Y Ddafad Goll, Y Darn Arian Goll, a'r Mab Afradlon Luc 15:1-32 1 Yna nesaodd yr holl gasglwyr trethi a phechaduriaid ato, i'w wrando ef. 2 A grwgnachodd y Phariseaid a'r ysgrifenyddion, gan ddywedyd, Y mae'r dyn hwn yn derbyn pechaduriaid, ac yn bwyta gyda hwynt. 3 Ac efe a ddywedodd y ddameg hon wrthynt, gan ddywedyd, 4 Pa ddyn ohonoch, sydd â chant o ddefaid, ac os cyll un ohonynt, oni adawa’r naw deg a naw yn yr anialwch, ac oni â ar ôl yr un a gollwyd, nes ei chael hi? 5 A phan fyddo wedi ei gael, y mae yn ei osod ar ei ysgwyddau, gan lawenhau. 6 A phan ddaw adref, y mae’n galw ynghyd ei ffrindiau a’i gymdogion, gan ddywedyd wrthynt, Llawenhewch gyda mi; canys cefais fy nhafad a gollwyd. 7 Yr wyf yn dywedyd wrthych, y bydd llawenydd yn y nef am un pechadur a edifarha, mwy nag am naw deg a naw o rai cyfiawn, nad oes angen edifeirwch arnynt. 8 Neu pa wraig sydd â deg darn arian, os bydd hi’n colli un darn, oni fydd yn goleuo cannwyll, ac yn ysgubo’r tŷ, ac yn chwilio’n ddyfal nes iddi ei chael? 9 A phan fyddo hi wedi ei gael, mae hi’n galw ei ffrindiau a’i chymdogion ynghyd, gan ddywedyd, Llawenhewch gyda mi; oherwydd yr wyf wedi cael y darn arian a gollais. 10 Yn yr un modd, meddaf i chwi, y mae llawenydd ym mhresenoldeb angylion Duw am un pechadur sy'n edifarhau. 11 Ac efe a ddywedodd, Yr oedd gan ŵr ryw ddau fab: 12 A dywedodd yr ieuengaf ohonynt wrth ei dad, ‘Dad, dyro i mi’r gyfran o’m meddiannau sy’n dod i mi.’ Ac fe rannodd ei fywoliaeth rhyngddynt. 13 Ac nid llawer o ddyddiau wedi hynny, casglodd y mab ieuengaf y cwbl ynghyd, ac a aeth ar ei daith i wlad bell, ac yno a wastraffodd ei eiddo trwy fyw’n afreolus. 14 A phan wariodd efe y cwbl, bu newyn mawr yn y wlad honno; a dechreuodd efe fod mewn eisiau. 15 Ac aeth ac a ymgysylltodd â dinesydd o'r wlad honno; ac anfonodd efe ef i'w gaeau i borthi moch. 16 Ac efe a fynnai lenwi ei fol â'r plisg yr oedd y moch yn ei fwyta: ac ni roddodd neb iddo. 17 A phan ddaeth ato’i hun, dywedodd, Faint o weision cyflog fy nhad sydd â digon o fara ac i’w sbario, ac yr wyf fi’n marw o newyn! 18 Codaf ac af at fy nhad, a dywedaf wrtho, Dad, pechais yn erbyn y nef, ac o'th flaen di, 1
19 Ac nid wyf mwyach yn deilwng o’m galw’n fab i ti: gwna fi fel un o’th weision cyflog. 20 Ac efe a gyfododd, ac a ddaeth at ei dad: ond pan oedd efe eto bellter hir i ffwrdd, gwelodd ei dad ef, ac a dosturiodd, ac a redodd, ac a syrthiodd ar ei wddf, ac a'i cusanodd. 21 A dywedodd y mab wrtho, Dad, pechais yn erbyn y nef, ac yn dy olwg di, ac nid wyf mwyach yn deilwng o gael fy ngalw yn fab i ti. 22 Ond dywedodd y tad wrth ei weision, Dewch â’r wisg orau allan, a gwisgwch hi amdano; a rhowch fodrwy ar ei law, ac esgidiau ar ei draed: 23 A dygwch yma’r llo pesged, a lladdwch ef; a gadewch inni fwyta, a bod yn llawen: 24 Oherwydd bu farw fy mab hwn, ac mae'n fyw eto; collwyd ef, ac fe'i caed. A dechreuasant fod yn llawen. 25 Yr oedd ei fab hynaf yn y maes: ac wrth iddo ddod a nesáu at y tŷ, clywodd gerddoriaeth a dawnsio. 26 Ac efe a alwodd un o’r gweision, ac a ofynnodd beth oedd ystyr y pethau hyn. 27 Ac efe a ddywedodd wrtho, Y mae dy frawd wedi dod; a'th dad a laddodd y llo pasgedig, am iddo ei gael ef yn iach ac yn iach. 28 Ac efe a ddigiodd, ac ni fynnai fyned i mewn: am hynny y daeth ei dad allan, ac a weddïodd arno. 29 Ac efe a atebodd a ddywedodd wrth ei dad, Wele, yr wyf fi’n dy wasanaethu ers y blynyddoedd hyn, ac ni thorrais dy orchymyn un amser: ac eto ni roddaist fyn gafr i mi erioed, fel y gallwn gael llawenydd gyda’m cyfeillion: 30 Ond cyn gynted ag y daeth dy fab hwn, yr hwn a fwytodd dy eiddo gyda phuteiniaid, ti a laddaist y llo pasgedig iddo ef. 31 Ac efe a ddywedodd wrtho, Fy mab, yr wyt ti gyda mi bob amser, a’r cyfan sydd gennyf yw eiddot ti. 32 Yr oedd yn briodol inni lawenhau a bod yn llawen: canys bu farw dy frawd hwn, ac y mae yn fyw eto; ac a gollwyd, ac a gafwyd.
2