EpistolCyffredinol
Barnabas
PENNOD1
1Pobhapusrwyddichi,fymeibiona'mmerched,ynenw einHarglwyddIesuGrist,a'ncaroddni,mewnheddwch
2Wedicanfodbodhelaethrwyddgwybodaetham gyfreithiaumawrionarhagorolDuwynoch,yrwyfyn llawenhau'nfawryneicheneidiaugwynfydediga rhyfeddol,oherwyddeichbodwediderbynmordeilwngy grasaimpiwydynoch
3Amyrachoshwnyrwyfynllawenydd,ganobeithioy cewcheichachubynhytrach;ganfymodyngweldysbryd wedi'idywalltynoch,offynnonburDuw:
4Ganfodgennyfygredhon,acyngwblargyhoeddedig ohoni,oherwyddersimiddechraullefaruwrthych,yrwyf wedicaelllwyddiantmwyna’rcyffredinynfforddcyfraith yrArglwyddsyddyngNghrist
5Amyrachoshwnnw,frodyr,yrwyffinnauhefydyn creduynwirfymodyneichcaruchifwyna’mhenaidfy hun:oherwyddynddynthwyymaemawreddffydda chariadyntrigo,ynogystalâgobaithybywydaddaw.
6Ganystyriedhyn,osbyddafyngofaluamgyfleuichi rano'rhynadderbyniais,ybyddyntroi'nwobrimi,fy modwedigwasanaethueneidiaumordda;rhoddais ddiwydrwyddiysgrifennuychydigeiriauatoch;felybydd gwybodaethhefydynberffaithynghydâ'chffydd
7Fellymaetriphethwedi'ugorchymynganyrArglwydd; gobaithbywyd;eiddechraua'igwblhau
8CanysyrArglwyddafynegoddini,trwy’rproffwydi,y pethauafu;acaagoroddiniddechreuadau’rrhaiaddaw.
9Felly,byddynddyledusini,felyllefarodd,ddyfodyn fwysanctaidd,acynnesateiallor
10Felly,nidfelathro,ondfelunohonoch,yrwyffi'n ceisiogosodgereichbronychydigbethauygallwch,am lawerrheswm,ddodynfwyllawendrwyddynt
PENNOD2
1Ganfodydyddiaufellyynddrwgiawn,abody gwrthwynebyddwedicaelrheolaetharybydpresennol, dylemroimwyoddiwydrwyddiymchwilioifarnau cyfiawnyrArglwydd.
2Ynawr,cynorthwywyreinffyddywofnacamynedd;ein cyd-ymladdwyrywhir-amyneddacymataliaeth
3Trabyddyrhainynparhau’nburynyrhynsy’n ymwneudâ’rArglwydd,byddeddoethineb,adealltwriaeth, agwyddoniaeth,agwybodaeth,ynllawenhaugydahwynt.
4CanysDuwaddangosoddinitrwy’rhollbroffwydi,nad oesganddoachosi’nhaberthau,na’npoethoffrymau,na’n hoffrymau:ganddywedydfelhyn;Ibabwrpasymae lluosogrwyddeichaberthauimi,meddyrArglwydd.
5Yrwyfynllawnooffrymaupoethhyrddod,abraster anifeiliaidwedi'uporthi;acnidwyfynymhyfryduyng ngwaedbuchod,nageifr
6Panddewchiymddangosgerfymron;pwyaofynnodd hynareichdwylo?Nichewchsathrufyllysoeddmwyach.
7Naddygwchoffrymauofermwyach;ffiaiddyw arogldarthimi;eichlleuadaunewydda'chSabothau;ni allafymaithâgalwcymanfaoedd;anwireddyw,sefy cyfarfoddifrifol;eichlleuadaunewydda'chgwyliau penodedigymaefyenaidyneucasáu
8FellyydiddymoddDuwypethauhyn,felybyddaii gyfraithnewyddeinHarglwyddIesuGrist,yrhonsyddheb iauunrhywangenrheidrwyddo'rfath,gaeloffrwm ysbrydoldynioneuhunain.
9OherwyddfelhynydywedyrArglwyddetowrthyrhai o'rblaen;Aorchmynnaisi'chtadauogwbl,panddaethant allanowladyrAifft,ynglŷnagoffrymaupoeth?
10Ondhynaorchmynnaisiddynt,ganddywedyd,Na ddychmygednebohonochddrwgyneichcalonnauyn erbyneigymydog,acnacharwchlwcelwydd.
11Gannadydymhebddealltwriaeth,dylemddeallbwriad einTadtrugarogOherwyddymae'nllefaruwrthym,gan fodynfodlonini,syddwedibodynyruncamgymeriad ynglŷnâ'raberthau,geisioachaelfforddinesáuato
12Acamhynnyymaefelhynyneinrhybuddioni,Aberth Duw(ywysbryddrylliedig,)calonddrylliedigacedifarni ddirmygaDuw
13Amhynny,frodyr,dylemymholi’nfwydiwydamy pethauhynsy’nperthyni’nhiachawdwriaeth,rhagi’r gwrthwynebyddgaelmynediadimewnini,a’n hamddifaduo’nbywydysbrydol
14Amhynnyymaeefeynllefaruwrthyntdrachefn, ynghylchypethauhyn;Nacymprydiwchfelygwnewch heddiw,ermwynperii'chllaisgaeleiglywedynyr uchelder
15Aidyma’rymprydaddewisaisi?diwrnodiddyn gystuddioeienaid?aiplygueibenfelbrwynen,athaenu sachliainalludwdano?aalwidihwnynympryd,acyn ddiwrnodderbyniolganyrArglwydd?
16Ondwrthymniymae'ndweudfelhyn.Oniddyma'r ymprydaddewisaisi,iddatodrhwymaudrygioni,iddatod ybeichiautrwm,aciollwngygorthrymedigynrhydd;aci chwidorripobiau?
17Onidywrhannudyfarai'rnewynog,adwynytlawd syddwedi'ubwrwallani'thdŷ?Panweli'rnoeth,y gorchuddief,acnadymguddiarhagdygnawddyhun.
18Ynaybydddyoleuni’ntorriallanfelywawr,a’th iechydyntarddu’ngyflym;a’thgyfiawnderaâo’thflaen, gogoniantyrArglwyddfydddywobr.
19Ynaygelwi,a’rArglwyddaatebi;ygwaeddi,acefea ddywed,DymafiOstynniymaitho’thblithyriau,estyn bys,allefaruoferedd;acostynnidyenaidallanaty newynog;abodloni’renaidblinedig
20Ynhynfelly,frodyr,ymaeDuwwediamlyguei ragwybodaetha'igariadtuagatom;oherwyddbodybobla brynoddefei'wFabannwyligredumewndidwylledd;ac amhynnyymaewedidangosypethauhynibobun ohonom,felnafyddemynrhedegfelproselytiaidigyfraith yrIddewon
PENNOD3
1Amhynnyymae'nangenrheidiol,ganchwilio'nddyfal amypethausyddarfindigwydd,einbodynysgrifennu atochyrhynaalleichcadw'niach
2I’rdibenhwnnwgadewchinniffoioddiwrthbob gweithredddrwgachasáucamgymeriadau’ramser presennol,felygallwnfodynllawenynyrhynaddaw:
3Nagadewchinniroi’rrhyddidinieinhunainymryson â’rdrygionusa’rpechaduriaid;rhaginiddigwyddmewn amseriddodyndebygiddynthwy
4Oherwydddaethcyflawnderpechod,felymaewediei ysgrifennu,felydywedyproffwydDaniel.Aci'rdiben hwnybyrhaoddyrArglwyddyramseroedda'rdyddiau,fel ybyddaieianwylydynbrysioeiddyfodiadi'wetifeddiaeth 5Oherwyddfelhynymae'rproffwydynllefaru;Bydddeg breninynteyrnasuynygalon,acynolafollfegyfydun bacharall,acfeostyngaefedribrenin
6AcetomaeDanielynllefaruynyrunmoddamy teyrnasoedd;agwelaisypedweryddbwystfilynofnadwy acynofnadwy,acyngryfiawn;acyroeddganddoddeg cornYstyriaisycyrn,acwele,cododdcornbacharallyn euplith,aco'iflaenytynnwydtrio'rcyrncyntafwrthy gwreiddiau.
7Fellydylemddeallhynhefyd:Acyrwyfynerfynarnoch feluno'chbrodyreichhun,ganeichcaruchigydytuhwnt i'mbywydfyhun,eichbodyngofalu'nddaamdanocheich hunain,apheidioâbodfelyrhaisy'nychwanegupechod atbechod,acyndweud:Bodeucyfamodhwyyneiddoini hefyd.Nage,ondeincyfamodniynunigydyw:oherwydd ymaentwedicolliambythyrhynadderbynioddMoses 8OherwyddfelhynydywedyrYsgrythur:Apharhaodd Mosesiymprydioamddeugaindiwrnodadeugainnosyn yMynydd;acefeadderbynioddycyfamodganyr Arglwydd,sefyddwylechengarreg,wedieuhysgrifennu âllawDuw.
9Ondwediiddyntdroiateilunod,collasanthi;fely dywedoddyrArglwyddhefydwrthMoses;Moses,dosi lawryngyflym,oherwyddllygredigywdybobl,yrrhaia ddygaistallano’rAifft,acagiliasantoddiwrthyffordda orchmynnaisiddyntAthafloddMosesyddwylecheno’i ddwylo:athorrwydeucyfamodhwynt;felyselidcariad Iesuyneichcalonnau,iobaitheiffyddef
10Amhynny,gadewchinniroisylwi'ramseroedd diwethaf.Oherwyddnifyddeinffydd,yrhollamserafu heibio,o'nbywyd,ofuddini;onibaieinbodynparhaui gasáu'rhynsy'nddrwg,acyngwrthsefylltemtasiynau'r dyfodol.FellymaeMabDuwyndweudwrthym;Gadewch inniwrthsefyllpobanwiredda'igasáu 11FellyystyriwchweithredoeddyfforddddrwgPeidiwch agymneilltuooddiwrtheraill,felpebaecheisoeswedi eichcyfiawnhau;ondganddodiunlle,ymofynnwchbeth sy'ngymeradwyacynfuddioli'rrhaiannwylganDduw Oherwyddmae'rYsgrythuryndweud,Gwae'rrhaisy'n ddoethyneugolwgeuhunain,acyngallyneugolwg 12Gadewchinniddodynysbrydol,yndemlberffaithi DduwCymaintagymaeynomni,gadewchinnifyfyrioar ofnDuw;acymdrechuhydeithafeingalluigadwei orchmynion;felygallwnlawenhauyneifarnaucyfiawn
13CanysDuwafarna’rbydhebffafriaethiberson:aphob unadderbynynôleiweithredoedd
14Osbydddynyndda,byddeigyfiawnderynmyndo'i flaen;osyw'nddrwg,byddgwobreiddrygioniyneiddilyn
15Byddwchynofalusganhynnyrhagini,wrtheisteddyn llonydd,ynawreinbodwedieingalw,syrthioigysguyn einpechodau;a’rundrwg,ynmeddiannuein harglwyddiaeth,yneincyffroi,acyneincauallano deyrnasyrArglwydd.
16Ystyriwchhynhefyd:ereichbodwedigweld arwyddionarhyfeddodaumorfawryncaeleugwneud
ymhlithpoblyrIddewon,etoergwaethafhynmae'r Arglwyddwedieugwrthod.
17Gochelwchganhynny,rhagihynddigwyddini;fely maeynysgrifenedig.Gallllawerfodwedieugalw,ond ychydigwedieudewis.
PENNOD4
1AmyrachoshwnygwnaetheinHarglwyddaddorhoiei gorffiddinistr,feltrwyfaddeuanteinpechodauybyddem yncaeleinsancteiddio;hynnyyw,trwydaenellueiwaed ef
2Ynawr,oranypethauaysgrifennwydamdano,maerhai ynperthyniboblyrIddewon,arhaiini
3OherwyddfelhynydywedyrYsgrythur:Clwyfwydef ameincamweddau,cleisioddefameinhanwireddau,a thrwyeiwaedefy’nhiacháwydArweiniwydeffeloeni’r lladdfa,acfeldafadynfudoflaeneigneifwyr,fellynid agoroddeienau.
4AmhynnydylemddiolchynfwyiDduw,amiddoef hefydfynegiiniyrhynaaethheibio,acnaadawoddini fodhebddeallypethauaddyfod.
5Ondwrthyntymae'ndweud;Nidyw'rnythodwedi'u lledaenu'nanghyfiawni'radar
6Dywedoddhyn,oherwyddbydddynyndiflannu’ndeg, osoesganddowybodaethamfforddygwirionedd,nifydd ynataleihunrhagfforddytywyllwch
7AcamyrachoshwnyroeddyrArglwyddynfodlon dioddefdroseinheneidiau,ereifodynArglwyddyrholl ddaear;wrthyrhwnydywedoddDuwcyndechrau'rbyd, Gwnawnddynareindelwa'ntebygrwyddeinhunain.
8Ynawr,sutydioddefoddefedrosomni,ganmaitrwy ddynionydioddefodd,miaddangosafichwi
9Wediderbynganddoefddawnproffwydoliaeth, llefarasantamdanoo'rblaen:
10Ondefe,ermwyniddoddileumarwolaeth,ahysbysu’r atgyfodiadoddiwrthymeirw,afodlonodd,felyroedd angen,ymddangosynycnawd,ermwyncyflawni’r addewidaroddwydo’rblaeni’ntadau,achanbaratoipobl newyddiddo’ihun,ygallaiddangosiddynt,traoeddefear yddaear,ybyddaiefeynbarnu’rbydarôlyratgyfodiad 11Acynolaf,ganddysgupoblIsrael,agwneudllawero ryfeddodauacarwyddionyneuplith,efeabregethodd iddynt,acaddangosoddycariadmawrdrosbena ddangosaituagatynt
12Aphanddewisoddeiapostolion,yrhaiafyddaiwedi hynny’ncyhoeddieiEfengyl,cymeroddddynionafuasai’n bechaduriaidmawrion;felygallaidrwyddyntddangosyn eglur,Naddaethialw’rcyfiawnondpechaduriaidi edifeirwch
13YnaamlygoddynglirmaiefoeddMabDuw Oherwyddonibaieifodwedidodynycnawd,suty gallentedrycharno,ermwyncaeleuhachub?
14Ganweld,pebaentyngweldyrhaulynunig,sefgwaith eiddwyloef,acaddiddymawedihynny,niallantsefyllyn ddiysgogiedrychynerbyneibelydrau
15AmhynnyydaethMabDuwynycnawdermwynhyn, felycyflawnaifesureuhanwiredd,yrhaiaerlidiasantei broffwydihydfarwolaethAcamyrunrheswmhefydy dioddefodd.
16CanysdywedoddDuwamstreipiaueignawd,eubod oddiwrthynthwy.A,Miadrawafybugail,agwasgerir defaidypraidd
17Fellyydioddefai,oherwyddeifodynddyledusiddo ddioddefarygroes.
18Oherwyddfelhynydywedrhywun,ganbroffwydo amdano;ArbedfyenaidrhagycleddyfAceto,Tyllafy nghnawdrhagdyofn.
19Aceto,cododdcynulliadydrygionusynfyerbyn, (Trynasantfynwyloa'mtraed)
20Acetoymae'ndweud,Rhoddaisfynghefni'rrhaia drawodd,1agosodaisfywynebfelcraiggaled
PENNOD5
1AphangyflawnoddefeorchymynDuw,Bethaddywed efe?Pwyaymrysonâmi?Safynfyerbyn:neupwyyw'r hwna'mrhwystra?NeseuedatwasyrArglwyddGwae chwi!Oherwyddybyddwchchiigydynheneiddiofel dilledyn,ygwyfyna'chbwytea
2Acetomae'rproffwydynychwanegu,Fe'igosodwydyn garregidramgwyddo.Welefi'ngosodynSeionynsylfaen, garregwerthfawr,carreggornelddewisol;carreg anrhydeddusAbethsy'ndilyn?A'rhwnsy'ngobeithio ynddoafyddbywambyth.
3Beth,ynteu?Ayweingobaithwedi'iadeiladuargarreg?
Duwa'ngwaredoOndoherwyddi'rArglwyddgaleduei gnawdynerbyndioddefiadau,mae'ndweud,"Myfia'm gosodaisfelcraiggadarn"
4Acetomae'rproffwydynychwanegu;Ymaena wrthododdyradeiladwyraddaethynbenygornel.Aceto mae'ndweud;Dyma'rdyddmawrarhyfeddolawnaethyr ArglwyddYrwyfynysgrifennu'rpethauhynynfwyeglur atoch,felygallochddeall:Oherwyddynwirgallwnfodyn fodlonhydynoedfarwereichmwyn
5Ondbethmae'rproffwydyneiddweudeto? Amgylchynoddcyngorydrygionusfi.Daethanto'm cwmpasfelgwenynoamgylchdilmêl:ac,Arfyngwisgy bwriasantgoelbren
6GanfodeinHiachawdwriymddangosynycnawda dioddef,rhagfynegwydeiddioddefaintdrwyhyn
7CanysfelhynydywedyproffwydynerbynIsrael:Gwae euhenaid,oherwyddiddyntgynllwynio’nddrwgyneu herbyneuhunain,ganddywedyd,Gosodwnfaglaui’r cyfiawn,oherwyddnidyw’nfuddiolini
8Moseshefydynllefaruwrthyntynyrunmodd;Wele,fel hynydywedyrArglwyddDduw;Ewchi'rwladddayrhon adyngoddyrArglwyddiAbraham,acIsaac,aJacob,y rhoddaiefehiichwi,acybyddai'neimeddiannu;gwlad ynllifeirioolaethamêl
9Ynawr,bethywystyrysbrydolhyn,dysgwch;Maefel pebaiwedidweud,RhowcheichymddiriedaethynIesu,a fyddyncaeleiamlyguichwiynycnawdOherwydddyn yw'rddaearsy'ndioddef:oherwyddosylweddyddaeary ffurfiwydAdda
10Beth,ganhynny,ymae'neiolygupanddywed,Iwlad ddaynllifeirioolaethamêl?Bendigedigfyddoein Harglwydd,yrhwnaroddesinniddoethineb,achaloni ddealleigyfrinachauOherwyddfelhynydywedy proffwyd,PwyaddeallgeiriaucaledyrArglwydd?Ondyr hwnsy'nddoeth,acynddeallus,acsy'ncarueiArglwydd
11Ganeifodfellywedieinhadnewyddutrwyfaddeuant einpechodau,ymaewedieinrhoimewnffrâmarall,fely byddemyncaeleneidiaufeleneidiauplant,ganeinffurfio nietoeihuntrwy'rysbryd.
12Oherwyddfelhynymae'rYsgrythuryndweud amdanymni,llemae'ncyflwyno'rTadynllefaruwrthy Mab;Gwnawnddynynôleindelwa'nllun;abydded iddyntarglwyddiaethuaranifeiliaidyddaear,acar ehediaidyrawyr,aphysgodymôr
13AphanweloddyrArglwyddydynalunioddefe,wele, yroeddynddaiawn;dywedodd,Cynyddaacamlha,a llenwa'rddaearAhynaddywedoddefewrtheifab
14Dangosafichiynawr,sutygwnaethefeni’ngreadur newydd,ynydyddiaudiwethaf
15DywedyrArglwydd;Wele,miawnafyrolaffely cyntaf.Amhynnyyllefaroddyproffwydfelhyn,Ewchi'r wladsy'nllifeirioolaethamêl,abyddedyn arglwyddiaethuarni
16Amhynny,chwiawelwchsutyrydymwedieinffurfio eto;felymaehefydynllefarutrwybroffwydarall;Wele, meddyrArglwydd,Cymerafoddiwrthynt,hynnyyw,oddi wrthyrhaiaragweloddysbrydyrArglwydd,eucalonnau carreg,arhoddafynddyntgalonnaucnawd
17Oherwyddeifodarfincaeleiamlyguynycnawdaci drigoynomni.
18Oherwydd,fymrodyr,preswylfaeincalonywteml sanctaiddi'rArglwyddOherwydddywedyrArglwyddeto, YmmhaleybyddafynymddangosgerbronyrArglwydd fyNuw,acyncaelfyngogoneddu?
19Mae'nateb,Cyffesafitiynygynulleidfaymhlithfy mrodyr;achanafitiyneglwysysaint.
20Amhynnyniyw'rrhaiaddygoddefei'rwladdda honno
21Ondbethywystyryllaetha'rmêl?Oherwyddfely mae'rplentynyncaeleifaethuyngyntafâllaeth,acynaâ mêl;felly,ganeinbodyncaeleincadw'nfywtrwygredei addewidion,a'iair,byddwnynbywacynarglwyddiaethu drosytir
22Oherwyddefearagfynegodduchod,ganddywedyd, amlhewchacamlhewch,acarglwyddiaethwcharypysgod, acati
23Ondpwysyddynawryngallucaelyrarglwyddiaeth hondrosyranifeiliaidgwyllt,neu'rpysgod,neuadaryr awyr?Oherwyddgwyddochfodllywodraethuyngolygu caelpŵer,ydylidgosoddyndrosyrhynymae'nei lywodraethu.
24Ondgannadoesgennymhynynawr,mae'ndweud wrthymprydycawnef;sef,prydybyddwnynberffaith, felygallwngaeleingwneudynetifeddioncyfamodyr Arglwydd
PENNOD6
1Deallwchganhynny,fymhlantannwyl,fodyDuwda wedidatguddiopobpethinio'rblaen,felybyddomyn gwybodibwyydylemddiolchamolibobamser 2Felly,osMabDuw,yrhwnsyddArglwyddarbawb,aca ddawifarnu’rbywa’rmeirw,addioddefodd,felybyddem fywtrwyeiglwyfauef:credwnnaallaiMabDuwddioddef onibaidrosomni.Ondwedieigroeshoelio,rhoddasant iddofinegrabustli’wyfed
3Clywchfellysutyrhagfynegoddoffeiriaidydemlhyn hefyd:yrArglwydd,trwyeiorchymynaysgrifennwyd,a gyhoeddodd,ybyddaipwybynnagnadymprydiaiyr ymprydpenodedigynmarw’rfarwolaeth:oherwyddyr oeddefeeihunhefydrywddyddioffrymueigorffdros einpechodauni;felycyflawnidymatho’rhynawnaedyn Isaac,yrhwnaoffrymwydaryrallor
4Beth,ganhynny,ymaeefeyneiddweudtrwy’r proffwyd?Abyddediddyntfwytao’rgafraoffrymwydar ddyddyrympryddroseuhollbechodauGwrandewchyn astud,fymrodyr,a’rholloffeiriaid,adimondyperfedd hebeiolchiâfinegrafwyteant
5Pamfelly?oherwyddfymodi'ngwybod,panfyddafyn offrymufynghnawdynydyfodoldrosbechodaupobl newydd,ybyddwchynrhoifinegrwedi'igymysguâbustli mii'wyfed;amhynnydimondbwytaydychchi,ganfody boblynymprydio'ramser,acyngalarumewnsachliaina lludw
6Acermwyniddoragweldeifodiddioddefdrostynt, clywchganhynnysutygorchmynnoddefehynny
7Cymerwch,meddai,ddaugafr,tegathebyg,ac offrymwchnhw,achymeredyrarchoffeiriadunohonyn nhwynoffrwmpoethAbethsyddraideiwneudâ'rllall?
Melltigedigywe,felydywedir
8Ystyriwchsutynunionmae'nymddangosbodhwnyn fathoIesuAbyddedi'rhollgynulleidfaboeriarno,a'i bigo;arhoi'rgwlânysgarladameiben,acfellyeigario allani'ranialwch.
9Aphanwnaethpwydhyn,yrhwnabenodwydigludo’r gafr,a’iharweinioddi’ranialwch,achymeroddygwlân ysgarlad,a’iosodarlwyndrain,yrhwnyrydymynarfer eifwytapanfyddwnyneucaelynymaes:fellyffrwythy drainhwnnwynunigsyddfelys
10Abethoedddibenyseremonihon?Ystyriwch; offrymwydunaryrallor,a'rllallwedi'ifelltithio
11Aphamycoronwydyrhwnafelltithiwyd?Oherwydd gwelantGristydyddhwnnwâgwisgysgarladameigorff; adywedant,Oniddyma'rhwnagroeshoeliomni;wediei ddirmygu,eidrywanu,eiwatwar?Ynwir,dyma'rhwna ddywedoddbrydhynny,maiMabDuwydoedd.
12Ganhynny,felybyddefeyndebygi'rhynyroeddary ddaear,fellyygorchmynnwydi'rIddewongyntgymryd daufwchafrtegachyfartal.Felpanwelantein Hiachawdwryndyfodargymylau'rnefoedd,ybyddantyn rhyfedduatdebygrwyddygeifr
13Felly,yrydychymaetoyngweldmathoIesuaoeddi ddioddefdrosomni
14Ondbeth,ynteu,sy'narwyddocâdhyn.Bodygwlâni'w roiyngnghanolydrain?
15DymahefydddelweddoIesu,wedi’ianfonallani’r eglwysOherwyddfelymae’nrhaidi’rhwnafyddai’n tynnu’rgwlânysgarladymaithddioddefllawero anawsterau,oherwyddbodydraenenhonno’nfiniogiawn, a’ichaelynanodd:Felly,meddCrist,yrhaia’mgwelanti, acaddeuanti’mteyrnas,rhaididdynthwy,trwylawero gystuddiauathrafferthion,gyrraeddataffi
PENNOD7
1Ondpafathydychchi'ntybioeifodwedibod,llemae'n caeleiorchymyniboblIsrael,ydylaipoblsyddwedityfu ifynyacymaepechodauwedidodiberffeithrwydd
ynddynt,offrymuannferch,acarôliddynteilladd,y dylenteillosgi.
2Ondynadylaidynionifancgodi'rlludwa'iroimewn llestri;arhwymodarnowlânysgarladacisoparffon,ac fellydylai'rdynionifancdaenellupobuno'rbobl,a byddantynlâno'upechodau
3Ystyriwchsutmae'rrhainigydyncaeleucyflwynoini mewnffigur.
4IesuGristyw'rannferchhon;ydyniondrygionusaoedd i'wchynnigyw'rpechaduriaidhynnya'idygoddi farwolaeth:nadoesganddyntbellachunrhywbethi'w wneudagef;nidoesganypechaduriaidyranrhydeddo'i drinmwyach:
5Ondydynionieuaincoeddyntaenellu,oeddyn arwyddo'rrhaisy'npregethuinifaddeuantpechodaua phuro'rgalon,yrhaiyrhoddoddyrArglwyddawdurdod iddyntibregethueiEfengyl:ganfoddeuddegarydechrau, iarwyddo'rllwythau,oherwyddboddeuddegllwythyn Israel.
6Ondpamypenodwydtridynifancidaenellu?Iddynodi Abraham,acIsaac,aJacob,oherwyddeubodynfawr gerbronDuw.
7Aphamyrhoddwydygwlânarffon?Oherwyddbod teyrnasIesuwedi'isefydluarygroes;acfellybyddyrhai sy'nrhoieuhymddiriedaethynddoynbywambyth.
8Ondpamyrhoddwydygwlâna'risopateigilydd?I arwyddoybydddyddiaudrwgabudrynnheyrnasCrist,yn yrhaiycawneinhachub;acoherwyddbodyrhwnsyddag unrhywglefydynycnawdoherwyddrhywhiwmorbudr yncaeleiiacháuganisop
9Amhynny,ganfodypethauhynwedieugwneudfelhyn, ymaentynamlwgini,ondi'rIddewonymaentynaneglur; amnawrandawsantarlaisyrArglwydd
PENNOD8
1Acamhynnymae'rYsgrythurynllefaruetoamein clustiau,fodDuwwedieuhenwaeduhwynt,ynghydâ'n calonnauOherwyddfelhynydywedyrArglwyddtrwy'r proffwydisanctaidd:Wrthglywedyglustyufuddhasanti mi
2Athrachefn,yrhaisyddymhell,aglywantacaddeallant yrhynawneuthum.Athrachefn,Enwaedwcheich calonnau,meddyrArglwydd
3Acetoymae'ndweud,Gwrando,OIsrael!Oherwyddfel hynydywedyrArglwydddyDduw.AcetoymaeYsbryd Duwynproffwydo,ganddweud:Pwybynnagafynnaifyw ambyth,gwrandawedarlaisfyMab.
4Athrachefn,Clyw,ONefoedd,agwranda,ODdaear! OherwyddbodyrArglwyddwedillefaru’rpethauhynyn dystiolaeth
5Acetoymae'ndweud,"ClywchairyrArglwydd,chwi dywysogionybobl"Aceto,"Clywch,blant!"Llaisunyn llefainynyranialwch
6Amhynnyymaeefewedienwaedueinclustiau,fely clywsomeiairef,achreduOndoranyrenwaediad hwnnw,yrhwnymae'rIddewonynymddiriedynddo,y maewedieiddiddymuOherwyddnidoeddyrenwaediad yrhwnyllefaroddDuwamdanoo'rcnawd; 7Ondymaentweditorrieiorchmynionef,oherwyddbod yrundrwgwedieutwylloOherwyddfelhynymaeDuw yneugorchymyn;FelhynydywedyrArglwyddeichDuw
(Ymayrwyfyndodohydi'rgyfraithnewydd)Naheuwch ymhlithdrain;ondenwaedueichhunaini'rArglwyddeich DuwAbethmae'neiolyguwrthydywediadhwn? GwrandewchareichArglwydd.
8Acetoymae'ndweud,Enwaedwchgaledwcheichcalon, acnachaledwcheichgwddfAceto,Wele,meddyr Arglwydd,yrhollgenhedloeddsyddddienwaededig,(ni chollasanteublaengroen):ondyboblhynsydd ddienwaededigogalon
9OndfeddywedwchchifodyrIddewonwedi’uhenwaedu ynarwyddAcfellyhefydyrhollSyriaidacArabiaid,a’r holloffeiriaideilunaddolgar:ondaydyntfellyogyfamod Israel?AhydynoedyrEifftiaideuhunainwedi’u henwaedu
10Deallwchfelly,blant,ypethauhynynfwycyflawn,fod Abraham,yrhwnoeddycyntafiddwynyrenwaediad, wediedrychymlaenynyrYsbrydatIesu,wedieienwaedu, arôlderbyndirgelwchytairllythyren
11Oherwyddmae'rYsgrythuryndweudiAbraham enwaedutrichantadeunawoddynioneidŷOndbeth,gan hynny,oeddydirgelwchahysbyswydiddo?
12Marc,yngyntafydeunaw,acyna'rtrichant.Oherwydd llythrennaurhifoldegacwythywIHAcmae'rrhainyn dynodiIesu
13Acoherwyddmai’rgroesoeddyrundrwyddiyr oeddemigaelgras;amhynnyymae’nychwanegu,tri chant;ynodywT(ffigureigroes)Fellygydadwy lythyrenyroeddyndynodiIesu,athrwy’rdrydeddei groes
14Yrhwnaosododdddawneiathrawiaethwedi'i hymgorfforiynomni,sy'ngwybodnaddysgaisierioed wirioneddmwysicrineb;ondyrwyfynymddiriedeich bodyndeilwngohono
PENNOD9
1OndpamydywedoddMoses,Nafwytewcho’rmoch, na’reryrna’rhebog;na’rfrân;nacunrhywbysgodynnad oesgenarno?ateb,ynyrystyrysbrydol,eifodyndeall tairathrawiaeth,aoeddi’wcasgluoddiyno.
2Heblawhynnyymae'ndweudwrthyntynllyfr Deuteronomium,Arhoddaffyneddfaui'rboblhynAm hynnynidgorchymynDuwywnaddylentfwyta'rpethau hyn;ondMosesynyrysbrydalefaroddwrthynt
3Gwaharddoddyrhwchfwyta;ganolyguhyn;nac ymgyfunoâ'rrhaisyddfelmoch;yrhai,trabyddantyn bywmewnpleser,ynanghofioeuDuw;ondpanfydd angenyneuplygu,ynamaentynadnabodyrArglwydd;fel yrhwch,panfyddynllawn,nidyw'nadnabodeimeistr; ondpanfyddynnewynog,mae'ngwneudsŵn;acwedi caeleibwydoeto,mae'ndawel
4Nafwyteichwaith,meddaief,yreryr,na'rhebog,na'r barcud,na'rfrân;hynnyyw,nacheigwmniâ'rmatho ddynionnadydyntyngwybodsuttrwyeullafura'uchwys igaelbwydiddynteuhunain:ondynysbeiliopethaueraill ynniweidiol;acyngwyliosut,iosodmaglauiddynt;pan aryrunprydmaentynymddangosynbywmewn diniweidrwyddperffaith
5Fellynidyw'radarhynynunigynceisiobwydiddyn nhweuhunain,ondyneisteddynsegurynceisiosuty gallantfwytao'rcnawdymaeeraillwedi'iddarparu;gan fodynddinistrioltrwyeudrygioni
6Nafwytewchylampraichwaith,na'rpolypus,na'r pysgodynmôr-gyllell,meddef;hynnyyw,nafyddwchfel ydynionhynny,trwyarfersgwrsioâhwy;yrhaisyddyn hollolddrwgacwedi'ubarnuifarwolaeth.Oherwydd felly'rpysgodhynnyynunigsyddwedi'umelltithio,ac maentynymdrybaedduynyllaid,nacynnofiofelpysgod eraill,ondyntroelliynybawarwaelodydyfnder
7Ondmae'nychwanegu,nafwytewcho'rysgyfarnog.Iba ddiben?Iddangoshynini;Nafyddgodinebwr;nac ymdebygui'rfathboblOherwyddmae'rysgyfarnogbob blwyddynynlluosilleoeddeichenhedlu;achynifero flynyddoeddagymae'nbyw,cynifersyddganddi 8Nafwytao’rudfil;hynnyyw,eto,nafyddynodinebwr, nacynllygrwreraill;nafyddfelycyfrywApham felly?Oherwyddbodycreadurhwnnw’nnewideiryw bobblwyddyn,acweithiaumae’nwrywacweithiau’n fenyw
9Amyrachoshwnnwhefydyroeddyngyfiawniddo gasáu’rwenci;felnafyddentfelyrhaisy’ncyflawni drygioniâ’ugenauoherwyddeuhalogi;nacynymunoâ’r menywodaflanhynny,sy’ncyflawnidrygioniâ’ugenau: oherwyddmae’ranifailhwnnw’nbeichiogiâ’ienau.
10Felly,wrthsiaradamfwydydd,rhoddoddMosesiddynt dairgorchymynmawrynwir,sefystyrysbrydoly gorchmynionhynny.Ondynôlchwantau'rcnawd,yr oeddenthwy'neiddeallfelpebaiwedi'iolyguam fwydyddynunig
11AcamhynnyycymeroddDafyddwybodaethgywiram eiorchymyntriphlyg,ganddywedydynyrunmodd
12Gwyneifydydynnirodioddyngnghyngoryr annuwiol;felypysgodagrybwyllwydo'rblaenyng ngwaelodydyfnderynytywyllwch
13Acnisafoddynfforddpechaduriaid,felyrhaisy'n ymddangosynofni'rArglwydd,ondeto'npechu,felyr hwch
14Acnidywwedieisteddyngnghadairygwatwarwyr;fel yradarhynnysy'neisteddacyngwylioermwyniddynt fwyta
15Dyma’rgyfraithynglŷnâbwydwedi’igosodallanyn berffaith,acynôlywybodaethwirioneddolamdani.
16Ond,meddaiMoses,bwytewchbopethsy'nhollti'r carnau,acyncnoi'rcilGanarwyddotrwyhynnyymae'r sawlsyddwedicymrydeifwydynadnabodyrhwnsy'nei feithrin;acyngorffwysarno,ynllawenhauynddo
17Acynhynyllefaroddyndda,ganystyriedy gorchymyn.Beth,ganhynny,yw'rhynymae'nei ddweud?Ydylemlynuwrthyrhaisy'nofni'rArglwydd; gyda'rrhaisy'nmyfyrioarorchymynygaira dderbyniasantyneucalon;gyda'rrhaisy'ncyhoeddi barnedigaethaucyfiawnyrArglwydd,acyncadwei orchmynion;
18Ynfyr,gyda'rrhaisy'ngwybodbodmyfyrioynwaith pleser,acfelly'nymarfereuhunainyngngairyrArglwydd 19Ondpamygallentfwyta'rrhaisy'nhollti'rcarnau? Oherwyddbodycyfiawnynbywynybydpresennolhwn; ondmaeeiddisgwyliadwedi'iosodaryllallGwelwch, frodyr,morrhagorolygorchmynnoddMosesypethauhyn. 20Ondsutydylemniwybodhynigydfelhyn,a'iddeall? Felly,ganeinbodni'ndeallygorchmynionyniawn,yr ydymynllefarufelymynyrArglwyddini.Amhynnyy maeefewedienwaedueinclustiaua'ncalonnau,fely gallemwybodypethauhyn
PENNOD10
1GadewchinniynawrholiaofaloddyrArglwyddi amlyguunrhywbethymlaenllawynghylchdŵra'rgroes.
2Ynawr,amycyntafo’rrhain,ysgrifennwydatbobl Israelsutnadderbyniantybedyddhwnnwsy’ndwyn maddeuantpechodau;ondygosodantunaralliddynteu hunainnaall
3Oherwyddfelhynydywedyproffwyd:“Byddynsynnu, ONefoedd,abyddedi’rddaeargrynuo’iherwydd, oherwyddbodyboblhynwedigwneuddaubethmawra drygionus;maentwedifyngadaeli,ffynnonydŵrbyw,ac wedicloddioiddynteuhunainbydewauwedi’utorri,na allantddaldŵr”
4AiSeionywfymynyddsanctaidd,anialwchdiffaith? Oherwyddbyddwchfeladerynifancpangymerireinythi ffwrdd
5Acetomae'rproffwydyndweud,Miaafo'thflaen,a gwnafymynyddoeddynglir,athorrafypyrthpres,a thorrafybarrauhaearn;arhoddafitidrysorautywyll,a chuddiedig,acanweledig,felygwypontmaimyfiyw'r ArglwyddDduw
6Aceto:EfeadrigynogofuchelygraiggadarnAcyna, bethsy'ndilynynyrunproffwyd?Maeeiddŵryn ffyddlon;cewchweldybreningydagogoniant,a'chenaida ddysgofnyrArglwydd
7Acetoymae'ndweudmewnproffwydarall:Yrhwnsy'n gwneudypethauhyn;byddfelcoedenwedi'iphlannuwrth ffrydiaudŵr,afyddynrhoieiffrwythyneidymorNi fyddeiddailyngwywo,abethbynnagawna,felwydda.
8Nidfellyymaegyda'rdrygionus;ondymaentfely llwchawasgarirganygwyntoddiarwynebyddaear
9Amhynnynisaifyrannuwiolynyfarn,na'r pechaduriaidyngnghyngorycyfiawnOherwyddymae'r Arglwyddyngwybodfforddycyfiawn,abyddfforddyr annuwiolyndiflannu.
10Ystyriwchsutymaewedicysylltu'rgroesa'rdŵrâ'i gilydd
11Oherwyddfelhynymae'ndweud:Gwyneubydyrhai sy'nrhoieuhymddiriedaethynygroes,yndisgyni'rdŵr; oherwyddcânteugwobryneibryd;yna,meddaief,a'i rhoddafiddynt.
12Ondynglŷnâ’ramserpresennol,meddai,nifyddeudail yncwympo;ganolygufellyybyddpobgairaâallano’ch genau,trwyffyddachariad,yndroedigaethagobaith llawer
13Ynyrunmoddymaeproffwydarallynllefaru.A gwladJacoboeddglodyrhollddaear;ganfawrhautrwy hynnylestreiysbryd
14Abethsy'ndilyn?Acyroeddafonynrhedegary llawdde,achoedprydferthyntyfuwrthi;a'rsawlafwyta ohonyntafyddbywambythDymaarwyddocâdhyn:ein bodynmyndilawri'rdŵrynllawnpechodaua halogrwydd;ondyndodifynyeto,ganddwynffrwyth; ganfodyneincalonnau'rofna'rgobaithsyddynIesu, trwy'rysbryd.Aphwybynnagafwytaohonyntafyddbyw ambyth
15Hynnyyw,pwybynnagawrandawaryrhaisy'neu galw,acagredo,afyddbywambyth.
PENNOD11
1Ynyrunmoddymae'npenderfynuynglŷnâ'rgroes mewnproffwydarall,ganddweud:Aphrydycyflawniry pethauhyn?
2Mae'rArglwyddynateb;Panfyddygoedensyddwedi cwympoyncodi,aphanfyddgwaedyndiferuo'rgoeden Ymarydychchiwedisôneto,amygroes,acamyrhwn oeddi'wgroeshoelioarni
3Acymhellachetomae'ndweudtrwyMoses;(panoedd Israelynymladdâphoblddieithr,acyncaeleucuro ganddynt;ermwyniDduweuhatgoffasutyrhoddwyd hwyifarwolaethameupechodau)ie,rhoddoddyrysbryd glânhynnyyngnghalonMoses,igynrychioliarwyddy groes,acarwyddyrhwnoeddiddioddef;felygallent wybod,osnachredentynddo,ybyddentyncaeleu gorchfyguambyth
4FellypentyrroddMosesarfwisgarbenarfwisgyng nghanoltiruchel,achansefyllynucheluwchbenpobun ohonynt,estynnoddeifreichiau,acfellygorchfygodd Israeleto
5Ondcyngyntedagygollyngoddeiddwyloilawr,fe'u lladdwydetoAphamfelly?Ermwyniddyntwybod,oni baieubodynymddiriedynddo,naellireuhachub
6Acmewnproffwydarall,ymae'ndweud,Estynnaisfy nwyloarhydydyddatboblanufudd,acynllefaruyn erbynfyfforddgyfiawn
7AcetomaeMosesyngwneudmathoIesu,iddangosei fodifarw,acynamaief,yrhwnyroeddentyneifeddwl oeddwedimarw,oeddiroibywydieraill;ynnheipyrhai asyrthioddynIsrael.
8OherwyddperoddDuwibobmathonadroeddeubrathu, abuontfarw;oherwyddtrwysarffydechreuoddcamwedd ynEfa:ermwyniddoeuhargyhoeddiyrhoddirhwyameu camweddauiboenmarwolaeth
9Moseseihunyna,yrhwnaorchmynasaiiddynt,gan ddywedyd,Nawnewchichwieichhunainddelwgerfiedig nathawdd,ifodynDduwichwi;ondynawrfewnaeth hynnyeihun,ermwyndarlunioiddyntlunyrArglwydd Iesu.
10Oherwyddgwnaethsarffbres,a'ichodiynuchel,a galwoddyboblynghydtrwygyhoeddiad:acwediiddynt ddod,hwyaattolygasantarMosesiddowneudcymod drostynt,agweddïoybyddentyncaeleuhiacháu
11YnallefaroddMoseswrthynt,ganddywedyd:Pan fyddounrhywunohonochyncaeleifrathu,deuedaty sarffsyddwedieigosodarypolyn;abyddediddo ymddiriedynddo’nsicr,ereifodynfarw,ymae’ngallu rhoibywyd,acynfuanycaiffeiachub:acfellyy gwnaethantGwelwchfellysutymaegennychymahefyd ogoniantIesu;abodynddoefaciddoefbobpeth 12Eto;BethmaeMosesyneiddweudwrthIesufabNun, panroddoddyrenwhwnnwiddo,felproffwydfelygallai'r hollbobleiglywedefynunig,oherwyddbodytadwedi amlygupobpethynghylcheifabIesu,ynIesuMabNun;a rhoi'renwhwnnwiddopananfonoddefiysbïogwlad Canaan;dywedodd:Cymerlyfryndyddwylo,ac ysgrifenna'rhynymae'rArglwyddyneiddweud: OherwyddybyddIesuMabDuwynydyddiaudiwethafyn torriymaithwrthygwreiddiauholldŷAmalec.Gweler ymaetoIesu,nidmabdyn,ondMabDuw,wedi'iamlygu mewnteipacynycnawd
13Ondoherwyddygellirdweudarôlhyn,maiMab DafyddoeddCrist;amhynnyDafydd,ynofniacyn gwybodynddagamgymeriadau'rdrygionus,addywed; DywedyrArglwyddwrthfyArglwydd,eisteddarfy neheulawnesimiosoddyelynionyndroedfainciti.
14AcetoymaeEseiaynllefarufelhynDywedoddyr ArglwyddwrthGristfyArglwydd,Ymaflaisynei ddeheulaw,felybyddai'rcenhedloeddynufuddhauo'i flaen,amiadorrafnerthbrenhinoedd
15Wele,pafoddymaeDafyddacEseiayneialw'n Arglwydd,acynFabDuw
PENNOD12
1Ondawnymhellacheto,agofynnwnai’rboblhynyw’r etifedd,ai’rcyntaf;acayw’rcyfamodgydaniaigydahwy. 2Acyngyntaf,ynglŷnâ'rbobl,gwrandewchynawrbeth mae'rYsgrythuryneiddweud
3GweddïoddIsaacdroseiwraigRebeca,ameibodhi’n ddi-blant;abeichiogoddWedihynnyaethRebecaallani ymofynâ’rArglwydd
4AdywedoddyrArglwyddwrthi,Dwygenedlsyddyndy groth,adaubobladdawo’thgorff;abyddganynaill awdurdodaryllall,a’rmwyafawasanaetha’rlleiafDeall ymapwyoeddIsaac;pwyoeddRebeca;acambwyy rhagfynegwyd,ybyddyboblhynynfwynahynny
5AcmewnproffwydoliaetharallmaeJacobynllefaru’n gliriachwrtheifabJoseffganddweud;Wele,nidyw’r Arglwyddwedifyamddifadurhaggwelddywyneb,tyrd â’thfeibionataffely’ubendithiafAcefeaddugateidad ManasseacEffraim,ganddymunobendithioManasse, oherwyddmaiefoeddyrhynaf
6FellydaethJoseffagefilawddeeidadJacobOnd rhagweloddJacobtrwy'rysbrydlunybobloeddiddod.
7Abethmae’rYsgrythuryneiddweud?Achroesodd Jacobeiddwylo,agosodeilawddearEffraim,eiailfab, a’rieuengaf,a’ifendithio.AdywedoddJoseffwrthJacob, “RhodylawddearbenManasse,oherwyddfymabcyntafanedigywefe”AdywedoddJacobwrthJoseff,“Gwni,fy mab,gwni;ondymwyafawasanaetha’rlleiaf;ery bendithirefhefyd”
8Gwelwchpwyy’ipenododdefe,felybyddenthwy’n boblgyntaf,acynetifeddionycyfamod.
9Felly,osbyddDuwwedirhoisylwpellachihyngan Abrahamhefyd;ynabyddeindealltwriaethohonowedi'i sefydlu'nberffaith.
10Bethganhynnyymae'rYsgrythuryneiddweudwrth Abraham,pangredodd,a'igyfrifiddoyngyfiawnder? Wele,mia'thwneuthumyndadi'rcenhedloedd,yrhaiheb enwaediadsy'ncreduynyrArglwydd
11Gadewchinni,ganhynny,ymofynnwnynawr,a gyflawnoddDuwycyfamodadyngoddi’ntadauy byddai’neiroii’rboblhyn?Ie,ynwir,fe’irhoddodd:ond nidoeddenthwy’ndeilwngo’idderbynoherwyddeu pechodau
12Oherwyddfelhynydywedyproffwyd:Apharhaodd MosesiymprydioymmynyddSinai,idderbyncyfamodyr Arglwyddâ'rbobl,ddeugaindiwrnodadeugainnos
13AcefeadderbynioddganyrArglwyddddwylechen, wedieuhysgrifennuâbysllawyrArglwyddynyrYsbryd. AphandderbynioddMoseshwy,efea’udughwyntilawr, i’wrhoii’rbobl
14AdywedoddyrArglwyddwrthMoses,Moses,Moses, dosilawrarfrys,oherwyddybobladdygaistallanowlad yrAifftawnaethantynddrwg
15AdealloddMoseseubodwedicodidelwdawddeto:ac efeafwrioddyddwyfwrddo’iddwylo;athorrwydllechau cyfamodyrArglwyddFellyderbynioddMoseshwy,ond nidoeddentyndeilwng
16Ynawr,dysgwchsutyderbyniasomhwynt.Moses,gan eifodynwas,a'ucymerodd;ondyrArglwyddeihuna'u rhoddoddhwyntini,felybyddemynbobleietifeddiaeth ef,arôldioddefdrosom
17Fellyfe’igwnaedynamlwg;ermwyniddyntgyflawni mesureupechodau,acermwynini,ganeinbodwediein gwneudynetifeddiontrwyddoef,dderbyncyfamodyr ArglwyddIesu
18Acetoymae'rproffwydyndweud;Wele,mia'th osodaisynoleunii'rCenhedloedd,ifodynachubwrholl gyrrau'rddaear,meddyrArglwyddDduwa'thwaredodd 19Yrhwnabaratowydatydibenhwnnw,feltrwyei ymddangosiadeihunybyddaiiddobrynueincalonnauni, aoeddeisoeswedieudifaganfarwolaeth,acwedieu trosglwyddoiafreoleidd-dracamgymeriad,o'rtywyllwch; asefydlucyfamodânitrwyeiair
20Oherwyddfellyymae'nysgrifenedigfodyTadwedi gorchymyniddo,trwyeingwareduniodywyllwch,baratoi iddo'ihunboblsanctaidd
21Amhynnyydywedyproffwyd:Myfi,yrArglwydddy Dduw,a’thalwaismewncyfiawnder,amia’thgymeraf wrthdylaw,aca’thgryfhafAca’throddafyngyfamodi’r bobl,ynoleunii’rCenhedloeddIagorllygaidydeillion,i ddwynycarcharorionallano’rcarchar,a’rrhaisy’n eisteddmewntywyllwchallano’rcarchardy
22Ystyriwchfellyobley’ngwaredwydAcetomae’r proffwydyndweud:YsbrydyrArglwyddsyddarnaffi, oherwyddiddofyeneinio:efea’mhanfonoddibregethu’r newydddai’rrhaigostyngedig;iiacháu’rrhaisyddwedi torrieucalon;ibregethumaddeuanti’rcaethion,agolwg i’rdeillion;igyhoeddiblwyddyndderbyniolyrArglwydd, adyddadferiad;igysuropawbsy’ngalaru
PENNOD13
1HefydymaewedieiysgrifennuamySaboth,ynyDeg Gorchymyn,yrhaialefaroddDuwymMynyddSinaiwrth Moses,wynebynwyneb;SancteiddiaSabothyrArglwydd âdwyloglân,acâchalonlân.
2Acmewnmanarallymae'ndweud;Osbydddyblantyn cadwfySabothau,ynayrhoddaffynhrugareddarnynt.
3Ahydynoedynnechrau’rgreadigaethymae’nsônamy SabothAgwnaethDuwmewnchwediwrnod weithredoeddeiddwylo;acfe’ugorffennoddaryseithfed dydd,acfeorffwysoddaryseithfeddydd,aca’i sancteiddiodd
4Ystyriwch,fymhlant,bethmaehynny'neiolygu,fe'u gorffennoddmewnchwediwrnodDymaystyrhyn;ymhen chwemiloflynyddoeddbyddyrArglwyddDduwyndodâ phobpethiben.
5Oherwyddgydagefymaeundiwrnodynfilo flynyddoedd;felymaeeihunyntystio,ganddywedyd, Wele,byddydyddhwnfelmiloflynyddoedd.Felly,blant, mewnchwediwrnod,hynnyyw,mewnchwemilo flynyddoedd,ycyflawnirpobpeth
6Abethyw’rhynymae’neiddweud,Acefeaorffwysodd yseithfeddydd:hynymae’neiolygu;panddaweiFab,ac addiddymutymoryrUnDrwg,acafarnu’rannuwiol;aca newidio’rhaula’rlleuad,a’rsêr;ynaygorffwysa’n ogoneddusyseithfeddyddhwnnw.
7Mae'nychwaneguynolaf;Tia'isancteiddiaâdwyloglân achalonburFellyrydymyncaeleintwyllo'nfawros ydymyndychmyguygallunrhywunynawrsancteiddio'r diwrnodhwnnwawnaethDuwynsanctaidd,hebgael calonburymmhobpeth
8Wele,ganhynny,efea’isancteiddiaefynwirioneddolâ gorffwysbendigedig,panfyddomni(arôlderbynyr addewidcyfiawn,pannafyddanwireddmwyach,aphob pethyncaeleiadnewydduganyrArglwydd)yngalluei sancteiddio,ganeinbodnieinhunainwedieingwneudyn sanctaiddyngyntaf.
9Ynolaf,mae'ndweudwrthynnhw:Eichlleuadau newyddchiachi:SabothauniallafeugoddefYstyriwch bethmae'neiolyguwrtho;ySabothau,meddai,yrydych chi'neucadwynawrnidydyntyndderbyniolgennyfi,ond yrhaiawneuthumi;panfyddafyngorffwysoddiwrthbob peth,byddafyndechrau'rwythfeddydd,hynnyyw, dechrau'rbydarall
10Amyrachoshwnyrydymyndathlu’rwythfeddydd gydallawenydd,ynyrhwnycyfododdIesuo’rmeirw;ac wediymddangoseihuni’wddisgyblion,esgynnoddi’rnef 11Mae'nweddillimisiaradâchiamydemlsutmae'r dyniontruenushyn,wedicaeleutwyllo,wedirhoieu hymddiriedaethynytŷ,acnidynNuweihuna'ugwnaeth, felpebai'ndrigfaDuw
12Oherwyddynyrunmoddâ'rCenhedloedd,hwya'i cysegrasantefynydeml
13Onddysgwchfellysutmae'rArglwyddynllefaru,gan wneudydemlynofer:Pwyafesuroddynefoeddâ rhychwant,a'rddaearâ'ilaw?Onidmyfiyw?Felhyny dywedyrArglwydd,Ynefoeddywfyngorsedd,a'rddaear ywfynhraedfainc.Bethyw'rtŷaadeiladwchimi?Neu bethywllefyngorffwysfa?Gwybyddwchfellyfodeuholl obaithynofer
14Acetoymae'nllefarufelhyn:Wele,yrhaisy'n dinistrio'rdemlhon,hwya'ihadeiladantetoAcfellyy digwyddodd;oherwyddtrwyeurhyfeloeddhwyymae bellachwedi'idinistrioganeugelynion;agweisioneu gelyniona'ihadeiladodd
15Hefyd,ymaewedieiamlygusutydylidrhoi’rddinas a’rdeml,aphoblIsrael.OherwydddywedyrYsgrythur;A byddynydyddiaudiwethafyrhodda’rArglwyddddefaid eiborfa,a’ucorlan,a’utŵriddinistr.Adigwyddodd,fely llefaroddyrArglwydd
16Ymholiwnfelly,aoestemlDduw?Ydy,mae;ahynny yno,llemaeefyndatganybyddai'neigwneuda'i pherffeithio.Oherwyddymae'nysgrifenedig;Abydd,cyn gyntedagybyddyrwythnoswedi'ichwblhau,ybyddteml yrArglwyddyncaeleihadeiladu'nogoneddusynenw'r Arglwydd
17Felly,yrwyfyngweldbodtemlynoOndsutycaiffei hadeiladuynenw'rArglwydd?Byddafyndangosichi.
18CyninigreduynNuw,yroeddtrigfaeincalonyn llygredig,acynwan,feltemlaadeiladwydynwirioneddol âdwylo.
19Oherwyddyroeddyndŷynllawneilunaddoliaeth,yn dŷcythreuliaid;ganygwnaedynddobobpethoeddyn groesiDduwOndfe'ihadeiladirynenw'rArglwydd 20YstyriwchsutybyddtemlyrArglwyddyncaelei hadeiladu'nogoneddusiawn;athrwybafoddybydd hynny'ndigwydd,dysgwch
21Wediderbynmaddeuanto’npechodau,acymddiriedyn enw’rArglwydd,yrydymwedieinhadnewyddu,wediein creuetofelpebaio’rdechrauAmhynnyymaeDuwyn wiryntrigoyneintŷ,hynnyyw,ynomni
22Ondsutymaeefeyntrigoynomni?Gaireiffydd, galwadeiaddewid,doethinebeifarnaucyfiawn, gorchmynioneiathrawiaeth;efeeihunsy'nproffwydo ynomni,efeeihunsy'ntrigoynomni,acynagoriniy rhaioeddyngnghaethiwedmarwolaethbortheinteml,sef genaudoethineb,ganroiedifeirwchini;athrwyhyny maewedieindwynniifodyndemlanllygredig 23Felly,yrhwnsyddamgaeleiachub,nidarydyny mae'nedrych,ondaryrhwnsyddynarosynddoacyn llefarutrwyddo;acynsynnuymae,amnachlywoddef erioedefynllefarugeiriauo'ienau,nacnaddymunoddeu clywed.
24Dyma'rdemlysbrydolhonnosyddwedi'ihadeiladui'r Arglwydd
PENNOD14
1Acfelhyn,rwy'nymddiried,fymodwedidatganichi gymaint,achyda'rsymlrwyddmwyafagygallwn,y pethauhynnysy'ngwneudeichiachawdwriaeth,felnad wyfwedihepgordimaallaifodynangenrheidioliddynt. 2Oherwyddpebawni'nsiaradymhellachamypethau syddynawr,acamyrhaisyddiddod,nifyddechchieto'n eudeall,ganeubodnhw'ngelwyddmewndamhegion. Fellybyddhynynddigonynglŷnâ'rpethauhyn 3Gadewchinnisymudymlaennawratymatharallo wybodaethacathrawiaethMaedwyfforddoathrawiaetha phŵer;unooleuni,yllallodywyllwch
4Ondmaegwahaniaethmawrrhwngyddwyfforddhyn: oherwydddrosunymaeangylionDuwwedi'upenodi, arweinwyrfforddygoleuni;drosyllall,angylionSatan A'rnaillyw'rArglwyddodragwyddoldebhyd dragwyddoldeb;yllallywtywysogamseranghyfiawnder. 5Dymafforddygoleuni,osywrhywunyndymuno cyrraeddylleabenodwydiddo,acynbrysioynotrwyei weithredoedd.A'rwybodaetharoddwydiniirodioynddi ywhyn:Câryrhwna'thwnaeth:gogonedda'rhwna'th brynoddrhagmarwolaeth.
6Byddi’nsymlogalon,acyngyfoethogoranysbrydNi lyniwrthyrhaisy’ncerddedarfforddmarwolaeth Byddi’ncasáugwneudunrhywbethnadyw’nfodlongan Dduw.Byddi’nffieiddiopobrhagrith.Niesgeulusi’runo orchmynionyrArglwydd
7Naddyrchafadyhun,ondbyddostyngedigNachymer anrhydedditidyhunNawneigyngordrwgynerbyndy gymydogNafyddynrhyhyderusyndygalon
8Naphwyndiagodineb,nagodineb.Acnalygradyhun gydadynolrywNaddefnyddiaairDuw,iunrhyw amhuredd
9Nadderbynwynebneb,panfyddi’nceryddubeiau unrhywunByddaddfwynBydddawelByddyncrynu
wrthygeiriauaglywaistNachadwdimcasinebyndy galonynerbyndyfrawd.Naamheuaafyddaipeidio.
10Nachymerenw’rArglwyddynoferCârdygymydog ynfwyna’thenaiddyhun.
11Naddinistridyfeichiogiadaucyneugeni;na'ulladdar ôleugeni
12Nathynndylawynôloddiwrthdyfab,nacoddiwrth dyferch;onddysgiddynto’uhieuenctidofnyrArglwydd.
13Nachwennycheiddodygymydog;acnafyddyn gorthrwmwrAcnafydddygalonynymlynuwrthddynion balch;ondfe'thgyfrifirymhlithycyfiawna'rgostyngedig Bethbynnagaddigwydditi,fe'uderbynidifeldaioni
14Nafyddâdaufeddwl,nadaudafod;oherwyddmagl marwolaethywdaudafodByddddarostyngedigi'r ArglwyddacifeistriisraddolfeligynrychiolwyrDuw, mewnofnapharch.
15Nafyddchwerwyndyorchmyniontuagatyruno’th weisionsy’nymddiriedynNuw;rhagitiofni’rhwnsydd uwchlaw’rddau;oherwyddniddaethialwnebarsail ffafriaethwyneb,ondyrhwnabaratoasai’rysbryd 16Cyfathrebai’thgymydogyrhollbethausyddgennyt;na alwdimyneiddotti:canysosydychyncymrydrhan mewnpethauanllygredig,faintmwyydylecheiwneudyn yrhaillygredig?
17Nafyddymlaenilefaru;canysygenauywmagl marwolaethYmdrechadrosdyenaidâ'thhollnerthNac estynnadylawidderbyn,ana'ihatalpanddylechroi 18Felcannwylldylygad,caribobunsy'nllefaruGairyr ArglwyddwrthytGalwi'thgof,ddyddanos,yfarnsyddi ddod
19Ceisibobdyddwynebycyfiawn:acystyriaaceliatii annogerailltrwy'rgair,amyfyriasutygelliachubenaid 20Byddihefydynllafurioâ’thddwyloiroii’rtlodion,fel ymaddeuiritidybechodau.Nafyddi’nystyriedaddylech roi:ac,wedirhoi,nagrwgnachyneigylch
21Rhoibobunsy'ngofyn:felhynyceiwybodpwyyw gwobrwywrdadyroddion.
22Cadwa’rhynadderbyniaist;paidagychwaneguatona chymrydoddiwrtho
23Byddedi’rdrygionusfodynffieidd-doditibobamser. TiafarnafarngyfiawnNifyddibythynachosirhaniadau; ondgwnaheddwchrhwngyrhaisy’nanghytuno,a’udwyn ynghyd.
24Cyffesadybechodau;acnaddeuai’thweddiâ chydwybodddrwg 25Dymafforddygoleuni.
PENNOD15
1Ondmaefforddytywyllwchyngamacynllawnmelltith Oherwyddfforddmarwolaethdragwyddolywhi,gyda chosb;ynyrhonymae'rrhaisy'nrhodioyncwrddâ'r pethausy'ndinistrioeuheneidiaueuhunain
2Yrhaihynyw;eilunaddoliaeth,hyder,balchderpŵer, rhagrith,daufeddwl,godineb,llofruddiaeth,twyll,balchder, camwedd,twyll,malais,trahausder,dewiniaeth,cybydddod,adiffygofnDuw.
3Ynyrhodfahonyrhaisy'nerlidyrhaida;yncasáu gwirionedd;yncarucelwydd;yrhainadydyntynadnabod gwobrcyfiawnder,nacynglynuwrthddimda.
4Yrhainadydyntyngweinyddubarngyfiawni'rweddw a'ramddifad;yrhaisy'ngwylioamddrygioni,acnidam ofnyrArglwydd:
5Yrhaiymaeaddfwynderacamyneddymhelloddi wrthynt;yrhaisy'ncaruoferedd,acyndilyngwobrau;heb drugareddwrthytlawd;nacynpoenidimamyrhaisydd danlwythtrwmagorthrymedig
6Ynbarodiddweuddrwg,hebadnabodyrhwna'u gwnaeth;llofruddionplant;llygrwyrcreaduriaidDuw;yn troioddiwrthyranghenus;yngorthrymu'rcystuddiedig; yneiriolwyrdrosycyfoethog,ondynfarnwyranghyfiawn drosytlodion;ganeubodigydynbechaduriaid
7Fellymae'nbriodoleinbodni,arôldysgugorchmynion cyfiawnyrArglwydd,yrhaiagrybwyllasomo'rblaen,yn rhodioynddyntOherwyddbyddyrhwnsy'ngwneud pethauo'rfathyncaeleiogonedduynnheyrnasDduw.
8Ondyrhwnaddewiso’rrhanarall,addinistrir,ynghyd â’iweithredoeddAmyrachoshwnybyddatgyfodiada dial.
9Yrwyfynerfynaryrhaisyddmewnsafleuchelyneich plith,(osfellyycymerwchycyngoragynigiafichwigyda bwriadda,)fodgennychraigydachwiygallwchwneud daioniiddynt;peidiwchâ'ucefnu
10Oherwyddymae'rdyddynagospanddinistrirpopeth, ynghydâ'rdrygionus.Mae'rArglwyddynagos,a'iwobr gydagef
11Yrwyfynerfynarnoch,ganhynny,droarôltro,fodyn rhoddwyrdeddfaudai'chgilydd;parhewchifodyn gynghorwyrffyddloni'chgilydd;bwriwchymaitho'ch plithbobrhagrith
12ArhoddedDuw,Arglwyddyrhollfyd,ichwi ddoethineb,gwybodaeth,cyngor,adealltwriaetho'ifarnau mewnamynedd
13ByddwchwedieichdysguganDduw;gangeisio'rhyny mae'rArglwyddyneiofyngennych,a'iwneud;fely'ch achubirynnyddyfarn
14Acosoesyneichplithunrhywatgofo’rhynsy’ndda, meddyliwchamdanaf;ganfyfyrioarypethauhyn,fely byddofyawydda’mdisgwylamdanochyntroi’ngyfrifda 15Yrwyfynerfynarnoch;gofynnafamdanofelffafr gennych;trabyddwchynybabellharddhono'rcorff, peidiwchâbodynbrinmewndimo'rpethauhyn;ond ceisiwchhwyhebbeidio,achyflawnwchbobgorchymyn. Oherwyddmae'rpethauhynynaddasacyndeilwngo'u gwneud
16Amhynnyyrwyfwedirhoimwyoddiwydrwyddi ysgrifennuatoch,ynôlfyngallu,ermwynichwilawenhau Ffarwel,blant,cariadaheddwch.
17Arglwyddygogoniantaphobgras,byddogyda'th ysbryd,Amen