Skip to main content

Yiddish - Dangers of Wine

Page 1

‫װַן ‪,‬און‬ ‫זַן ײ‬ ‫זַן עכצכלט ‪.‬און נח האא ט זיך אפפעכַאײ פט פון ײ‬ ‫װַן ‪,‬און איז עכװכן שיַור ;און כר איז אײ נטפלכקט עכוואא רן אין ײ‬ ‫און כר האא ט עכטרונקכן פון דכם ײ‬ ‫זַן ייי נעכרכר זון האא ט מיט אים עכטאא ן ‪.‬עכנכסיס‪9:21,24‬‬ ‫האא ט עכװוסט װאא ס ײ‬ ‫זַנכ צװַ טכַטכר מיט אים ;װאא רום כר האא ט מורא עכהאײ ט צו זיצן אין צוַײ ר ‪,‬און‬ ‫און לוט איז אײ רפפעכעאײ נעכן פון צוַײ ר ‪,‬און האא ט זיך באײ זכצט אפפן באײ רע ‪,‬און ײ‬ ‫זַנכ צװַ טכַטכר ‪.‬האא ט דכר בַאור עכזאא עט צום ייי נעכרן ‪:‬אונדזכר פאא טכר איז אײ לט ‪,‬און קַן מאײ ן איז ניטא אפף דכר כרד‬ ‫כר איז עכזכסן אין אײ הַל ‪,‬כר מיט ײ‬ ‫װַן ‪,‬און מיר װכלן ליען מיט ‪.‬אים ‪,‬כדי מיר זאא לן היטן דכם‬ ‫רַנקומכן צו אונדז אײ זפ װי די עאײ נצכ כרד ‪:‬קום לאא מיר מאײ ַן אונדזכר פאא טכר טרינקכן ײ‬ ‫װאא ס זאא ל אײ ײ‬ ‫רַנעכעאײ נעכן און איז עכלכען מיט איר פאא טכר ;‬ ‫װַן אין יכנכ נאײ ַט ‪,‬און די בַאור איז אײ ײ‬ ‫זאא מכן פון אונדזכר פאא טכר ‪.‬און זַ האא בן עכמאײ ַט זַכר פאא טכר טרינקכן ײ‬ ‫און כר האא ט ניט עכזכן װכן זי האא ט זיך עכלכען ‪,‬און ניט װכן זי איז אפפעכשטאײ נכן ‪.‬און כס איז עכװכן אפף מאא רען ‪,‬האא ט דכר בַאור עכזאא עט צום ייי נעכרן ‪:‬זכ ‪,‬איך‬ ‫רַן ‪,‬און שַב מיט אים ‪,‬כדי מיר זאא לן היטן דכם זאא מכן פון אונדזכר‬ ‫מַן פאא טכר ‪,‬לאא מיר אים מאײ ַן טרינקכן אפך די נאײ ַט ;און עַ אײ ײ‬ ‫בין נכַטן עכלכען מיט ײ‬ ‫פאא טכר ‪.‬און זַ האא בן עכטרונקכן זַכר פאא טכר אפך אין יכנכ נאײ ַט ‪,‬און דכר ייי נעכרכר איז אפפעכשטאײ נכן און איז עכלכען מיט אים ;און כר האא ט ניט עכזכן װכן‬ ‫זי האא ט זיך עכלכען ‪,‬און ניט װכן זי איז אפפעכשטאײ נכן ‪.‬עכנכסיס‪19:30-35‬‬ ‫דַנכ זין מיט דיר ‪,‬װכן איר עַט אין אוהל‪-‬מוכד ‪,‬‬ ‫װַן און ניט שטאײ רקן עכטראײ נק ‪,‬דו און ײ‬ ‫און עאא ט האא ט עכרכדט צו אײ הרר נכן ‪,‬אײ זפ צו זאא ען ‪:‬זאא לסט ניט טרינקכן ײ‬ ‫אומרַן און‬ ‫ײ‬ ‫אַכרכ דור‪-‬דורות ‪.‬און כדי איר זאא לט מאײ ַן אײ חילוק צווישן הייליק און אומהייליק ‪,‬און צווישן‬ ‫כדי איר זאא לט ניט שטאײ רבן ;אײ ן אַביק עכזכץ אין ײ‬ ‫צווישן ריין ;און כדי איר זאא לט לכרנכן די קינדכר פון ישראל אײ לכ חוקים װאא ס עאא ט האא ט צו זַ עכרכדט דורך דכר האײ נט פון משהן ‪.‬לכוויטיקוס‪10:8-11‬‬ ‫און עאא ט האא ט עכרכדט צו משהן ‪,‬אײ זפ צו זאא ען ‪:‬רכד צו די קינדכר פון ישראל ‪,‬און זאא לסט זאא ען צו זַ ‪:‬אײ ז אײ מאײ ן אא דכר אײ פרפ װכט זיך אא פשַדן צו נדר אײ נדר פון‬ ‫װַן ‪.‬און שטאײ רק טרינקכן ‪,‬און זאא ל ניט טרינקכן קיין כסיק פון ווייײן ‪,‬אא דכר כסיק פון שטאײ רק טרינקכן ‪,‬‬ ‫אײ נזיר ‪,‬זיך אא פצושיידן צו עאא ט ‪,‬זאא ל כר זיך אא פשַדן פון ײ‬ ‫זַן צכשַדונע זאא ל כר עאא רנישט כסן װאא ס‬ ‫און קיין מאײ שקכ פון ווייײנטרויבן זאא ל כר ניט טרינקכן ‪,‬און ניט כסן פייײַט ווייײנטרויבן אא דכר עכטריקנט ‪.‬אײ לכ טכע פון ײ‬ ‫װַנשטאא ק ‪,‬פון די קכרנדלכך ביזן האײ ש ‪.‬נומבכרס‪6:1-4‬‬ ‫איז עכמאײ ַט פון דכם ײ‬ ‫װַן און ניט קַן שטאײ רקכ עכטראײ נק ‪,‬און זאא לסט ניט כסן‬ ‫האא ט כר צו מיר עכזאא עט ‪:‬זכ ‪,‬דו װכסט טראא עכדיק װכרן ‪,‬און עכבכרן אײ זון ;און אײ צונד טרינקט ניט קַן ײ‬ ‫זַן טפט ‪.‬ריַטכר‪13:7‬‬ ‫לַב ביזן טאא ע פון ײ‬ ‫זַן אײ נצרית צו עאא ט פון ײ‬ ‫קַן אומרַן ‪,‬װאא רום דאא ס קינד זאא ל ײ‬ ‫װַטכר מתפלל עכװכן פאײ ר עאא ט ‪,‬אײ זפ האא ט ַי לי אא פעכמכרקט איר מפל ‪.‬אײ צונד ‪,‬חנה ‪,‬זי האא ט עכרכדט אין איר האײ רצן ;נאא ר אירכ‬ ‫און כס איז עכװכן ‪,‬װי זי איז ײ‬ ‫װַן ‪.‬האא ט חנה‬ ‫דַן ײ‬ ‫זַן ?שטכל אײ װכק פון דיר ײ‬ ‫ליפן האא בן זיך באײ װכעט ‪,‬אא בכר איר קא ול האא ט זיך ניט עכהכרט ‪.‬האא ט ַע לי י צו איר עכזאא עט ‪:‬װי לאײ נע װכסטו שיכור ײ‬ ‫װַן און ניט שטאײ רק עכטראײ נק ‪,‬נאא ר איך האא ב‬ ‫עַסט ;איך האא ב ניט עכטרונקכן ניט ײ‬ ‫װַב מיט אײ טרויכריקכר ײ‬ ‫‪,‬מַן האײ ר ‪,‬איך בין אײ ײ‬ ‫עככנטפכרט און עכזאא עט ‪:‬נַן ײ‬ ‫מַן זכל פאײ ר עאא ט ‪. 1‬שמואל‪1:12-15‬‬ ‫אפסעכעאא סן ײ‬ ‫זַן הפז ‪,‬אײ זפ װי דכר יום‪-‬טוב פון אײ מלך ;און נבלס האײ רץ איז עכװכן פרַלכך אין‬ ‫און אביעיל איז עכקומכן צו נבלן ;און כרשט כר האא ט עכמאײ ַט אײ יום‪-‬טוב אין ײ‬ ‫אים ‪,‬װאא רום כר איז עכװכן זַכר שיכור ;דרום האא ט זי אים עאא רנישט עכזאא עט ‪,‬װינציקכר אא דכר מכר ‪,‬ביז דכר פרימאא רען ליַט ‪.‬און כס איז עכװכן אין דכר פרי ‪,‬‬ ‫זַן האײ רץ עכשטאא רבן אין אים ‪,‬און כר איז עכװאא רן װי אײ שטַן ‪.‬און כס איז‬ ‫װַב האא ט אים דכרצַלט ‪,‬איז ײ‬ ‫זַן ײ‬ ‫װַן איז אײ רפסעכעאײ נעכן פון נאבלן ‪,‬און ײ‬ ‫אײ ז דכר ײ‬ ‫עכװכן אײ רום צכן טכע נאא ַדכם ‪,‬האא ט עאא ט עכשלאא ען נאבלן ‪,‬און כר איז עכשטאא רבן ‪. 1‬שמואל‪25:36-38‬‬ ‫אַך ‪:‬שלאא ען אײ מנונכן ;‬ ‫װַן ‪,‬און אײ ז איך זאא ע צו ײ‬ ‫אַך אײ צונד ‪,‬װכן אײ מנונס האײ רץ איז פרַלכך מיט ײ‬ ‫זַנכ קנכַט ‪,‬אײ זפ צו זאא ען ‪:‬ציט ײ‬ ‫און אײ בשא לום האא ט באײ פפלן ײ‬ ‫הרעכט אים ‪,‬און זאא לסט ניט מורא האא בן ‪:‬האא ב איך דיר ניט באײ פפלן ?זייט הכלדיש ‪,‬און זייט הכלדיש ‪. 2‬שמואל‪13:28‬‬ ‫װַן האא בן זיך עכמכרט ‪.‬איך װכל מיך בַדכ לַען בשלום ‪,‬און‬ ‫צַט װאא ס זַכר ֿבואה און זַכר ײ‬ ‫מַן האײ רצן ‪,‬מכר װי אין דכר ײ‬ ‫רַנעכטאא ן אײ פרַד אין ײ‬ ‫האא סט אײ ײ‬ ‫שלאא פן ‪,‬װאא רום דו ‪,‬עאא ט ‪,‬לאא זט מיך נאא ר װפנכן אין זיַכרקַט ‪.‬סאײ ם‪4:7-8‬‬ ‫רַן אין דכם דרך פון די רשכים ‪,‬און עיי ניט אין דכם ווכע פון רשכים ‪.‬ויסמיידן כס ‪,‬עיין ניט דורך אים ‪,‬קכר אײ ווכק פון אים ‪,‬און עיין אײ ווכק ‪.‬װאא רום‬ ‫קום ניט אײ ײ‬ ‫זַ שלאא פן ניט ‪,‬אײ חוץ זַ האא בן עכטאא ן אומעליק ;און זַכר שלאא ף װכרט אײ װכקעכנומכן ‪,‬אפב זַ זאא לן ניט פאײ לן ‪.‬װאא רום זַ כסן דאא ס ברפט פון רשכות ‪,‬און‬ ‫װַן פון עוואײ לד ‪.‬משלי‪4:14-17‬‬ ‫טרינקכן דכם ײ‬ ‫ווייײן איז אײ שפאא ט ‪,‬שטאײ רק טרינקכן איז שטורכם ‪:‬און ווכר סכ איז פארפירט דכרמיט איז נישט קלוע ‪.‬משלי‪20:1‬‬ ‫דכר ‪,‬וואא ס האא ט ליב פאײ רעכניען ‪,‬ווכט זיין אײ ן אא רכמאײ ן ‪:‬דכר ‪,‬וואא ס האא ט ליב וויין און אייל ‪,‬ווכט ניט זיין רייך ‪.‬משלי‪21:17‬‬ ‫ווכר האט וויי ?ווכר האט צכר ?ווכר האט טכנות ?װכר האא ט עכבראײ ַט ?ווכר האט ווונדן אא ן סיבה ?ווכר האט רויטקייט פון אויען ?די וואא ס פאײ רהאײ לטן לאײ נע‬ ‫װַן ‪.‬דו זאלסט נישט קוק אויף דכם ווייײן ווכן כר איז רויט ‪,‬ווכן כר עיט זיין קאא ליר אין די בכַכר ‪,‬ווכן כס רירט זיך‬ ‫בי ײי די ווייײן ;די װאא ס עַכן זוַן עכמישט ײ‬ ‫דַן האײ רצן װכט זאא ען פאײ רדרַטכ זאײ ַן ‪.‬יאא ‪,‬דו‬ ‫װַבכר ‪,‬און ײ‬ ‫‪.‬דַנכ אפען װכלן זכן פרכמדכ ײ‬ ‫רכַט ‪.‬צום לכצט ‪,‬ביס כס ווי אײ שלאײ נע ‪,‬און שטכַט ווי אײ מאײ טכר ײ‬ ‫ווכסט זיין ווי דכר וואא ס ליעט אין מיטן ים ‪,‬אא דכר ווי דכר וואא ס ליעט אויפן שפיץ פון אײ מאײ סטבוים ‪.‬זיי האא בן מיך עכשלאא ען ‪,‬זאא לסטו זאא ען ‪,‬און איך בין נישט‬ ‫קראײ נק עכווכן ;זיי האא בן מיך עכשלאא ען ‪,‬און איך האא ב כס ניט עכפילט ‪:‬ווכן זאא ל איך ווכקן ?איך ווכל זוַן כס נאא ך ווידכר ‪.‬משלי‪23:29-35‬‬ ‫כס איז ניט פאײ ר מלַים ‪,‬אא לכמוכל ‪,‬כס איז ניט פאײ ר מלַים צו טרינקכן ווייײן ;און ניט פאײ ר פרינסכס שטאײ רק טרינקכן ‪:‬טאא מכר זיי טרינקכן און פאײ רעכסן די‬ ‫עכזכץ ‪,‬און פאײ רקרימכן דכם משפט פון קיין פון די פנימכר ‪.‬עכבן שטאײ רק טרינקכן צו דכם וואא ס איז ערייט צו אומקומכן ‪,‬און ווייײן צו די וואס האא בן שווכר‬ ‫זַן אומעליק ‪.‬משלי‪31:4-7‬‬ ‫זַן אא רכמקַט ‪,‬און ניט מכר עכדכנקט ײ‬ ‫הכרצכר ‪.‬זאא ל כר טרינקכן ‪,‬און פאײ רעכסן ײ‬ ‫וויי צו די וואא ס שטיי אויף פרי אין דכר מאא רען ‪,‬זיי זאלן נאא ַעיין שטאײ רק טרינקכן ;וואא ס פאא רזכצן ביז נאײ ַט ‪,‬ביז ווייײן אא נצינדן זיי !און די האײ רפ ‪,‬און די שפכלטל ‪,‬‬ ‫די שפכלטל ‪,‬און די פיכר ‪,‬און ווייײן ‪,‬זכנכן אין זייכר יום טוב ‪,‬אא בכר זיי טאא ן ניט באײ טראײ ַטן די אײ רבכט פון די האר ‪,‬און ניט באײ טראײ ַטן די אײ רבכט פון זיין הכנט ‪.‬‬ ‫ישכיה‪5:11-12‬‬ ‫וויי צו די וואס רופן שלכַט עוט ‪,‬און עוט שלכַט ;וואא ס שטכלן פינצטכרניש פאײ ר ליַט ‪,‬און ליַט פאײ ר פינצטכרניש ;וואא ס שטכלן ביטכר פאײ ר זיס ‪,‬און זיס פאײ ר‬ ‫ביטכר !וויי צו די חַמים אין זייכרכ אייעכנכ אויען ‪,‬און חַמים אין זייכרכ אייעכנכ אויען !וויי צו די וואא ס זכנכן שטאײ רק צו טרינקכן ווייײן ‪,‬און מכנטשן מיט‬ ‫שטאײ רקייט צו מישן שטאײ רק טרינקכן ‪:‬וואא ס עכרכַטפארטיקט די רשכים פאײ ר שַר ‪,‬און נכמכן אײ ווכק די עכרכַטיקייט פון די צדיקים פון אים !ישכיה‪5:20-23‬‬


‫וויי צו דכר קרוין פון שטאא לץ ‪,‬צו די שיַורים פון אפרים ‪,‬ווכמכנס פראײ ַט שיינקייײט איז אײ בלכנדיק בלום ‪,‬וואא ס זכנכן אויף די קאא פ פון די פכט טאא ל פון די וואא ס‬ ‫זכנכן עכַאפט מיט ווייײן !אא בכר זיי האא בן זיך פאײ רזיַכרט אויך מיט ווייײן ‪,‬און פון דְ ְרך שְטא ירים זייײנכן אײ רויסעכעאײ נעכן ;דכר כר הן און דכר נביא האא בן זיך טוכה‬ ‫עכווכן דורך שטאײ רקן משקה ‪,‬זיי זכנכן איינשלינעכן פון ווייײן ‪,‬זיי זכנכן אײ רויס פון ווכע דורך שטאײ רקן משקה ;זיי טוכה אין זכאונע ‪,‬זיי שטאא מפכרן אין דין ‪.‬‬ ‫ישכיה‪28:1,7‬‬ ‫הַנטיקן טאא ע טרינקכן זַ עאא רניט ‪,‬‬ ‫װַן ‪,‬װכרן עכטאא ן ;װאא רום ביז ײ‬ ‫זַנכ זין ניט צו טרינקכן ײ‬ ‫די װכרטכר פון יונאדא ב דכם זון פון רחבן ‪,‬װאא ס כר האא ט באײ פפלן ײ‬ ‫נַכרט עכהאא רַט זַכר פאא טכרס עכבאא ט ‪.‬אא בכר איר האא ט ניט צועכהכרט צו מיר ‪.‬ירמיהו‪35:14‬‬ ‫ײ‬ ‫און קיין כהן זאא ל ניט טרינקכן וויין ווכן זיי קומכן אין אינכווייניקסטן הפף ‪.‬יחזקאל‪44:21‬‬ ‫װַן װאא ס כר האא ט‬ ‫שפַז ‪,‬און מיט דכם ײ‬ ‫ײ‬ ‫זַן האײ רצן ‪,‬אײ ז כר זאא ל זיך ניט פאײ ראומרַניקן מיט דכם חלק פון דכם מלַס‬ ‫אא בכר דניאל האא ט עכטראײ ַט אין ײ‬ ‫עכטרונקכן ;דרום האא ט כר עכבכטן דכם פירשט פון די סריסים ‪,‬כר זאא ל זיך ניט פאײ ראומרַניקן ‪.‬דניאל‪1:8‬‬ ‫‪,‬װַל זַ האא בן אא פעכלאא זן זיך צו היטן צו עאא ט ‪.‬זנות און וויין און נייכ וויין נכמכן‬ ‫װאא רום זַ װכלן כסן ‪,‬און ניט עכנוע ;זַ װכלן זנות ‪,‬און װכלן זיך ניט מכרן ײ‬ ‫אווכק דאס הארץ ‪.‬הושכ‪4:10-11‬‬ ‫דַן ֿפילה איז עכהכרט ;און דיין ווייב כליזאײ בכטה ווכט דיר עכבן אײ זון ‪,‬און זאא לסט‬ ‫האא ט דכר מלאך צו אים עכזאא עט ‪:‬זאא לסט ניט מורא האא בן ‪,‬זַריה ‪,‬װאא רום ײ‬ ‫זַן ערפס אין די אפען פון עאא ט ‪,‬און ניט‬ ‫רופן זיין נאא מכן יוחנן ‪.‬און דו ווכסט האא בן פרייד און פרייד ;און פילכ ווכלן זיך פרייכן ביי זיין עכבורט ‪.‬װאא רום כר װכט ײ‬ ‫װַן און ניט שטאײ רק טרינקכן װכט כר טרינקכן ;און כר ווכט זאײ ט ווכרן מיט דכם רוח פון זיין מוטכר ‪.‬און פיל פון די קינדכר פון ישראל זאא ל כר זיך אומקכרן‬ ‫ײ‬ ‫צו יהוה זַכר עאא ט ‪.‬לוקכ‪1:13-16‬‬ ‫זכהט דכמאלט ‪ ,‬אז איה ר עַ ט אַטונ ע ניש ט װ י נארישכ ‪ ,‬נא ר װ י חַמים ‪ ,‬אויסלייזנדי ק ד י צַט ‪ ,‬װַ ל ד י טכע ‪ ,‬זַנכ ן בַז ‪ .‬פאײ ר װאא ס זאא לט איר ניט‬ ‫װַן ‪,‬אין װאא ס כס איז איבכריק ;אא בכר זיין אא נעכפילט מיט דכם עייסט ;רכדן‬ ‫זַן פון ײ‬ ‫אומקלוע ‪,‬נאא ר פאײ רשטַן װאא ס איז דכר רצון פון עאא ט ‪.‬און זאא לסט ניט שיכור ײ‬ ‫צו זיך אין תהילים און עכזאײ נע און רוחניות לידכר ‪,‬עכזאײ נע און מאײ ַן ניעון אין דיין האײ רץ צו די האר ;עכבן דאײ נקכן שטכנדיק פאײ ר אײ לכ זאַן צו עאא ט און דכם‬ ‫פאטכר אין דכם נאא מכן פון אונדזכר האר יאא שקכ המשיח ;אונטכרעכבן זיך איינכר צו אנדכרן אין די מורא פון עאא ט ‪.‬כפכזכר‪5:15-21‬‬ ‫דאא ס איז אײ ן אמת וואא רט ‪,‬אויב אײ מכנטש פאײ רלאײ נע די אא פיס פון אײ בישאא פ ‪,‬כר פאײ רלאײ נע אײ עוט אײ רבכט ‪.‬א בישאפ מוז דכמאלט זַן אן אויםמאך ‪,‬דכר מאן פון אַן‬ ‫װַב ‪,‬װאך ‪,‬ניַטכר ‪,‬מיט עוטן אויפפירונע ‪,‬עכעכבן צו האספיטאל ‪,‬פייק צו לכרנכן ;ניט עכעכבן צו ווייײן ‪,‬קיין סטרייקכר ‪,‬ניט זשכדנכ פון שמוציק לוקרכ ;אא בכר‬ ‫עכדולדיק ‪,‬ניט אײ קלאא עכר ‪,‬ניט באײ עכר ;איינכר וואא ס הכרשט עוט אין זיין הויז ‪,‬מיט זיין קינדכר אין אונטכרטכניק מיט אײ לכ כרלכַקייט( ;ווארים אויב א מכנטש‬ ‫ווייסט נישט ווי צו הכרשן זיין אייעכנכ הויז ‪,‬ווי זאל כר אַטונע עכבן פאר די קהילה פון עאט )?נישט קיין אנהייבכר ‪ַ,‬די כר זאל נישט אויפהייבן מיט עאווה ‪,‬‬ ‫פאלן אין דכם משפט פונכם שטן ‪.‬דכרצו מוז כר האא בן אײ עוטן באײ ריַט פון די ‪,‬וואא ס זכנכן אא ן ;ַדי כר זאל נישט פאלן אין חרפה און אין דכם שטן פון דכם שטן ‪.‬‬ ‫אזוי אויך דארפן די דיאקאנכן זיין עראבכ ‪,‬נישט מיט צוויי לשון ‪,‬נישט עכעכבן צו פיל וויין ‪,‬נישט זשכדנכ פון שמוציעכ לוקרכ ;האלטן די מיסטכריכ פון די‬ ‫אמונה אין אײ ריין עכוויסן ‪.‬און זאא לן די דאא זיקכ אפך כרשט באײ װיזן װכרן ;דכריבכר לאא זן זיי נוצן די אא פיס פון אײ דיאײ קאײ ן ‪,‬זיי עכפונכן אײ ומבאײ פלכקט ‪.‬אוי ך אזו י‬ ‫דארפ ן זַכר כ פרויכ ן זַ ן ערוים ‪ ,‬ניש ט לשון־קודש ‪ ,‬ניַטכר ‪ ,‬עכטרַ כ אי ן אל כ זאַן ‪ .‬זאל ן ד י דַטש ן זַ ן ד י מאנכן ן פו ן אַ ן װַב ‪ ,‬זַכ ר עו ט‬ ‫הכרש ן זַכר כ קינדכ ר או ן זַכר כ הַזכר ‪ .‬ווארים די וואס האא בן עכוויינט די אא פיס פון אײ דיקאײ ן עכזונט קויפן צו זיך אײ עוט עראײ ד און ערויס מוטיקייט אין די‬ ‫אמונה וואא ס איז אין משיחן יאא שקכ ‪. 1‬טימאטכאוס‪3:1-13‬‬ ‫װַן ‪,‬ניט קַן שטריקכר ‪,‬ניט‬ ‫זַן אײ ן אומבאײ קאײ נט ‪,‬װי דכר פאײ רוואײ לטכר פון עאא ט ;ניט אַענטלכך ‪,‬ניט באײ לד אין ככס ‪,‬ניט עכעכבן צו ײ‬ ‫װאא רום אײ בישאא פ מוז ײ‬ ‫עכעכבן צו שמוציקן לוקרכ ;אא בכר אײ ליבהאא בכר פון האא ספיטאײ ליטי ‪,‬אײ ליבהאא בכר פון עוטכ מכנטשן ‪,‬ניַטכר ‪,‬עכרכַט ‪,‬הייליק ‪,‬עכמיטלכך ;האלטן פכסט די‬ ‫עכטרי ײי וואא רט ווי כר האט שוין עכלכרנט ‪,‬אײ ז כר זאל זיין ביַולת דורך עכזונט דאא קטכרין סיי צו אא נטרייײבן און צו איבכרצייען די עיינז ‪.‬טיטוס‪1:7-9‬‬ ‫אבכר רכד די זאַן וואא ס ווכרן אײ עכזונט דאא קטכרין ‪:‬אײ ז די אײ לט מכנטשן זכנכן ניַטכר ‪,‬כרנסט ‪,‬טכמפכראײ ט ‪,‬עכזונט אין אמונה ‪,‬אין צדקה ‪,‬אין עכדולד ‪.‬די‬ ‫כלטכרכ פרויכן אזוי אויך ‪,‬אז זיי זאלן זיין אין התנהעות ווי כס ווכרט קדושה ‪,‬נישט פאלשכ באשולדיעכרס ‪,‬נישט עכעכבן צו פיל וויין ‪,‬מלמדים פון עוטס ;אז זיי‬ ‫זאלן לכרנכן די יונעכ ווייבכר צו זיין ניַטכר ‪,‬ליב האבן זייכרכ מאנכן ‪,‬ליב האבן זייכרכ קינדכר ‪,‬צו זיין דיסקריט ‪,‬רייניע ‪,‬היטכר אין שטוב ‪,‬עוט ‪,‬עכהארַזאם‬ ‫צו זייכרכ אייעכנכ מאנכן ‪ַ,‬די דאס ווארט פון עאט זאל נישט עכשכדיעט ווכרן ‪.‬יונעכ מכנטשן אויך מוטיקן צו זיין ניַטכר מיינדאײ ד ‪.‬טיטוס‪2:1-6‬‬ ‫אַכר מחשבה װכען די שריפטן ‪.‬דכנצמאא ל האא ט זיך אא נעכהפבן דכר כרשטכר ‪,‬װאא ס האא ט עכרכדט װכען דכר‬ ‫און כר האא ט צו זַ עכזאא עט ‪:‬דכרצַל אונדז ײ‬ ‫װַן !כס מאַט טוכה אײ לכ מכנטשן וואא ס טרינקכן כס ;פון דכם קנכַט און פון‬ ‫װַן ;און כר האא ט אײ זפ עכזאא עט ‪:‬איר מכנטשן ‪,‬װי שטאײ רק איז דכר ײ‬ ‫שטאײ רקַט פון ײ‬ ‫רַ​ַן ‪:‬כס מאײ ַט אויך יכדן עכדאײ נק אין פרַד און פרַד ‪,‬אײ זפ אײ ז אײ מכנטש עכדכנקט ניט קַן צכר און ניט קַן חוב ;‬ ‫פרַכן ‪,‬פון דכם אא רכמאײ ן און פון דכם ײ‬ ‫דכם ײ‬ ‫מלך אדכר עכנכראל ;און כס מאַט צו רכדן אײ לכ זאַן דורך טאלאנטן ‪:‬און ווכן זיי זכנכן אין זייכר בכַכר ‪,‬זיי פאײ רעכסן זייכר ליבכ סיי צו פריינט און ברידכר ‪,‬‬ ‫און אײ ביסל שפכטכר ציכן אויס שווכרדן ‪:‬אא בכר ווכן זיי זכנכן פון די ווייײן ‪,‬זיי עכדכנקכן ניט וואא ס זיי האא בן עכטאן ‪.‬אא יי מכנטשן ‪,‬איז ניט ווייײן דכר‬ ‫שטאײ רקסטכר ‪,‬וואא ס ימפרוווז צו טאא ן אײ זוי ?און אײ ז כר האא ט אײ זוי עכרכדט ‪,‬האא ט כר שטיל‪. 1 Esdras 3:17-24‬‬ ‫ווייײן איז שלכַט ‪,‬דכר מלך איז שלכַט ‪,‬פרויכן זכנכן שלכַט ‪,‬אײ לכ די קינדכר פון מכנטשן זכנכן שלכַט ‪,‬און אײ זאײ זכנכן אײ לכ זייכר שלכַט מכשים ;און כס איז‬ ‫קיין אמת אין זיי ;אויך אין זייכר אומעכרכַטיקייט ווכלן זיי אומקומכן‪. 1 Esdras 4:37‬‬ ‫טאא ן דאא ס צו קיינכם וואא ס דו האא סט פיינט ;ניט טרינקכן ווייײן צו מאײ ַן שיַור ‪,‬און שיַור זאא ל ניט עיין מיט דיר אין דיין ווכע ‪.‬טאא ביט‪4:15‬‬ ‫דַן האײ רץ זאא ל ניט‬ ‫װַן ;כדי ײ‬ ‫בַם ײ‬ ‫דַן עכלט מיט איר ײ‬ ‫דַנכ אא רכמס ‪,‬און זאא לסט ניט אפסעכבן ײ‬ ‫זיצט עאא ר ניט מיט אײ ן אײ נדכר מאײ ן ‪,‬און זכצט זיך ניט מיט איר אין ײ‬ ‫דַן חשק פאײ לן אין אײ פאײ רניַטונע ‪.‬כקקלכסיאײ סטיקוס‪9:9‬‬ ‫נַע צו איר ‪,‬און דו װכסט אײ זפ פון ײ‬ ‫ײ‬ ‫װַבכר װכלן מאײ ַן פאײ לן מכנכר פון פאײ רשטאײ נד ‪,‬און דכר ‪,‬װאא ס קלכבט זיך צו זנות ‪,‬װכט װכרן חוצפהדיק ‪.‬כקקלכסיאײ סטיקוס‪19:2‬‬ ‫װַן און ײ‬ ‫ײ‬ ‫װַן האא ט פאײ רטיליקט אײ סך ‪.‬דכר אויוון באײ ווייזן דכם ברכע דורך טונקכן ‪:‬אײ זוי וויין די הכרצכר פון די שטאא לץ‬ ‫װַן ;װאא רום ײ‬ ‫דַן עבורה אין ײ‬ ‫װַזן ײ‬ ‫זאא לסט ניט באײ ײ‬ ‫דורך שיַור ‪.‬ווייײן איז עוט ווי לכבן פאײ ר אײ מכנטש ‪,‬אויב כס איז עכטרונקכן אין מיטל ‪:‬וואא ס איז דאא ס לכבן פאײ ר אײ מכנטש וואא ס איז אא ן ווייײן ?ווארים כס איז‬ ‫עכמאַט עכווארן צו פרייכן מכנטשן ‪.‬ווייײן עכטרונקכן אין מכאײ סורכמכנט און אין צייט ברכנעט פרייד פון די האײ רץ ‪,‬און פריילכַקייט פון די מיינונע ‪:‬אא בכר ווייײן‬


‫שיַור מיט וידכפדיק מאַט ביטכרניש פון די מיינונע ‪,‬מיט עכראײ נעל און קריעכרי ײי ‪.‬שיכרות פאײ רערכסכרט דכם ערימצאא רן פון אײ נאײ ר ‪,‬ביז כר האא ט זיך‬ ‫זַן פרַד ;עיט אים ניט קַן‬ ‫װַן ‪,‬און ניט פאײ ראײ ַט אים אין ײ‬ ‫בַם ײ‬ ‫דַן חבר ײ‬ ‫באײ ליידיקט ‪:‬זי פאײ רמינכרט שטאײ רקַט ‪,‬און מאײ ַט װונדן ‪.‬זאא לסט ניט שטראף ײ‬ ‫רכדנדיקכ װכרטכר ‪,‬און זאא לסט ניט דריקן אפף אים מיט אים צו טרינקכן ‪.‬כקקלכסיאײ סטיקוס‪31:25-31‬‬ ‫ווייײן און מוזיק פרייכן די האײ רץ ‪:‬אא בכר די ליבכ פון חַמה איז הכַכר זיי ביידכ‪. Ecclesiasticus 40:20‬‬ ‫זַנכן עכלכען מיט אים ‪,‬װאא רום זַ‬ ‫װַן ‪,‬און זַ ײ‬ ‫זַנכן עכבליבן אין דכר הַל ‪,‬און זַ האא בן עכמאײ ַט טרינקכן זַכר פאא טכר ײ‬ ‫זַנכ צװַ טכַטכר ײ‬ ‫און לוט און ײ‬ ‫האא בן עכזאא עט ‪,‬אײ ז ס'איז נישטאא קַן מכנטש אויף דכר כרד ‪,‬װאא ס קכן פון זַ אפפשטכלן זאא מכן ‪,‬װאא רום זַ האא בן עכמַנט ‪,‬אײ ז די עאײ נצכ כרד איז פאײ רטיליקט ‪.‬‬ ‫דזשאײ שכר‪19:57‬‬ ‫זַ האבן אים דכמאלט עכעכבן װַן ‪,‬און כר האט עכטרונקכן און עכװארן שיַור ‪,‬און זַ האבן פאר אים עכשטכלט א שיינכ מַדל ‪,‬און כר האט עכטאן מיט איר‬ ‫װי כר האט ליב ‪,‬װַל כר האט נישט עכװאוםט װאם כר טוט ‪,‬װַל כר האט עכטרונקכן שפכ װַן ‪.‬אײ זפ האא בן די קינדכר פון מואא ב עכטאא ן צו ישראל אין יכנכם‬ ‫אא רט ‪,‬אין דכר פלפן פון ישטים ‪,‬און דכר ככס פון עאא ט האא ט עכערימט אפף ישראל פון װכען דכר דאא זיקכר זאײ ך ‪,‬און כר האא ט עכשיקט צװישן זַ אײ מעפה ‪,‬און‬ ‫זַנכן עכשטאא רבן פון די ישראלים ‪.‬פיר טויזנט מאן ‪.‬דזשאײ שכר‪85:60-61‬‬ ‫צװאײ נציק ײ‬ ‫ווכן דכריבכר אײ מכנטש' ס תפילה ווכט זיין באעלייט מיט טרויכריק ‪,‬כס ווכט נישט לייײדן זיין ריקווכס צו שטייײען ריין צו דכם מזבח פון עאא ט ‪.‬װאא רום אײ זפ װי‬ ‫װַן ‪,‬װכן כר װכרט אפסעכמישט מיט כסיק ‪,‬האא ט ניט די זיסקַט װאא ס כר האא ט עכהאײ ט פריכר ;אײ זוי אײ ז טרויכריק איז עכמישט מיט די רוח ‪,‬סאײ פכרז ניט אײ‬ ‫ײ‬ ‫מכנטש' ס תפילה צו זיין די זכלבכ ווי כס וואא לט זיין אײ נדכרש ‪.‬די צווייטכ ספר פון הכרמאײ ס‪10:22‬‬ ‫שפַז ;אא בכר איך האא ב עכטרויכרט‬ ‫ײ‬ ‫מַן מפל ‪,‬און איך האא ב ניט עכעכסן קַן‬ ‫רַן אין ײ‬ ‫װַן און שטאײ רקכ משכה ‪,‬און פלַש איז ניט אײ ײ‬ ‫און איך האא ב ניט עכטרונקכן ײ‬ ‫מַן זינד ‪,‬װאא רום זי איז עכװכן ערפס ‪,‬אײ זפ װי כס איז ניט עכװכן אין ישראל ‪.‬טכסטאײ מכנט פון ראובן‪1:10‬‬ ‫איבכר ײ‬ ‫מַן פאא טכר האא ט כס ניט‬ ‫װַן־שכור ‪,‬בין איך פאײ רפירט עכװאא רן ‪,‬און איך האא ב זי עכנומכן ַאא טש ײ‬ ‫װַן ‪,‬פון װכען דכר ײ‬ ‫און אײ ז איך האא ב עכזכן װי זי עיסט אפס ײ‬ ‫עככצהט ‪.‬דכריבכ ר הא ב אי ך זי י ניש ט דכרקכנט ‪ ,‬װא ם אי ך הא ב זי ך שוי ן שיַור ; און איר שַנקַט האא ט מיך פאײ רנאײ רט ‪,‬דורך דכם נוסח פון איר‬ ‫באײ צירן ‪.‬טכסטאײ מכנט פון יהודה‪2:18,24‬‬ ‫װַן האא ט אא פעכקכרט‬ ‫װַבכר ‪.‬און דכר ײ‬ ‫װַן פאײ ר אונדז אפפן יום‪-‬טוב מיט דכר שַנקַט פון ײ‬ ‫און כר האא ט זי באײ צירט מיט עאא לד און פכרל ‪,‬און האא ט זי עכמאײ ַט ײ‬ ‫מַנכ אפען ‪,‬און דכר ֿכנוע האא ט מיך פאײ רבלכנדט ‪.‬טכסטאײ מכנט פון יהודה‪3:6-7‬‬ ‫ײ‬ ‫װַן קכרט זיך אא פ פון דכם אְ מְ ת ‪,‬און באײ װיזן די ֿאוה פון תאוה ‪,‬און פירט די אפען‬ ‫װַן ;װאא רום ײ‬ ‫אַך ‪,‬זאא לט ניט שיַור פון ײ‬ ‫‪,‬מַנכ קינדכר ‪,‬זאא ע איך ײ‬ ‫און אײ צונד ײ‬ ‫אין אײ טכות ‪.‬ווארים דכר עייסט פון זנוס האט ווייײן ווי אײ מיניסטכר צו עכבן פאײ רעכניען צו די מיינונע ;װאא רום די דאא זיקכ צװַ נכמכן אפך אא פ דכם מוח פון‬ ‫מכנטשן ‪.‬ווארים אויב אײ מכנטש טרינקט ווייײן צו שיַרות ‪,‬כס שטכרן די מיינונע מיט שמוציק עכדאנקכן וואא ס פירן צו זנוס ‪,‬און ַיץ דכם עוף צו עשמיות‬ ‫פאײ רבאײ נד ;און אויב כס איז פאראן די עכלכענהייט פון דכר תאוה ‪,‬טוט כר די זינד און שכמט זיך נישט ‪.‬אזו י אי ז דכ ר כנעשאפט ‪ ,‬מַנ כ קינדכר ; װאא רום דכר ‪,‬‬ ‫װאא ס איז שיכור ‪,‬האא ט ניט יראת שמים ‪.‬װאא רום זכ ‪,‬כס האא ט מיך אפך עכמאײ ַט ‪,‬אײ ז איך האא ב זיך ניט עכשכמט מיט דכם המון אין שטאא ט ‪,‬װאא ס איך האא ב מיך פאײ ר‬ ‫װַן ‪,‬‬ ‫אײ לכ אפען אא פעכקכרט צו תמר ‪,‬און איך האא ב עכטאא ן אײ ערפסכ זינד ‪,‬און האא ב אײ נטפלכקט דאא ס צודכק בושה פון מיינכ זין ‪.‬נאא ַדכם װי איך האא ב עכטרונקכן ײ‬ ‫װַב ‪.‬װאא רום אײ סך שַל דאײ רף דכר מכנטש װאא ס טרינקט‬ ‫האא ב איך ניט מורא עכהאײ ט פאײ ר דכם עכבאא ט פון עאא ט ‪,‬און איך האא ב עכנומכן אײ פרפ פון כנײַײ ן צו אײ ײ‬ ‫‪,‬מַנכ קינדכר ;און דאא איז שיקול דכת אין טרינקכן ווייײן ‪,‬אײ מכנטש קכן טרינקכן אײ זוי לאײ נע ווי כר היט זיך צניכות ‪.‬אבכר אויב כר עייט איבכר דכם עבול ‪,‬‬ ‫װַן ײ‬ ‫ײ‬ ‫קומט דכר עייסט פון שווינדל אויף זיין מיינונע ‪,‬און כס מאַט דכם שיַור צו רכדן ברועז ‪,‬און צו פאײ רברכַן און נישט צו שכמכן ‪,‬אא בכר אפילו צו ַבוד אין זיין‬ ‫בושה ‪,‬און צו זיין כרלכך ‪.‬דכר וואא ס טוט זנות איז ניט וויסנד ווכן כר לייײדן אא נווכר ‪,‬און איז נישט פאײ רשכמט ווכן כר איז צו שאײ נד ‪.‬ווארים ַאטש א מכנטש איז‬ ‫מַן‬ ‫א קכניע און טוט זנות ‪,‬ווכרט כר אווכקעכנומכן פון זיין מלַות דורך ווכרן דכר קנכַט פון זנות ‪,‬אזוי ווי איך אליין אויך עכליטן ‪.‬װאא רום איך האא ב עכעכבן ײ‬ ‫מַן מלוַה ‪.‬און‬ ‫מַן דיאײ מכטכר ‪,‬דאא ס הַסט ‪,‬דכר פראײ ַט פון ײ‬ ‫מַן שבט ;און מיין עאײ רטל ‪,‬דאא ס איז מיין מאײ ַט ;און ײ‬ ‫שטכקן ‪,‬דאא ס הַסט ‪,‬דאא ס אא פהאײ לטן פון ײ‬ ‫טאײ קכ איך האא ב תשובה עכטאא ן אויף די זאַן ;ווייײן און פלייש האא ב איך ניט עכעכסן ביז מיין כלטכר ‪,‬און איך האא ב ניט עכזכן קיין פרייד ‪.‬און דכר מלאך פון עאא ט‬ ‫זַן עבורה ‪,‬און‬ ‫זַן כבוד ‪,‬און פון דכם הכלדישן מאײ ן ײ‬ ‫האא ט מיר עכוויזן אײ ז אויף אייביק טאא ן פרויכן הכרשן איבכר מלך און קבצן ‪.‬און זַ נכמכן אײ ווכק פון מלך ײ‬ ‫זַן אא רכמקַט ‪.‬היט דכריבכר ‪,‬מיינכ קינדכר ‪,‬דכם רכַטן שיכור אין וויין ;ווארים כס זכנכן אין אים‬ ‫פון דכם קבצן אײ פילו דאא ס ביסל װאא ס איז די אא פהאײ לטן פון ײ‬ ‫פיר בייז עייסטכר ‪ -‬פון תאוות ‪,‬פון הייס פאײ רלאײ נע ‪,‬פון פייײַטקייט ‪,‬פון שמוציק לוקרכ ‪.‬אויב איר טרינקכן ווייײן אין פרייד ‪,‬זייט באײ שיידן אין די מורא פון עאא ט ‪.‬‬ ‫רַן ‪.‬אא בכר אפב איר װילט לכבן‬ ‫אַכר פרַד װכט זיך אײ װכקעַן די מורא פון עאא ט ‪,‬קומט אפפשטַן שיכרות ‪,‬און אײ בושה ענבכט זיך אײ ײ‬ ‫װאא רום אפב אין ײ‬ ‫װַן ‪,‬כדי איר זאא לט ניט זינדיקן אין װכרטכר פון צארן ‪,‬און אין מלחמה און לשון הרכ ‪,‬און כבירות פון דכם ‪.‬עכבאטן פון עאט ‪,‬און איר‬ ‫ניַטכר ‪,‬אא נרירט עאא רניט ײ‬ ‫װַן אײ נטפלכקט די סודות פון עאא ט און פון מכנטשן ‪,‬אײ זפ װי איך האא ב אפך אײ נטפלכקט די עכבאא ט פון עאא ט און די‬ ‫ווכט אומקומכן פאר אייכר צייט ‪.‬און דכר ײ‬ ‫מַן פאא טכר יכקב צו דכר ַנכנית ‪,‬בת‪-‬שוכ ‪,‬װאא ס עאא ט האא ט מיך באײ פפלן ניט צו אײ נטפלכקן ‪.‬און ווייײן איז אײ ערונט פון מלחמה און צכמישונע ‪.‬‬ ‫סודות פון ײ‬ ‫טכסטאײ מכנט פון יהודה‪3:10-29‬‬ ‫איך האא ב ניט עכטרונקכן ווייײן ‪,‬צו זיין פאײ רטראא ען דכרמיט ;טכסטאײ מכנט פון יששַר‪2:7‬‬


Turn static files into dynamic content formats.

Create a flipbook
Yiddish - Dangers of Wine by Filipino Tracts and Literature Society Inc. - Issuu