Skip to main content

Uyghur - The Gospel of Luke

Page 1

‫لۇقا‬ ‫‪1‬باب‬‫‪1‬چۈنكى نۇرغۇن كىاىلەر ئارىمىزغا جەزمەن ئىاىنىدىغان ئىالرنى بايان قىلىش ئۈچۈن قول تۇتۇشۇپ يولغا چىقتى‪.‬‬ ‫‪2‬ئۇلر باشتىن‪-‬ئاخىر ئۆز كۆزى بىلەن كۆرگۈچىلەر ۋە سۆزنىڭ خىزمەتچىلىرى بولغان بىزگە يەتكۈزگەندەك‪.‬‬ ‫‪3‬ھەممىنى باشتىن‪-‬ئاخىر تولۇق چۈشىنىپ ‪ ،‬سىزگە ئەڭ ئېسىل تېئوفىلۇسنى تەرتىپلىك يېزىش ماڭا ياخاى تۇيۇلدى‪.‬‬ ‫‪4‬سىلەرگە بۇيرۇلغان نەرسىلەرنىڭ ئېنىقلىقىنى بىلەلەيسىلەر‪.‬‬ ‫‪5‬يەھۇدىيە پادىااھى ھىرود خاننىڭ زامانىدا ‪ ،‬ئابىيانىڭ يولىدا زەكەرىيا ئىسىملىك بىر روھانىي بار ئىدى ‪ ،‬ئۇنىڭ ئايالى ھارۇننىڭ قىزلىرىدىن‬ ‫بولۇپ ‪ ،‬ئىسمى ئېلىزابېت ئىدى‪.‬‬ ‫‪6‬ئۇلر ھەر ئىككىلىسى خۇدا ئالدىدا ھەققانىي ئادەم بولۇپ ‪ ،‬پەرۋەردىگارنىڭ بارلىق ئەمر‪-‬پەرمانلىرىدا ئەيىبسىز ماڭدى‪.‬‬ ‫‪7‬ئۇلرنىڭ بالىسى يوق ‪ ،‬چۈنكى ئېلىزابېت تۇغماس بولغاچقا ‪ ،‬ھەر ئىككىلىسى بىر نەچچە يىلدىن بۇيان قاتتىق ئازابلندى‪.‬‬ ‫‪8‬ئۇ روھانىينىڭ خىزمىتىنى تەرتىپ بويىچە خۇدا ئالدىدا ئىجرا قىلىۋاتقاندا ‪،‬‬ ‫‪9‬روھانىينىڭ ئادىتى بويىچە ‪ ،‬ئۇ پەرۋەردىگارنىڭ ئىبادەتخانىسىغا كىرگەندە خۇشبۇي ئىسرىقلرنى كۆيدۈرۈش ئىدى‪.‬‬ ‫‪10‬خاليىق ئىسرىق ۋاقتىدا ‪ ،‬دۇئا‪-‬تىلۋەت قىلمايتتى‪.‬‬ ‫‪11‬ئۇنىڭغا خۇشبۇي قۇربانلىق سۇپىسىنىڭ ئوڭ تەرىپىدە تۇرغان پەرۋەردىگارنىڭ پەرىاتىسى كۆرۈندى‪.‬‬ ‫‪12‬زەكەرىيا ئۇنى كۆرۈپ قاتتىق بىئارام بولدى‪.‬‬ ‫‪13‬پەرىاتە ئۇنىڭغا« ‪:‬قورقما ‪ ،‬زەكەرىيا ‪ ،‬چۈنكى دۇئايىڭ ئاڭلندى ‪.‬ئايالىڭىز ئېلىزابېت سىزگە بىر ئوغۇل تۇغۇپ بېرىدۇ ‪ ،‬ئۇنىڭ ئىسمىنى‬ ‫جون دەپ ئاتايسىز‪.‬‬ ‫‪14‬سەن خۇشاللىق ۋە خۇشاللىققا ئېرىاىسەن ‪.‬ئۇنىڭ تۇغۇلۇشىدىن نۇرغۇن كىاىلەر خۇشال بولىدۇ‪.‬‬ ‫‪15‬چۈنكى ئۇ پەرۋەردىگارنىڭ نەزىرىدە ئۇلۇغ بولىدۇ ‪ ،‬شارابمۇ ‪ ،‬كۈچلۈك ئىچىملىكمۇ ئىچمەيدۇ ‪.‬ئۇ ئانىسىنىڭ قورسىقىدىنمۇ مۇقەددەس‬ ‫روھقا تولىدۇ‪.‬‬ ‫‪16‬ئىسرائىللرنىڭ نۇرغۇنلىرى پەرۋەردىگارى خۇداغا يۈزلىنىدۇ‪.‬‬ ‫‪17‬ئۇ ئىلياسنىڭ روھى ۋە كۈچ‪-‬قۇدرىتى بىلەن ئۇنىڭ ئالدىغا بېرىپ ‪ ،‬ئاتىلرنىڭ قەلبىنى بالىلرغا ‪ ،‬ئاسىيلىق قىلغۇچىلر ئادىل ئەقىل‪-‬‬ ‫پاراسەتكە بويسۇندۇرىدۇ ‪.‬پەرۋەردىگار ئۈچۈن تەييارلنغان خەلقنى تەييارلش‪.‬‬ ‫‪18‬زەكەرىيا پەرىاتەگە ‪: -‬بۇنى قانداق بىلىمەن؟ چۈنكى مەن بىر ياشانغان ئادەم ‪ ،‬ئايالىم نەچچە يىلدىن بۇيان قاتتىق ئازابلندى‪.‬‬ ‫‪19‬پەرىاتە ئۇنىڭغا جاۋابەن ‪: -‬مەن جىبرىئىل ‪ ،‬مەن خۇدانىڭ ھۇزۇرىدا ‪.‬مەن سىلەرگە سۆزلەشكە ۋە بۇ خۇش خەۋەرنى يەتكۈزۈش‬ ‫ئۈچۈن ئەۋەتىلدىم‪.‬‬ ‫‪20‬مانا ‪ ،‬بۇ ئىالر ئەمەلگە ئاشۇرۇلغانغا قەدەر ‪ ،‬گاچا بولۇپ ‪ ،‬سۆزلىيەلمەيسەن ‪ ،‬چۈنكى سەن ئۆز قەرەلىدە ئەمەلگە ئاشىدىغان‬ ‫سۆزلىرىمگە ئىاەنمەيسەن‪.‬‬ ‫‪21‬كىاىلەر زەكەرىيانى ساقلپ ‪ ،‬ئۇنىڭ بۇتخانىدا ئۇزۇن تۇرغانلىقىغا ھەيران قالدى‪.‬‬ ‫‪22‬ھەزرىتى ئەيسا سىرتقا چىقىپ ‪ ،‬ئۇلرغا گەپ قىللمىدى ‪.‬ئۇلر ئىبادەتخانىدا بىر كۆرۈنۈشنى كۆرگەنلىكىنى ھېس قىلدى‪.‬‬ ‫‪23‬خىزمەت ۋاقتى توشقاندىن كېيىن ‪ ،‬ئۇ ئۆز ئۆيىگە كەتتى‪.‬‬ ‫‪24‬شۇ كۈندىن كېيىن ‪ ،‬ئايالى ئېلىزابېت ھامىلىدار بولۇپ ‪ ،‬بەش ئاي ئۆزىنى يوشۇرۇپ‪:‬‬ ‫‪25‬پەرۋەردىگار ماڭا قارىغان كۈنلەردە ‪ ،‬ماڭا قىلغان تۆھمەتلىرىمنى يوقىتىش ئۈچۈن ‪ ،‬ماڭا شۇنداق قىلدى‪.‬‬ ‫‪26‬ئالتىنچى ئايدا ‪ ،‬جىبرىئىل پەرىاتە خۇدادىن جەلىلىيە ئۆلكىسىدىكى ناسىرە شەھىرىگە ئەۋەتىلدى‪.‬‬ ‫‪27‬داۋۇتنىڭ جەمەتىدىن يۈسۈپ ئىسىملىك بىر ئەرگە ياتلىق بولغان بىر قىزغا ‪.‬قىزنىڭ ئىسمى مەريەم ئىدى‪.‬‬ ‫‪28‬پەرىاتە ئۇنىڭ قېاىغا كېلىپ _ ‪:‬سالم ‪ ،‬ھۆرمەتكە سازاۋەر ئادەم ‪ ،‬رەببىم سەن بىلەن بىللە ‪ ،‬سەن ئاياللر ئارىسىدا بەختلىكسەن‪.‬‬ ‫‪29‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇنى كۆرۈپ ‪ ،‬ئۇنىڭ گېپىدىن ئەنسىرەپ ‪ ،‬ئۇنىڭ قانداق سالم بولۇشى كېرەكلىكىنى كۆڭلىگە پۈكتى‪.‬‬ ‫‪30‬پەرىاتە ئۇنىڭغا ‪: -‬مەريەم ‪ ،‬قورقما ‪ ،‬چۈنكى سەن خۇدانىڭ ئىلتىپاتىغا ئېرىاتىڭ‪.‬‬ ‫‪31‬مانا ‪ ،‬قورسىقىڭىزدا ھامىلىدار بولۇپ ‪ ،‬بىر ئوغۇل تۇغۇپ ‪ ،‬ئۇنىڭ ئىسمىنى ئەيسا دەپ ئاتايسىز‪.‬‬ ‫‪32‬ئۇ ئۇلۇغ بولىدۇ ۋە ئەڭ ئۇلۇغ ئوغلى دەپ ئاتىلىدۇ ‪.‬پەرۋەردىگار خۇدا ئۇنىڭغا ئاتىسى داۋۇتنىڭ تەختىنى بېرىدۇ‪.‬‬ ‫‪33‬ئۇ ياقۇپنىڭ ئەۋلدىغا مەڭگۈ ھۆكۈمرانلىق قىلىدۇ ‪.‬ئۇنىڭ پادىااھلىقىنىڭ ئاخىرى بولمايدۇ‪.‬‬ ‫‪34‬ئاندىن ‪ ،‬مەريەم پەرىاتەگە ‪: -‬مەن بىر ئادەمنى تونۇمايمەن‪.‬‬ ‫‪35‬پەرىاتە ئۇنىڭغا جاۋابەن ‪: -‬مۇقەددەس روھ سېنىڭ ئۈستۈڭگە كېلىدۇ ‪ ،‬ھەممىدىن ئۇلۇغ خۇدانىڭ كۈچ‪-‬قۇدرىتى سېنى سايە قىلىدۇ ‪،‬‬ ‫شۇڭا سەندىن تۇغۇلغان مۇقەددەس نەرسە خۇدانىڭ ئوغلى دەپ ئاتىلىدۇ‪.‬‬ ‫‪36‬مانا ‪ ،‬نەۋرە تۇغقانلىرىڭىز ئېلىزابېتمۇ قېرىغاندا بىر ئوغۇل تۇغدى ‪.‬بۇ ئۇنىڭ بىلەن تۇغماس دەپ ئاتالغان ئالتىنچى ئاي‪.‬‬ ‫‪37‬چۈنكى ‪ ،‬خۇدا بىلەن ھېچ ئىش مۇمكىن ئەمەس‪.‬‬ ‫‪38‬مەريەم« ‪:‬پەرۋەردىگارنىڭ خىزمەتكارى !ماڭا قىلغان سۆزىڭ بويىچە بولسۇن ‪.‬پەرىاتە ئۇنىڭدىن ئايرىلدى‪.‬‬ ‫‪39‬ئۇ ۋاقىتلردا مەريەم ئورنىدىن تۇرۇپ ‪ ،‬تاغلىق رايونغا ‪ ،‬يەھۇدىيە شەھىرىگە باردى‪.‬‬ ‫‪40‬زەكەرىيانىڭ ئۆيىگە كىرىپ ‪ ،‬ئېلىزابېتقا سالم بەردى‪.‬‬ ‫‪41‬ئېلىزابېت مەريەمنىڭ سالىمىنى ئاڭلىغاندىن كېيىن ‪ ،‬بوۋاق ئۇنىڭ قورسىقىغا سەكرىدى ‪.‬ئېلىزابېت مۇقەددەس روھقا تولدى‪:‬‬ ‫‪42‬ئۇ قاتتىق ئاۋاز بىلەن _ ‪:‬ئاياللر ئارىسىدا بەختلىك ‪ ،‬قورسىقىڭىزنىڭ مېۋىسى نەقەدەر بەختلىك!‬


‫لۇقا‬

‫‪43‬پەرۋەردىگارىمنىڭ ئانىسى مېنىڭ يېنىمغا كەلسۇن‪.‬‬ ‫‪44‬چۈنكى ‪ ،‬سالمنىڭ ساداسى قۇلىقىمغا ئاڭلنغان ھامان ‪ ،‬بوۋاق خۇشاللىقىمدىن قورسىقىمغا سەكرىدى‪.‬‬ ‫‪45‬ئىمان ئېيتقانلر نېمىدېگەن بەختلىك!‬ ‫‪46‬مەريەم« ‪:‬جېنىم پەرۋەردىگارنى ئۇلۇغليدۇ »دېدى‪.‬‬ ‫‪47‬مېنىڭ روھىم نىجاتكارىم خۇداغا خۇشال بولدى‪.‬‬ ‫‪48‬چۈنكى ئۇ خىزمەتكارىنىڭ تۆۋەن مۈلكىنى كۆزدە تۇتتى ‪ ،‬چۈنكى ‪ ،‬بۇنىڭدىن كېيىن ئەۋلدلر مېنى بەختلىك دەپ ئاتايدۇ‪.‬‬ ‫‪49‬چۈنكى كۈچلۈك ئادەم ماڭا چوڭ ئىالرنى قىلدى ‪.‬ئۇنىڭ ئىسمى مۇقەددەس‪.‬‬ ‫‪50‬ئۇنىڭ رەھمىتى ئەۋلدتىن ئەۋلدقا قورقىدىغانلرغا‪.‬‬ ‫‪51‬ئۇ قولى بىلەن كۈچ كۆرسەتتى ‪.‬ئۇ مەغرۇرلرنى ئۇلرنىڭ قەلبىدىكى تەسەۋۋۇرغا چېچىۋەتتى‪.‬‬ ‫‪52‬ئۇ كۈچلۈكلەرنى ئورۇنلىرىدىن چۈشۈردى ۋە ئۇلرنى تۆۋەن دەرىجىگە كۆتۈردى‪.‬‬ ‫‪53‬ئۇ ئاچ قالغانلرنى ياخاى نەرسىلەر بىلەن تولدۇردى ‪.‬ئۇ بايلرنى قۇرۇق يولغا ئەۋەتتى‪.‬‬ ‫‪54‬ئۇ ئۆزىنىڭ رەھىم‪-‬شەپقىتىنى ئەسلەش ئۈچۈن ‪ ،‬بەندىسى ئىسرائىلنى يۆلىدى‪.‬‬ ‫‪55‬ئۇ ئەجدادلىرىمىزغا ‪ ،‬ئىبراھىمغا ۋە ئۇنىڭ ئەۋلدلىرىغا مەڭگۈ سۆز قىلدى‪.‬‬ ‫‪56‬مەريەم ئۇنىڭ بىلەن ئۈچ ئاي ئەتراپىدا تۇرۇپ ‪ ،‬ئۆيىگە قايتىپ كەلدى‪.‬‬ ‫‪57‬ئېلىزابېتنىڭ ئۇنى قۇتۇلدۇرىدىغان ۋاقتى كەلدى ‪.‬ئۇ بىر ئوغۇل تۇغدى‪.‬‬ ‫‪58‬قوشنىلىرى ۋە نەۋرە تۇغقانلىرى پەرۋەردىگارنىڭ ئۇنىڭغا قانداق رەھىم‪-‬شەپقەت قىلغانلىقىنى ئاڭلىدى ‪.‬ئۇلر ئۇنىڭ بىلەن خۇشال بولدى‪.‬‬ ‫‪59‬سەككىزىنچى كۈنى ‪ ،‬ئۇلر بالىنى خەتنە قىلىش ئۈچۈن كەلدى ‪.‬ئۇلر ئۇنى ئاتىسىنىڭ ئىسمى بىلەن زەكەرىيا دەپ ئاتىدى‪.‬‬ ‫‪60‬ئانىسى جاۋاب بېرىپ ‪: -‬ئۇنداق ئەمەس ‪.‬ئەمما ئۇ يەھيا دەپ ئاتىلىدۇ‪.‬‬ ‫‪61‬ئۇلر ئۇنىڭغا _ ‪:‬تۇغقانلىرىڭدىن بۇ ئىسىم بىلەن ئاتالغانلر يوق‪.‬‬ ‫‪62‬ئۇلر ئاتىسىغا قانداق چاقىرغانلىقىنى كۆرسەتتى‪.‬‬ ‫‪63‬ئۇ بىر يېزىق جەدۋىلىنى سورىدى ۋە مۇنداق يازدى« ‪:‬ئۇنىڭ ئىسمى يەھيا ‪.‬ئۇلر ھەممىنى ھەيران قالدۇردى‪.‬‬ ‫‪64‬ئۇنىڭ ئاغزى دەرھال ئېچىلىپ ‪ ،‬تىلى بوشىاىپ ‪ ،‬سۆز قىلدى ۋە خۇدانى مەدھىيىلىدى‪.‬‬ ‫‪65‬ئەتراپتا ياشايدىغانلرنىڭ ھەممىسىدە قورقۇنچ پەيدا بولدى ‪.‬بۇ سۆزلەرنىڭ ھەممىسى يەھۇدىيەدىكى بارلىق تاغلىق رايونلردا‬ ‫چەتئەلردە ياڭرىدى‪.‬‬ ‫‪66‬ئۇلرنىڭ سۆزىنى ئاڭلىغانلرنىڭ ھەممىسى كۆڭلىدە تۇرۇپ« ‪:‬بۇ قانداق بال !پەرۋەردىگارنىڭ قولى ئۇنىڭ بىلەن بىللە ئىدى‪.‬‬ ‫‪67‬ئاتىسى زەكەرىيا مۇقەددەس روھقا تولدى ۋە بېاارەت بېرىپ‪:‬‬ ‫‪68‬ئىسرائىللرنىڭ پەرۋەردىگارى خۇداغا مۇبارەك بولسۇن ‪.‬چۈنكى ئۇ ئۆز خەلقىنى زىيارەت قىلدى ۋە ئۇنى قۇتۇلدۇردى‪.‬‬ ‫‪69‬ئۇ خىزمەتكارى داۋۇتنىڭ ئۆيىدە بىزگە نىجاتلىق ئاتا قىلدى‪.‬‬ ‫‪70‬ئۇ دۇنيا باشلنغاندىن تارتىپ ھازىرغىچە بولغان مۇقەددەس پەيغەمبەرلىرىنىڭ ئاغزىدا سۆزلىگەندە‪:‬‬ ‫‪71‬بىزنىڭ دۈشمىنىمىزدىن ۋە بىزنى ئۆچ كۆرىدىغانلرنىڭ قولىدىن قۇتۇلۇشىمىز كېرەك‪.‬‬ ‫‪72‬ئەجدادلىرىمىزغا ۋەدە قىلىنغان رەھىم‪-‬شەپقەتنى ئادا قىلىش ۋە ئۇنىڭ مۇقەددەس ئەھدىسىنى ئەسلەش‪.‬‬ ‫‪73‬ئۇ ئاتىمىز ئىبراھىمغا بەرگەن قەسەم ‪،‬‬ ‫‪74‬ئۇ بىزگە بەرسۇن ‪ ،‬دۈشمەنلىرىمىزنىڭ قولىدىن قۇتۇلۇشىمىز ئۇنىڭغا قورقماي ئۇنىڭغا خىزمەت قىلسۇن ‪،‬‬ ‫‪75‬ھاياتىمىزنىڭ پۈتۈن كۈنلىرى ئۇنىڭ ئالدىدا مۇقەددەس ۋە ھەققانىيلىق بىلەن‪.‬‬ ‫‪76‬ئەي بالم ‪ ،‬سەن ئەڭ ئۇلۇغ پەيغەمبەر دەپ ئاتىلىدۇ ‪ ،‬چۈنكى سەن پەرۋەردىگارنىڭ ئالدىدا ئۇنىڭ يوللىرىنى تەييارليسەن‪.‬‬ ‫‪77‬گۇناھلىرىنى كەچۈرۈم قىلىش ئارقىلىق ئۆز خەلقىگە نىجاتلىق توغرىسىدا بىلىم بېرىش‪.‬‬ ‫‪78‬خۇدايىمىزنىڭ رەھىم‪-‬شەپقىتى بىلەن ‪.‬شۇنىڭ بىلەن يۇقىرىدىن كەلگەن كۈنلەر بىزنى زىيارەت قىلدى ‪،‬‬ ‫‪79‬قاراڭغۇلۇقتا ۋە ئۆلۈم سايىسىدا ئولتۇرغانلرغا نۇر بېرىش ‪ ،‬پۇتىمىزنى تىنچلىق يولىغا يېتەكلەش‪.‬‬ ‫‪80‬بال چوڭ بولۇپ ‪ ،‬روھى كۈچىيىپ ‪ ،‬ئىسرائىلىيەگە كۆرۈنگەنگە قەدەر چۆلدە قالدى‪.‬‬ ‫ئىككىنچى باب‬ ‫‪1‬ئۇ كۈنلەردە ‪ ،‬قەيسەر ئاۋگۇسۇستىن پۈتۈن دۇنيانىڭ باج ئېلىنىاى توغرىسىدا پەرمان چىقتى‪.‬‬ ‫( ‪2‬بۇ باج تۇنجى قېتىم كىرىنىيۇس سۈرىيەنىڭ ۋالىيسى بولغاندا قىلىنغان)‪.‬‬ ‫‪3‬ھەممەيلەن ئۆز شەھىرىگە باج ئېلىندى‪.‬‬ ‫‪4‬يۈسۈپ يەنە جەلىلىيە ئۆلكىسىدىن ناسىرە شەھىرىدىن يەھۇدىيەگە ‪ ،‬بەيتلەھەم دەپ ئاتىلىدىغان داۋۇت شەھىرىگە باردى( ‪.‬چۈنكى ئۇ‬ ‫داۋۇتنىڭ ئۆيى ۋە نەسەبىدىن ئىدى )‪:‬‬ ‫‪5‬ئۇنىڭ ئايالى مەريەم بىلەن باج ئېلىش ‪ ،‬بالىسى بىلەن ئۇلۇغ بولۇش‪.‬‬ ‫‪6‬شۇنداق قىلىپ ‪ ،‬ئۇلر ئۇ يەردە تۇرغاندا ‪ ،‬ئۇنى قۇتۇلدۇرىدىغان كۈنلەر توشتى‪.‬‬ ‫‪7‬ئۇ تۇنجى ئوغلىنى تۇغۇپ ‪ ،‬ئۇنى ئوراپ تۇرغان كىيىملەرگە ئوراپ ‪ ،‬ئوتلققا قويدى ‪.‬چۈنكى مېھمانخانىدا ئۇلرغا ئورۇن يوق ئىدى‪.‬‬ ‫‪8‬شۇ دۆلەتتە پادىچىلر كېچىسى پادىلىرىنى كۆزىتىپ ‪ ،‬ئېتىزدا تۇراتتى‪.‬‬ ‫‪9‬پەرۋەردىگارنىڭ پەرىاتىسى ئۇلرنىڭ يېنىغا كەلدى ‪.‬پەرۋەردىگارنىڭ شان‪-‬شەرىپى ئۇلرنىڭ ئەتراپىدا چاقناپ كەتتى‪.‬‬ ‫‪10‬پەرىاتە ئۇلرغا مۇنداق دېدى« ‪:‬قورقماڭلر ‪ ،‬چۈنكى ‪ ،‬مەن سىلەرگە بارلىق خۇشخەۋەرلەرنى ئېلىپ كەلدىم‪.‬‬ ‫‪11‬چۈنكى ‪ ،‬بۈگۈن داۋۇت شەھىرىدە قۇتقۇزغۇچى بولغان ئەيسا مەسىھ تۇغۇلدى‪.‬‬


‫لۇقا‬

‫‪12‬بۇ سىلەرگە بىر مۆجىزە بولىدۇ ‪.‬بوۋاقنىڭ ئېغىلغا ئورالغان ‪ ،‬ئېغىلدا ياتقانلىقىنى كۆرىسىز‪.‬‬ ‫‪13‬تۇيۇقسىز ‪ ،‬پەرىاتە بىلەن بىللە نۇرغۇن ساماۋى قوشۇن خۇدانى مەدھىيىلەپ‪:‬‬ ‫‪14‬ئەڭ ئۇلۇغ خۇداغا شان‪-‬شەرەپ ‪ ،‬يەر يۈزىدە تىنچلىق ‪ ،‬كىاىلەرگە ياخاى ئىرادە‪.‬‬ ‫‪15‬پەرىاتىلەر ئۇلردىن جەننەتكە كېتىپ بارغاندا ‪ ،‬پادىچىلر بىر‪-‬بىرىگە« ‪:‬ئەمدى بىز بەيتلەھەمگە بېرىپ ‪ ،‬پەرۋەردىگارنىڭ‬ ‫ئاشكارىلىغان ئىالىرىنى كۆرۈپ باقايلى »دېدى‪. us.‬‬ ‫‪16‬ئۇلر ئالدىراپ‪-‬تېنەپ كېلىپ ‪ ،‬مەريەم بىلەن يۈسۈپنى ۋە ئېغىلدا ياتقان بوۋاقنى تاپتى‪.‬‬ ‫‪17‬بۇنى كۆرگەندىن كېيىن ‪ ،‬ئۇلرغا بۇ بالىغا مۇناسىۋەتلىك سۆزنى چەتئەلگە خەۋەر قىلدى‪.‬‬ ‫‪18‬بۇنى ئاڭلىغانلرنىڭ ھەممىسى پادىچىلر ئېيتقان سۆزلەرگە ھەيران قالدى‪.‬‬ ‫‪19‬مەريەم بۇ ئىالرنىڭ ھەممىسىنى ساقلپ ‪ ،‬كۆڭلىدە ئويلندى‪.‬‬ ‫‪20‬پادىچىلر قايتىپ كېلىپ ‪ ،‬خۇداغا ئېيتقاندەك ‪ ،‬ئاڭلىغان ۋە كۆرگەنلىرى ئۈچۈن خۇدانى مەدھىيىلەپ ۋە مەدھىيىلىدى‪.‬‬ ‫‪21‬بالىنى خەتنىسى قىلىش ئۈچۈن سەككىز كۈن توشقاندىن كېيىن ‪ ،‬ئۇنىڭ ئىسمى ئەيسا دەپ ئاتالغان ‪ ،‬ئۇ قورساقتىكى ھامىلىدار بولۇشتىن‬ ‫ئىلگىرى پەرىاتىنىڭ ئىسمى بىلەن ئاتالغان‪.‬‬ ‫‪22‬مۇسا پەيغەمبەرنىڭ تەۋرات قانۇنى بويىچە پاكلنغان كۈنلەر توشقاندىن كېيىن ‪ ،‬ئۇنى يېرۇسالېمغا ئېلىپ كېلىپ ‪ ،‬ئۇنى پەرۋەردىگارغا‬ ‫تەقدىم قىلدى‪.‬‬ ‫( ‪23‬پەرۋەردىگارنىڭ قانۇنىدا يېزىلغاندەك ‪:‬قورسىقىنى ئاچقان ھەر بىر ئەر پەرۋەردىگارغا مۇقەددەس دەپ ئاتىلىدۇ‪).‬‬ ‫‪24‬پەرۋەردىگارنىڭ قانۇنىدا دېيىلگەندەك قۇربانلىق قىلىش ‪ ،‬بىر جۈپ تاشپاقىسى ياكى ئىككى ياش كەپتەر‪.‬‬ ‫‪25‬يېرۇسالېمدا شىمون ئىسىملىك بىر كىاى بار ئىدى ‪.‬ئۇ كىاى ئادىل ۋە ئىخلسمەن بولۇپ ‪ ،‬ئىسرائىلىيەنىڭ تەسەللىلىرىنى ساقلىدى ‪.‬‬ ‫مۇقەددەس روھ ئۇنىڭ ئۈستىدە ئىدى‪.‬‬ ‫‪26‬رەببىمىز ئەيسا مەسىھنى كۆرۈشتىن بۇرۇن ‪ ،‬ئۇنىڭ ئۆلۈمنى كۆرمەسلىكى مۇقەددەس روھ تەرىپىدىن ئۇنىڭغا نازىل قىلىندى‪.‬‬ ‫‪27‬ئۇ خۇدانىڭ روھى بىلەن ئىبادەتخانىغا كەلدى ‪.‬ئاتا‪-‬ئانىلر بال ھەزرىتى ئەيسانى ئېلىپ كېلىپ ‪ ،‬ئۇنىڭ ئادىتى بويىچە قىلدى‪.‬‬ ‫‪28‬ئاندىن ‪ ،‬ئۇنى قۇچىقىغا ئېلىپ ‪ ،‬خۇداغا بەخت تىلىدى ۋە‪:‬‬ ‫‪29‬ئى رەببىم ‪ ،‬ئەمدى خىزمەتكارىڭنىڭ سۆزىگە ئاساسەن خاتىرجەم يولغا چىقىڭ‪.‬‬ ‫‪30‬چۈنكى ‪ ،‬سېنىڭ نىجاتلىقىڭنى كۆزۈم كۆردى‪.‬‬ ‫‪31‬ئۇنى ھەممە ئادەم ئالدىدا تەييارلىدىڭ‪.‬‬ ‫‪32‬يەھۇدىي ئەمەسلەرنى يورۇتۇش نۇرى ‪ ،‬خەلقىڭ ئىسرائىلنىڭ شان‪-‬شەرىپى‪.‬‬ ‫‪33‬يۈسۈپ ۋە ئۇنىڭ ئانىسى بۇ سۆزلەرگە ھەيران قالدى‪.‬‬ ‫‪34‬شىمون ئۇلرغا بەخت تىلىدى ۋە ئانىسى مەريەمگە مۇنداق دېدى« ‪:‬مانا بۇ بال ئىسرائىلدىكى نۇرغۇن كىاىلەرنىڭ يىقىلىپ قايتا‬ ‫تىرىلىاىگە تەييارلندى ‪.‬ھەمدە ئۇنىڭغا قارشى سۆزلىنىدىغان بەلگە ئۈچۈن‪.‬‬ ‫( ‪35‬شۇنداق ‪ ،‬نۇرغۇن قەلبلەرنىڭ ئوي‪-‬پىكىرلىرى ئاشكارىلنسۇن دەپ ‪ ،‬ئۆز جېنىڭدىن قىلىچ تېاىپ كېتىدۇ‪).‬‬ ‫‪36‬ئۇ يەردە ئاسېر قەبىلىسىدىكى فانۇئېلنىڭ قىزى ئاننا ئىسىملىك بىر پەيغەمبەر بار ئىدى‪.‬‬ ‫‪37‬ئۇ تۆت تۆت ياش ئەتراپىدا تۇل ئايال بولۇپ ‪ ،‬ئۇ بۇتخانىدىن چىقماي ‪ ،‬كېچە‪-‬كۈندۈز روزا ۋە دۇئا‪-‬تىلۋەت بىلەن خۇداغا خىزمەت‬ ‫قىلدى‪.‬‬ ‫‪38‬شۇ تاپتا ‪ ،‬ئۇ دەرھال پەرۋەردىگارغا شۈكۈر ئېيتتى ۋە يېرۇسالېمدا قۇتۇلۇشنى خاليدىغانلرنىڭ ھەممىسىگە سۆز قىلدى‪.‬‬ ‫‪39‬ئۇلر ھەممە ئىالرنى پەرۋەردىگارنىڭ قانۇنى بويىچە ئادا قىلىپ ‪ ،‬جەلىلىيە ئۆلكىسىگە قايتىپ ‪ ،‬ئۆز شەھىرى ناسىرە شەھىرىگە قايتىپ‬ ‫كەلدى‪.‬‬ ‫‪40‬بال چوڭ بولۇپ ‪ ،‬ئەقىل‪-‬پاراسەتكە تولدى‪.‬‬ ‫‪41‬ئاتا‪-‬ئانىسى ھەر يىلى ئۆتۈپ كېتىش ھېيتىدا يېرۇسالېمغا باردى‪.‬‬ ‫‪42‬ئۇ ئون ئىككى ياشقا كىرگەندە ‪ ،‬ئۇلر ھېيت ئادىتى بويىچە يېرۇسالېمغا باردى‪.‬‬ ‫‪43‬ئۇلر قايتىپ كەلگەندىن كېيىن ‪ ،‬ھەزرىتى ئەيسا يېرۇسالېمدا قالدى ‪.‬يۈسۈپ ۋە ئانىسى بۇنى بىلمەيتتى‪.‬‬ ‫‪44‬لېكىن ‪ ،‬ئۇلر ئۇنى شىركەتتە بولدى دەپ ئويلپ ‪ ،‬بىر كۈنلۈك سەپەر قىلدى ‪.‬ئۇلر ئۇنى تۇغقانلىرى ۋە تونۇشلىرى ئارىسىدىن‬ ‫ئىزدىدى‪.‬‬ ‫‪45‬ئۇلر ئۇنى تاپالمىغاندىن كېيىن ‪ ،‬يېرۇسالېمغا قايتىپ كەلدى‪.‬‬ ‫‪46‬ئۈچ كۈندىن كېيىن ‪ ،‬ئۇلر ئۇنى بۇتخانىدا ‪ ،‬دوختۇرلرنىڭ ئارىسىدا ئولتۇرۇپ ‪ ،‬ئۇلرنىڭ سۆزىنى ئاڭلىدى ۋە ئۇلردىن سوئال‬ ‫سورىدى‪.‬‬ ‫‪47‬ئۇنى ئاڭلىغانلرنىڭ ھەممىسى ئۇنىڭ چۈشىنىاى ۋە جاۋابىغا ھەيران قالدى‪.‬‬ ‫‪48‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇنى كۆرۈپ ھەيران قېلىاتى ‪.‬ئانىسى ئۇنىڭغا ‪: -‬ئوغلۇم ‪ ،‬نېمىاقا بىزگە بۇنداق مۇئامىلە قىلدىڭ؟ مانا ‪ ،‬داداڭ ئىككىمىز‬ ‫سېنى قايغۇغا سالدۇق‪.‬‬ ‫‪49‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇلرغا ‪: -‬مېنى قانداق ئىزدىدىڭ؟ مېنىڭ ئاتامنىڭ ئىاى بىلەن شۇغۇللىنىدىغانلىقىمنى بىلمەمسىلەر؟‬ ‫‪50‬ئۇلر ھەزرىتى ئەيساغا قىلغان سۆزلىرىنى چۈشەنمىدى‪.‬‬ ‫‪51‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇلر بىلەن بىللە بېرىپ ‪ ،‬ناسىرە شەھىرىگە كەلدى ۋە ئۇلرغا بويسۇندى ‪ ،‬ئەمما ئانىسى بۇ سۆزلەرنى كۆڭلىدە‬ ‫ساقلىدى‪.‬‬ ‫‪52‬ھەزرىتى ئەيسا ئەقىل ‪-‬پاراسەت ۋە بوي ئېگىزلىكى ‪ ،‬خۇدا ۋە ئىنسانلرغا پايدىلىق بولدى‪.‬‬


‫لۇقا‬

‫‪3‬باب‬‫‪1‬ھازىر تىبېرىئۇس قەيسەر ھۆكۈمرانلىق قىلغان ‪15-‬يىلى ‪ ،‬پونتيۇس پىلتۇس يەھۇدىيە ۋالىيسى بولدى ‪ ،‬ھىرود گالىلىيە ئۆلكىسىگە ‪ ،‬ئىنىسى‬ ‫فىلىپ تېتراخ ۋە تراخونىت رايونىغا ۋە ئابىلىننىڭ تېتراسى لىسانىياغا كەلدى‪.‬‬ ‫‪2‬ئانناس بىلەن كايافاس باش روھانىيلر بولغاچقا ‪ ،‬خۇدانىڭ سۆزى چۆلدە زەكەرىيانىڭ ئوغلى يەھياغا كەلدى‪.‬‬ ‫‪3‬ئۇ ئىئوردان دەرياسىنىڭ ھەرقايسى جايلىرىغا كېلىپ ‪ ،‬گۇناھلرنىڭ كەچۈرۈم قىلىنىاى ئۈچۈن تەۋبە چۆمۈلدۈرۈشنى تەشۋىق قىلدى‪.‬‬ ‫‪4‬يەشايا پەيغەمبەرنىڭ سۆزى كىتابىدا مۇنداق يېزىلغان« ‪:‬چۆلدە يىغلىغان كىاىنىڭ ئاۋازى «‪:‬رەببىمىزنىڭ يولىنى تەييارلڭلر ‪ ،‬ئۇنىڭ‬ ‫يوللىرىنى توغرىلڭلر‪.‬‬ ‫‪5‬ھەر بىر جىلغىلر تولدۇرۇلۇپ ‪ ،‬تاغلر ۋە تاغلر تۆۋەنلەپ كېتىدۇ ‪.‬ئەگرى سىزىق تۈز بولۇپ ‪ ،‬قوپال يوللر سىلىق بولىدۇ‪.‬‬ ‫‪6‬ھەممە ئادەم خۇدانىڭ نىجاتلىقىنى كۆرىدۇ‪.‬‬ ‫‪7‬ئاندىن ‪ ،‬ئۇ چۆمۈلدۈرۈش ئۈچۈن چىققان خاليىققا مۇنداق دېدى« ‪:‬ئەي ئەۋلدلر يىلنلر ‪ ،‬سېنى كەلگۈسىدىكى غەزەپتىن قېچىاقا‬ ‫ئاگاھلندۇرغان كىم؟‬ ‫‪8‬شۇنىڭ ئۈچۈن ‪ ،‬تەۋبە قىلىاقا ئەرزىيدىغان مېۋىلەرنى ئېلىپ بېرىڭلر ۋە ئۆز‪-‬ئاراڭلردا« ‪:‬بىز ئىبراھىمنى ئاتىمىزغا تاپتۇق »دېمەڭلر ‪،‬‬ ‫چۈنكى مەن سىلەرگە دەيمەنكى ‪ ،‬خۇدا بۇ تاشلردىن ئىبراھىمغا بالىلرنى يېتىاتۈرەلەيدۇ‪.‬‬ ‫‪9‬مانا ئەمدى پالتا دەرەخلەرنىڭ يىلتىزىغا قويۇلدى ‪.‬شۇڭا ياخاى مېۋە بەرمىگەن دەرەخلەرنىڭ ھەممىسى كېسىلىپ ئوتقا تاشلىنىدۇ‪.‬‬ ‫‪10‬كىاىلەر ئۇنىڭدىن ‪: -‬ئۇنداقتا بىز نېمە قىلىمىز؟‬ ‫‪11‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇلرغا مۇنداق دېدى ‪: -‬ئىككى چاپان بار ‪ ،‬ھېچنىمىسى يوق كىاىگە بەرسۇن ‪.‬گۆش بار ئادەممۇ شۇنداق قىلسۇن‪.‬‬ ‫‪12‬ئاندىن ‪ ،‬باجگىرلرمۇ چۆمۈلدۈرۈلۈپ ‪ ،‬ئۇنىڭغا ‪: -‬ئۇستاز ‪ ،‬بىز نېمە قىلىاىمىز كېرەك؟‬ ‫‪13‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇلرغا ‪: -‬سىلەرگە تەيىنلەنگەندىن باشقا نەرسە قىلما!‬ ‫‪14‬لەشكەرلەرمۇ ئۇنىڭدىن ‪: -‬نېمە قىلىاىمىز كېرەك؟ ھەزرىتى ئەيسا ئۇلرغا ‪: -‬ھېچكىمگە زوراۋانلىق قىلماڭلر ‪ ،‬يالغانچىلىق قىلماڭلر ‪.‬‬ ‫مائاشىڭىزغا رازى بولۇڭ‪.‬‬ ‫‪15‬كىاىلەر تەقەززالىق بىلەن كۈتكەندەك ‪ ،‬بارلىق كىاىلەر يەھيا پەيغەمبەرنىڭ ئەيسا مەسىھ ياكى ئەمەسلىكى قەلبىدە ئويلندى‪.‬‬ ‫‪16‬يەھيا پەيغەمبەر ئۇلرغا مۇنداق دېدى ‪: -‬مەن سېنى ھەقىقەتەن سۇغا چۆمۈلدۈرىمەن ‪.‬ئەمما مەندىن كۈچلۈكرەك ‪ ،‬مەن ئايىغىمنى‬ ‫ئېچىاقا ليىق ئەمەس ‪ ،‬ئۇ سېنى مۇقەددەس روھ ۋە ئوت بىلەن چۆمۈلدۈرىدۇ‪.‬‬ ‫‪17‬ئۇنىڭ قولىدا شامالدۇرغۇچ بار ‪ ،‬ئۇ يەرنى پاكىز تازىلپ ‪ ،‬بۇغداينى يىغىپ ساقليدۇ ‪.‬ئەمما ئۇ ئوتنى ئۆچۈرمەيدۇ‪.‬‬ ‫‪18‬ئۇنىڭ نەسىھىتىدە باشقا نۇرغۇن ئىالر ئۇنى كىاىلەرگە يەتكۈزدى‪.‬‬ ‫‪19‬لېكىن ھىرود خان ئىنىسى فىلىپنىڭ ئايالى ھىرودىيە ۋە ھىرود خاننىڭ قىلغان بارلىق يامانلىقلىرى سەۋەبىدىن ئۇنى ئەيىبلىدى‪.‬‬ ‫‪20‬ھەممىدىن مۇھىمى ‪ ،‬ئۇ جوننى تۈرمىدە تاقىدى‪.‬‬ ‫‪21‬ھەممە ئادەم چۆمۈلدۈرۈلگەندىن كېيىن ‪ ،‬ئەيسامۇ چۆمۈلدۈرۈلۈپ دۇئا‪-‬تىلۋەت قىلىپ ‪ ،‬ئاسمان ئېچىلدى‪.‬‬ ‫‪22‬مۇقەددەس روھ ئۇنىڭ ئۈستىگە كەپتەردەك تەن شەكلىدە چۈشتى ۋە ئەرشتىن« ‪:‬سەن مېنىڭ سۆيۈملۈك ئوغلۇم »دېدى ‪.‬سەندىن‬ ‫خۇشالمەن‪.‬‬ ‫‪23‬ھەزرىتى ئەيسا ئۆزى ھەسەننىڭ ئوغلى يۈسۈپنىڭ ئوغلى ئىدى‪.‬‬ ‫‪24‬مەتاتنىڭ ئوغلى ‪ ،‬ئۇ لۋىينىڭ ئوغلى ‪ ،‬مېلكىنىڭ ئوغلى ‪ ،‬ئۇ يۈسۈپنىڭ ئوغلى جاننانىڭ ئوغلى ئىدى‪.‬‬ ‫‪25‬مەتاتياسنىڭ ئوغلى ‪ ،‬ئۇ ئاموسنىڭ ئوغلى ‪ ،‬نائومنىڭ ئوغلى ‪ ،‬ناگگېنىڭ ئوغلى ئەسلىنىڭ ئوغلى ئىدى‪.‬‬ ‫‪26‬ئۇ ماتنىڭ ئوغلى ماتاتيانىڭ ئوغلى ‪ ،‬سېمېينىڭ ئوغلى ‪ ،‬ئۇ يەھۇدانىڭ ئوغلى يۈسۈپنىڭ ئوغلى ئىدى‪.‬‬ ‫‪27‬يوھاننانىڭ ئوغلى ‪ ،‬ئۇ رىسانىڭ ئوغلى ‪ ،‬ئۇ زوروبابېلنىڭ ئوغلى ‪ ،‬سالتىئېلنىڭ ئوغلى ‪ ،‬نېرىنىڭ ئوغلى‪.‬‬ ‫‪28‬قايسىسى مېلكىنىڭ ئوغلى ‪ ،‬ئەددىنىڭ ئوغلى ‪ ،‬كوسامنىڭ ئوغلى ‪ ،‬ئېرومنىڭ ئوغلى ئېلمودامنىڭ ئوغلى ئىدى‪.‬‬ ‫‪29‬قايسىسى جوسېنىڭ ئوغلى ‪ ،‬ئېلىئېزېرنىڭ ئوغلى ‪ ،‬ئۇ جورىمنىڭ ئوغلى ‪ ،‬ئۇ لۋىينىڭ ئوغلى ماتاتنىڭ ئوغلى ئىدى‪.‬‬ ‫‪30‬شىموننىڭ ئوغلى يەھۇدانىڭ ئوغلى ‪ ،‬يۈسۈپنىڭ ئوغلى ‪ ،‬يوناننىڭ ئوغلى ئېلىياكىمنىڭ ئوغلى ئىدى‪.‬‬ ‫‪31‬ئۇ مېلىيانىڭ ئوغلى ‪ ،‬يەنى مەناننىڭ ئوغلى ‪ ،‬ماتاتانىڭ ئوغلى ‪ ،‬ئۇ داۋۇتنىڭ ئوغلى ناتاننىڭ ئوغلى‪.‬‬ ‫‪32‬ئۇ يېسېنىڭ ئوغلى ‪ ،‬ئوبېدنىڭ ئوغلى ‪ ،‬بوزنىڭ ئوغلى ‪ ،‬سالموننىڭ ئوغلى نائاسسوننىڭ ئوغلى ئىدى‪.‬‬ ‫‪33‬ئۇ ئامىنەدابنىڭ ئوغلى ‪ ،‬ئارامنىڭ ئوغلى ‪ ،‬ئەسرومنىڭ ئوغلى ‪ ،‬فىرئەۋننىڭ ئوغلى ‪ ،‬يەھۇدانىڭ ئوغلى ئىدى‪.‬‬ ‫‪34‬ياقۇپنىڭ ئوغلى ‪ ،‬ئىسھاقنىڭ ئوغلى ‪ ،‬ئىبراھىمنىڭ ئوغلى ‪ ،‬ئۇ تارانىڭ ئوغلى ‪ ،‬ناچورنىڭ ئوغلى ئىدى‪.‬‬ ‫‪35‬سارۇچنىڭ ئوغلى ‪ ،‬راگاۋنىڭ ئوغلى ‪ ،‬فالەكنىڭ ئوغلى ‪ ،‬سەلەنىڭ ئوغلى خېبېرنىڭ ئوغلى‪.‬‬ ‫‪36‬قايسىسى كاياننىڭ ئوغلى ‪ ،‬ئۇ ئارپاكسادنىڭ ئوغلى ‪ ،‬سېمنىڭ ئوغلى ‪ ،‬نومنىڭ ئوغلى لمېكنىڭ ئوغلى ئىدى‪.‬‬ ‫‪37‬مەتۇسالنىڭ ئوغلى ‪ ،‬ئۇ ھانۇخنىڭ ئوغلى ‪ ،‬جەرەدنىڭ ئوغلى ‪ ،‬جارېدنىڭ ئوغلى ‪ ،‬ئۇ مالننىڭ ئوغلى كايناننىڭ ئوغلى ئىدى‪.‬‬ ‫‪38‬ئېنوسنىڭ ئوغلى ‪ ،‬سىيىتنىڭ ئوغلى ‪ ،‬ئۇ خۇدانىڭ ئوغلى ئادەم ئەلەيھىسسالمنىڭ ئوغلى ئىدى‪.‬‬ ‫‪4‬باب‬‫‪1‬مۇقەددەس روھقا تولغان ئەيسا ئىئوردان دەرياسىدىن قايتىپ كېلىپ ‪ ،‬روھ تەرىپىدىن چۆلگە ئېلىپ كېلىندى‪.‬‬ ‫‪2‬قىرىق كۈن شەيتاننىڭ ئېزىقتۇرۇشى ‪.‬ئۇ كۈنلەردە ئۇ ھېچ نەرسە يېمىدى ‪ ،‬ئۇلر تۈگىگەندىن كېيىن ‪ ،‬قورسىقى ئاچتى‪.‬‬ ‫‪3‬شەيتان ئۇنىڭغا ‪: -‬ئەگەر سەن خۇدانىڭ ئوغلى بولساڭ ‪ ،‬بۇ تاشنى نان ياساشقا بۇيرۇغىن‪.‬‬


‫لۇقا‬

‫‪4‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇنىڭغا مۇنداق جاۋاب بەردى ‪: -‬مۇقەددەس يازمىلردا مۇنداق يېزىلغان« ‪:‬ئىنسان يالغۇز نان بىلەنل ئەمەس ‪ ،‬بەلكى‬ ‫خۇدانىڭ ھەربىر سۆزى بىلەن ياشايدۇ‪.‬‬ ‫‪5‬شەيتان ئۇنى ئېگىز تاغقا ئېلىپ چىقىپ ‪ ،‬بىر دەمدىل ئۇنىڭغا دۇنيادىكى بارلىق پادىااھلىقلرنى كۆرسەتتى‪.‬‬ ‫‪6‬شەيتان ئۇنىڭغا ‪: -‬مەن ساڭا ۋە ئۇلرنىڭ شان‪-‬شەرىپىگە ساڭا پۈتۈن كۈچ ئاتا قىلىمەن ‪ ،‬چۈنكى بۇ ماڭا تاپاۇرۇپ بېرىلگەن ‪.‬مەن ئۇنى‬ ‫كىمگە بېرىمەن‪.‬‬ ‫‪7‬ئەگەر سەن ماڭا ئىبادەت قىلساڭ ‪ ،‬ھەممىسى سېنىڭ بولىدۇ‪.‬‬ ‫‪8‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇنىڭغا مۇنداق جاۋاب بەردى ‪: -‬شەيتان ‪ ،‬مېنىڭ كەينىمدىن مېڭىڭ ‪ ،‬چۈنكى ئۇ« ‪:‬خۇدايىڭ پەرۋەردىگارغا ئىبادەت‬ ‫قىلغىن ‪ ،‬ئۇ پەقەت ئۇنىڭ ئۈچۈن خىزمەت قىلىدۇ »دەپ يېزىلغان‪.‬‬ ‫‪9‬ئۇنى يېرۇسالېمغا ئېلىپ كېلىپ ‪ ،‬ئۇنى ئىبادەتخانىنىڭ چوققىسىغا قويدى ۋە ئۇنىڭغا _ ‪:‬ئەگەر سەن خۇدانىڭ ئوغلى بولساڭ ‪ ،‬ئۆزۈڭنى بۇ‬ ‫يەردىن تاشل‪.‬‬ ‫‪10‬چۈنكى ‪ ،‬مۇقەددەس يازمىلردا« ‪:‬ئۇ سېنى ساقلپ قېلىش ئۈچۈن پەرىاتىلىرىگە سېنى يۈكلەيدۇ »دەپ يېزىلغان‪.‬‬ ‫‪11‬ئۇلر قولۇڭنى كۆتۈرۈۋالىدۇ ‪ ،‬بولمىسا پۇتۇڭنى تاشقا ئۇرمىسۇن‪.‬‬ ‫‪12‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇنىڭغا ‪: -‬خۇدايىڭ پەرۋەردىگارنى سىنىما‪.‬‬ ‫‪13‬شەيتان بارلىق سىناقلرنى تۈگىتىپ ‪ ،‬ئۇنىڭدىن بىر مەزگىل ئايرىلدى‪.‬‬ ‫‪14‬ئەيسا مەسىھ روھنىڭ كۈچ‪-‬قۇدرىتى بىلەن جەلىلىيە ئۆلكىسىگە قايتىپ كەلدى‪.‬‬ ‫‪15‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇلرنىڭ ئىبادەتخانىلىرىدا تەلىم بەردى‪.‬‬ ‫‪16‬ئۇ ئۆزى تەربىيىلەنگەن ناسىرە شەھىرىگە كەلدى ‪.‬ئۇ ئادىتى بويىچە ‪ ،‬دەم ئېلىش كۈنى ئىبادەتخانىغا كىرىپ ‪ ،‬ئورنىدىن تۇرۇپ ئوقۇشقا‬ ‫باشلىدى‪.‬‬ ‫‪17‬ئۇ يەردە يەشايا پەيغەمبەرنىڭ كىتابى يەتكۈزۈلدى ‪.‬ئۇ كىتابنى ئاچقاندىن كېيىن ‪ ،‬ئۇنىڭ يېزىلغان يېرىنى تاپتى‪.‬‬ ‫‪18‬رەببىمىزنىڭ روھى مېنىڭ ئۈستۈمدە ‪ ،‬چۈنكى ئۇ مېنى كەمبەغەلرگە خۇش خەۋەر يەتكۈزۈش ئۈچۈن مەسىھ قىلدى ‪.‬ئۇ مېنى‬ ‫سۇنۇقلرنى ساقايتىاقا ‪ ،‬تۇتقۇنلرغا قۇتۇلۇشنى ۋە ئەمالرغا كۆرۈش قۇۋۋىتىنى ئەسلىگە كەلتۈرۈشكە ‪ ،‬زەخىملەنگەنلەرنى ئازاد قىلىاقا‬ ‫ئەۋەتىاكە ئەۋەتتى‪.‬‬ ‫‪19‬رەببىمىزنىڭ قوبۇل قىلليدىغان يىلىنى يەتكۈزۈش‪.‬‬ ‫‪20‬ئۇ كىتابنى تاقاپ ‪ ،‬ئۇنى مىنىستىرغا يەنە بەردى ‪.‬ئىبادەتخانىدىكى كىاىلەرنىڭ ھەممىسى ئۇنىڭغا تىكىلدى‪.‬‬ ‫‪21‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇلرغا ‪: -‬بۈگۈن بۇ مۇقەددەس كىتاب قۇلىقىڭلردا ئەمەلگە ئاشتى‪.‬‬ ‫‪22‬ھەممەيلەن ئۇنىڭغا گۇۋاھلىق بەردى ۋە ئۇنىڭ ئاغزىدىن چىققان يېقىالىق سۆزلەرگە ھەيران قالدى ‪.‬ئۇلر ‪: -‬بۇ يۈسۈپنىڭ ئوغلى‬ ‫ئەمەسمۇ؟‬ ‫‪23‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇلرغا ‪: -‬دوختۇر ‪ ،‬ئۆزۈڭنى ساقايغىن ‪- ،‬دېدى‪.‬‬ ‫‪24‬ھەزرىتى ئەيسا ‪: -‬بىلىپ قويۇڭلركى ‪ ،‬ئۆز يۇرتىدا ھېچقانداق پەيغەمبەر قوبۇل قىلىنمايدۇ‪.‬‬ ‫‪25‬لېكىن ‪ ،‬بىلىپ قويۇڭلركى ‪ ،‬ئىلياس پەيغەمبەرنىڭ زامانىدا نۇرغۇن تۇل ئاياللر ئىسرائىلىيەدە بولۇپ ‪ ،‬ئۈچ يىل ئالتە ئاي ئاسمان‬ ‫تاقالدى‪.‬‬ ‫‪26‬لېكىن ‪ ،‬ئىلياس ئەلەيھىسسالمنىڭ ھېچقايسىسىغا سىدون شەھىرى سارېپتاغا تۇل ئايالغا ئەۋەتىلمىدى‪.‬‬ ‫‪27‬پەيغەمبەر ئېلىسا پەيغەمبەرنىڭ دەۋرىدە نۇرغۇن ماخاۋ كېسىلى ئىسرائىلىيەدە ئىدى ‪.‬ئۇلرنىڭ ھېچقايسىسى پاكلنمىدى ‪ ،‬سۈرىيەلىك‬ ‫ناماننى قۇتۇلدۇردى‪.‬‬ ‫‪28‬ئىبادەتخانىدىكى كىاىلەرنىڭ ھەممىسى بۇ گەپلەرنى ئاڭلپ ‪ ،‬قاتتىق غەزەپلەندى‪.‬‬ ‫‪29‬ئۇ ئورنىدىن تۇرۇپ ‪ ،‬ئۇنى شەھەردىن قوغلپ چىقاردى ۋە ئۇنى شەھەرگە سېلىنغان تاغ باغرىغا باشلپ باردى‪.‬‬ ‫‪30‬لېكىن ‪ ،‬ئۇ ئۇلرنىڭ ئارىسىدىن ئۆتۈپ كەتتى‪.‬‬ ‫‪31‬دەم ئېلىش كۈنى ‪ ،‬جەلىلىيە ئۆلكىسىنىڭ كەپەرناھۇم شەھىرىگە كېلىپ ‪ ،‬ئۇلرغا دەم ئېلىش كۈنى تەلىم بەردى‪.‬‬ ‫‪32‬ئۇلر ئۇنىڭ تەلىماتىغا ھەيران قېلىاتى ‪ ،‬چۈنكى ئۇنىڭ سۆزى كۈچ بىلەن ئىدى‪.‬‬ ‫‪33‬ئىبادەتخانىدا ناپاك شەيتاننىڭ روھى بار ۋە قاتتىق ئاۋاز بىلەن ۋاقىرىغان بىر كىاى بار ئىدى‪.‬‬ ‫‪34‬ئېيتايلى ‪:‬بىز ناسىرەلىك ئەيسا ‪ ،‬بىز بىلەن نېمە مۇناسىۋىتىمىز بار؟ سەن بىزنى ھالك قىلماقچىمۇ؟ سېنىڭ كىم ئىكەنلىكىڭنى بىلىمەن ‪.‬‬ ‫خۇدانىڭ مۇقەددەس ئىگىسى‪.‬‬ ‫‪35‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇنى ئەيىبلەپ ‪: -‬خاتىرجەم بولۇڭ ‪ ،‬ئۇنىڭدىن چىقىڭ ‪.‬شەيتان ئۇنى ئارىسىغا تاشلىۋەتكەندىن كېيىن ‪ ،‬ئۇ ئۇنىڭدىن چىقىپ‬ ‫‪ ،‬ئۇنىڭغا ئازار بەرمىدى‪.‬‬ ‫‪36‬ھەممەيلەن ھەيران قېلىاتى ۋە ئۆز‪-‬ئارا سۆزلەشتى« ‪:‬بۇ نېمە دېگەن سۆز !چۈنكى ئۇ ھوقۇق ۋە كۈچ بىلەن ناپاك روھلرغا بۇيرۇق‬ ‫قىلىدۇ ‪ ،‬ئۇلر چىقىدۇ‪.‬‬ ‫‪37‬ئۇنىڭ داڭقى دۇنيانىڭ ھەرقايسى جايلىرىغا تارقالدى‪.‬‬ ‫‪38‬ئۇ ئىبادەتخانىدىن چىقىپ ‪ ،‬سىمۇننىڭ ئۆيىگە كىردى ‪.‬سىموننىڭ ئايالىنىڭ ئانىسى قاتتىق قىزىپ كەتتى ‪.‬ئۇلر ئۇنىڭدىن ئۆتۈندى‪.‬‬ ‫‪39‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇنىڭ يېنىدا تۇرۇپ ‪ ،‬قىزىتمىنى ئەيىبلىدى ‪.‬ئۇ دەرھال ئورنىدىن تۇرۇپ ‪ ،‬ئۇلرغا خىزمەت قىلدى‪.‬‬ ‫‪40‬كۈن پاتقاندا ‪ ،‬كۆپ خىل كېسەلگە گىرىپتار بولغانلرنىڭ ھەممىسى ئۇنى يېنىغا ئېلىپ كەلدى ‪.‬ئۇ ھەممەيلەنگە قوللىرىنى تەگكۈزۈپ‬ ‫ساقايتتى‪.‬‬ ‫‪41‬شەيتانلرمۇ نۇرغۇن كىاىلەر ئارىسىدىن چىقىپ« ‪:‬سەن خۇدانىڭ ئوغلى مەسىھ »دېدى ‪.‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇلرنى ئەيىبلىدى ‪ ،‬چۈنكى‬ ‫ئۇلر ئۇنىڭ مەسىھ ئىكەنلىكىنى بىلدى‪.‬‬ ‫‪42‬كۈن بولغاندا ‪ ،‬ئۇ يولغا چىقىپ ‪ ،‬چۆللۈككە كەتتى ‪.‬كىاىلەر ئۇنى ئىزدەپ كېلىپ ‪ ،‬ئۇنىڭ يېنىغا كېلىپ ‪ ،‬ئۇلردىن ئايرىلمىسۇن‪.‬‬


‫لۇقا‬

‫‪43‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇلرغا مۇنداق دېدى ‪: -‬مەن خۇدانىڭ پادىااھلىقىنى باشقا شەھەرلەرگە تەشۋىق قىلىاىم كېرەك‪.‬‬ ‫‪44‬ئۇ جەلىلىيە ئۆلكىسىدىكى ئىبادەتخانىلردا ۋەز سۆزلىدى‪.‬‬ ‫‪5‬باب‬‫‪1‬كىاىلەر خۇدانىڭ سۆزىنى ئاڭلشقا قىستىغاندا ‪ ،‬ئۇ گېننارېت كۆلى بويىدا تۇرۇپ ‪،‬‬ ‫‪2‬كۆلنىڭ يېنىدا تۇرغان ئىككى كېمىنى كۆردى ‪ ،‬لېكىن بېلىقچىلر ئۇلردىن چىقىپ تورلىرىنى يۇيدى‪.‬‬ ‫‪3‬ئۇ سىموننىڭ كېمىلىرىنىڭ بىرىگە كىرىپ ‪ ،‬ئۇنىڭدىن بۇ يەردىن ئازراق قوغلپ چىقىرىاىنى ئۆتۈندى ‪.‬ئۇ ئولتۇرۇپ ‪ ،‬كىاىلەرگە‬ ‫پاراخوتتىن ئۆگەتتى‪.‬‬ ‫‪4‬ئۇ سۆزدىن ئايرىلغاندىن كېيىن ‪ ،‬ئۇ سىمونغا « ‪:‬چوڭقۇرلپ قويۇپ ‪ ،‬تورلىرىڭنى بىر ليىھە ئۈچۈن قويۇپ بەر »دېدى‪.‬‬ ‫‪5‬سىمۇن ئۇنىڭغا _ ‪:‬ئۇستاز ‪ ،‬بىز كېچىچە جاپا تارتتۇق ‪ ،‬ھېچ نەرسە ئالمىدۇق ‪ ،‬شۇنداقتىمۇ سېنىڭ سۆزىڭ بىلەن تورنى تاشليمەن‪.‬‬ ‫‪6‬ئۇلر بۇ ئىانى قىلىپ بولغاندىن كېيىن ‪ ،‬نۇرغۇن بېلىقلرنى ۋە تورمۇزنى تورمۇزلىدى‪.‬‬ ‫‪7‬ئۇلر باشقا پاراخوتتىكى شېرىكلىرىگە كېلىپ ئۇلرغا ياردەم قىلىاىنى ئۆتۈندى ‪.‬ئۇلر كېلىپ ‪ ،‬ئىككى كېمىنى تولدۇرۇپ ‪ ،‬چۆكۈشكە‬ ‫باشلىدى‪.‬‬ ‫‪8‬سىمون پېترۇس بۇنى كۆرۈپ ھەزرىتى ئەيسانىڭ تىزلىنىپ تۇرۇپ ‪: -‬مەندىن ئايرىل !چۈنكى مەن رەببىم ‪ ،‬مەن گۇناھكار ئادەم‪.‬‬ ‫‪9‬چۈنكى ‪ ،‬ئۇلر تۇتۇۋالغان بېلىقلرنىڭ ليىھىسىدە ئۇ ۋە ئۇنىڭ بىلەن بىللە بولغانلرنىڭ ھەممىسى ھەيران قالدى‪.‬‬ ‫‪10‬سىمون بىلەن شېرىك بولغان زەبەدىينىڭ ئوغۇللىرى ياقۇپ ۋە يەھيامۇ شۇنداق بولدى ‪.‬ھەزرىتى ئەيسا سىمونغا ‪: -‬قورقما !بۇنىڭدىن‬ ‫كېيىن كىاىلەرنى تۇتۇۋالىسىز‪.‬‬ ‫‪11‬ئۇلر كېمىلىرىنى قۇرۇقلۇققا ئېلىپ كەلگەندىن كېيىن ‪ ،‬ھەممەيلەننى تاشلپ ئۇنىڭغا ئەگەشتى‪.‬‬ ‫‪12‬ئۇ مەلۇم بىر شەھەردە تۇرغاندا ‪ ،‬ماخاۋ كېسىلىگە تولغان بىر ئادەمنى كۆردى ‪.‬ھەزرىتى ئەيسانى كۆرۈپ ئۇنىڭ يۈزىگە يىقىلىپ ‪: -‬ئى‬ ‫رەببىم ‪ ،‬ئەگەر خالىساڭ ‪ ،‬مېنى پاكلىياليسەن‪.‬‬ ‫‪13‬ئۇ قولىنى ئۇزىتىپ ئۇنىڭغا تەگدى « ‪:‬مەن پاك بولۇڭ ‪».‬ماخاۋ كېسىلى دەرھال ئۇنىڭدىن ئايرىلدى‪.‬‬ ‫‪14‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇنىڭغا ھېچكىمگە ئېيتماسلىقنى بۇيرۇدى ‪.‬لېكىن بېرىپ ‪ ،‬ئۆزۈڭنى روھانىيغا كۆرسەت‪.‬‬ ‫‪15‬لېكىن ‪ ،‬ئۇ يەردە شۇنچە كۆپ شۆھرەت قازاندى ‪.‬نۇرغۇن كىاىلەر بىر يەرگە جەم بولۇپ ‪ ،‬ئۇلرنىڭ ئاجىزلىقىدىن ساقىيىپ كەتتى‪.‬‬ ‫‪16‬ئۇ چۆلگە قايتىپ كېلىپ دۇئا قىلدى‪.‬‬ ‫‪17‬ئۇ تەلىم بېرىۋاتقاندا ‪ ،‬جەلىلىيە ئۆلكىسى ‪ ،‬يەھۇدىيە ‪ ،‬يېرۇسالېمنىڭ ھەرقايسى شەھەرلىرىدىن چىققان پەرىسىيلەر ۋە تەۋرات‬ ‫ئۇستازلىرى ئولتۇردى ‪.‬پەرۋەردىگارنىڭ كۈچ‪-‬قۇدرىتى ‪.‬ئۇلرنى ساقايتىش ئۈچۈن ھازىر بولدى‪.‬‬ ‫‪18‬مانا ‪ ،‬كىاىلەر پالەچ بولۇپ قالغان بىر كارىۋاتنى ئېلىپ كەلدى ‪.‬ئۇلر ئۇنى ئەكىلىپ ‪ ،‬ئۇنىڭ ئالدىدا ياتقۇزۇش ئۈچۈن يول ئىزدىدى‪.‬‬ ‫‪19‬كىاىلەر توپى سەۋەبىدىن ئۇنى قانداق ئەكىلىپ بېرەلەيدىغانلىقىنى تاپالمىغاندىن كېيىن ‪ ،‬ئۇلر ئۆينىڭ ئۆگزىسىگە چىقىپ ‪ ،‬ئورۇندۇق‬ ‫بىلەن كارىۋاتنىڭ ئارىسىدىن ھەزرىتى ئەيسانىڭ ئالدىغا چۈشتى‪.‬‬ ‫‪20‬ئۇلرنىڭ ئېتىقادىنى كۆرۈپ ‪ ،‬ئۇنىڭغا ‪: -‬ئىنسان ‪ ،‬گۇناھلىرىڭ كەچۈرۈم قىلىندى‪.‬‬ ‫‪21‬تەۋرات ئۇستازلىرى ۋە پەرىسىيلەر« ‪:‬كۇپۇرلۇق قىلىدىغان بۇ كىم؟ گۇناھلرنى كىم كەچۈرۈم قىلليدۇ؟‬ ‫‪22‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇلرنىڭ ئوي‪-‬پىكىرلىرىنى ھېس قىلىپ ‪ ،‬ئۇلرغا مۇنداق جاۋاب بەردى ‪: -‬نېمە ئۈچۈن قەلبىڭلردا؟‬ ‫‪23‬ئاسان دېيىاكە بولىدۇكى ‪ ،‬گۇناھلىرىڭ كەچۈرۈم قىلىندى ‪.‬ياكى ئورنىدىن تۇرۇپ مېڭىڭمۇ؟‬ ‫‪24‬لېكىن ‪ ،‬ئىنسانئوغلىنىڭ يەر يۈزىدە گۇناھلرنى كەچۈرۈم قىلىش ھوقۇقى بارلىقىنى بىلىاىڭىز ئۈچۈن ‪( ،‬پالەچ كېسەلرگە ‪: -‬ساڭا‬ ‫دەيمەنكى ‪ ،‬ئورنۇڭدىن تۇرۇپ ‪ ،‬ئورۇندۇقىڭنى ئېلىپ ئۆيىڭگە كىرىڭ‪.‬‬ ‫‪25‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇلرنىڭ ئالدىدا ئورنىدىن تۇرۇپ ‪ ،‬ياتقان يېرىنى ئېلىپ ‪ ،‬ئۆز ئۆيىگە بېرىپ ‪ ،‬خۇدانى مەدھىيىلىدى‪.‬‬ ‫‪26‬ھەممەيلەن ھەيران قېلىاتى ‪.‬ئۇلر خۇدانى مەدھىيىلەپ ‪ ،‬قورقۇنچ ئىچىدە« ‪:‬بۈگۈن بىز غەلىتە ئىالرنى كۆردۇق‪.‬‬ ‫‪27‬بۇ ئىاتىن كېيىن ‪ ،‬ئۇ سىرتقا چىقىپ ‪ ،‬لۋىي ئىسىملىك بىر باجگىرنىڭ ئۆرپ‪-‬ئادەت تالونىدا ئولتۇرغانلىقىنى كۆرۈپ ‪ ،‬ئۇنىڭغا « ‪:‬ماڭا‬ ‫ئەگىاىڭ »دېدى‪.‬‬ ‫‪28‬ئۇ ھەممىنى تاشلپ ‪ ،‬ئورنىدىن تۇرۇپ ‪ ،‬ئۇنىڭغا ئەگەشتى‪.‬‬ ‫‪29‬لۋىي ئۇنى ئۆز ئۆيىدە كاتتا زىياپەت قىلدى ‪.‬ئۇ يەردە نۇرغۇن باجگىرلر ۋە ئۇلر بىلەن بىللە ئولتۇراتتى‪.‬‬ ‫‪30‬لېكىن ‪ ،‬ئۇلرنىڭ تەۋرات ئۇستازلىرى ۋە پەرىسىيلەر شاگىرتلىرىغا شىكايەت قىلىپ ‪: -‬نېمىاقا باجگىرلر ۋە گۇناھكارلر بىلەن بىللە‬ ‫يەيسىلەر؟‬ ‫ھەزرىتى ئەيسا ئۇلرغا مۇنداق دېدى ‪: -‬ئۇلرنىڭ ھەممىسى دوختۇرغا موھتاج ئەمەس ‪.‬ئەمما كېسەلر‪.‬‬ ‫‪32‬مەن ياخاىلرنى ئەمەس ‪ ،‬گۇناھكارلرنى توۋا قىلىاقا چاقىردىم‪.‬‬ ‫‪33‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇنىڭغا ‪: -‬نېمىاقا يۇھاننانىڭ شاگىرتلىرى دائىم روزا تۇتىدۇ ‪ ،‬دۇئا قىلىدۇ ‪ ،‬ئوخااشل پەرىسىيلەرنىڭ شاگىرتلىرىمۇ؟‬ ‫لېكىن ‪ ،‬يەپ‪-‬ئىچىڭمۇ؟‬ ‫‪34‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇلرغا مۇنداق دېدى ‪: -‬يىگىتنىڭ يېنىدا ‪ ،‬يىگىتنىڭ بالىلىرىنى روزا تۇتامسىز؟‬ ‫‪35‬شۇنداق بىر كۈن كېلىدۇكى ‪ ،‬يىگىت ئۇلردىن ئېلىپ كېتىلگەندىن كېيىن ‪ ،‬ئۇ كۈنلەردە روزا تۇتىدۇ‪.‬‬ ‫‪36‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇلرغا بىر تەمسىل سۆزلەپ بەردى ‪.‬ھېچكىم كونا كىيىمگە بىر پارچە يېڭى كىيىم سالمايدۇ ‪.‬ئەگەر ئۇنداق بولمىسا ‪،‬‬ ‫ئۇنداقتا ھەر ئىككىسى يېڭى ئىجارە بېرىدۇ ‪ ،‬يېڭىدىن ئېلىنغان ئەسەر كونىلرغا قوشۇلمايدۇ‪.‬‬ ‫‪37‬ھېچكىم يېڭى شارابلرنى كونا بوتۇلكىلرغا سالمايدۇ ‪.‬بولمىسا يېڭى ھاراق بوتۇلكىلرنى يېرىپ تۆكۈلۈپ ‪ ،‬بوتۇلكىلر يوقىلىدۇ‪.‬‬ ‫‪38‬لېكىن يېڭى شارابلرنى يېڭى بوتۇلكىلرغا سېلىش كېرەك ‪.‬ھەر ئىككىلىسى ساقلنغان‪.‬‬


‫لۇقا‬

‫‪39‬ھېچكىم كونا شارابنى ئىچمىگەن ھامان يېڭى ئارزۇ قىلمايدۇ ‪ ،‬چۈنكى ئۇ« ‪:‬كونى ياخاى »دېدى‪.‬‬ ‫‪6‬باب‬‫‪1‬بىرىنچى دەم ئېلىش كۈنىدىن كېيىن ‪ ،‬ئۇ قوناق ئېتىزىدىن ئۆتتى ‪.‬شاگىرتلىرى قوناقنىڭ باشاقلىرىنى ئۈزۈپ ‪ ،‬ئۇلرنىڭ قولىغا سىلپ تاماق‬ ‫يېدى‪.‬‬ ‫‪2‬بەزى پەرىسىيلەر ئۇلرغا ‪: -‬سىلەر نېمە ئۈچۈن دەم ئېلىش كۈنىدە قىلىاقا تېگىالىك بولمىغان ئىالرنى قىلىسىلەر؟‬ ‫‪3‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇلرغا مۇنداق جاۋاب بەردى ‪: -‬داۋۇتنىڭ ئۆزى ئاچ قالغاندا ۋە ئۇنىڭ بىلەن بىللە بولغانلرنى نېمە دەپ ئوقۇمىدىڭلر؟‬ ‫‪4‬ئۇ خۇدانىڭ ئۆيىگە كىرىپ ‪ ،‬ناننى ئېلىپ يەپ ‪ ،‬ئۇنىڭ بىلەن بىللە بولغانلرغا بەردى ‪.‬بۇ پەقەت روھانىيلر ئۈچۈنل يېيىاكە بولمايدۇ‪.‬‬ ‫‪5‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇلرغا ‪: -‬ئىنسانئوغلى دەم ئېلىش كۈنىدۇر‪.‬‬ ‫‪6‬يەنە بىر دەم ئېلىش كۈنى ‪ ،‬ئۇ ئىبادەتخانىغا كىرىپ تەلىم بەردى ‪.‬ئۇ يەردە ئوڭ قولى قۇرۇپ كەتكەن بىر ئادەم بار‪.‬‬ ‫‪7‬تەۋرات ئۇستازلىرى ۋە پەرىسىيلەر ئۇنىڭ دەم ئېلىش كۈنى ساقىيىپ كېتەمدۇ‪-‬يوق ‪ ،‬ئۇنى كۆردى ‪.‬ئۇلر ئۇنىڭ ئۈستىدىن شىكايەت قىلىاى‬ ‫مۇمكىن‪.‬‬ ‫‪8‬لېكىن ‪ ،‬ئۇلرنىڭ ئوي‪-‬پىكىرلىرىنى بىلدى ۋە قولى قۇرۇپ كەتكەن كىاىگە « ‪:‬ئورنۇڭدىن تۇرۇپ ‪ ،‬ئوتتۇرىدا تۇر »دېدى ‪.‬ئۇ ئورنىدىن‬ ‫تۇرۇپ ئورنىدىن تۇردى‪.‬‬ ‫‪9‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇلرغا ‪: -‬مەن سىزدىن بىر نەرسە سورايمەن ‪.‬دەم ئېلىش كۈنى ياخاىلىق قىلىش ياكى يامانلىق قىلىش دۇرۇسمۇ؟ ھاياتنى‬ ‫قۇتقۇزۇشمۇ ياكى ئۇنى يوقىتىامۇ؟‬ ‫‪10‬ھەممەيلەننىڭ ئەتراپىغا قاراپ ‪ ،‬ئۇ كىاىگە « ‪:‬قولۇڭنى ئۇزات »دېدى ‪.‬ئۇ شۇنداق قىلدى ‪:‬ئۇنىڭ قولى يەنە بىرسىدەك ئەسلىگە كەلدى‪.‬‬ ‫‪11‬ئۇلر ساراڭ بولۇپ قالدى ‪.‬ھەمدە ئۇلر ئەيساغا نېمىلەرنى قىلىپ بېرەلەيدىغانلىقىنى بىر‪-‬بىرىگە يەتكۈزدى‪.‬‬ ‫‪12‬ئۇ كۈنلەردە ‪ ،‬ئۇ تاغقا چىقىپ دۇئا‪-‬تىلۋەت قىلىپ ‪ ،‬كېچىچە خۇداغا دۇئا قىلدى‪.‬‬ ‫‪13‬كۈن بولغاندا ‪ ،‬ئۇ شاگىرتلىرىنى چاقىردى ‪.‬ئۇلرنىڭ ئىچىدىن ئون ئىككىنى تاللىدى‪.‬‬ ‫‪14‬سىمون (ئۇ ئۇنىڭغا پېترۇس دەپمۇ ئىسىم قويدى )ۋە ئىنىسى ئاندرېۋ ياقۇپ ‪ ،‬يەھيا ‪ ،‬فىلىپ ۋە بارتولومېۋ ‪،‬‬ ‫‪15‬مەتتا ۋە توماس ‪ ،‬ئالفاينىڭ ئوغلى ياقۇپ ۋە سىمون زېلوت دەپ ئاتىدى‪.‬‬ ‫‪16‬ياقۇپنىڭ ئىنىسى يەھۇدا ۋە يەھۇدا ئىسكاريوتمۇ خائىن‪.‬‬ ‫‪17‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇلر بىلەن بىللە كېلىپ ‪ ،‬تۈزلەڭلىكتە ‪ ،‬شاگىرتلىرىنىڭ ھەمراھلىقىدا ‪ ،‬پۈتۈن يەھۇدىيە ‪ ،‬يېرۇسالېمدىن ‪ ،‬تىرو ۋە‬ ‫سىدوننىڭ دېڭىز قىرغىقىدىن كېلىپ ‪ ،‬ئۇنىڭ گېپىنى ئاڭلىدى ‪.‬ئۇلرنىڭ كېسەللىكلىرىدىن ساقايتىش‪.‬‬ ‫‪18‬ناپاك روھلر بىلەن ئازابلنغانلر ساقىيىپ كەتتى‪.‬‬ ‫‪19‬خاليىق ئۇنىڭغا تەگمەكچى بولدى ‪ ،‬چۈنكى ئۇنىڭدىن پەزىلەت چىقىپ ‪ ،‬ھەممىسىنى ساقايتتى‪.‬‬ ‫‪20‬ھەزرىتى ئەيسا شاگىرتلىرىغا تىكىلىپ تۇرۇپ ‪: -‬كەمبەغەل بولغاي ‪ ،‬چۈنكى خۇدانىڭ پادىااھلىقى سېنىڭدۇر‪.‬‬ ‫‪21‬ھازىر ئاچ قالغانلر نېمىدېگەن بەختلىك !ھازىر يىغلۋاتقانلر نەقەدەر بەختلىك!‬ ‫‪22‬ئىنسانلر سېنى ئۆچ كۆرگەندە ‪ ،‬سېنى ئۆزلىرى بىلەن ئايرىپ ‪ ،‬سېنى ھاقارەتلەپ ‪ ،‬ئىنسانئوغلى ئۈچۈن ئىسمىڭنى يامان دەپ تاشلىغاندا‬ ‫‪ ،‬سىلەر نەقەدەر بەختلىك!‬ ‫‪23‬ئۇ كۈندە خۇشال بولۇڭلر ۋە خۇشاللىقتىن سەكرەپ چىقىڭلر ‪ ،‬چۈنكى ‪ ،‬ئەرشتىكى ئەجرىڭىز ناھايىتى كۆپ ‪ ،‬چۈنكى ئۇلرنىڭ ئاتا‪-‬‬ ‫بوۋىلىرىمۇ پەيغەمبەرلەرگە قىلغان‪.‬‬ ‫‪24‬لېكىن ‪ ،‬بايلرغا ۋاي !چۈنكى ‪ ،‬تەسەللى تاپتىڭىز‪.‬‬ ‫‪25‬ۋاي ۋاي !چۈنكى ‪ ،‬ئاچ قالىسىلەر ‪.‬ۋاي ۋاي ۋاي !چۈنكى ‪ ،‬قايغۇ‪-‬ھەسرەت چېكىپ يىغليسىز‪.‬‬ ‫‪26‬ۋاي ۋاي ‪ ،‬ھەممە ئادەم سېنى ياخاى سۆزلىسە !چۈنكى ئۇلرنىڭ ئاتىلىرى يالغان پەيغەمبەرلەرگە قىلغان‪.‬‬ ‫‪27‬لېكىن ‪ ،‬ئاڭلىغۇچىلرغا دەيمەنكى ‪ ،‬دۈشمىنىڭلرنى سۆيۈڭ ‪ ،‬نەپرەتلەنگۈچىلەرگە ياخاىلىق قىلىڭلر‪.‬‬ ‫‪28‬سېنى لەنەت قىلغانلرغا بەخت تىلەڭلر ‪ ،‬سېنى ئىالەتكەنلەر ئۈچۈن دۇئا قىلىڭلر‪.‬‬ ‫‪29‬سېنى بىر مەڭزىگە ئۇرغان كىاى يەنە بىرىنى تەكلىپ قىلىدۇ ‪.‬چاپاننى ئېلىۋالغان كىاى چاپاننىمۇ ئالمىسۇن‪.‬‬ ‫‪30‬سەندىن سورىغان ھەر بىر كىاىگە بەرگىن ‪.‬ماللىرىڭىزنى ئېلىۋالغانلردىن ئۇلردىن قايتا سورىماڭ‪.‬‬ ‫‪31‬ئىنسانلر سىلەرگە نېمە قىلماقچى بولسا ‪ ،‬سىلەرمۇ ئۇلرغا شۇنداق قىلىڭلر‪.‬‬ ‫‪32‬ئەگەر سىلەرنى سۆيىدىغانلرنى سۆيسەڭلر ‪ ،‬سىلەرگە نېمە رەھمەت ئېيتىسىلەر؟ چۈنكى گۇناھكارلرمۇ ئۇلرنى ياخاى‬ ‫كۆرىدىغانلرنى ياخاى كۆرىدۇ‪.‬‬ ‫‪33‬سىلەرگە ياخاىلىق قىلغانلرغا ياخاىلىق قىلساڭلر ‪ ،‬نېمىگە رەھمەت ئېيتىسىلەر؟ چۈنكى گۇناھكارلرمۇ شۇنداق قىلىدۇ‪.‬‬ ‫‪34‬ئەگەر سىلەر قوبۇل قىلىانى ئۈمىد قىلساڭلر ‪ ،‬ئۇلرغا نېمىگە رەھمەت ئېيتىسىلەر؟ چۈنكى گۇناھكارلر يەنە گۇناھكارلرغا قەرز‬ ‫بېرىدۇ ‪ ،‬قايتا قوبۇل قىلىدۇ‪.‬‬ ‫‪35‬لېكىن ‪ ،‬دۈشمىنىڭلرنى سۆيۈڭلر ‪ ،‬ياخاى ئىش قىلىڭلر ۋە قەرز بېرىڭلر ‪.‬ئەجرىڭىز كۆپ بولىدۇ ‪ ،‬ھەممىدىن ئۇلۇغ بالىسى بولىسىز‬ ‫‪ ،‬چۈنكى ئۇ مىننەتسىزلەرگە ۋە يامانلرغا ياخاى مۇئامىلە قىلىدۇ‪.‬‬ ‫‪36‬ئاتاڭلرمۇ رەھىم قىلغاندەك ‪ ،‬سىلەرمۇ رەھىم قىلغىن‪.‬‬ ‫‪37‬ھۆكۈم قىلماڭلر ‪ ،‬سىلەرمۇ سوراققا تارتىلمايسىلەر‪.‬‬ ‫‪38‬بەرگىن ‪ ،‬ئۇ سىلەرگە بېرىلىدۇ ‪.‬ياخاى ئۆلچەم ‪ ،‬بېسىلىپ ‪ ،‬سىلكىنىپ ‪ ،‬يۈگۈرگەندە ‪ ،‬كىاىلەر كۆكرىكىڭىزگە بېرىدۇ ‪.‬چۈنكى ‪ ،‬سىز‬ ‫ئۇنىڭغا ئوخااش ئۆلچەم بىلەن ئۆلچىنىسىز‪.‬‬


‫لۇقا‬

‫‪39‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇلرغا مۇنداق بىر تەمسىل سۆزلەپ بەردى ‪: -‬ئەمالر ئەمالرنى يېتەكلىيەلەمدۇ؟ ھەر ئىككىلىسى ئۆستەڭگە چۈشۈپ‬ ‫قالمامدۇ؟‬ ‫‪40‬شاگىرت خوجايىنىدىن ئۈستۈن ئەمەس ‪ ،‬لېكىن مۇكەممەل بولغان ئادەم خوجايىنغا ئوخااش بولىدۇ‪.‬‬ ‫‪41‬نېمىاقا قېرىندىاىڭنىڭ نەزىرىدە تۇرغان ‪ ،‬ئەمما ئۆز كۆزىڭدىكى نۇرنى كۆرمەيسەن؟‬ ‫‪42‬ئى قېرىندىاىمغا قانداقمۇ ئېيتاليسەن ‪ ،‬بۇرادەر ‪ ،‬ئۆز كۆزىڭدىكى نۇرنى كۆرمىسەڭ ‪ ،‬كۆزۈڭدىكى موتنى چىقىرىپ قوياي ‪.‬ئەي مۇناپىق‬ ‫‪ ،‬ئالدى بىلەن ئۆز كۆزىڭدىكى نۇرنى چىقىرىپ تاشل ‪ ،‬ئاندىن قېرىندىاىڭنىڭ نەزىرىدىكى مۈشۈكنى تارتىپ چىقىرىانى ئېنىق كۆرىسەن‪.‬‬ ‫‪43‬ياخاى دەرەخ چىرىپ كەتكەن مېۋە بەرمەيدۇ ‪.‬بۇزۇلغان دەرەخمۇ ياخاى مېۋە بەرمەيدۇ‪.‬‬ ‫‪44‬چۈنكى ھەر بىر دەرەخ ئۆزىنىڭ مېۋىسى بىلەن تونۇلىدۇ ‪.‬چۈنكى تىكەندىن ئەرلەر ئەنجۈر يىغمايدۇ ‪ ،‬ياكى شاخ‪-‬شۇمبىلردىن ئۈزۈم‬ ‫يىغمايدۇ‪.‬‬ ‫‪45‬ياخاى ئادەم قەلبىدىكى ياخاى خەزىنىدىن ياخاىلىقنى چىقىرىدۇ ‪.‬قەلبىدىكى يامان خەزىنىدىن يامان ئادەم يامانلىقنى چىقىرىدۇ‪.‬‬ ‫‪46‬نېمىاقا مېنى رەببىم ‪ ،‬رەببىم دەپ چاقىرىسەن ‪ ،‬مەن ئېيتقان سۆزلەرنى قىلمايسەن؟‬ ‫‪47‬كىم مېنىڭ يېنىمغا كېلىپ ‪ ،‬مېنىڭ سۆزلىرىمنى ئاڭلپ ‪ ،‬ئۇلرغا ئەمەل قىلسا ‪ ،‬مەن ئۇنىڭ كىملىكىنى كۆرسىتىمەن‪.‬‬ ‫‪48‬ئۇ ئۆي سېلىپ ‪ ،‬چوڭقۇر كولپ ‪ ،‬تاشنىڭ ئۈستىگە ئۇل سالغان ئادەمگە ئوخاايدۇ ‪.‬كەلكۈن پەيدا بولغاندا ‪ ،‬ئېقىن ئۇ ئۆيگە قاتتىق‬ ‫ئۇرۇلدى ۋە ئۇنى تەۋرىتەلمىدى ‪ ،‬چۈنكى ئۇ تاشنىڭ ئۈستىگە قۇرۇلدى‪. .‬‬ ‫‪49‬لېكىن ‪ ،‬ئاڭلىغان ۋە ئاڭلىمىغان ئادەم يەر يۈزىدە ئۆي سالغان ئادەمگە ئوخاايدۇ ‪.‬ئۇنىڭغا قارشى ئېقىن قاتتىق ئۇردى ۋە دەرھال يىقىلدى ‪.‬‬ ‫ئۇ ئۆينىڭ خارابىسى ناھايىتى چوڭ ئىدى‪.‬‬ ‫‪7‬باب‬‫‪1‬ئۇ بارلىق سۆزلىرىنى كىاىلەر توپىدا تۈگىتىپ ‪ ،‬كەپەرناھۇمغا كىردى‪.‬‬ ‫‪2‬ئۇنىڭ ئۈچۈن سۆيۈملۈك بىر يۈزبېاىنىڭ خىزمەتچىسى كېسەل بولۇپ ‪ ،‬ئۆلۈشكە تەييار ئىدى‪.‬‬ ‫‪3‬ھەزرىتى ئەيسانى ئاڭلىغاندىن كېيىن ‪ ،‬يەھۇدىيلرنىڭ ئاقساقاللىرىنى ئەۋەتىپ ‪ ،‬ئۇنىڭ خىزمەتكارىنى ساقايتىاىنى ئۆتۈندى‪.‬‬ ‫‪4‬ھەزرىتى ئەيسا ھەزرىتى ئەيسانىڭ قېاىغا كەلگەندە ‪ ،‬ھەزرىتى ئەيسادىن ‪: -‬بۇ ئۇنىڭ كىمگە ليىق ئىكەنلىكىنى ئېيتتى‪.‬‬ ‫‪5‬ئۇ مىللىتىمىزنى سۆيىدۇ ‪ ،‬بىزگە ئىبادەتخانا قۇردى‪.‬‬ ‫‪6‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇلر بىلەن بىللە باردى ‪.‬ئۇ ھازىر ئۆيدىن ئانچە يىراق بولمىغان ۋاقىتتا ‪ ،‬يۈزبېاى ئۇنىڭ يېنىغا دوست ئەۋەتىپ ‪ ،‬ئۇنىڭغا ‪:‬‬ ‫«ئى رەببىم ‪ ،‬ئۆزۈڭنى ئاۋارە قىلما ‪ ،‬چۈنكى مېنىڭ ئۆگزىمنىڭ ئاستىغا كىرىاىڭگە ليىق ئەمەسمەن »دېدى‪.‬‬ ‫‪7‬شۇنىڭ ئۈچۈن ‪ ،‬مەنمۇ ئۆزۈمنى سېنىڭ يېنىڭغا كېلىاكە ليىق دەپ ئويلىماپتىمەن ‪ ،‬بىر ئېغىز سۆز بىلەن ئېيتسام ‪ ،‬خىزمەتكارىم ساقىيىپ‬ ‫كېتىدۇ‪.‬‬ ‫‪8‬چۈنكى مەنمۇ باشقۇرۇلىدىغان ئادەم ‪ ،‬مېنىڭ قولۇمدا ئەسكەر بار ‪ ،‬مەن بىرسىگە« ‪:‬كەت ‪ ،‬ئۇ بارىدۇ »دەيمەن ‪.‬يەنە بىرىگە ‪ ،‬كېلىڭ ‪ ،‬ئۇ‬ ‫كېلىدۇ ‪.‬خىزمەتكارىمغا« ‪:‬بۇنى قىل ‪ ،‬ئۇ شۇنداق قىلىدۇ »دېدى‪.‬‬ ‫‪9‬ھەزرىتى ئەيسا بۇ گەپلەرنى ئاڭلپ ‪ ،‬ئۇنىڭغا ھەيران بولۇپ ‪ ،‬كەينىگە بۇرۇلۇپ ‪ ،‬ئۇنىڭغا ئەگەشكەن كىاىلەرگە ‪: -‬بىلىپ قويۇڭلركى‬ ‫‪ ،‬مەن ئىسرائىلىيەدە ئۇنداق چوڭ ئېتىقادنى تاپالمىدىم‪.‬‬ ‫‪10‬ئەۋەتىلگەنلەر ئۆيگە قايتىپ كېلىپ ‪ ،‬خىزمەتكارنىڭ كېسەل بولۇپ قالغانلىقىنى بايقىدى‪.‬‬ ‫‪11‬ئەتىسى ئۇ ناين دېگەن شەھەرگە كىردى ‪.‬نۇرغۇن شاگىرتلىرى ئۇنىڭ بىلەن بىللە نۇرغۇن كىاىلەر بىلەن بىللە باردى‪.‬‬ ‫‪12‬ئۇ شەھەرنىڭ دەرۋازىسىغا يېقىنلشقاندا ‪ ،‬ئانىسىنىڭ بىردىنبىر ئوغلى ئۆلۈك بىر ئادەم ئېلىپ كېلىندى ‪ ،‬ئۇ تۇل ئايال ئىدى ‪.‬شەھەردىكى‬ ‫نۇرغۇن كىاىلەر ئۇنىڭ بىلەن بىللە ئىدى‪.‬‬ ‫‪13‬پەرۋەردىگار ئۇنى كۆرۈپ ‪ ،‬ئۇنىڭغا رەھىم قىلدى ۋە ئۇنىڭغا « ‪:‬يىغلىما!‬ ‫‪14‬ھەزرىتى ئەيسا كېلىپ ‪ ،‬بىئارامغا تەگدى ‪.‬ئۇ « ‪:‬يىگىت ‪ ،‬ساڭا دەيمەنكى ‪ ،‬ئورنۇڭدىن تۇر!‬ ‫‪15‬ئۆلگۈچى ئورنىدىن تۇرۇپ سۆزلەشكە باشلىدى ‪.‬ئۇنى ئانىسىغا تاپاۇرۇپ بەردى‪.‬‬ ‫‪16‬ھەممەيلەندە قورقۇنچ پەيدا بولدى ‪.‬ئۇلر خۇدانى ئۇلۇغلپ« ‪:‬ئارىمىزدا ئۇلۇغ پەيغەمبەر تىرىلدى »دېدى ‪.‬ھەمدە ‪ ،‬خۇدا ئۆز خەلقىنى‬ ‫يوقلىدى‪.‬‬ ‫‪17‬ئۇنىڭ بۇ مىش‪-‬مىش پاراڭلىرى پۈتۈن يەھۇدىيە ۋە پۈتۈن رايونلرغا تارقالدى‪.‬‬ ‫‪18‬يەھيا پەيغەمبەرنىڭ شاگىرتلىرى ئۇنىڭغا بۇ ئىالرنىڭ ھەممىسىنى كۆرسەتتى‪.‬‬ ‫‪19‬يەھيا پەيغەمبەرنى چاقىرىپ ‪ ،‬شاگىرتلىرىدىن ئىككىنى چاقىرىپ ‪ ،‬ھەزرىتى ئەيساغا ‪: -‬سەن كېلىدىغان ئادەممۇ؟ ياكى باشقىلرنى‬ ‫ئىزدەۋاتامدۇق؟‬ ‫‪20‬كىاىلەر ئۇنىڭ قېاىغا كەلگەندە ‪ ،‬ئۇلر« ‪:‬چۆمۈلدۈرگۈچى يەھيا پەيغەمبەر بىزنى سېنىڭ ئالدىڭغا ئەۋەتىپ «‪:‬سەن كېلىدىغان ئادەممۇ؟‬ ‫»دېيىاتى ‪.‬ياكى باشقىلرنى ئىزدەۋاتامدۇق؟‬ ‫‪21‬شۇ سائەتتە ‪ ،‬ئۇ نۇرغۇن ئاجىزلىق ۋە ۋابا ۋە يامان روھلرنى ساقايتتى ‪.‬قارىغۇ بولغان نۇرغۇن كىاىلەرگە قارىدى‪.‬‬ ‫‪22‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇلرغا مۇنداق جاۋاب بەردى ‪: -‬مېڭىڭلر ‪ ،‬يەھيا پەيغەمبەرگە كۆرگەن ۋە ئاڭلىغانلىرىڭىزنى ئېيتقىن ‪.‬قارىغۇلر‬ ‫قانداق كۆرىدۇ ‪ ،‬ئاقساقلر ماڭىدۇ ‪ ،‬ماخاۋ كېسىلى پاكلىنىدۇ ‪ ،‬گاسلر ئاڭليدۇ ‪ ،‬ئۆلۈكلەر تىرىلىدۇ ‪ ،‬كەمبەغەلرگە خۇش خەۋەر‬ ‫يەتكۈزۈلىدۇ‪.‬‬ ‫‪23‬كىم مەندىن رەنجىمىسە ‪ ،‬ئۇ نېمىدېگەن بەختلىك!‬ ‫‪24‬يەھيا پەيغەمبەرنىڭ ئەلچىلىرى يولغا چىققاندىن كېيىن ‪ ،‬ئۇ كىاىلەرگە يەھيا توغرىسىدا سۆزلەشكە باشلىدى ‪.‬شامال بىلەن تىترىگەن‬ ‫قومۇش؟‬


‫لۇقا‬

‫‪25‬سىلەر نېمە ئۈچۈن كۆردۈڭلر؟ يۇمااق كىيىم كىيگەن ئادەم؟ مانا ‪ ،‬چىرايلىق كىيىنگەن ۋە نازۇك ياشايدىغانلر پادىااھلرنىڭ‬ ‫ئوردىسىدا‪.‬‬ ‫‪26‬سىلەر نېمە ئۈچۈن كۆردۈڭلر؟ پەيغەمبەر؟ ھەئە ‪ ،‬بىلىپ قويۇڭلركى ‪ ،‬پەيغەمبەردىنمۇ كۆپ‪.‬‬ ‫‪27‬ئۇ مۇنداق يېزىلغان« ‪:‬مانا مەن ئەلچىمنى سېنىڭ ئالدىڭغا ئەۋەتىمەن‪.‬‬ ‫‪28‬مەن سىلەرگە دەيمەنكى ‪ ،‬ئاياللردىن تۇغۇلغانلرنىڭ ئىچىدە چۆمۈلدۈرگۈچى يەھيادىنمۇ ئۇلۇغ پەيغەمبەر يوق ‪ ،‬لېكىن خۇدانىڭ‬ ‫پادىااھلىقىدا كەم بولسا بولمايدىغان ئادەم ئۇنىڭدىن ئۇلۇغ‪.‬‬ ‫‪29‬ئۇنى ئاڭلىغان بارلىق كىاىلەر ۋە باجگىرلر خۇدانى ھەققانىي ئادەم دەپ جاكارلپ ‪ ،‬يەھيا پەيغەمبەرنىڭ چۆمۈلدۈرۈلۈشى بىلەن‬ ‫چۆمۈلدۈرۈلدى‪.‬‬ ‫‪30‬لېكىن ‪ ،‬پەرىسىيلەر ۋە ئادۋوكاتلر خۇدانىڭ چۆمۈلدۈرۈلمىگەنلىكى ئۈچۈن ‪ ،‬خۇدانىڭ ئۆزىگە قىلغان نەسىھىتىنى رەت قىلدى‪.‬‬ ‫‪31‬پەرۋەردىگار مۇنداق دېدى « ‪:‬ئۇنداقتا مەن بۇ ئەۋلدلرنى نەگە ئوخاىتىمەن؟ ئۇلر قانداقراق؟‬ ‫‪32‬ئۇلر خۇددى بازاردا ئولتۇرغان بالىلرغا ئوخااش ‪ ،‬بىر‪-‬بىرىنى چاقىرىپ« ‪:‬بىز سىلەرگە تۇرۇبا يەتكۈزدۇق ‪ ،‬سەن ئۇسسۇل‬ ‫ئوينىمىدىڭ ‪.‬بىز سىلەرگە ماتەم تۇتتۇق ‪ ،‬يىغلىمىدىڭلر‪.‬‬ ‫‪33‬چۈنكى ‪ ،‬چۆمۈلدۈرگۈچى يەھيا نان يېمەي ‪ ،‬ھاراق ئىچمىدى ‪.‬سىلەر« ‪:‬ئۇنىڭدا شەيتان بار »دەيسىلەر‪.‬‬ ‫‪34‬ئىنسانئوغلى كېلىپ يەپ‪-‬ئىچىدۇ ‪.‬سىلەر دەيسىلەر« ‪:‬ھەشەمەتچى ‪ ،‬ھاراقكەش ‪ ،‬باجگىر ۋە گۇناھكارلرنىڭ دوستى!‬ ‫‪35‬ئەمما ئەقىل ئۇنىڭ بارلىق بالىلىرىغا ھەقلىق‪.‬‬ ‫‪36‬پەرىسىيلەردىن بىرى ئۇنىڭ بىلەن بىللە غىزالىنىانى ئارزۇ قىلدى ‪.‬ئۇ پەرىسىينىڭ ئۆيىگە كىرىپ ‪ ،‬گۆشكە ئولتۇردى‪.‬‬ ‫‪37‬شەھەردىكى بىر ئايال گۇناھكار بولۇپ ‪ ،‬ھەزرىتى ئەيسانىڭ پەرىسىينىڭ ئۆيىدە گۆشتە ئولتۇرغانلىقىنى بىلگەندىن كېيىن ‪ ،‬ئالباستېر‬ ‫قۇتىسىنى ئېلىپ كەلدى‪.‬‬ ‫‪38‬ئۇنىڭ كەينىدە تۇرۇپ يىغلپ تۇرۇپ يىغلپ ‪ ،‬پۇتلىرىنى ياش بىلەن يۇيۇشقا باشلىدى ۋە بېاىنىڭ تۈكلىرى بىلەن سۈرتۈپ ‪ ،‬پۇتلىرىنى‬ ‫سۆيدى ۋە مەلھەم بىلەن ياغلىدى‪.‬‬ ‫‪39‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇنى چاقىرغان پەرىسىي بۇنى كۆرۈپ ‪: -‬ئەگەر ئۇ پەيغەمبەر بولسا ‪ ،‬بۇ ئايالنىڭ ئۆزىگە ۋە قايسى ئايالغا تەگكەنلىكىنى‬ ‫بىلگەن بولتتى ‪ ،‬چۈنكى ئۇ گۇناھكار‪.‬‬ ‫‪40‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇنىڭغا ‪: -‬سىمون ‪ ،‬مەن ساڭا بىر نەرسە دەيمەن ‪.‬ئۇ مۇنداق دېدى ‪:‬ئۇستاز ‪ ،‬دېگىن‪.‬‬ ‫‪41‬مەلۇم بىر ھەقدار بار ‪ ،‬ئۇنىڭ ئىككى قەرزى بار ‪:‬بىرى بەش يۈز پۇڭ ‪ ،‬يەنە بىرى ئەللىك‪.‬‬ ‫‪42‬ئۇلرنىڭ تۆلەيدىغان پۇلى يوق ۋاقىتتا ‪ ،‬ئۇ ئوچۇق‪-‬ئاشكارە ھەر ئىككىسىنى كەچۈردى ‪.‬ئېيتقىنكى ‪ ،‬ئۇلرنىڭ قايسىسى ئۇنى ئەڭ ياخاى‬ ‫كۆرىدۇ؟‬ ‫‪43‬سىمون جاۋاب بېرىپ مۇنداق دېدى« ‪:‬مېنىڭچە ‪ ،‬ئۇ كىمنى بەك كەچۈردى؟ ھەزرىتى ئەيسا ئۇنىڭغا ‪: -‬توغرا ھۆكۈم قىلدىڭ‪.‬‬ ‫‪44‬ئۇ ئايالغا بۇرۇلۇپ ‪ ،‬سىمونغا « ‪:‬بۇ ئايالنى كۆردۈڭمۇ؟ مەن سېنىڭ ئۆيىڭگە كىردىم ‪ ،‬سەن ماڭا پۇتۇمغا سۇ بەرمىدىڭ ‪ ،‬ئەمما ئۇ‬ ‫پۇتلىرىمنى ياش بىلەن يۇيۇپ ‪ ،‬بېاىنىڭ تۈكلىرى بىلەن سۈرتتى‪.‬‬ ‫‪45‬سەن مېنى سۆيمىدىڭ ‪ ،‬ئەمما بۇ ئايال مەن كىرگەندىن تارتىپل پۇتۇمنى سۆيۈشتىن توختاپ قالمىدى‪.‬‬ ‫‪46‬بېاىمنى ماي بىلەن ياغلىمىدىڭىز ‪ ،‬ئەمما بۇ ئايال پۇتلىرىمنى مەلھەم قىلدى‪.‬‬ ‫‪47‬شۇڭا ‪ ،‬بىلىپ قويۇڭلركى ‪ ،‬ئۇنىڭ نۇرغۇن گۇناھلىرى كەچۈرۈم قىلىندى ‪.‬چۈنكى ئۇ بەك ياخاى كۆرەتتى‪.‬‬ ‫‪48‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇنىڭغا ‪: -‬گۇناھلىرىڭ كەچۈرۈم قىلىندى‪.‬‬ ‫‪49‬ئۇنىڭ بىلەن بىللە گۆشتە ئولتۇرغانلر ئىچىدىن« ‪:‬گۇناھلرنىمۇ كەچۈرۈم قىلىدىغان بۇ كىم؟‬ ‫‪50‬ئۇ ئايالغا ‪: -‬ئېتىقادىڭ سېنى قۇتقۇزدى ‪.‬خاتىرجەم بولۇڭ‪.‬‬ ‫‪8‬باب‬‫‪1‬شۇنىڭدىن كېيىن ‪ ،‬ئۇ ھەرقايسى شەھەر‪-‬يېزىلرنى ئايلىنىپ ‪ ،‬خۇدانىڭ پادىااھلىقىنىڭ خۇش خەۋەرلىرىنى يەتكۈزدى ۋە خەۋەر قىلدى ‪.‬‬ ‫ئون ئىككى كىاى ئۇنىڭ بىلەن بىللە ئىدى‪.‬‬ ‫‪2‬يامان روھ ۋە ئاجىزلىقتىن ساقىيىپ كەتكەن بەزى ئاياللر مەريەمگۈل مەجدەللىكنى چاقىردى ‪ ،‬ئۇلرنىڭ ئىچىدىن يەتتە شەيتان چىقتى‪.‬‬ ‫‪3‬چۇزا ھىرودنىڭ خوجايىنى جوئاننا ۋە سۇساننا ۋە ئۇلرنىڭ نۇرغۇن نەرسىلىرى ئۇنىڭغا خىزمەت قىلغان نۇرغۇن كىاىلەر‪.‬‬ ‫‪4‬نۇرغۇن كىاىلەر يىغىلىپ ‪ ،‬ھەر شەھەردىن ئۇنىڭ يېنىغا كەلگەندە ‪ ،‬ئۇ بىر تەمسىل بىلەن سۆزلىدى‪:‬‬ ‫‪5‬بىر تېرىغۇچى ئۇنىڭ ئۇرۇقىنى تېرىاقا چىقتى ‪.‬ئۇ تېرىغاندا ‪ ،‬بەزىلىرى يول بويىغا يىقىلدى ‪.‬ئۇ باستۇرۇلدى ‪ ،‬ھاۋادىكى قۇشلر ئۇنى يەپ‬ ‫كەتتى‪.‬‬ ‫‪6‬بەزىلىرى تاشنىڭ ئۈستىگە چۈشتى ‪.‬ئۇ ئۆسۈپ يېتىلىاى بىلەنل قۇرۇپ كەتتى ‪ ،‬چۈنكى ئۇنىڭدا نەملىك كەمچىل ئىدى‪.‬‬ ‫‪7‬بەزىلىرى تىكەننىڭ ئارىسىغا چۈشۈپ كەتتى ‪.‬ئۇنىڭ بىلەن تىكەنلەر پەيدا بولۇپ بوغۇلدى‪.‬‬ ‫‪8‬يەنە ياخاى يەرگە يىقىلىپ ‪ ،‬ئۆسۈپ يېتىلىپ ‪ ،‬يۈز ھەسسە مېۋە بەردى ‪.‬بۇ گەپلەرنى قىلىپ بولغاندىن كېيىن ‪ ،‬ئۇ يىغلپ تۇرۇپ « ‪:‬‬ ‫ئاڭليدىغان قۇلىقى بارلر ئاڭلىسۇن »دېدى‪.‬‬ ‫‪9‬شاگىرتلىرى ئۇنىڭدىن ‪: -‬بۇ تەمسىل نېمە بولۇشى مۇمكىن؟‬ ‫‪10‬ھەزرىتى ئەيسا مۇنداق دېدى ‪: -‬خۇدانىڭ پادىااھلىقىنىڭ سىرىنى بىلىش سىلەرگە بېرىلگەن ‪ ،‬لېكىن تەمسىللەر بىلەن باشقىلرغا ‪.‬ئۇلر‬ ‫كۆرمەسلىكى ۋە ئاڭلىماسلىقى مۇمكىن‪.‬‬ ‫‪11‬بۇ تەمسىل مۇنداق ‪:‬ئۇرۇق خۇدانىڭ سۆزى‪.‬‬


‫لۇقا‬

‫‪12‬يول بويىدىكىلەر ئاڭلىغۇچىلردۇر ‪.‬ئاندىن شەيتان كېلىپ ‪ ،‬ئۇلرنىڭ ئېتىقادىدىن قۇتۇلۇپ قالماسلىقى ئۈچۈن ‪ ،‬بۇ سۆزنى ئۇلرنىڭ‬ ‫قەلبىدىن چىقىرىپ تاشليدۇ‪.‬‬ ‫‪13‬ئۇلر تاشنىڭ ئۈستىدە ‪ ،‬ئۇلر ئاڭلىغاندىن كېيىن خۇشاللىق بىلەن بۇ سۆزنى قوبۇل قىلىدۇ ‪.‬ھەمدە بۇلرنىڭ يىلتىزى يوق ‪ ،‬ئۇلر بىر‬ ‫مەزگىل ئىاىنىدۇ ۋە ئېزىقتۇرۇش ۋاقتىدا يوقىلىدۇ‪.‬‬ ‫‪14‬تىكەننىڭ ئارىسىغا چۈشكەنلەر بولسا ‪ ،‬ئۇلر ئاڭلىغاندىن كېيىن سىرتقا چىقىپ ‪ ،‬بۇ ھاياتنىڭ غەمخورلۇقى ‪ ،‬بايلىقى ۋە خۇشاللىقى بىلەن‬ ‫بوغۇلۇپ ‪ ،‬مۇكەممەل مېۋە بەرمەيدۇ‪.‬‬ ‫‪15‬لېكىن ‪ ،‬ياخاى يەرلەردە ئۇلر بۇ سۆزنى ئاڭلپ ‪ ،‬ئۇنى ساقليدۇ ۋە سەۋرچانلىق بىلەن مېۋە بېرىدۇ‪.‬‬ ‫‪16‬ھېچكىم شام ياندۇرغاندا ‪ ،‬ئۇنى قاچا بىلەن يېپىپ قويمايدۇ ياكى كارىۋاتنىڭ ئاستىغا قويمايدۇ ‪.‬ئەمما ئۇنى شامدانغا ئورۇنلشتۇرۇپ ‪،‬‬ ‫كىرگەنلەر نۇرنى كۆرەلەيدۇ‪.‬‬ ‫‪17‬چۈنكى ‪ ،‬ھېچقانداق نەرسە ئاشكارىلنمايدۇ ‪.‬ھېچ نەرسە يوشۇرۇلمايدۇ ‪ ،‬ئۇ تونۇلمايدۇ ۋە چەتئەلگە كېلىدۇ‪.‬‬ ‫‪18‬ئاڭلىغانلىرىڭىزغا دىققەت قىلىڭ ‪ ،‬چۈنكى كىمدە بولسا ‪ ،‬ئۇنىڭغا بېرىلىدۇ ‪.‬كىمدە يوق بولسا ‪ ،‬ئۇ ئۆزى ئىگە بولغان نەرسىنى ئېلىپ كېتىدۇ‪.‬‬ ‫‪19‬ئاندىن ئۇنىڭ ئانىسى ۋە قېرىنداشلىرىنىڭ يېنىغا كەلدى ۋە مەتبۇئات ئۈچۈن ئۇنىڭ يېنىغا كېلەلمىدى‪.‬‬ ‫‪20‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇنىڭغا ‪: -‬ئاناڭ ۋە قېرىنداشلىرىڭ سېنى كۆرۈشنى ئارزۇ قىلىدۇ‪.‬‬ ‫‪21‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇلرغا مۇنداق دېدى ‪: -‬ئاپام ۋە قېرىنداشلىرىم خۇدانىڭ سۆزىنى ئاڭليدىغان ۋە ئۇنى ئىجرا قىلىدىغان كىاىلەر‪.‬‬ ‫‪22‬بىر كۈنى ‪ ،‬ئۇ شاگىرتلىرى بىلەن بىللە كېمىگە چىقتى ‪.‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇلرغا ‪: -‬كۆلنىڭ ئۇ تەرىپىگە كېتەيلى ‪- ،‬دېدى ‪.‬ئۇلر يولغا‬ ‫چىقتى‪.‬‬ ‫‪23‬ئۇلر يولغا چىققاندا ‪ ،‬ئۇ ئۇخلپ قالدى ‪.‬كۆلدە بوران چىقتى ‪.‬ئۇلر سۇ بىلەن تولۇپ ‪ ،‬خەتەر ئىچىدە قالدى‪.‬‬ ‫‪24‬ئۇلر ئۇنىڭ قېاىغا كېلىپ ‪ ،‬ئۇنى ئويغىتىپ« ‪:‬ئۇستاز ‪ ،‬خوجايىن ‪ ،‬بىز ھالك بولىمىز ‪.‬ئاندىن ئۇ ئورنىدىن تۇرۇپ ‪ ،‬شامال ۋە سۇنىڭ‬ ‫غەزەپلىنىاىنى ئەيىبلىدى ‪.‬ئۇلر توختاپ ‪ ،‬تىنچ بولدى‪.‬‬ ‫‪25‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇلرغا ‪: -‬ئېتىقادىڭىز قەيەردە؟ ئۇلر قورقۇپ ھەيران بولۇپ ‪ ،‬بىر‪-‬بىرىگە« ‪:‬بۇ قانداق ئادەم !چۈنكى ئۇ شامال ۋە‬ ‫سۇغا بۇيرۇق قىلىدۇ ‪ ،‬ئۇلر ئۇنىڭغا ئىتائەت قىلىدۇ‪.‬‬ ‫‪26‬ئۇلر جەلىلىيە ئۆلكىسىگە جايلشقان گادارېنېس دۆلىتىگە كەلدى‪.‬‬ ‫‪27‬ئۇ قۇرۇقلۇققا چىققاندا ‪ ،‬ئۇ شەھەردىن چىقىپ كەتتى ‪.‬ئۇ يەردە ئۇزۇن ۋاقىت شەيتانلر بار ‪ ،‬كىيىم‪-‬كېچەك ‪ ،‬يا ئۆيدە ‪ ،‬قەبرىلەردە‬ ‫تۇرمايدىغان بىر كىاى بار‪.‬‬ ‫‪28‬ھەزرىتى ئەيسانى كۆرۈپ ‪ ،‬ۋارقىراپ‪-‬جارقىراپ ‪ ،‬ئۇنىڭ ئالدىدا يىقىلىپ چۈشتى ۋە قاتتىق ئاۋاز بىلەن« ‪:‬ئەڭ ئۇلۇغ خۇدانىڭ ئوغلى‬ ‫ئەيسا ‪ ،‬مەن ساڭا نېمە قىلي؟ مەندىن ئۆتۈنەي ‪ ،‬مېنى ئازابلىماڭ‪.‬‬ ‫‪29‬چۈنكى ئۇ ناپاك روھنى ئىنساندىن چىقىاقا بۇيرۇغان ‪.‬ئۇ دائىم ئۇنى تۇتۇۋالغان بولۇپ ‪ ،‬ئۇ زەنجىر بىلەن باغلپ باغلنغان) ‪.‬‬ ‫‪30‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇنىڭدىن ‪: -‬ئىسمىڭ نېمە؟ ھەزرىتى ئەيسا ئۇنىڭغا ‪: -‬نۇرغۇن شەيتانلر ئۇنىڭغا كىردى‪.‬‬ ‫‪31‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇنىڭدىن‪:‬‬ ‫‪32‬ئۇ يەردە تاغدا نۇرغۇن چوشقا بېقىۋاتقان پادىلر توپى بار ئىدى ‪ ،‬ئۇلر ئۇنىڭدىن ئۇلرنىڭ كىرىاىنى تەلەپ قىلدى ‪.‬ئۇ ئۇلرغا ئازار‬ ‫بەردى‪.‬‬ ‫‪33‬ئاندىن ‪ ،‬شەيتانلر ئادەمدىن چىقىپ ‪ ،‬چوشقا ئىچىگە كىردى‪.‬‬ ‫‪34‬ئۇلرنى باققانلر نېمە ئىش بولغانلىقىنى كۆرۈپ قېچىپ كەتتى ‪.‬شەھەرگە ۋە يېزىغا بېرىپ خەۋەر قىلدى‪.‬‬ ‫‪35‬ئۇلر نېمە ئىش بولغانلىقىنى كۆرگىلى چىقتى ‪.‬ھەزرىتى ئەيسانىڭ يېنىغا كېلىپ ‪ ،‬شەيتانلر چىقىپ كەتكەن ئادەمنى ‪ ،‬ئەيسانىڭ ئايىغىنىڭ‬ ‫ئالدىدا ‪ ،‬كىيىملىرىنى كىيىپ ‪ ،‬كۆڭلىدە ئولتۇرغان ئادەمنى تاپتى ‪.‬ئۇلر قورقۇپ كەتتى‪.‬‬ ‫‪36‬بۇنى كۆرگەنلەرمۇ ئۇلرغا شەيتانلرنىڭ ئىگىسىنىڭ قانداق ساقىيىپ كەتكەنلىكىنى ئېيتىپ بەردى‪.‬‬ ‫‪37‬شۇنىڭدىن كېيىن ‪ ،‬گادارېنىس دۆلىتىنىڭ ئەتراپىدىكى نۇرغۇن كىاىلەر ئۇنىڭدىن ئۇلردىن ئايرىلىانى ئۆتۈندى ‪.‬چۈنكى ئۇلر قاتتىق‬ ‫قورقۇپ كەتتى ‪.‬ئۇ كېمىگە چىقىپ يەنە قايتىپ كەلدى‪.‬‬ ‫‪38‬شەيتانلر چىقىپ كەتكەن كىاى ئۇنىڭدىن ئۇنىڭ بىلەن بىللە بولۇشىنى ئۆتۈندى ‪.‬لېكىن ‪ ،‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇنى ئەۋەتىپ‪:‬‬ ‫‪39‬ئۆز ئۆيىڭىزگە قايتىپ ‪ ،‬خۇدانىڭ سىزگە قىلغان چوڭ ئىالىرىنى كۆرسىتىڭ ‪.‬ئۇ مېڭىپ ‪ ،‬ھەزرىتى ئەيسانىڭ ئۆزىگە قىلغان چوڭ‬ ‫ئىالىرىنى پۈتۈن شەھەرگە ئېلن قىلدى‪.‬‬ ‫‪40‬ھەزرىتى ئەيسا قايتىپ كەلگەندىن كېيىن ‪ ،‬كىاىلەر ئۇنى خۇشاللىق بىلەن كۈتۈۋالدى‪.‬‬ ‫‪41‬ياقۇپ ئىسىملىك بىر كىاى كېلىپ ‪ ،‬ئىبادەتخانىنىڭ ھۆكۈمرانى بولۇپ ‪ ،‬ھەزرىتى ئەيسانىڭ ئايىغىغا يىقىلىپ ‪ ،‬ئۇنىڭ ئۆيىگە كىرىاىنى‬ ‫ئۆتۈندى‪.‬‬ ‫‪42‬چۈنكى ‪ ،‬ئۇنىڭ ئون ئىككى ياش ئەتراپىدا بىردىنبىر قىزى بار بولۇپ ‪ ،‬ئۇ ئۆلدى ‪.‬ئەمما ئۇ بارغاندا كىاىلەر ئۇنى توپلىدى‪.‬‬ ‫‪43‬ئون ئىككى يىل قان مەسىلىسى بار بىر ئايال ‪ ،‬پۈتۈن ئۆمرىنى دوختۇرلرغا سەرپ قىلغان ‪ ،‬ھېچقايسىسىنى ساقايتالمىغان ‪،‬‬ ‫‪44‬ئۇنىڭ ئارقىسىدىن كېلىپ ‪ ،‬كىيىمىنىڭ چېگرىسىغا تەگدى ‪ ،‬دەرھال ئۇنىڭ قان مەسىلىسى توختاپ قالدى‪.‬‬ ‫‪45‬ھەزرىتى ئەيسا ‪: -‬كىم ماڭا تەگدى؟ ھەممەيلەن ئىنكار قىلىنغاندىن كېيىن ‪ ،‬پېترۇس ۋە ئۇنىڭ بىلەن بىللە بولغانلر« ‪:‬ئۇستاز ‪ ،‬خاليىق‬ ‫سېنى توپلپ ‪ ،‬سېنى بېسىۋالىدۇ ‪ ،‬سەن «‪:‬كىم ماڭا تەگدى؟‬ ‫‪46‬ھەزرىتى ئەيسا مۇنداق دېدى ‪: -‬بەزىلەر ماڭا تەگدى ‪ ،‬چۈنكى مەن پەزىلەتنىڭ مەندىن ئايرىلغانلىقىنى ھېس قىلدىم‪.‬‬ ‫‪47‬ئۇ ئايالنىڭ ئۆزىنىڭ يوشۇرۇلمىغانلىقىنى كۆرۈپ ‪ ،‬تىترەپ ‪ ،‬ئۇنىڭ ئالدىدا يىقىلىپ چۈشتى ‪.‬ئۇ نېمە سەۋەبتىن ئۇنىڭغا تەگكەنلىكىنى ۋە‬ ‫دەرھال ساقىيىپ كەتكەنلىكىنى كۆپچىلىك ئالدىدا ئۇنىڭغا جاكارلىدى‪.‬‬ ‫‪48‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇنىڭغا ‪: -‬قىزىم ‪ ،‬تەسەللى بەرگىن ‪ ،‬ئېتىقادىڭ سېنى ساقايتتى ‪.‬خاتىرجەم بولۇڭ‪.‬‬ ‫‪49‬ئۇ تېخى سۆزلەۋاتقاندا ‪ ،‬ئىبادەتخانا ئۆيىنىڭ باشلىقىدىن بىرى كېلىپ ‪ ،‬ئۇنىڭغا« ‪:‬قىزىڭ ئۆلدى ‪.‬خوجايىن ئەمەس‪.‬‬


‫لۇقا‬

‫‪50‬ھەزرىتى ئەيسا بۇنى ئاڭلپ ‪ ،‬ئۇنىڭغا ‪: -‬قورقماڭلر ‪ ،‬پەقەت ئېتىقاد قىلىڭلر ‪ ،‬ئۇ ساقىيىپ كېتىدۇ‪.‬‬ ‫‪51‬ئۇ ئۆيگە كىرگەندە ‪ ،‬پېترۇس ‪ ،‬ياقۇپ ‪ ،‬يۇھاننا ۋە قىزنىڭ ئاتىسى ۋە ئانىسىدىن باشقا ھېچكىمنىڭ كىرىاىگە يول قويمىدى‪.‬‬ ‫‪52‬ھەممەيلەن يىغلپ يىغلپ كەتتى ‪.‬لېكىن ئۇ « ‪:‬يىغلىما !ئۇ ئۆلمىگەن ‪ ،‬ئەمما ئۇخلىغان‪.‬‬ ‫‪53‬ئۇلر ئۇنىڭ ئۆلگەنلىكىنى بىلىپ ‪ ،‬ئۇنى مەسخىرە قىلدى‪.‬‬ ‫‪54‬ھەممەيلەننى سىرتقا چىقىرىپ ‪ ،‬ئۇنىڭ قولىدىن تۇتۇپ ‪: -‬قىز ‪ ،‬ئورنۇڭدىن تۇر!‬ ‫‪55‬ئۇنىڭ روھى يەنە كەلدى ‪ ،‬ئۇ دەرھال ئورنىدىن تۇرۇپ ‪ ،‬ئۇنىڭغا گۆش بېرىاكە بۇيرۇدى‪.‬‬ ‫‪56‬ئاتا‪-‬ئانىسى ھەيران قېلىاتى ‪ ،‬ئەمما ئۇ ئۇلرغا نېمە ئىش بولغانلىقىنى ھېچكىمگە ئېيتماسلىقنى بۇيرۇدى‪.‬‬ ‫‪9‬باب‬‫‪1‬ئاندىن ‪ ،‬ئۇ ئون ئىككى شاگىرتىنى چاقىرىپ ‪ ،‬ئۇلرغا بارلىق شەيتانلرغا ھۆكۈمرانلىق قىلدى ۋە كېسەللىكلەرنى ساقايتتى‪.‬‬ ‫‪2‬ئۇ ئۇلرنى خۇدانىڭ پادىااھلىقىنى تەشۋىق قىلىاقا ۋە كېسەلرنى ساقايتىاقا ئەۋەتتى‪.‬‬ ‫‪3‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇلرغا مۇنداق دېدى ‪: -‬سەپەر ئۈچۈن ھېچ نەرسە ئالماڭ ‪ ،‬يا تاياق ‪ ،‬نە قەغەز ‪ ،‬نە نان ‪ ،‬نە پۇل ئالماڭ ‪.‬ھەر‬ ‫ئىككىسىنىڭ چاپانلىرىمۇ يوق‪.‬‬ ‫‪4‬قايسى ئۆيگە كىرسىڭىز ‪ ،‬شۇ يەردە تۇرۇڭ ۋە ئۇ يەردىن كېتىڭ‪.‬‬ ‫‪5‬سېنى قوبۇل قىلمايدىغانلر ‪ ،‬ئۇ شەھەردىن چىققاندا ‪ ،‬ئۇلرغا قارشى گۇۋاھلىق بېرىش ئۈچۈن پۇتۇڭدىكى توپا‪-‬چاڭلرنى سىلكىڭ‪.‬‬ ‫‪6‬ئۇلر يولغا چىقىپ ‪ ،‬شەھەرلەرنى ئايلىنىپ ‪ ،‬خۇش خەۋەرنى يەتكۈزدى ۋە ھەممە يەرنى ساقايتتى‪.‬‬ ‫‪7‬ھىرود خان ئۆزىنىڭ قىلغان بارلىق ئىالىرىنى ئاڭلپ ‪ ،‬گاڭگىراپ قالدى ‪.‬چۈنكى ‪ ،‬بەزىلەر يەھيا پەيغەمبەرنىڭ تىرىلگەنلىكىدىن دېيىلگەن‪.‬‬ ‫‪8‬يەنە بەزىلىرى ئىلياس پەيدا بولدى ‪.‬يەنە بەزىلىرى بولسا ‪ ،‬كونا پەيغەمبەرلەرنىڭ بىرى قايتا تىرىلدى‪.‬‬ ‫‪9‬ھىرود خان مۇنداق دېدى ‪: -‬يەھيا پەيغەمبەرنىڭ كاللىسىنى ئالدىم ‪ ،‬لېكىن مەن بۇلرنى كىم ئاڭليمەن؟ ئۇ ئۇنى كۆرمەكچى بولدى‪.‬‬ ‫‪10‬ئەلچىلەر قايتىپ كەلگەندىن كېيىن ‪ ،‬ئۇنىڭغا قىلغانلىرىنىڭ ھەممىسىنى ئېيتىپ بەردى ‪.‬ئاندىن ‪ ،‬ئۇلرنى ئېلىپ ‪ ،‬بەيتسايدا دېگەن شەھەرگە‬ ‫تەۋە بىر چۆللۈككە باردى‪.‬‬ ‫‪11‬كىاىلەر بۇنى بىلگەندىن كېيىن ‪ ،‬ئۇنىڭغا ئەگەشتى ‪.‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇلرنى قوبۇل قىلدى ۋە ئۇلرغا خۇدانىڭ پادىااھلىقى توغرىسىدا‬ ‫سۆز قىلدى ۋە ساقايتىاقا ئېھتىياجلىق كىاىلەرنى ساقايتتى‪.‬‬ ‫‪12‬كۈندۈز ئۇپراشقا باشلىغاندا ‪ ،‬ئون ئىككى كىاى كېلىپ ‪ ،‬ئۇنىڭغا ‪: -‬خاليىقنى ئەۋەتىڭ ‪ ،‬ئۇلر شەھەر‪-‬يېزىلرغا ئايلىنىپ ‪ ،‬ياتاق‪-‬تاماق‬ ‫ۋە غىزالىنىدۇ ‪ ،‬چۈنكى بىز بۇ يەردە ‪.‬قۇملۇق‪.‬‬ ‫‪13‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇلرغا ‪: -‬ئۇلرنى يېيىاكە بېرىڭ ‪.‬ئۇلر« ‪:‬بىزدە بەش نان ۋە ئىككى بېلىقتىن باشقا نەرسە يوق »دېدى ‪.‬بۇنىڭدىن باشقا‬ ‫بىز بۇ كىاىلەرنىڭ ھەممىسىگە گۆش سېتىۋېلىاىمىز كېرەك‪.‬‬ ‫‪14‬چۈنكى ‪ ،‬ئۇلر تەخمىنەن بەش مىڭ ئادەم ئىدى ‪.‬ھەزرىتى ئەيسا شاگىرتلىرىغا ‪: -‬ئۇلرنى ئەللىك بىر شىركەتتە ئولتۇرغىن‪.‬‬ ‫‪15‬شۇنداق قىلىپ ‪ ،‬ھەممەيلەننى ئولتۇرغۇزدى‪.‬‬ ‫‪16‬ئاندىن ‪ ،‬بەش نان بىلەن ئىككى بېلىقنى ئېلىپ ‪ ،‬ئاسمانغا قاراپ ‪ ،‬ئۇلرغا بەخت تىلىدى ۋە تورمۇزلىدى ۋە شاگىرتلرغا كۆپچىلىكنىڭ‬ ‫ئالدىدا ئولتۇرۇشقا بەردى‪.‬‬ ‫‪17‬ئۇلر يەپ بولۇپ ‪ ،‬ھەممىسى تويدى ‪.‬ئۇ يەردە ئون ئىككى سېۋەت قالدى‪.‬‬ ‫‪18‬ئۇ يالغۇز دۇئا قىلىۋاتقاندا ‪ ،‬شاگىرتلىرى ئۇنىڭ بىلەن بىللە بولدى ‪.‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇلردىن ‪: -‬مەن كىم؟‬ ‫‪19‬ئۇلر« ‪:‬چۆمۈلدۈرگۈچى يەھيا »دېدى ‪.‬لېكىن بەزىلەر ئىلياس دەيدۇ ‪.‬يەنە بەزىلەر ‪ ،‬كونا پەيغەمبەرلەردىن بىرى قايتا تىرىلىدۇ دەيدۇ‪.‬‬ ‫‪20‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇلرغا ‪: -‬سىلەر مېنى كىم دەيسىلەر؟ پېترۇس جاۋاب بېرىپ مۇنداق دېدى« ‪:‬خۇدانىڭ مەسىھ‪.‬‬ ‫‪21‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇلرنى قاتتىق ئەيىبلىدى ۋە ئۇلرغا ھېچكىمگە بۇ ئىانى ئېيتماسلىقنى بۇيرۇدى‪.‬‬ ‫‪22‬ئىنسانئوغلى نۇرغۇن ئازاب‪-‬ئوقۇبەتلەرنى تارتىاى ‪ ،‬ئاقساقاللر ‪ ،‬باش روھانىيلر ۋە تەۋرات ئۇستازلىرى تەرىپىدىن رەت قىلىنىاى ‪،‬‬ ‫ئۆلتۈرۈلۈپ ‪ ،‬ئۈچىنچى كۈنى تىرىلىاى كېرەك‪.‬‬ ‫‪23‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇلرغا مۇنداق دېدى ‪: -‬ئەگەر كىم مېنىڭ كەينىمدىن كەلسە ‪ ،‬ئۇ ئۆزىنى ئىنكار قىلسۇن ‪ ،‬ھەر كۈنى كرېستنى ئېلىپ ماڭا‬ ‫ئەگەشسۇن‪.‬‬ ‫‪24‬چۈنكى ‪ ،‬كىمكى ھاياتىنى ساقلپ قالسا ‪ ،‬ئۇنى يوقىتىدۇ‪.‬‬ ‫‪25‬ئىنسان پۈتۈن دۇنياغا ئېرىاىپ ‪ ،‬ئۆزىنى يوقىتىپ قويسا ياكى تاشلىۋېتىلسە ‪ ،‬نېمە ئەۋزەللىكى بار؟‬ ‫‪26‬چۈنكى ‪ ،‬كىم مەندىن ۋە سۆزلىرىمدىن نومۇس قىلسا ‪ ،‬ئىنسانئوغلى ئۆزىنىڭ شان‪-‬شەرىپى ‪ ،‬ئاتىسىنىڭ ۋە مۇقەددەس پەرىاتىلەر بىلەن‬ ‫كەلسە ‪ ،‬ئۇنىڭدىن نومۇس قىلىدۇ‪.‬‬ ‫‪27‬لېكىن ‪ ،‬بىلىپ قويۇڭلركى ‪ ،‬بۇ يەردە خۇدانىڭ پادىااھلىقىنى كۆرمىگۈچە ‪ ،‬ئۆلۈمنىڭ تەمىنى تېتىمايدىغانلر بار‪.‬‬ ‫‪28‬بۇ سۆزلەردىن سەككىز كۈن كېيىن ‪ ،‬ئۇ پېترۇس بىلەن يۇھاننا ۋە ياقۇپنى ئېلىپ تاغقا چىقىپ دۇئا قىلدى‪.‬‬ ‫‪29‬ئۇ دۇئا قىلىۋاتقاندا ‪ ،‬چىرايىنىڭ شەكلى ئۆزگەردى ‪ ،‬كىيىملىرى ئاق ۋە پارقىراق ئىدى‪.‬‬ ‫‪30‬ئۇنىڭ بىلەن مۇسا ۋە ئىلياس ئىسىملىك ئىككى كىاى ئۇنىڭ بىلەن پاراڭلشتى‪.‬‬ ‫‪31‬ئۇ شان‪-‬شەرەپ بىلەن پەيدا بولۇپ ‪ ،‬يېرۇسالېمدا قىلىاقا تېگىالىك ئالدامچىلىقىنى سۆزلىدى‪.‬‬ ‫‪32‬پېترۇس ۋە ئۇنىڭ بىلەن بىللە بولغانلر قاتتىق ئۇيقۇغا كەتتى ‪.‬ئۇلر ئويغانغاندىن كېيىن ‪ ،‬ئۇنىڭ شان‪-‬شەرىپىنى ۋە ئۇنىڭ بىلەن بىللە‬ ‫تۇرغان ئىككى ئادەمنى كۆردى‪.‬‬ ‫‪33‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇلردىن ئايرىلغاندا ‪ ،‬پېترۇس ھەزرىتى ئەيساغا ‪: -‬ئۇستاز ‪ ،‬بىزنىڭ بۇ يەرگە كەلگىنىمىز ياخاى ‪ ،‬بىز ئۈچ چېدىر‬ ‫قۇرايلى ‪.‬بىرى ساڭا ‪ ،‬يەنە بىرى مۇساغا ‪ ،‬يەنە بىرى ئىلياسقا ‪:‬ئۇنىڭ نېمە دېگەنلىكىنى بىلمەي‪.‬‬


‫لۇقا‬

‫‪34‬ئۇ شۇنداق سۆزلەۋاتقاندا ‪ ،‬بىر بۇلۇت كەلدى ۋە ئۇلرنى سايە قىلدى ‪.‬ئۇلر بۇلۇتقا كىرگەندە قورقۇپ كەتتى‪.‬‬ ‫‪35‬بۇلۇتتىن« ‪:‬بۇ مېنىڭ سۆيۈملۈك ئوغلۇم ‪ ،‬ئۇنىڭ گېپىنى ئاڭل‪.‬‬ ‫‪36‬بۇ ئاۋاز ئۆتۈپ كەتكەندىن كېيىن ‪ ،‬ئەيسا يالغۇز تېپىلدى ‪.‬ئۇلر ئۇنى يېقىنلشتۇردى ۋە ئۇ كۈنلەردە ھېچكىم كۆرگەن نەرسىلەرنى‬ ‫ھېچكىمگە ئېيتمىدى‪.‬‬ ‫‪37‬ئەتىسى ‪ ،‬ئۇلر تاغدىن چۈشكەندە ‪ ،‬نۇرغۇن كىاىلەر ئۇنىڭ بىلەن كۆرۈشتى‪.‬‬ ‫‪38‬مانا بۇ شىركەتتىكى بىر كىاى ۋارقىراپ« ‪:‬ئۇستاز ‪ ،‬ئۆتۈنەي ‪ ،‬ئوغلۇمغا قاراڭ ‪ ،‬چۈنكى ئۇ مېنىڭ بىردىنبىر بالم‪.‬‬ ‫‪39‬مانا ‪ ،‬بىر روھ ئۇنى ئېلىپ ‪ ،‬تۇيۇقسىز ۋارقىراپ كەتتى ‪.‬ئۇنىڭ يەنە كۆپۈككە ئايلنغانلىقى ۋە ئۇنى يارىلندۇرۇشى ئۇنىڭدىن‬ ‫يىراقلشمايدۇ‪.‬‬ ‫‪40‬شاگىرتلىرىڭدىن ئۇنى قوغلپ چىقىرىانى ئۆتۈندۈم ‪.‬ئۇلر قىللمىدى‪.‬‬ ‫‪41‬ھەزرىتى ئەيسا مۇنداق جاۋاب بەردى ‪: -‬ئى ئىمانسىز ۋە بۇزۇق ئەۋلدلر ‪ ،‬مەن قاچانغىچە بىللە بولىمەن ۋە ئازابلىنىمەن؟ ئوغلىڭىزنى‬ ‫بۇ يەرگە ئېلىپ كېلىڭ‪.‬‬ ‫‪42‬ئۇ تېخى كەلگەچكە ‪ ،‬شەيتان ئۇنى يەرگە تاشلىدى ‪.‬ھەزرىتى ئەيسا ناپاك روھنى ئەيىبلەپ ‪ ،‬بالىنى ساقايتىپ ‪ ،‬ئۇنى ئاتىسىغا تاپاۇرۇپ‬ ‫بەردى‪.‬‬ ‫‪43‬ئۇلر خۇدانىڭ قۇدرەتلىك قۇدرىتىگە ھەيران قالدى ‪.‬ئۇلر ھەزرىتى ئەيسانىڭ قىلغان بارلىق ئىالىرىدىن ھەيران بولۇپ ‪ ،‬شاگىرتلىرىغا‪:‬‬ ‫‪44‬بۇ سۆزلەر قۇلىقىڭىزغا چۈشسۇن ‪ ،‬چۈنكى ئىنسانئوغلى ئىنسانلرنىڭ قولىغا تاپاۇرۇپ بېرىلىدۇ‪.‬‬ ‫‪45‬لېكىن ‪ ،‬ئۇلر بۇ سۆزنى چۈشەنمىدى ‪ ،‬ئۇلر بۇنى ھېس قىلمىدى ‪.‬ئۇلر بۇ سۆزنى سوراشتىن قورقاتتى‪.‬‬ ‫‪46‬ئاندىن ئۇلرنىڭ ئارىسىدا قايسىسى ئەڭ ئۇلۇغ بولۇشى كېرەك؟‬ ‫‪47‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇلرنىڭ كۆڭلىدىكىنى ھېس قىلىپ ‪ ،‬بىر بالىنى ئېلىپ ‪ ،‬ئۇنىڭ يېنىغا كەلدى‪.‬‬ ‫‪48‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇلرغا مۇنداق دېدى ‪: -‬بۇ بالىنى مېنىڭ نامىم بىلەن قوبۇل قىلغانلر مېنى قوبۇل قىلىدۇ ‪ ،‬مېنى قوبۇل قىلغانلر مېنى‬ ‫ئەۋەتكۈچىنى قوبۇل قىلىدۇ‪.‬‬ ‫‪49‬يەھيا پەيغەمبەر جاۋاب بېرىپ مۇنداق دېدى ‪: -‬ئۇستاز ‪ ،‬بىز سېنىڭ نامىڭدا شەيتانلرنى ھەيدىگەنلىكىنى كۆردۇق ‪.‬بىز ئۇنى چەكلىدۇق ‪،‬‬ ‫چۈنكى ئۇ بىز بىلەن بىللە ماڭمايدۇ‪.‬‬ ‫‪50‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇنىڭغا ‪: -‬ئۇنى چەكمەڭ ‪ ،‬چۈنكى بىزگە قارشى بولمىغان كىاى بىز ئۈچۈندۇر‪.‬‬ ‫‪51‬ئۇ قوبۇل قىلىنىدىغان پەيت كەلگەندە ‪ ،‬ئۇ قەتئىيلىك بىلەن يۈزىنى يېرۇسالېمغا بېرىاقا باشلىدى‪.‬‬ ‫‪52‬ئۇنىڭ ئالدىغا ئەلچى ئەۋەتتى ‪.‬ئۇلر بېرىپ ‪ ،‬سامارىيىلىكلەرنىڭ يېزىسىغا كىرىپ ‪ ،‬ئۇنىڭغا تەييارلىق قىلدى‪.‬‬ ‫‪53‬ئۇلر ئۇنى قوبۇل قىلمىدى ‪ ،‬چۈنكى ئۇنىڭ چىرايى يېرۇسالېمغا بارىدىغاندەك ئىدى‪.‬‬ ‫‪54‬شاگىرتلىرى ياقۇپ بىلەن يۇھاننا بۇنى كۆرۈپ ‪: -‬ئى رەببىم ‪ ،‬ئىلياسقا ئوخااش ئاسماندىن چۈشۈشكە ۋە ئۇلرنى كۆيدۈرۈشكە‬ ‫بۇيرۇماقچىمۇ؟‬ ‫‪55‬لېكىن ‪ ،‬بۇرۇلۇپ ‪ ،‬ئۇلرنى ئەيىبلىدى ۋە مۇنداق دېدى ‪: -‬سىلەرنىڭ قانداق روھ ئىكەنلىكىڭلرنى بىلمەيسىلەر‪.‬‬ ‫‪56‬چۈنكى ‪ ،‬ئىنسانئوغلى ئىنسانلرنىڭ ھاياتىنى يوقىتىش ئۈچۈن ئەمەس ‪ ،‬بەلكى ئۇلرنى قۇتقۇزۇش ئۈچۈن كەلگەن ‪.‬ئۇلر باشقا بىر‬ ‫يېزىغا كەتتى‪.‬‬ ‫‪57‬ئۇلر يولدا كېتىۋاتقاندا ‪ ،‬بىر كىاى ئۇنىڭغا« ‪:‬ئى رەببىم ‪ ،‬سەن قەيەرگە بارساڭ ‪ ،‬مەن ساڭا ئەگىاىمەن »دېدى‪.‬‬ ‫‪58‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇنىڭغا ‪: -‬تۈلكىنىڭ تۆشۈكلىرى ‪ ،‬قۇش قۇشلىرىنىڭ ئۇۋىسى بار ‪.‬ئەمما ئىنسانئوغلىنىڭ بېاىنى قويغۇدەك يېرى يوق‪.‬‬ ‫‪59‬ئۇ يەنە بىرىگە « ‪:‬ماڭا ئەگىاىڭ »دېدى ‪.‬لېكىن ئۇ« ‪:‬ئى رەببىم ‪ ،‬ئالدى بىلەن بېرىپ دادامنى دەپنە قىلغىن‪.‬‬ ‫‪60‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇنىڭغا ‪: -‬ئۆلۈكلەر ئۆلۈكلەرنى دەپنە قىلسۇن ‪ ،‬لېكىن بېرىپ ‪ ،‬خۇدانىڭ پادىااھلىقىنى تەشۋىق قىلغىن‪.‬‬ ‫‪61‬يەنە بىرى« ‪:‬ئى رەببىم ‪ ،‬مەن ساڭا ئەگىاىمەن ‪.‬لېكىن مەن ئالدى بىلەن ئۇلرنى ئۇزىتىپ قوياي ‪ ،‬ئۇلر مېنىڭ ئۆيۈمدە‪.‬‬ ‫‪62‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇنىڭغا ‪: -‬ھېچكىم قولىنى يەر ھەيدەپ كەينىگە قارىغاندىن كېيىن ‪ ،‬خۇدانىڭ پادىااھلىقىغا ماس كەلمەيدۇ‪.‬‬ ‫‪10‬باب‬‫‪1‬بۇ ئىالردىن كېيىن ‪ ،‬پەرۋەردىگار باشقا يەتمىش ئادەمنىمۇ تەيىنلىدى ۋە ئۇلرنى ئۆزى كېلىامەكچى بولغان ھەر بىر شەھەر ۋە جايغا‬ ‫يۈز‪-‬كۆزلىرىگە ئىككى ۋە ئىككى ئادەم ئەۋەتتى‪.‬‬ ‫‪2‬شۇڭا ‪ ،‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇلرغا مۇنداق دېدى « ‪:‬ھوسۇل ھەقىقەتەن كۆپ ‪ ،‬ئەمما ئىاچىلر ناھايىتى ئاز ‪.‬شۇڭا ھوسۇلنىڭ‬ ‫پەرۋەردىگارىغا دۇئا قىلىپ ‪ ،‬ئۇنىڭ ھوسۇلىغا ئىاچى ئەۋەتىپ بېرىاىنى تىلەڭ‪.‬‬ ‫‪3‬يولۇڭغا مېڭىڭ ‪ ،‬مانا مەن سېنى بۆرىلەر ئارىسىغا قوزىلردەك ئەۋەتىمەن‪.‬‬ ‫‪4‬ھەم سومكا ‪ ،‬قوليازما ‪ ،‬ئاياغ ئېلىپ يۈرمەڭ ‪ ،‬يولدا ھېچكىمگە سالم بەرمەڭ‪.‬‬ ‫‪5‬قايسى ئۆيگە كىرسىڭىز ‪ ،‬ئالدى بىلەن« ‪:‬بۇ ئۆيگە ئامانلىق بولسۇن »دېگىن‪.‬‬ ‫‪6‬ئەگەر تىنچلىق ئوغلى شۇ يەردە بولسا ‪ ،‬خاتىرجەملىكىڭىز ئۇنىڭ ئۈستىدە بولىدۇ ‪.‬ئەگەر ئۇنداق بولمىسا ‪ ،‬ئۇ سىزگە قايتىپ كېلىدۇ‪.‬‬ ‫‪7‬بىر ئۆيدە تۇرۇپ ‪ ،‬ئۇلر بەرگەن نەرسىلەرنى يەپ‪-‬ئىچىدۇ ‪ ،‬چۈنكى ئەمگەكچى ئۇنىڭ ياللىاىغا ليىق ‪.‬ئۆيمۇ‪-‬ئۆي ماڭماڭ‪.‬‬ ‫‪8‬سىلەر قايسى شەھەرگە كىرسەڭلر ‪ ،‬ئۇلر سېنى قوبۇل قىلىدۇ‪.‬‬ ‫‪9‬ئۇ يەردىكى كېسەلرنى ساقايتىپ ‪ ،‬ئۇلرغا« ‪:‬خۇدانىڭ پادىااھلىقى سىلەرگە يېقىنلشتى‪.‬‬ ‫‪10‬سىلەر قايسى شەھەرگە كىرسەڭلر ‪ ،‬ئۇلر سېنى قوبۇل قىلمايدۇ ‪ ،‬ئوخااش كوچىلرغا چىقىپ ‪ ،‬ئېيتقىنكى‪:‬‬ ‫‪11‬شەھىرىڭىزنىڭ توپا‪-‬چاڭلىرىمۇ بىزگە چاپلنغان بولسىمۇ ‪ ،‬بىز سىلەرنى يوقىتىمىز ‪.‬بۇنىڭغا ئىاەنمىسىڭىزمۇ ‪ ،‬خۇدانىڭ پادىااھلىقىنىڭ‬ ‫سىزگە يېقىنلشقانلىقىنى جەزملەشتۈرۈڭ‪.‬‬


‫لۇقا‬

‫‪12‬لېكىن ‪ ،‬بىلىپ قويۇڭلركى ‪ ،‬ئۇ كۈنى سودوم ئۈچۈن ئۇ شەھەرگە قارىغاندا تېخىمۇ بەرداشلىق بېرەلەيدۇ‪.‬‬ ‫‪13‬ۋاي ۋاي ‪ ،‬خورازىن !ۋاي ۋاي ‪ ،‬بەيتسايدا !چۈنكى ‪ ،‬سىلەر ۋە سىدوندا سېنىڭ كۈچ‪-‬قۇدرىتىڭلر بولغان بولسا ‪ ،‬ئۇلر بۇرۇن تەۋبە‬ ‫قىلىپ ‪ ،‬كۈلۈمسىرەپ ئولتۇراتتى‪.‬‬ ‫‪14‬لېكىن ‪ ،‬بۇ ھۆكۈمدە تىر ۋە سىدونغا قارىغاندا تېخىمۇ كەڭ قورساق بولىدۇ‪.‬‬ ‫‪15‬سەن ‪ ،‬ئاسمانغا كۆتۈرۈلگەن كەپەرناھۇم دوزاخقا تاشلىنىسەن‪.‬‬ ‫‪16‬مېنى ئاڭلىغانلر مېنى ئاڭليدۇ ‪.‬سېنى خار قىلغان كىاى مېنى خار قىلىدۇ ‪.‬مېنى كەمسىتكەن كىاى مېنى ئەۋەتكۈچىنى خار قىلىدۇ‪.‬‬ ‫‪17‬يەتمىش كىاى خۇشال ھالدا يەنە قايتىپ كېلىپ« ‪:‬ئى رەببىم ‪ ،‬ھەتتا شەيتانلرمۇ سېنىڭ نامىڭ بىلەن بىزگە بويسۇنىدۇ‪.‬‬ ‫‪18‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇلرغا ‪: -‬مەن شەيتاننىڭ ئاسماندىن چاقماق چۈشكەنلىكىنى كۆردۈم‪.‬‬ ‫‪19‬مانا مەن سىلەرگە يىلن ‪ ،‬چايانلرنى ۋە دۈشمەننىڭ بارلىق كۈچ‪-‬قۇدرىتىنى بويسۇندۇرۇشقا ھوقۇق بېرىمەن‪.‬‬ ‫‪20‬بۇنىڭدىن خۇشال بولماڭلركى ‪ ،‬روھلر سىزگە بويسۇنىدۇ ‪.‬بەلكى خۇشال بولۇڭ ‪ ،‬چۈنكى ئىسمىڭىز جەننەتتە يېزىلغان‪.‬‬ ‫‪21‬شۇ سائەتتە ‪ ،‬ئەيسا روھقا چۆمدى ۋە مۇنداق دېدى « ‪:‬ئى ئاتا ‪ ،‬ئەرش ۋە زېمىننىڭ پەرۋەردىگارى ‪ ،‬ساڭا رەھمەت ئېيتىمەنكى ‪ ،‬بۇ‬ ‫ئىالرنى دانا ۋە دانا كىاىلەردىن يوشۇرۇپ ‪ ،‬بوۋاقلرغا ئاشكارىلىدىڭ ‪.‬شۇنداق بولسىمۇ ‪ ،‬ئاتا !چۈنكى ‪ ،‬بۇ سېنىڭ نەزىرىڭدە ياخاىدەك‬ ‫قىلتتى‪.‬‬ ‫‪22‬ھەممە ئىالر ئاتامدىن تاپاۇرۇپ بېرىلدى ‪.‬ئوغلىنىڭ كىملىكىنى ھېچكىم ئاتىدىن بىلمەيدۇ ‪.‬ئاتىسى كىمدۇر ‪ ،‬لېكىن ئۇ ئوغۇلدۇر‪.‬‬ ‫‪23‬ھەزرىتى ئەيسانى شاگىرتلىرىغا قارىتىپ ‪ ،‬ئايرىم ھالدا ‪: -‬كۆرگەن نەرسىلەرنى كۆرگەنلەر نەقەدەر بەختلىك!‬ ‫‪24‬بىلىپ قويۇڭلركى ‪ ،‬نۇرغۇن پەيغەمبەرلەر ۋە پادىااھلر سىلەر كۆرگەن نەرسىلەرنى كۆرۈشنى ئارزۇ قىلدى ‪.‬ئاڭلىغان ۋە ئاڭلىمىغان‬ ‫نەرسىلەرنى ئاڭلش‪.‬‬ ‫‪25‬مانا ‪ ،‬مەلۇم بىر ئادۋوكات ئورنىدىن تۇرۇپ ‪ ،‬ئۇنى سىناپ« ‪:‬ئۇستاز ‪ ،‬مەن مەڭگۈلۈك ھاياتقا ۋارىسلىق قىلىش ئۈچۈن نېمە قىلىاىم‬ ‫كېرەك؟‬ ‫‪26‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇنىڭغا ‪: -‬تەۋرات قانۇنىدا نېمە يېزىلغان؟ قانداق ئوقۇيسىز؟‬ ‫‪27‬ئۇ جاۋاب بېرىپ مۇنداق دېدى« ‪:‬تەڭرىڭ پەرۋەردىگارنى پۈتۈن ۋۇجۇدىڭ ‪ ،‬پۈتۈن جېنىڭ ‪ ،‬پۈتۈن كۈچۈڭ ۋە پۈتۈن زېھنىڭ بىلەن‬ ‫سۆيگىن ‪.‬قوشنىڭىزنى ئۆزىڭىزگە ئوخااش‪.‬‬ ‫‪28‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇنىڭغا ‪: -‬توغرا جاۋاب بەردىڭ ‪ ،‬شۇنداق قىل ‪ ،‬ھايات قالىسەن‪.‬‬ ‫‪29‬لېكىن ئۇ ئۆزىنى ئاقلشنى خاليدىغان ھەزرىتى ئەيساغا ‪: -‬مېنىڭ قوشنام كىم؟‬ ‫‪30‬ھەزرىتى ئەيسا مۇنداق جاۋاب بەردى ‪: -‬بىر كىاى يېرۇسالېمدىن ئېرىخا شەھىرىگە چۈشۈپ ‪ ،‬ئوغرىلرنىڭ ئارىسىغا چۈشۈپ كەتتى‪.‬‬ ‫‪31‬تاسادىپىي بىر يولدا بىر روھانىي چۈشتى ‪.‬ئۇ ئۇنى كۆرۈپ قارشى تەرەپتىن ئۆتۈپ كەتتى‪.‬‬ ‫‪32‬شۇنىڭ بىلەن ‪ ،‬بىر لۋىي ئۇ يەردە تۇرغاندا ‪ ،‬كېلىپ ئۇنىڭغا قارىدى ۋە قارشى تەرەپتىن ئۆتتى‪.‬‬ ‫‪33‬لېكىن ‪ ،‬بىر سامارىيىلىك سەپەرگە چىققاندا ‪ ،‬ئۇ قەيەرگە كەلدى ‪ ،‬ئۇنى كۆرۈپ ‪ ،‬ئۇنىڭغا رەھىم قىلدى‪.‬‬ ‫‪34‬ئۇنىڭ قېاىغا بېرىپ ‪ ،‬جاراھەتلىرىنى باغلپ ‪ ،‬ماي ۋە شاراب قۇيۇپ ‪ ،‬ئۇنى ئۆز جانىۋارغا ئورۇنلشتۇردى ۋە ئۇنى مېھمانخانىغا‬ ‫ئەكىلىپ ھالىدىن خەۋەر ئالدى‪.‬‬ ‫‪35‬ئەتىسى ئۇ يولغا چىققاندا ‪ ،‬ئىككى پۇڭنى ئېلىپ ‪ ،‬ساھىبجامالغا بەردى ۋە ئۇنىڭغا« ‪:‬ئۇنىڭ ھالىدىن خەۋەر ئالغىن »دېدى ‪.‬نېمىنى كۆپ‬ ‫خەجلىسىڭىز ‪ ،‬مەن قايتىپ كەلسەم ‪ ،‬سىزگە جاۋاب قايتۇرىمەن‪.‬‬ ‫‪36‬ھازىرچە ‪ ،‬بۇ ئۈچ كىاىنىڭ قايسىسى ئوغرىلرنىڭ ئارىسىغا چۈشۈپ كەتكەن قوشنا ئىدى؟‬ ‫‪37‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇنىڭغا ‪: -‬رەھىم قىلدى ‪.‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇنىڭغا ‪: -‬بار ‪ ،‬سەنمۇ شۇنداق قىل‪.‬‬ ‫‪38‬ئۇلر كېتىۋاتقاندا ‪ ،‬ئۇ مەلۇم بىر يېزىغا كىردى ‪.‬مارتا ئىسىملىك بىر ئايال ئۇنى ئۆيىگە قوبۇل قىلدى‪.‬‬ ‫‪39‬ئۇنىڭ مەريەم ئىسىملىك بىر سىڭلىسى بار بولۇپ ‪ ،‬ئۇمۇ ئەيسانىڭ ئايىغىدا ئولتۇرۇپ ‪ ،‬ئۇنىڭ سۆزىنى ئاڭلىدى‪.‬‬ ‫‪40‬لېكىن ‪ ،‬مارتا نۇرغۇن خىزمەتلەرنى قىلىاقا ئالدىرىدى ۋە ئۇنىڭ قېاىغا كېلىپ _ ‪:‬ئى رەببىم ‪ ،‬سىڭلىمنىڭ مېنى يالغۇز خىزمەت قىلىاقا‬ ‫تاشلپ قويغانلىقىغا پەرۋا قىلمامسەن؟ ئۇنىڭ ماڭا ياردەم قىلىاىنى ئۆتۈنۈڭ‪.‬‬ ‫‪41‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇنىڭغا ‪: -‬مارتا ‪ ،‬مارتا ‪ ،‬سەن نۇرغۇن ئىالردا ئېھتىياتچان ۋە ئاۋارىچىلىك‪.‬‬ ‫‪42‬لېكىن ‪ ،‬بىر نەرسە لزىم بولىدۇ ‪.‬مەريەم ئۇنىڭدىن ئايرىلمايدىغان ياخاى قىسمىنى تاللىدى‪.‬‬ ‫‪11‬باب‬‫‪1‬ئۇ مەلۇم بىر جايدا دۇئا قىلىۋاتقاندا ‪ ،‬ئۇ توختاپ ‪ ،‬شاگىرتلىرىدىن بىرى ئۇنىڭغا« ‪:‬ئى رەببىم ‪ ،‬يەھيا پەيغەمبەرمۇ شاگىرتلىرىغا‬ ‫ئۆگەتكىنىدەك ‪ ،‬بىزگە دۇئا قىلىانى ئۆگىتىڭ »دېدى‪.‬‬ ‫‪2‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇلرغا ‪: -‬دۇئا قىلغىنىڭدا ‪« ،‬ئەرشتىكى ئاتىمىز ‪ ،‬ئىسمىڭ مۇقەددەس بولسۇن »دېگىن ‪.‬سېنىڭ پادىااھلىقىڭ كېلىدۇ ‪.‬سېنىڭ‬ ‫ئىرادەڭ ئاسماندىكىگە ئوخااش ‪ ،‬يەر يۈزىدە بولسۇن‪.‬‬ ‫‪3‬كۈندىلىك نانلىرىمىزنى بىزگە كۈندىن كۈنگە بېرىڭ‪.‬‬ ‫‪4‬گۇناھلىرىمىزنى مەغپىرەت قىلغىن ‪.‬چۈنكى بىزمۇ قەرزدار بولغانلرنىڭ ھەممىسىنى كەچۈرىمىز ‪.‬بىزنى ئازدۇرۇشقا باشلىماڭلر ‪.‬بىزنى‬ ‫يامانلىقتىن قۇتۇلدۇرغىن‪.‬‬ ‫‪5‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇلرغا ‪: -‬قايسىڭلرنىڭ دوستى بار ‪ ،‬يېرىم كېچىدە ئۇنىڭ قېاىغا بېرىپ ‪ ،‬ئۇنىڭغا ‪: -‬دوستۇم ‪ ،‬ماڭا ئۈچ نان بېرىڭ‪.‬‬ ‫‪6‬چۈنكى مېنىڭ بىر دوستۇم ئۇنىڭ سەپىرىدە مېنىڭ يېنىمغا كەلدى ‪ ،‬مېنىڭ ئۇنىڭ ئالدىدا قويغۇدەك ھېچنېمەم يوقمۇ؟‬ ‫‪7‬ئۇ ئىچىدىن جاۋاب بېرىپ مۇنداق دېدى« ‪:‬مېنى ئاۋارە قىلماڭ ‪ ،‬ئىاىك ئەمدى تاقىلىپ قالدى ‪ ،‬بالىلىرىم مەن بىلەن كارىۋاتتا ‪.‬مەن ئورنىدىن‬ ‫تۇرۇپ سىزگە بېرەلمەيمەن‪.‬‬


‫لۇقا‬

‫‪8‬بىلىپ قويۇڭلركى ‪ ،‬ئۇ ئورنىدىن تۇرماي ‪ ،‬ئۇنى بەرمەيدۇ ‪ ،‬چۈنكى ئۇ ئۇنىڭ دوستى ‪ ،‬لېكىن ئۇنىڭ مۇھىملىقى سەۋەبىدىن ئۇ ئورنىدىن‬ ‫تۇرۇپ ‪ ،‬ئۇنىڭغا ئېھتىياجلىق نەرسىلەرنى بېرىدۇ‪.‬‬ ‫‪9‬بىلىپ قويۇڭلركى ‪ ،‬ئۇ سىلەرگە بېرىلىدۇ ‪.‬ئىزدەڭلر ‪.‬چەككىن ‪ ،‬ئۇ سىلەرگە ئېچىۋېتىلىدۇ‪.‬‬ ‫‪10‬سورىغانلرنىڭ ھەممىسى قوبۇل قىلىدۇ ‪.‬ئىزدىمەكچى ‪.‬ئۇنى ئۇرغان كىاى ئېچىلىدۇ‪.‬‬ ‫‪11‬ئەگەر ئاراڭلردا ئاتا بولغان بىرەيلەندىن نان سورىسا ‪ ،‬ئۇ ئۇنىڭغا تاش بېرەمدۇ؟ ياكى بېلىق سورىسا ‪ ،‬بېلىق ئۈچۈن ئۇنىڭغا يىلن‬ ‫بېرەمدۇ؟‬ ‫‪12‬ياكى تۇخۇم تەلەپ قىلسا ‪ ،‬ئۇنىڭغا چايان بېرەمدۇ؟‬ ‫‪13‬ئەگەر سىلەر يامان ئادەم بولساڭلر ‪ ،‬بالىلىرىڭلرغا قانداق ياخاى سوۋغاتلرنى بېرىانى بىلسەڭلر ‪ ،‬ئەرشتىكى ئاتاڭلر ئۇنىڭدىن‬ ‫سورىغانلرغا مۇقەددەس روھنى يەنە قانچىلىك بېرىدۇ؟‬ ‫‪14‬ئۇ بىر شەيتاننى قوغلىۋەتتى ‪ ،‬ئۇ گاچا ئىدى ‪.‬شەيتان چىقىپ كەتكەندىن كېيىن ‪ ،‬گاچا گەپ قىلدى ‪.‬كىاىلەر ھەيران قېلىاتى‪.‬‬ ‫‪15‬لېكىن ‪ ،‬ئۇلرنىڭ بەزىلىرى« ‪:‬ئۇ شەيتانلرنىڭ باشلىقى بېلزېبۇب ئارقىلىق شەيتانلرنى قوغليدۇ »دېدى‪.‬‬ ‫‪16‬باشقىلر ئۇنى سىناپ ‪ ،‬ئاسماندىن بىر بەلگە ئىزدىدى‪.‬‬ ‫‪17‬لېكىن ‪ ،‬ئۇ ئۇلرنىڭ ئوي‪-‬پىكىرلىرىنى بىلىپ ‪ ،‬ئۇلرغا مۇنداق دېدى « ‪:‬ئۆزىگە بۆلۈنگەن ھەر بىر پادىااھلىق ھالك بولىدۇ ‪.‬ھەمدە‬ ‫ئۆيگە بۆلۈنگەن ئۆي يىقىلىدۇ‪.‬‬ ‫‪18‬ئەگەر شەيتانمۇ ئۆزىگە قارشى بۆلۈنسە ‪ ،‬ئۇنىڭ پادىااھلىقى قانداق تۇرار؟ چۈنكى مەن شەيتانلرنى بېلزېبۇب ئارقىلىق قوغلىدىم دەيدۇ‪.‬‬ ‫‪19‬ئەگەر مەن بېلزېبۇب ئارقىلىق شەيتانلرنى قوغلىۋەتسەم ‪ ،‬ئوغۇللىرىڭىز ئۇلرنى كىملەر بىلەن قوغليدۇ؟ شۇڭا ئۇلر سېنىڭ‬ ‫سوتچىلىرىڭ بولىدۇ‪.‬‬ ‫‪20‬لېكىن ‪ ،‬مەن خۇدانىڭ بارمىقى بىلەن شەيتانلرنى قوغلىۋەتسەم ‪ ،‬شۈبھىسىزكى ‪ ،‬خۇدانىڭ پادىااھلىقى سىلەرگە كېلىدۇ‪.‬‬ ‫‪21‬قوراللنغان كۈچلۈك كىاى ئوردىسىنى ساقلىغاندا ‪ ،‬ماللىرى خاتىرجەم بولىدۇ‪:‬‬ ‫‪22‬ئۇنىڭدىنمۇ كۈچلۈك كىاى ئۇنىڭ يېنىغا كېلىپ ‪ ،‬ئۇنى يەڭگەندە ‪ ،‬ئۇ ئۆزىگە ئىاىنىدىغان بارلىق قورال‪-‬ياراغلىرىنى ئېلىپ ‪،‬‬ ‫غەنىيمەتلىرىنى بۆلۈپ بېرىدۇ‪.‬‬ ‫‪23‬مەن بىلەن بىللە بولمىغانلر ماڭا قارشى تۇرىدۇ ‪ ،‬مەن بىلەن بىللە بولمىغانلر چېچىلىدۇ‪.‬‬ ‫‪24‬ئىنساندىن ناپاك روھ يوقالغاندا ‪ ،‬ئۇ قۇرۇق يەرلەردىن ئايلىنىپ ئارام ئالىدۇ ‪.‬ھېچكىم تاپالمىدى ‪ ،‬ئۇ مۇنداق دېدى ‪:‬مەن چىققان ئۆيۈمگە‬ ‫قايتىمەن‪.‬‬ ‫‪25‬ئۇ كەلگەندە ‪ ،‬ئۇنىڭ سۈپۈرۈلگەن ۋە بېزەلگەنلىكىنى بايقىدى‪.‬‬ ‫‪26‬ئاندىن ‪ ،‬ئۇ ئۆزىدىنمۇ ناچار يەتتە روھنى ئېلىپ كەتتى ‪.‬ئۇلر كىرىپ ‪ ،‬ئۇ يەردە ياشايدۇ ‪.‬ئۇ ئادەمنىڭ ئاخىرقى ھالىتى بىرىنچىدىن ناچار‪.‬‬ ‫‪27‬ھەزرىتى ئەيسا بۇ سۆزلەرنى قىلىۋاتقاندا ‪ ،‬بىر ئايال كىاى ئۇنىڭ ئاۋازىنى كۆتۈرۈپ ‪ ،‬ئۇنىڭغا ‪: -‬سېنى تۇغدۇرغان قورسىقىڭ ۋە‬ ‫ئەمگەن پاپىلىرىڭ نېمىدېگەن بەختلىك!‬ ‫‪28‬لېكىن ‪ ،‬ھەزرىتى ئەيسا ‪: -‬خۇدانىڭ سۆزىنى ئاڭلىغانلر ۋە ئۇنى ئىجرا قىلغۇچىلر بەختلىك!‬ ‫‪29‬خاليىق بىر يەرگە توپلنغاندىن كېيىن ‪ ،‬ھەزرىتى ئەيسا ‪: -‬بۇ بىر يامان ئەۋلدتۇر ‪.‬ئۇنىڭغا ھېچقانداق بەلگە بېرىلمەيدۇ ‪ ،‬بەلكى يۇنۇس‬ ‫پەيغەمبەرنىڭ بەلگىسى‪.‬‬ ‫‪30‬چۈنكى يۇنۇس نىنەۋىيلەرگە بەلگە بولغىنىدەك ‪ ،‬ئىنسانئوغلىمۇ بۇ ئەۋلدلرغا ئوخااش بولىدۇ‪.‬‬ ‫‪31‬جەنۇبتىكى ئايال پادىااھ بۇ ئەۋلد كىاىلەر بىلەن بىللە ھۆكۈم چىقىرىدۇ ۋە ئۇلرنى ئەيىبلەيدۇ ‪ ،‬چۈنكى ئۇ سۇليماننىڭ ھېكمىتىنى‬ ‫ئاڭلش ئۈچۈن دۇنيانىڭ ھەر قايسى جايلىرىدىن كەلگەن ‪.‬مانا بۇ يەردە سۇليماندىنمۇ ئۇلۇغ‪.‬‬ ‫‪32‬نىنەۋىدىكى كىاىلەر بۇ بىر ئەۋلد كىاىلەر بىلەن بىللە ھۆكۈم چىقىرىدۇ ۋە ئۇنى ئەيىبلەيدۇ ‪ ،‬چۈنكى ئۇلر يۇنۇسنىڭ ۋەز‪-‬نەسىھەتلىرىگە‬ ‫تەۋبە قىلدى ‪.‬مانا بۇ يەردە يۇنۇستىنمۇ ئۇلۇغ‪.‬‬ ‫‪33‬ھېچكىم شام ياندۇرغاندا ئۇنى مەخپىي ئورۇنغا قويمايدۇ ‪ ،‬يا بۇ دەرەخنىڭ ئاستىغا ئەمەس ‪ ،‬بەلكى شام ياندۇرۇپ ‪ ،‬كىرگەنلەر‬ ‫يورۇقلۇقنى كۆرەلەيدۇ‪.‬‬ ‫‪34‬تەننىڭ نۇرى كۆزدۇر ‪ ،‬شۇڭا كۆزىڭىز بويتاق بولغاندا ‪ ،‬پۈتۈن بەدىنىڭىزمۇ نۇرغا تولغان بولىدۇ ‪.‬ئەمما كۆزىڭىز يامان بولسا ‪،‬‬ ‫بەدىنىڭىزمۇ قاراڭغۇلۇققا تولغان بولىدۇ‪.‬‬ ‫‪35‬شۇنىڭغا دىققەت قىلىڭكى ‪ ،‬ئىچىڭىزدىكى نۇر قاراڭغۇلۇق بولۇپ قالمىسۇن‪.‬‬ ‫‪36‬ئەگەر پۈتۈن بەدىنىڭىز يورۇقلۇققا تولغان بولسا ‪ ،‬ھېچقانداق قىسمى قاراڭغۇ بولمىسا ‪ ،‬شامنىڭ پارقىراق نۇرى سىزگە نۇر بەرگەندەك ‪،‬‬ ‫پۈتۈن نۇر يورۇقلۇققا تولغان بولىدۇ‪.‬‬ ‫‪37‬ھەزرىتى ئەيسا سۆزلەۋاتقاندا ‪ ،‬بىر پەرىسىي ئۇنىڭ بىلەن بىللە تاماق يېيىانى ئۆتۈندى‪.‬‬ ‫‪38‬پەرىسىي بۇنى كۆرۈپ ‪ ،‬ئۆزىنىڭ كەچلىك تاماقتىن بۇرۇن يۇيمىغانلىقىغا ھەيران قالدى‪.‬‬ ‫‪39‬پەرۋەردىگار ئۇنىڭغا _ ‪:‬ئەمدى پەرىسىيلەر ‪ ،‬قاچا ۋە قاچا‪-‬قۇچىلرنى پاكىز تازىلڭلر ‪.‬ئەمما ئىچكى قىسمىڭىز غالجىرلىق ۋە رەزىللىك‬ ‫بىلەن تولغان‪.‬‬ ‫‪40‬ئەي ئەخمەقلەر ‪ ،‬يوق نەرسىنى ياراتقۇچى ئۇنىڭ ئىچىدىكى نەرسىنى ياراتمىدىمۇ؟‬ ‫‪41‬لېكىن ‪ ،‬قولىڭىزدىكى نەرسىلەرگە سەدىقە قىلىڭ ‪.‬مانا ‪ ،‬ھەممە نەرسە سىلەرگە پاكتۇر‪.‬‬ ‫‪42‬ۋاي ‪ ،‬پەرىسىيلەر !چۈنكى ‪ ،‬يالپۇز ‪ ،‬رەتلىك ۋە ھەر خىل ئۆسۈملۈكلەرنىڭ ئوندىن بىرىنى ‪ ،‬ھۆكۈم ۋە خۇدانىڭ سۆيگۈسىدىن ئۆتۈپ‬ ‫كېتىڭلر‪.‬‬ ‫‪43‬ۋاي ‪ ،‬پەرىسىيلەر !چۈنكى ‪ ،‬ئىبادەتخانىلردىكى ئەڭ ئۈستۈنكى ئورۇنلرنى ۋە بازارلردىكى سالملرنى ياخاى كۆرىسىز‪.‬‬ ‫مۇناپىقلر ‪ ،‬تەۋرات ئۇستازلىرى ۋە پەرىسىيلەر !چۈنكى سىلەر كۆرۈنمەيدىغان قەبرىگە ئوخاايسىلەر ‪ ،‬ئۇلرنىڭ ئۈستىدە ماڭغان كىاىلەر‬ ‫ئۇلرنى بىلمەيدۇ‪.‬‬


‫لۇقا‬

‫‪45‬ئاندىن ئادۋوكاتلرنىڭ بىرىگە جاۋاب بېرىپ ‪ ،‬ئۇنىڭغا« ‪:‬ئۇستاز ‪ ،‬سەن بىزنىمۇ ئەيىبلەيسەن »دېدى‪.‬‬ ‫‪46‬ھەزرىتى ئەيسا ‪: -‬ئەي ئادۋوكاتلر !چۈنكى ‪ ،‬سىلەر ئېغىر يۈكنى كۆتۈرگەن كىاىلەرنى يۈكلەۋاتىسىلەر‪.‬‬ ‫‪47‬ۋاي !چۈنكى ‪ ،‬سىلەر پەيغەمبەرلەرنىڭ قەبرىسىنى ياسىدىڭلر ‪ ،‬ئاتا‪-‬بوۋىلىرىڭلر ئۇلرنى ئۆلتۈردى‪.‬‬ ‫‪48‬سىلەرنىڭ ئاتا‪-‬بوۋىلىرىڭلرنىڭ ئىش‪-‬ھەرىكەتلىرىگە يول قويغانلىقىڭلرغا ھەقىقەتەن گۇۋاھلىق بېرىسىلەر ‪ ،‬چۈنكى ئۇلر ھەقىقەتەن‬ ‫ئۇلرنى ئۆلتۈردى ‪ ،‬قەبرىلىرىنى ياسىدىڭلر‪.‬‬ ‫‪49‬شۇنىڭ ئۈچۈن ‪ ،‬خۇدانىڭ ھېكمىتى يەنە مۇنداق دېدى ‪:‬مەن ئۇلرغا پەيغەمبەر ۋە ئەلچىلەر ئەۋەتىمەن ‪ ،‬ئۇلرنىڭ بەزىلىرىنى ئۆلتۈرۈپ‬ ‫زىيانكەشلىك قىلىدۇ‪.‬‬ ‫‪50‬دۇنيانىڭ يارىتىلىاىدىن تۆكۈلگەن بارلىق پەيغەمبەرلەرنىڭ قېنى بۇ ئەۋلدتىن تەلەپ قىلىنىاى ئۈچۈن‪.‬‬ ‫‪51‬ھابىلنىڭ قېنىدىن قۇربانلىق سۇپىسى بىلەن بۇتخانا ئوتتۇرىسىدا ھالك بولغان زەكەرىيانىڭ قېنىغىچە ‪.‬بىلىپ قويۇڭلركى ‪ ،‬بۇ ئەۋلدتىن‬ ‫تەلەپ قىلىنىدۇ‪.‬‬ ‫‪52‬ۋاي ‪ ،‬ئادۋوكاتلر !چۈنكى ‪ ،‬سىلەر بىلىمنىڭ ئاچقۇچىنى تارتىۋالدىڭلر‪.‬‬ ‫‪53‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇلرغا بۇ سۆزلەرنى قىلغاندا ‪ ،‬تەۋرات ئۇستازلىرى ۋە پەرىسىيلەر ئۇنى قاتتىق دەۋەت قىلىاقا ۋە ئۇنى نۇرغۇن‬ ‫گەپلەرنى قىلىاقا قىزىقتۇرۇشقا باشلىدى‪.‬‬ ‫‪54‬ئۇنى ساقلپ ‪ ،‬ئاغزىدىن بىر نەرسە ئالماقچى بولۇپ ‪ ،‬ئۇلر ئۇنى ئەيىبلىدى‪.‬‬ ‫‪12‬باب‬‫‪1‬شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا ‪ ،‬سان‪-‬ساناقسىز كىاىلەر توپلنغان ۋاقىتتا ‪ ،‬ئۇلر بىر‪-‬بىرىنى باسقانلىقى ئۈچۈن ‪ ،‬ئۇ ئالدى بىلەن شاگىرتلىرىغا « ‪:‬‬ ‫مۇناپىقلىق پەرىسىيلەرنىڭ خېمىرتۇرۇچلىرىدىن ئېھتىيات قىلىڭلر »دېدى‪.‬‬ ‫‪2‬چۈنكى ‪ ،‬ئاشكارىلنمايدىغان ھېچقانداق نەرسە يوق ‪.‬ھەم يوشۇرۇلمايدۇ‪.‬‬ ‫‪3‬شۇڭلشقا ‪ ،‬قاراڭغۇلۇقتا سۆزلىگەنلىرىڭلر نۇردا ئاڭلىنىدۇ ‪.‬ھەمدە ئىاكاپتا قۇلقتا سۆزلىگەنلىرىڭىز ئۆينىڭ ئۆگزىسىدە ئېلن قىلىنىدۇ‪.‬‬ ‫‪4‬مەن دوستلىرىمغا دەيمەنكى ‪ ،‬جەسەتنى ئۆلتۈرىدىغانلردىن قورقماڭلر ‪ ،‬بۇنىڭدىن كېيىن ئۇلر قىلليدىغان ئىش يوق‪.‬‬ ‫‪5‬لېكىن ‪ ،‬سىلەردىن قورقىدىغانلىرىڭنى ئاگاھلندۇرىمەن ‪.‬ھەئە ‪ ،‬بىلىپ قويۇڭلركى ‪ ،‬ئۇنىڭدىن قورقۇڭلر‪.‬‬ ‫‪6‬بەش تارانچى ئىككى پارچە سېتىلمامدۇ ‪ ،‬ئۇلرنىڭ بىرىمۇ خۇدا ئالدىدا ئۇنتۇلمايدۇمۇ؟‬ ‫‪7‬ئەمما بېاىڭىزنىڭ تۈكلىرىمۇ ساناقلىق ‪.‬قورقماڭلر ‪:‬سىلەر نۇرغۇن تارانچىلردىن قىممەتلىك‪.‬‬ ‫‪8‬بىلىپ قويۇڭلركى ‪ ،‬كىم مېنى ئىنسانلر ئالدىدا ئېتىراپ قىلسا ‪ ،‬ئىنسانئوغلىمۇ خۇدانىڭ پەرىاتىلىرى ئالدىدا ئېتىراپ قىلىدۇ‪.‬‬ ‫‪9‬لېكىن ‪ ،‬ئىنسانلر ئالدىدا مېنى ئىنكار قىلغانلر ‪ ،‬خۇدانىڭ پەرىاتىلىرى ئالدىدا ئىنكار قىلىنىدۇ‪.‬‬ ‫‪10‬ئىنسانئوغلىغا قارشى بىر ئېغىز سۆز قىلغان كىاى كەچۈرۈم قىلىنىدۇ ‪ ،‬لېكىن مۇقەددەس روھقا كۇپۇرلۇق قىلغان كىاى كەچۈرۈم‬ ‫قىلىنمايدۇ‪.‬‬ ‫‪11‬ئۇلر سېنى ئىبادەتخانىلرغا ‪ ،‬سوتچىلرغا ۋە ھوقۇقلرغا ئېلىپ بارغاندا ‪ ،‬قانداق جاۋاب بېرىدىغانلىقىڭنى ۋە نېمە دېيىاىڭنى ئويلىما‪.‬‬ ‫‪12‬مۇقەددەس روھ سىلەرگە نېمە دېيىاىڭلرنى بىر سائەتتە ئۆگىتىدۇ‪.‬‬ ‫‪13‬شىركەتتىن بىرى ئۇنىڭغا« ‪:‬ئۇستاز ‪ ،‬ئاكامغا سۆزلە ‪ ،‬ئۇ مىراسنى مەن بىلەن بۆلۈڭ »دېدى‪.‬‬ ‫‪14‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇنىڭغا ‪: -‬ئىنسان ‪ ،‬مېنى مېنى سوتچى ياكى بۆلگۈنچى قىلغان كىم؟‬ ‫‪15‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇلرغا ‪: -‬ئېھتىيات قىلىڭلر ‪ ،‬ئاچكۆزلۈكتىن ئېھتىيات قىلىڭلر ‪ ،‬چۈنكى ئىنساننىڭ مال‪-‬مۈلكى كۆپ ئەمەس‪.‬‬ ‫‪16‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇلرغا مۇنداق بىر تەمسىل سۆزلەپ مۇنداق دېدى ‪: -‬مەلۇم بىر باينىڭ زېمىنى مول ھوسۇل بەردى‪.‬‬ ‫‪17‬ئۇ ئىچىدىن ئويلىنىپ« ‪:‬مەن نېمە قىلي ‪ ،‬چۈنكى مېنىڭ مېۋىلىرىمنى بېرىدىغان جاي يوق »دېدى‪.‬‬ ‫‪18‬ھەزرىتى ئەيسا ‪: -‬مەن شۇنداق قىلىمەن ‪- ،‬دېدى ‪.‬ئۇ يەردە مەن بارلىق مېۋىلەرنى ۋە ماللىرىمنى سوۋغا قىلىمەن‪.‬‬ ‫‪19‬جېنىمغا« ‪:‬جېنىم ‪ ،‬سېنىڭ ئۇزۇن يىل ساقلىغان نۇرغۇن ماللىرىڭ بار ‪.‬خاتىرجەم بولۇڭ ‪ ،‬يەڭ ‪ ،‬ئىچىڭ ۋە خۇشال بولۇڭ‪.‬‬ ‫‪20‬لېكىن خۇدا ئۇنىڭغا« ‪:‬ئەخمەق ‪ ،‬بۇ كېچە جېنىڭ سەندىن تەلەپ قىلىنىدۇ ‪ ،‬ئۇنداقتا سەن بەرگەن نەرسىلەر كىم بولىدۇ؟‬ ‫‪21‬ئۆزى ئۈچۈن بايلىق توپلىغان ۋە خۇداغا باي ئەمەس‪.‬‬ ‫‪22‬ئۇ شاگىرتلىرىغا مۇنداق دېدى« ‪:‬بىلىپ قويۇڭلركى ‪ ،‬نېمە يەيسىلەر؟ جىسمىڭىز ئۈچۈن ئەمەس‪.‬‬ ‫‪23‬ھايات گۆشتىن كۆپ ‪ ،‬بەدەن كىيىمدىنمۇ كۆپ‪.‬‬ ‫‪24‬قاغانى ئويلڭ ‪ ،‬چۈنكى ئۇلر تېرىمايدۇ ‪ ،‬ئورمايدۇ ‪.‬بۇ يەردە ئامبارمۇ ‪ ،‬ئامبارمۇ يوق ‪.‬خۇدا ئۇلرنى ئوزۇقلندۇردى ‪:‬سەن‬ ‫قۇشلردىن قانچە ياخاىسەن؟‬ ‫‪25‬قايسىڭلر ئويلىنىپ ئۇنىڭ بوي ئېگىزلىكىگە بىر سانتىمېتىر قوياليدۇ؟‬ ‫‪26‬ئەگەر سىلەر ئەڭ كىچىك ئىانى قىللمىساڭلر ‪ ،‬نېمىاقا قالغان ئىالرنى ئويليسىلەر؟‬ ‫‪27‬لەيلىگۈلنىڭ قانداق ئۆسكەنلىكىنى ئويلڭ ‪:‬ئۇلر جاپا تارتمايدۇ ‪ ،‬ئايلنمايدۇ ‪.‬لېكىن ‪ ،‬بىلىپ قويۇڭلركى ‪ ،‬سۇليمان پۈتۈن شان‪-‬شەرىپى‬ ‫بىلەن بۇلرنىڭ بىرىدەك ياسانمىغان‪.‬‬ ‫‪28‬ئەگەر شۇنداق بولسا ‪ ،‬خۇدا بۈگۈن ئېتىزدىكى ئوت‪-‬چۆپلەرنى كىيسە ‪ ،‬ئەتىسى تونۇرغا تاشلىنىدۇ ‪.‬ئى ئىمانسىزلر ‪ ،‬ئۇ سېنى يەنە‬ ‫قانچىلىك كىيىدۇ؟‬ ‫‪29‬نېمە يەيدىغانلىقىڭىزنى ۋە نېمە ئىچىدىغانلىقىڭىزنى ئىزدىمەڭ ‪ ،‬گۇمان قىلماڭ‪.‬‬ ‫‪30‬چۈنكى ‪ ،‬بۇ دۇنيادىكى بارلىق مىللەتلەر ئىزدەيدۇ ‪.‬ئاتاڭلر بۇ نەرسىلەرگە ئېھتىياجلىق ئىكەنلىكىڭلرنى بىلىدۇ‪.‬‬ ‫‪31‬لېكىن ‪ ،‬خۇدانىڭ پادىااھلىقىنى ئىزدەڭلر ‪.‬بۇلرنىڭ ھەممىسى سىلەرگە قوشۇلىدۇ‪.‬‬ ‫‪32‬كىچىك پادىلر ‪ ،‬قورقماڭلر ‪.‬چۈنكى ‪ ،‬پادىااھلىق ئاتا قىلىش ئاتاڭنىڭ خۇشاللىقى‪.‬‬


‫لۇقا‬

‫‪33‬بارلىقىڭىزنى سېتىپ ‪ ،‬سەدىقە بېرىڭ ‪.‬ئۆزىڭىزگە قېرىپ كەتمەيدىغان سومكىلرنى ‪ ،‬ئاسماندىكى مەغلۇبىيەتسىز ‪ ،‬ئوغرى‬ ‫يېقىنلشمايدىغان ‪ ،‬پەرۋانىمۇ بۇزمايدىغان خەزىنە بىلەن تەمىنلەڭ‪.‬‬ ‫‪34‬چۈنكى خەزىنىڭىز قەيەردە بولسا ‪ ،‬قەلبىڭىزمۇ شۇ يەردە بولىدۇ‪.‬‬ ‫‪35‬بەللىرىڭىزنى باغلپ قويۇڭ ‪ ،‬چىرىغىڭىز يانسۇن‪.‬‬ ‫‪36‬سىلەر پەرۋەردىگارىنىڭ تويدىن قايتىپ كېلىاىنى كۈتىدىغان كىاىلەرگە ئوخااش ‪.‬ئۇ كېلىپ چەكسە ‪ ،‬ئۇلر دەرھال ئۇنىڭغا ئېچىۋېتىلىدۇ‪.‬‬ ‫‪37‬پەرۋەردىگار كەلگىنىدە ‪ ،‬ئۇ خىزمەتكارلر نەقەدەر بەختلىك!‬ ‫‪38‬ئەگەر ئۇ ئىككىنچى سائەتكە كەلسە ياكى ئۈچىنچى سائەتكە كېلىپ ئۇلرنى تاپالىسا ‪ ،‬بۇ خىزمەتچىلەر نەقەدەر بەختلىك!‬ ‫‪39‬شۇنى بىلىڭكى ‪ ،‬ئەگەر ئۆيدىكى ياخاى ئادەم ئوغرىنىڭ سائەتنىڭ كېلىدىغانلىقىنى بىلگەن بولسا ‪ ،‬ئۇنى كۆزىتىپ ‪ ،‬ئۆيىنىڭ بۇزۇلۇپ‬ ‫كېتىاىگە يول قويمىغان بولتتى‪.‬‬ ‫‪40‬سىلەرمۇ تەييار بولۇڭلر ‪ ،‬چۈنكى ئىنسانئوغلى ئويلىمىغان ۋاقىتتا كېلىدۇ‪.‬‬ ‫‪41‬پېترۇس ئۇنىڭغا _ ‪:‬ئى رەببىم ‪ ،‬بۇ تەمسىلنى بىزگە سۆزلەپ بەردىڭمۇ؟‬ ‫‪42‬پەرۋەردىگار مۇنداق دېدى « ‪:‬ئۇنداقتا ‪ ،‬خوجايىنى ئۆز ئائىلىسىگە ھۆكۈمرانلىق قىلىدىغان ‪ ،‬ساداقەتمەن ۋە دانا خوجايىن كىم؟‬ ‫‪43‬خوجايىنى كەلگەندە شۇنداق قىلىدىغان خىزمەتكار نەقەدەر بەختلىك!‬ ‫‪44‬بىلىپ قويۇڭلركى ‪ ،‬ئۇ ئۇنى بارلىق مال‪-‬مۈلۈكلىرىگە ھۆكۈمرانلىق قىلىدۇ‪.‬‬ ‫‪45‬لېكىن ‪ ،‬خىزمەتكار كۆڭلىدە« ‪:‬خوجايىنىم ئۇنىڭ كېلىاىنى كېچىكتۈرىدۇ ‪.‬ئۇ قىزلرنى ۋە قىزلرنى ئۇرۇپ ‪ ،‬يەپ‪-‬ئىچىش ۋە ھاراق‬ ‫ئىچىاكە باشليدۇ‪.‬‬ ‫‪46‬ئۇ خىزمەتكارنىڭ خوجايىنى ئۇنى ئىزدىمەيدىغان ۋە بىلمەيدىغان بىر كۈندە كېلىدۇ‪.‬‬ ‫‪47‬خوجايىنىنىڭ ئىرادىسىنى بىلگەن ۋە ئۆزى تەييارلىمىغان ‪ ،‬ياكى ئۇنىڭ ئىرادىسى بويىچە قىلمىغان بۇ خىزمەتكار نۇرغۇن تاياق بىلەن‬ ‫ئۇرۇلىدۇ‪.‬‬ ‫‪48‬ئەمما بىلمىگەن ۋە تاياققا ليىق ئىالرنى قىلغان كىاى ئازغىنە تاياق بىلەن ئۇرۇلىدۇ ‪.‬چۈنكى ‪ ،‬كىمگە كۆپ نەرسە بېرىلسە ‪ ،‬ئۇنىڭدىن‬ ‫نۇرغۇن نەرسە تەلەپ قىلىنىدۇ ‪.‬ئىنسانلر نۇرغۇن ئىالرنى قىلىپ بەرگەن بولسا ‪ ،‬ئۇنىڭدىن تېخىمۇ كۆپ تەلەپ قىلىدۇ‪.‬‬ ‫‪49‬مەن يەر يۈزىگە ئوت ئەۋەتكىلى كەلدىم ‪.‬ئەگەر ئۇ ئاللىقاچان يانغان بولسا مەن قانداق قىلىمەن؟‬ ‫‪50‬لېكىن ‪ ،‬مەن چۆمۈلدۈرۈشنى قوبۇل قىلىمەن ‪.‬ئۇ ئەمەلگە ئاشقۇچە قانداقمۇ قىينىلىمەن!‬ ‫‪51‬مېنى يەر يۈزىدە تىنچلىق ئۈچۈن كەلدىم دەپ پەرەز قىلمسىز؟ سىزگە دەيمەن ‪ ،‬ياق ‪.‬بەلكى بۆلۈنۈش‪:‬‬ ‫‪52‬بۇنىڭدىن كېيىن ‪ ،‬بىر ئۆيدە بەش ئادەم ‪ ،‬ئۈچ ئادەم ئىككىگە ‪ ،‬ئىككىسى ئۈچكە بۆلۈنگەن بولىدۇ‪.‬‬ ‫‪53‬ئاتىسى ئوغلىغا ‪ ،‬ئوغلى دادىسىغا بۆلۈنۈپ كېتىدۇ ‪.‬ئانا قىزىغا ‪ ،‬قىزى ئانىغا قارشى ‪.‬قېينانىسى كېلىنىگە ‪ ،‬كېلىنى قېينانىسىغا قارشى‪.‬‬ ‫‪54‬ئۇ يەنە كىاىلەرگە « ‪:‬غەربتىن بۇلۇتنىڭ كۆتۈرۈلگەنلىكىنى كۆرگىنىڭدە ‪ ،‬دەرھال «‪:‬يامغۇر ياغدى »دېدى ‪.‬شۇنداق‪.‬‬ ‫‪55‬جەنۇب شامىلىنىڭ چىققانلىقىنى كۆرگىنىڭلردا ‪ ،‬ئىسسىق بولىدۇ ‪.‬ئۇ ئەمەلگە ئاشىدۇ‪.‬‬ ‫‪56‬ئەي مۇناپىقلر ‪ ،‬ئاسماننىڭ ۋە يەر يۈزىنى پەرق ئېتەلەيسىز ‪.‬ئەمما بۇ قېتىم قانداقمۇ پەرقلەندۈرمەيسىلەر؟‬ ‫‪57‬شۇنداق ‪ ،‬نېمىاقا ئۆزۈڭلر توغرا ئىش قىلمايسىلەر؟‬ ‫‪58‬رەقىبىڭىز بىلەن سوتچىغا بارغىنىڭىزدا ‪ ،‬يولدىكىدەك ‪ ،‬ئۇنىڭدىن قۇتۇلۇشىڭىز ئۈچۈن تىرىاىڭ ‪.‬ئۇ سېنى سوتچىغا تاپاۇرۇپ بەرمىسۇن ‪،‬‬ ‫سوتچى سېنى ئەمەلدارغا تاپاۇرۇپ بېرىدۇ ‪ ،‬ئەمەلدار سېنى تۈرمىگە تاشليدۇ‪.‬‬ ‫‪59‬بىلىپ قويۇڭلركى ‪ ،‬ئەڭ ئاخىرقى پۇلنى تۆلەپ بولغۇچە ‪ ،‬ئۇ يەردىن ئايرىلماڭ‪.‬‬ ‫‪13‬باب‬‫‪1‬ئۇ مەۋسۇمدا ئۇنىڭغا بىر قىسىم كىاىلەر ئۇنىڭغا گالىلىيەلىكلەرنى سۆزلەپ بەردى ‪ ،‬پىلتۇس ئۇلرنىڭ قېنى بىلەن قۇربانلىق قىلدى‪.‬‬ ‫‪2‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇلرغا مۇنداق جاۋاب بەردى ‪: -‬بۇ گالىلىيەلىكلەر گالىلىيەلىكلەرنىڭ ھەممىسىدىن گۇناھكار دەپ قارامسىز؟‬ ‫‪3‬بىلىپ قويۇڭلركى ‪ ،‬تەۋبە قىلمىسىڭىز ‪ ،‬ھەممىڭلر ھالك بولىسىلەر‪.‬‬ ‫‪4‬ياكى سىلوئامدىكى مۇنار ئۆرۈلۈپ ئۇلرنى ئۆلتۈرگەن ئون سەككىز ئادەم ‪ ،‬ئۇلرنى يېرۇسالېمدا ياشايدىغان بارلىق كىاىلەردىن گۇناھكار‬ ‫دەپ ئويلمسىز؟‬ ‫‪5‬بىلىپ قويۇڭلركى ‪ ،‬تەۋبە قىلمىسىڭىز ‪ ،‬ھەممىڭلر ھالك بولىسىلەر‪.‬‬ ‫‪6‬ئۇ بۇ تەمسىلنىمۇ سۆزلىدى ‪.‬مەلۇم بىر كىاى ئۈزۈمزارلىققا ئەنجۈر دەرىخى تىكتى ‪.‬ئۇ كېلىپ مېۋە ئىزدەپ تاپالمىدى‪.‬‬ ‫‪7‬ئاندىن ئۇ ئۈزۈمزارلىقنىڭ ئۇچىسىغا مۇنداق دېدى« ‪:‬مانا ‪ ،‬بۇ ئۈچ يىلدا مەن بۇ ئەنجۈر دەرىخىدىن مېۋە ئىزدەپ كەلدىم ‪.‬نېمىاقا ئۇنى‬ ‫يەرگە سانجىدۇ؟‬ ‫‪8‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇنىڭغا ‪: -‬ئى رەببىم ‪ ،‬بۇ يىل ئۇنى تاشلپ قوياي ‪- ،‬دېدى‪.‬‬ ‫‪9‬ئەگەر ئۇ مېۋە بەرسە ‪ ،‬ياخاى بولىدۇ ‪ ،‬ئەگەر ئۇنداق بولمىسا ‪ ،‬ئۇنى كېسىپ تاشليسىز‪.‬‬ ‫‪10‬ئۇ دەم ئېلىش كۈنى ‪ ،‬ئىبادەتخانىلرنىڭ بىرىدە تەلىم بەردى‪.‬‬ ‫‪11‬مانا ‪ ،‬ئۇ يەردە ئون سەككىز يىل ئاجىزلىق روھى بار ‪ ،‬بىللە باش ئېگىپ ‪ ،‬ھېچقانداق ئەقىل بىلەن ئۆزىنى كۆتۈرەلمەيدىغان بىر ئايال بار‬ ‫ئىدى‪.‬‬ ‫‪12‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇنى كۆرۈپ ‪ ،‬ئۇنى چاقىرىپ ‪ ،‬ئۇنىڭغا ‪: -‬ئەي ئايال ‪ ،‬سەن ئاجىزلىقىڭدىن قۇتۇلدىڭ‪.‬‬ ‫‪13‬ئۇ قولىنى ئۇزىتىپ ‪ ،‬دەرھال تۈز بولۇپ ‪ ،‬خۇدانى مەدھىيىلىدى‪.‬‬ ‫‪14‬ئىبادەتخانىنىڭ باشلىقى غەزەپ بىلەن جاۋاب قايتۇردى ‪ ،‬چۈنكى ئەيسا دەم ئېلىش كۈنى ساقىيىپ ‪ ،‬كىاىلەرگە ‪: -‬ئىنسانلر ئىالەشكە‬ ‫تېگىالىك ئالتە كۈن بار ‪ ،‬شۇڭا ئۇلر كېلىپ ساقايغىن ‪ ،‬دەم ئېلىش كۈنى‪.‬‬


‫لۇقا‬

‫‪15‬پەرۋەردىگار ئۇنىڭغا جاۋاب بېرىپ مۇنداق دېدى « ‪:‬ئى مۇناپىق ‪ ،‬دەم ئېلىش كۈنى ھەر بىرىڭلر كال ياكى ئېاىكىنى يايلقتىن بوشىتىپ‬ ‫‪ ،‬ئۇنى سۇغىرىاقا ئېلىپ بارمامدۇ؟‬ ‫‪16‬بۇ ئايال ئىبراھىم ئەلەيھىسسالمنىڭ قىزى بولغانلىقى ئۈچۈن ‪ ،‬بۇ ئون سەككىز يىلدا ‪ ،‬دەم ئېلىش كۈنى بۇ رىاتىدىن قۇتۇلۇشى كېرەك‬ ‫ئەمەسمۇ؟‬ ‫‪17‬ئۇ بۇ سۆزلەرنى قىلىپ ‪ ،‬بارلىق دۈشمەنلىرى نومۇس قىلدى ‪ ،‬پۈتۈن خەلق ئۇنىڭ قىلغان بارلىق شان‪-‬شەرەپلىرىدىن خۇشال بولدى‪.‬‬ ‫‪18‬ئاندىن ‪ ،‬ئۇ « ‪:‬خۇدانىڭ پادىااھلىقى قانداقراق؟ مەن ئۇنىڭغا قانداق ئوخاايمەن؟‬ ‫‪19‬بۇ خۇددى بىر ئادەم ئېلىپ بېغىغا تاشلىغان قىچا ئۇرۇقىغا ئوخاايدۇ ‪.‬ئۇ ئۆسۈپ ‪ ،‬چوڭ بىر دەرەخكە شال بەردى ‪.‬ھاۋادىكى قۇشلر‬ ‫ئۇنىڭ شاخلىرىدا تۇراتتى‪.‬‬ ‫‪20‬ئۇ يەنە « ‪:‬مەن خۇدانىڭ پادىااھلىقىنى نەگە ئوخاىتىمەن؟‬ ‫‪21‬ئۇ خۇددى خېمىرتۇرۇچقا ئوخاايدۇ‪.‬‬ ‫‪22‬ئۇ شەھەر ۋە يېزىلرنى ئايلىنىپ ‪ ،‬تەلىم بېرىپ ‪ ،‬يېرۇسالېمغا قاراپ يولغا چىقتى‪.‬‬ ‫‪23‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇنىڭغا ‪: -‬ئى رەببىم ‪ ،‬قۇتقۇزۇلىدىغانلر ئازمۇ؟ ھەزرىتى ئەيسا ئۇلرغا ‪: -‬دېدى‪.‬‬ ‫‪24‬بوغۇز دەرۋازىسىغا كىرىاكە تىرىاىڭ ‪ ،‬چۈنكى نۇرغۇن كىاىلەر سىلەرگە دەيمەنكى ‪ ،‬كىرىاكە تىرىاىدۇ ‪ ،‬ئەمما كىرەلمەيدۇ‪.‬‬ ‫‪25‬ئۆي خوجايىنى ئورنىدىن تۇرۇپ ‪ ،‬ئىاىكنى تاقىۋەتكەندىن كېيىن ‪ ،‬سىز سىرتتا تۇرۇپ ئىاىكنى چېكىاكە باشلىغاندا« ‪:‬ئى رەببىم ‪ ،‬رەببىم‬ ‫‪ ،‬بىزگە ئوچۇق !ئۇ جاۋاب بېرىپ ‪ ،‬ساڭا« ‪:‬مەن سېنىڭ قەيەردە ئىكەنلىكىڭنى بىلمەيمەن »دېدى‪.‬‬ ‫‪26‬ئاندىن« ‪:‬بىز سېنىڭ ھۇزۇرىڭدا يەپ‪-‬ئىچىپ ‪ ،‬كوچىلىرىمىزدا تەلىم بەردىڭ »دېيىاكە باشليسىلەر‪.‬‬ ‫‪27‬لېكىن ئۇ« ‪:‬بىلىپ قويۇڭلركى ‪ ،‬مەن قەيەردىن كەلگەنلىكىڭىزنى بىلمەيمەن ‪.‬ئەي زالىملر ‪ ،‬مەندىن ئايرىلغىن‪.‬‬ ‫‪28‬خۇدانىڭ پادىااھلىقىدا ئىبراھىم ‪ ،‬ئىسھاق ‪ ،‬ياقۇپ ۋە بارلىق پەيغەمبەرلەرنى كۆرگىنىڭلردا ‪ ،‬يىغلپ ‪ ،‬چىالىرىنى غۇچۇرلىتىدۇ‪.‬‬ ‫‪29‬ئۇلر شەرقتىن ‪ ،‬غەربتىن ‪ ،‬شىمالدىن ۋە جەنۇبتىن كېلىپ ‪ ،‬خۇدانىڭ پادىااھلىقىدا ئولتۇرىدۇ‪.‬‬ ‫‪30‬مانا ‪ ،‬ئەڭ ئاخىرقىسى بار ‪ ،‬ئەڭ ئاخىرقىسى بار‪.‬‬ ‫‪31‬شۇ كۈنى ‪ ،‬بىر پەرىسىيلەر كېلىپ ‪ ،‬ئۇنىڭغا« ‪:‬چىقىپ كەت ‪ ،‬بۇ يەردىن كەت ‪ ،‬چۈنكى ھىرود سېنى ئۆلتۈرىدۇ »دېدى‪.‬‬ ‫‪32‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇلرغا ‪: -‬بېرىپ بېرىپ ‪ ،‬تۈلكەگە ئېيتقىنكى ‪« ،‬مەن شەيتانلرنى قوغلىدىم ‪ ،‬بۈگۈن ۋە ئەتىسى ساقايتىمەن ‪ ،‬ئۈچىنچى‬ ‫كۈنى مەن مۇكەممەل بولىمەن‪.‬‬ ‫‪33‬شۇنداقتىمۇ ‪ ،‬مەن بۈگۈن ‪ ،‬ئەتىسى ۋە ئەتىسى مېڭىاىم كېرەك ‪ ،‬چۈنكى يېرۇسالېمدىن بىر پەيغەمبەرنىڭ ھالك بولۇشى مۇمكىن ئەمەس‪.‬‬ ‫‪34‬ئەي يېرۇسالېم ‪ ،‬پەيغەمبەرلەرنى ئۆلتۈرىدىغان ۋە ساڭا ئەۋەتىلگەنلەرنى چالما‪-‬كېسەك قىلىدىغان يېرۇسالېم ‪.‬توخۇ بالىسىنى قانات ئاستىغا‬ ‫يىغىۋالغاندەك ‪ ،‬مەن بالىلىرىڭىزنى قانچە قېتىم يىغقان بولتتىم؟‬ ‫‪35‬مانا ‪ ،‬سېنىڭ ئۆيۈڭ ۋەيران بولۇپ قالدى ‪.‬بىلىپ قويۇڭلركى ‪« ،‬پەرۋەردىگارنىڭ نامى بىلەن كەلگەن ئادەم مۇبارەك بولسۇن!‬ ‫‪14‬باب‬‫‪1‬ئۇ دەم ئېلىش كۈنى ‪ ،‬پەرىسىيلەرنىڭ بىرىنىڭ ئۆيىگە نان يېيىاكە كىرگىنىدە ‪ ،‬ئۇلر ئۇنى كۆردى‪.‬‬ ‫‪2‬مانا ‪ ،‬ئۇنىڭ ئالدىدا تامچىلىغان بىر ئادەم بار ئىدى‪.‬‬ ‫‪3‬ھەزرىتى ئەيسا ئادۋوكاتلر ۋە پەرىسىيلەرگە ‪: -‬دەم ئېلىش كۈنى ساقايتىش قانۇنلۇقمۇ؟‬ ‫‪4‬ئۇلر سۈكۈت قىلدى ‪.‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇنى ئېلىپ ‪ ،‬ساقىيىپ ‪ ،‬ئۇنى قويۇپ بەردى‪.‬‬ ‫‪5‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇلرغا مۇنداق جاۋاب بەردى ‪: -‬قايسىڭلر ئېاەك ياكى كال قۇدۇققا چۈشۈپ كېتىپ ‪ ،‬دەم ئېلىش كۈنى ئۇنى دەرھال‬ ‫چىقارمايسىلەر؟‬ ‫‪6‬ئۇلر بۇ ئىالرغا قايتا جاۋاب بېرەلمىدى‪.‬‬ ‫‪7‬ئۇ چاقىرغانلرغا بىر تەمسىل سۆزلەپ بەردى ‪.‬ئۇلرغا‪:‬‬ ‫‪8‬ھەرقانداق ئادەم تويغا تەكلىپ قىلىنغاندا ‪ ،‬ئەڭ ئېگىز ئۆيدە ئولتۇرماڭ ‪.‬ئۇنىڭدىنمۇ ھۆرمەتلىك ئادەم ئۇنىڭدىن چاقىرىلمىسۇن‪.‬‬ ‫‪9‬سېنى ۋە ئۇنىڭغا بۇيرۇغان كىاى كېلىپ ساڭا« ‪:‬بۇ كىاىگە ئورۇن بەر »دېدى ‪.‬ئەڭ تۆۋەن ئۆينى ئېلىش ئۈچۈن نومۇس بىلەن باشليسىز‪.‬‬ ‫‪10‬لېكىن ‪ ،‬تەكلىپ قىلىنغاندا ‪ ،‬بېرىپ ئەڭ تۆۋەن ئۆيدە ئولتۇرۇڭ ‪.‬ساڭا بۇيرۇغان ئادەم كەلسە ‪ ،‬ساڭا« ‪:‬دوستۇم ‪ ،‬تېخىمۇ يۇقىرىغا چىق »‬ ‫دېسە ‪ ،‬سەن بىلەن بىللە گۆشتە ئولتۇرغانلرنىڭ ئالدىدا دۇئا‪-‬تىلۋەت قىلغىن‪.‬‬ ‫‪11‬چۈنكى ‪ ،‬ئۆزىنى ئۈستۈن قىلغان كىاى ھاقارەتلىنىدۇ ‪.‬ئۆزىنى تۆۋەن تۇتقان كىاى ئۈستۈن بولىدۇ‪.‬‬ ‫‪12‬ئاندىن ‪ ،‬ئۇ ئۇنىڭغا بۇيرۇغان كىاىگە مۇنداق دېدى « ‪:‬كەچلىك تاماق ياكى كەچلىك تاماق يېگەندە ‪ ،‬دوستلىرىڭنى ‪ ،‬قېرىنداشلىرىڭنى ‪،‬‬ ‫تۇغقانلىرىڭنى ۋە باي قوشنىلىرىڭنى چاقىرماڭ ‪.‬ئۇلر سېنى قايتا تەكلىپ قىلمىسۇن ‪ ،‬ساڭا جازا بېرىلىدۇ‪.‬‬ ‫‪13‬لېكىن ‪ ،‬زىياپەت قىلغاندا ‪ ،‬كەمبەغەلرنى ‪ ،‬مېيىپ ‪ ،‬ئاقساق ‪ ،‬قارىغۇ دەپ چاقىرىڭ‪.‬‬ ‫‪14‬سەن بەختلىك بولىسەن ‪.‬چۈنكى ‪ ،‬ئۇلر ساڭا تۆلەم بېرەلمەيدۇ‪.‬‬ ‫‪15‬ئۇنىڭ بىلەن بىللە گۆشتە ئولتۇرغانلرنىڭ بىرى بۇ گەپلەرنى ئاڭلپ ‪ ،‬ئۇنىڭغا ‪: -‬خۇدانىڭ پادىااھلىقىدا نان يەيدىغانلر نەقەدەر‬ ‫بەختلىك!‬ ‫‪16‬ئاندىن ‪ ،‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇنىڭغا ‪: -‬مەلۇم بىر كىاى كاتتا زىياپەت بەردى ۋە نۇرغۇن كىاىلەرنى بۇيرۇدى‪.‬‬ ‫‪17‬كەچلىك تاماق ۋاقتىدا خىزمەتكارىنى ئەۋەتىپ ‪ ،‬چاقىرىلغانلرغا« ‪:‬كەل !چۈنكى ھەممە ئىالر تەييار‪.‬‬ ‫‪18‬ئۇلرنىڭ ھەممىسى بىردەك ماقۇل بولۇشقا باشلىدى ‪.‬بىرىنچىسى ئۇنىڭغا« ‪:‬مەن بىر پارچە يەر سېتىۋالدىم ‪ ،‬چوقۇم بېرىپ كۆرۈپ‬ ‫بېقىاىم كېرەك ‪:‬مېنى كەچۈرۈڭلر دەپ دۇئا قىلىمەن‪.‬‬ ‫‪19‬يەنە بىرى« ‪:‬مەن بەش تۇياق كال سېتىۋالدىم ‪ ،‬ئۇلرنى ئىسپاتلىغىلى بارىمەن ‪ ،‬كەچۈرۈڭلر »دېدى‪.‬‬


‫لۇقا‬

‫‪20‬يەنە بىرى« ‪:‬مەن بىر خوتۇن بىلەن توي قىلدىم ‪ ،‬شۇڭا كېلەلمەيمەن »دېدى‪.‬‬ ‫‪21‬شۇنىڭ بىلەن ‪ ،‬خىزمەتكار كېلىپ ‪ ،‬خوجايىنىغا بۇ ئىالرنى كۆرسەتتى ‪.‬ئۆي خوجايىنى غەزەپلەنگەن ھالدا خىزمەتچىسىگە ‪:‬‬ ‫«شەھەرنىڭ كوچىلىرى ۋە كوچىلىرىغا تېزرەك چىقىپ ‪ ،‬بۇ يەرگە نامراتلرنى ‪ ،‬مېيىپلرنى ‪ ،‬توختاشنى ۋە قارىغۇلرنى ئېلىپ كېلىڭلر »‬ ‫دېدى‪.‬‬ ‫‪22‬خىزمەتكار _ ‪:‬ئى رەببىم ‪ ،‬سەن بۇيرۇغاندەك ئىش قىلدى ‪ ،‬لېكىن ئورۇن بار‪.‬‬ ‫‪23‬خوجايىن خىزمەتكارغا« ‪:‬يۇقىرى سۈرئەتلىك تاشيول ۋە قورشاۋلرغا چىقىپ ‪ ،‬ئۇلرنى ئۆيگە كىرىاكە مەجبۇر قىلغىن ‪ ،‬ئۆيۈم‬ ‫تولسۇن »دېدى‪.‬‬ ‫‪24‬بىلىپ قويۇڭلركى ‪ ،‬چاقىرىلغان كىاىلەرنىڭ ھېچقايسىسى مېنىڭ كەچلىك تامىقىمنى تېتىمايدۇ‪.‬‬ ‫‪25‬ھەزرىتى ئەيسا نۇرغۇن كىاىلەر بىلەن بىللە بولۇپ ‪ ،‬بۇرۇلۇپ ئۇلرغا‪:‬‬ ‫‪26‬ئەگەر بىر ئادەم مېنىڭ يېنىمغا كېلىپ ‪ ،‬ئاتىسى ‪ ،‬ئانىسى ‪ ،‬ئايالى ‪ ،‬بالىلىرى ‪ ،‬قېرىنداشلىرى ‪ ،‬ئاچا‪-‬سىڭىللىرى ‪ ،‬ھەئە ۋە ئۇنىڭ ھاياتىنى‬ ‫يامان كۆرمىسە ‪ ،‬ئۇ مېنىڭ شاگىرتىم بوللمايدۇ‪.‬‬ ‫‪27‬كىمكى كرېستنى كۆتۈرمىسە ۋە مېنىڭ كەينىمدىن كەلسە ‪ ،‬مېنىڭ شاگىرتىم بوللمايدۇ‪.‬‬ ‫‪28‬قايسىڭلر مۇنار سېلىانى ئويلپ ‪ ،‬ئالدى بىلەن ئولتۇرمايدۇ ‪ ،‬ئۇنىڭ چىقىمىنى ھېسابلشقا يېتەرلىكمۇ‪-‬يوق؟‬ ‫‪29‬ئۇ ئۇل سالغاندىن كېيىن ‪ ،‬ئۇنى تاماملىيالمىغاندىن كېيىن ‪ ،‬ئۇنى كۆرگەنلەرنىڭ ھەممىسى ئۇنى مەسخىرە قىلىاقا باشليدۇ‪.‬‬ ‫‪30‬بۇ ئادەم ياساشقا باشلىدى ‪ ،‬تاماملىيالمىدى‪.‬‬ ‫‪31‬ياكى قايسى پادىااھ باشقا بىر پادىااھقا قارشى ئۇرۇش قىلماقچى بولسا ‪ ،‬ئالدى بىلەن ئولتۇرمايدۇ ۋە ئون مىڭ ئادەم بىلەن يىگىرمە مىڭ‬ ‫ئادەم بىلەن قارشىلىااليدىغان ئادەم بىلەن كۆرۈشەلەمدۇ‪-‬يوق؟‬ ‫‪32‬ياكى بولمىسا ‪ ،‬قارشى تەرەپ تېخى يىراق بولسىمۇ ‪ ،‬ئۇ باش ئەلچى ئەۋەتىپ ‪ ،‬تىنچلىق ئارزۇ قىلىدۇ‪.‬‬ ‫‪33‬شۇنىڭغا ئوخااش ‪ ،‬ئۇ سىلەردىن بولغانلرنىڭ ھەممىسىنى تاشلىۋەتمىسە ‪ ،‬ئۇ مېنىڭ شاگىرتىم بوللمايدۇ‪.‬‬ ‫‪34‬تۇز ياخاى ‪ ،‬ئەمما تۇز پۇرىقىنى يوقاتقان بولسا ‪ ،‬ئۇنىڭغا قانداق تەم بېرىلىدۇ؟‬ ‫‪35‬ئۇ يەرگىمۇ ماس كەلمەيدۇ ‪.‬ئەمما كىاىلەر ئۇنى قوغلپ چىقاردى ‪.‬ئاڭليدىغان قۇلىقى بارلر ئاڭلىسۇن‪.‬‬ ‫‪15‬باب‬‫‪1‬ئاندىن ‪ ،‬ئۇنى ئاڭلش ئۈچۈن بارلىق باجگىرلر ۋە گۇناھكارلر ئۇنىڭغا يېقىنلشتى‪.‬‬ ‫‪2‬پەرىسىيلەر ۋە تەۋرات ئۇستازلىرى« ‪:‬بۇ ئادەم گۇناھكارلرنى قوبۇل قىلىدۇ ‪ ،‬ئۇلر بىلەن بىللە غىزالىنىدۇ »دېدى‪.‬‬ ‫‪3‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇلرغا بۇ تەمسىلنى سۆزلەپ بەردى‪.‬‬ ‫‪4‬ئاراڭلردا يۈز قوي بار ‪ ،‬ئۇلردىن بىرىنى يوقىتىپ قويسا ‪ ،‬توقسان توققۇزنى چۆلدە تاشلپ ‪ ،‬يۈتۈپ كەتكەن نەرسىنىڭ كەينىدىن ئۇنى‬ ‫تاپقۇچە ماڭمامدۇ؟‬ ‫‪5‬ئۇنى تاپقاندىن كېيىن ‪ ،‬خۇشال بولۇپ مۈرىسىگە قويدى‪.‬‬ ‫‪6‬ئۇ ئۆيىگە قايتىپ كېلىپ ‪ ،‬دوستلىرى ۋە قوشنىلىرىنى چاقىرىپ ئۇلرغا« ‪:‬مەن بىلەن خۇشال بولۇڭلر !چۈنكى مەن يوقاپ كەتكەن‬ ‫قويلىرىمنى تاپتىم‪.‬‬ ‫‪7‬بىلىپ قويۇڭلركى ‪ ،‬تەۋبە قىلمايدىغان توقساندىن ئارتۇق ئادالەتلىك ئادەمدىن توۋا قىلغان بىر گۇناھكارغا ئوخااشل خۇشاللىق جەننەتتە‬ ‫بولىدۇ‪.‬‬ ‫‪8‬ياكى قايسى ئايالنىڭ ئون پارچە كۈمۈش پۇلى بار ‪ ،‬ئەگەر ئۇ بىر پارچىدىن ئايرىلسا ‪ ،‬شام ياندۇرماي ‪ ،‬ئۆينى سۈپۈرۈپ ‪ ،‬ئۇنى تاپقۇچە‬ ‫ئەستايىدىللىق بىلەن ئىزدىمەيدۇ؟‬ ‫‪9‬ئۇ بۇنى تاپقاندىن كېيىن ‪ ،‬دوستلىرى ۋە قوشنىلىرىنى چاقىرىپ« ‪:‬مەن بىلەن خۇشال بولۇڭلر !چۈنكى مەن يوقىتىپ قويغان ئەسەرنى‬ ‫تاپتىم‪.‬‬ ‫‪10‬ئوخااشل ‪ ،‬بىلىپ قويۇڭلركى ‪ ،‬خۇدانىڭ پەرىاتىلىرى ئالدىدا تەۋبە قىلغان بىر گۇناھكار ئۈستىدىن خۇشاللىق بار‪.‬‬ ‫‪11‬ھەزرىتى ئەيسا مۇنداق دېدى ‪: -‬بىر ئادەمنىڭ ئىككى ئوغلى بار‪.‬‬ ‫‪12‬ئۇلرنىڭ كىچىكى دادىسىغا« ‪:‬ئاتا ‪ ،‬ماڭا چۈشكەن مالنىڭ بىر قىسمىنى ماڭا بەر »دېدى ‪.‬ئۇ ئۇلرنىڭ تۇرمۇشىنى ئۇلرغا بۆلدى‪.‬‬ ‫‪13‬ئۇزۇن ئۆتمەي ‪ ،‬كىچىك ئوغلى ھەممىنى يىغىپ ‪ ،‬يىراق بىر دۆلەتكە سەپەر قىلدى ۋە ئۇ يەردە مالىمانچىلىق بىلەن ئىسراپ قىلدى‪.‬‬ ‫‪14‬ئۇ پۈتۈن زېھنىنى سەرپ قىلىپ ‪ ،‬بۇ زېمىندا قاتتىق ئاچارچىلىق پەيدا بولدى ‪.‬ئۇ كەمبەغەل بولۇشقا باشلىدى‪.‬‬ ‫‪15‬ئۇ بېرىپ ‪ ،‬ئۇ دۆلەتنىڭ پۇقراسىغا قوشۇلدى ‪.‬ھەمدە ئۇنى ئېتىزىغا چوشقا بېقىاقا ئەۋەتتى‪.‬‬ ‫‪16‬ئۇ قورسىقىنى چوشقا يەيدىغان قوۋزاق بىلەن تولدۇرۇپ ‪ ،‬ھېچكىم ئۇنىڭغا بەرمىدى‪.‬‬ ‫‪17‬ھەزرىتى ئەيسانىڭ يېنىغا كېلىپ ‪: -‬دادامنىڭ قانچىلىك ياللنغان خىزمەتكارىنىڭ نانلىرى ۋە زاپاس پۇلى بار ‪ ،‬مەن ئاچلىقتىن ھالك‬ ‫بولىمەن‪.‬‬ ‫‪18‬مەن ئورنۇمدىن تۇرۇپ ‪ ،‬ئاتامنىڭ يېنىغا بېرىپ ‪ ،‬ئۇنىڭغا« ‪:‬ئاتا ‪ ،‬مەن جەننەتكە ۋە سېنىڭ ئالدىڭدا گۇناھ قىلدىم »دەيمەن‪.‬‬ ‫‪19‬ئەمدى ئوغلۇڭ دېيىاكە ليىق ئەمەسمەن‪.‬‬ ‫‪20‬ئۇ ئورنىدىن تۇرۇپ ‪ ،‬ئاتىسىغا كەلدى ‪.‬ئەمما ئۇ تېخى ناھايىتى يىراقتا ‪ ،‬دادىسى ئۇنى كۆرۈپ ‪ ،‬كۆيۈمچان بولۇپ ‪ ،‬يۈگۈرۈپ كېلىپ ‪،‬‬ ‫بوينىغا يىقىلىپ ئۇنى سۆيدى‪.‬‬ ‫‪21‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇنىڭغا ‪: -‬ئاتا ‪ ،‬مەن جەننەتكە ۋە سېنىڭ نەزىرىڭدە گۇناھ قىلدىم ‪ ،‬ئەمدى ئوغلۇڭ دېيىاكە ليىق ئەمەسمەن‪.‬‬ ‫‪22‬ئاتىسى خىزمەتكارلىرىغا« ‪:‬ئەڭ ياخاى كىيىملەرنى ئېلىپ كېلىڭلر »دېدى ‪.‬ئۇنىڭ قولىغا ئۈزۈك ‪ ،‬پۇتىغا ئاياغ سالدى‪:‬‬ ‫‪23‬سېمىز موزاينى بۇ يەرگە ئېلىپ كېلىپ ئۆلتۈرۈڭ ‪.‬يەيلى ‪ ،‬خۇشال بوليلى‪:‬‬


‫لۇقا‬

‫‪24‬بۇنىڭ ئۈچۈن ئوغلۇم ئۆلدى ‪ ،‬قايتا تىرىلدى ‪.‬ئۇ يوقاپ كەتتى ‪.‬ئۇلر خۇشال بولۇشقا باشلىدى‪.‬‬ ‫‪25‬چوڭ ئوغلى ئېتىزدا بولۇپ ‪ ،‬ئۇ كېلىپ ئۆيگە يېقىنلشقاندا ‪ ،‬ئۇ مۇزىكا ۋە ئۇسسۇلنى ئاڭلىدى‪.‬‬ ‫‪26‬ئۇ خىزمەتكارلردىن بىرىنى چاقىرىپ ‪ ،‬بۇ ئىالرنىڭ مەنىسىنى سورىدى‪.‬‬ ‫‪27‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇنىڭغا ‪: -‬ئىنىڭ كەلدى ‪.‬ئاتاڭ سېمىز موزاينى ئۆلتۈردى ‪ ،‬چۈنكى ئۇ ئۇنى بىخەتەر ۋە ساغلم قوبۇل قىلدى‪.‬‬ ‫‪28‬ئۇ ئاچچىقلىنىپ ‪ ،‬كىرمىدى ‪.‬شۇنىڭ بىلەن دادىسى چىقىپ ‪ ،‬ئۇنى ئۆتۈندى‪.‬‬ ‫‪29‬ئۇ جاۋاب بېرىپ ئاتىسىغا مۇنداق دېدى« ‪:‬مانا ‪ ،‬مەن بۇ نۇرغۇن يىللردا ساڭا خىزمەت قىلىمەن ‪ ،‬سېنىڭ ئەمرىڭگە خىلپلىق قىلمايمەن‬ ‫‪ ،‬لېكىن دوستلىرىم بىلەن خۇشال‪-‬خۇرام ئۆتۈشىم ئۈچۈن ‪ ،‬ماڭا ھېچقاچان بال بەرمىدىڭ‪.‬‬ ‫‪30‬لېكىن ئوغلىڭىز پاھىاە ئاياللرنى يەپ كەتكەن بۇ بال كېلىپل ‪ ،‬ئۇنىڭ ئۈچۈن سېمىز موزاينى ئۆلتۈردىڭىز‪.‬‬ ‫‪31‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇنىڭغا ‪: -‬ئوغلۇم ‪ ،‬سەن مەڭگۈ مەن بىلەن بىللە ‪ ،‬مېنىڭ بارلىقىم سېنىڭ‪.‬‬ ‫‪32‬بىز خۇشال‪-‬خۇرام ‪ ،‬خۇشال‪-‬خۇرام ئۆتۈشىمىز كېرەك ئىدى ‪ ،‬چۈنكى بۇ ئىنىڭىز ئۆلدى ‪ ،‬ئۇ قايتا تىرىلدى ‪.‬ئۇ يوقاپ كەتتى‪.‬‬ ‫‪16‬باب‬‫‪1‬ئۇ شاگىرتلىرىغا يەنە مۇنداق دېدى ‪: -‬بىر باينىڭ خوجايىنى بار ‪.‬شۇنىڭ بىلەن ئۇ ماللىرىنى ئىسراپ قىلدى دەپ ئەيىبلەندى‪.‬‬ ‫‪2‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇنى چاقىرىپ ‪: -‬بۇ سۆزنى قانداق ئاڭليمەن؟ مەسئۇلىيىتىڭىزنى ھېسابلڭ ‪.‬چۈنكى سەن ئەمدى باشقۇرغۇچى‬ ‫بوللمايسەن‪.‬‬ ‫‪3‬ئاندىن خوجايىن ئىچىدىن« ‪:‬مەن نېمە قىلي؟ چۈنكى خوجايىنىم مەندىن خوجايىنلىقنى تارتىۋالىدۇ ‪:‬مەن كوللمايمەن ‪.‬تىلەمچىلىك قىلىش مەن‬ ‫نومۇس‪.‬‬ ‫‪4‬مەن باشقۇرغۇچىدىن قوغلنغاندىن كېيىن ‪ ،‬ئۇلر مېنى ئۆيلىرىگە قوبۇل قىلسۇن دەپ ‪ ،‬نېمە قىلىاىم كېرەكلىكىنى قارار قىلدىم‪.‬‬ ‫‪5‬شۇنىڭ بىلەن ‪ ،‬ئۇ پەرۋەردىگارىنىڭ قەرزدارلىرىنىڭ ھەممىسىنى چاقىرىپ ‪ ،‬بىرىنچىسىگە« ‪:‬خوجايىنىمغا قانچىلىك قەرزدار؟‬ ‫‪6‬ئاندىن ‪ ،‬يۈز يۈز نېفىت ‪.‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇنىڭغا ‪: -‬ھېساباتىڭنى ئېلىپ ‪ ،‬تېز ئولتۇرۇپ ‪ ،‬ئەللىك يېزىڭ‪.‬‬ ‫‪7‬ئاندىن ئۇ يەنە بىرىگە ‪: -‬قانچىلىك قەرزىڭ بار؟ ئۇ« ‪:‬يۈز بۇغداي ‪.‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇنىڭغا ‪: -‬ھېساباتىڭنى ئېلىپ ‪ ،‬تۆت پارچە يېزىڭ‪.‬‬ ‫‪8‬پەرۋەردىگار ناھەق باشقۇرغۇچىنى ماختىدى ‪ ،‬چۈنكى ئۇ ئاقىلنە ئىش قىلدى ‪ ،‬چۈنكى بۇ دۇنيانىڭ ئەۋلدلىرى ئۇلرنىڭ ئەۋلدلىرىدا‬ ‫نۇر بالىلىرىدىن ئەقىللىق‪.‬‬ ‫‪9‬بىلىپ قويۇڭلركى ‪ ،‬ئادالەتسىزلىكنىڭ مامىنىنى دوست تۇتۇڭلر ‪.‬ئەگەر مەغلۇپ بولساڭ ‪ ،‬ئۇلر سېنى مەڭگۈلۈك ماكانغا قوبۇل‬ ‫قىلليدۇ‪.‬‬ ‫‪10‬كىچىك ئىالرغا سادىق بولغان كىاىمۇ نۇرغۇن ئىالردا ساداقەتمەن بولىدۇ ‪.‬ئازغىنە زۇلۇم قىلغان ئادەممۇ كۆپ ئادالەتسىز بولىدۇ‪.‬‬ ‫‪11‬ئەگەر سىلەر ناھەق مامونغا سادىق بوللمىساڭلر ‪ ،‬ھەقىقىي بايلىققا كىم ئىاىنىدۇ؟‬ ‫‪12‬ئەگەر سىلەر باشقا بىر نەرسىگە سادىق بولمىساڭلر ‪ ،‬ئۆزۈڭلرنى كىم بېرىدۇ؟‬ ‫‪13‬ھېچقانداق خىزمەتچى ئىككى خوجايىنغا خىزمەت قىللمايدۇ ‪ ،‬چۈنكى ئۇ بىرىنى يامان كۆرىدۇ ‪ ،‬يەنە بىرىنى ياخاى كۆرىدۇ ‪.‬بولمىسا ئۇ‬ ‫بىرىنى چىڭ تۇتۇپ ‪ ،‬يەنە بىرىنى پەس كۆرىدۇ ‪.‬سىز خۇداغا ۋە مامونغا خىزمەت قىللمايسىز‪.‬‬ ‫‪14‬ھەسەتخورلۇق بولغان پەرىسىيلەرمۇ بۇ گەپلەرنى ئاڭلپ ‪ ،‬ئۇنى مەسخىرە قىلدى‪.‬‬ ‫‪15‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇلرغا ‪: -‬سىلەر ئىنسانلر ئالدىدا ئۆزۈڭلرنى ئاقليدىغانلر ‪.‬لېكىن قەلبىڭلرنى خۇدا بىلىدۇ ‪ ،‬چۈنكى ئىنسانلر‬ ‫ئارىسىدا ئەڭ ھۆرمەتكە سازاۋەر بولغىنى خۇدا ئالدىدا يىرگىنچلىكتۇر‪.‬‬ ‫‪16‬تەۋرات قانۇنى ۋە پەيغەمبەرلەر يەھيا پەيغەمبەرگە قەدەر بولغان ئىدى‪.‬‬ ‫‪17‬ئاسمان بىلەن زېمىننىڭ ئۆتۈپ كېتىاى ئاسان ئەمەس‪.‬‬ ‫‪18‬كىمكى ئايالىنى تاشلپ ‪ ،‬باشقا بىرىگە ياتلىق بولسا ‪ ،‬زىنا قىلغان بولىدۇ ‪.‬ئېرىدىن ئايرىلغان كىاى بىلەن توي قىلغان كىاى زىنا قىلغان‬ ‫بولىدۇ‪.‬‬ ‫‪19‬ئۇ يەردە بىنەپاە ۋە ئېسىل رەختتىن تىكىلگەن ۋە ھەر كۈنى ھەشەمەتلىك بېيىغان بىر باي كىاى بار ئىدى‪.‬‬ ‫‪20‬ئۇنىڭ دەرۋازىسى ئالدىدا يارا تولغان لزار ئىسىملىك بىر تىلەمچى بار ئىدى‪.‬‬ ‫‪21‬باينىڭ داستىخىنىدىن چۈشۈپ كەتكەن ئۇشااق‪-‬چۈشاەك يېمەكلىكلەر بىلەن تويغۇسى كەلدى ‪.‬بۇنىڭدىن باشقا ‪ ،‬ئىتلر كېلىپ ئۇنىڭ‬ ‫جاراھەتلىرىنى يالىدى‪.‬‬ ‫‪22‬تىلەمچى ئۆلدى ۋە پەرىاتىلەر تەرىپىدىن ئىبراھىمنىڭ باغرىغا ئېلىپ كېلىندى ‪.‬بايمۇ ئۆلدى ۋە دەپنە قىلىندى‪.‬‬ ‫‪23‬دوزاخ ئازابىدا كۆزلىرىنى تىكىپ ‪ ،‬ئىبراھىمنى يىراقتا ‪ ،‬لزارنى باغرىدا كۆردى‪.‬‬ ‫‪24‬ئۇ يىغلپ تۇرۇپ مۇنداق دېدى« ‪:‬ئىبراھىم ئاتا ‪ ،‬ماڭا رەھىم قىلغىن ۋە لزارنى ئەۋەتىپ ‪ ،‬بارمىقىنىڭ ئۇچىنى سۇغا چىلپ ‪ ،‬تىلىمنى‬ ‫سوۋۇتسۇن ‪.‬چۈنكى مەن بۇ يالقۇندا ئازابلىنىمەن‪.‬‬ ‫‪25‬لېكىن ‪ ،‬ئىبراھىم مۇنداق دېدى« ‪:‬ئوغلۇم ‪ ،‬ھايات ۋاقتىدا ياخاى نەرسىلىرىڭنى ۋە لزارنىڭ يامان ئىالىرىنى قوبۇل قىلغانلىقىڭنى ئۇنتۇپ‬ ‫قالما‪.‬‬ ‫‪26‬بۇلرنىڭ ھەممىسىدىن باشقا ‪ ،‬بىز بىلەن ئاراڭلردا ناھايىتى چوڭ بىر قولتۇق بار ‪.‬ئۇلرمۇ بىزگە ئۆتەلمەيدۇ ‪ ،‬ئۇ يەردىن كېلىدۇ‪.‬‬ ‫‪27‬ئاندىن ‪ ،‬ئۇ« ‪:‬دادا ‪ ،‬ئۇنى ئاتامنىڭ ئۆيىگە ئەۋەتىپ بېرىاىنى ئۆتۈنەي »دېدى‪.‬‬ ‫‪28‬مېنىڭ بەش قېرىندىاىم بار ‪.‬ئۇلر بۇ ئازابقا دۇچار بولۇپ قالمىسۇن دەپ ‪ ،‬ئۇلرغا گۇۋاھلىق بېرىدۇ‪.‬‬ ‫‪29‬ئىبراھىم ئۇنىڭغا ‪: -‬ئۇلرنىڭ مۇسا ۋە پەيغەمبەرلىرى بار ‪.‬ئۇلرنى ئاڭلىسۇن‪.‬‬ ‫‪30‬ھەزرىتى ئەيسا مۇنداق دېدى ‪: -‬ياق ‪ ،‬ئاتا ئىبراھىم ‪ ،‬لېكىن بىر ئادەم ئۆلۈكلەرنىڭ يېنىغا بارسا ‪ ،‬ئۇلر توۋا قىلىدۇ‪.‬‬ ‫‪31‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇنىڭغا ‪: -‬ئەگەر مۇسا ۋە پەيغەمبەرلەرنى ئاڭلىمىسا ‪ ،‬ئۇلر ئۆلگەندىن كېيىن تىرىلدۈرۈلمەيدۇ‪.‬‬


‫لۇقا‬

‫‪17‬باب‬‫‪1‬ئاندىن ‪ ،‬ئۇ شاگىرتلىرىغا مۇنداق دېدى « ‪:‬بۇ مۇمكىن ئەمەس ‪ ،‬لېكىن گۇناھلرنىڭ كېلىپ چىقىاى مۇمكىن ‪.‬لېكىن ‪ ،‬ئۇلر ۋاي!‬ ‫‪2‬ئۇنىڭ بوينىغا تۈگمەن تېاى ئېسىپ ‪ ،‬دېڭىزغا تاشلىغانلىقى ‪ ،‬بۇ كىچىك بالىلرنى رەنجىتكەندىن ياخاىراق‪.‬‬ ‫‪3‬ئۆزۈڭلرغا دىققەت قىلىڭلر ‪:‬ئەگەر قېرىندىاىڭىز ساڭا خىلپلىق قىلسا ‪ ،‬ئۇنى ئەيىبلەڭ ‪.‬ئەگەر تەۋبە قىلسا ‪ ،‬ئۇنى مەغپىرەت قىلغىن‪.‬‬ ‫‪4‬ئەگەر ئۇ كۈندە يەتتە قېتىم ساڭا خىلپلىق قىلسا ‪ ،‬بىر كۈندە يەتتە قېتىم ساڭا يۈزلىنىپ« ‪:‬مەن توۋا قىلىمەن »دېدى ‪.‬ئۇنى مەغپىرەت قىلغىن‪.‬‬ ‫‪5‬ئەلچىلەر پەرۋەردىگارغا« ‪:‬ئېتىقادىمىزنى ئاشۇرغىن »دېدى‪.‬‬ ‫‪6‬پەرۋەردىگار مۇنداق دېدى « ‪:‬ئەگەر سىزدە قىچا ئۇرۇقىدەك ئېتىقادىڭىز بولسا ‪ ،‬بۇ سىكامېن دەرىخىگە «‪:‬يىلتىزىدىن ئۈزۈلۈپ ‪ ،‬دېڭىزغا‬ ‫تىكىڭ »دېسىڭىز بولىدۇ ‪.‬ئۇ سىزگە بويسۇنۇشى كېرەك‪.‬‬ ‫‪7‬لېكىن ‪ ،‬ئاراڭلردا قايسىسىنىڭ خىزمەتچىسى بار ياكى چارۋا بېقىۋاتقان بولسا ‪ ،‬ئېتىزدىن كەلگەندە ‪ ،‬بېرىپ بېرىپ گۆشكە ئولتۇرغىن؟‬ ‫‪8‬مەن ئۇنىڭغا« ‪:‬مەن يەپ‪-‬ئىچىپ بولغۇچە ‪ ،‬مەن تاماق يېيىاكە تەييارلىق قىل ‪ ،‬ئۆزۈڭنى باغلپ ‪ ،‬ماڭا خىزمەت قىلغىن »دېمەيدۇ ‪.‬ئاندىن‬ ‫كېيىن يەيسىز؟‬ ‫‪9‬ئۇ خىزمەتكارغا ئۆزىگە بۇيرۇلغان ئىالرنى قىلغانلىقى ئۈچۈن رەھمەت ئېيتامدۇ؟ مەن ئىاەنمەيمەن‪.‬‬ ‫‪10‬شۇنىڭ ئۈچۈن ‪ ،‬سىلەرمۇ بۇيرۇلغان بارلىق ئىالرنى قىلغىنىڭلردا ‪« ،‬بىز پايدىسىز خىزمەتكارلر »دېگىن ‪ ،‬بىز قىلىاقا تېگىالىك‬ ‫ئىانى قىلدۇق‪.‬‬ ‫‪11‬يېرۇسالېمغا بارغاندا ‪ ،‬ئۇ سامارىيە بىلەن جەلىلىيە ئۆلكىسىدىن ئۆتتى‪.‬‬ ‫‪12‬ئۇ مەلۇم بىر يېزىغا كىرگەندە ‪ ،‬ئۇ يەردە ماخاۋ كېسىلىگە گىرىپتار بولغان ئون كىاى بىلەن كۆرۈشتى‪.‬‬ ‫‪13‬ئۇلر ئاۋازىنى كۆتۈرۈپ ‪: -‬ئۇستاز ئەيسا ‪ ،‬بىزگە رەھىم قىلغىن‪.‬‬ ‫‪14‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇلرنى كۆرۈپ ‪: -‬ئۆزۈڭلرنى روھانىيلرغا كۆرسەت ‪.‬ئۇلر بارغاندا پاكلندى‪.‬‬ ‫‪15‬ئۇلرنىڭ بىرىنىڭ ساقىيىپ كەتكەنلىكىنى كۆرۈپ ‪ ،‬كەينىگە بۇرۇلۇپ ‪ ،‬يۇقىرى ئاۋاز بىلەن خۇدانى ئۇلۇغلىدى‪.‬‬ ‫‪16‬ئۇنىڭ ئايىغىغا يىقىلىپ ‪ ،‬ئۇنىڭغا شۈكۈر ئېيتتى ‪.‬ئۇ سامارىيىلىك ئىدى‪.‬‬ ‫‪17‬ھەزرىتى ئەيسا مۇنداق جاۋاب بەردى ‪: -‬ئون پاكلنمىدىمۇ؟ ئەمما توققۇز نەدە؟‬ ‫‪18‬بۇ ناتونۇش كىاىدىن باشقا ‪ ،‬خۇداغا شان‪-‬شەرەپ كەلتۈرۈش ئۈچۈن قايتىپ كەلگەنلەر تېپىلمىدى‪.‬‬ ‫‪19‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇنىڭغا ‪: -‬ئورنۇڭدىن مېڭىڭ ‪ ،‬ئېتىقادىڭىز ساقىيىپ كەتتى‪.‬‬ ‫‪20‬ئۇ پەرىسىيلەردىن تەلەپ قىلىنغاندا ‪ ،‬خۇدانىڭ پادىااھلىقى كەلگەندە ‪ ،‬ئۇ ئۇلرغا جاۋاب بېرىپ مۇنداق دېدى « ‪:‬خۇدانىڭ پادىااھلىقى‬ ‫كۆزىتىش بىلەن كەلمەيدۇ‪.‬‬ ‫‪21‬ئۇلر« ‪:‬بۇ يەردە !ياكى ‪ ،‬ئۇ يەردە !چۈنكى ‪ ،‬خۇدانىڭ پادىااھلىقى سىلەرنىڭ ئىچىڭلردا‪.‬‬ ‫‪22‬ئۇ شاگىرتلىرىغا مۇنداق دېدى « ‪:‬ئىنسانئوغلىنىڭ كۈنلىرىنىڭ بىرىنى كۆرۈشنى ئارزۇ قىلىدىغان كۈنلەر كېلىدۇ‪.‬‬ ‫‪23‬ئۇلر ساڭا« ‪:‬قاراڭلر ‪.‬ياكى ئۇ يەرگە قاراڭ ‪:‬ئۇلرغا ئەگەشمەڭ ۋە ئۇلرغا ئەگەشمەڭ‪.‬‬ ‫‪24‬چۈنكى ‪ ،‬ئاسماننىڭ بىر قىسمىدىن چاقماق چاققاندەك ‪ ،‬يەنە بىر تەرىپى ئاسماننىڭ ئاستىدا پارقىرايدۇ ‪.‬ئىنسانئوغلىمۇ ئۆز زامانىسىدا‬ ‫بولىدۇ‪.‬‬ ‫‪25‬لېكىن ئۇ ئالدى بىلەن نۇرغۇن ئازاب‪-‬ئوقۇبەتلەرگە دۇچار بولۇشى ۋە بۇ ئەۋلدلرنىڭ رەت قىلىنىاى كېرەك‪.‬‬ ‫‪26‬نوئې دەۋرىدىكىگە ئوخااش ‪ ،‬ئىنسانئوغلىنىڭ دەۋرىدىمۇ شۇنداق بولىدۇ‪.‬‬ ‫‪27‬ئۇلر تاماق يېدى ‪ ،‬ئىچتى ‪ ،‬خوتۇن ئالدى ‪ ،‬ئۇلر توي قىلدى ‪ ،‬تاكى نو كېمىگە كىرگۈچە كەلكۈن كېلىپ ‪ ،‬ھەممىسىنى ھالك قىلدى‪.‬‬ ‫‪28‬لۇتنىڭ زامانىدىكىگە ئوخااش ‪.‬ئۇلر يېدى ‪ ،‬ئىچتى ‪ ،‬سېتىۋالدى ‪ ،‬ساتتى ‪ ،‬تېرىدى ‪ ،‬قۇردى‬ ‫‪29‬لېكىن ‪ ،‬لۇت سودومدىن چىقىپ كەتكەن كۈنى ‪ ،‬ئاسماندىن ئوت ۋە گۈڭگۈرت ياغدى‪.‬‬ ‫‪30‬ئىنسانئوغلى نازىل بولغان كۈندە شۇنداق بولىدۇ‪.‬‬ ‫‪31‬ئۇ كۈنى ‪ ،‬ئۆيدىكىلىرى ۋە ئۆيدىكى نەرسىلىرى ئۇنى ئېلىپ كېتىاكە چۈشمىسۇن ‪ ،‬ئېتىزدىكى كىاىمۇ قايتىپ كەلمىسۇن‪.‬‬ ‫‪32‬لۇتنىڭ ئايالىنى ئېسىڭىزدە تۇتۇڭ‪.‬‬ ‫‪33‬كىم ھاياتىنى قۇتۇلدۇرماقچى بولسا ‪ ،‬ئۇنى يوقىتىدۇ ‪.‬كىم ھاياتىدىن ئايرىلسا ‪ ،‬ئۇنى ساقليدۇ‪.‬‬ ‫‪34‬بىلىپ قويۇڭلركى ‪ ،‬ئۇ كېچىدە بىر كارىۋاتتا ئىككى ئادەم بولىدۇ ‪.‬بىرى ئېلىنىدۇ ‪ ،‬يەنە بىرى قالىدۇ‪.‬‬ ‫‪35‬ئىككى ئايال بىللە ئېلىنىدۇ ‪.‬بىرى ئېلىنىدۇ ‪ ،‬يەنە بىرى سولغا‪.‬‬ ‫‪36‬ئىككى كىاى ئېتىزدا بولىدۇ ‪.‬بىرى ئېلىنىدۇ ‪ ،‬يەنە بىرى سولغا‪.‬‬ ‫‪37‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇنىڭغا ‪: -‬ئى رەببىم ‪ ،‬قەيەردە؟ ھەزرىتى ئەيسا ئۇلرغا ‪: -‬جەسەت قەيەردە بولسا ‪ ،‬ئۇ يەردە بۈركۈتلەر توپلىنىدۇ‪.‬‬ ‫‪18‬باب‬‫‪1‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇلرغا مۇنداق بىر تەمسىل سۆزلەپ بەردى ‪: -‬ئىنسانلر ھەمىاە دۇئا قىلىاى كېرەك‪.‬‬ ‫‪2‬شەھەردە خۇدادىن قورقمايدىغان ۋە ئىنساننى ھۆرمەت قىلمايدىغان سوتچى بار ئىدى‪.‬‬ ‫‪3‬ئۇ شەھەردە بىر تۇل ئايال بار ئىدى ‪.‬ئۇ مېنىڭ يېنىمغا كېلىپ« ‪:‬مېنىڭ دۈشمىنىمدىن ئۆچ ئالغىن »دېدى‪.‬‬ ‫‪4‬لېكىن ئۇ بىر مەزگىل خالىمىدى ‪.‬ئەمما كېيىن ئۇ ئىچىدىن« ‪:‬مەن خۇدادىن قورقمايمەن ۋە ئىنساننى ھۆرمەت قىلمايمەن‪.‬‬ ‫‪5‬لېكىن ‪ ،‬بۇ تۇل ئايال مېنى ئاۋارە قىلغاچقا ‪ ،‬مەن ئۇنىڭدىن ئۆچ ئالىمەن‪.‬‬ ‫‪6‬پەرۋەردىگار « ‪:‬ناھەق سوتچىنىڭ دېگەنلىرىنى ئاڭل »دېدى‪.‬‬ ‫‪7‬خۇدا ئۆزى تاللىغان كىاىلەردىن كېچە‪-‬كۈندۈز يىغلپ تۇرۇپ ‪ ،‬ئۇلرغا بەرداشلىق بېرەلەمدۇ؟‬


‫لۇقا‬

‫‪8‬بىلىپ قويۇڭلركى ‪ ،‬ئۇ ئۇلردىن تېزل ئۆچ ئالىدۇ ‪.‬ئىنسانئوغلى كەلگەندە ‪ ،‬ئۇ يەر يۈزىدە ئىاەنچ تاپامدۇ؟‬ ‫‪9‬ئۇ بۇ تەمسىلنى ئۆزىگە ئىاىنىدىغان ۋە باشقىلرغا ھاقارەت قىلىدىغان ئۆزىگە ئىاىنىدىغان كىاىلەرگە سۆزلەپ بەردى‪:‬‬ ‫‪10‬ئىككى كىاى دۇئا‪-‬تىلۋەت قىلىش ئۈچۈن بۇتخانىغا چىقتى ‪.‬بىرى پەرىسىي ‪ ،‬يەنە بىرى باجگىر‪.‬‬ ‫‪11‬پەرىسىي ئورنىدىن تۇرۇپ ئۆزى بىلەن دۇئا قىلدى ‪ ،‬خۇدايىم ‪ ،‬مەن ساڭا رەھمەت ئېيتىمەنكى ‪ ،‬مەن باشقا كىاىلەردەك ‪ ،‬قاقتى‪-‬سوقتى‬ ‫قىلغۇچىلر ‪ ،‬ناھەق ‪ ،‬زىناخورلر ‪ ،‬ھەتتا بۇ باجگىر ئەمەس‪.‬‬ ‫‪12‬ھەپتىدە ئىككى قېتىم روزا تۇتىمەن ‪ ،‬ئىگە بولغانلىرىمنىڭ ئوندىن بىرىنى بېرىمەن‪.‬‬ ‫‪13‬باجگىر يىراقتا تۇرۇپ ‪ ،‬كۆزلىرىنى ئاسمانغا كۆتۈرمەي ‪ ،‬كۆكرىكىگە ئۇرۇپ« ‪:‬خۇدا ماڭا گۇناھكار‪.‬‬ ‫‪14‬بىلىپ قويۇڭلركى ‪ ،‬بۇ كىاى قارشى تەرەپكە ئەمەس ‪ ،‬بەلكى ھەققانىي ھالدا ئۆيىگە چۈشتى ‪.‬چۈنكى ‪ ،‬ئۆزىنى ئۇلۇغلىغان كىاى‬ ‫ھاقارەتلىنىدۇ ‪.‬ئۆزىنى تۆۋەن تۇتقان كىاى ئۈستۈن بولىدۇ‪.‬‬ ‫‪15‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇلرغا بوۋاقلرنى ئېلىپ كەلدى ‪.‬ئۇ شاگىرتلىرى بۇنى كۆرۈپ ‪ ،‬ئۇلرنى ئەيىبلىدى‪.‬‬ ‫‪16‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇلرنى چاقىرىپ ‪: -‬كىچىك بالىلر مېنىڭ يېنىمغا كەلسۇن ‪ ،‬ئۇلرنى مەنئى قىلماڭ ‪ ،‬چۈنكى خۇدانىڭ پادىااھلىقى مانا‬ ‫مۇشۇنداق‪.‬‬ ‫‪17‬بىلىپ قويۇڭلركى ‪ ،‬كىمكى خۇدانىڭ پادىااھلىقىنى كىچىك بالىدەك قوبۇل قىلمىسا ‪ ،‬ئۇنىڭغا ھەرگىز كىرمەيدۇ‪.‬‬ ‫‪18‬بىر ھۆكۈمدار ئۇنىڭدىن« ‪:‬ياخاى ئۇستاز ‪ ،‬مەن مەڭگۈلۈك ھاياتقا ۋارىسلىق قىلىش ئۈچۈن نېمە قىلىاىم كېرەك؟ »دەپ سورىدى‪.‬‬ ‫‪19‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇنىڭغا ‪: -‬نېمىاقا مېنى ياخاى دەيسەن؟ ھېچكىم ياخاى ئەمەس ‪ ،‬پەقەت بىرى ‪ ،‬يەنى خۇدا‪.‬‬ ‫‪20‬زىنا قىلماڭ ‪ ،‬ئۆلتۈرمەڭ ‪ ،‬ئوغرىلىماڭ ‪ ،‬يالغان گۇۋاھلىق بەرمەڭ ‪ ،‬دادىڭىزنى ۋە ئاپىڭىزنى ھۆرمەتلەڭ‪.‬‬ ‫‪21‬ھەزرىتى ئەيسا ‪: -‬بۇلرنىڭ ھەممىسىنى ياش ۋاقتىمدىن تارتىپ ساقلپ كەلدىم‪.‬‬ ‫‪22‬ھەزرىتى ئەيسا بۇ گەپلەرنى ئاڭلپ ‪ ،‬ئۇنىڭغا ‪: -‬لېكىن ‪ ،‬سەندە بىر نەرسە كەم ‪ ،‬بارلىقىڭنى سېتىپ ‪ ،‬كەمبەغەلرگە تەقسىم قىل ‪،‬‬ ‫جەننەتتە خەزىنىسى بار ‪ ،‬كېلىڭ ‪ ،‬ماڭا ئەگىاىڭ‪.‬‬ ‫‪23‬بۇ گەپنى ئاڭلپ ‪ ،‬قاتتىق قايغۇردى ‪ ،‬چۈنكى ئۇ ناھايىتى باي ئىدى‪.‬‬ ‫‪24‬ھەزرىتى ئەيسا ناھايىتى قايغۇرغانلىقىنى كۆرۈپ ‪: -‬بايلر خۇدانىڭ پادىااھلىقىغا كىرەلمەيدۇ‪.‬‬ ‫‪25‬چۈنكى ‪ ،‬باينىڭ خۇدانىڭ پادىااھلىقىغا كىرىاىدىن كۆرە ‪ ،‬تۆگىنىڭ يىڭنىنىڭ كۆزىدىن ئۆتۈشى ئاسان‪.‬‬ ‫‪26‬بۇنى ئاڭلىغانلر« ‪:‬ئۇنداقتا كىم قۇتقۇزۇلىدۇ؟‬ ‫‪27‬ئۇ مۇنداق دېدى « ‪:‬ئىنسانلر بىلەن مۇمكىن بولمايدىغان ئىالر خۇدا بىلەن مۇمكىن‪.‬‬ ‫‪28‬پېترۇس مۇنداق دېدى« ‪:‬مانا بىز ھەممىمىزنى تاشلپ ‪ ،‬ساڭا ئەگەشتۇق‪.‬‬ ‫‪29‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇلرغا مۇنداق دېدى ‪: -‬بىلىپ قويۇڭلركى ‪ ،‬خۇدانىڭ پادىااھلىقى ئۈچۈن ئۆيدىن ‪ ،‬ئاتا‪-‬ئانىسىدىن ‪ ،‬قېرىنداشلىرىدىن ‪،‬‬ ‫ئايالىدىن ياكى بالىلىرىدىن ئايرىلغان ئادەم يوق‪.‬‬ ‫‪30‬كىم بۇ ۋاقىتتا ۋە دۇنيادا مەڭگۈلۈك ھاياتقا ئېرىاەلمەيدۇ‪.‬‬ ‫‪31‬ھەزرىتى ئەيسا ئون ئىككى ئادەمنى ئېلىپ ‪ ،‬ئۇلرغا ‪: -‬مانا بىز يېرۇسالېمغا بارىمىز ‪ ،‬پەيغەمبەرلەرنىڭ ئىنسانئوغلى ھەققىدە‬ ‫يازغانلىرىنىڭ ھەممىسى ئەمەلگە ئاشىدۇ‪.‬‬ ‫‪32‬چۈنكى ‪ ،‬ئۇ يەھۇدىي ئەمەسلەرگە تاپاۇرۇپ بېرىلىدۇ‪.‬‬ ‫‪33‬ئۇلر ئۇنى ئۇرۇپ ئۆلتۈرۈۋېتىدۇ ‪ ،‬ئۈچىنچى كۈنى ئۇ تىرىلىدۇ‪.‬‬ ‫‪34‬ئۇلر بۇ ئىالرنىڭ ھېچقايسىسىنى چۈشەنمىدى ‪.‬بۇ سۆز ئۇلردىن يوشۇرۇلدى ‪ ،‬ئۇلر نېمە دېيىلگەنلىكىنى بىلمەيتتى‪.‬‬ ‫‪35‬ئۇ ئېرىخا شەھىرىگە يېقىنلشقاندا ‪ ،‬بىر قارىغۇ يول بويىدا تىلەمچىلىك قىلىپ ئولتۇردى‪.‬‬ ‫‪36‬خاليىقنىڭ ئۆتۈپ كېتىۋاتقانلىقىنى ئاڭلپ ‪ ،‬بۇنىڭ مەنىسىنى سورىدى‪.‬‬ ‫‪37‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇنىڭغا ‪: -‬ناسىرەلىك ھەزرىتى ئەيسا ئۆتۈپ كەتتى‪.‬‬ ‫‪38‬ئۇ« ‪:‬ئى داۋۇتنىڭ ئوغلى ئەيسا ‪ ،‬ماڭا رەھىم قىلغىن‪.‬‬ ‫‪39‬ئىلگىرى ماڭغانلر ئۇنىڭغا سۈكۈت قىلىش ئۈچۈن ‪ ،‬ئۇنى ئەيىبلىدى‪.‬‬ ‫‪40‬ھەزرىتى ئەيسا ئورنىدىن تۇرۇپ ‪ ،‬ئۇنىڭ يېنىغا كېلىانى بۇيرۇدى ‪.‬ئۇ يېقىنلپ كېلىپ ‪ ،‬ئۇنىڭدىن‪:‬‬ ‫‪41‬ئۇلر« ‪:‬مەن ساڭا نېمە قىلي؟ ئۇ« ‪:‬ئى رەببىم ‪ ،‬مېنىڭ كۆزۈمنى قوبۇل قىلي »دېدى‪.‬‬ ‫‪42‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇنىڭغا ‪: -‬كۆزۈڭنى قوبۇل قىل ‪ ،‬ئېتىقادىڭ سېنى قۇتقۇزدى‪.‬‬ ‫‪43‬ھەزرىتى ئەيسا دەرھال ئۇنىڭ كۆزلىرىنى كۆردى ۋە ئۇنىڭ كەينىدىن ئەگىاىپ ‪ ،‬خۇدانى مەدھىيىلىدى‪.‬‬ ‫‪19‬باب‬‫‪1‬ھەزرىتى ئەيسا ئېرىخا شەھىرىگە كىرىپ كەلدى‪.‬‬ ‫‪2‬مانا ‪ ،‬باجگىرلر ئارىسىدا باشلىق بولغان زاكاي ئىسىملىك بىر كىاى بار ئىدى‪.‬‬ ‫‪3‬ئۇ ھەزرىتى ئەيسانى كۆرمەكچى بولدى ‪.‬ھەمدە مەتبۇئات ئۈچۈن قىللمىدى ‪ ،‬چۈنكى ئۇ بويى پاكار ئىدى‪.‬‬ ‫‪4‬ئۇ يۈگۈرۈپ كېلىپ ‪ ،‬بىر دەرەخ دەرىخىگە چىقىپ ئۇنى كۆردى ‪ ،‬چۈنكى ئۇ بۇ يولدىن ئۆتمەكچى ئىدى‪.‬‬ ‫‪5‬ھەزرىتى ئەيسا بۇ يەرگە كەلگەندە ‪ ،‬بېاىنى كۆتۈرۈپ ‪ ،‬ئۇنى كۆرۈپ ‪: -‬زاكاي ‪ ،‬تېزرەك چۈشۈڭلر ‪.‬چۈنكى بۈگۈن مەن چوقۇم‬ ‫سېنىڭ ئۆيىڭدە تۇرىمەن‪.‬‬ ‫‪6‬ئۇ ئالدىراپ‪-‬تېنەپ چۈشتى‪.‬‬ ‫‪7‬بۇنى كۆرگەن ھەممەيلەن غەزەپلىنىپ« ‪:‬ئۇ گۇناھكار ئادەم بىلەن مېھمان بولۇشقا كەتتى »دېدى‪.‬‬


‫لۇقا‬

‫‪8‬زاكاي ئورنىدىن تۇرۇپ ‪ ،‬پەرۋەردىگارغا ‪:‬ئى رەببىم ‪ ،‬ماللىرىمنىڭ يېرىمىنى كەمبەغەلرگە بېرىمەن ‪.‬ئەگەر مەن ھەرقانداق ئادەمدىن‬ ‫يالغان ئەيىبلەش ئارقىلىق بىرەر نەرسە ئالغان بولسام ‪ ،‬ئۇنى تۆت ھەسسە ئەسلىگە كەلتۈرىمەن‪.‬‬ ‫‪9‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇنىڭغا ‪: -‬بۈگۈن ئىبراھىمنىڭ ئوغلى بولغاچقا ‪ ،‬بۇ ئۆيگە نىجاتلىق كەلدى‪.‬‬ ‫‪10‬چۈنكى ‪ ،‬ئىنسانئوغلى يۈتۈپ كەتكەن نەرسىنى ئىزدەش ۋە قۇتقۇزۇش ئۈچۈن كەلدى‪.‬‬ ‫‪11‬بۇ گەپلەرنى ئاڭلىغاندىن كېيىن ‪ ،‬ئۇ يېرۇسالېمغا يېقىن بولغانلىقى ئۈچۈن ۋە خۇدانىڭ پادىااھلىقى دەرھال پەيدا بولىدۇ دەپ ئويلىغانلىقى‬ ‫ئۈچۈن ‪ ،‬ئۇ بىر تەمسىل قوشۇپ بەردى‪.‬‬ ‫‪12‬شۇڭا ‪ ،‬ئۇ مۇنداق دېدى « ‪:‬مەلۇم بىر ئاقسۆڭەك يىراق بىر دۆلەتكە بېرىپ ‪ ،‬ئۆزىگە پادىااھلىق قوبۇل قىلىپ ‪ ،‬قايتىپ كەلدى‪.‬‬ ‫‪13‬ئۇ ئون خىزمەتكارىنى چاقىرىپ ‪ ،‬ئون فوندستېرلىڭ يەتكۈزدى ۋە ئۇلرغا« ‪:‬مەن كەلگۈچە ئىالەڭلر »دېدى‪.‬‬ ‫‪14‬لېكىن ‪ ،‬ئۇنىڭ پۇقرالىرى ئۇنىڭغا نەپرەتلەندى ۋە ئۇنىڭ كەينىدىن ئۇچۇر ئەۋەتىپ« ‪:‬بۇ كىاىنىڭ بىزنىڭ ئۈستىمىزگە ھۆكۈمرانلىق‬ ‫قىلىاىمىز يوق »دېدى‪.‬‬ ‫‪15‬ئۇ قايتىپ كەلگەندىن كېيىن ‪ ،‬پادىااھلىقنى تاپاۇرۇۋالغاندىن كېيىن ‪ ،‬ئۇ بۇ بەندىلەرنى ئۇنىڭغا پۇل بەرگەن كىاىگە چاقىرىاقا بۇيرۇدى‪.‬‬ ‫‪16‬ئاندىن بىرىنچىسى كېلىپ« ‪:‬ئى رەببىم ‪ ،‬سېنىڭ پۇلىڭ ئون فوندستېرلىڭغا يەتتى »دېدى‪.‬‬ ‫‪17‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇنىڭغا ‪: -‬ياخاى خىزمەتكارىڭ ‪ ،‬چۈنكى سەن ناھايىتى ئاز سادىق بولغانلىقىڭ ئۈچۈن ‪ ،‬ئون شەھەرگە ھۆكۈمرانلىق‬ ‫قىلدىڭ‪.‬‬ ‫‪18‬ئىككىنچى كېلىپ« ‪:‬ئى رەببىم ‪ ،‬سېنىڭ پۇلىڭ بەش جىڭغا يەتتى »دېدى‪.‬‬ ‫‪19‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇنىڭغا ‪: -‬بەش شەھەردىنمۇ بولۇڭ‪.‬‬ ‫‪20‬يەنە بىرى كېلىپ« ‪:‬ئى رەببىم ‪ ،‬مانا مەن سېنى بىر لۆڭگە سېلىپ قويدۇم‪.‬‬ ‫‪21‬چۈنكى ‪ ،‬مەن سەندىن قورقىمەن ‪ ،‬چۈنكى سەن قەيسەر ئادەم ‪ ،‬سەن ياتمىغان نەرسىنى ئېلىپ ‪ ،‬تېرىمىغانلىقىڭنى يىغىسەن‪.‬‬ ‫‪22‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇنىڭغا ‪: -‬ئەي يامان خىزمەتكار ‪ ،‬سېنى ئۆز ئاغزىڭدىن سورايمەن ‪.‬سەن مېنىڭ قەيسەر ئادەم ئىكەنلىكىمنى ‪ ،‬مېنىڭ‬ ‫ياتمىغانلىقىمنى ئېلىپ ‪ ،‬تېرىمىغانلىقىمنى يىغىۋالدىم‪.‬‬ ‫‪23‬نېمىاقا مېنىڭ پۇلۇمنى بانكىغا ئالمىدىڭ ‪ ،‬مەن كەلگىنىمدە ئۆسۈم بىلەن پۇلۇمنى تەلەپ قىلليمەن‪.‬‬ ‫‪24‬ئۇ يېنىدا تۇرغانلرغا« ‪:‬ئۇنىڭدىن بىر فوندستېرلىڭنى ئېلىپ ‪ ،‬ئون جىڭ كېلىدىغان كىاىگە بېرىڭلر »دېدى‪.‬‬ ‫‪25‬ئۇلر ئۇنىڭغا« ‪:‬ئى رەببىم ‪ ،‬ئۇنىڭ ئون قاداق »دېدى‪.‬‬ ‫‪26‬بىلىپ قويۇڭلركى ‪ ،‬بار بولغانلرغا بېرىلىدۇ ‪.‬ئۇنىڭ بولمىغانلىرى ‪ ،‬ھەتتا ئىگە بولغانلىرى ئۇنىڭدىن تارتىلىدۇ‪.‬‬ ‫‪27‬لېكىن ‪ ،‬مېنىڭ دۈشمەنلىرىم ‪ ،‬مېنىڭ ئۇلرغا ھۆكۈمرانلىق قىلىاىمنى خالىمايدۇ‪.‬‬ ‫‪28‬بۇ سۆزنى قىلىپ ‪ ،‬يېرۇسالېمغا قاراپ يولغا چىقتى‪.‬‬ ‫‪29‬ئۇ بەيتفەگ ۋە بەيتانىياغا يېقىنلشقاندا ‪ ،‬زەيتۇن تېغى دەپ ئاتىلىدىغان تاغدا ‪ ،‬ئۇ ئىككى شاگىرتىنى ئەۋەتتى‪.‬‬ ‫‪30‬ئېيتقىنكى ‪« ،‬يېزىغا كىرىڭلر ‪.‬ئۇ يەرگە كىرگەندە ‪ ،‬ھېچقاچان ئادەم ئولتۇرمىغان بىر ئېاەكنى تاپاليسىز ‪.‬ئۇنى بوشىتىپ بۇ يەرگە ئېلىپ‬ ‫كېلىڭ‪.‬‬ ‫‪31‬ئەگەر بىرى سىزدىن« ‪:‬نېمىاقا ئۇنى بوشىتىسىز؟ »دەپ سورىسا ‪.‬سىلەر ئۇنىڭغا« ‪:‬پەرۋەردىگار ئۇنىڭغا موھتاج‪.‬‬ ‫‪32‬ئەۋەتىلگەنلەر يولغا چىقىپ ‪ ،‬ئۇلرغا ئېيتقىنىدەك تاپتى‪.‬‬ ‫‪33‬ئۇلر ئېاەكنى بوشىتىۋاتقاندا ‪ ،‬خوجايىنلر ئۇلرغا ‪: -‬نېمىاقا ئېاەكنى بوشىتىسىز؟‬ ‫‪34‬ئۇلر« ‪:‬پەرۋەردىگار ئۇنىڭغا موھتاج »دېدى‪.‬‬ ‫‪35‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇنى ھەزرىتى ئەيسانىڭ يېنىغا ئېلىپ كەلدى‪.‬‬ ‫‪36‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇ يەرگە بارغاندا ‪ ،‬كىيىملىرىنى يولدا كېڭەيتتى‪.‬‬ ‫‪37‬ئۇ يېقىنلپ كەلگەندە ‪ ،‬ھەتتا زەيتۇن تېغىنىڭ تۆۋەنگە چۈشكەندە ‪ ،‬پۈتۈن شاگىرتلر ئۆزلىرى كۆرگەن بارلىق قۇدرەتلىك خىزمەتلەر‬ ‫ئۈچۈن يۇقىرى ئاۋازدا خۇشال بولۇشقا ۋە خۇدانى مەدھىيىلەشكە باشلىدى‪.‬‬ ‫‪38‬پەرۋەردىگارنىڭ نامى بىلەن كەلگەن پادىااھقا مۇبارەك بولسۇن‪.‬‬ ‫‪39‬خاليىق ئىچىدىن بەزى پەرىسىيلەر ئۇنىڭغا ‪: -‬ئۇستاز ‪ ،‬شاگىرتلىرىڭنى ئەيىبلە‪.‬‬ ‫‪40‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇلرغا مۇنداق دېدى ‪: -‬بىلىپ قويۇڭلركى ‪ ،‬ئەگەر ئۇلر خاتىرجەم بولسا ‪ ،‬تاشلر دەرھال توۋليدۇ‪.‬‬ ‫‪41‬ئۇ يېقىنلپ كېلىپ ‪ ،‬شەھەرنى كۆرۈپ يىغلپ كەتتى‪.‬‬ ‫‪42‬ئېيتقىنكى ‪« ،‬ئەگەر سەن ئۆزۈڭنى بىلگەن بولساڭ ‪ ،‬ھېچ بولمىغاندا بۈگۈنكى كۈندە ‪ ،‬تېنىچلىقىڭغا تەۋە ئىالرنى بىلگەن بولساڭ !ئەمما‬ ‫ھازىر ئۇلر سېنىڭ كۆزۈڭدىن يوشۇرۇندى‪.‬‬ ‫‪43‬چۈنكى ‪ ،‬دۈشمەنلىرىڭ ئەتراپىڭغا ئورەك تاشلپ ‪ ،‬سېنى ئورىۋالىدۇ ۋە سېنى ھەر تەرەپتىن ساقلپ تۇرىدىغان كۈنلەر كېلىدۇ‪.‬‬ ‫‪44‬سېنى يەر بىلەن ‪ ،‬بالىلىرىڭنىمۇ ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ ‪.‬ئۇلر سېنى بىر تاشقا تاشلپ قويمايدۇ ‪.‬چۈنكى ‪ ،‬زىيارەت ۋاقتىڭىزنى بىلمەيتتىڭىز‪.‬‬ ‫‪45‬ئۇ ئىبادەتخانىغا كىرىپ ‪ ،‬ئۇ يەردىكى ساتقۇچىلرنى ۋە سېتىۋالغانلرنى قوغلشقا باشلىدى‪.‬‬ ‫‪46‬ئۇلرغا « ‪:‬مېنىڭ ئۆيۈم دۇئا‪-‬تىلۋەت ئۆيىدۇر ‪ ،‬لېكىن سەن ئۇنى ئوغرىلرنىڭ ئۇۋىسى قىلدىڭ »دەپ يېزىلغان‪.‬‬ ‫‪47‬ئۇ ھەر كۈنى ئىبادەتخانىدا تەلىم بەردى ‪.‬لېكىن باش روھانىيلر ‪ ،‬تەۋرات ئۇستازلىرى ۋە خەلق باشلىقى ئۇنى يوقىتىاقا ئۇرۇندى‪.‬‬ ‫‪48‬ئۇلر نېمە قىلرىنى تاپالمىدى ‪ ،‬چۈنكى ھەممە ئادەم ئۇنىڭ گېپىنى ئاڭلشقا بەك دىققەت قىلدى‪.‬‬ ‫‪20‬باب‬‫‪1‬ئۇ كۈنلەرنىڭ بىرىدە ‪ ،‬ئۇ ئىبادەتخانىدىكى كىاىلەرگە تەلىم بېرىپ ‪ ،‬خۇش خەۋەرنى يەتكۈزگەندە ‪ ،‬باش روھانىيلر ۋە تەۋرات‬ ‫ئۇستازلىرى ئاقساقاللر بىلەن بىللە كەلدى‪.‬‬


‫لۇقا‬

‫‪2‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇنىڭغا ‪: -‬بىزگە ئېيتقىنكى ‪ ،‬بۇ ئىالرنى قايسى ھوقۇق بىلەن قىلىسەن؟ ياكى ساڭا بۇ ھوقۇقنى بەرگەن كىم؟‬ ‫‪3‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇلرغا ‪: -‬مەنمۇ سىزدىن بىر نەرسە سورايمەن ‪.‬ماڭا جاۋاب بېرىڭ‪:‬‬ ‫‪4‬يەھيا پەيغەمبەرنىڭ چۆمۈلدۈرۈلۈشى ئەرشتىنمۇ ياكى ئىنسانلرمۇ؟‬ ‫‪5‬ئۇلر ئۆز‪-‬ئارا پىكىرلەشتى« ‪:‬ئەگەر بىز «ئاسماندىن »دېسەك ‪.‬ئۇ« ‪:‬نېمىاقا ئۇنىڭغا ئىاەنمىدىڭلر؟‬ ‫‪6‬ئەگەر بىز «ئىنسانلر »دېسەك ‪.‬بارلىق كىاىلەر بىزنى چالما‪-‬كېسەك قىلىدۇ ‪ ،‬چۈنكى ئۇلر يەھيا پەيغەمبەر ئىكەنلىكىگە قايىل بولىدۇ‪.‬‬ ‫‪7‬ئۇلر جاۋاب بېرىپ ‪ ،‬ئۇنىڭ قەيەردىلىكىنى ئېيتىپ بېرەلمەيدىغانلىقىنى ئېيتتى‪.‬‬ ‫‪8‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇلرغا ‪: -‬مەن بۇ ئىالرنى قايسى ھوقۇق بىلەن قىلىدىغانلىقىمنى ئېيتمايمەن‪.‬‬ ‫‪9‬ئاندىن ‪ ،‬ئۇ كىاىلەرگە بۇ تەمسىلنى سۆزلەشكە باشلىدى ‪.‬مەلۇم بىر كىاى ئۈزۈمزارلىقنى تىكىپ ‪ ،‬ئۇنى باققۇچىلرغا قويۇپ بەردى ۋە‬ ‫يىراق بىر دۆلەتكە كەتتى‪.‬‬ ‫‪10‬بۇ ۋاقىتتا ‪ ،‬ئۇ ئۈزۈمزارلىقنىڭ مېۋىسىدىن مېۋە بېرىاى ئۈچۈن ‪ ،‬دېھقانلرغا خىزمەتكار ئەۋەتتى ‪ ،‬لېكىن باققۇچىلر ئۇنى ئۇرۇپ ‪،‬‬ ‫قۇرۇق يولغا ئەۋەتتى‪.‬‬ ‫‪11‬ئۇ يەنە بىر خىزمەتكارنى ئەۋەتتى ‪.‬ئۇلر ئۇنىمۇ ئۇردى ‪ ،‬نومۇس قىلىپ يالۋۇردى‪.‬‬ ‫‪12‬ئۇ يەنە ئۈچتىن بىرىنى ئەۋەتتى ‪.‬ئۇلر ئۇنىمۇ يارىلندۇرۇپ ‪ ،‬قوغلپ چىقاردى‪.‬‬ ‫‪13‬ئاندىن ئۈزۈمزارلىقنىڭ خوجايىنى« ‪:‬مەن نېمە قىلي؟ مەن سۆيۈملۈك ئوغلۇمنى ئەۋەتىمەن ‪ ،‬بەلكىم ئۇلر ئۇنى كۆرگەندە ئۇنى‬ ‫ھۆرمەتلىاى مۇمكىن‪.‬‬ ‫‪14‬دېھقانلر ئۇنى كۆرۈپ ‪ ،‬ئۆز‪-‬ئارا پىكىرلىاىپ« ‪:‬بۇ ۋارىس ‪:‬كېلىڭ ‪ ،‬ئۇنى ئۆلتۈرەيلى ‪ ،‬مىراس بىزنىڭ بولىدۇ »دېدى‪.‬‬ ‫‪15‬شۇنىڭ بىلەن ‪ ،‬ئۇلر ئۇنى ئۈزۈمزارلىقتىن قوغلپ چىقاردى ‪.‬ئۈزۈمزارلىقنىڭ خوجايىنى ئۇلرغا نېمە قىلىدۇ؟‬ ‫‪16‬ئۇ كېلىپ بۇ باقمىچىلرنى يوقىتىدۇ ۋە ئۈزۈمزارلىقنى باشقىلرغا بېرىدۇ ‪.‬ئۇلر بۇنى ئاڭلپ« ‪:‬خۇدا ساقلىسۇن »دېدى‪.‬‬ ‫‪17‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇلرنى كۆرۈپ مۇنداق دېدى ‪: -‬ئۇنداقتا ‪ ،‬بۇ نېمە يېزىلغان« ‪:‬قۇرۇلۇشچىلر رەت قىلغان تاش بۇلۇڭنىڭ بېاى بولۇپ‬ ‫قالدى‪.‬‬ ‫‪18‬كىم بۇ تاشقا چۈشۈپ كەتسە ‪ ،‬ئۇ بۇزۇلىدۇ ‪.‬ئەمما ئۇ كىمگە چۈشۈپ كەتسە ‪ ،‬ئۇنى پاراشوكقا ئايلندۇرىدۇ‪.‬‬ ‫‪19‬باش روھانىيلر ۋە تەۋرات ئۇستازلىرى شۇ سائەتتە ئۇنىڭغا قول قويماقچى بولدى ‪.‬ئۇلر كىاىلەردىن قورقاتتى ‪ ،‬چۈنكى ئۇلر ئۇنىڭ‬ ‫بۇ تەمسىلنى ئۇلرغا قارشى سۆزلىگەنلىكىنى ھېس قىلدى‪.‬‬ ‫‪20‬ئۇلر ئۇنى كۆزىتىپ ‪ ،‬جاسۇسلرنى ئەۋەتتى ‪.‬ئۇلر جاسۇسلرنى ئەۋەتىپ ‪ ،‬ئۇلرنىڭ سۆزلىرىنى تۇتۇۋېلىپ ‪ ،‬ئۇنى ۋالىينىڭ ھوقۇقى‬ ‫ۋە ھوقۇقىغا تاپاۇرۇپ بېرىدۇ‪.‬‬ ‫‪21‬ئۇلر ئۇنىڭدىن« ‪:‬ئۇستاز ‪ ،‬بىز سېنىڭ توغرا سۆزلەۋاتقانلىقىڭنى ۋە ئۆگىتىدىغانلىقىڭنى بىلىمىز ‪ ،‬ھېچكىمنى قوبۇل قىلمايسەن ‪ ،‬بەلكى‬ ‫خۇدانىڭ يولىنى ھەقىقىي ئۆگىتىڭ »دېدى‪.‬‬ ‫‪22‬قەيسەرگە باج تاپاۇرۇش قانۇنلۇقمۇ ياكى ياق؟‬ ‫‪23‬لېكىن ‪ ،‬ئۇلرنىڭ ھىيلە‪-‬مىكىرلىرىنى ھېس قىلىپ ‪ ،‬ئۇلرغا « ‪:‬نېمىاقا مېنى سىنايسەن؟‬ ‫‪24‬ماڭا بىر تىيىن كۆرسەت ‪.‬كىمنىڭ رەسىمى ۋە خېتى بار؟ ئۇلر جاۋاب بېرىپ« ‪:‬قەيسەر »دېدى‪.‬‬ ‫‪25‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇلرغا مۇنداق دېدى ‪: -‬قەيسەرنىڭ نەرسىلىرىنى قەيسەرگە ‪ ،‬خۇداغا مەنسۇپ بولغان ئىالرنى خۇداغا بېرىڭ‪.‬‬ ‫‪26‬ئۇلر ئۇنىڭ سۆزلىرىنى كىاىلەر ئالدىدا تۇتالمىدى ‪.‬ئۇلر ئۇنىڭ جاۋابىغا ھەيران بولۇپ ‪ ،‬سۈكۈت قىلدى‪.‬‬ ‫‪27‬ئۇنىڭدىن كېيىن ‪ ،‬سادۇقىيلرنىڭ بەزىلىرى ئۇنىڭ يېنىغا كەلدى ‪. -‬دەپ سورىدى‪.‬‬ ‫‪28‬ئۇستاز ‪ ،‬مۇسا بىزگە مۇنداق دەپ يازدى« ‪:‬ئەگەر بىراۋنىڭ ئىنىسى ئۆلۈپ كەتسە ‪ ،‬ئايالى بولسا ۋە بالىسى بولمىسا ئۆلۈپ كەتسە ‪،‬‬ ‫ئىنىسى ئايالىنى ئېلىپ ‪ ،‬ئاكىسىغا ئۇرۇق تۇغسۇن‪».‬‬ ‫‪29‬شۇنىڭ بىلەن ‪ ،‬يەتتە قېرىنداش بار ئىدى ‪ ،‬بىرىنچىسى خوتۇن ئېلىپ ‪ ،‬بالىسىز قازا قىلدى‪.‬‬ ‫‪30‬ئىككىنچى قېتىم ئۇنى ئايالىغا ئېلىپ كەتتى ‪ ،‬ئۇ بالىسىز قازا قىلدى‪.‬‬ ‫‪31‬ئۈچىنچىسى ئۇنى ئېلىپ كەتتى ‪.‬ئۇلرمۇ يەتتە بالىسىنى قالدۇرۇپ ‪ ،‬ئۆلدى‪.‬‬ ‫‪32‬ئەڭ ئاخىرىدا ئۇ ئايالمۇ قازا قىلدى‪.‬‬ ‫‪33‬تىرىلىاتە ‪ ،‬ئۇ كىمنىڭ ئايالى؟ چۈنكى يەتتە كىاى ئۇنى ئايالىغا ئالدى‪.‬‬ ‫‪34‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇلرغا مۇنداق جاۋاب بەردى ‪: -‬بۇ دۇنيانىڭ بالىلىرى توي قىلىدۇ ۋە توي قىلىدۇ‪.‬‬ ‫‪35‬لېكىن ‪ ،‬بۇ دۇنيانى قوبۇل قىلىاقا ليىق ھېسابلىنىدىغانلر ‪ ،‬ئۆلۈكلەردىن تىرىلىش ‪ ،‬توي قىلىش ۋە نىكاھلىنىش بولمايدۇ‪.‬‬ ‫‪36‬ئۇلر ئەمدى ئۆلمەيدۇ ‪ ،‬چۈنكى ئۇلر پەرىاتىلەر بىلەن باراۋەر ‪.‬ئۇلر خۇدانىڭ پەرزەنتلىرىدۇر‪.‬‬ ‫‪37‬ئۆلۈكلەر تىرىلگەندىن كېيىن ‪ ،‬مۇسا ئەلەيھىسسالم پەرۋەردىگارنى ئىبراھىم ‪ ،‬ئىسھاق ۋە ياقۇپنىڭ خۇداسى دەپ چاقىرغاندا ‪،‬‬ ‫دەرەخزارلىقتا كۆرسەتتى‪.‬‬ ‫‪38‬چۈنكى ‪ ،‬ئۇ ئۆلۈكلەرنىڭ خۇداسى ئەمەس ‪ ،‬بەلكى تىرىكلەرنىڭ خۇداسى ‪.‬چۈنكى ھەممىسى ئۇنىڭ ئۈچۈن ياشايدۇ‪.‬‬ ‫‪39‬ئاندىن ‪ ،‬بەزى تەۋرات ئۇستازلىرى« ‪:‬ئۇستاز ‪ ،‬سەن ياخاى دېدىڭ‪.‬‬ ‫‪40‬ئۇنىڭدىن كېيىن ‪ ،‬ئۇلر ئۇنىڭدىن ھېچقانداق سوئال سوراشقا جۈرئەت قىللمىدى‪.‬‬ ‫‪41‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇلرغا ‪: -‬ئەيسا مەسىھنى داۋۇتنىڭ ئوغلى دېيىاتى‪.‬‬ ‫‪42‬داۋۇت ئۆزى زەبۇر كىتابىدا مۇنداق دېدى« ‪:‬پەرۋەردىگار پەرۋەردىگارىمغا «‪:‬مېنىڭ ئوڭ يېنىمدا ئولتۇرغىن »دېدى‪.‬‬ ‫‪43‬دۈشمەنلىرىڭنى پۇتۇڭغا ئايلندۇرغۇچە‪.‬‬ ‫‪44‬شۇڭا ‪ ،‬داۋۇت ئۇنى رەببى دەپ ئاتىدى ‪ ،‬ئۇ قانداقمۇ ئۇنىڭ ئوغلى؟‬ ‫‪45‬ئاندىن ‪ ،‬ئۇ پۈتۈن شاگىرتلىرىغا شاگىرتلىرىغا‪:‬‬


‫لۇقا‬

‫‪46‬ئۇزۇن كىيىملەرنى كىيىانى خاليدىغان تەۋرات ئۇستازلىرىدىن ‪ ،‬بازارلردىكى سالملرنى ‪ ،‬ئىبادەتخانىلردىكى ئەڭ ئېگىز‬ ‫ئورۇنلرنى ۋە زىياپەتتىكى باش ئۆيلەرنى ياخاى كۆرىدىغان تەۋرات ئۇستازلىرىدىن ئېھتىيات قىلىڭ‪.‬‬ ‫‪47‬تۇل ئاياللرنىڭ ئۆيلىرىنى يەپ ‪ ،‬ئۇزۇن ۋاقىت دۇئا‪-‬تىلۋەت قىلىش ئۈچۈن ‪ ،‬ئۇلر تېخىمۇ كۆپ ئەيىبلەشكە ئۇچرايدۇ‪.‬‬ ‫‪21‬باب‬‫‪1‬ئۇ بېاىنى كۆتۈرۈپ بايلرنىڭ سوۋغاتلىرىنى خەزىنىگە تاشلۋاتقانلىقىنى كۆردى‪.‬‬ ‫‪2‬ئۇ يەنە بىر بىچارە تۇل ئايالنىڭ ئۇ يەردە ئىككى پىچاق تاشلۋاتقانلىقىنى كۆردى‪.‬‬ ‫‪3‬ھەزرىتى ئەيسا مۇنداق دېدى ‪: -‬بىلىپ قويۇڭلركى ‪ ،‬بۇ بىچارە تۇل ئايال ھەممىدىن كۆپ‪.‬‬ ‫‪4‬چۈنكى ‪ ،‬بۇلرنىڭ ھەممىسى خۇدانىڭ قۇربانلىقلىرىغا ئاتا قىلدى‪.‬‬ ‫‪5‬ئۇ ئىبادەتخانىنىڭ بەزى سۆزلىرىنى قىلىپ ‪ ،‬ئۇنىڭ قانداق قىلىپ ياخاى تاش ۋە سوۋغاتلر بىلەن زىننەتلەنگەنلىكىنى ئېيتتى‪.‬‬ ‫‪6‬سىلەر كۆرۈۋاتقان بۇ ئىالرغا كەلسەك ‪ ،‬ئۇ بىر تاشنىڭ ئۈستىگە تاشلنمايدىغان ‪ ،‬تاشلنمايدىغان كۈنلەر كېلىدۇ‪.‬‬ ‫‪7‬ئۇلر ئۇنىڭدىن ‪: -‬ئۇستاز ‪ ،‬لېكىن بۇ ئىالر قاچان بولىدۇ؟ بۇ ئىالر يۈز بەرگەندە قانداق ئالمەتلەر بولىدۇ؟‬ ‫‪8‬ھەزرىتى ئەيسا ‪: -‬ئالدانماڭلر ‪ ،‬دىققەت قىلىڭلر ‪ ،‬چۈنكى نۇرغۇن كىاىلەر مېنىڭ نامىم بىلەن كېلىدۇ ‪.‬ۋاقىت يېقىنلپ قالدى‪.‬‬ ‫‪9‬ئۇرۇش ۋە مالىمانچىلىقلرنى ئاڭلىغان ۋاقتىڭىزدا ‪ ،‬قورقماڭ ‪ ،‬چۈنكى بۇ ئىالر ئالدى بىلەن ئەمەلگە ئېاىاى كېرەك ‪.‬ئەمما ئاخىرەت‬ ‫ھەرگىزمۇ ئەمەس‪.‬‬ ‫‪10‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇلرغا ‪: -‬مىللەت مىللەتكە ‪ ،‬پادىااھلىق پادىااھلىققا قارشى چىقىدۇ‪.‬‬ ‫‪11‬ئوخاىمىغان يەرلەردە ‪ ،‬ئاچارچىلىق ۋە ئاپەتلەردە قاتتىق يەر تەۋرەش بولىدۇ ‪.‬جەننەتتىن قورقۇنچلۇق مەنزىرىلەر ۋە چوڭ ئالمەتلەر‬ ‫بولىدۇ‪.‬‬ ‫‪12‬لېكىن ‪ ،‬بۇلرنىڭ ھەممىسىدىن ئىلگىرى ‪ ،‬ئۇلر سىلەرگە قوللىرىنى تەگكۈزۈپ ‪ ،‬زىيانكەشلىك قىلىدۇ ‪ ،‬سىلەرنى ئىبادەتخانىلرغا ‪،‬‬ ‫تۈرمىلەرگە تاپاۇرۇپ بېرىدۇ‪.‬‬ ‫‪13‬ئۇ سىلەرگە گۇۋاھلىق بېرىدۇ‪.‬‬ ‫‪14‬شۇڭا ‪ ،‬نېمە دەپ جاۋاب بېرىاتىن ئىلگىرى ئويلنماڭ ‪ ،‬ئۇنى قەلبىڭىزگە ئورۇنلشتۇرۇڭ‪.‬‬ ‫‪15‬چۈنكى ‪ ،‬مەن سىلەرگە بارلىق دۈشمەنلىرىڭلر ئېرىاەلمەيدىغان ۋە قارشى تۇرالمايدىغان ئېغىز ۋە ئەقىل ئاتا قىلىمەن‪.‬‬ ‫‪16‬ئاتا‪-‬ئانا ‪ ،‬قېرىنداشلر ‪ ،‬تۇغقانلر ۋە دوستلر تەرىپىدىن خىيانەت قىلىنىدۇ ‪.‬سىلەرنىڭ بەزىلىرىڭلر ئۆلتۈرۈلىدۇ‪.‬‬ ‫‪17‬مېنىڭ نامىم ئۈچۈن بارلىق كىاىلەردىن نەپرەتلىنىسىلەر‪.‬‬ ‫‪18‬ئەمما بېاىڭىزنىڭ چېچى ھالك بولمايدۇ‪.‬‬ ‫‪19‬سەۋر‪-‬تاقەتلىرىڭلردا جېنىڭلر بار‪.‬‬ ‫‪20‬يېرۇسالېمنىڭ قوشۇن بىلەن قورشالغانلىقىنى كۆرگىنىڭىزدە ‪ ،‬ئۇنىڭ خارابىلىككە يېقىنلشقانلىقىنى بىلىڭ‪.‬‬ ‫‪21‬يەھۇدىيەدىكى كىاىلەر تاغقا قېچىپ كەتسۇن ‪.‬ئۇنىڭ ئارىسىدىكى كىاىلەر چىقىپ كەتسۇن ‪.‬بۇ دۆلەتتىكى كىاىلەر ئۇنىڭغا كىرمىسۇن‪.‬‬ ‫‪22‬چۈنكى ‪ ،‬ئۆچ ئېلىنغان كۈنلەر ‪ ،‬يېزىلغانلرنىڭ ھەممىسى ئەمەلگە ئاشىدۇ‪.‬‬ ‫‪23‬ئەمما ئۇ كۈنلەردە بال تۇغقانلرغا ۋە بال ئېمىتىۋاتقانلرغا ۋاي !چۈنكى بۇ دۆلەتتە قاتتىق ئازاب‪-‬ئوقۇبەت بولىدۇ‪.‬‬ ‫‪24‬ئۇلر قىلىچنىڭ تېگىدىن يىقىلىپ چۈشۈپ ‪ ،‬ھەممە مىللەتلەرگە ئەسىرگە ئېلىنىدۇ ‪.‬يېرۇسالېم يەھۇدىي ئەمەسلەر دەۋرىگە يەتمىگۈچە ‪،‬‬ ‫يەھۇدىي ئەمەسلەر تەرىپىدىن بېسىلىدۇ‪.‬‬ ‫‪25‬قۇياش ‪ ،‬ئاي ۋە يۇلتۇزلردا ئالمەتلەر بولىدۇ ‪.‬يەر يۈزىدە گاڭگىراپ قالغان مىللەتلەرنىڭ ئازاب‪-‬ئوقۇبەتلىرى ‪.‬دېڭىز ۋە دولقۇنلر‬ ‫‪26‬ئىنسانلرنىڭ قەلبى قورقۇش ۋە يەر يۈزىدە يۈز بېرىۋاتقان ئىالرغا كۆڭۈل بۆلۈشتىن مەغلۇپ بولىدۇ ‪ ،‬چۈنكى ئەرشتىكى كۈچلەر‬ ‫تەۋرىنىدۇ‪.‬‬ ‫‪27‬ئاندىن ‪ ،‬ئۇلر ئىنسانئوغلىنىڭ كۈچ ۋە ئۇلۇغ شان‪-‬شەرەپ بىلەن بۇلۇت ئىچىدە كېلىۋاتقانلىقىنى كۆرىدۇ‪.‬‬ ‫‪28‬بۇ ئىالر يۈز بېرىاكە باشلىغاندا ‪ ،‬بېاىنى كۆتۈرۈڭ ‪.‬چۈنكى سىزنىڭ قۇتۇلۇشىڭىز يېقىنلپ قالدى‪.‬‬ ‫‪29‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇلرغا بىر تەمسىل سۆزلەپ بەردى ‪.‬ئەنجۈر دەرىخى ۋە بارلىق دەرەخلەرگە قاراڭ‪.‬‬ ‫‪30‬ئۇلر ھازىر ئوق چىقارغاندا ‪ ،‬يازنىڭ يېقىنلپ قالغانلىقىنى ئۆزىڭىز كۆرىسىز ۋە بىلىسىز‪.‬‬ ‫‪31‬شۇنىڭغا ئوخااش ‪ ،‬سىلەرمۇ بۇ ئىالرنىڭ يۈز بەرگەنلىكىنى كۆرگىنىڭلردا ‪ ،‬خۇدانىڭ پادىااھلىقىنىڭ يېقىنلپ قالغانلىقىنى بىلىسىلەر‪.‬‬ ‫‪32‬بىلىپ قويۇڭلركى ‪ ،‬بۇ ئەۋلدلر تۈگىمىگۈچە ‪ ،‬بۇ ئەۋلدلر يوقىمايدۇ‪.‬‬ ‫‪33‬ئاسمان‪-‬زېمىن يوقىلىدۇ ‪ ،‬لېكىن مېنىڭ سۆزلىرىم تۈگىمەيدۇ‪.‬‬ ‫‪34‬ئۆزۈڭلرغا دىققەت قىلىڭلر ‪ ،‬بولمىسا قەلبىڭلر ھەددىدىن زىيادە ھاراقكەشلىك ‪ ،‬مەستلىك ۋە بۇ ھاياتنىڭ غەمخورلۇقىدىن ئېاىپ‬ ‫كەتمىسۇن‪.‬‬ ‫‪35‬چۈنكى ‪ ،‬پۈتۈن يەر يۈزىدە ياشايدىغانلرنىڭ ھەممىسىگە تۇزاق كېلىدۇ‪.‬‬ ‫‪36‬شۇڭا ‪ ،‬ھەر ۋاقىت يۈز بېرىپ ‪ ،‬بۇ ئىالرنىڭ يۈز بېرىاىدىن قۇتۇلۇپ ‪ ،‬ئىنسانئوغلىنىڭ ئالدىدا تۇرۇشقا ليىق ھېسابلىنىاىڭلر ئۈچۈن ‪،‬‬ ‫ھەر ۋاقىت دۇئا قىلىڭلر‪.‬‬ ‫‪37‬كۈندۈزى ئۇ ئىبادەتخانىدا ئوقۇتقۇچىلىق قىلتتى ‪.‬كەچتە ئۇ سىرتقا چىقىپ زەيتۇن تېغى دەپ ئاتىلىدىغان تاغدا تۇردى‪.‬‬ ‫‪38‬ھەممە ئادەم ئۇنىڭ گېپىنى ئاڭلش ئۈچۈن ‪ ،‬سەھەردە ئىبادەتخانىنىڭ يېنىغا كەلدى‪.‬‬


‫لۇقا‬

‫‪22‬باب‬‫‪1‬ھازىر پاسخا بايرىمى دەپ ئاتىلىدىغان پېتىر نان ھېيتى يېقىنلپ قالدى‪.‬‬ ‫‪2‬باش روھانىيلر ۋە تەۋرات ئۇستازلىرى ئۇنى قانداق ئۆلتۈرىدىغانلىقىنى ئىزدىدى ‪.‬چۈنكى ئۇلر كىاىلەردىن قورقاتتى‪.‬‬ ‫‪3‬شۇنىڭدىن كېيىن ‪ ،‬ئون ئىككى ئادەمدىن بولغان ئىسكارىيوت ئىسىملىك يەھۇداغا شەيتان كىردى‪.‬‬ ‫‪4‬ئۇ يولغا چىقىپ ‪ ،‬باش روھانىيلر ۋە سەردارلر بىلەن قانداق خىيانەت قىلسۇن؟‬ ‫‪5‬ئۇلر خۇشال بولۇپ ‪ ،‬ئۇنىڭغا پۇل بېرىاكە ۋەدە بەردى‪.‬‬ ‫‪6‬ھەزرىتى ئەيسا ۋەدە قىلىپ ‪ ،‬ئامما بولمىغان ئەھۋال ئاستىدا ئۇلرغا خىيانەت قىلىش پۇرسىتى ئىزدەپ كەلدى‪.‬‬ ‫‪7‬ئۇنىڭدىن كېيىن ‪ ،‬پاسخا بايرىمى ئۆلتۈرۈلىدىغان خېمىرتۇرۇچ كۈنى كەلدى‪.‬‬ ‫‪8‬ھەزرىتى ئەيسا پېترۇس بىلەن يەھيا پەيغەمبەرنى ئەۋەتىپ ‪: -‬بېرىپ ‪ ،‬ئۆتۈپ كېتىش ھېيتىنى تەييارل ‪- ،‬دېدى‪.‬‬ ‫‪9‬ئۇلر ئۇنىڭدىن ‪: -‬بىز قەيەرگە تەييارليمىز؟‬ ‫‪10‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇلرغا مۇنداق دېدى ‪: -‬شەھەرگە كىرگىنىڭدە ‪ ،‬بىر قاچا سۇ كۆتۈرگەن بىر كىاى سېنى ئۇچرىتىدۇ ‪.‬ئۇنىڭغا ئەگىاىپ‬ ‫ئۇ كىرگەن ئۆيگە كىرىڭ‪.‬‬ ‫‪11‬ئۆيدىكى ياخاى ئادەمگە« ‪:‬ئۇستاز ساڭا «‪:‬شاگىرتلىرىم بىلەن بىللە ئۆتۈپ كېتىش ھېيتىنى يەيدىغان مېھمانخانا قەيەردە؟ »دەيدۇ‪.‬‬ ‫‪12‬ئۇ سىزگە چوڭ بىر ئۈستۈنكى ئۆينى كۆرسىتىپ بېرىدۇ‪.‬‬ ‫‪13‬ئۇلر بېرىپ ‪ ،‬ھەزرىتى ئەيسانىڭ ئېيتقىنىدەك تاپتى ‪.‬ئۇلر ئۆتۈپ كېتىش ھېيتىنى تەييارلىدى‪.‬‬ ‫‪14‬ۋاقتى كەلگەندە ‪ ،‬ئۇ ئون ئىككى ئەلچى بىلەن بىللە ئولتۇردى‪.‬‬ ‫‪15‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇلرغا مۇنداق دېدى ‪: -‬بۇ ئازابنى مەن ئازابلىنىاتىن بۇرۇن سىلەر بىلەن بىللە يېيىانى ئارزۇ قىلىمەن‪.‬‬ ‫‪16‬بىلىپ قويۇڭلركى ‪ ،‬خۇدانىڭ پادىااھلىقىدا ئەمەلگە ئاشمىغۇچە ‪ ،‬مەن ئۇنى يېمەيمەن‪.‬‬ ‫‪17‬ئىستاكاننى ئېلىپ ‪ ،‬ئۇنىڭغا شۈكۈر ئېيتىپ « ‪:‬بۇنى ئېلىپ ‪ ،‬ئۆزۈڭلرغا بۆلۈڭلر »دېدى‪.‬‬ ‫‪18‬بىلىپ قويۇڭلركى ‪ ،‬خۇدانىڭ پادىااھلىقى كەلگۈچە ‪ ،‬ئۈزۈمنىڭ مېۋىسىنى ئىچمەيمەن‪.‬‬ ‫‪19‬ئۇ ناننى ئېلىپ ‪ ،‬ئۇنىڭغا شۈكۈر ئېيتىپ ‪ ،‬ئۇنى تورمۇزلپ ‪ ،‬ئۇلرغا « ‪:‬بۇ مېنىڭ ساڭا ئاتا قىلىنغان تېنىم ‪ ،‬بۇ مېنى ئەسلەش‬ ‫ئۈچۈندۇر »دېدى‪.‬‬ ‫‪20‬ئوخااشل كەچلىك تاماقتىن كېيىنمۇ « ‪:‬بۇ ئىستاكان قېنىمدىكى يېڭى ۋەسىيەت ‪ ،‬ئۇ سىلەرگە تۆكۈلگەن‪.‬‬ ‫‪21‬لېكىن ‪ ،‬ماڭا ئاسىيلىق قىلغاننىڭ قولى ئۈستەلدە مەن بىلەن بىللە‪.‬‬ ‫‪22‬ئىنسانئوغلى ھەقىقەتەن بېكىتىلگەندەك بارىدۇ ‪ ،‬لېكىن ئۇ خىيانەت قىلغان ئادەمگە ۋاي!‬ ‫‪23‬ئۇلر ئۆز‪-‬ئارا سوراشقا باشلىدى ‪:‬ئۇلرنىڭ قايسىسىنىڭ بۇنداق قىلىاى كېرەك؟‬ ‫‪24‬ئۇلرنىڭ ئارىسىدا تالش‪-‬تارتىش بولۇپ ‪ ،‬ئۇلرنىڭ قايسىسىنى ئەڭ چوڭ دەپ قاراش كېرەك؟‬ ‫‪25‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇلرغا ‪: -‬يەھۇدىي ئەمەسلەرنىڭ پادىااھلىرى ئۇلرغا ھۆكۈمرانلىق قىلدى ‪.‬ھەمدە ئۇلرغا ھوقۇق بەرگەنلەر‬ ‫ساخاۋەتچى دەپ ئاتىلىدۇ‪.‬‬ ‫‪26‬لېكىن ‪ ،‬سىلەر ئۇنداق بولمايسىلەر ‪.‬لېكىن ‪ ،‬ئاراڭلردىكى ئەڭ ئۇلۇغ كىاى ياش بولسۇن ‪.‬باشلىق بولسا ‪ ،‬خىزمەت قىلغاندەك‪.‬‬ ‫‪27‬چۈنكى ‪ ،‬چوڭراقمۇ ‪ ،‬گۆشتە ئولتۇرغانمۇ ياكى مۇلزىمەت قىلغۇچىمۇ؟ ئۇ گۆشتە ئولتۇرغان ئەمەسمۇ؟ لېكىن ‪ ،‬مەن سىلەر ئۈچۈن‬ ‫خىزمەت قىلىمەن‪.‬‬ ‫‪28‬سىلەر مېنىڭ سىناقلىرىمدا مەن بىلەن بىللە بولغانلر‪.‬‬ ‫‪29‬ئاتام ماڭا تەيىنلىگەندەك ‪ ،‬مەن سىلەرگە بىر پادىااھلىق تەيىنلەيمەن‪.‬‬ ‫‪30‬مېنىڭ پادىااھلىقىمدىكى داستىخاندا يەپ‪-‬ئىچىپ ‪ ،‬تەختتە ئولتۇرۇپ ئىسرائىلنىڭ ئون ئىككى قەبىلىسىگە ھۆكۈم قىلدى‪.‬‬ ‫‪31‬پەرۋەردىگار مۇنداق دېدى ‪:‬سىمون ‪ ،‬سىمون ‪ ،‬مانا ‪ ،‬شەيتان سېنى بۇغدايدەك سۈزۈپ قويماقچى بولدى‪.‬‬ ‫‪32‬لېكىن ‪ ،‬ئېتىقادىمنىڭ مەغلۇپ بولماسلىقى ئۈچۈن ‪ ،‬مەندىن دۇئا قىلدىم‪.‬‬ ‫‪33‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇنىڭغا ‪: -‬ئى رەببىم ‪ ،‬مەن سىلەر بىلەن بىللە زىندانغا ‪ ،‬ئۆلۈمگە تەييارمەن‪.‬‬ ‫‪34‬ھەزرىتى ئەيسا ‪: -‬بىلىپ قويۇڭلركى ‪ ،‬پېترۇس ‪ ،‬بۈگۈن خوراز يىغلىمايدۇ ‪ ،‬بۇنىڭدىن ئىلگىرى ئۈچ قېتىم مېنى تونۇغانلىقىڭنى رەت‬ ‫قىلىسەن‪.‬‬ ‫‪35‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇلرغا ‪: -‬مەن سېنى سومكا ‪ ،‬قوليازما ۋە ئاياغسىز ئەۋەتكىنىمدە ‪ ،‬ھېچ نەرسە كەم ئەمەسمۇ؟ ئۇلر« ‪:‬ھېچنېمە يوق »‬ ‫دېدى‪.‬‬ ‫‪36‬ئاندىن ‪ ،‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇلرغا مۇنداق دېدى ‪: -‬ھازىر ‪ ،‬سومكىسى بار كىاى ئۇنى ئالسۇن ‪ ،‬ئۇنىڭ يازمىلىرىنىمۇ ئالسۇن ‪.‬قىلىچ يوق‬ ‫كىاى كىيىمىنى سېتىپ ‪ ،‬بىرنى سېتىۋالسۇن‪.‬‬ ‫‪37‬بىلىپ قويۇڭلركى ‪ ،‬بۇ يېزىلغان ئىالر مەندە چوقۇم ئەمەلگە ئاشۇرۇلۇشى كېرەك‪.‬‬ ‫‪38‬ئۇلر« ‪:‬ئى رەببىم ‪ ،‬مانا بۇ ئىككى قىلىچ ‪.‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇلرغا ‪: -‬بولدى‪.‬‬ ‫‪39‬ئۇ چىقىپ ‪ ،‬بۇرۇنقىدەكل زەيتۇن تېغىغا باردى ‪.‬شاگىرتلىرىمۇ ئۇنىڭغا ئەگەشتى‪.‬‬ ‫‪40‬ئۇ يەردە بولغاندا ‪ ،‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇلرغا مۇنداق دېدى ‪: -‬ئېزىقتۇرۇلماسلىق ئۈچۈن دۇئا قىلىڭلر‪.‬‬ ‫‪41‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇلردىن تاشتىن ياسالغان تاشنى ئېلىپ ‪ ،‬تىزلىنىپ دۇئا قىلدى‪.‬‬ ‫‪42‬ئاتام ‪ ،‬ئەگەر خالىساڭ ‪ ،‬بۇ ئىستاكاننى مەندىن ئېلىڭ ‪ ،‬شۇنداقتىمۇ مېنىڭ خاھىاىم ئەمەس ‪ ،‬بەلكى سېنىڭ ئىرادەڭ‪.‬‬ ‫‪43‬ئاسماندىن ئۇنىڭغا بىر پەرىاتە كۆرۈندى‪.‬‬ ‫‪44‬ئۇ قاتتىق ئازابلىنىپ ‪ ،‬تېخىمۇ ئەستايىدىللىق بىلەن دۇئا قىلدى ‪.‬ئۇنىڭ تەرلىرى يەرگە چۈشكەن قان تامچىلىرىدەك ئىدى‪.‬‬ ‫‪45‬ئۇ دۇئادىن ئورنىدىن تۇرۇپ ‪ ،‬شاگىرتلىرىنىڭ يېنىغا كەلگەندە ‪ ،‬ئۇلرنىڭ غەم‪-‬قايغۇ ئىچىدە ئۇخلۋاتقانلىقىنى كۆردى‪.‬‬


‫لۇقا‬

‫‪46‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇلرغا ‪: -‬نېمىاقا ئۇخليسىز؟ ئورنۇڭدىن تۇرۇپ دۇئا قىلغىن‪.‬‬ ‫‪47‬ئۇ سۆزلەۋاتقاندا ‪ ،‬خاليىقنى كۆردى ‪.‬ئون ئىككى كىاىنىڭ بىرى بولغان يەھۇدا دەپ ئاتالغان كىاى ئۇلرنىڭ ئالدىغا بېرىپ ‪ ،‬ھەزرىتى‬ ‫ئەيسانىڭ يېنىغا كېلىپ ئۇنى سۆيدى‪.‬‬ ‫‪48‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇنىڭغا ‪: -‬يەھۇدا ‪ ،‬سەن ئىنسانئوغلىغا سۆيۈپ خىيانەت قىلدىڭمۇ؟‬ ‫‪49‬ئۇنىڭ ئەتراپىدىكى كىاىلەر نېمە ئىالرنىڭ يۈز بېرىدىغانلىقىنى كۆرۈپ ‪ ،‬ئۇنىڭغا ‪: -‬ئى رەببىم ‪ ،‬قىلىچ بىلەن ئۇرامدۇق؟‬ ‫‪50‬ئۇلرنىڭ بىرى باش روھانىينىڭ خىزمەتكارىنى ئۇرۇپ ‪ ،‬ئوڭ قۇلىقىنى كېسىۋەتتى‪.‬‬ ‫‪51‬ھەزرىتى ئەيسا جاۋاب بېرىپ مۇنداق دېدى ‪: -‬ھازىرغىچە ئازاب چېكىڭلر ‪.‬ئۇنىڭ قۇلىقىغا تەگدى ۋە ئۇنى ساقايتتى‪.‬‬ ‫‪52‬ھەزرىتى ئەيسا باش روھانىيلر ‪ ،‬ئىبادەتخانىنىڭ باشلىقلىرى ۋە ئۇنىڭ ئالدىغا كەلگەن ئاقساقاللرغا ‪: -‬ئوغرىغا ‪ ،‬قىلىچ ۋە تاياق بىلەن‬ ‫ئوغرىغا ئوخاامسەن؟‬ ‫‪53‬مەن ھەر كۈنى سىلەر بىلەن بىللە ئىبادەتخانىدا تۇرغىنىمدا ‪ ،‬سىلەر ماڭا قول ئۇزاتمىدىڭلر ‪ ،‬لېكىن بۇ سىزنىڭ ۋاقتىڭىز ۋە قاراڭغۇلۇقنىڭ‬ ‫كۈچى‪.‬‬ ‫‪54‬ئاندىن ‪ ،‬ئۇنى ئېلىپ ‪ ،‬باش روھانىينىڭ ئۆيىگە ئېلىپ كىردى ‪.‬پېترۇس يىراققا ئەگەشتى‪.‬‬ ‫‪55‬ئۇلر زالنىڭ ئوتتۇرىسىغا ئوت يېقىپ ‪ ،‬بىللە ئولتۇرغاندا ‪ ،‬پېترۇس ئۇلرنىڭ ئارىسىدا ئولتۇردى‪.‬‬ ‫‪56‬لېكىن ‪ ،‬بىر قىز خىزمەتچى ئوتنىڭ يېنىدا ئولتۇرغىنىنى كۆرۈپ ‪ ،‬ئۇنىڭغا ئەستايىدىللىق بىلەن قاراپ« ‪:‬بۇ ئادەممۇ ئۇنىڭ بىلەن بىللە »‬ ‫دېدى‪.‬‬ ‫‪57‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇنى رەت قىلىپ ‪: -‬ئايال ‪ ،‬مەن ئۇنى تونۇمايمەن‪.‬‬ ‫‪58‬بىر ئاز ۋاقىتتىن كېيىن ‪ ،‬يەنە بىرەيلەن ئۇنى كۆرۈپ« ‪:‬سەنمۇ ئۇلرنىڭ ‪.‬پېترۇس ‪: -‬ئىنسان ‪ ،‬مەن ئەمەس‪.‬‬ ‫‪59‬بىر سائەتتىن كېيىن ‪ ،‬ئۇ ئىاەنچلىك ھالدا مۇنداق دېدى« ‪:‬بۇ تورداشمۇ ئۇنىڭ بىلەن بىللە ئىدى ‪ ،‬چۈنكى ئۇ جەلىلىيەلىك‪.‬‬ ‫‪60‬پېترۇس ‪: -‬ئىنسان ‪ ،‬نېمە دېگىنىڭنى بىلمەيمەن ‪.‬ئۇ دەرھال سۆزلەۋاتقاندا ‪ ،‬خوراز ئەترىتىدىكىلەر‪.‬‬ ‫‪61‬پەرۋەردىگار بۇرۇلۇپ پېترۇسقا قارىدى ‪.‬پېترۇس پەرۋەردىگارنىڭ ئۇنىڭغا « ‪:‬خوراز قاغا بولۇشتىن ئىلگىرى ‪ ،‬مېنى ئۈچ قېتىم ئىنكار‬ ‫قىلىسەن »دېگەن سۆزىنى ئېسىگە ئالدى‪.‬‬ ‫‪62‬پېترۇس سىرتقا چىقىپ قاتتىق يىغلپ كەتتى‪.‬‬ ‫‪63‬ھەزرىتى ئەيسانى تۇتۇۋالغان كىاىلەر ئۇنى مەسخىرە قىلدى‪.‬‬ ‫‪64‬ئۇلر ئۇنى باغلپ قويغاندىن كېيىن ‪ ،‬ئۇنىڭ يۈزىگە ئۇردى ۋە ئۇنىڭدىن ‪: -‬پەيغەمبەر ‪ ،‬سېنى كىم ئۇرغان؟‬ ‫‪65‬باشقا نۇرغۇن ئىالر ئۇنىڭغا تۆھمەت قىلدى‪.‬‬ ‫‪66‬كۈندۈزدە ‪ ،‬خەلق ئاقساقاللىرى ‪ ،‬باش روھانىيلر ۋە تەۋرات ئۇستازلىرى بىر يەرگە جەم بولۇپ ‪ ،‬ئۇنى ئۆز مەجلىسىگە باشلپ‬ ‫كىردى‪.‬‬ ‫‪67‬سەن مەسىھمۇ؟ بىزگە ئېيتقىن ‪.‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇلرغا ‪: -‬سىلەرگە ئېيتسام ‪ ،‬ئىاەنمەيسىلەر‪.‬‬ ‫‪68‬ئەگەر مەن سىزدىن سورىسام ‪ ،‬سىلەر ماڭا جاۋاب بەرمەيسىلەر ‪ ،‬مېنى قويۇپ بەرمەيسىلەر‪.‬‬ ‫‪69‬بۇنىڭدىن كېيىن ئىنسانئوغلى خۇدانىڭ كۈچ‪-‬قۇدرىتىنىڭ ئوڭ تەرىپىدە ئولتۇرىدۇ‪.‬‬ ‫‪70‬ئاندىن ئۇلر« ‪:‬ئۇنداقتا سەن خۇدانىڭ ئوغلىمۇ؟ ھەزرىتى ئەيسا ئۇلرغا ‪: -‬سىلەر مەن دەيسىلەر‪.‬‬ ‫‪71‬ئۇلر« ‪:‬بۇنىڭدىن باشقا گۇۋاھچىمىز نېمە؟ چۈنكى بىز ئۇنىڭ ئاغزىنى ئاڭلىدۇق‪.‬‬ ‫‪23‬باب‬‫‪1‬خاليىق خاليىق ئورنىدىن تۇرۇپ ‪ ،‬ئۇنى پىلتۇسنىڭ يېنىغا ئېلىپ باردى‪.‬‬ ‫‪2‬ئۇلر ھەزرىتى ئەيسانى ئەيىبلەشكە باشلىدى ‪: -‬بىز بۇ بۇرادەرنىڭ مىللەتنى بۇرمىلپ ‪ ،‬قەيسەرگە باج تاپاۇرۇشنى ھارام قىلىپ ‪ ،‬ئۆزى‬ ‫مەسىھنىڭ پادىااھى ئىكەنلىكىنى ئېيتتۇق‪.‬‬ ‫‪3‬پىلتۇس ئۇنىڭدىن ‪: -‬سەن يەھۇدىيلرنىڭ پادىااھىمۇ؟ ھەزرىتى ئەيسا ئۇنىڭغا ‪: -‬سەن دەيسەن‪.‬‬ ‫‪4‬ئاندىن ‪ ،‬پىلتۇس باش روھانىيلرغا ۋە كىاىلەرگە ‪: -‬مەن بۇ ئادەمدە ھېچقانداق گۇناھ تاپالمىدىم‪.‬‬ ‫‪5‬ئۇلر تېخىمۇ كەسكىن بولۇپ« ‪:‬ئۇ كىاىلەرنى قوزغاپ ‪ ،‬جەلىلىيە ئۆلكىسىدىن تارتىپ تاكى بۇ جايغىچە بولغان بارلىق يەھۇدىيلردا تەلىم‬ ‫بەردى‪.‬‬ ‫‪6‬پىلتۇس جەلىلىيە ئۆلكىسىنى ئاڭلپ ‪ ،‬ئۇ كىاىنىڭ جەلىلىيەلىك ياكى ئەمەسلىكىنى سورىدى‪.‬‬ ‫‪7‬ئۇ ھىرود خاننىڭ ئىگىدارچىلىقىدا ئىكەنلىكىنى بىلگەن ھامان ‪ ،‬ئۇنى ھىرود خاننىڭ يېنىغا ئەۋەتتى ‪.‬ئۇمۇ شۇ ۋاقىتتا يېرۇسالېمدا ئىدى‪.‬‬ ‫‪8‬ھىرود خان ھەزرىتى ئەيسانى كۆرۈپ ‪ ،‬ئىنتايىن خۇشال بولدى ‪.‬ھەمدە ئۇ ئۆزى قىلغان بەزى مۆجىزىلەرنى كۆرۈشنى ئۈمىد قىلدى‪.‬‬ ‫‪9‬ئاندىن ‪ ،‬ئۇ نۇرغۇن سوئاللرنى سورىدى ‪.‬لېكىن ‪ ،‬ئۇ ھېچنېمىگە جاۋاب بەرمىدى‪.‬‬ ‫‪10‬باش روھانىيلر ۋە تەۋرات ئۇستازلىرى ئورنىدىن تۇرۇپ ئۇنى قاتتىق ئەيىبلىدى‪.‬‬ ‫‪11‬ھىرود خان جەڭچىلىرى بىلەن بىللە ئۇنى مەسخىرە قىلدى ‪ ،‬ئۇنى مەسخىرە قىلدى ۋە ئېسىل كىيىملەرنى كىيىپ ‪ ،‬ئۇنى يەنە پىلتۇسقا‬ ‫ئەۋەتتى‪.‬‬ ‫‪12‬شۇ كۈنى ‪ ،‬پىلتۇس بىلەن ھىرود بىر‪-‬بىرىگە دوستلشتى ‪ ،‬چۈنكى ئۇلر ئۆز‪-‬ئارا دۈشمەنلىاىاتىن ئىلگىرى‪.‬‬ ‫‪13‬پىلتۇس باش روھانىيلر ‪ ،‬ھۆكۈمدارلر ۋە خەلقنى چاقىرتىپ ‪،‬‬ ‫‪14‬ئۇلرغا مۇنداق دېدى« ‪:‬بۇ ئادەمنى خەلقنى ئازدۇرغۇچىدەك ماڭا ئېلىپ كەلدىڭلر‪.‬‬ ‫‪15‬ياق ‪ ،‬ھىرود خانمۇ ئەمەس ‪ ،‬چۈنكى مەن سېنى ئۇنىڭ يېنىغا ئەۋەتتىم ‪.‬مانا ‪ ،‬ئۇنىڭغا ئۆلۈمگە ليىق ھېچ ئىش قىلىنمىغان‪.‬‬ ‫‪16‬شۇڭا مەن ئۇنى جازالىدىم ۋە قويۇپ بېرىمەن‪.‬‬


‫لۇقا‬

‫( ‪17‬ئېھتىياج ئۈچۈن ئۇ چوقۇم ھېيتتا ئۇلرغا قويۇپ بېرىاى كېرەك‪).‬‬ ‫‪18‬ئۇلر بىراقل ۋارقىراپ« ‪:‬بۇ ئادەمنى يوقىتىپ ‪ ،‬بىزگە بارابباسنى قويۇپ بەرگىن »دېدى‪.‬‬ ‫( ‪19‬شەھەردە يۈز بەرگەن مەلۇم توپىلڭ ۋە قاتىللىق ئۈچۈن كىم تۈرمىگە تاشلندى‪).‬‬ ‫‪20‬پىلتۇس ھەزرىتى ئەيسانى قويۇپ بېرىانى خاليدىغان بولۇپ ‪ ،‬ئۇلرغا يەنە سۆز قىلدى‪.‬‬ ‫‪21‬ئۇلر« ‪:‬ئۇنى كرېستكە مىخلىتىڭ ‪ ،‬كرېستكە مىخلىتىڭلر »دەپ توۋلىدى‪.‬‬ ‫‪22‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇلرغا ئۈچىنچى قېتىم ‪: -‬نېمىاقا ئۇ يامانلىق قىلدى؟ مەن ئۇنىڭدىن ئۆلۈم سەۋەبىنى تاپالمىدىم ‪:‬شۇڭا ئۇنى جازاليمەن ‪،‬‬ ‫ئۇنى قويۇپ بېرىمەن‪.‬‬ ‫‪23‬ئۇلر دەرھال كرېستكە مىخلىنىانى تەلەپ قىلدى ‪.‬ئۇلرنىڭ ۋە باش روھانىيلرنىڭ ئاۋازى ئۈستۈنلۈكنى ئىگىلىدى‪.‬‬ ‫‪24‬پىلتۇس ئۇلرنىڭ تەلىپىگە ئاساسەن شۇنداق دېدى‪.‬‬ ‫‪25‬ئۇ ئۇلرغا ئاسىيلىق قىلىش ۋە ئادەم ئۆلتۈرۈش جىنايىتى بىلەن تۈرمىگە تاشلنغانلىقىنى قويۇپ بەردى ‪.‬ئەمما ئۇ ئەيسانى ئۇلرنىڭ‬ ‫ئىرادىسىگە تاپاۇردى‪.‬‬ ‫‪26‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇنى ئېلىپ ماڭغاندا ‪ ،‬چېگرادىن چىقىدىغان كېرىيەلىك سىموننى تۇتۇۋالدى ‪.‬ھەزرىتى ئەيسا كرېستكە مىخلىدى‪.‬‬ ‫‪27‬ئۇنىڭ كەينىدىن نۇرغۇن كىاىلەر ۋە ئاياللرمۇ يىغلپ كەتتى‪.‬‬ ‫‪28‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇلرغا قاراپ ‪: -‬يېرۇسالېم قىزلىرى ‪ ،‬مەن ئۈچۈن يىغلىماڭلر ‪ ،‬ئۆزۈڭلر ۋە بالىلىرىڭلر ئۈچۈن يىغلڭلر‪.‬‬ ‫‪29‬مانا ‪ ،‬شۇنداق بىر كۈن كېلىدۇكى ‪ ،‬ئۇلر« ‪:‬تۇغماسلر ‪ ،‬ھامىلىدارلر ‪ ،‬ھامىلىدارلر ۋە ھامىلىدارلر يوق‪».‬‬ ‫‪30‬ئاندىن ئۇلر تاغلرغا« ‪:‬بىزگە چۈش !ۋە تاغلرغا ‪ ،‬بىزنى ياپ‪.‬‬ ‫‪31‬ئەگەر ئۇلر بۇلرنى يېاىل دەرەختە قىلسا ‪ ،‬قۇرغاقچىلىقتا نېمە قىلىش كېرەك؟‬ ‫‪32‬ئۇنىڭ بىلەن بىللە ئۆلتۈرۈلگەن يەنە ئىككى يامان ئادەممۇ بار‪.‬‬ ‫‪33‬ئۇلر كالۋارى دەپ ئاتىلىدىغان جايغا كەلگەندىن كېيىن ‪ ،‬ئۇنى كرېستكە مىخلىدى‪.‬‬ ‫‪34‬ھەزرىتى ئەيسا ‪: -‬ئاتا ‪ ،‬ئۇلرنى كەچۈرۈم قىلغىن ‪.‬چۈنكى ئۇلر نېمە قىلىۋاتقانلىقىنى بىلمەيدۇ ‪.‬ئۇلر ئۇنىڭ كىيىملىرىنى بۆلۈپ ‪ ،‬چەك‬ ‫تاشلىدى‪.‬‬ ‫‪35‬كىاىلەر قاراپ تۇردى ‪.‬ئۇلر بىلەن بىللە ھۆكۈمدارلر ئۇنى مەسخىرە قىلىپ« ‪:‬ئۇ باشقىلرنى قۇتۇلدۇردى ‪.‬ئەگەر ئۇ خۇدا تەرىپىدىن‬ ‫تاللنغان مەسىھ بولسا ‪ ،‬ئۆزىنى قۇتۇلدۇرسۇن‪.‬‬ ‫‪36‬لەشكەرلەر ئۇنى مەسخىرە قىلىپ ‪ ،‬ئۇنىڭ قېاىغا كېلىپ ‪ ،‬ئۇنىڭغا ئاچچىقسۇ بەردى‪.‬‬ ‫‪37‬ئەگەر سەن يەھۇدىيلرنىڭ پادىااھى بولساڭ ‪ ،‬ئۆزۈڭنى قۇتقۇزغىن‪.‬‬ ‫‪38‬ئۇنىڭ ئۈستىگە گرېكچە ‪ ،‬لتىنچە ۋە ئىبرانىيچە خەتلەر يېزىلغان ‪.‬بۇ يەھۇدىيلرنىڭ پادىااھى‪.‬‬ ‫‪39‬دارغا ئېسىلغان يامان غەرەزلىك كىاىلەردىن بىرى ئۇنىڭغا تىللپ« ‪:‬ئەگەر سەن مەسىھ بولساڭ ‪ ،‬ئۆزۈڭنى ۋە بىزنى قۇتۇلدۇرغىن‪.‬‬ ‫‪40‬لېكىن ‪ ،‬باشقا جاۋاب بەرگۈچىلەر ئۇنىڭغا‪:‬‬ ‫‪41‬بىز ھەقىقەتەن ئادىل ‪.‬چۈنكى بىز قىلغان ئەمەللىرىمىزنىڭ تېگىالىك مۇكاپاتىغا ئېرىاىمىز ‪ ،‬ئەمما بۇ ئادەم ھېچقانداق يامان ئىش قىلمىغان‪.‬‬ ‫‪42‬ھەزرىتى ئەيساغا ‪: -‬ئى رەببىم ‪ ،‬پادىااھلىقىڭغا كىرگىنىڭدە ‪ ،‬مېنى ئەسلە‪.‬‬ ‫‪43‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇنىڭغا ‪: -‬بىلىپ قويۇڭلركى ‪ ،‬بۈگۈن جەننەتتە مەن بىلەن بىللە بولىسەن‪.‬‬ ‫‪44‬ئالتىنچى سائەت ئەتراپىدا بولۇپ ‪ ،‬توققۇزىنچى سائەتكىچە پۈتۈن زېمىندا قاراڭغۇلۇق كۆرۈلدى‪.‬‬ ‫‪45‬قۇياش قاراڭغۇلىاىپ ‪ ،‬ئىبادەتخانىنىڭ پەردىسى ئارىسىغا يىرتىلدى‪.‬‬ ‫‪46‬ھەزرىتى ئەيسا قاتتىق ئاۋاز بىلەن ‪: -‬ئى ئاتا ‪ ،‬مەن سېنىڭ روھىڭنى مەدھىيىلەيمەن ‪- ،‬دېدى‪.‬‬ ‫‪47‬يۈزبېاى يۈز بەرگەن ئىالرنى كۆرۈپ ‪ ،‬خۇدانى ئۇلۇغلپ« ‪:‬شۈبھىسىزكى ‪ ،‬بۇ ھەققانىي ئادەم »دېدى‪.‬‬ ‫‪48‬ئۇ يەرگە يىغىلغان كىاىلەرنىڭ ھەممىسى يۈز بەرگەن ئىالرنى كۆرۈپ ‪ ،‬كۆكرىكىنى ئۇرۇپ قايتىپ كەلدى‪.‬‬ ‫‪49‬ئۇنىڭ بارلىق تونۇشلىرى ۋە جەلىلىيە ئۆلكىسىدىن ئۇنىڭغا ئەگەشكەن ئاياللر يىراقتا تۇرۇپ بۇ ئىالرنى كۆردى‪.‬‬ ‫‪50‬ئۇ يەردە يۈسۈپ ئىسىملىك بىر كىاى بار ئىدى ‪.‬ئۇ ياخاى ئادەم ۋە ھەققانىي ئادەم ئىدى‪.‬‬ ‫( ‪51‬ئۇمۇ ئۇلرنىڭ نەسىھىتى ۋە ئىالىرىغا قوشۇلمىدى ؛ )ئۇ يەھۇدىيلرنىڭ شەھىرى ئارىماتايالىق بولۇپ ‪ ،‬ئۇمۇ خۇدانىڭ پادىااھلىقىنى‬ ‫ساقلىغان‪.‬‬ ‫‪52‬بۇ ئادەم پىلتۇسنىڭ قېاىغا بېرىپ ‪ ،‬ھەزرىتى ئەيسانىڭ جەسىتىنى تىلىدى‪.‬‬ ‫‪53‬ئۇنى چۈشۈرۈپ ‪ ،‬رەخت بىلەن ئوراپ ‪ ،‬تاشتىن ئويۇلغان قەبرىگە قويدى‪.‬‬ ‫‪54‬ئۇ كۈنى تەييارلىق بولۇپ ‪ ،‬دەم ئېلىش كۈنى يېتىپ كەلدى‪.‬‬ ‫‪55‬ئۇنىڭ بىلەن بىللە جەلىلىيە ئۆلكىسىدىن كەلگەن ئاياللرمۇ كەينىدىن ئەگىاىپ ‪ ،‬قەبرىنى ۋە ئۇنىڭ جەسىتىنىڭ قانداق قويۇلغانلىقىنى‬ ‫كۆردى‪.‬‬ ‫‪56‬ئۇلر قايتىپ كېلىپ ‪ ،‬تېتىتقۇ ۋە مەلھەم تەييارلىدى ‪.‬ھەمدە دەم ئېلىش كۈنىنى بۇيرۇق بويىچە دەم ئالدى‪.‬‬ ‫‪24‬باب‬‫‪1‬ھەپتىنىڭ بىرىنچى كۈنى ‪ ،‬ئۇلر ئەتىگەندىل ‪ ،‬ئۇلر تەييارلىغان تېتىتقۇلرنى ۋە بەزى كىاىلەرنى بىللە ئېلىپ قەبرىگە كەلدى‪.‬‬ ‫‪2‬ئۇلر تاشنىڭ قەبرىدىن ئۆرۈلۈپ كەتكەنلىكىنى بايقىدى‪.‬‬ ‫‪3‬ئۇلر كىرىپ ‪ ،‬رەببىمىز ئەيسانىڭ جەسىتىنى تاپالمىدى‪.‬‬ ‫‪4‬ئۇ يەردە گاڭگىراپ قالغاندا ‪ ،‬ئىككى كىاى پارقىراق كىيىملەرنى كىيىپ ئۇلرنىڭ يېنىدا تۇردى‪.‬‬ ‫‪5‬ئۇلر قورقۇپ ‪ ،‬يەرگە باش ئېگىپ ‪ ،‬ئۇلرغا ‪: -‬نېمىاقا ئۆلۈكلەر ئارىسىدا تىرىكلەرنى ئىزدەيسىلەر؟‬


‫لۇقا‬

‫‪6‬ئۇ بۇ يەردە ئەمەس ‪ ،‬بەلكى تىرىلدى ‪.‬ئۇ جەلىلىيە ئۆلكىسىدە سىزگە قانداق سۆزلىگەنلىكىنى ئېسىڭىزدە تۇتۇڭ‪.‬‬ ‫‪7‬ئىنسانئوغلى گۇناھكارلرنىڭ قولىغا تاپاۇرۇلۇشى ‪ ،‬كرېستكە مىخلىنىاى ۋە ئۈچىنچى كۈنى تىرىلىاى كېرەك‪.‬‬ ‫‪8‬ئۇلر ئۇنىڭ سۆزلىرىنى ئېسىگە ئالدى‪.‬‬ ‫‪9‬قەبرىدىن قايتىپ كېلىپ ‪ ،‬بۇ ئىالرنىڭ ھەممىسىنى ئون بىر كىاىگە ۋە باشقا كىاىلەرگە سۆزلەپ بەردى‪.‬‬ ‫‪10‬بۇ ئىالرنى ئەلچىلەرگە سۆزلەپ بەرگەن مەجدەللىك مەريەم ‪ ،‬يوئاننا ۋە ياقۇپنىڭ ئانىسى مەريەم ۋە ئۇلر بىلەن بىللە بولغان باشقا‬ ‫ئاياللر ئىدى‪.‬‬ ‫‪11‬ئۇلرنىڭ سۆزى ئۇلرغا قۇرۇق چۆچەكتەك تۇيۇلدى ‪ ،‬ئۇلر ئىاەنمىدى‪.‬‬ ‫‪12‬پېترۇس ئورنىدىن تۇرۇپ ‪ ،‬قەبرىگە يۈگۈردى ‪.‬ھەمدە ئېگىلىپ تۇرۇپ ‪ ،‬ئۆزى قويغان كەندىر كىيىملەرنى كۆرۈپ ‪ ،‬يۈز بەرگەن‬ ‫ئىالرغا ھەيران بولۇپ كېتىپ كەتتى‪.‬‬ ‫‪13‬شۇ كۈنى ‪ ،‬ئۇلرنىڭ ئىككىسى شۇ كۈنى ئېرۇسالىمدىن كەلگەن ئوتتۇز چاقىرىم يىراقلىقتىكى ئېممۇس دېگەن يېزىغا باردى‪.‬‬ ‫‪14‬ئۇلر يۈز بەرگەن بۇ ئىالرنىڭ ھەممىسىنى سۆزلەپ بەردى‪.‬‬ ‫‪15‬ئۇلر بىر يەرگە جەم بولۇپ پىكىر يۈرگەندە ‪ ،‬ھەزرىتى ئەيسا ئۆزى يېقىنلىاىپ ‪ ،‬ئۇلر بىلەن بىللە باردى‪.‬‬ ‫‪16‬ئۇلرنىڭ كۆزلىرى ئۇنى تونۇمايتتى‪.‬‬ ‫‪17‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇلرغا ‪: -‬يول يۈرگەندە ‪ ،‬قايغۇرغان چېغىڭلردا بىر‪-‬بىرىڭلرغا قانداق ئالقە قىلىسىلەر؟‬ ‫‪18‬ئۇلرنىڭ بىرىنىڭ ئىسمى كلېئوپاس بولۇپ ‪ ،‬ئۇنىڭغا مۇنداق جاۋاب بەردى ‪: -‬سەن پەقەت يېرۇسالېمدا يات ئادەم ‪ ،‬بۇ كۈنلەردە ئۇ يەردە‬ ‫يۈز بېرىدىغان ئىالرنى بىلمەمسەن؟‬ ‫‪19‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇلرغا ‪: -‬نېمە ئىش؟ ھەزرىتى ئەيسا ئۇنىڭغا ‪: -‬ناسىرەلىك ئەيسا ھەققىدە ‪ ،‬ئۇ خۇدا ۋە پۈتۈن خەلق ئالدىدا سۆز ۋە‬ ‫سۆزدە كۈچلۈك پەيغەمبەر ئىدى‪.‬‬ ‫‪20‬باش روھانىيلر ۋە ھۆكۈمدارلىرىمىز ئۇنى قانداق قىلىپ ئۆلۈمگە ھۆكۈم قىلدى ۋە كرېستكە مىخلىدى‪.‬‬ ‫‪21‬ئەمما بىز ئۇنىڭ ئىسرائىلىيەنى قۇتۇلدۇرىدىغان ئادەم ئىكەنلىكىگە ئىاىنەتتۇق ‪.‬بۇلرنىڭ ھەممىسىدىن باشقا ‪ ،‬بۈگۈن بۇ ئىالرنىڭ يۈز‬ ‫بەرگەن ئۈچىنچى كۈنى‪.‬‬ ‫‪22‬ھەئە ‪ ،‬شىركىتىمىزدىكى بەزى ئاياللرمۇ قەبرىگە بالدۇر كەلگەن بىزنى ھەيران قالدۇردى‪.‬‬ ‫‪23‬ئۇلر ئۇنىڭ جەسىتىنى تاپالمىغاندىن كېيىن ‪ ،‬كېلىپ ‪ ،‬پەرىاتىلەرنىڭ ئۇنىڭ ھاياتلىقىنى ئېيتقانلىقىنى كۆرگەنلىكىنى ئېيتتى‪.‬‬ ‫‪24‬بىز بىلەن بىللە بولغانلرنىڭ بەزىلىرى قەبرىگە بېرىپ ‪ ،‬ئاياللر ئېيتقاندەك تاپتى ‪.‬لېكىن ‪ ،‬ئۇلر ئۇنى كۆرمىدى‪.‬‬ ‫‪25‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇلرغا ‪: -‬ئەي ئەخمەقلەر ‪ ،‬پەيغەمبەرلەرنىڭ ئېيتقانلىرىنىڭ ھەممىسىگە ئىاەنمەڭلر‪.‬‬ ‫‪26‬مەسىھ بۇ ئىالرغا دۇچار بولۇپ ‪ ،‬ئۇنىڭ شان‪-‬شەرىپىگە كىرىاى كېرەك ئەمەسمۇ؟‬ ‫‪27‬مۇسا ۋە بارلىق پەيغەمبەرلەردىن باشلپ ‪ ،‬ئۇ مۇقەددەس يازمىلردا ئۆزىگە مۇناسىۋەتلىك ئىالرنى ئۇلرغا چۈشەندۈردى‪.‬‬ ‫‪28‬ئۇلر قەيەرگە بارسا شۇ يېزىغا يېقىنلشتى ‪.‬ئۇ خۇددى تېخىمۇ يىراقلپ كەتكەندەك قىلدى‪.‬‬ ‫‪29‬لېكىن ‪ ،‬ئۇلر ئۇنىڭغا ‪:‬ئۇ ئۇلر بىلەن بىللە تۇرۇشقا كىردى‪.‬‬ ‫‪30‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇلر بىلەن بىللە گۆش يېگەندە ‪ ،‬نان ئېلىپ ‪ ،‬ئۇنىڭغا بەخت تىلەپ ‪ ،‬تورمۇزلپ بەردى‪.‬‬ ‫‪31‬ئۇلرنىڭ كۆزلىرى ئېچىلىپ ‪ ،‬ئۇنى تونۇدى ‪.‬ئۇ ئۇلرنىڭ كۆزلىرىدىن غايىب بولدى‪.‬‬ ‫‪32‬ئۇلر بىر‪-‬بىرىگە« ‪:‬يولدا بىز بىلەن پاراڭلشقاندا ‪ ،‬ئۇ بىزگە مۇقەددەس يازمىلرنى ئاچقاندا ‪ ،‬يۈرىكىمىز ئىچىمىزدە كۆيمىدىمۇ؟ »دېدى‪.‬‬ ‫‪33‬شۇ كۈنى ئورنىدىن تۇرۇپ ‪ ،‬يېرۇسالېمغا قايتىپ كېلىپ ‪ ،‬ئون بىر كىاىنىڭ ۋە ئۇلر بىلەن بىللە بولغانلىقىنى كۆردى‪.‬‬ ‫‪34‬پەرۋەردىگار ھەقىقەتەن تىرىلدى ۋە سىمونغا كۆرۈندى‪.‬‬ ‫‪35‬ئۇلر يولدا نېمە ئىش بولغانلىقىنى ۋە ناننى سۇندۇرۇشتا ئۇلرنىڭ قانداق تونۇلغانلىقىنى سۆزلەپ بەردى‪.‬‬ ‫‪36‬ئۇلر سۆزلەۋاتقاندا ‪ ،‬ھەزرىتى ئەيسا ئۆزى ئۇلرنىڭ ئارىسىدا تۇرۇپ ‪ ،‬ئۇلرغا ‪: -‬ئامانلىق بولسۇن!‬ ‫‪37‬لېكىن ئۇلر قورقۇپ ‪ ،‬قورقۇپ كەتتى ۋە ئۇلر روھنى كۆرگەن دەپ ئويلىدى‪.‬‬ ‫‪38‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇلرغا ‪: -‬نېمىاقا ئاۋارە بولىسىز؟ نېمىاقا قەلبىڭىزدە ئوي پەيدا بولىدۇ؟‬ ‫‪39‬قولۇم ۋە پۇتۇمنىڭ مانا بۇ مېنىڭ ئۆزۈم ئىكەنلىكىمنى كۆرۈڭ ‪.‬چۈنكى ‪ ،‬مېنى كۆرگەندەك روھنىڭ گۆش ۋە سۆڭەك يوق‪.‬‬ ‫‪40‬ھەزرىتى ئەيسا بۇ سۆزلەرنى قىلىپ ‪ ،‬قوللىرىنى ۋە پۇتلىرىنى كۆرسەتتى‪.‬‬ ‫‪41‬ئۇلر خۇشاللىقىغا ئىاەنمەي ‪ ،‬ھەيران قېلىاتى ‪.‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇلرغا ‪: -‬بۇ يەردە گۆش بارمۇ؟‬ ‫‪42‬ئۇلر ئۇنىڭغا بىر پارچە پىاۇرۇلغان بېلىق ۋە ھەسەل ھەرىسى بەردى‪.‬‬ ‫‪43‬ئۇنى ئېلىپ ‪ ،‬ئۇلرنىڭ ئالدىدا تاماق يېدى‪.‬‬ ‫‪44‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇلرغا مۇنداق دېدى ‪: -‬بۇ مەن سىلەر بىلەن بىللە بولغان چېغىمدا ‪ ،‬مۇسا پەيغەمبەرنىڭ تەۋرات قانۇنىدا ‪،‬‬ ‫پەيغەمبەرلەر ۋە زەبۇردا يېزىلغان بارلىق ئىالرنىڭ ئەمەلگە ئېاىاى ئۈچۈن ئېيتقان سۆزلىرىم ‪.‬مەن توغرۇلۇق‪.‬‬ ‫‪45‬ئاندىن ‪ ،‬ئۇ ئۇلرنىڭ چۈشىنىاىنى ئاچتى‪.‬‬ ‫‪46‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇلرغا مۇنداق دېدى ‪: -‬مۇقەددەس يازمىلردا مۇنداق يېزىلغان« ‪:‬مەسىھنىڭ ئازاب‪-‬ئوقۇبەت چېكىاى ۋە ئۈچىنچى‬ ‫كۈنى ئۆلۈمدىن تىرىلىاى كېرەك‪».‬‬ ‫‪47‬بۇ تەۋبە ۋە گۇناھلرنىڭ كەچۈرۈم قىلىنىاى يېرۇسالېمدىن باشلپ بارلىق مىللەتلەر ئارىسىدا ئۇنىڭ نامىدا تەشۋىق قىلىنىاى كېرەك‪.‬‬ ‫‪48‬سىلەر بۇ ئىالرنىڭ گۇۋاھچىسى‪.‬‬ ‫‪49‬مانا ‪ ،‬مەن ئاتامنىڭ ۋەدىسىنى سىلەرگە ئەۋەتىمەن ‪.‬لېكىن ‪ ،‬يۇقىرىدىن كۈچ‪-‬قۇۋۋەتكە ئېرىاكۈچە ‪ ،‬يېرۇسالېم شەھىرىدە تۇرۇڭلر‪.‬‬ ‫‪50‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇلرنى بەيتانىياغا ئېلىپ باردى ‪.‬ئۇ قولىنى كۆتۈرۈپ ئۇلرغا بەخت تىلىدى‪.‬‬ ‫‪51‬ھەزرىتى ئەيسا ئۇلرغا بەخت تىلىگەندە ‪ ،‬ئۇلردىن ئايرىلدى ۋە ئاسمانغا كۆتۈرۈلدى‪.‬‬ ‫‪52‬ئۇلر ئۇنىڭغا سەجدە قىلىپ ‪ ،‬خۇشال ھالدا يېرۇسالېمغا قايتىپ كەلدى‪.‬‬


‫لۇقا‬

‫‪53‬ئۇلر دائىم ئىبادەتخانىدا تۇرۇپ ‪ ،‬خۇدانى مەدھىيىلەپ ۋە ئۇنىڭغا بەخت تىلىدى ‪.‬ئامىن‪.‬‬


Turn static files into dynamic content formats.

Create a flipbook