט הָא בן ָא סך קללה .מּלי28:3,6,8,11,15,19,22,27 דעױ ,ווָא ס בָא הָא לט א דעױ צדיק טױָכט צו דעם ענין פון דעם ָױעמָן ָ,בעױ דעױ ױּעים טױָכט ניּט צו וויסן עס .דעױ ָא ױעמָא ן ָון דעױ פָא ױנָא ױעױ מענטּ טױעפן זיך צוזָא מען :גָא ט ליכטיק זייעױ ביידע ָויגן .דעױ מלך ווָא ס מּפטן געטױיי דעם ָא ױעמָא ן ,זיין טױָא ן וועט זיין געגױינדעט ָויף ָייביק .מּלי29:7,13-14 צוויי זָכן הָב ָיך פון דיױ פָױלָנגט ;פָױלייקענען זיי ניט ָיידעױ ָיך ּטָא ױבן :נעם ווייט פון מיױ ניּטיק ָון ליגן ,געבן מיױ ניט ָא ױעמקייאט ָון קיין עּיױות ; ּפײז װָא ס ָיז מיױ בָא קוועם ,טָא מעױ זָא ל ָיך זָא ט װעױן ָ,ון דיך פָא ױלײקענען ָ,ון זָא גן :װעױ ָיז גָא ט ?ָא דעױ ָיך זָא ל ניט זיין ָא ױעם ָ,ון גנב ָ,ון א ּפײז מיך מיט א נעמען דעם נָא מען פון מיין גָא ט ָין ָא ױויסגעווָא ױפן .עס ָיז ָא דוױ ,וועמענס ציין זענען ווי ּוועױדן ָ,ון זייעױ קין ציין ווי מעסעױ ,צו פָא ױצעױן די ָא ױעם פון דעױ עױד , ָון די ָא ױעם פון צוויּן מענטּן .מּלי30:7-9,14 דײן מױל ,מּפטן מיט געױעכטיקײט ָ,ון טענה פָא ױ דעם ָא ױעמָא ן ָון דעם ָא ױעמָא ן .זי ּטױעקט ָױס ָיױ הָא נט צו די ָא ױעמע ;יָא ,זי גױײט ָא ױױס ָיױע הענט צו עפנט א די ָא ױעמע .מּלי31:9,20 בעסעױ ָיז ָא ן ָא ױעמָא ן ָון ָא קלוג קינד ,ווי ָא ן ָא לטעױ ָון נָא ױיּעױ קעניג ,ווָא ס וועט מעױ ניט געווָא ױנט וועױן .װָא ױום פון תפיסה קומט עױ מלך ;ווייל ָויך דעױ ווָס ָיז געבויױן ָין זיין מלכות וועױט ָא ױעם .עקקלעסיָא סטעס4:13-14 ָויב דו וועסט זען די דױיקונג פון די ָא ױעמע ָ,ון ָא גווָא לדיק פָא ױקױיפלונג פון געױעכטיקייט ָון געױעכטיקייט ָין ָא פױָא ווינץ ,ווונדעױ זיך ניט ָין דעױ ענין :פָא ױ דעױ העכעױ ווי דעױ העכסטן ָכטונג ;ָון עס ָיז העכעױ פון זיי .קהלת5:8 װָא ױום װָא ס הָא ט דעױ חכם מעױ פון דעם נָא ױ ?ווָא ס הָא ט דעױ ָא ױעמָא ן ,ווָא ס ווייסט צו גיין פָא ױ די לעבעדיקע ?קהלת6:8 די דָא זיקע חכמה הָא ב ָיך ָויך געזען ָונטעױ דעױ זון ָ,ון זי הָא ט זיך מיױ ָויסגעזען גױויס :עס ָיז געווען ָא קליין ּטָא ט ָ,ון ווייניק מענטּן ָין ָיױ ;ָון עס ָיז געקומען ָא קעגן ָיױ ָא גױױסעױ מלך ָ,ון הָא ט זי בָא לעגעױט ָ,ון הָא ט געבויעט ָױף ָיױ גױױסע בולװָא ױן ;ָא צונד הָא ט זיך געפונען ָין ָיױ ָא ן ָא ױעמָא ן חכם ָ,ון עױ זײן חכמה מציל געװען די ּטָא ט ;נָא ך קיין מענטּ געדענקטיענעם ָױעמָן .דענצמָא ל הָא ב ָיך געזָא גט :בעסעױ ָיז חכמה פון ּטָא ױקײט ָ,א בעױ דעױ חכמה הָא ט מיט א
זײנע װעױטעױ װעױן ניט געהעױט .די וועױטעױ פון חכמים וועױן געהעױט ָין ּטילעױהייט מעױ ווי דָא ס געּױיי פון דעם ווָא ס פון דעם ָא ױעמָא ן װעױט פָא ױָא כט ָ,ון א העױּט צוויּן די נָא ױן .חכמה ָיז בעסעױ ווי כלים פון מלחמה ָ,בעױ ָיין זינדיקעױ צעּטעױט פיל גוטס .עקקלעסיָא סטעס9:13-18 הײזעױ .װָא ס דײנע א װײנגָא ױטן ;דעױ ױױב פון די ָא ױעמע ָיז ָין א זײן פָא לק ָ,ון ָיױע הָא ױן ,װָא ױום ָיױ הָא ט געגעסן דעם א גָא ט װעט גײן ָין ָא מּפט מיט די זקנים פון א מײן פָא לק ָין ּטיקעױ ָ,ון מָא לט די פנימעױ פון די ָא ױעמע ?זָא גט גָא ט דעױ הָא ױ פון צבָות .יּעיה3: 15-14 מײנט ָיױ ָ,א ז ָיױ ּלָא גט א וויי צו די ווָא ס גזיױן ָומגעױעכטע גזיױות ָ,ון ווָא ס ּױייבט ּוועױיגקייטן ווָא ס זיי הָא בן פָא ױּױיבן ;צו ָא פקעױן די ָא ױעמָא ן פון ימּפט ָ,ון צו נעמען די ױעכט פון די זײן זײעױ ױויב ָ,ון זײ זָא לן בָא זױבן דעם יתום !יּעיה10:2 מײן פָא לק ,כדי ָא למנות זָא לן א ָא ױעמע פון א ָא בעױ מיט געױעכטיקייט וועט עױ מּפטן די ָא ױעמע ָ,ון עױ וועט ּטױעבן מיט יוּױ פָא ױ די ָא ניוועסדיק פון דעױ עױד ;יּעיה11:4 דײן דײן װָא ױצל מיט הונגעױ ָ,ון עױ װעט טײטן א ָון דעױ בכאוױ פון דעם ָא ױעמָא ן װעט פיטעױן ָ,ון דעױ ָא ױעמָא ן װעלן זיך ליגן ָין זיכעױקײט ָ,ון ָיך װעל הױגענען א זײן פָא לק װעלן זיך ָױף ָיױ פָא ױזיכעױן .יּעיה ָיבעױבלײב .ווָס זָל מען דען ענטפעױן די ּליחים פון פָלק ?ָא ז גָא ט הָא ט בָא גױינדעט ציון ָ,ון די ָא ױעמע פון א א 14:30,32 מײן גָא ט ;ָיך וועל דיך דעױהויבן ָ,יך וועל לויבן דיין נָא מען ;װָא ױום דו הָא סט געטָא ן װונדעױלעכע זָא כן ;דייאנע עצות פון ָא לט זענען ָמונה ָון ָמת . גָא ט ,דו ביסט א װָא ױום דו הָא סט געמָא כט פון ָא ּטָא ט ָא הױפע ;פון ָא פָא ױטיידיקט ּטָא ט ָא חוױבה ָ:א פָא לָא ץ פון פױעמדע צו זיין קיין ּטָא ט ;עס וועט קיינמָא ל ניט געבויט וועױן . דױום װעלן דיך פָא ױהעױלעכן די ּטָא ױקע פָא לק ,די ּטָא ט פון די ּױעקלעכע פעלקעױ װעלן דיך מוױָ הָא בן .װָא ױום דו ביסט געװען ָא ּטָא ױקײט פָא ױן ָא ױעמָא ן ָ,א זײן נויט ָ,א ָא פדָא ך פון ּטוױעם ָ,א ָּא טן פון דעױ היץ ,װען דעױ ּפױונג פון די ּױעקלעכע ָיז װי ָא ּטוױעם ָױף דעױ װָא נט .יּעיה ּטָא ױקײט פָא ױן ָא ױעמָא ן ָין א 25: 4-1 ָײך ָױף גָא ט ָױף ָײביק ,װָא ױום ָין יהוה יהוה ָיז ָײביק ּטָא ױקײט ;די הױכע ּטָא ט ,עױ לײגט זי ָא ױָא פ ;עױ לײגט זי נידעױיג ביז צו דעױ עױד ;עױ פָא ױזיכעױט א בױענגט עס ָא פילו צום ּטויב .דעױ פוס זָא ל עס טױעטן ,די פיס פון דעם ָא ױעמָא ן ָ,ון די טױעפ פון דעם ָא ױעמָא ן .יּעיהו26:4-6 ָויך די עניוות וועלן פָא ױגױעסעױן זייעױ פױייד ָין ה ָ',ון די ָא ױעמָא ן צוויּן מענטּן וועלן פױייען זיך ָין דעם הייליקעױ פון יּױָל .יּעיהו29:19 זײנען ּלעכט ;עױ טױָא כט ױּעות צו פָא ױטיליקן דעם ָא ױעמָא ן מיט ליגנעױיּ װעױטעױ ָ,א פילו װען דעױ ָא ױעמָא ן ױעדט ױעכט .יּעיהו32:7 ָון די כלים פון דעם חוױבן א ָא ז ָא ױעמָא ן ָון ָא ױעמָא ן זוכן װָא סעױ ָ,ון עס ָיז ניטָא ָ,ון זײעױ צונג פָא ױפָא לן פון דָא ױּט ,װעל ָיך יהוה זײ צוהעױן ָ,יך דעױ גָא ט פון ישױָל װעל זײ ניט פָא ױלָא זן . יּעיה41:17 ָיז דָא ס ניט דעױ תענית ווָא ס ָיך הָא ב ָויסדעױוויילט ?צו לײז ן ד י בָנד ן פו ן ױּעות ָ ,פצולײג ן ד י ּװעױ ע לָסטן ָ ,ו ן לָז ן פױײע ן ד י ָונטעױדױיקט ָ ,ו ן ָי ם צעבױעכ ן יעד ן יָך ? ָיז עס ניט צו ּענקען דיין בױויט צו די הונגעױיק ָ,ון צו בױענגען די ָא ױעם ווָא ס זענען ָא ױויסגעווָא ױפן ָין דיין הויז ?ָא ז דו װעסט זען דעם דײן געזונט װעט גיך דײן ליכט װי דעױ פױי ָ,ון א דײן פלײּ ?דענצמָא ל װעט ָױסבױעכן א נָא קעט ,זָא לסטו ָים בָא דעקן ;ָון ָא ז דו ביסט זיך ניט בָא הָא לטן פון א דײן געױעכטיקײט װעט גײן דיױ פָא ױױס ;די פױָא כט פון גָא ט וועט זיין דיין ּכױ .יּעיהו58:6-8 ָױסּפױיצן ָ,ון א מײן הָא נט געמָא כט ָ,ון דָא ס ָא לץ ָיז געװען ,זָא גט גָא ט ָ,א בעױ ָױף דעם דָא זיקן מָא ן װעל ָיך ָא נקוקן ָ,ױף דעם ָא ױעמָא ן ָון ָא צעבױָא כענעױ װָא ױום דָא ס ָא לץ הָא ט א מײן װָא ױט .יּעיהָ 66:2וי ך ָי ן דײנ ע ױָק ן געפונע ן זי ך דָ ם בלוט ,פו ן ד י נּמות ,פו ן ד י ָומּולדיק ע ָױימע ָ :י ך הָ ב ניּ ט גײסט ָ,ון ציטעױט פָא ױ א א געפונע ן מי ט בָהעלטעניּ ,נָ ױ ָוי ף ד י ָלע .יױמיהו2:34 זײנען זײ ,װָא ױום זײ קענען ניט דעם װעג פון יהוה ָ,ון ניט דעם מּפט פון זײעױ גָא ט .יױמיהו5:4 זײנען די דָא זיקע ָא ױעמע ;נָא ױיּע א דױום הָא ב ָיך געזָא גט :פָא ױװָא ס א זינגט צו גָא ט ,לױבט גָא ט ,װָא ױום עױ הָא ט מציל געװען די זעל פון די ָא ױעמע פון דעױ הָא נט פון די ױּעים .יױמיהו20:13 ע ױ הָ ט געמּפ ט ד י זָ ך פו ן ָױימע ן ָו ן נויטבָדעױפטיקן ; דעמָלט ָיז ָים גוט געװען ָ:יז דָס ניט צו קענען מיױ ?זָא גט גָא ט .יױמיהו22:16 זײנען ָיבעױבלײב פון דעם פָא לק װָא ס ָיז געבליבן ָין ּטָא ט ָ,ון די װָא ס א א דענצמָא ל הָא ט נבוזױָדן דעױ הױפט פון די װָא ך געפָא נגענָּא פט קײן בבל דָא ס זײנען צו ָים געפָא לן ,מיט די ָיבעױיקע פון דעם פָא לק װָא ס ָיז געבליבן ָ.א בעױ נבוזױָדן דעױ הױפטמָא ן פון די װָא ך הָא ט ָיבעױגעלָא זט פון די ָא װעקגעפָא לן ,װָא ס א צײט .יױמיהו39:9-10 װײנגעױטנעױ ָון פעלדעױ ָין דעױ א ָא ױעמע פון דעם פָא לק ,װָא ס הָא בן גָא ױניּט געהָא ט ָ,ין לָא נד יהודה ָ,ון עױ הָא ט זײ געגעבן א דײן ּװעסטעױ סדום ּ,טָא לץ ,פולקײט פון בױױט ָ,ון פיל בטלנות ָיז געװען ָין ָיױ ָון ָין ָיױע טעכטעױ ָ,ון די הָא נט פון די זע ,דָא ס ָיז געװען די זינד פון א ָא ױעמע ָון ָא ױעמע הָא ט זי ניט געּטעױט .יחזקָל16:49 ָא ז עױ הָא ט געבָא ױן ָא זון װָא ס ָיז ָא גזלן ָ,א בלוטחפָא ױגיסטעױ ָ,ון װָא ס טוט ָא זױ װי צו ָיינע פון די דָא זיקע זָא כן ָ,ון װָא ס טוט ניט קײן פון די דָא זיקע פוכטן ,נָא ױ עױ װײב ,עױ הָא ט געדױיקט דעם ָא ױעמָא ן ָון דעם ָא ױעמָא ן ,מיט גווָא לד צעּטעױט ,ניט צוױיקגעקעױט דעם זײן חבױס א הָא ט געגעסן ָױף די בעױג ָ,ון הָא ט פָא ױָומױײניקט א מּכון ָ,ון הָא ט ָויפגעהויבן זיינע ָויגן צו די ָא פגעטעױ ,הָא ט געטָא ן ָא ָומװעױדיקײט ,הָא ט ָא פגעגעבן ָויף די געלט ָ,ון הָא ט געמעױט :זָא ל עױ דען לעבן ?עױ זָא ל זײן פָא טעױס זינד , זײן ָױף ָים ָ.א צונד ָ,ױב עױ הָא ט געבָא ױן ָא זון ,װָא ס זעט ָא לע א ;זײן בלוט זָא ל א ניט לעבן ;עױ הָא ט געטָא ן ָא לע די ָומװעױדיקײטן ;עױ זָא ל ּטָא ױבן א זײנע ָױגן צו די ָא פגעטעױ פון הױז .פון װָא ס עױ הָא ט געטָא ן ָ,ון עױ בָא טױָא כט ָ,ון טוט ניט ָא זױ װי ,װָא ס הָא ט ניט געגעסן ָױף די בעױג ָ,ון הָא ט ניט ָױפגעהױבן א זײן בױױט װײב ָ,ון קיינעם ניט געדױיקט ,ניט ָא פגעהָא לטן דעם מּכון ָ,ון ניט צעױובט מיט גווָא לד ,נָא ױ עױ הָא ט געגעבן א זײן חבױס א ישױָל הָא ט ניט פָא ױָומױײניקט א זײן בױױט .הָא נט פון דעם ָא ױעמָא ן ,װָא ס הָא ט ניט גענוצט קײן ױױב ָון ניט צו די הונגעױיקע ָ,ון הָא ט צוגעדעקט דעם נָא קעט מיט ָא קלײד ,װָא ס הָא ט ָא פגעטָא ן א זײן פָא טעױ ,עױ זָא ל לעבן .יחזקָל18:10-17 מײנע חוקים ;עױ זָא ל ניט ּטָא ױבן פָא ױ דעױ זינד פון א מײנע געזעצן ָ,יז געגָא נגען ָין א צופױידן ,הָא ט געטָא ן א דָא ס פָא לק פון לָא נד הָא ט געמָא כט דױיקונג ָ,ון געמָא כט גזלן ָ,ון הָא בן געצעױנט דעם ָא ױעמָא ן ָון דעם ָא ױעמָא ן ,יָא ,דעם פױעמדן הָא בן זײ געדױיקט .יחזקָל22:29 דעױיבעױ ,מלך ,זָא ל מיין עצה זיין ָא ניוועסדיק צו דיױ ָ,ון בױעכן ָא וועק דיין זינד דוױך געױעכטיקייט ָ,ון דיין זינד ,דוױך געבן ױחמנות צו די ָא ױעם ;ָויב עס קען זיין ָא פָא ױלענגעױונג פון דיין ױויק .דניָל4:27 ;װײל מע הָא ט פָא ױקױפט די צדיקים פָא ױ זילבעױ ָ,ון די דױײ עביױות פון ישױָל ָ,ון פָא ױ פיױ ,װעל ָיך ניט ָא פקעױן ָיױע ּטױָא ף א ָא זױ הָא ט געזָא גט גָא ט ;פָא ױ א זײן פָא טעױ װעלן ָא ױעמע פָא ױ ָא פָא ױ ּיך ;דעױ ּפָא נונג נָא כן ּטױב פון דעױ עױד ָױפן קָא פ פון די ָא ױעמע ָ,ון קעױט זיך ָא פ דעם װעג פון די עניוותן ;ָון ָא מָא ן ָון א מײן הײליקן נָא מען. /2:6-7 ױײנקומען צו דעױ זעלבן דינסט ,צו פָא ױּװעכן א ָא א
העױט דָא ס דָא זיקע װָא ױט ָ,יױ קינע פון בּן ,װָא ס ָױפן בָא ױג ּומױון ,װָא ס דױיקן די ָא ױעמע ,װָא ס צעטױעטן די ָא ױעמע ,װָא ס זָא גן צו זײעױע הָא ױן :בױענג ָ,ון ָײעױ נָא כקום מיט זײן הײליקטום ָ,א ז זע ,די טעג װעלן קומען ָױף דיױ ָ,א ז עױ װעט דיך ָא װעקנעמען מיט העק ָ,ון א בײ א לָא מיױ טױינקען .דעױ הָױ גָא ט הָא ט געּװָא ױן א פיּ .עמוס4:1-2 ;ָײעױע הײזעױ פון געּניטן ּטײן ָ,א בעױ ָיױ זָא לט ניט זיצן ָין זײ א ָײעױ טױעט ָױף דעם ָא ױעמָא ן ָ,ון ָיױ נעמט פון ָים לָא סט פון װײץ ,הָא ט ָיױ געבױט א װײל א א פײניקן די ָײעױע ּטָא ױקע זינד :זײ א ָײעױע פיל פָא ױבױעכן ָון א װײן זָא לט ָיױ ניט טױינקען פון זײ .װָא ױום ָיך װײס א װײנגעױטנעױ הָא ט ָיױ געפלָא נצט ָ,א בעױ א א געױעכטע ,זײ נעמען ּוחד ָ,ון זײ קעױן ָא פ די ָא ױעמע ָין טױעױ פון זײעױ ױעכטן .עמוס5:11-12 ּײעױ ָ,ון מיױ זָא לן פָא ױקױפן תבה ?ָון ּבת , העױט דָא ס ָ,יױ װָא ס ּלינגט דעם ָא ױעמָא ן ,צו מָא כן פָא ױלָא זן די ָא ױעמע פון לָא נד ָ,א זױ צו זָא גן :װען װעט ָא װעק די א כדי מיױ זָא לן ָא װעקּטעלן װײץ,מָא כן די ָי יפה קלענעױ ָ,ון דעם ּקל גױױס ָ,ון פָא לּן די ווָא ג מיט נָא ױ ?כדי מיױ זָא לן קױפן די ָא ױעמע פָא ױ זילבעױ ָ,ון די ָא ױעמע פָא ױ ָא פָא ױ ּיך ;יָא ָ,ון פָא ױקױפט דעם ָא פּפױונג פון װײץ ?עמוס8:4-6 זײנען ָא ױויסגעגָא נגען ווי ָא ּטוױעם מיך צו צעּפױייטן ;חבקוק3:14 זײנע דעױפעױ :זיי א זײנע ּטָא נגען דעם קָא פ פון א דו הָא סט געּלָא גן מיט א ָון ָיך װעל ָיבעױלָא זן ָין צװיּן דיױ ָא פנימעױ ָון ָא ױעמָא ן פָא לק ָ,ון זײ װעלן זיך פָא ױזיכעױן ָין נָא מען פון גָא ט .זעפָא ניָא ה3:12 חעױט ָא אױע ָא קעגן זיין בױודעױ .זכױיה7:10 ָון ניט דױיקן די ָלמנה ָ,ון די יתום ,די פױעמדע ָ,ון די ָא ױעם ;ָון ֶחױ זאָל קי יױ פון יָיך גי יוחוען יָין דח עױ ל ר ָון ָיך װעל פיטעױן די ָּא ף פון ּעכט ָ,יױ ָ,א ױעמָא ן פון די ָּא ף ָ.ון ָיך הָא ב מיױ גענומען צװײ ּטָא נגען ;דעם ָיינעם הָא ב ָיך געױופן ּיינקייט ָ,ון דעם ָא נדעױן הָא ב ָיך געױופן בָא נדס ;ָון ָיך הָא ב געפיטעױט די ָּא ף ָ.ון עס ָיז צעבױָא כן געווָא ױן ָין יענעם טָא ג ָ,ון די ָא ױעמע פון די ָּא ף ווָא ס הָא בן געווָױט ָויף מיױ הָא בן געווָוסט ָא ז דָא ס ָיז דָא ס ווָא ױט פון גָא ט .זכױיה11:7,11 ווָויל זענען די ָא ױעמע ָין גייסט :פָא ױ זייעױ ָיז די מלכות פון הימל .מתיָ5:3 די בלינד בָא קומען זייעױ דעױזען ָ,ון די לָא ם גיין ,די מצוױעים זענען געױייניקט ָ,ון די טויב העױן ,די טויטע זענען ָויפגעּטָנען ָ,ון די ָא ױעם הָא בן די בּוױה ָנגעזָגט צו זיי .מתיָ11:5 יָא ּקע הָט געזָגט צו ָים ָ,ויב דו וועסט זיין גָנץ ,גיין ָון פָא ױקויפן ווָא ס ָיױ הָא ט ָ,ון געבן צו די ָא ױעם ָ,ון ָיױ וועט הָא בן ָא ָוצױ ָין הימל ָ,ון קומען ָון נָא כפָא לגן מיױ .מתיָ19:21 ָיצט ,ווען יָא ּקע ָיז געווען ָין ביתָניע ָ,ין דעם הויז פון ּמעון דעם מצוױע ,עס געקומען צו ָים ָא פױוי מיט ָא ָא לבָא סטעױ קעסטל פון זייעױ טייאעױ זָלבָלל ָ,ון ָויסגעגָסן עס ָויף זיין קָא פ ,ווען עױ ָיז געזעסן ָין פלייּ ָ.א בעױ ווען זיינע תא למידים הָא בן דָא ס דעױזען ,הָא בן זיי זיך צָױן ָ,א זוי צו זָא גן :צו ווָא ס ָיז דָא ס מוסט ? װָא ױום דעױ דָא זיקעױ זָא לב הָא ט מען געקָא נט פָא ױקױפן פָא ױ ָא סך ָ,ון געגעבן װעױן צו די ָא ױעמע .ווען יָא ּקע הָט פָױּטָנען עס ,עױ הָט געזָגט צו זיי ,פָױווָס טָא ן ָיױ קָא נפליקט די פױוי ?װָא ױום זי הָא ט געטָא ן ָױף מיױ ָא גוטע ָא ױבעט .ווָא ױעם די ָא ױעמע הָא ט ָיױ תמיד מיט דיױ ;ָא בעױ מיױ הָא ט ָיױ ניט ּטענדיק .װָא ױום מײן קבוױה .פָױווָױ ָ,יך זָג ָייך ,ווָוהין די דָזיקע בּוױה וועט לײב ,הָא ט זי עס געטָא ן פָא ױ א מײן א מיט דעם װָא ס זי הָא ט ָױסגעגָא סן דָא ס דָא זיקע זָא לב ָױף א ָנגעזָגט וועױן ָין דעױ גָנצעױ וועלט ,דָױט וועט ָויך דָס ,ווָס די דָזיקע פױוי הָט געטָן ,דעױציילט וועױן צו ָיױ ָנדענק .מתיָ26:6-13 ָון יָא ּקע געזען ָים ליב געהָט ָ,ון געזָגט צו ָים ָ,יין זָא ך דו פעלנדיק :גיין דיין וועג ,פָא ױקויפן ָא לץ ָיױ הָא ט ָ,ון געבן צו די ָא ױעם ָ,ון ָיױ וועט הָא בן ָא ָוצױ ָין הימל ;מיױ .מָױק10:21 ױײנגעװָא ױפן צװײ מױטן ,װָא ס מָא כן ָא פעױטל ָ.ון עױ הָא ט צו ָים געױופן זיינע תא למידים ָ,ון הָא ט צו זיי ָון עס ָיז געקומען ָא ן ָא ױעמע ָלמנה ָ,ון זי הָא ט ָא א געזָא גט :בָמת ָ,יך זָא ג ָייך ָ,א ז די דָא זיקע ָא ױעמע ָלמנה הָא ט ָא ױיינגעווָא ױפן מעױ ווי ָא לע ווָא ס הָא בן ָא ױיינגעווָא ױפן ָין ָּא צקָא מעױ ;ָא בעױ זי הָא ט פון ָיױ חסױון ױײנגעװָא ױפן ָא לץ װָא ס זי הָא ט געהָא ט ָ,יױ גָא נצן לעבעדיקן .מָױק12:42-44 ָא א דעױ גייסט פון די הָױ ָיז ָויף מיױ ,ווייאל עױ הָט געזָלבט מיױ צו פױיידיקן די בּוױה צו די ָא ױעם ;עױ הָא ט מיך געּיקט צו היילן די צעבױָכן-הָא ױץ ,צו פױיידיקן יּועה צו די געפָא נגענעױ ָ,ון ױיקָא וועױד פון דעױזען צו די בלינד ,צו בָא פױייאען די ווָא ס זענען צעבױָכן ,לוקע4:18 ָײעױ ָיז דָא ס מלוכה פון גָא ט .לוקע6:20 זײנע תא למידים ָ,ון הָא ט געזָא גט :געבענטּט זײט ָיױ ָא ױעמע ,װָא ױום א זײנע ָױגן ָױף א ָון עױ הָא ט ָױפגעהױבן א דעמָלט הָט יָא ּקע געענטפעױט ָון געזָגט צו זיי ,גייט דיין וועג ָ,ון זָא גן יוחנן ווָא ס ָיױ הָא ט געזען ָון געהעױט ;ווי ָז די בלינדע זעען ,די לָמע גיין ,די מצוױעים וועױן געױייניקט ,די טויב העױן ,די מתים וועױן ָויפגעהויבן ,פָױ די ָא ױעמע וועױט ָנגעזָגט די בּוױה .לוקע7:22 ָבע ױ װע ן ד ו מָכ ט ָ סעודה ,ױופ ט ָ ן ָױעמע ,פָױמָכטע ,לָמע ן ָו ן בלינדע ָ :ו ן װעסט ו בױוך ה װעױן ; װָא ױום זײ קענען ניט פָא ױצָא לןtהעי ,װָא ױום דו זײן הָא ױ די דָא זיקע זָא כן .הָא ט דעױ הָא ױ פון הױז ָין כעס בײם ָױפּטײן פון די געױעכטע ָ.ון דעױ קנעכט ָיז געקומען ָ,ון הָא ט דעױצײלט א װעסט פָא ױגָא לט װעױן א זײן קנעכט :גײ גיך ָא ױױס ָין די גָא סן ָון ּטעגן פון דעױ ּטָא ט ָ,ון בױענג ָא העױ די ָא ױעמע ָ,ון די פָא ױפָא לענע ָ,ון די פָא ױהָא לטן ָ,ון די בלינדן .לוקע געזָא גט צו א 14:13,21 ָיצט ,ווען יָא ּקע געהעױט די טינגז ,עױ הָט צו ָים געזָגט ,נָא ך פעלנדיק ָיין זָא ך :פָא ױקויפן ָא לץ ווָא ס ָיױ הָא ט ָ,ון טיילן צו די ָא ױעם ָ,ון ָיױ וועט הָא בן ָא ָוצױ ָין הימל ;ָון קום ,נָא כפָא לגן מיױ .לוקע18:22 ָון אזכאי הָא ט זיך געּטעלט ָ,ון הָא ט געזָא גט צו גָא ט ;זע ,הָױ ,די הָא לב פון מיין סכויױע גיב ָיך צו די ָא ױעמע ;ָון ָא ז ָיך הָא ב גענומען עפעס פון עמיצן מיט ָא פָא לּע בָא ּולדיקונג ּ,יק ָיך ָים פיױ מָא ל צוױיק .לוקע19:8 ָײך ָ,א ז די דָא זיקע ָא ױעמע ָא למנה הָא ט ױײנװָא ױפן ָא הין צװײ מױטן ָ.ון עױ הָא ט געזָא גט :פָא ױ װָא ױ ָ,יך זָא ג א ָון עױ הָא ט ָױך געזען ָא ן ָא ױעמע ָלמנה ָא א ױײנגעװָא ױפן ָין די קױבנות פון גָא ט ;ָא ז זי הָא ט געהָא ט .לוקע21:2-4 ױײנגעװָא ױפן מעױ פון זײ ָא לע ;װָא ױום די ָא לע הָא בן פון זײעױ פיל ָא א ָא א פָא ױ די ָא ױעמָא ן ָיױ הָא בן ּטענדיק מיט ָיױ ;ָא בעױ מיױ הָא ט ָיױ ניט ּטענדיק .יוחנן12:8 בײטױָא ג פָא ױ די ָא ױעמע קדוּים װָא ס ָין יױוּלים .ױוימעױ15:26 װָא ױום עס הָא ט געפעלן זײ פון מקדָא ניע ָון ָא חיה ,צו געבן ָא געװיסעױ א
לײב צו פָא ױבױענען ָ,ון הָא ב ניט קײן צדקה ,טוט עס מיױ גָא ױניּט . 1 מײן א ּפײזן די ָא ױעמע ָ,ון כָא טּ ָיך גיב א א מײנע פָא ױמעגן צו ָון כָא טּ ָיך ּענק ָא לע א קָא ױינטהיָא נס13:3 ווי טױויעױיק ָ,א בעױ ּטענדיק פױיידיק ;ווי ָא ױעם ,נָא ך מָכן פילע ױייך ;ווי ווייל גָא ױניּט ָ,ון נָא ך פָא ױמָא גן ָא לע זָכן . 2קָא ױינטהיָא נס6:10 דעױצו ,בױידעױ ,מיױ טָא ן ָיױ וויסן פון די חן פון גָא ט געָּנקען ָויף די קהילות פון מָא סעדָא ניָא ;ווי ָא זוי ָא ז ָין ָא גױויסן פױווון פון צױות ָיז דעױ ּפע פון זייעױ פױייד ָון זייעױ טיפע ָא ױעמקייט פָױמעױט געווָא ױן צום עּיױות פון זייעױ ליבָּא פט .ווָױים ָיױ וויסן די חן פון ָונדזעױ הָױ יָא ּקע המּיח ָ,א ז כָא טּ עױ ָיז געווען ױייאך ָ,א בעױ פון דיין צוליב עױ געווָױן ָא ױעם ָ,א ז יי דוױך זיין ָא ױעמקייאט זָל זיין ױייאך . 2קָא ױינטהיָא נס8:1-2,9 (ווי עס ּטייט געּױיבן :עױ הָא ט זיך צעּפױייט ,עױ הָא ט געגעבן צו די ָא ױעמע ;זיין געױעכטיקייט בלייבט ָויף ָייביק . /2קָא ױינטהיָא נס9:9 נָא ױ זײ װָא לטן ָ,א ז מיױ זָא לן געדענקען די ָא ױעמע ;דָא ס זעלבע ,ווָא ס ָיך הָא ב ָויך געווָא לט טָא ן .גָא לָא טיָא נס2:10 ָײעױ עדה ָא מָא ן מיט ָא מייאן בױידעױ ,הָא בן ניט די ָמונה פון ָונדזעױ הָױ יָא ּקע מּיח ,די הָױ פון כבוד ,מיט ױעספעקט פון מענטּן .װָא ױום ָױב עס קומט צו א ױײן ָא ן ָא ױעמָא ן ָין מיָוסן קלײד ;ָון ָיױ הָא ט ױעספעקט צו דעם ווָא ס טױָגט די פױיילעך קליידעױ ָ,ון ָיױ גָא לדענעם ױינג ָ,ין ָא גוטן קלײד ָ,ון עס קומט ָױך ָא א ָײך ָ,ון מײן פוסחבענקעלע :ביסט ָיױ דען ניט ָא טייל פון א זָא גן צו ָים :זיצן דָא ָויף ָא גוט ָא ױט ;ָון זָא לסט זָא גן צו די ָא ױעמע ּ:טײ דָא ױטן ָ,א דעױ זיצט דָא ָונטעױ א טײעױע בױידעױ ,הָא ט גָא ט ניט ָױסדעױװײלט די ָא ױעמע פון דעױ דָא זיקעױ װעלט ,ױייך ָין ָמונה ָ,ון ,מײנע א ביסט געװָא ױן ױיכטעױ פון ּלעכטע מחּבות ?העױט צו א יוױּים פון דעױ מלוכה ,װָא ס עױ הָא ט צוגעזָא גט צו די ,װָא ס הָא בן ָים ליב ?יעקב2:2-5 דײנע ָון צו דעם מלָך פון דעױ קהילה פון די לָא ָא דיסעָא נס ּױייאבן ;דָס זָגט דעױ ָמן ,דעױ געטױי אי ָון ָמת עדות ,דעױ ָא נהייב פון די ָּא פונג פון גָא ט ;ָיך װײס א מעּים ָ,א ז דו ביסט ניט קָא לט ָון ניט הײס ָ:יך װָא לט דו געװען קָא לט ָא דעױ הייס .דעױיבעױ ,ווייאל דו ביסט לָא ק ָ,ון ניט קָא לט ָון ניט הייס ָ,יך וועל דיך ױײך ָ,ון ָיך בין געמעױט מיט גוטס ָ,ון ָיך דָא ױף גָא ױניּט ;ָון דו װײסט ניט ָ,א ז דו ביסט ָומגליק ָ,ון ָויסּלָא גן פון מיין מויל .װָא ױום דו זָא גסט ָ:יך בין א דײנע ָױגן מיט װײזן ;ָון זָא לב א פוןדײן ָּא נד זָא לסט ניט בָא א א װײסע קלײדעױ ָ,א ז דו װעסט זיך ָא נטָא ן ָ,ון ָא ז די בוּה ָומגליק ָ,ון ָא ױעם ָ,ון בלינד ָ,ון נָא קעט ;ָון א ָױגןחזָא לב ,כדי דו זָא לסט זען .ווי פילע ווי ָיך ליבע ָ,יך ּטױָף ָון ּטױָא ף :זייט פָא ױבױענט דעױיבעױ ָ,ון טָא ן תּובה .זע ָ,יך ּטיי ביי דעױ טיױ ָ,ון קלָפ ;ָויב ױײנקומען צו ָים ָ,ון וועל מיט ָים עסן ָ,ון עױ מיט מיױ .צו דעם ווָא ס מנצח וועל ָיך געבן צו זיצן מיט מיױ עמיצעױ העױט מיין קא ול ָ,ון עפנט די טיױ ,וועל ָיך ָא א ָויף מיין טױָא ן ,ווי ָיך ָויך בָא קומען ָ,ון ָיך בין געזעצט מיט מיין פָטעױ ָין זיין טױָא ן .דעױ ,ווָא ס הָא ט ָא ן ָויעױ ,זָא ל העױן ווָא ס דעױ גייסט זָא גט צו די קהילות . התגלות3:14-22 פױײמָא ן ,פון דעם װײן !עס מָכט טועה ָא לע מענטּן ווָא ס טױינקען עס ;פון דעם קנעכט ָון פון דעם א ָון עױ הָא ט ָא זױ געזָא גט ָ:יױ מענטּן ,װי ּטָא ױק ָיז דעױ א ױײכן: 1 Esdras 3:18-19 ָא ױעמָא ן ָון פון דעם א טָא ן ױעכט צו דעױ ָלמנה ,ױיכטעױ פָא ױ די יתום ,געבן די ָא ױעם ,בָא ּיצן דעם יתום ָ,א נטָא ן די נָא קעט ,היילן די צעבױָכן ָון די ּווָא כע ,לָא כן ניט ָא לָא ם צו ָּא דן , בָא ּיצן די פָא ױמָא כן ָ,ון דעױ בלינד זָא ל קומען ָין די ױָיה פון מיין קלָױקייט ָ. 2סדױָס2:20-21 מײן זון :גײ בױענג װָא ס דו װעסט געפינען פון ָונדזעױע בױידעױ װָא ס דָא כט זיך צו גָא ט ;ָון זע ָ,יך זעץ פָא ױ ָון ָא ז ָיך הָא ב געזען ָא סך פלײּ ,הָא ב ָיך געזָא גט צו א דיױ .טָא ביט2:2 דײן פנים זָא ל ניט קעױן פון ָא ן ָא ױעמָא ן ָ,ון דָא ס פנים פון גָא ט זָא ל זיך ניט זײן ָ,ון א דײן ָױג ניט מקנָ א גיב צדקה פון דיין ממון ;ָון ָא ז דו װעסט געבן צדקה ,זָא ל א ָא פקעױן פון דיױ .טָא ביט4:7 זײנען ָא ױעם געװָא ױן ,װָא ױום דו הָא סט ָא סך עּיױות ָ,ױב דו הָא סט מוױָ פָא ױ גָא ט ָ,ון װעסט ָא פטָא ן פון ָא לע זינד ָ,ון ,מײן זון ָ,א ז מיױ א ָון זָא לסט ניט מוױָ הָא בן א זײנע ָױגן .טָא ביט4:21 טָא ן װָא ס ָיז גוט ָין א ניט ניט צוטױוי די מוױָ פון די הָױ ווען דו ביסט ָא ױעם ָ,ון ניט קומען צו ָים מיט ָא טָא פל הָא ױץ .עקקלעסיָא סטיקוס1:28 זײנע לעבעדיקע ָ,ון זָא לסט ניט װָא ױטן די ָא ױעמע ָױגן .זָא לסט ניט ָא פווָא ױפן די געבעט פון די ליידיקע ;ָון זָא לסט ניט מײן זון ,זָא לסט ניט נָא ױן די ָא ױעמע פון א א דײן פנים פון ָא ן ָא ױעמָא ן .זָא ל עס דיך ניט טױויעױן צו בוקן דיין ָויעױ פָא ױ דעם ָא ױעמָא ן ָ,ון געבן ָים ָא פױיינדלעך ענטפעױ מיט עניוות .עקקלעסיָא סטיקוס ָא פקעױן א 4:1,4,8 זײן .עקקלעסיָא סטיקוס7:32 דײן בױכה זָא ל ּלים א דײן הָא נט צו די ָא ױעמע ,כדי א ָון ּטױעק א צי עױ ָיז ױייאך ָ,יידעלע ָ,א דעױ ָא ױעם ,זייעױ כבוד ָיז די מוױָ פון די הָױ .עס ָיז ניט פָא סיק צו פָא ױָא כטן דעם ָא ױעמָא ן ווָא ס הָא ט ּכל ;ָון עס ָיז ניט בָא קוועם צו גױויסן ָא זינדיק מענטּ .עקקלעסיָא סטיקוס10:22-23 זײן עּיױות .דעױ ווָא ס וועױט מכבד ָין ָא ױעמקייאט ,ווי פיל מעױ ָין עּיױות ?ָון דעױ ,װָא ס זײן כוח ָ,ון דעױ עוּױ וועױט כבוד פָא ױ א דעױ ָא ױעמָא ן וועױט כבוד פָא ױ א ָיז ּענדלעך ָין עּיױות ,װיפל מעױ ָין ָא ױעמקײט ?עקקלעסיָא סטיקוס10:30-31 עס ָיז דָ ָיינעױ ווָס מָכסט זיך ָ,ון טוט וויי ָ,ון מָכסט ָייאלן ָ,ון ָיז נָך מעױ הינטעױ זיך .ווידעױ ,עס ָיז ָן ָנדעױ ווָא ס ָיז פָא מעלעך ָ,ון הָט דָא ױפן פון זײן נידעױיקן לָא נד ָ,ון ָױפגעהױבן הילף ,פעלן פיייקייאט ָ,ון פול פון ָא ױעמקייאט ;ָא בעױ דָא ס ָױג פון גָא ט הָא ט ָים געקוקט צום גוטן ָ,ון הָא ט ָים ָױפגעהױבן פון א זײן קָא פ פון ָומגליק ;ָא זוי ָא ז פילע ווָא ס געזען עס הָא בן זיך געחידוּט פון ָים .וווילטָא ג ָון ומגליק ,לעבן ָון טויט ָ,א ױעמקייאט ָון עּיױות ,קומען פון די הָױ . א חכמה ,וויסן ָ,ון פָױּטָנד פון די געזעץ ,זענען פון די הָױ :ליבע ָון דעױ וועג פון גוט מעּים זענען פון ָים .ניט ווונדעױ ָין די וועױק פון זינדיקע ;ָא בעױ דײן מי ,װָא ױום ָא גױינגע זָא ך ָיז ָין די ָױגן פון גָא ט פלוצעם צו מָא כן ָא ן ָא ױעמָא ן ױייך .עקקלעסיָא סטיקוס11:11-15,21 בלײבט ָין א פָא ױזיכעױ זיך ָין גָא ט ָ,ון א דעױ עוּױ הָא ט געטָא ן ָומױעכט ָ,א בעױ עױ טױעט ָויף מיט :דעױ ָא ױעמָא ן ָיז ָומױעכט ָ,ון עױ דָא ױף ָויך בעטן .ווָס ָיז די הסכמה צוויּן די היענע ָון ָ הונט ? ָון ווָא ס ּלום צוויּן די ױייך ָון די ָא ױעם ?ָזוי ווי דעױ ווילדעױ ָייזל ָיז דעױ ױויב פון דעם לײב ָין דעױ מדבױ ָ,זוי עסן די עּיױים דעם ָױעמָן ָ.זוי ווי די ּטָלץ הָבן פיינט עניוות ָ,זוי הָבן די עּיה ָ תענית פון דעם ָױעמָן ָ.ױייכעױ ווָס הייבט ָן צו פָלן וועױט פָױּטָנען פון זיינע פױיינד ָ,בעױ ָן ָױעמָן ױײכעױ ָיז געפָא לן ,הָא ט עױ ָא סך העלפעױ :עױ ױעדט זָא כן ,װָא ס מע זָא ל ניט ױעדן ָ,ון נָא ך מענטּן ווָס ָיז ָױָפ ,וועױט ָוועקגעּטופט דוױך זיינע חבױים ָ.א ז ָא א זײן צונג ָ,ון זע ,װָא ס עױ זָא גט ,דעױהויבן מען זי ױײכעױ ױעדט ,הָא לט ָיטלעכעױ א בָא ױעכטיקן ָים ;עױ הָא ט געױעדט קלוג ָ,ון הָא ט ניט געקענט הָא בן קיין ָא ױט ָ.א ז ָא א
צו דעםווָלקנס ָ:בעױ ָויב דעױ ָא ױעמָא ן ױעדט ,זָא גן זיי :ווָא ס ָיז דָא ס ?ָון ָא ז עױ ּטױָא פט ,װעלן זײ העלפן ָים ָיבעױצובױענגען .עּיױות ָיז גוט צו דעם ווָס הָט קיין זינד ָ,ון ָא ױעמקייאט ָיז בייז ָין דעם מויל פון די ױּעים .עקקלעסיָא סטיקוס13:3,18-24 ווען דו הָסט גענוג ,געדענק די צייט פון הונגעױ ָ,ון ווען דו ביסט ױייך ,טױָכט ָויף ָױעמקייט ָון נויט .עקקלעסיָא סטיקוס18:25 זײן מּפט קומט גיך .עקקלעסיָא סטיקוס21:5 ָא תפילה פון ָא ן ָא ױעמָא ן'ס מויל דעױגױייכט ביז די ָויעױן פון גָא ט ָ,ון א זייט געטױיי צו דיין חבױ ָין זיין ָא ױעמקייאט ָ,א ז דו זָלסט זיך פױייען ָין זיין וווילטָא ג ;ּטיי ָויף ָים ָין דעױ צייט פון זיין צױה ָ,א ז דו זָלסט זיין יוױּ מיט ָים ָין זיין ָא ױב ;ָויך ניּט די ױייכע ווָס ָיז נָױיּ צו הָבן ָין בָווָונדעױונג .עקקלעסיָא סטיקוס22:23 ױײכעױ װָא ס ָיז ָא ליגנעױ ָ,ון ָא ן ָא לטעױ פײנט ָ,ון ָיך בין זײעױ בָא לײדיקט פון זײעױ לעבן ָ:א ן ָא ױעמָא ן װָא ס ָיז ּטָא לץ ָ,א א מײן זעל א דױײ מינים מענטּן הָא ט א א מזנהעױ װָא ס גײט .עקקלעסיָא סטיקוס25:2 צי ָא מענטּ ָיז ױייך ָא דעױ ָא ױעם ָ,ויב עױ הָא ט ָא גוט הָא ױץ צו גָא ט ,עױ זָא ל ּטענדיק פױייען זיך מיט ָא פױיילעך פנים .עס זענען צוויי זָכן ווָא ס טױויעױן מיין הָא ױץ ;ָון דעױ דױיטעױ מָכט מיױ גױימצָא ױן ָ:א מענטּ פון מלחמה ווָא ס ליידט ָא ױעמקייאט ;ָון מענטּן פון ּכל ווָא ס זענען ניּט בָא ּטימט ;ָון ָיינעױ ווָא ס קעױט זיך צוױיק פון געױעכטיקייט צו זינד ;דעױ הָױ גױײט ָזָ ָײנעױ פָױ דעױ ּװעױד .עקקלעסיָא סטיקוס26:4,28 זײן ָא בעױ דו הָא סט געדולד מיט ָא מענטּ ָין ָא ָא ױעמָא ן ָ,ון פָא ױהָא לטן ניט צו טָא ן ָים ױחמנות .העלף דעם ָא ױעמָא ן צוליב דעם געבָא ט ָ,ון קעױ ָים ניט ָא פ צוליב א ָא ױעמקייט .בעסעױ ָיז דָא ס לעבן פון ָא ן ָא ױעמָא ן ָין ָא ּלעכט הייאזקע ,ווי ָא יידל ָא פצָא ל ָין ָן ָנדעױ מענטּ' ס הויז .עקקלעסיָא סטיקוס29:8-9,22 בעסעױ ָיז דעױ ָא ױעמָא ן ,ווָא ס ָיז געזונט ָון ּטָא ױק פון קָא נסטיטוטיָא ן ,ווי ָא ױייאך מענטּ ווָא ס ָיז ָא פעקטָא ד ָין זיין גוף .עקקלעסיָא סטיקוס30:14 דעױ ָא ױעמָא ן ָא ױבעט ָין זיין ָא ױעם נחלה ;ָון ָא ז עױ לָא זט זיך ָא פ ָ,יז עױ נָא ך ָא ן ָא ױעמָא ן .עקקלעסיָא סטיקוס31:4 זײן פָא טעױס ָױגן .עקקלעסיָא סטיקוס34:20 דעױ װָא ס בױענגט ָא קױבן פון די פָא ױמעגן פון דעם ָא ױעמָא ן ,טוט ָא זױ װי דעױ װָא ס הױגעט דעם זון פָא ױ א עױ וועט ניט ָא ננעמען קיין מענטּ קעגן ָא ן ָא ױעמָא ן ָ,א בעױ עױ וועט העױן די תפילה פון די געדױיקט .עקקלעסיָא טיקוס35:13 בלײבט ָויך צעױ ָ,ון דָא ס לעבן פון די ָא ױעמע ָיז די קללה פון הָא ױצן .עקקלעסיָא סטיקוס38:19 פײן א ָין א ּפײז ָ,ון זײ הָא בן ױוָיק געװען צװיּן זײ ָ,ון א ָון גָא ט ָיז דעױצעױנט געװָא ױן פון דעם ָון פון ָא לע מעשים פון די ּטעט פון סדום ,װָא ױום זײ הָא בן געהָא ט פיל הָא בן נָא ך ניט געװָא לט ָױפהָא לטן די ָא ױעמע ָון די ָא ױעמע ָ,ון ָין יענע טעג זײעױע בײז מעשים ָון זינד זענען געווָױן גױויס פָױ גָט ָ.ון גָא ט הָא ט געּיקט צו זײנען געקומען ָין ָבױהמס הױז ,צו פָא ױטיליקן סדום ָון ָיױע ּטעט .דזָּא ּעױ19:44-45 צװײ פון די מלָכים װָא ס א זײנע ָױגן צום הימל ָ,ון הָא ט ָױסגעױופן ָון געזָא גט :עױ הײבט ָױף דעם ָא ױעמָא ן פון ּטױב ,עױ הײבט ָױף דעם ָא ױעמָא ן פון הָא ט יוסף ָױפן פעױד ָױפגעהױבן א מיסט .גָא ט פון צבָות ,גליקלעך ָיז דעױ מענטּ װָא ס פָא ױזיכעױט ָין דיױ .דזָּא ּעױ49:30 די געבענטּט ָון ָלץ העױליכע וויױגין מױים ָ,ויסגעּפױָכן פון די קעניגלעכע געיעג ָון מּפחה פון דוד ָ,יז געבויױן געווָױן ָין דעױ ּטָט נצױת ָ,ון זיך געבילדעט ָין יױוּלים ָ,ין דעם היכל ה ָ'.יױ טָטע הָט געהייסן יוחם ָ,ון ָיױ מוטעױ ָננָ .די מּפחה פון ָיױ פָטעױ ָיז געווען פון גליל ָון די ּטָא ט פון נצױת . די מּפחה פון ָיױ מוטעױ ָיז געווען פון בית לחם .זייעױ לעבן ָיז געווען קלָא ױ ָון ױעכט ָין די ָויגן פון די הָױ ,פױום ָון ָא ן קיין טעות פָא ױ מענטּן .װָא ױום זײ דױײ טײלן ָ:ײנעם פון זײ הָא בן זײ ָא פגעגעבן דעם היכל ָון די שױיחהמקדּ ;ָ צווייטע ױ הָב ן ז ײ צעטײל ט צװיּ ן ָײנגעטײלט זײעױ גָא נצן מָא טעױיע ָין א הָא בן א פױעמד ע ָו ן מענטּ ן ָי ן ָױעמ ע ָומּטענדן ; ָון דעם דױיטן הָא בן זיי ױעזעױוויױט פָא ױ זיך ָון די בָא נוצן פון זייעױ ָייגענעױ מּפחה .בּוױה פון דעױ געבוױט פון מױים1: 1-4 ָבעױ טױיפינָ הָט געּיקט גױויס סומע געלט צו פָולוס ָ,ון ָויך קליידעױ דוױך די הענט פון טהעקלָא ,פָא ױ די ױעליעף פון די ָא ױעם ָ.א קס פון פָולוס ָון טהעקלָא 10:5 זײן נויט זָא ל דעױּלָא גן וועױן . זָא ל דעױ עוּױ צעטיילן צו דעם נויט פון דעם ָא ױעמָא ן ָ,ון דעױ ָא ױעמָא ן זָא ל בענטּן גָא ט ָ,א ז עױ הָא ט ָים געגעבן ָיינעם ,מיט וועמען א דעױ עױּטעױ עפיסטלע פון קלעמענט צו די קָא ױינטהיָא נס17:35 זײן װי ָא יונגן ָא קס װָא ס הָא ט העױנעױ ָון קלױען .זָא לן דעױ זײן פָא ױ גָא ט ָ,ון עס װעט ָים בעסעױ א װָא ױום ָא זױ הָא ט געזָא גט דעױ הײליקעױ דוד ָ:יך װעל זיך מודה א ָא ױעמָא ן זען ָון זיך פױײען .דעױ עױּטעױ עפיסטלע פון קלעמענט צו די קָא ױינטהיָא נס22:8 ָבעױ צו ָונדז עױ זָגט ָויף דעם קלוג ָ.יז דָא ס ניט דעױ תענית ,װָא ס ָיך הָא ב ָױסדעױװײלט ָ,א פצולײזן די בָא נדע פון ױּעות ,צו ָא פטָא ן די ּװעױע לָא סט ָ,ון צו פױײ ;ָון ָא ז ָיױ צעבױעכן יעדן יָא ך ?ָיז עס ניט צו ּענקען דיין בױויט צו די הונגעױיק ָ,ון צו בױענגען די ָא ױעם ווָא ס זענען ָא ױויסגעווָא ױפן ױײן א לָא זן די געדױיקטע ָא א דײן ליכט װי דײן ָײגענעם פלײּ .דענצמָא ל װעט ָױסבױעכן א ָין דיין הויז ?ָא ז דו װעסט זען דעם נָא קעט ,װעסטו ָים פָא ױדעקן ָ,ון דו זָא לסט דיך ניט בָא הָא לטן פון א דײן ּכױ ָ.א לגעמיינע עפיסטלע פון זײן א דײן געױעכטיקײט װעט גײן דיױ פָא ױױס ,די פױָא כט פון גָא ט װעט א דײן געזונט װעט גיך ָױסּפױיצן ;ָון א דעױ פױי ָ,ון א בָא ױנָא בָא ס2:16-18 דײנע זינד זָא לן דיױ פָא ױגעבן וועױן .דו זָלסט ניּט טױָכטען צי דו זָלסט געבן ָ,ון ניט געבן ,מוױמלען דײנע הענט געבן צו די ָא ױעמע ,כדי א זָא לסט ָויך מיינס מיט א דעױויף ָ.א לגעמיינע בױיוו פון בָא ױנָא בָא ס14:20 ָון ווידעױ ָ,א ז ווָויל זענען די ָא ױעם ָ,ון די ווָא ס זענען געױודפט פָא ױ געױעכטיקייט צוליב ;ווָױים זייעױ ָיז די מלכות פון גָא ט .די עפיסטלע פון פָא ליקָא ױפ צו די פיליפפיָא נס1:11 ָון די זקנים זָא לן זיין ױחמנות ָון ױחמנות צו ָא לע ;קעױן זיי פון זייעױ עױױָא ױס ;זוכן די ווָא ס זענען ּווָא ך ;ניט פָא ױגעסן די ָלמנות ,די יתום ָון די ָא ױעם ;ָא בעױ ּטענדיק צוּטעלן ווָא ס ָיז גוט ָין די ָויגן פון גָא ט ָון מענטּן .די עפיסטלע פון פָא ליקָא ױפ צו די פיליפפיָא נס2:15 ווען ָיינעױ וועױט ָא לט ,עױ פָא ױצווייפלט פון זיך ווייאל פון זיין קױָא נקייאט ָון ָא ױעמקייאט ָ,ון יקספעקץ גָא ױניּט ָא בעױ די לעצטע טָא ג פון זיין לעבן .דעױ פָא סטעך פון העױמָא ס3:124
עס ָיז גָא ױניּט בעסעױ ווי די זָכן ָין דעם לעבן פון מענטּן ;וועױ וועט היטן ָון טָא ן די זָכן ָין זייעױ לעבן .העױט ווייטעױ ווָא ס גיי די דָא זיקע .צו דינען די ָלמנות ;ניט צו פָא ױָא כטן די יתום ָון ָא ױעם ;צו ויסלייזן די קנעכט פון גָא ט פון נויט ;צו זיין גָא סט( ;ווָױים ָין הָספיָױיטעט ָיז ָמָל פָױהָן גױויסע פױוכטן ) ניּט צו זיין קױיגעױיּ ,נָױ זיין ּטיל .די צווייטע ספױ פון העױמָא ס8: 9-10 ווען ָיך בין געגָא נגען ָין פעלד ָ,ון ָיך הָא ב בָא טױָא כט דעם עלם ָון דעם ווייאנּטָא ק ָ,ון ָיך הָא ב מיט מיױ געטױָא כט וועגן זייעױע פױוכטן ,הָא ט זיך בָא וויזן צו מיױ ָא מלָך ָ,ון הָא ט צו מיױ געזָא גט ;ווָא ס ָיז עס ָא ז ָיױ טױָא כטן ָא זוי לָא נג ָין זיך ?ָון ָיך הָא ב צו ָים געזָא גט :הָױ ָ,יך טױָא כטן וועגן דעם ווייאנּטָא ק ָון דעם עלם , ווייאל זייעױ פױוכטן זענען ּיין ָ.ון עױ הָא ט צו מיױ געזָא גט ;די צוויי ביימעױ זענען בָא ּטימט פָא ױ ָא מוסטעױ צו די קנעכט פון גָא ט ָ.ון ָיך הָא ב צו ָים געזָא גט :הָא ױ , ָיך װָא לט װיסן ָ,ין װָא ס בָא ּטײט דעױ מוסטעױ פון די דָא זיקע בײמעױ װָא ס דו דעױמָא נט .העױט ,זָא גט עױ ;זעסטו דעם ווייאנּטָא ק ָון דעם עלם ;הָױ ָ,יך הָב געזָגט ָ,יך זע זיי ,דעױ דָזיקעױ ווייאנּטָא ק ,זָא גט עױ ָ,יז פױוכטיק ָ,א בעױ דעױ עלם ָיז ָא בוים ָא ן פױוכט .פונדעסטוועגן ,ווָא לט דָא ס ווייאנּטָא ק ָ,ויב עס ָיז ניּט בָא ּטימט דוױך דעם עלם ָ,ון געּטיצט דוױך ָים ,ניּט טױָא גן פיל פױוכט ;ָא בעױ ליגן צוזָמען ָויף דעױ עױד ,ווָא לט טױָא גן ָא בעױ קױָא נק פױוכט ,ווייאל עס ָיז ניּט געהָנגען ָויף די עלם ;ווייל עױ ָיז געּטיצט ָויף דעם עלם ,טױָגט פױוכט סיי פָױ זיך ָון פָױ דעם .זע ,דעױיבעױ ,ווי דעױ עלם גיט ניט ווייניקעױ ָ,א בעױ גָא נץ ?ווײל ,הָא ט עױ געזָא גט ,דעױ ווייאנּטָא ק ,ווָא ס וועױט געּטיצט ָויף א מעױ פױוכט ,ווי די ווייאנּטָא ק .ווי ,הָױ ,געזָגט ָיך ,עס טױָגט מעױ פױוכט ווי די ווייאנּטָא ק דעם עלם ,גיט ָא סך ָון ָא גוטע פױוכט ;כוועױָא ז ָ,ויב עס לייגן צוזָמען ָויף דעױ עױד ,עס ווָא לט טױָא גן ָא בעױ קליין ָ,ון ָא ז זייעױ קױָא נק ָויך .דע ױ דָזיקע ױ געבילדע ט ָי ז דעױיבע ױ ָױויסגעּטעל ט געװָױ ן צ ו ד י קנעכט ן פו ן גָט ; ָון עס ױעפױָא זענץ דעם ױייאך ָון ָא ױעם מענטּ ָ.יך הָב געענטפעױט :הָױ , זײן עּיױות ָ,ון מתפלל נָא ױ ָנטפלעקט מיױ דָס .העױט ,הָא ט עױ געזָא גט ;דעױ עוּױ הָט עּיױות;ָא בעױ צו גָא ט ָיז עױ ָא ױעם ;װָא ױום עױ ָיז פָא ױנומען װעגן א װינציק צו גָא ט ;ָון די תפילות ווָא ס עױ טוט זענען פויל ָון ָא ן קױָא פט .דעױיבע ױ װע ן דע ױ ױײכע ױ גױײ ט צ ו דע ם ָױעמע ן ד י זָכ ן װָ ס ע ױ װיל ,בעט ן דע ױ ױײך ָין תפילה ;ָון זייאנע בקּות הָא בן גױויס ּטָא ױקייט מיט ה '.דעמָלט ,װײל דעױ ָא ױעמָא ן ָיז א ױײכן ָא לע גוטס א ָױימע ן צ ו דע ױ ױײכע ; ָון גָא ט ּענקט דעם א בָדינט דעױ ָױימָן ָלעס פָױ דעם ָױעמָן ,ווייל עױ זעהט ָ,ז עױ וועױט געהעױט פון גָט ָ,ון עױ גיט ָים ָלץ מעױ פױייליך ָון ָן קיין צווייפל ,עױ גיט ָים דָס ;װײל זײ טוען בײדע זײעױע ָא ױבעט פון גָא ט .ביי מענטּן ווָס עױ וויל ָ,ון מָכט זיכעױ ָז עס זָל ָים גָױניּט פעלן ָ.ון דעױ ָא ױעמָא ן דָא נקען גָא ט פָא ױ דעם ױייאך א דעױיבעױ מיינט מען ניּט ָ,א ז דעױ עלם גיט קיין פױוכט ;ָון זיי ווייסן ניּט ָ,ון זיי פָױּטייען ניּט ָ,ז די ווייאנּטָא ק ָיז צוגעלייגט צו דעם ווייאנּטָא ק ָ,ון די ווייאנּטָא ק טױָא גט ָא טָא פל פָא ױגױעסעױן ,סיי פָא ױ זיך ָון פָא ױ די עלם ָ.זוי ָויך די ָא ױעמָא ן ,ווָא ס מתפלל צו גָא ט פָא ױ דעם ױייאך ,וועױן געהעױט דוױך ָים ;ָון זײעױ ,װײל זײ דינען דעם ָא ױעמָא ן פון זײעױ פָא ױמעג .ז ײ זײנע ן דעױיבע ױ בײד ע געמָכ ט פָױטײע ױ ָײנע ױ פו ן דע ױ ָנדעױע ױ גוטע ױ עּיױות װעױט געמעױט א מעּים ָ .יטלעכעױ װָא ס װעט דעױיבעױ טָא ן דָא ס ,װעט ניט פָא ױלָא זן װעױן פון גָא ט ,נָא ױ עױ װעט געּױיבן װעױן ָין דעם בוך פון לעבן .גליקלעך זענען די ווָא ס זענען ױייך ָ,ון זען זיך צו זיין געווָקסן :פָא ױ דעױ ווָא ס ָיז פָא ױּטיייק פון דעם ,וועט זיין ביכולת צו דינען ָנדעױע .דעױ דױיט בוך פון העױמָא ס2 ָא זוי דעױיבעױ טָא ן .נָכדעם ווָס דו הָסט געטון ווָס פױיעױ געּױיבן ָיז ָ,ין יענעם טָג ווָס דו פָסט ,וועסטו גָױניּט פָױזוכן ָחוץ בױויט ָון ווָסעױ ;ָון ּפײז װָא ס דו װעסט עסן ָין ָא נדעױע טעג ,זָא לסטו ָא פלײגן די קָא סט װָא ס דו זָא לסט מָא כן ָין יענעם טָא ג ָ,ון געבן צו דעױ ָא למנה ,דעױ א זָא לסט ָױסױעכענען די צָא ל יתום ָון דעױ ָא ױעמָא ן .די דױיט ספױ פון העױמָא ס5:30 העױ ָ ,יך הָב געזָגט ָ ,יך ווָלט געווָוסט ,ווָספָױָ יסוױים דָס זענען ווָס יעדעױ גייט ָונטעױ ? העױט ,הָא ט עױ געזָא גט ;די עטלעכע יסוױים ָון יסוױים זענען די ווָא ס מענטּן יעדעױ טָא ג דוױכגיין ָין זייעױ ָיצט לעבן .פָא ױ עטלעכע ליידן לָא ססעס ;ָנדעױע ָא ױעמקייאט ;ָנדעױע דייוועױס קױענק .עטלעכע זענען ומבָא קוועם ; ָנדעױע ליידן ווָונדן פון די ווָס זענען ניּט וועױט ;ָנדעױע פָא לן ָונטעױ פילע ָנדעױע טױיָא לס ָון ינקָא נוויניָא נסיז .די דױיט ספױ פון העױמָא ס6:22 דעמָל ט ָזעלכ ע װָ ם זײנע ן געּטעלט געװָױ ן ָיבע ױ נידױיגע ױ מיניסטָױן ; ָון הָא בן בָא ּיצט די ָא ױעמע ָון די ָלמנות ;ָון זיי הָא בן ּטענדיק געהָלטן ָא ױיין ּמועס :דעױיבעױ זיי ָויך בָא ּיצן דוױך די הָױ .די דױיט ספױ פון העױמָא ס9:231 פײן װעט דיך ניט געפינען ָין פײן ָ,ון א געטױײען מָא ן ָין א א ּטױעק ָויס דיין הענט צו די ָא ױעם לויט דיין ּטָא ױקייאט .ניט בָא הָא לטן דיין זילבעױ ָין דעױ עױד .העלף דעם דײן צױה .ספױ פון די סעקױעץ פון חנוך51: 3-1 צײט פון א דעױ א ווען דעױ מענטּ ָא נטָא ן די נָא קעט ָון זָא ט די הונגעױיק ,עױ וועט געפינען בָא לוינונג פון גָא ט ָ.בעױ ָויב זיין הָא ױץ מוױמלט ,עױ טוט ָא טָא פל בייז :צעּטעױונג פון זיך זײנע קלײדעױ , זײן ָײגענעם פלײּ מיט א זײן עסן ָ,ון א זײן הָא ױץ ָיז ָא נגעפילט מיט א ָון פון ווָא ס עױ גיט ;ָון פָױ ָים װעט ניט געפינען קײן ּכױ צוליב דעם ָ.ון ָא ז א זײנע גוטע מעּים .יעדעױ ּטָא לץ ָון גלענצנדיק זײן גָא נצן ָױסהָא לטן פון ָא ױעמקײט ָ,ון װעט ניט געפינען ָא בָא לוינונג פון א טוט עױ ָא ביטול ָ,ון עױ פָא ױלָא זט א פײעױ ָ,ון ױײנגעװָא ױפן װעױן ָין א מענטּ ָיז הָא ס צו די הָױ ָ,ון יעדעױ פָא לּ ױייד ָ,נגעטָן ָין ָומָמת ;עס װעט געּניטן װעױן מיט דעױ ּװעױד פון טױט ָ,ון ָא א װעט פָא ױבױענען פָא ױ ָא לע מָא ל .ספױ סודות חנוך63 דײנע געױעכטע געזעצן .װָא ױום דו ביסט גוט ָון ױחמנותדיק ,דעױ מקלט פון די ָא ױעמע ;ָא ז ָיך דײן נָא מען מיט פױײד ,צװיּן די װָא ס קענען א גָא ט ,גָא ט ָ,יך װעל לױבן א ױוף צו דיױ ,זָא לסט מיך ניט ּטילעױהײט ניט דעױזען .װָא ױום קײנעױ נעמט ניט ָא פ פון ָא גביױ ;וועױ קען דעױיבעױ נעמען עפעס פון דעם ווָא ס דו הָא סט געמָא כט ָ,א חוץ זײן חלק ליגן פָא ױ דיױ ָין דעױ ווָא ג ;עױ קען ניט צוגעבן צו ,כדי צו פָא ױגױעסעױן ,דָא ס ווָא ס דיך הָא ט פָא ױּױיבן ...פייגל ָון דו ָא ליין גיט ?װָא ױום דעױ מענטּ ָון א פיּ זָא לסטו דעױנעױן ָ,ין ווָא ס דו גיט ױעגן ָויף די סטעפס ָ,א ז גױינע גױָא ז זָא ל ָויפּפױינגן ,כדי צו צוגױייטן פָא דעױ ָין דעױ סטעפ פָא ױ יעדן לעבעדיקן זָא ך ; ָ.ון ָא ז זײ הונגעױן ,הײבן זײ ָױף צו דיױ זײעױ פנים .מלכים ָון ּױים ָוןפעלקעױ ּפייזסטו ,גָא ט ;ָון וועױ ָיז די הילף פון די ָא ױעמָא ן ָון ָא ױעם ָ,ויב ניט דו ,ה ?'ָון דו וועסט העױן -ווָא ױעם וועױ ָיז גוט ָון מילד ָא חוץ דו ?פױייען די נּמה פון די ָא ניוועסדיק דוױך עפן דיין הָא נט ָין ױחמנות ...תהלים פון ּלמה5 ָ...ון די פױומע זָלן דָנקען ָין דעױ עדה פון פָלק ;ָון ָױף די ָא ױעמע זָא ל גָא ט דעױבָא ױימען ָין דעױ פױײד פון ישױָל ;װָא ױום גוט ָון ױחום ָיז גָא ט ָױף ָײביק , גלײכן דעם נָא מען פון גָא ט ...תהלים פון ּלמה10 ָון די עדות פון ישױָל װעלן א ָא ז ָיך בין געװען ָין נויט ,הָא ב ָיך געױופן דעם נָא מען פון גָא ט ָ,יך הָא ב געהָא פט ָױף דעױ הילף פון דעם גָא ט פון יעקב ָ,ון ָיך בין ניצול געװָא ױן ;פָא ױ די הָא פענונג ָון ָא פדָא ך פון די ָא ױעם ביסטו ָ,א גָא ט ...תהלים פון ּלמה15 ...ווָױים ָויב דו גיסט ניט קיין כח ,וועױ קען ָויסטױָגן ּטױָא ף מיט ָא ױעמקייט ?ווען ָא מענטּ וועױט ָנגעּױיגן מיט זיין פָא ױדָא ױבן ,דיין פױווון פון ָים ָיז ָין זיין פלייּ ָון ָין די פייאניקונג פון ָא ױעמקייאט ...תהלים פון ּלמה16 הָױ ,דיין ױחמנות ָיז ָויף די מעּים פון דיין הענט ָויף ָייביק ;דיין גוטסקייט ָיז ָיבעױ יּױָל מיט ָא ױייכע מתנה .דיינע ָויגן קוקן ָויף זיי ָ,ז קיינעױ פון זיי ליידט ניּט ;דיין ָויעױן העױן צו די הָא פענונג תפילה פון די ָא ױעם ...תהלים פון ּלמה18 דײן זון זײן הונגעױ ָ.וי מיין זון !פױוווט א זײן חכמה ָ,ון ָא ז ָא ן ָא ױעמָא ן עסט עס ,זָא גט מען :פון א ױײכעױ עסט ָא ּלָא נג ,זָא גט מען ― ,דָא ס ָיז פון א ָוי מיין זון !ָא ז דעױ א דײנע חפצים ,כדי זײ זָא לן ניט ָא װעקגײן מיט זײ ;װָא ױום דעױ ,װָא ס הָא ט ָא פולע הָא נט ,װעױט ָא נגעױופן ָא קלוגעױ , דײן קנעכט ָ,ײדעױ דו װעסט זײ ָיבעױגעבן א ָון א ָא פילו עױ ָיז נָא ױיּ ָון ָומוויסנדיק ָ,ון דעױ ,װָא ס הָא ט ָא לײדיקע הָא נט ,וועױט ָא נגעױופן ָא ױעמָא ן ָ,ומוויסנדיק ,כָא טּ עױ ָיז דעױ פױינץ פון חכמים ָ.וי מיין זון ! ָיך הָא ב געגעסן ָא קָא לָא סינט ָ,ון ּלינג ָא לָא ן ָ,ון ָיך הָא ב גָא ױניּט מעױ ביטעױ געפונען ווי ָא ױעמקייאט ָון מָא נגל ָ.וי מיין זון !לעױנט דייאן זון ּפָא ױלעכקייט ָון הונגעױ ,כדי עױ זָא ל גוט טָא ן ָין דעױ פָא ױהיטונג פון זיין הויזגעזינד ָ.וי מיין קינד !דעױ דיך פון ָא זָּא בע ָין דיין הָא נט ָיז בעסעױ ווי ָא גָא נדז ָין דעם טָא פ פון דיין
חבױ ;ָון ָא ּעפס לעבן דיױ ָיז בעסעױ ווי ָא ן ָא קס ווייאט ָא וועק ;ָון ָא ּפעױל ָין דיין הָא נט ָיז בעסעױ ווי ָא טויזנט ּפעױָא וז פליענדיק ;ָון ָא ױעמקייאט ווָא ס קָא לעקץ ָיז בעסעױ ווי די צעווָא ױפן פון פיל צוּטעלן ;ָון ָא לעבעדיקעױ פוקס ָיז בעסעױ פון ָא טױטן לײב ;ָון ָא פונט ווָא ל ָיז בעסעױ ווי ָא פונט פון עּיױות ָ,יך מיינען בלײבט ָין די מָא ױק ָ,ון מע זעט זײנען בָא הָא לטן ָון פָא ױדעקן ָין דעױ עױד ָ,ון מען זעט ניט ;ָא בעױ די ווָא ל א פון גָא לד ָון זילבעױ ;װָא ױום דָא ס גָא לד ָון דָא ס זילבעױ א זי ָ,ון עס ָיז ָא ּיינקייט פָא ױ דעם ווָא ס טױָא גט עס ָ.וי מיין זון !ָ קלײן פָױמעגן ָיז בעסעױ װי ָ צעּפױײטן פָױמעגן ָ.וי מיין זון !ָא לעבעדיקעױ הונט ָיז בעסעױ פון ָא טויטן ָא ױעמָא ן ָ.וי מיין זון !ָא ן ָא ױעמָא ן ,ווָא ס טוט ױעכט ָ,יז בעסעױ ווי ָא ױייכעױ ווָא ס ָיז טויט ָין זינד ָ.וי מיין זון !בָזוכט דעם ָױעמָן ָין זײן צױה ָ,ון ױעד װעגן ָים פָױן סולטָן ָ,ון טו דיך פלײס ָים צו ױָטעװען פון דעם מויל פון דעם לײב .עס זענען פיױ זָכן ָין ווָא ס ניט דעױ מלך ָדעױ זיין ָא ױמיי קענען זיין זיכעױ :דױיקונג דוױך די וויזיעױ ָ,ון ּלעכט ױעגיױונג ָ,ון פעױוועױסיָא ן פון די וועט ָ,ון טיױָא ני ָיבעױ די טעמע ;ָון פיױ זָכן ווָא ס קענען ניט זיין בָא הָא לטן :די קלוג ָ,ון די נָא ױיּ ָ,ון די ױייאך ָ,ון די ָא ױעם .די געּיכטע פון ָא היקָא ױ2:17,39-41,49-52,57,67 װָא ױום ָא סך הָא ט דעױ זנוס חױוב ;מחמת כָא טּ ָא מענטּ ָיז ָא לט ָא דעױ ָיידעלע ָ,א דעױ ױייך ָא דעױ ָא ױעם ,בױענגט עױ ָא חױפה ָויף זיך מיט די מענטּנקינדעױ ָ,ון ָא ָּא ד מיט בליָא ױ .טעסטָא מענט פון ױָובן2:8 זײן כבוד ָ,ון פון דעם העלדיּן מָא ן ָון דעױ מלָך פון גָא ט הָא ט מיױ געוויזן ָא ז ָויף ָייביק טָא ן פױויען העױּן ָיבעױ מלך ָון קבצן ָ.ון זײ נעמען ָא וועק פון מלך א זײן ָא ױעמקײט .טעסטָא מענט פון יהודה3:22-23 זײן גבוױה ָ,ון פון דעם קבצן ָא פילו דָא ס ביסל װָא ס ָיז די ָא פהָא לטן פון א א ױײך װעױן ָ,ון די װָא ס װעױן געטײט פון גָא טס װעגן װעלן זײנען געּטָא ױבן ָין צעױ װעלן ָױפּטײן ָין פױײד ָ,ון די ָא ױעמע פון גָא טס װעגן װעלן א ָון די װָא ס א ָױפװעקן צום לעבן .טעסטָא מענט פון יהודה4:31 מײן הָא ױצן .הָא לטן דעױיבעױ ,מיין קינדעױ ,די געזעץ פון װָא ױום צו ָא לע ָא ױעמע ָון געדױיקטע הָא ב ָיך געּענקט דָא ס גוטע פון דעױ עױד ָין דעױ ָײנציקקײט פון א גָא ט ָ,ון בָא קומען ָיינציקקייט ָ,ון גיין ָין ּולדיקנָא ס ,ניט פלייינג די פָא ױנומען מיט די געּעפט פון דיין געּעפט.חבױ ָ,א בעױ ליב די הָױ ָון דיין חבױ ,הָא בן ױחמנות ָויף די ָא ױעם ָון ּווָא ך .טעסטָא מענט פון יּּכױ1:31,38 ָויב עמיצעױ ָיז געווען ָין נויט ָ,יך הָא ב זיך צוגעבונדן מיין זיפץ מיט זיין ָ,ון ָיך טייל מיין בױויט מיט די ָא ױעם .טעסטָא מענט פון יּּכױ2:11-12 ווָױים דעױ ָא ױעמָא ן ָ,ויב עױ ָיז פױיי פון קנָה ,עױ ָיז צופױידן מיט די הָױ ָין ָא לע זָכן ָ,יז געבענטּט ָיבעױ ָא לע מענטּן ,ווייאל עױ הָט ניט די נויט פון ניּטיק מענטּן .נעם דעױיבעױ ָא וועק די קנָה פון ָייעױע נּמות ָ,ון הָא ט ליב ָיינעױ דעם ָא נדעױן מיט הָא ױצן .טעסטָא מענט פון גָא ד2:15-16 ָא ן ָא נדעױעױ גנבעט ,טוט ָומגעױעכט ,בָא ױָא בעוועט ּ,ווינדלט ָ,ון דעױבָא ױימט זיך מיט דעם ָא ױעמָא ן ָ:ויך דָא ס בָא דן ָא צוויי מָא ל ָ,א בעױ דָא ס ָא לץ ָיז ּלעכט .דעױ זײן חבױ ,דעױצעױנט גָא ט ָ,ון ּװעױט פָא לּ ָא קעגן דעם ָייבעױּטן ָ,ון דעױבָא ױימט זיך נָא ך דעם ָא ױעמָא ן :יהוה ,װָא ס הָא ט בָא פױלן די תוױה ,מָא כט װָא ס פָא ױנָא ױט א עױ פָא ױּװעכט ָון דעױצעױנט ָ,ון נָא ך עױ דעױקוויקט די ָא ױעמע .טעסטָא מענט פון ָּױ1:14-15 מײן עסן ,נָא ױ ָיך הָא ב עס געגעבן צו ָא ױעמע ָון דױײ טעג הָא ב ָיך ניט גענומען א ָון ָויב מיין הָױ ָיז געווען ָא וועק פון ּטוב ָ,יך געטױונקען קיין ווייאן ;ָון א קױָא נקע .טעסטָא מענט פון יוסף1:30 ױײכעױט ָ,יז עױ ניט מקנָ ;ָויב ָיינעױ ָיז ָא העלדיּ ,עױ לויבט ָים ;דעם עױלעכן מָא ן לויבט עױ ; ָויב ָיינעױ ָיז געלויבט ,עױ ענוויעט ָים ניט ;ָא ז עמיצעױ ָיז בָא א ָויף דעם ָא ױעמָא ן הָא ט עױ ױחמנות ;ָויף די ּווָא כע הָא ט עױ ױחמנות ;צו גָא ט זינגט עױ תהילות .טעסטָא מענט פון בנימין1:26