Giphthah người Gilead Thẩm phán 11 1 Giép-tha người Gilead là một người dũng mãnh, con trai của một kỹ nữ; và Gilead sinh ra Giép-tha. 2 Vợ của Gilead sinh cho ông những người con trai; các con trai của vợ ông lớn lên, và họ đuổi Giphthah ra khỏi nhà, và nói với ông rằng: "Ngươi sẽ không được thừa kế nhà cha chúng ta; vì ngươi là con của một người phụ nữ ngoại quốc." 3 Bấy giờ, Giê-phết-ta bỏ trốn khỏi anh em mình, và đến sống ở xứ Tô-b; có mấy người hư không tụ họp lại với Giê-phết-ta, và cùng đi với ông. 4 Và xảy ra trong thời kỳ đó, con cháu của Am-môn đã gây chiến với Y-sơ-ra-ên. 5 Và khi con cái Am-môn gây chiến với Y-sơ-ra-ên, các trưởng lão xứ Gilead đi đến xứ Tôb để mời Giép-tha đi: 6 Họ nói với Giéptha rằng: "Hãy đến làm đội trưởng của chúng tôi, để chúng tôi chiến đấu với con cái của Am-môn." 7 Giê-phết-ha nói với các trưởng lão thành Giê-lê-át rằng: "Chẳng phải các ông đã ghét tôi và đuổi tôi ra khỏi nhà cha tôi sao? Tại sao bây giờ khi các ông đang gặp hoạn nạn, các ông lại đến tìm tôi?" 8 Các trưởng lão thành Gilead nói với Giphthah rằng: “Vậy nên, nay chúng tôi lại mời anh đi cùng chúng tôi, đánh đuổi con cái Ammon và làm thủ lĩnh của chúng tôi trên toàn xứ Gilead.” 9 Giê-phết-ha nói với các trưởng lão thành Gilead rằng: Nếu các ông lại đưa tôi về để đánh bại con cái Am-môn, và Đức Giê-hô-va giao chúng vào tay tôi, thì tôi có được làm trưởng lão của các ông không? 10 Các trưởng lão thành Gilead nói với Giêphthah rằng: "Nguyện Đức Giê-hô-va chứng giám giữa chúng ta, nếu chúng ta không làm theo lời ngươi." 11 Sau đó, Giéptha đi cùng các trưởng lão của Gilead, và dân chúng đã tôn ông làm trưởng lão và đội trưởng của họ; và Giéptha đã trình bày mọi lời nguyện của mình trước mặt Đức Giê-hô-va tại Mizpeh. 12 Giép-tha sai sứ giả đến gặp vua Am-môn, nói rằng: "Ngài có liên quan gì đến tôi mà lại đến đánh tôi trong đất nước tôi?"
1
Giphthah người Gilead
13 Vua của con cái Am-môn đáp lại các sứ giả của Giép-tha rằng: Vì dân Y-sơ-ra-ên đã chiếm đất của ta khi chúng ra khỏi Ai Cập, từ A-rôn đến Gia-bô và đến Giô-đan; vậy nên bây giờ hãy trả lại đất ấy cho ta cách hòa bình. 14 Rồi Giéptha lại sai sứ giả đến gặp vua của con cái Ammôn: 15 Và ông nói với người ấy rằng: "Giép-tha nói như vậy: Y-sơ-ra-ên không chiếm được đất Mô-áp, cũng không chiếm được đất của con cái A-môn. 16 Nhưng khi dân Y-sơ-ra-ên ra khỏi Ai Cập, đi qua sa mạc đến Biển Đỏ, và đến Ca-đê; 17 Bấy giờ, dân Y-sơ-ra-ên sai sứ giả đến gặp vua Ê-đôm, mà rằng: "Xin cho phép tôi đi qua đất của ngài", nhưng vua Ê-đôm không chịu nghe. Họ cũng sai sứ giả đến gặp vua Mô-áp, nhưng vua Mô-áp cũng không đồng ý. Dân Y-sơ-ra-ên ở lại Ca-đê. 18 Sau đó, họ đi xuyên qua hoang mạc, vòng qua xứ Ê-đôm và xứ Mô-áp, đến phía đông xứ Mô-áp, đóng trại bên kia sông A-rôn, nhưng không vào trong biên giới Mô-áp: vì A-rôn là biên giới của Môáp. 19 Y-sơ-ra-ên sai sứ giả đến gặp Si-ôn, vua người A-mô-rít, tức vua Hê-bôn; và Y-sơ-ra-ên thưa với ông rằng: Xin ngài cho phép chúng tôi đi qua đất của ngài đến nơi chúng tôi ở. 20 Nhưng Sihon không tin Israel sẽ đi qua bờ biển của mình; Sihon tập hợp toàn bộ dân mình lại, đóng trại ở Jahaz và đánh Israel. 21 Đức Giê-hô-va, Đức Chúa Trời của Y-sơ-ra-ên, đã giao Si-ôn và toàn dân của ông vào tay Y-sơra-ên, và họ đã đánh bại chúng; vì vậy Y-sơ-ra-ên đã chiếm hữu toàn bộ đất của người A-mô-rít, là cư dân của xứ đó. 22 Họ chiếm giữ toàn bộ vùng đất của người Amorit, từ Arnon đến Jabbok, và từ sa mạc đến tận sông Jordan. 23 Vậy bây giờ Đức Giê-hô-va Đức Chúa Trời của Y-sơ-ra-ên đã đuổi dân A-mô ra khỏi trước mặt dân Y-sơ-ra-ên, ngươi có muốn chiếm hữu vùng đất đó không? 24 Há ngươi không muốn sở hữu điều mà Chemosh, thần của ngươi, ban cho ngươi sở hữu sao? Vậy, bất cứ ai mà Đức Giê-hô-va, Đức Chúa Trời chúng ta, đuổi ra khỏi trước mặt chúng ta, thì chúng ta sẽ sở hữu người đó. 25 Vậy bây giờ ngươi có hơn gì Balak, con trai của Zippor, vua Moab không? Hắn có bao giờ chống lại Israel, hay có bao giờ giao chiến với họ không? 26 Trong khi dân Israel cư ngụ tại Hê-bôn và các thành của nó, tại A-rê và các thành của nó, và tại tất cả các thành phố dọc theo bờ sông A-rôn, suốt ba trăm năm, tại sao các ngươi không giành lại chúng trong thời gian đó? 27 Vậy nên ta chẳng hề phạm tội nghịch cùng ngươi, nhưng ngươi lại làm điều sai trái khi gây chiến với ta. Nguyện Đức Giê-hô-va, Đấng Phán Xét, phán xét ngày hôm nay giữa con cái Y-sơ-ra-ên và con cái A-môn. 28 Tuy nhiên, vua của con cái Am-môn không nghe theo lời Giép-tha mà ông đã gửi đến. 29 Bấy giờ, Thần của Đức Giê-hô-va giáng xuống trên Giê-phết, và ông đi qua Giê-lê-át, Ma-na-xê, rồi qua Mi-xê-gia thuộc Giê-lê-át, và từ Mi-xê-gia thuộc Giê-lê-át, ông đi đến xứ A-môn. 30 Giê-phết-ta lập lời thề với Đức Giê-hô-va, và nói rằng: Nếu Ngài nhất quyết giao dân A-môn vào tay con, 31 Bấy giờ, khi ta trở về bình an từ thành Am-môn, bất cứ vật gì ra khỏi cửa nhà ta để đón ta, chắc chắn sẽ thuộc về Đức Giê-hô-va, và ta sẽ dâng nó làm của lễ thiêu. 32 Vậy Giép-tha đi sang vùng đất của dân Am-môn để đánh nhau với họ; và Đức Giê-hô-va đã phó họ vào tay ông. 33 Và ông đánh bại chúng từ Aroer, cho đến tận Minnith, tức là hai mươi thành phố, và đến tận đồng bằng trồng nho, với một cuộc tàn sát rất lớn. Như vậy, con cái Ammon đã bị khuất phục trước con cái Israel. 34 Rồi Giép-tha đến nhà mình ở Mizpeh, và kìa, con gái ông ra đón ông với trống và múa; nàng là con gái duy nhất của ông, ngoài nàng ra ông không còn con trai hay con gái nào khác.
2
Giphthah người Gilead
35 Khi thấy nàng, ông liền xé áo mình ra và nói: "Ôi con gái ta! Ngươi đã làm ta đau khổ khôn xiết, và ngươi là một trong những kẻ gây rắc rối cho ta; vì ta đã mở miệng cầu nguyện với Đức Giê-hô-va, và ta không thể quay lại được nữa." 36 Và nàng thưa cùng ông rằng: Thưa cha, nếu cha đã mở miệng cầu nguyện với Đức Giê-hô-va, thì hãy làm cho con theo như điều cha đã nói; vì Đức Giê-hô-va đã báo thù cho cha về những kẻ thù của cha, tức là con cái của Am-môn. 37 Nàng thưa với cha rằng: "Xin cha làm điều này cho con: xin cha cho con được ở một mình hai tháng, để con đi lên xuống các ngọn núi và than khóc về sự trinh tiết của con, cả con và các bạn con nữa." 38 Ông phán: "Hãy đi." Rồi ông cho nàng đi hai tháng; nàng đi cùng các bạn mình và than khóc về sự trinh tiết của mình trên núi. 39 Sau hai tháng, nàng trở về với cha mình, và cha nàng đã làm theo lời hứa đã hứa với nàng; nàng không còn ăn nằm với người đàn ông nào nữa. Đó là tục lệ ở Israel. 40 Hàng năm, các con gái của Israel đều đến than khóc con gái của Giphthah người Gilead trong bốn ngày.
Thẩm phán 12 1 Những người thuộc chi tộc Ép-ra-im tụ họp lại, đi về phía bắc, và nói với Giê-phết-ha rằng: “Tại sao ngươi vượt biển đi đánh dân Am-môn mà không gọi chúng tôi đi cùng? Chúng tôi sẽ đốt nhà ngươi trên đất.” 2 Giép-tha nói với họ rằng: "Tôi và dân tôi đang gặp xung đột lớn với con cái Am-môn; và khi tôi kêu gọi các ông, các ông đã không giải cứu tôi khỏi tay chúng." 3 Khi ta thấy các ngươi không giải cứu ta, ta liền liều mạng, vượt sang đánh dân Am-môn, và Đức Giê-hô-va đã phó chúng vào tay ta. Vậy tại sao hôm nay các ngươi lại đến đánh ta? 4 Bấy giờ Giép-tha triệu tập tất cả người Gilead lại và đánh với Ép-raim; người Gilead đánh Ép-raim vì họ nói rằng: “Các ngươi, người Gilead, là những kẻ chạy trốn khỏi Ép-raim giữa người Ép-raim và giữa người Ma-na-sít.” 5 Và dân Gilead chiếm được các lối qua sông Jordan trước dân Ephraim; và khi những người Ephraim trốn thoát nói rằng: "Hãy cho tôi qua", thì dân Gilead hỏi họ: "Ngươi có phải là người Ephraim không?" Nếu họ đáp: "Không; 6 Bấy giờ họ bảo ông: “Hãy nói Sibboleth!” Ông liền đáp: “Sibboleth!”, vì ông không thể phát âm đúng. Rồi họ bắt ông và giết ông tại chỗ qua sông Jordan; và lúc đó có bốn mươi hai ngàn người thuộc chi phái Ephraim bị giết. 7 Giê-phết-ta làm quan xét Israel sáu năm. Sau đó, Giê-phết-ta, người Gilead, qua đời và được chôn cất tại một trong các thành phố của Gilead.
Bình luận Câu chuyện về Giép-tha , được tìm thấy trong sách Các Quan Xét chương 11 và 12 của Kinh Thánh King James, là một trong những câu chuyện mạnh mẽ, phức tạp và bi thảm nhất trong Cựu Ước. Câu chuyện kể về một chiến binh dũng mãnh bị gia đình ruồng bỏ, người đã đứng lên giải cứu Israel, nhưng lại bị vướng vào một lời thề bi thảm và sau đó bị cuốn vào một cuộc nội chiến khốc liệt.
Phần 1: Phân tích từng câu từng chữ của sách Các Quan Xét chương 11-12 Sách Các Quan Xét Chương 11: Sự trỗi dậy của Giéptha và cuộc xung đột với người Ammôn
3
Giphthah người Gilead
11:1–3 — Hoàn cảnh và cuộc sống lưu đày của Giép-tha Jephthah được giới thiệu là một "người đàn ông dũng mãnh", nhưng ông lại là con trai của một kỹ nữ. Cha ông, Gilead, có những người con trai hợp pháp nên đã đuổi Jephthah ra khỏi nhà để ông không được thừa kế. Jephthah chạy trốn đến vùng đất Tob, nơi một nhóm "những kẻ phù phiếm" (những người bị ruồng bỏ hoặc những kẻ lười biếng) tập hợp xung quanh ông và đi theo ông như người lãnh đạo của họ. 11:4–11 — Các trưởng lão Gilead cầu cứu Khi dân Ammôn gây chiến với Israel, các trưởng lão xứ Gilead nhận ra họ cần một vị tướng chỉ huy. Họ đến xứ Tob để cầu xin Jephthah dẫn dắt họ. Ban đầu, Jephthah trách móc họ về sự từ chối trước đây, nhưng họ đồng ý rằng nếu ông dẫn dắt họ đến chiến thắng, ông sẽ trở thành người đứng đầu tất cả cư dân xứ Gilead. Họ lập lời thề này trước mặt Chúa tại Mizpeh. 11:12–28 — Các cuộc đàm phán ngoại giao và thần học của Giépthah Trước khi giao chiến, Giép-tha sai sứ giả đến gặp vua Am-môn, hỏi lý do họ tấn công đất của Israel. Vua Am-môn tuyên bố Israel đã chiếm đất của họ khi ra khỏi Ai Cập. Giép-tha đáp lại bằng một lời biện hộ chi tiết về lịch sử và thần học: Israel không chiếm đất từ Am-môn hay Mô-áp, mà từ Si-hon, vua của người A-mô-rít, người mà Đức Chúa Trời đã giao vào tay họ. Ông thách thức quyền phàn nàn của Am-môn sau ba trăm năm định cư hòa bình và để lại sự phán xét cho Chúa. Vua Am-môn phớt lờ thông điệp. 11:29 — Sự ban quyền năng của Thánh Linh "Rồi Thần của Chúa đến trên Giépthah." Được Chúa ban sức mạnh, Giépthah đi qua Gilead và Manasseh, tập hợp quân đội, và tiến về phía người Ammon. 11:30–31 — Lời thề vội vàng của Giépthah Trước trận chiến, Giép-tha lập lời thề với Chúa: nếu Đức Chúa Trời giao dân Am-môn vào tay ông, thì bất cứ thứ gì ra khỏi cửa nhà ông để đón ông khi ông trở về bình an sẽ thuộc về Chúa, và ông sẽ dâng nó làm của lễ thiêu. 11:32–33 — Chiến thắng Ammon Giép-tha tiến quân và giao chiến với người Am-môn. Với sự giúp đỡ của Chúa, ông đã giáng cho họ một thất bại nặng nề trên khắp hai mươi thành phố, khuất phục người Am-môn trước mặt con cái Ysơ-ra-ên. 11:34–40 — Cuộc trở về đầy bi thương và sự hoàn thành lời thề Jephthah trở về nhà ở Mizpeh. Con gái duy nhất của ông ra đón ông, vừa đi vừa nhảy múa với trống. Đau khổ tột cùng, Jephthah xé quần áo và than khóc về lời thề của mình, nhận ra rằng ông không thể rút lại lời thề đó. Con gái ông dũng cảm chấp nhận, chỉ xin hai tháng để cùng các bạn mình lên núi than khóc về sự trinh tiết của mình. Sau hai tháng, nàng trở về, và Jephthah thực hiện lời thề của mình với nàng. Sự kiện này trở thành một truyền thống hàng năm, nơi các con gái của Israel than khóc cho nàng trong bốn ngày mỗi năm. Sách Các Quan Xét, Chương 12: Nội chiến với Ephraim và các Quan Xét kế tiếp 12:1–3 — Nỗi bất bình của Éphraim Những người đàn ông kiêu ngạo của Ephraim tụ tập lại và vượt sông đến Zaphon, giận dữ đối đầu với Jephthah. Họ phàn nàn rằng ông đã gây chiến với Ammon mà không kêu gọi họ giúp đỡ, và họ đe dọa sẽ đốt nhà ông cùng với ông bên trong. Jephthah đáp lại rằng ông và dân tộc ông đã kêu cứu khi họ gặp hoạn nạn, nhưng Ephraim đã không giải cứu họ.
4
Giphthah người Gilead
12:4–6 — Nội chiến và bài kiểm tra "Shibboleth" Jephthah tập hợp quân Gilead và chiến đấu với Ephraim, đánh bại họ. Người Gilead chiếm giữ các tuyến đường qua sông Jordan. Khi những người Ephraim đang chạy trốn cố gắng vượt sông trở lại, lính canh thử thách họ bằng cách yêu cầu họ nói từ "Shibboleth". Vì phương ngữ Ephraim không thể phát âm âm "sh", họ phát âm là "Sibboleth". Sự sơ hở về ngôn ngữ này đã làm lộ tẩy họ, dẫn đến cuộc tàn sát 42.000 người Ephraim. 12:7 — Cái chết của Giéptha Jephthah làm quan xét Israel trong sáu năm trước khi qua đời. Ông được chôn cất tại một trong các thành phố của Gilead.
Phần 2: Những bài học quan trọng và ứng dụng trong cuộc sống 1. Chúa có thể sử dụng những người bị ruồng bỏ và bị xã hội ruồng bỏ. Bài học: Giép-tha bị chính gia đình mình ruồng bỏ vì xuất thân của ông, nhưng Chúa đã chọn ông để giải cứu cả một dân tộc. Ứng dụng: Đừng bao giờ để quá khứ, hoàn cảnh gia đình hay sự từ chối của người khác định nghĩa tiềm năng của bạn. Chúa thường sử dụng những người mà xã hội bỏ qua hoặc xem thường để hoàn thành những mục đích phi thường. 2. Tầm quan trọng sống còn của việc giữ lời hứa (Nguy hiểm của những lời thề vội vàng) Bài học: Do sự bốc đồng và lo lắng nhất thời, Giép-tha đã vội vàng thề thốt một lời thề không cần thiết, dẫn đến một bi kịch cá nhân khủng khiếp. Ứng dụng: Lời nói có sức nặng vô cùng lớn. Chúng ta phải thận trọng với những lời hứa bốc đồng, những tuyên bố cảm tính, hoặc những cam kết được đưa ra dưới áp lực. Đức tin chân chính tin tưởng vào quyền tối cao của Chúa mà không cố gắng "hối lộ" hay mặc cả với Ngài bằng những lời hứa vội vàng (Truyền đạo 5:2,5). 3. Hiểu rõ lịch sử và giữ vững chân lý Bài học: Giép-tha không chỉ là một chiến binh hung bạo; ông còn sở hữu kiến thức sâu rộng về lịch sử Israel và các giao ước của Chúa với các quốc gia lân cận. Ông đã sử dụng ngoại giao và sự thật lịch sử trước khi dùng đến bạo lực. Ứng dụng: Hãy vững vàng trong lẽ thật của Lời Chúa và thực tế lịch sử. Hiểu rõ nền tảng đức tin giúp bạn đáp trả những lời chỉ trích, giải quyết xung đột một cách khôn ngoan và đứng vững trước những lời buộc tội sai trái. 4. Bản chất phá hoại của lòng kiêu hãnh và chủ nghĩa bộ lạc Bài học: Người Ephraim bị thúc đẩy bởi lòng tự ái bị tổn thương, sự ghen tị và cái tôi bộ lạc, dẫn đến một cuộc nội chiến vô nghĩa khiến hàng chục nghìn người Israel thiệt mạng. Ứng dụng: Sự kiêu ngạo và những ganh đua nhỏ nhặt giữa các tín đồ (hoặc trong cộng đồng và gia đình) phá hủy sự hiệp nhất từ bên trong. Thay vì tranh giành xem ai được công nhận hay vinh quang, chúng ta nên ưu tiên vương quốc của Chúa và sự hỗ trợ lẫn nhau.
5
Giphthah người Gilead
5. Những công cụ đầy khiếm khuyết của con người và ân điển thiêng liêng Bài học: Giép-tha được ghi tên trong Danh sách những người có đức tin trong Tân Ước (Hê-bơ-rơ 11:32), nhưng cuộc đời ông lại đầy rẫy những sai lầm nghiêm trọng, những quyết định vội vàng và những cuộc chiến tranh bộ lạc tàn bạo. Ứng dụng: Chúa hành động thông qua những người yếu đuối, không hoàn hảo. Mặc dù những lựa chọn sai lầm của chúng ta vẫn mang lại những hậu quả đau đớn trên trần gian, nhưng ân điển của Chúa có thể cứu chuộc một tấm lòng sẵn sàng, ngay cả khi tấm lòng đó còn nhiều khuyết điểm.
Giépthah trong Tân Ước Trong sách Hê-bơ-rơ chương 11 —thường được gọi là "Đại sảnh Đức tin"—Giê-phết được nhắc đến một cách bất ngờ và vinh dự giữa những anh hùng và nữ anh hùng vĩ đại trong lịch sử Kinh Thánh. Xét đến những kết cục bi thảm và sự mơ hồ về mặt đạo đức được ghi lại trong câu chuyện của ông trong sách Các Quan Xét, việc ông được đưa vào chương này mang lại cái nhìn sâu sắc về cách Tân Ước nhìn nhận đức tin, ân điển và sự bất toàn của con người. 1. Giépthah xuất hiện ở đâu trong sách Hê-bơ-rơ chương 11 Giépthah được nhắc đến trong Hê-bơ-rơ 11:32–34 : "Tôi còn phải nói gì thêm nữa? Vì thời gian không đủ để tôi kể về Gêđêôn, Ba-rác, Sam-son, Giêphết-a , Đa-vít, Sa-mu-ên và các tiên tri: Những người nhờ đức tin đã chinh phục các vương quốc, làm điều công chính, nhận được lời hứa, bịt miệng sư tử, dập tắt lửa, thoát khỏi lưỡi gươm, từ yếu đuối trở nên mạnh mẽ, trở nên dũng cảm trong chiến đấu, đánh đuổi quân đội ngoại bang." 2. Những hiểu biết quan trọng từ góc nhìn của Tân Ước A. Niềm tin được nhận biết giữa muôn vàn khiếm khuyết của con người Sách Các Quan Xét miêu tả một thời kỳ suy thoái về mặt tinh thần ở Israel, và cuộc đời của Giêphết-ha không hề trong sạch hay lý tưởng. Ông là con ngoài giá thú, một người lưu vong, một thủ lĩnh của "những kẻ phù phiếm", và một chiến binh đã thề thốt một cách liều lĩnh dẫn đến bi kịch. Tuy nhiên, sách Hê-bơ-rơ chương 11 không liệt kê các thánh dựa trên sự hoàn hảo về mặt đạo đức; mà liệt kê họ dựa trên đức tin . Tác giả Tân Ước đã bỏ qua những định kiến xã hội, hoàn cảnh khó khăn và những sai lầm cá nhân của Giép-tha để tập trung vào khoảnh khắc ông đặt niềm tin vào Chúa và nhờ Ngài chiến đấu cho dân Israel. Lời khen ngợi của Chúa trong Tân Ước bắt nguồn từ niềm tin tưởng vào Ngài , chứ không phải từ sự hoàn hảo của con người. B. "Từ sự yếu đuối mà trở nên mạnh mẽ" Hê-bơ-rơ 11:34 tóm tắt kinh nghiệm của nhiều quan xét bằng câu: "Từ sự yếu đuối mà người ta trở nên mạnh mẽ." Điểm yếu của Giép-tha: Ông xuất thân là người bị chính anh em mình ruồng bỏ (Thẩm phán 11:2) và không có dòng dõi quý tộc truyền thống. Sức mạnh của Chúa: Khi Thần của Chúa đến trên ông (Các Quan Xét 11:29), sự bất lợi về thể chất và sự lưu đày xã hội của ông đã được biến đổi thành quyền năng thuộc linh và sự giải cứu về mặt quân sự. Liên hệ với Tân Ước: Điều này hoàn toàn phù hợp với thần học của Phao-lô trong 2 Cô-rinh-tô 12:9 ( "Ân điển của Ta đủ cho ngươi, vì sức mạnh của Ta được trọn vẹn trong sự yếu đuối" ).
6
Giphthah người Gilead
C. Đức tin được thể hiện qua lời nói và niềm tin thần học Trước khi Giép-tha chiến đấu với người Am-môn, ông đã tham gia vào một cuộc trao đổi ngoại giao dài dựa trên lịch sử của Israel (Các Quan Xét 11:12–27). Ông mạnh dạn tuyên bố rằng Đức Chúa Trời của Israel đã ban đất cho dân Ngài và khẳng định: "Đức Giê-hô-va, Đấng Phán Xét, sẽ phán xét ngày hôm nay giữa con cái Israel và con cái Am-môn." Đức tin của Giép-tha được thể hiện qua niềm tin chắc chắn rằng chỉ có Đức Chúa Trời mới là Thẩm phán tối cao và là Đấng cai trị các vương quốc loài người . Trong Hê-bơ-rơ 11:33, khía cạnh này của đức tin được mô tả là chinh phục các vương quốc và trở nên dũng mãnh trong chiến trận . D. Sức mạnh của Ân điển Giao ước Việc nhắc đến những nhân vật như Giép-tha, Sam-son và Ghê-đê-ôn trong sách Hê-bơ-rơ chương 11 làm nổi bật một chủ đề quan trọng trong Tân Ước: Ân điển cứu chuộc . Nếu sự cứu rỗi và sự chấp thuận của Chúa phụ thuộc vào việc hoàn thành nhiệm vụ một cách hoàn hảo, thì Giép-tha sẽ không có tên trong danh sách. Việc ông được nhắc đến hướng đến thông điệp Phúc Âm—rằng Đức Chúa Trời hành động thông qua những người yếu đuối, đầy khiếm khuyết và không hoàn hảo, những người quay về với Ngài trong sự trông cậy. 3. So sánh tường thuật Cựu Ước với tóm tắt Tân Ước Trọng tâm Cựu Ước (Sách Các Quan Xét chương 11-12)
Trọng tâm Tân Ước (Hê-bơ-rơ 11)
Thực tế lịch sử và con người: Thân phận bị ruồng bỏ, ngoại giao khắc nghiệt, lời thề vội vàng, mất mát bi thảm, xung đột dân sự.
Chân lý tâm linh: Chiến thắng nhờ lòng tin, vượt qua yếu đuối, dựa vào quyền năng của Chúa.
Trọng tâm: Sự phức tạp của con người và sự hỗn loạn trong thời kỳ bộ lạc của Israel.
Điểm nhấn: Sức mạnh của Chúa thể hiện qua đức tin chân thành trong những hoàn cảnh khó khăn.
Bài học: Hậu quả không lường trước được của những lời nói dại dột và những hệ thống do con người tạo ra bị lỗi.
Bài học: Vinh dự vĩnh cửu dành cho những ai tin tưởng giao phó cho Chúa chiến đấu thay mình.
Ứng dụng vào đời sống từ góc nhìn của Tân Ước Chúa không định nghĩa bạn bằng những sai lầm tồi tệ nhất: Trong Tân Ước, Giép-tha được nhớ đến vì đức tin vào quyền năng giải cứu của Chúa, chứ không phải vì lời thề liều lĩnh đầy bi kịch của ông. Trong Chúa Kitô, di sản của bạn được định hình bởi đức tin và ân điển của Chúa, chứ không phải bởi những lỗi lầm trong quá khứ.
7
Giphthah người Gilead
Đức tin vẫn hiệu nghiệm trong thời kỳ bất hoàn hảo: Giép-tha sống trong một thời đại hỗn loạn về mặt đạo đức, nhưng ông vẫn tin tưởng vào Chúa. Bạn không cần một môi trường hoàn hảo để thể hiện đức tin chân chính. Hãy tập trung vào Đấng Cứu Chuộc, chứ không chỉ là công cụ: Việc Giép-tha được nhắc đến trong Hê-bơ-rơ chương 11 cuối cùng chỉ ra Đức Chúa Trời - vị Anh Hùng đích thực của Kinh Thánh, Đấng ban sức mạnh cho con người yếu đuối để hoàn thành những lời hứa của Ngài.
8