Jefftha y Gileadiad Barnwyr 11 1 Jefftha y Gileadiad oedd ŵr cadarn o ddewrder, ac efe oedd fab i butain: a Gilead a genhedlodd Jefftha. 2 A gwraig Gilead a esgorodd ar feibion iddo; a meibion ei wraig a dyfasant, a hwy a yrrasant Jefftha allan, ac a ddywedasant wrtho, Ni chei etifeddu yn nhŷ ein tad; canys mab gwraig ddieithr wyt ti. 3 Yna ffodd Jefftha oddi wrth ei frodyr, ac a drigodd yng ngwlad Tob: ac ymgasglodd dynion ofer at Jefftha, ac a aethant allan gydag ef. 4 A bu ymhen amser, i feibion Ammon ryfela yn erbyn Israel. 5 A phan wnaeth meibion Ammon ryfel yn erbyn Israel, aeth henuriaid Gilead i nôl Jefftha o wlad Tob: 6 A dywedasant wrth Jefftha, Tyred, a bydd yn gapten i ni, fel y gallom ymladd â meibion Ammon. 7 A dywedodd Jefftha wrth henuriaid Gilead, Onid oeddech yn fy nghasáu i, ac yn fy ngyrru allan o dŷ fy nhad? Pam y daethoch ataf fi yn awr, pan ydych mewn cyfyngder? 8 A dywedodd henuriaid Gilead wrth Jefftha, Am hynny yr ydym yn dychwelyd atat ti yn awr, fel y byddit yn mynd gyda ni, ac yn ymladd yn erbyn meibion Ammon, ac yn bennaeth arnom ni ar holl drigolion Gilead. 9 A dywedodd Jefftha wrth henuriaid Gilead, Os dygwch fi adref i ymladd yn erbyn meibion Ammon, a’r ARGLWYDD yn eu rhoi o’m blaen, a fyddaf fi yn ben arnoch? 10 A dywedodd henuriaid Gilead wrth Jefftha, “Bydded yr ARGLWYDD yn dyst rhyngom ni, os na wnawn felly yn ôl dy eiriau.” 11 Yna aeth Jefftha gyda henuriaid Gilead, a gwnaeth y bobl ef yn ben ac yn gapten arnynt: a llefarodd Jefftha ei holl eiriau gerbron yr ARGLWYDD ym Mispa. 12 A Jefftha a anfonodd genhadau at frenin meibion Ammon, gan ddywedyd, Beth sydd i ti a wneli i mi, pan ddaethost yn fy erbyn i ymladd yn fy ngwlad? 13 A brenin meibion Ammon a atebodd wrth genhadon Jefftha, Oherwydd i Israel gymryd fy nhir, pan ddaethant i fyny o’r Aifft, o Arnon hyd Jabboc, a hyd yr Iorddonen: yn awr gan hynny addalwch y tiroedd hynny yn heddychlon. 14 A Jefftha a anfonodd genhadon eto at frenin meibion Ammon:
1
Jefftha y Gileadiad
15 Ac a ddywedodd wrtho, Fel hyn y dywed Jefftha, Ni chymerodd Israel dir Moab, na thir meibion Ammon: 16 Ond pan ddaeth Israel i fyny o’r Aipht, a cherdded trwy’r anialwch hyd y Môr Coch, a dod i Cades; 17 Yna anfonodd Israel genhadau at frenin Edom, gan ddywedyd, Gad i mi, atolwg, fynd trwy dy wlad: ond ni wrandawodd brenin Edom ar hynny. Ac anfonasant yr un modd at frenin Moab: ond ni chydsyniodd yntau: ac arhosodd Israel yn Cades. 18 Yna aethant trwy'r anialwch, ac amgylchynasant wlad Edom, a gwlad Moab, a daethant trwy ochr ddwyreiniol gwlad Moab, a gwersyllasant ar ochr arall Arnon, ond ni ddaethant o fewn terfyn Moab: oherwydd Arnon oedd terfyn Moab. 19 Ac anfonodd Israel genhadon at Sihon brenin yr Amoriaid, brenin Hesbon; a dywedodd Israel wrtho, Gad inni groesi, atolwg, trwy dy dir i'm lle. 20 Ond nid ymddiriedodd Sihon i Israel fynd trwy ei arfordir: ond casglodd Sihon ei holl bobl ynghyd, a gwersyllasant yn Jahas, ac ymladdodd yn erbyn Israel. 21 A rhoddodd ARGLWYDD Dduw Israel Sihon a'i holl bobl yn llaw Israel, a hwy a'u trawsant: felly meddiannodd Israel holl dir yr Amoriaid, trigolion y wlad honno. 22 A meddiannasant holl derfynau’r Amoriaid, o Arnon hyd Jabboc, ac o’r anialwch hyd yr Iorddonen. 23 Felly yn awr y mae ARGLWYDD Dduw Israel wedi gyrru'r Amoriaid allan o flaen ei bobl Israel; a wyt ti am ei feddiannu? 24 Oni feddiannwch chi’r hyn y mae Cemos dy dduw yn ei roi i chi i’w feddiannu? Felly pwy bynnag a yrrir allan gan yr ARGLWYDD ein Duw o’n blaenau, hwnnw a feddiannwn ni. 25 Ac yn awr, a wyt ti o gwbl well na Balac mab Sippor, brenin Moab? A ymladdodd efe erioed yn erbyn Israel, neu a ymladdodd efe yn eu herbyn, 26 Tra bu Israel yn byw yn Hesbon a'i threfi, ac yn Aroer a'i threfi, ac yn yr holl ddinasoedd sydd ar hyd glannau Arnon, am dri chan mlynedd, pam felly na wnaethoch chi eu hadfer o fewn yr amser hwnnw? 27 Am hynny ni phechais i yn dy erbyn, ond yr wyt ti yn gwneud cam â mi wrth ryfela yn fy erbyn: bydded i’r ARGLWYDD y Barnwr farnu heddiw rhwng meibion Israel a meibion Ammon. 28 Eto ni wrandawodd brenin meibion Ammon ar eiriau Jefftha, yr rhai a anfonodd efe ato. 29 Yna daeth Ysbryd yr ARGLWYDD ar Jefftha, ac aeth dros Gilead, a Manasse, ac aeth dros Mispe Gilead, ac o Mispe Gilead aeth drosodd at feibion Ammon. 30 A gwnaeth Jefftha adduned i’r ARGLWYDD, a dywedodd, Os rhoddi di feibion Ammon yn fy nwylo i yn ddiau, 31 Yna bydd, beth bynnag a ddaw allan o ddrysau fy nhŷ i’m cyfarfod, pan ddychwelaf mewn heddwch oddi wrth feibion Ammon, yn sicr o fod yn eiddo i’r ARGLWYDD, a byddaf yn ei offrymu’n boethoffrwm. 32 Felly aeth Jefftha drosodd at feibion Ammon i ymladd yn eu herbyn; a rhoddodd yr ARGLWYDD hwy yn ei law ef. 33 Ac efe a’u trawodd hwynt o Aroer, hyd oni ddelych i Minnith, sef ugain dinas, a hyd wastadedd y gwinllannoedd, â lladdfa fawr iawn. Felly y darostyngwyd meibion Ammon o flaen meibion Israel. 34 A daeth Jefftha i Mispa i’w dŷ, ac wele, daeth ei ferch allan i’w gyfarfod â thympanau a dawnsfeydd: a hi oedd ei unig blentyn; heblaw hi nid oedd ganddo na mab na merch. 35 A phan welodd efe hi, rhwygodd ei ddillad a dweud, “Och, fy merch! rwyt ti wedi fy ngwneud yn ddrwg iawn, ac rwyt ti’n un o’r rhai sy’n fy mhoeni: canys agorais fy ngenau i’r ARGLWYDD, ac ni allaf fynd yn ôl.” 36 A dywedodd hi wrtho, Fy nhad, os agoraist dy enau wrth yr ARGLWYDD, gwna i mi yn ôl yr hyn a ddaeth allan o’th enau; oherwydd i’r ARGLWYDD ddial drosot ti ar dy elynion, sef ar feibion Ammon.
2
Jefftha y Gileadiad
37 A dywedodd hi wrth ei thad, Gwneler y peth hyn i mi: gad i mi fod am ddau fis, fel y gallwyf fynd i fyny ac i lawr ar y mynyddoedd, ac alaru am fy morwyndod, fi a'm cyfeillion. 38 A dywedodd efe, Dos. Ac efe a’i hanfonodd hi ymaith am ddau fis: a hi a aeth gyda’i chyfeillion, ac a wylodd am ei morwyndod ar y mynyddoedd. 39 Ac ymhen dau fis y dychwelodd at ei thad, a gwnaeth â hi yn ôl ei adduned a wnaethai efe: ac nid oedd hi’n adnabod gŵr. Ac yr oedd hyn yn arfer yn Israel, 40 Bod merched Israel yn mynd bob blwyddyn i alaru am ferch Jefftha y Gileadiad bedwar diwrnod yn y flwyddyn.
Barnwyr 12 1 A gwŷr Effraim a ymgasglasant ynghyd, ac a aethant tua’r gogledd, ac a ddywedasant wrth Jefftha, Pam yr aethost drosodd i ymladd yn erbyn meibion Ammon, ac na elwaist arnom i fyned gyda thi? Llosgwn dy dŷ arnat â thân. 2 A dywedodd Jefftha wrthynt, Myfi a’m pobl oedd mewn cynnen fawr â meibion Ammon; a phan elwais arnoch, ni’m gwaredasoch o’u dwylo hwynt. 3 A phan welais nad achubasoch fi, rhoddais fy einioes yn fy nwylo, ac euthum drosodd yn erbyn meibion Ammon, a rhoddodd yr ARGLWYDD hwynt yn fy llaw i: pam gan hynny y daethoch i fyny ataf fi heddiw, i ymladd yn fy erbyn? 4 Yna casglodd Jefftha holl wŷr Gilead, ac ymladdodd ag Effraim: a thrawodd gwŷr Gilead Effraim, am iddynt ddweud, Ffoaduriaid Effraim ydych chwi, y Gileadiaid, ymhlith yr Effraimiaid, ac ymhlith y Manasseiaid. 5 A chymerodd y Gileadiaid ddrws yr Iorddonen o flaen yr Effraimiaid: a phan ddywedodd yr Effraimiaid a ddihangasai, Gad i mi groesi; yna y dywedasant wŷr Gilead wrtho, Ai Effraimiad wyt ti? Os dywedai efe, Nage; 6 Yna dywedasant wrtho, Dywed yn awr Shibboleth: ac yntau a ddywedodd Sibboleth: canys ni allai efe ei ynganu’n gywir. Yna hwy a’i daliasant ef, a’i laddasant wrth ddrws yr Iorddonen: a syrthiodd y pryd hwnnw o’r Effraimiaid ddeugain a dwy fil. 7 A Jefftha a farnodd Israel chwe blynedd. Yna bu farw Jefftha y Gileadiad, a chladdwyd ef yn un o ddinasoedd Gilead.
Sylwebaeth stori Jefftha , a geir ym Mhenodau 11 a 12 y Barnwyr o Feibl y Brenin Iago, yn un o'r naratifau mwyaf pwerus, cymhleth a thrasig yn yr Hen Destament. Mae'n cynnwys rhyfelwr nerthol a wrthodwyd gan ei deulu sy'n codi i achub Israel, dim ond i gael ei ddal gan adduned drasig ac yn ddiweddarach ei gynnwys mewn rhyfel cartref chwerw.
Rhan 1: Dadansoddiad Adnod wrth Adnod o Benodau 11–12 y Barnwyr Barnwyr Pennod 11: Esgyniad Jefftha a'r Gwrthdaro â'r Ammoniaid 11:1–3 — Cefndir a Chyfnewid Jefftha Cyflwynir Jefftha fel "dyn dewr," ond mae'n fab i butain. Mae gan ei dad, Gilead, feibion cyfreithlon sy'n gyrru Jefftha allan fel na fydd yn etifeddu. Mae Jefftha yn ffoi i wlad Tob, lle mae criw o "ddynion ofer" (gweithwyr alltud neu ddynion segur) yn ymgynnull o'i gwmpas ac yn ei ddilyn fel eu harweinydd.
3
Jefftha y Gileadiad
11:4–11 — Henuriaid Gilead yn Ceisio Cymorth Pan fydd yr Ammoniaid yn rhyfela yn erbyn Israel, mae henuriaid Gilead yn sylweddoli bod angen cadlywydd milwrol arnynt. Maent yn teithio i wlad Tob i erfyn ar Jefftha i'w harwain. Yn y lle cyntaf, mae Jefftha yn eu herio am eu gwrthodiad yn y gorffennol, ond maent yn cytuno, os bydd yn eu harwain i fuddugoliaeth, y bydd yn dod yn bennaeth ar holl drigolion Gilead. Maent yn selio'r llw hwn gerbron yr Arglwydd ym Mispa. 11:12–28 — Trafodaethau Diplomyddol a Diwinyddol Jefftha Cyn ymladd, mae Jefftha yn anfon negeswyr at frenin yr Ammoniaid, yn gofyn pam eu bod nhw'n ymosod ar dir Israel. Mae brenin yr Ammoniaid yn honni bod Israel wedi cymryd eu tir wrth ddod allan o'r Aifft. Mae Jefftha yn ymateb gydag amddiffyniad hanesyddol a diwinyddol manwl: Ni chymerodd Israel dir gan Ammon na Moab, ond gan Sihon, brenin yr Amoriaid, a roddodd Duw yn eu dwylo. Mae'n herio hawl Ammon i gwyno ar ôl tri chan mlynedd o anheddiad heddychlon ac yn gadael y farn i'r Arglwydd. Mae brenin Ammon yn anwybyddu'r neges. 11:29 — Grymuso’r Ysbryd "Yna daeth Ysbryd yr Arglwydd ar Jefftha." Wedi'i nerthu gan Dduw, mae Jefftha yn teithio trwy Gilead a Manasse, gan gasglu milwyr, ac yn gorymdeithio tuag at yr Ammoniaid. 11:30–31 — Adduned Ddi-hid Jefftha Cyn y frwydr, mae Jefftha yn gwneud adduned i’r Arglwydd: os bydd Duw yn rhoi’r Ammoniaid yn ei ddwylo, bydd beth bynnag a ddaw allan o ddrysau ei dŷ i’w gyfarfod pan ddychwel mewn heddwch yn eiddo i’r Arglwydd, a bydd yn ei offrymu’n offrwm poeth. 11:32–33 — Buddugoliaeth dros Ammon Mae Jefftha yn symud ymlaen ac yn ymladd â'r Ammoniaid. Gyda chymorth yr Arglwydd, mae'n eu trechu'n fawr ar draws ugain dinas, gan orchfygu'r Ammoniaid o flaen plant Israel. 11:34–40 — Y Dychweliad Trasig Adref a Chyflawni'r Addewid Mae Jefftha yn dychwelyd adref i Mispa. Daw ei unig blentyn—ei ferch—allan i’w gyfarfod yn dawnsio â thympanau. Wedi’i daro gan alar, mae Jefftha yn rhwygo ei ddillad ac yn galaru am ei adduned, gan sylweddoli na all ei thynnu’n ôl. Mae ei ferch yn ildio’n ddewr, gan ofyn dim ond am ddau fis i fynd i’r mynyddoedd gyda’i chyfeillion i wylo am ei morwyndod. Ar ôl dau fis, mae hi’n dychwelyd, ac mae Jefftha yn cyflawni ei adduned arni. Daw’r digwyddiad hwn yn draddodiad blynyddol lle mae merched Israel yn galaru amdani am bedwar diwrnod bob blwyddyn. Barnwyr Pennod 12: Rhyfel Cartref gydag Effraim a'r Barnwyr Dilynol 12:1–3 — Cwyn Effraim Mae dynion haerllug Effraim yn ymgynnull ac yn croesi i Saffon, gan wynebu Jefftha yn ddig. Maen nhw'n cwyno ei fod wedi mynd i ryfel yn erbyn Ammon heb eu galw i helpu, ac maen nhw'n bygwth llosgi ei dŷ i lawr gydag ef y tu mewn. Mae Jefftha yn ymateb ei fod ef a'i bobl wedi galw am gymorth pan oeddent mewn trallod mawr, ond ni wnaeth Effraim eu hachub. 12:4–6 — Y Rhyfel Cartref a Phrawf "Shibboleth" Mae Jefftha yn casglu dynion Gilead ac yn ymladd ag Effraim, gan eu trechu. Mae'r Gileadiaid yn cipio llwybrau Afon Iorddonen. Pan fydd Effraimiaid sy'n ffoi yn ceisio croesi'n ôl, mae'r gwarchodwyr yn eu profi trwy ofyn iddynt ddweud y gair "Shibboleth." Gan na all tafodiaith Effraim ynganu'r sain "sh", maent yn ei ynganu'n "Sibboleth." Mae'r datgelu ieithyddol hwn yn eu datgelu, gan arwain at ladd 42,000 o Effraimiaid.
4
Jefftha y Gileadiad
12:7 — Marwolaeth Jefftha Bu Jefftha yn barnu Israel am chwe blynedd cyn marw. Cafodd ei gladdu yn un o ddinasoedd Gilead.
Rhan 2: Gwersi Allweddol a Chymwysiadau Bywyd 1. Gall Duw Ddefnyddio'r Alltud a'r Gwrthodedig Y Wers: Cafodd Jefftha ei fwrw allan gan ei deulu ei hun oherwydd ei gefndir, ond dewisodd Duw ef i achub cenedl gyfan. Cymhwyso: Peidiwch byth â gadael i'ch gorffennol, cefndir teuluol, na gwrthodiad dynol ddiffinio'ch potensial. Mae Duw yn aml yn defnyddio unigolion y mae cymdeithas yn eu hanwybyddu neu'n eu diystyru i gyflawni dibenion eithriadol. 2. Pwysigrwydd Hanfodol Gwarchod Eich Geiriau (Perygl Addunedau Byth) Y Wersi: Gwnaeth Jefftha adduned frysiog, ddiangen allan o frwdfrydedd emosiynol a phryder, gan arwain at drasiedi bersonol ddinistriol. Cymhwyso: Mae geiriau’n cario pwysau aruthrol. Rhaid inni fod yn ofalus gydag addewidion byrbwyll, datganiadau emosiynol, neu ymrwymiadau a wneir dan bwysau. Mae ffydd wirioneddol yn ymddiried yn sofraniaeth Duw heb geisio "llwgrwobrwyo" na bargeinio ag Ef trwy addewidion dihid (Pregethwr 5:2,5). 3. Gwybod Eich Hanes a Sefyll ar y Gwir Y Wers: Nid rhyfelwr creulon yn unig oedd Jefftha; roedd ganddo wybodaeth ddofn am hanes Israel a delio cyfamodol Duw â'r cenhedloedd cyfagos. Defnyddiodd ddiplomyddiaeth a gwirionedd hanesyddol cyn troi at drais. Cymhwyso: Seiliwch eich hun yng ngwirionedd Gair Duw a realiti hanesyddol. Mae gwybod sylfaen eich ffydd yn caniatáu ichi ateb beirniaid, datrys anghydfodau'n ddoeth, a sefyll yn gadarn yn erbyn cyhuddiadau ffug. 4. Natur Ddinistriol Balchder a Llwytholdeb Y Wers: Cafodd yr Effraimiaid eu gyrru gan falchder clwyfedig, cenfigen, ac ego llwythol, gan arwain at ryfel cartref di-synnwyr a gostiodd fywydau degau o filoedd o Israeliaid. Cymhwyso: Mae balchder a chystadleuaethau bach ymhlith credinwyr (neu o fewn cymunedau a theuluoedd) yn dinistrio undod o'r tu mewn. Yn lle ymladd dros pwy sy'n cael y clod neu'r gogoniant, dylem flaenoriaethu teyrnas Dduw a chefnogaeth i'r ddwy ochr. 5. Offerynnau Dynol Diffygiol a Gras Dwyfol Y Wers: Mae Jefftha wedi'i restru yn Neuadd Ffydd y Testament Newydd (Hebreaid 11:32), ond roedd ei fywyd wedi'i nodi gan ddiffygion difrifol, penderfyniadau di-hid, a rhyfel llwythol creulon.
5
Jefftha y Gileadiad
Cymhwyso: Mae Duw yn gweithio trwy bobl doredig, amherffaith. Er bod ein dewisiadau gwael yn dal i gario canlyniadau daearol poenus, gall gras Duw achub calon barod, hyd yn oed pan fydd y galon honno'n arw o gwmpas yr ymylon.
Jefftha yn y Testament Newydd Yn Hebreaid 11 —a elwir yn aml yn "Neuadd y Ffydd"—mae Jefftha yn derbyn sôn annisgwyl ac anrhydeddus ymhlith arwresau ac arwyr mawr hanes y Beibl. O ystyried y canlyniadau trasig a'r amwysedd moesol a gofnodwyd yn ei stori yn Barnwyr, mae ei gynnwys yn y bennod hon yn rhoi cipolwg dwfn ar sut mae'r Testament Newydd yn ystyried ffydd, gras ac amherffeithrwydd dynol. 1. Ble mae Jefftha yn ymddangos yn Hebreaid 11 Mae sôn am Jefftha yn Hebreaid 11:32–34 : "A beth arall a ddywedaf? oherwydd byddai'r amser yn brin i mi adrodd am Gedeon, ac am Barac, ac am Samson, ac am Jefftha , ac am Dafydd hefyd, a Samuel, ac am y proffwydi: Y rhai trwy ffydd a orchfygasant deyrnasoedd, a weithredasant gyfiawnder, a gafodd addewidion, a gauasant enau llewod, a ddiffoddasant nerth tân, a ddihangasant rhag min y cleddyf, a wnaed yn gryf o wendid, a ddaethant yn ddewr mewn brwydr, a drodd fyddinoedd yr estroniaid i ffoi." 2. Mewnwelediadau Allweddol o Safbwynt y Testament Newydd A. Ffydd yn Cael ei Chydnabod Ymhlith Dynoliaeth Diffygiol Mae Llyfr y Barnwyr yn portreadu cyfnod o ddirywiad ysbrydol yn Israel, ac roedd bywyd Jefftha ymhell o fod yn lân nac yn ddelfrydol. Roedd yn blentyn anghyfreithlon, yn alltud, yn arweinydd "dynion ofer," ac yn rhyfelwr a wnaeth adduned ddi-hid a ddaeth i ben mewn trychineb. Eto i gyd, nid yw Hebreaid 11 yn rhestru saint yn seiliedig ar berffeithrwydd moesol; mae'n eu rhestru yn seiliedig ar ffydd . Mae awdur y Testament Newydd yn anwybyddu stigma cymdeithasol Jefftha, ei gefndir anodd, a'i gamgymeriadau personol i amlygu'r foment y rhoddodd ei ymddiriedaeth yn Nuw i ymladd dros Israel. Mae canmoliaeth Duw yn y Testament Newydd wedi'i wreiddio mewn ymddiriedaeth ynddo , nid mewn di-nam dynol. B. "O Wendid Gwnaed Ni'n Gryf" Mae Hebreaid 11:34 yn crynhoi profiad llawer o farnwyr gyda'r ymadrodd: "o wendid y gwnaed yn gryf." Gwendid Jefftha: Dechreuodd fel alltud a gafodd ei yrru i ffwrdd gan ei frodyr ei hun (Barnwyr 11:2) ac nid oedd ganddo linach draddodiadol, fonheddig. Nerth Duw: Pan ddaeth Ysbryd yr Arglwydd arno (Barnwyr 11:29), trawsnewidiwyd ei anfantais naturiol a'i alltudiaeth gymdeithasol yn awdurdod ysbrydol a rhyddhad milwrol. Cysylltiad y Testament Newydd: Mae hyn yn cyd-fynd yn uniongyrchol â diwinyddiaeth Paul yn 2 Corinthiaid 12:9 ( "Mae fy ngras yn ddigon i ti: oherwydd mewn gwendid y mae fy nerth yn cael ei berffeithio" ). C. Ffydd a Ddangosir mewn Argyhoeddiad Llafar a Diwinyddol Cyn i Jefftha ymladd yr Ammoniaid, bu’n trafod yn ddiplomyddol hir yn seiliedig ar hanes Israel (Barnwyr 11:12–27). Datganodd yn hyfdra fod Arglwydd Dduw Israel wedi rhoi’r tir i’w bobl a chadarnhaodd: "boed i’r Arglwydd y Barnwr farnu heddiw rhwng meibion Israel a meibion Ammon."
6
Jefftha y Gileadiad
Dangoswyd ffydd Jefftha gan ei argyhoeddiad mai Duw yn unig yw'r Barnwr goruchaf a'r sofran dros deyrnasoedd dynol . Yn Hebreaid 11:33, disgrifir yr agwedd hon ar ffydd fel goresgyn teyrnasoedd a dod yn ddewr mewn brwydr . D. Grym Gras Cyfamodol Mae cynnwys ffigurau fel Jefftha, Samson, a Gideon yn Hebreaid 11 yn tynnu sylw at thema bwysig yn y Testament Newydd: Gras Adbrynol . Pe bai iachawdwriaeth a chymeradwyaeth Duw yn dibynnu ar berfformiad di-nam, ni fyddai Jefftha ar y rhestr. Mae ei gynnwys yn cyfeirio ymlaen at neges yr Efengyl—bod Duw yn gweithio trwy bobl ddrylliedig, anhrefnus ac amherffaith sy'n troi ato mewn dibyniaeth. 3. Cymharu Naratif yr Hen Destament â Chrynodeb y Testament Newydd Ffocws yr Hen Destament (Barnwyr 11–12)
Ffocws y Testament Newydd (Hebreaid 11)
Realiti Hanesyddol a Dynol: Statws alltud, diplomyddiaeth llym, adduned ddi-hid, colled drasig, gwrthdaro sifil.
Gwirionedd Ysbrydol: Buddugoliaeth trwy ymddiriedaeth, goresgyn gwendid, dibynnu ar bŵer Duw.
Pwyslais: Cymhlethdod dynol a llanastr oes llwythol Israel.
Pwyslais: Nerth Duw yn gweithio trwy ffydd wirioneddol mewn amgylchiadau anodd.
Gwers: Canlyniadau anfwriadol geiriau ffôl a systemau dynol toredig.
Gwers: Anrhydedd tragwyddol a roddir i'r rhai sy'n ymddiried yn Nuw i ymladd eu brwydrau.
Cymhwysiad Bywyd o Safbwynt y Testament Newydd Dydy Duw ddim yn eich diffinio chi yn ôl eich camgymeriadau gwaethaf: Mae Jefftha yn cael ei gofio yn y Testament Newydd am ei ffydd yng ngallu Duw i gyflawni, nid am ei adduned ddi-hid drasig. Yng Nghrist, mae eich etifeddiaeth yn cael ei llunio gan ffydd a gras Duw, nid eich camgymeriadau yn y gorffennol. Mae Ffydd yn Gweithio mewn Cyfnodau Amherffaith: Roedd Jefftha yn byw mewn cyfnod a oedd yn foesol anhrefnus, ond roedd yn dal i ymddiried yn Nuw. Nid oes angen amgylchedd perffaith arnoch i ymarfer ffydd wirioneddol. Canolbwyntio ar y Gwaredwr, Nid yr Offeryn yn Unig: Mae cynnwys Jefftha yn Hebreaid 11 yn cyfeirio at Dduw—gwir Arwr y Beibl sy'n grymuso bodau dynol bregus i gyflawni Ei addewidion.
7