Gideon, jasur va qudratli odam Hakamlar 6 1 Isroil xalqi Egamizning nazarida qabihliklar qildi. Egamiz ularni yetti yil davomida Midiyon qo'liga berdi. 2 Midiyonlarning qo'li Isroilga qarshi g'alaba qozondi. Midiyonliklar tufayli Isroil xalqi o'zlarini tog'lardagi inlarga, g'orlarga va qal'alarga aylantirdi. 3 Isroil xalqi ekin ekkanda, Midiyonliklar, Amalekliklar va sharq xalqlari ularga hujum qilishdi. 4 Ular ularga qarshi qarorgoh qurib, Gazagacha yerning hosilini yo'q qilishdi, Isroil xalqi uchun na qo'y, na mol va na eshak qoldirdi. 5 Ular chorva mollari va chodirlari bilan kelishdi, chigirtkalar kabi ko'p kelishdi, chunki ularning o'zlari ham, tuyalari ham son-sanoqsiz edi. Ular yurtni vayron qilish uchun kirib kelishdi. 6 Midiyonliklar tufayli Isroil xalqi juda qashshoqlashdi va Isroil xalqi Egamizga iltijo qildi. 7 Isroil xalqi Midiyonliklar tufayli Egamizga iltijo qilganlarida, 8 Egamiz Isroil xalqiga bir paygʻambar yubordi. Paygʻambar ularga dedi: “Isroil xalqining Xudosi — Egamiz shunday demoqda: Men sizlarni Misrdan olib chiqdim, qullik uyidan olib chiqdim. 9 Men sizlarni misrliklarning va sizlarga zulm qilganlarning qo'lidan qutqardim, ularni oldingizdan quvib chiqardim va ularning yerlarini sizlarga berdim. 10 Men sizlarga: “Men Egangiz Xudoman, sizlar yashayotgan yurtdagi Amor xalqlarining xudolaridan qoʻrqmanglar”, dedim. Sizlar esa Mening soʻzimga quloq solmadingizlar. 11 Shu payt Egamizning farishtasi kelib, Ofradagi eman daraxti tagida o'tirdi. Bu eman daraxti Abuazrolik Yo'ashga tegishli edi. Uning o'g'li Gideon bug'doyni Midiyonliklardan yashirish uchun uzum siqish mashinasida yanchayotgan edi. 12 Shunda Egamizning farishtasi unga zohir bo'lib: «Ey jasur jangchi, Egamiz sen bilandir», dedi. 13 Gido'n unga dedi: — Ey Hazratim, agar Egamiz biz bilan bo'lsa, nega bularning hammasi bizga tushdi? Ota-bobolarimiz bizga: “Egamiz bizni Misrdan olib chiqmadimi?” deb aytib bergan mo''jizalari qayerda? Endi esa Egamiz bizni tashlab, Midiyonliklarning qo'liga topshirdi. 14 Egamiz unga qarab: «Mana shu qudrating bilan bor, Isroilni Midiyonlarning qo'lidan qutqar. Seni Men yubormadimmi?» – dedi.
1
Gideon, jasur va qudratli odam
15 U unga dedi: — Ey Xudoyim, Isroilni qanday qutqaraman? Mana, mening oilam Manashe qabilasida kambagʻal, men esa otamning xonadonida eng kichigiman. 16 Egamiz unga: «Men sen bilan birga bo‘laman, sen esa Midiyonliklarni bir odamday qirasan», – dedi. 17 U unga: «Agar men Sening nazaringda marhamat topgan bo‘lsam, menga Sen men bilan gaplashayotganingni ko‘rsatuvchi alomat ko‘rsat», dedi. 18 Men sizning oldingizga kelib, sovg'alarimni olib kelib, sizning oldingizga qo'ygunimcha, bu yerdan ketmang. U: «Siz qaytib kelguningizcha kutaman», dedi. 19 Gido'n ichkariga kirib, bir uloqcha va bir efa undan xamirturushsiz nonlar pishirdi. Go'shtni savatga solib, sho'rvani qozonga solib, eman daraxti tagiga olib chiqib, unga taqdim etdi. 20 Xudoning farishtasi unga: «Go‘shtni va xamirturushsiz nonlarni olib, mana bu tosh ustiga qo‘y va sho‘rvani quyi», – dedi. U shunday qildi. 21 Shunda Egamizning farishtasi qo'lidagi tayoqning uchini uzatib, go'sht va xamirturushsiz nonlarga tegizdi. Shunda toshdan olov chiqib, go'sht va xamirturushsiz nonlarni kuydirib yubordi. Shunda Egamizning farishtasi uning ko'z o'ngidan g'oyib bo'ldi. 22 Gido‘n uning Egamizning farishtasi ekanligini anglab yetgach, dedi: — Voy, ey Egamiz Rabbiy! Men Egamizning farishtasini yuzma-yuz ko‘rdim. 23 Egamiz unga dedi: — Tinchlik boʻlsin, qoʻrqma, sen oʻlmaysan. 24 Gido'n u yerda Egamizga atab qurbongoh qurdi va uni Yahova Shalom deb atadi. U bugungacha Abuezriylarning Ofra shahrida joylashgan. 25 O'sha kecha Egamiz unga dedi: “Otangning yetti yoshli ikkinchi buqasini ol. Otangning Baal qurbongohini buzib tashla va uning yonidagi Atirgul daraxtini kes. 26 Shu qoyada, belgilangan joyda, Egangiz Xudoga qurbongoh quring. Ikkinchi buqani olib, kesadigan daraxtzorning o'tinlari bilan kuydiriladigan qurbonlik qiling. 27 Gido'n o'nta xizmatkorini olib, Egamiz aytganini qildi. Otasining xonadonidan va shahar aholisidan qo'rqqanligi uchun buni kunduzi qila olmagani uchun kechasi qildi. 28 Shahar aholisi erta tongda turishganida, Baal qurbongohi vayron qilinganini, yonidagi Atirgul daraxti kesilganini va qurilgan qurbongohda ikkinchi buqa qurbonlik qilinganini ko'rishdi. 29 Ular bir-birlaridan: “Bu ishni kim qildi?” deb so‘rashdi. Ular so‘rab-surishtirib: “Bu ishni Yo‘sh o‘g‘li Gideon qildi”, deb javob berishdi. 30 Shahar aholisi Yo'ashga: — O'g'lingni olib chiq, u o'lsin, chunki u Baal qurbongohini buzib tashlagan va uning yonidagi Atirgulni kesib tashlagan, — dedilar. 31 Yo'ash unga qarshi turganlarning barchasiga dedi: — Baal uchun kurashasizlarmi? Uni qutqarasizlarmi? Uni himoya qiladigan odam hali tong otguncha o'ldirilsin. Agar u xudo bo'lsa, o'zi uchun kurashsin, chunki kimdir uning qurbongohini buzib tashlagan. 32 Shuning uchun o'sha kuni u unga Yerubbaal deb ism qo'ydi va: “Baal qurbongohini buzib tashlagani uchun u unga qarshi chiqsin”, dedi. 33 Shundan keyin barcha Midiyonliklar, Amalekliklar va sharq xalqlari to'planib, daryodan o'tib, Yizril vodiysida qarorgoh qurishdi. 34 Shunda Egamizning Ruhi Gido'nni qamrab oldi va u karnay chaldi; Abuazar ham uning orqasidan to'plandi. 35 U butun Manashe qabilasiga xabarchilar yubordi, ular ham o'z ortidan to'planishdi. U Osher, Zabulun va Naftali qabilalariga xabarchilar yubordi va ular ularni kutib olish uchun kelishdi. 36 Gido‘n Xudoga dedi: — Agar Sen aytganingdek, Isroilni mening qo‘lim bilan qutqarsang, 37 Mana, men junni yerga qo'yaman. Agar shudring faqat jun ustida bo'lsa va u butun yer yuzida quruq bo'lsa, Sen aytganingdek, Isroilni mening qo'lim bilan qutqarishingni bilaman. 38 Shunday bo'ldi: ertasi kuni u erta tongda turib, junni yig'di va junni shudring bilan siqib chiqardi, bir piyola suv to'ldi. 39 Gido'n Xudoga dedi: “Menga qarshi g'azabingni qo'zg'atma, men faqat bir marta gapiraman. Iltimos, jun bilan yana bir marta sinab ko'ray. Endi jun quruq bo'lsin, butun yer shudring bo'lsin.”
2
Gideon, jasur va qudratli odam
40 Xudo o'sha kecha shunday qildi: faqat jun quruq edi, yer esa shudring bilan qoplangan edi.
Hakamlar 7 1 Yerubbaal, yaʼni Gidoʻn, va u bilan birga boʻlgan barcha odamlar erta tongda turib, Xarod qudugʻi yonida qarorgoh qurishdi. Midiyonliklar lashkari ularning shimoliy tomonida, vodiydagi More tepaligida edi. 2 Egamiz Gido‘nga dedi: — Sening yoningdagi odamlar juda ko‘p, Men Midiyonliklarni ularning qo‘liga topshira olmayman. Isroil xalqi: “Meni o‘z qo‘lim bilan qutqardim”, deb Menga qarshi maqtanmasin. 3 Endi borib, xalqqa: “Kim qoʻrqsa va vahimaga tushsa, Gilad togʻidan qaytib ketsin”, deb eʼlon qil. Xalqdan yigirma ikki ming kishi qaytib keldi, oʻn ming kishi qoldi. 4 Egamiz Gido‘nga dedi: — Xalq hali ham ko‘p. Ularni suv bo‘yiga olib kel, u yerda sen uchun ularni sinab ko‘raman. Men senga kimni: “Bu sen bilan boradi”, desam, o‘sha sen bilan boradi. Kimni: “Bu sen bilan bo‘lmaydi”, desam, o‘sha ketmaydi. 5 Shunday qilib, u xalqni suv bo'yiga olib keldi. Egamiz Gido'nga dedi: «Suvni it kabi tili bilan yalab ichgan har bir kishini alohida qo'y, tiz cho'kib ichgan har bir kishini alohida qo'y. 6 Qo'llarini og'ziga olib, yalab ichganlarning soni uch yuz kishi edi. Qolganlarning hammasi suv ichish uchun tiz cho'kdilar. 7 Egamiz Gido‘nga dedi: — Suvni yalab ichgan uch yuz kishi bilan seni qutqaraman va Midiyonliklarni qo‘lingga topshiraman. Qolganlarning hammasini o‘z joyiga qo‘yib yubor. 8 Shunday qilib, xalq qo'llariga oziq-ovqat va karnaylarni oldi. U qolgan Isroil xalqini o'z chodirlariga jo'natdi va o'sha uch yuz kishini saqlab qoldi. Midiyon qo'shinini esa vodiyda uning ostida edi. 9 O'sha kechasi Egamiz unga: «O'rningdan tur, qo'shin tomon tush, chunki Men uni sening qo'lingga topshirdim», – dedi. 10 Agar pastga tushishdan qo'rqsangiz, xizmatkoringiz Fura bilan birga qo'shin tomonga boring. 11 Ularning nima deyishini eshitasan, shundan keyin qo'llaring kuchayib, qo'shin tomonga tushasan. Keyin u xizmatkori Fura bilan qo'shindagi qurollangan askarlarning tashqarisiga tushdi. 12 Midiyonliklar, Amalekliklar va sharqdagi barcha xalqlar vodiyda chigirtkalar kabi ko'p edilar; ularning tuyalari esa dengiz bo'yidagi qum kabi son-sanoqsiz edi. 13 Gido'n kelib, bir odam o'z hamrohiga tushini aytib berdi: — Men tush ko'rdim. Bir non Midiyon qo'shiniga to'kilib, chodirga yetib keldi. Chodirga urilib, yiqilib, ag'darilib ketdi. Chodir yonginasida yotardi. 14 Sherig‘i esa javob berib: — Bu Isroillik Yo‘sh o‘g‘li Gideonning qilichidan boshqa narsa emas, chunki Xudo Midiyonlarni va butun lashkarni uning qo‘liga berdi, — dedi. 15 Gido‘n tushning ta’birini va uning ta’birini eshitgach, sajda qildi va Isroil lashkariga qaytib: “Turinglar, chunki Egamiz Midiyon lashkarini sizning qo‘lingizga berdi”, dedi. 16 U uch yuz kishini uch guruhga bo'lib, har birining qo'liga karnay, bo'sh ko'zalar va ko'zalar ichida chiroqlar berdi. 17 Keyin u ularga dedi: — Menga qaranglar, sizlar ham shunday qilinglar. Men qarorgohning tashqarisiga chiqqanimda, men nima qilsam, sizlar ham shunday qilasizlar. 18 Men va men bilan birga bo'lganlar karnay chalganda, sizlar ham butun qarorgoh bo'ylab karnay chalib: “Egamizning va Gido'nning qilichi!” deb baqiringlar. 19 Gido'n va u bilan birga bo'lgan yuz kishi o'rtadagi navbatchilikning boshida qarorgohning tashqarisiga yetib kelishdi; ular endigina navbatchilikni o'rnatgan edilar. Ular karnay chalib, qo'llaridagi ko'zalarni sindirishdi. 20 Uchala guruh ham karnay chalib, koʻzalarni sindirib, chap qoʻllarida chiroqlarni, oʻng qoʻllarida esa karnaylarni chalib: “Egamizning va Gidoʻnning qilichi!” deb baqirishdi. 21 Ularning har biri qarorgoh atrofida o'z o'rnida turdi. Butun lashkar yugurib, qichqirib qochib ketdi.
3
Gideon, jasur va qudratli odam
22 Uch yuz kishi karnay chaldi. Egamiz butun lashkar bo'ylab har birining qilichini bir-biriga qarshi qo'ydi. Lashkar Zeraratdagi Baytshitta shahriga va Tabbotdagi Abelmexola chegarasiga qochib ketdi. 23 Isroil xalqi Naftali, Osher va butun Manashe qabilalaridan to'planib, Midiyonliklarni ta'qib qilishdi. 24 Gido‘n butun Efrayim tog‘lari bo‘ylab elchilarni yuborib: “Midiyonlarga qarshi pastga tushinglar va ulardan oldin Bayt-Bara va Iordan daryolarigacha bo‘lgan suvlarni egallab olinglar”, dedi. Shunda Efrayimning barcha odamlari to‘planib, Bayt-Bara va Iordan daryolarigacha bo‘lgan suvlarni egallab olishdi. 25 Ular Midiyonliklarning ikki bekini — Oreb va Zeebni qoʻlga olib, Orebni Oreb qoyasida, Zeebni esa Zeebning uzum siqish joyida oʻldirishdi. Midiyonliklarni taʼqib qilib, Oreb va Zeebning boshlarini Iordan daryosining narigi tomonidagi Gidoʻnga olib kelishdi.
Hakamlar 8 1 Efrayimliklar unga: “Nega bizga shunday xizmat qilding? Midiyonliklar bilan jang qilganingda bizni chaqirmading?” deb so‘rashdi va ular unga qattiq janjal qilishdi. 2 U ularga dedi: — Sizlarga qaraganda men nima qildim? Efrayimning uzumlarini yig‘ish Abuazerning uzumlaridan yaxshiroq emasmi? 3 Xudo Midiyon beklari Oreb va Zeyobni sizlarning qo'lingizga berdi. Sizlarga nisbatan men nima qila olardim?! Shunda ularning g'azabi bosildi. 4 Gido‘n Iordan daryosiga yetib kelib, uch yuz kishi bilan birga daryodan o‘tib ketdi. Ular charchagan bo‘lsalar ham, ularni ta’qib qilishardi. 5 U Sukkot aholisiga dedi: — Menga ergashayotgan odamlarga non beringlar, chunki ular holdan toygan. Men esa Midiyon shohlari Zevax va Zalmunnoni taʼqib qilyapman. 6 Sukkot beklari: — Zevah va Zalmunoning qoʻllari endi sening qoʻlingdami, biz sening qoʻshinlaringga non beraylikmi? — dedilar. 7 Gido‘n shunday dedi: — Shuning uchun, Egamiz Zevax va Zalmunnoni mening qo‘limga berganida, men sizlarning tanangizni cho‘lning tikanlari va tikanlari bilan yirtib tashlayman. 8 U yerdan u Penuelga borib, ularga ham xuddi shunday dedi. Penuelliklar ham unga Sukkotliklar javob bergandek javob berishdi. 9 U Penuel aholisiga ham shunday dedi: — Men tinchlik bilan qaytib kelganimda, bu minorani buzib tashlayman. 10 Zevah va Zalmunno Karkorda edilar. Ularning qoʻshinlari bilan birga oʻn besh mingga yaqin odam bor edi. Sharq xalqlarining barcha qoʻshinlaridan qolganlarning hammasi qirqib tashlandi. Qilich koʻtargan yuz yigirma ming kishi halok boʻldi. 11 Gido‘n Novah va Yo‘gbehoning sharqidagi chodirlarda yashovchilar yo‘lidan o‘tib, lashkarni tormor qildi, chunki lashkar xavfsiz edi. 12 Zevax bilan Zalmuno qochib ketgandan keyin, u ularning orqasidan quvdi va Midiyonning ikki shohi Zevax bilan Zalmunoni qo'lga olib, butun lashkarni sarosimaga soldi. 13 Yo'sh o'g'li Gido'n quyosh chiqmasdan oldin jangdan qaytib keldi. 14 U Sukkotlik bir yigitni tutib olib, undan so'radi. U unga Sukkot beklari va uning yetmish yetti oqsoqolini aytib berdi. 15 U Sukkot aholisining oldiga kelib dedi: — Mana Zevah va Zalmuno! Sizlar menga: “Zevah va Zalmunoning qoʻllari endi sizning qoʻlingizdami, charchagan odamlaringizga non berishimiz kerakmi?” deb haqorat qilgan edingizlar. 16 U shahar oqsoqollarini, cho'l tikanlari va tikanlarni olib, Sukkot aholisini o'rgatdi. 17 U Penuel minorasini vayron qildi va shahar aholisini qirib tashladi. 18 Keyin u Zevax va Zalmunodan so'radi: — Sizlar Toborda o'ldirgan odamlar qanday edi? — Ular: — Sizga o'xshagan odamlar edi, har biri shoh o'g'illariga o'xshardi, — deb javob berishdi.
4
Gideon, jasur va qudratli odam
19 — Ular mening aka-ukalarim, onamning oʻgʻillari edi. Xudo haqi, agar ularni tirik qoldirganingizda edi, men sizni oʻldirmas edim, — dedi u. 20 U to'ng'ich o'g'li Yeterga: «Tur, ularni o'ldir», dedi. Lekin yigit qilichini sug'urmadi, chunki u hali yosh edi, qo'rqardi. 21 Zebax bilan Zalmuno: «O‘rningdan tur va bizga hujum qil, chunki odam qanday bo‘lsa, uning kuchi ham shunday», — deyishdi. Gido‘n o‘rnidan turib, Zebax bilan Zalmunoni o‘ldirdi va tuyalarining bo‘ynidagi taqinchoqlarni tortib oldi. 22 Shunda Isroil xalqi Gido'nga: — Sen bizni Midiyon qo'lidan qutqarganing uchun, sen ham, o'g'ling ham, o'g'lingning o'g'li ham bizga hukmronlik qilsin, — dedilar. 23 Gido'n ularga dedi: — Men sizlarga hukmronlik qilmayman, o'g'lim ham sizlarga hukmronlik qilmaydi. Egamiz sizlarga hukmronlik qiladi. 24 Gido'n ularga dedi: — Sizlardan bir iltimosim bor, har biringiz o'ljangizdan menga birdan sirg'a beringlar. (Ular Ismoil avlodidan bo'lgani uchun oltin sirg'alarga ega edilar.) 25 Ular: “Biz ularga bajonidil beramiz”, deb javob berishdi. Ular kiyim yoyib, har biri oʻljasidan sirgʻalarni ustiga tashladi. 26 U so'ragan oltin sirg'alarning og'irligi 1700 tanga oltin edi. Midiyon shohlari kiygan taqinchoqlar, yoqalar, binafsha rangli kiyimlar va tuyalarining bo'ynidagi zanjirlardan tashqari. 27 Gido‘n undan bir efod yasab, uni o‘z shahri Ofraga qo‘ydi. Butun Isroil xalqi u yerda fohishalik qilib, Gido‘n va uning xonadoni uchun tuzoqqa aylandi. 28 Shunday qilib, Midiyon xalqi Isroil xalqiga bo'ysundirildi, shuning uchun ular endi boshlarini ko'tarishmadi. Gido'n davrida qirq yil davomida mamlakat tinchlikda edi. 29 Yo'ash o'g'li Yerubbaal borib, o'z uyida yashadi. 30 Gido'nning ko'p xotinlari bo'lgani uchun, uning jasadidan yetmishta o'g'li bor edi. 31 Shakamda yashovchi kanizagi ham unga o'g'il tug'di. Yusuf uning ismini Abumalek qo'ydi. 32 Yo'ash o'g'li Gido'n uzoq umr ko'rib, vafot etdi va otasi Yo'ashning qabriga, Abiezriylarning Ofra shahrida dafn qilindi. 33 Gido'n vafot etgan zahoti, Isroil xalqi yana qaytib, Baalga sig'inib, Baalberitni o'zlariga xudo qilib oldilar. 34 Isroil xalqi ularni har tomondan dushmanlarining qo'lidan qutqargan Egasi Xudoni eslamadi. 35 Ular Yerubbaalning — Gido'nning Isroilga ko'rsatgan barcha yaxshiliklariga qaramay, uning xonadoniga ham mehr ko'rsatmadilar.
Oyatma-oy taqsimoti Hakamlar kitobining 6-8-boblaridagi Gideon haqidagi hikoya Muqaddas Kitobdagi eng ta'sirli rivoyatlardan biridir. Unda bir xalqning isyon va zulm davri, kutilmagan qahramonning ikkilanib va qo'rqinchli chaqirig'i, atigi 300 kishi bilan qo'lga kiritilgan mo''jizaviy harbiy g'alaba va muvaffaqiyatning murakkab oqibatlari tasvirlangan.
6-bob: Zulm, chaqiriq va tayyorgarlik 1–6-oyatlar (Midiyonliklarning zulmi): Isroil xalqi Egamizning nazarida yomonlik qilgani uchun Xudo ularni yetti yilga Midiyonliklarning qo'liga topshirdi. Midiyonliklar, Amalekliklar va sharq xalqlari yerni vayron qilishdi, ekinlar va chorva mollarini yo'q qilishdi, isroilliklarni esa inlarda, g'orlarda va tog'larda yashirinishga majbur qilishdi. 7–10-oyatlar (Payg'ambarona tanbeh): Isroil xalqi Midiyonliklar tufayli Egamizga faryod qilganida, Xudo ularga O'zining inoyatini eslatish uchun payg'ambar yubordi - U ularni Misrdan
5
Gideon, jasur va qudratli odam
qanday olib chiqqanini va ularga Amor xalqlarining xudolaridan qo'rqmaslikni buyurganini - ammo ular Uning ovoziga quloq solishmagan edi. 11–16-oyatlar (Egamizning farishtasi paydo bo'ladi): Egamizning farishtasi kelib, Abiezrotlik Yo'ashga tegishli bo'lgan Ofradagi eman daraxti tagiga o'tirdi. Uning o'g'li Gideon bug'doyni midiyaliklardan yashirish uchun uzum siqish mashinasida yanchayotgan edi. Farishta: “Ey jasur jangchi, Egamiz sen bilandir”, dedi. Gideon bunga shubha bilan qaradi va Isroilning qashshoqligi va otasining uyidagi o'zining past mavqeiga ishora qildi. Egamiz unga: “Albatta, men sen bilan bo'laman”, deb ishontirdi. 17–24-oyatlar (Qabul qilish belgisi): Gido'n go'sht va xamirturushsiz nonlar tayyorlayotgan Xudoning chindan ham gapirayotganini isbotlash uchun belgi so'radi. Farishta qurbonlikka tayoqchasining uchi bilan tegib ketganida, toshdan olov chiqib, uni kuydirib yubordi va farishta g'oyib bo'ldi. Gido'n kimligini anglab, hayoti uchun qo'rqdi, lekin Xudovand unga: "Tinchlik bo'lsin; qo'rqma, sen o'lmaysan", dedi. Gido'n u yerda Yahova-shalom (Rabbimiz tinchlikdir) nomli qurbongoh qurdi . 25–32-oyatlar (Baal qurbongohining vayron qilinishi): O'sha kecha Xudo Gido'nga otasining ikkinchi buqasini olib, otasining Baal qurbongohini buzib tashlashni, yonidagi yog'och bog'ni (Ashera) kesishni buyurdi. Gido'n buni oilasi va shahar aholisidan qo'rqib, kechasi o'nta xizmatkori bilan qildi. Ertasi kuni ertalab shahar aholisi uning o'limini talab qilishdi, ammo Yo'ash uni himoya qilib: "Siz Baal uchun kurashasizmi?... o'z ishini himoya qilsin", dedi. Shu sababli Gido'nga Yerubbaal ("Baal unga qarshi kurashsin") deb ism qo'yildi. 33–35-oyatlar (Xudoning Ruhi Gido'nga kuch beradi): Midiyonliklar va Amalekliklar to'planib, Yizril vodiysida qarorgoh qurishdi. "Egamizning Ruhi Gido'nga tushdi" (so'zma-so'z uni kiydirdi) va u karnay chalib, Abuazer, Osher, Zabulun va Naftali qabilalarini o'ziga ergashish uchun to'pladi. 36–40-oyatlar (Junning belgisi): Gido'n hali ham tasalli izlab, Xudodan jun jun yordamida belgi so'radi. Birinchidan, u yer quruq bo'lganda faqat junga shudring so'radi; Xudo bunga ruxsat berdi. Keyin u yer shudring bilan junning quruq bo'lishini so'radi; Xudo buni ham qildi.
7-bob: Ozg'inlashgan armiya va Midiyon ustidan qozonilgan g'alaba 1–3-oyatlar (Qo'shinni qisqartirish): Yerubbaal (Gido'n) va uning qo'shini Xarod qudug'i yonida qarorgoh qurishdi, Midiyonliklar esa shimolda edilar. Xudo Gido'nga Isroil Xudodan ustun bo'lmasligi uchun odamlar juda ko'p ekanligini aytdi . Xudo Gido'nga qo'rqqan har bir kishi ketishi mumkinligini e'lon qilishni buyurdi. 22 000 kishi ketdi , 10 000 kishi esa orqada qoldi. 4–8-oyatlar (Suv sinovi): Xudo hali ham juda ko'p ekanligini aytdi. U Gido'nga ularni suvga tushirishni buyurdi, u yerda ularni ajratdi. Suvni it kabi tillari bilan chaqib ichganlar (300 kishi) alohida ajratildi. Tiz cho'kib ichganlar uylariga jo'natildi. Atigi 300 kishi bilan Xudo Midiyonni Gido'nning qo'liga topshirishga va'da berdi. 9–15-oyatlar (Midiyonliklarning tushi): O'sha kecha Xudo Gido'nga dushman lageriga borishni buyurdi, chunki U uni qo'liga topshirgan edi. Gido'n xizmatkori Fura bilan birga Midiyonlik askarning sherigiga tushida arpa nonidan tayyorlangan non Midiyonliklarning qo'shiniga qulab tushayotgani va chodirga urilib, u qulab tushgani haqida gapirib berayotganini eshitdi. Boshqa askar
6
Gideon, jasur va qudratli odam
buni shunday talqin qildi: "Bu Gido'nning qilichidan boshqa narsa emas... chunki Xudo Midiyonliklarni uning qo'liga topshirdi". Xudoga sajda qilib, Gido'n ishonch bilan odamlari oldiga qaytdi. 16–22-oyatlar (Chiroqlar va ko'zalar strategiyasi): Gido'n 300 kishini uch guruhga ajratdi. U har bir kishiga bittadan karnay, bo'sh ko'za va ko'za ichidagi mash'ala berdi . Kechasi lagerni o'rab olib, ular karnay chalishdi, ko'zalarni sindirishdi, chap qo'llarida mash'alalar va o'ng qo'llarida karnaylarni ushlab: "Egamizning va Gido'nning qilichi", deb baqirishdi. Midiyonliklarning qarorgohini vahima bosib oldi va Egamiz butun qo'shin bo'ylab har bir kishining qilichini bir-biriga qarshi qo'ydi. 23–25-oyatlar (Taqdir): Naftali, Osher va Manashedan bo'lgan Isroil xalqi qochib ketayotgan Midiyonliklarni ta'qib qilishdi. Gido'n Efrayim tog'idan o'tib, ularning oldidagi Bayt-Bara va Iordan suvlarini egallash uchun xabarchilar yubordi. Ular Midiyonlik ikki shahzoda Oreb va Zeebni qo'lga olib, qatl qilishdi va ularning boshlarini Gido'nga qaytarib olib kelishdi.
8-bob: Ta'qib, mojarolar va oqibatlar 1–3-oyatlar (Efrayim bilan diplomatik qaror): Efrayim odamlari jangga ilgari chaqirilmaganliklaridan achchiqlanib shikoyat qilishdi. Gido'n kamtarlik va xushmuomalalik bilan javob berdi: "Men sizlarga qaraganda nima qildim? Efrayimning uzumlarini terib olish Abuazarning uzumlaridan yaxshiroq emasmi?" Uning yumshoq javobi ularning g'azabini qaytardi. 4–9-oyatlar (Sukkot va Penuelda rad javobi): Gideon va uning charchagan 300 kishisi qolgan Midiyon shohlari Zeva va Zalmunni ta'qib qilish uchun Iordan daryosidan o'tib ketishdi. Ular Sukkot va Penuel oqsoqollaridan charchagan qo'shinlarni to'ydirish uchun non so'rashdi, ammo rahbarlar Gideonni masxara qilishdi va hali shohlarni qo'lga olmaganliklarini aytib, rad etishdi. Gideon ularni tikanlar va tikanlar bilan jazolash uchun qaytib kelishini ogohlantirdi. 10–17-oyatlar (Jazo va Asirga olish): Gideon qolgan Midiyon qo'shinini hayratda qoldirdi va Zevah va Zalmunna shohlarini asirga oldi . Qaytib kelgach, u Sukkot oqsoqollarini cho'l tikanlari va tikanlari bilan jazoladi, Penuel minorasini esa buzib tashladi va shahar aholisini o'ldirdi. 18–21-oyatlar (Shohlar taqdiri): Gido'n Zebax va Zalmunnadan Toborda qanday odamlarni o'ldirganliklarini so'radi va ular o'z akalari ekanligini aniqladi. U to'ng'ich o'g'li Yeterga ularni o'ldirishni buyurdi, lekin bola hali yoshligidan qo'rqdi. Keyin ikki shoh Gido'nga ularni o'zi urishini so'rashdi va Gido'n ularni o'ldirdi, tuyalarining bo'ynidagi yarim oy bezaklarini oldi. 22–27-oyatlar (Oltin Efod va Isroilning yo'qolishi): Isroil Gideon va uning avlodini merosxo'r hukmdorlar qilishga harakat qildi, ammo Gideon qat'iy ravishda rad etdi va: "Egamiz sizlarga hukmronlik qiladi", dedi. Biroq, Gideon bir iltimos qildi: har bir kishi o'ljasidan unga sirg'a berishini. U 1755 tanga oltin yig'ib, efod yasab , uni o'z shahri Ofraga qo'ydi. Afsuski, butun Isroil u yerda fohishalik qildi va bu Gideon va uning xonadoni uchun tuzoqqa aylandi. 28–35-oyatlar (Gido'nning o'limi va Isroilning unutuvchanligi): Midiyonlar bo'ysundirildi va Gido'nning hayoti davomida yer 40 yil tinchlikda yashadi. Gido'n yaxshi qarilikda vafot etdi va otasi Yo'ashning qabriga dafn qilindi. Uning o'limidan so'ng darhol isroilliklar ruhiy zinoga qaytdilar, Baal-beritga sig'inishdi va Yerubbaal (Gido'n) xonadoniga qilgan barcha yaxshiliklari uchun mehr ko'rsatmadilar.
7
Gideon, jasur va qudratli odam
Gideon hikoyasidan asosiy saboqlar Xudo imkonsiz va kuchsizlardan foydalanadi: Gido'n qo'rquvdan yashirinishni boshladi va o'z qabilasini Manashe qabilasining eng zaifi deb bildi. Xudo g'alaba inson kuchidan emas, balki ilohiy kuchdan kelishini isbotlash uchun uning qo'shinini ataylab 32 000 dan 300 gacha kamaytirdi. Insoniy shubhalarga sabr-toqat: Xudo Gideonning chuqur ishonchsizliklari va alomatlar (olov va jun) so'rashlarini nihoyatda sabr-toqat va inoyat bilan qabul qildi va uning imonini bosqichmabosqich mustahkamladi. Haqiqiy yetakchilik kamtarlikni o'z ichiga oladi: Gideon zaif qabila siyosatini muvaffaqiyatli boshqargan (Efrayim xalqini tinchlantirgan) va faqat Xudo Isroil ustidan hukmronlik qilishi kerakligini tan olib, shohlik hokimiyatidan qat'iyan voz kechgan. Muvaffaqiyatdagi murosaga kelish xavfi: Gideonning ajoyib g'alabalariga qaramay, oltin efodni yaratishi uning oilasi va millati uchun ruhiy tuzoqqa (butparastlikka) aylandi, bu esa buyuk g'alabadan keyin ham, ayniqsa, ruhiy hushyorlik zarurligini isbotladi.
8