قولدا گۈرۈچ ئۆستۈرۈش ئۇسۇلى :قەدەممۇ-قەدەم )ئېكىشتىن ھوسۇل يىغىشقىچە بولغان تېرىقچىلىق جەريانى( ،ئېغىر ئەمگەكتىن ،دېھقانچىلىقتىن نەررەتلەنمەالر بۇنى ئەڭ ئالىي خۇدا بەلگىلىگەن .ۋاكلېسىئاستىكۇس 7:15
،ئاق گۈرۈچنى پۈتۈنلەي قولدا ئىشلەپچىقىرىش — بىر سىقىم ئۇرۇقدىن تارتىپ تەخسىڭىزدىكى تەييار دانغىچە — ئەنئەنىۋى .ئەمگەك تەلەپ قىلىدىغان جەريان بولۇپ ،گۈرۈچ تۈرىگە ئاساسەن تەخمىنەن 3ئايدىن 5ئايغىچە ۋاقىت كېتىدۇ
.1ئۇرۇق تەياارلش ۋە مايسا يېتىشتۈرۈش
.تېرىشتىن بۇرۇن ،ئۇرۇقىڭىزنىڭ ساالم ۋە مايسا چىقىرىشقا تەييار ئىكەنلىكىگە كاپالەتلىك قىلىشىڭىز كېرەك ،سۇ ئۈستىدە سىناق قىلىش :گۈرۈچ ئۇرۇقىنى بىر چېلەك پاكىز سۇاا )ياكى تۇزلۇق سۇاا( چىلپ قويۇڭ .ئارىلشتۇرۇپ ئۈستىگە چىقىپ قالغان ئۇرۇقلرنى تاشلىۋېتىڭ ،چۈنكى ئۇلر بوش ياكى بوش .ئاستىغا چۆكۈپ كەتكەن ساالم ئۇرۇقلرنى .ساقلپ قويۇڭ
1
ئەڭ ئالىي خۇدانىڭ بەلگىلىگەن ئېغىر ئەمگەكتىن ۋە دېھقانچىلىقتىن نەررەتلەنمەالر .ۋاكلېسىئاستىك 7:15
ىىلپ قويۇش ۋە ئېنكۇباتسىاە قىلىش :ساالم ئۇرۇقلرنى 24سائەت تازا سۇاا چىلپ قويۇڭ .ئاندىن سۈيىنى سۈزۈپ ،نەم ئۇرۇقلرنى سايىلىق قاچىغا سېلىڭ ياكى نەم خالتىغا ئوراپ ،ئۇلر ئالدىن مايسا چىققۇچە يەنە 24سائەتتىن 36سائەتكىچە ساقلڭ ).كىچىك ئاق يىلتىزلر چىقىشقا باشليدۇ(
.2يەر تەياارلش ۋە تىكىش
.گۈرۈچ دەسلەپكى باسقۇچتا سۇ ۋە تۇپراقنى ئېھتىياتچانلىق بىلەن باشقۇرۇشنى تەلەپ قىلىدۇ .كۆىەت يېتىشتۈرۈش ئورنى :ئاساسلىق تېرىش كۆلىمىڭىزنىڭ تەخمىنەن ئوندىن بىر قىسمىدەك كىچىك بىر پارچە تۇپراق قالدۇرۇڭ ،كۆچەت يېتىشتۈرۈش ئۈچۈن ،ئالدىن مايسا چىقاراان ئۇرۇقلرنى بۇ نەم ئۇرۇق يېتىشتۈرۈش ئورنىنىڭ ئۈستىگە تەكشى چېچىپ .يەر ھەيدەڭ ،تۈزلەڭ ۋە چېچىڭ نىكتا تەخمىنەن 20كۈندىن 25كۈنگىچە ئۆسكەندە ،ئاساسلىق ئېتىزىڭىزنى том2ئاساسلىق ئېتىز تەياارلىقى :كۆچەتلىرىڭىز پى ،دىن 3قېتىمغىچە ھەيدەڭ ۋە تۇپراقنى ئاادۇرۇڭ .ئېتىزاا بىر نەچچە سانتىمېتىر سۇ قۇيۇپ ،تۇپراقنى كۆلچەك قىلىپ )يۇمشاق .سىلىق ليغا ئارىلشتۇرۇپ( سۇنى ساقلپ قېلىش ئۈچۈن ئەتراپىغا پەس لي تاملىرى )توسما( ياساڭ كۆىۈرۈش 20 :كۈنلۈك كۆچەتلەرنى كۆچەتخانىدىن ئاستا-ئاستا ئېلىپ چىقىپ ،يىلتىزىدىكى لينى يۇيۇپ ،باالڭ .كۆلچەكلىك ئاساسلىق ئېتىزاا كىرىپ ،ھەر بىر »تەپ«كە قولدا 2دىن 3گىچە كۆچەتنى ليغا تىقىپ ،ئارىلىقىنى تەخمىنەن 20سانتىمېتىر .قويۇڭ
.3زىرائەت باشقۇرۇش ۋە ھوسۇل يىغىش
سۇاىرىش ۋە ئوت-ىۆرلەرنى يوقىتىش :ئۆسۈملۈك ئۆسۈش مەزگىلىدە ئېتىزدا سۇنىڭ سەۋىيەسىنى 2سانتىمېتىردىن 5 سانتىمېتىراىچە ساقلڭ ،بۇ ئوت-چۆپلەرنىڭ ئۆسۈشىنى تەبىئىي ھالدا توسىدۇ .ئەگەر ئوت-چۆپلەر پەيدا بولسا ،كۆچۈرگەندىن .كېيىنكى 3ۋە 5ھەپتىدىن كېيىن قولدا يۇلۇۋېتىڭ
2
ئەڭ ئالىي خۇدانىڭ بەلگىلىگەن ئېغىر ئەمگەكتىن ۋە دېھقانچىلىقتىن نەررەتلەنمەالر .ۋاكلېسىئاستىك 7:15
،سۇ ىىقىرىش :ھوسۇل يىغىشتىن تەخمىنەن 7دىن 10كۈن بۇرۇن ،يەنى دانلر ئالتۇن رەڭگە كىرىپ ،ئېتىز تەييار بولغاندا .تۇپراقنىڭ قۇرۇپ كېتىشى ئۈچۈن ئېتىزدىكى قالغان سۇنىڭ ھەممىسىنى سۇ چىقىرىۋېتىش كېرەك ھوسۇل يىغىش :دانلرنىڭ تەخمىنەن 85-80%ى سامان رەڭگىگە كىرگەندە ،قول ئوراىقى بىلەن پىشقان گۈرۈچ اولىنى يەر ،يۈزىدىن تەخمىنەن 15سانتىمېتىردىن 25سانتىمېتىراىچە ئېگىزلىكتە كېسىڭ .كېسىلگەن اوللرنى قىسقا ۋاقىت قۇياشقا قويۇپ .ئازراق قۇرۇتۇڭ
.4دان ئۇۋىلش ،قۇرۇتۇش ۋە قولدا ئۇۋىلش
شال )قاتتىق پوستى بىلەن ئورالغان قوپال گۈرۈچ( قالىدۇ .بۇنى يېيىشكە بولىدىغان ئاق گۈرۈچكە ئايلندۇرۇش ئۈچۈن ئۈچ :ئاخىرقى قەدەم تەلەپ قىلىنىدۇ دان ئۇۋىلش :دانلرنى ساماندىن قولدا ئايرىڭ .بۇنى قىلىش ئۈچۈن ،دان اولىنى تۇتۇپ ،ياااچ دان ئۇۋىلش ماشىنىسىغا ياكى .چوڭ ياااچ قۇتىنىڭ ئىچىگە قاتتىق ئۇرۇڭ قېزىش ۋە قۇرۇتۇش :شاماللىق كۈندە ئېزىلگەن دانلرنى ئېگىزلىكتىن تۆكۈڭ ياكى ياپىلق توقۇلغان سېۋەت ئىشلىتىپ ،شامال ،يېنىك سامان ،چاڭ-توزان ۋە بوش دانلرنى ئۇچۇرۇۋېتىڭ .پاكىز شالنى گىلەم ياكى پاكىز بېتون يەرگە 2دىن 3كۈنگىچە قويۇپ .نەملىك مىقدارى تەخمىنەن 14-13%كە چۈشكۈچە دائىم ئايلندۇرۇڭ ،قولدا ئۇۋىلش )ئۇۋىلش( :قۇرۇتۇلغان شالنى چوڭقۇر ياااچ ياكى تاش ھاۋانچىغا سېلىڭ .ئېغىر ياااچ دانىچى ئىشلىتىپ دانلرنى رېتىملىق ئۇۋىلڭ .دانلر ،دانىچى ۋە ھاۋانچى ئوتتۇرىسىدىكى سۈركىلىش قاتتىق سىرتقى پوستىنى يېرىپ ،ئىچكى كېپەك .قەۋىتىنى سۈرتۈۋېتىدۇ ئاخىرقى تازىلش :ۋاقتى-ۋاقتىدا ئۇۋۇلغان ئارىلشمىنى قوشۇق بىلەن ئېلىپ ،پاكىز ،سىلىقلنغان ئاق گۈرۈچ دانلىرىنى قالغان .ئەخلەتلەر ياكى سۇنۇق پارچىلردىن ئايرىۋېتىش ئۈچۈن سوقۇش تەخسىڭىزنى ئىشلىتىڭ
گۈرۈىنىڭ دۇنااۋى ئاشلىق بىخەتەرلىكىدىكى مۇھىم رولى گۈرۈچ پەقەت ئاساسلىق يېمەكلىكلەردىن كۆپ نەرسە ئەمەس؛ ئۇ دۇنياۋى ئاشلىق بىخەتەرلىكى ،ئىقتىسادىي مۇقىملىق ۋە ،ئىجتىمائىي پاراۋانلىقنىڭ ئاساسىي تۈۋرۈكى .دۇنيا نوپۇسىنىڭ يېرىمىدىن كۆپرەكىنى يېمەكلىك بىلەن تەمىنلەش ،ئۇنىڭ سېتىلىشى باھاسى ۋە ئىشلەپچىقىرىش مۇقىملىقى مىلياردلىغان كىشىلەرنىڭ ئاچلىق ۋە نامراتلىقتىن قۇتۇلليدىغان-قاللمايدىغانلىقىنى بىۋاسىتە .بەلگىلەيدۇ
3
ئەڭ ئالىي خۇدانىڭ بەلگىلىگەن ئېغىر ئەمگەكتىن ۋە دېھقانچىلىقتىن نەررەتلەنمەالر .ۋاكلېسىئاستىك 7:15
كالورىاە ۋە ئوزۇقلۇققا زور دەرىجىدە تايىنىش 1. دۇنااۋى تەسىر دائىرىسى :دۇناا مىقااسىدا 3مىلاارد 500مىلاوندىن ئارتۇق ئادەم -ئاساسلىقى ئاسىيادا ،ئەمما ئافرىقا ۋە لتىن ئامېرىكىسىنىڭ بىر قىسىم رايونلىرىدا باراانسېرى كۆپىيىۋاتقان -كۈندىلىك كالورىيە ئىستېمالىنىڭ كەم دېگەندە 20%نى گۈرۈچكە .تايىنىدۇ ئېنېرگىاە ئاساسى :گۈرۈچ قويۇق كاربون سۇ بىرىكمىلىرىنىڭ مەنبەسى بولۇش سۈپىتى بىلەن ،دەرھال ۋە قوليلىق ئېنېرگىيە بىلەن .تەمىنلەيدۇ ،بۇ ئۇنى كۆپ خىل يېمەكلىك تاللشلىرى چەكلىك بولغان تۆۋەن كىرىملىك نوپۇس ئۈچۈن ئىنتايىن مۇھىم قىلىدۇ مىكرو ئوزۇقلۇق روتېنسىاالى :ئاساسىي ئېنېرگىيەدىن باشقا ،بىئولوگىاىلىك كۈىەيتىلگەن گۈرۈچ )مەسىلەن ،ۋىتامىن ۋە مىنېرال ماددىلرنى كۆپەيتىش ئۈچۈن يېتىشتۈرۈلگەن ياكى ليىھەلەنگەن سورتلر( قاتارلىق زامانىۋى تەرەققىياتلر گۈرۈچنىڭ يوشۇرۇن .ئاچلىق ۋە ئوزۇقلۇق كەمچىللىكىگە قارشى تۇرۇشتىكى رولىنى گەۋدىلەندۈرىدۇ
ئىقتىسادىي تۇرمۇش ۋە يېزا مۇقىملىقى 2. كىچىك دېھقانلرنىڭ دېھقانچىلىقى :گۈرۈچ تېرىش دۇنيادىكى يۈز مىليونلىغان كىچىك دېھقانلرنىڭ ئاساسلىق كىرىم ۋە ئىشقا .ئورۇنلىشىش مەنبەسى بولۇپ ،ئۇلرنىڭ كۆپىنچىسى كىچىك يەرلەردە تىجارەت قىلىدۇ يېزا ئىقتىسادى :ئاساسلىق ئىشلەپچىقىرىش رايونلىرىدا ،پۈتۈن يەرلىك ئىقتىساد -گۈرۈچ تېرىش ،يىغىش ،ئۇۋۇلش ،توشۇش ۋە .پارچە سېتىش قاتارلىق -گۈرۈچ قىممەت زەنجىرى ئەتراپىدا ئايلىنىدۇ دۇنااۋى سودا :گۈرۈچ خەلقئارادا كۆپ سودا قىلىنىدىغان تاۋار بولۇپ ،ئاساسلىق تەمىنلىگۈچىلەرنىڭ ئېكسپورت مىقدارىنىڭ .ئۆزگىرىشى دۇنيا ئاشلىق بازىرىنىڭ مۇقىملىقىغا بىۋاسىتە تەسىر كۆرسىتىدۇ
ئىجتىمائىي-سىااسىي مۇقىملىق ۋە باھانى كونترول قىلىش 3. ،ئاشلىق كرىزىسىنىڭ ئالدىنى ئېلىش :گۈرۈچ شەھەر ۋە يېزا ئىشچىلر سىنىپىدىكى ئاھالىلەرنىڭ ئاساسلىق يېمەكلىك تۈرى بولغاچقا .ئۇنىڭ باھاسىنىڭ تۇيۇقسىز ئۆرلىشى دەرھال ئاشلىق بىخەتەرلىكى مەسىلىسى ۋە پۇل پاخاللىقىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ رۇقرالرنىڭ قاليمىقانچىلىقىدىن ساقلىنىش :تارىخ قايتا-قايتا ئىسپاتلىغانكى ،گۈرۈچ بازىرىنىڭ ئۆزگىرىشچانلىقى ۋە ئېغىر كەمچىللىك كەڭ كۆلەمدە ئىجتىمائىي مۇقىمسىزلىق ۋە نارازىلىقلرنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ .شۇڭا ،ھۆكۈمەتلەر گۈرۈچنى .ئىستراتېگىيىلىك دۆلەت مۈلكى دەپ قارايدۇ ،دائىم دۆلەت زاپىسىنى ساقليدۇ ۋە ئېكسپورتنى تەڭشەپ ،ئىچكى نوپۇسنى قوادايدۇ
گۈرۈچ بىخەتەرلىكى دۇچ كېلىۋاتقان ئاساسلىق بېسىملر 4. :كېلەچەكتە گۈرۈچ بىخەتەرلىكىنى ساقلش مىسلى كۆرۈلمىگەن توسالغۇلراا دۇچ كەلمەكتە كىلىمات ئۆزگىرىشى :ئېغىر ھاۋارايى ۋەقەلىرى ،ئالدىن پەرەز قىلغىلى بولمايدىغان مۇسسون يامغۇرلىرى ،تېمپېراتۇرىنىڭ ئۆرلىشى ۋە دېڭىز سەۋىيەسىنىڭ ئۆرلىشى گۈرۈچ ئىشلەپچىقىرىدىغان مۇھىم دەريا دېلتىلىرىغا )مەسىلەن ،مېكوڭ دېلتىسى( تەھدىد .سالىدۇ سۇ قىسلىقى :ئەنئەنىۋى شالچىلىق سۇنى ئىنتايىن كۆپ ئىشلىتىدۇ .يەر ئاستى سۈيىنىڭ مىقدارىنىڭ تۆۋەنلىشى ۋە قۇرااقچىلىقنىڭ .ئېغىرلىشىشى ھازىرقى سۇاىرىش ئۇسۇللىرىنىڭ داۋاملىشىشىنى قىيىنلشتۇرۇۋاتىدۇ نورۇسنىڭ ئېشىشى :دۇنيانىڭ ئاشلىق ئېھتىياجى داۋاملىق ئېشىپ بېرىۋاتىدۇ ،شۇڭا تېرىلغۇ يەرلەرنىڭ ئازىيىشىدىن كېلىپ چىققان .ھوسۇلنى ئاشۇرۇش ئۈچۈن ئۈزلۈكسىز يېزا ئىگىلىكىدە يېڭىلىق يارىتىشنى تەلەپ قىلىدۇ
4