Tog'dagi va'z Matto 5:1-48 1 Iso olomonni ko'rib, toqqa chiqdi. U o'rnidan turgach, shogirdlari Uning oldiga kelishdi. 2 Iso og'zini ochib, ularga ta'lim berdi: 3 Ruhan kambag'allar baxtlidir, chunki Osmon Shohligi ularnikidir. 4 Yig'layotganlar baxtlidir, chunki ular tasalli topadilar. 5 Kamtarlar baxtlidir, chunki ular yer yuziga meros bo'lib o'tadilar. 6 Solihlikka och va chanqoq bo'lganlar baxtlidir, chunki ular to'q bo'ladilar. 7 Rahmdillar baxtlidir, chunki ular rahm-shafqat topadilar. 8 Pokdil bo'lganlar baxtlidir, chunki ular Xudoni ko'radilar. 9 Tinchlik o'rnatuvchilar baxtlidir, chunki ular Xudoning o'g'illari deb ataladi. 10 Solihlik yo'lida quvg'in qilinganlar baxtlidir, chunki Osmon Shohligi ularnikidir. 11 Men uchun odamlar sizlarni haqorat qilib, quvg'in qilib, sizlarga qarshi yolg'on gapirganda, sizlar baxtlisiz! 12 Xursand bo'linglar va juda xursand bo'linglar, chunki osmondagi mukofotingiz buyukdir. Sizlardan oldingi payg'ambarlarni ham shunday ta'qib qilishgan. 13 Sizlar yerning tuzisizlar. Agar tuz oʻz taʼmini yoʻqotsa, uni qanday tuzlash mumkin? U endi hech narsaga yaramaydi, faqat tashqariga uloqtirilib, odamlar oyoqlari ostida oyoq osti qilinishdan boshqa narsaga yaramaydi. 14 Sizlar dunyoning nurisizlar. Tepalikda joylashgan shahar yashirinib bo'lmaydi. 15 Odamlar shamni yoqib, uni idish ostiga qo'ymaydilar, balki shamdonga qo'yadilar, shunda u uydagilarning barchasiga yorug'lik beradi. 16 Nuringiz odamlar oldida shunday porlasinki, ular sizning yaxshi ishlaringizni ko'rib, osmondagi Otangizni ulug'lasinlar. 17 Meni Tavrotni yoki payg'ambarlarni buzish uchun kelgan deb o'ylamanglar. Men buzish uchun emas, balki bajo keltirish uchun kelganman. 18 Sizlarga chinini aytayin: osmon bilan yer tugamaguncha, hamma narsa amalga oshmaguncha, Tavrotdan birorta ham harf yoki birorta ham zarra o'chmaydi.
1
Tog'dagi va'z
19 Shuning uchun kim bu eng kichik amrlardan birini buzsa va odamlarga shunday o'rgatsa, Osmon Shohligida eng kichik deb ataladi. Lekin kim ularni bajarib, o'rgatsa, Osmon Shohligida buyuk deb ataladi. 20 Sizlarga aytamanki, agar sizning solihligingiz ulamolar va farziylarning solihligidan ustun bo'lmasa, siz hech qachon Osmon Shohligiga kirolmaysiz. 21 Qadimgi odamlarga: “O‘ldirma, kim o‘ldirsa, hukmga duchor bo‘ladi”, deyilganini eshitgansizlar. 22 Lekin Men sizlarga aytamanki, kimki birodariga sababsiz g'azablansa, hukm qilinadi. Kimki birodariga “Raca” desa, Oliy kengash hukmiga tortiladi. Kimki “Ahmoq” desa, do'zax oloviga tortiladi. 23 Shuning uchun, agar siz qurbongohga ehsoningizni olib kelsangiz va u yerda birodaringizning sizga qarshi biron bir narsasi borligini eslasangiz, 24 Xayriyangizni u yerda qurbongoh oldida qoldiring va boring; avval birodaringiz bilan yarashing, keyin kelib, hadyangizni keltiring. 25 Yo'lda raqibing bilan tezda yarash, aks holda raqib seni qoziga, qozi esa seni mirshabga topshirib, qamoqqa tashlama. 26 Sizga chinini aytayin: oxirgi tiyiningizni to'lamaguningizcha, u yerdan chiqolmaysiz. 27 Qadimgi odamlarga: “Zino qilma”, deb aytilganini eshitgansizlar. 28 Lekin Men sizlarga aytamanki, kim bir ayolga shahvat bilan qarasa, u allaqachon qalbida u bilan zino qilgan bo'ladi. 29 Agar o'ng ko'zingiz sizni yo'ldan ozdirsa, uni sug'urib oling va o'zingizdan chiqarib tashlang. Chunki butun tanangiz do'zaxga tashlanishidan ko'ra, a'zolaringizdan biri nobud bo'lgani siz uchun foydalidir. 30 Agar o'ng qo'ling seni yo'ldan ozdirsa, uni kesib tashla va o'zingdan uloqtirib yubor. Chunki butun tanang do'zaxga tashlanishidan ko'ra, a'zolaringdan biri nobud bo'lgani sen uchun yaxshiroqdir. 31 Tavrotda: “Kim xotinidan ajrashmoqchi bo‘lsa, unga ajrashish to‘g‘risida xat yozsin”, deyilgan. 32 Lekin Men sizlarga aytamanki, kim zinodan boshqa sabab bilan xotinidan ajralsa, uni zino qilishga sabab bo'ladi. Ajrashgan ayolga uylangan esa zino qilgan bo'ladi. 33 Sizlar yana qadimgi odamlarga: “O‘zingni fosh qilma, balki Egamizga bergan qasamlaringni bajar”, deb aytilganini eshitgansizlar. 34 Lekin Men sizga aytaman: umuman qasam ichmanglar; osmon haqi, chunki bu Xudoning taxtidir. 35 Yer haqqi, chunki u Uning oyoq kursisi. Quddus haqqi, chunki u buyuk Shohning shahri. 36 Boshing haqi ham qasam ichma, chunki sen bir sochni ham oq yoki qora qila olmaysan. 37 Lekin so'zlaringiz “ha, ha” yoki “yo'q, yo'q” bo'lsin, chunki bundan ortig'i yovuzlikdan keladi. 38 Sizlar: “Ko‘z evaziga ko‘z, tish evaziga tish”, deb aytilganini eshitgansizlar. 39 Lekin Men sizlarga aytaman: yomonlikka qarshi turmanglar. Kimki sizni o'ng yuzingizga ursa, unga ikkinchi yuzingizni ham o'giring. 40 Agar kimdir siz bilan sudlashib, ko'ylagingizni tortib olmoqchi bo'lsa, unga ko'ylagingizni ham bering. 41 Kimki seni bir chaqirim yo'l yurishga majbur qilsa, u bilan ikki chaqirim yo'l yur. 42 Sizdan so'raganga bering, sizdan qarz olmoqchi bo'lgandan yuz o'girmang. 43 Sizlar: “Qo‘shningni sev, dushmaningdan nafratlan”, – deyilganini eshitgansizlar. 44 Lekin Men sizlarga aytaman: dushmanlaringizni sevinglar, sizni la'natlaganlarga duo qilinglar, sizdan nafratlanganlarga yaxshilik qilinglar va sizni haqorat qilganlar va quvg'in qilganlar uchun ibodat qilinglar. 45Shunday qilib, siz osmondagi Otangizning farzandlari bo'lasizlar. Chunki U O'z quyoshini yovuzlar ustiga ham, yaxshilar ustiga ham chiqaradi, yomg'irini solihlar ustiga ham, fosiqlar ustiga ham yog'diradi. 46 Agar sizlarni sevadiganlarni sevsangiz, qanday mukofot olasiz? Soliq yig'uvchilar ham shunday qilishmaydimi?
2
Tog'dagi va'z
47 Agar siz faqat birodarlaringiz bilan salomlashsangiz, boshqalardan nima ustunlik qilasiz? Soliq yig'uvchilar ham shunday qilmaydimi? 48 Shunday qilib, osmondagi Otangiz barkamol bo'lgani kabi, siz ham barkamol bo'ling.
Matto 6:1-34 1 Ehtiyot bo'linglar, sadaqalaringizni odamlar oldida ko'rinib qolmaslik uchun qilmanglar. Aks holda osmondagi Otangizdan mukofot olmaysizlar. 2 Shuning uchun, sadaqa berayotganingizda, odamlar oldida shon-sharafga sazovor bo'lish uchun ikkiyuzlamachilar ibodatxonalarda va ko'chalarda qilganidek, oldingizda karnay chalmang. Sizlarga chinini aytayin, ular o'z mukofotlarini olishgan. 3 Lekin sadaqa berayotganingda, chap qo'ling o'ng qo'ling nima qilayotganini bilmasin. 4 Shunday qilib, sadaqalaringiz yashirin bo'lsin. Yashirincha ko'radigan Otangiz sizga ochiqchasiga mukofot beradi. 5 Ibodat qilayotganingizda, ikkiyuzlamachilar kabi bo'lmang. Chunki ular odamlarga ko'rinishi uchun ibodatxonalarda va ko'chalarning burchaklarida turib ibodat qilishni yaxshi ko'radilar. Sizlarga chinini aytayin, ular o'z mukofotlarini oldilar. 6 Sen esa ibodat qilganingda, shkafingga kir va eshigingni yopib, yashirin bo'lgan Otangga ibodat qil; shunda yashirin bo'lganlarni ko'ruvchi Otang seni ochiqchasiga taqdirlaydi. 7 Lekin ibodat qilayotganingizda, butparastlar kabi behuda gaplarni takrorlamang, chunki ular ko'p gapirganlari uchun ibodatlari eshitiladi deb o'ylashadi. 8 Shuning uchun ularga o'xshamanglar. Chunki Otangiz sizlardan so'rashingizdan oldin nimaga muhtojligingizni biladi. 9 Shuning uchun sizlar shunday ibodat qilinglar: Osmondagi Otamiz, Sening isming muqaddas bo'lsin. 10 Sening shohliging kelsin. Sening irodang osmonda bo'lgani kabi, yerda ham bajo bo'lsin. 11 Bizga bugunlik rizqimizni ber. 12 Biz qarzdorlarimizni kechirganimiz kabi, bizning ham qarzlarimizni kechirgin. 13 Bizni vasvasaga solma, balki yovuzlikdan xalos qilgin. Chunki Shohlik, kuch va shon-sharaf abadiy Senikidir. Omin. 14 Agar siz odamlarning gunohlarini kechirsangiz, samoviy Otangiz ham sizni kechiradi. 15 Agar siz boshqalarning gunohlarini kechirmasangiz, Otangiz ham sizning gunohlaringizni kechirmaydi. 16 Ro'za tutganingizda, ikkiyuzlamachilar kabi g'amgin yuzli bo'lmanglar. Chunki ular odamlarga ro'za tutayotgandek ko'rinish uchun yuzlarini burishtiradilar. Sizlarga chinini aytayin, ular o'z mukofotlarini oldilar. 17 Lekin sen ro'za tutganingda, boshingga surt va yuzingni yuv. 18 Toki odamlarga emas, balki yashirin bo'lgan Otangizga ro'za tutayotganingizni ko'rsating. Shunda yashirin bo'lganlarni ko'ruvchi Otangiz sizga ochiqchasiga mukofot beradi. 19 Yer yuzida o'zingiz uchun xazina to'plamang, chunki u yerda kuya va zang yeydi, o'g'rilar esa kirib o'g'irladi. 20 Aksincha, osmonda xazina to'planglar, u yerda kuya ham, zang ham yemaydi, o'g'rilar ham teshib kirmaydi va o'g'irlamaydi. 21 Chunki xazinang qayerda bo'lsa, qalbing ham o'sha yerda bo'ladi. 22 Tananing nuri ko'zdir. Shuning uchun agar ko'zingiz bir xil bo'lsa, butun tanangiz yorug' bo'ladi. 23 Ammo agar ko'zingiz yomon bo'lsa, butun tanangiz zulmatga to'ladi. Shunday qilib, agar ichingizdagi yorug'lik zulmat bo'lsa, u zulmat naqadar buyuk! 24 Hech kim ikki xo'jayinga xizmat qila olmaydi: chunki u yo birini yomon ko'rib, boshqasini sevadi; yoki biriga yopishib, boshqasini mensimaydi. Sizlar ham Xudoga, ham boylikka xizmat qila olmaysizlar. 3
Tog'dagi va'z
25 Shuning uchun sizga aytaman: nima yeymiz yoki nima ichamiz, deb joningiz uchun, nima kiyamiz deb tanangiz uchun tashvishlanmang. Hayot ovqatdan, tana esa kiyimdan muhim emasmi? 26 Osmon qushlariga qaranglar: ular na ekadi, na o'radi va na omborlarga yig'adi, lekin samoviy Otangiz ularni oziqlantiradi. Sizlar ulardan ancha ustun emasmisizlar? 27 Sizlardan qaysi biri tashvishlanib, o'z bo'yini bir tirsak ham oshira oladi? 28 Nega kiyim haqida qayg'urasizlar? Dala nilufarlarining qanday o'sishiga e'tibor beringlar: ular mehnat qilmaydi va ip yigirmaydi. 29 Shunga qaramay, sizlarga aytamanki, hatto Sulaymon ham o'zining butun shuhrat cho'qqisida bularning biriga o'xshamagan edi. 30 Agar Xudo bugun bor, ertaga esa pechga tashlanadigan dala o'tini shunday kiyintirsa, sizlarni undan ham ko'proq kiyintirmaydimi, ey imoni sustlar?! 31 Shuning uchun, nima yeymiz, nima ichamiz yoki nima kiyamiz, deb tashvishlanmanglar. 32 (Chunki butparastlar bularning hammasini izlaydilar), chunki samoviy Otangiz bularning barchasiga muhtoj ekanligingizni biladi. 33 Lekin avvalo Xudoning Shohligini va Uning adolatini izlanglar; shunda bularning barchasi sizga qo'shimcha ravishda beriladi. 34 Shuning uchun ertangi kun uchun tashvishlanmang, chunki ertangi kun o'z-o'zidan tashvishlanadi. Kunning yomonligi yetarli.
Matto 7:1-29 1 Hukm qilmang, shunda siz ham hukm qilinmaysiz. 2 Chunki siz qanday hukm qilsangiz, shunday hukm qilinasiz. Qanday o'lchov bilan o'lchasangiz, sizga ham shunday o'lchov beriladi. 3 Nega birodaringning ko'zidagi ziravorni ko'rasan-u, lekin o'z ko'zingdagi xodani sezmaysan? 4 Yoki o'z ko'zingda xoda bo'lsa, birodaringga qanday qilib: “Kel, ko'zingdagi zig'irni chiqarib tashlay”, deysan? 5 Ey ikkiyuzlamachi, avval o'z ko'zingdagi xodani chiqarib tashla, keyin birodaringning ko'zidagi chig'anoqni qanday chiqarib olishni aniq ko'rasan. 6 Muqaddas narsani itlarga bermang, marvaridlaringizni cho'chqalar oldiga tashlamang, aks holda ular ularni oyoqlari ostiga bosib, orqaga qaytib, sizlarni yirtib tashlaydilar. 7 So'rang, shunda sizga beriladi; izlang, shunda topasiz; taqillating, shunda u sizga ochiladi. 8 Chunki so'ragan har bir kishi oladi, izlagan topadi va taqillatganga eshik ochiladi. 9 Yoki orangizda o'g'li non so'rasa, unga tosh beradigan odam bormi? 10 Yoki baliq so'rasa, unga ilon beradimi? 11 Shunday qilib, agar sizlar yovuz bo'la turib, bolalaringizga yaxshi sovg'alar berishni bilsangiz, osmondagi Otangiz Undan so'raganlarga qanchalik ko'p yaxshilik beradi?! 12 Shunday qilib, odamlar sizlarga nima qilishlarini istasangiz, sizlar ham ularga shunday munosabatda bo'linglar. Chunki bu Tavrot va payg'ambarlar kitobidir. 13 Tor darvozadan kiringlar, chunki halokatga olib boradigan yo'l va darvoza kengdir. U yerdan kiruvchilar ko'p. 14 Chunki hayotga olib boradigan darvoza tor, yo'l esa tor, uni topadiganlar kam. 15 Soxta payg'ambarlardan ehtiyot bo'linglar. Ular sizlarga qo'y terisida kelishadi, lekin ichlarida ular yirtqich bo'rilardir. 16 Siz ularni mevalaridan bilib olasiz. Odamlar tikanlardan uzum yoki tikanlardan anjir yig'ishadimi? 17 Har bir yaxshi daraxt yaxshi meva beradi, yomon daraxt esa yomon meva beradi. 18 Yaxshi daraxt yomon meva bera olmaydi, yomon daraxt ham yaxshi meva bera olmaydi. 19 Yaxshi meva bermaydigan har bir daraxt kesilib, olovga tashlanadi. 20 Shuning uchun ularni mevalaridan bilib olasizlar.
4
Tog'dagi va'z
21 Menga: “Hazrat, Hazrat”, deb aytgan har bir kishi Osmon Shohligiga kirmaydi; faqat osmondagi Otamning irodasini bajo keltirgan kishi kiradi. 22 O'sha kuni ko'plar menga: “Yo Rabbiy, yo Rabbiy, biz Sening noming bilan bashorat qilmadikmi? Sening noming bilan jinlarni quvib chiqarmadikmi? Sening noming bilan ko'p mo''jizalar qilmadikmi?” - deyishadi. 23 Shunda Men ularga: “Men sizlarni hech qachon tanimaganman, Mendan ketinglar, ey yomonlik qiluvchilar”, deb aytaman. 24 Shuning uchun kim Mening bu so'zlarimni eshitib, ularga amal qilsa, Men uni uyini tosh ustiga qurgan dono odamga o'xshataman. 25 Yomg'ir yog'ib, sellar toshdi, shamollar esa boshladi va o'sha uyni urib yubordi; lekin u qulamadi, chunki u tosh ustiga qurilgan edi. 26 Mening bu so'zlarimni eshitib, ularga amal qilmagan har bir kishi uyini qum ustiga qurgan ahmoq odamga o'xshaydi. 27 Yomg'ir yog'ib, sellar toshdi, shamollar esa boshladi va o'sha uyni urib yubordi; uy qulab tushdi va uning qulashi juda katta bo'ldi. 28 Iso bu gaplarni aytib bo'lgach, xalq Uning ta'limotiga hayron qoldi. 29 Chunki u ularga ulamolar kabi emas, balki hokimiyatga ega bo'lgan odam kabi ta'lim berardi.
5