Debora, Barak, ne Yael Atemmufoɔ 4 1 Na Israelfoɔ san yɛɛ bɔne wɔ AWURADE ani so, berɛ a Ehud wuiɛ no. 2 Na AWURADE tɔn wɔn hyɛɛ Kanaan hene Yabin a ɔdii hene wɔ Hasor no nsa; na n’asraafoɔ panin ne Sisera a ɔte Amanaman mu Haroset. 3 Na Israelfoɔ su frɛɛ AWURADE, ɛfiri sɛ na ɔwɔ dadeɛ nteaseɛnam ahankron; na mfeɛ aduonu no, ɔhyɛɛ Israelfoɔ so denneennen. 4 Na Debora a ɔyɛ odiyifoɔ yere Lapidot yere na ɔbuu Israel atɛn saa berɛ no. 5 Na ɔtenaa Debora mmɛdua ase wɔ Rama ne Betel ntam wɔ Efraim bepɔ so, na Israelfoɔ baa ne nkyɛn sɛ wɔrebɛbu atɛn. 6 Na ɔsoma ma wɔkɔfrɛɛ Abinoam ba Barak fi Kedesnaftali, na ɔka kyerɛɛ no sɛ: AWURADE Israel Nyankopɔn ahyɛ sɛ: Kɔ na kɔ Tabor bepɔ so, na fa Naftalifoɔ ne Sebulonfoɔ mmarima mpem du ka wo ho? 7 Na mɛtwe Sisera a ɔyɛ Yabin asraafoɔ sahene ne ne nteaseɛnam ne ne dɔm bɛba asubɔnten Kison ho; na mede no bɛhyɛ wo nsa. 8 Na Barak ka kyerɛɛ no sɛ: Sɛ wo ne me kɔ a, ɛnneɛ mɛkɔ; 9 Na ɔkaa sɛ: Me ne wo bɛkɔ. ɛfiri sɛ AWURADE bɛtɔn Sisera ahyɛ ɔbaa nsa. Na Debora sɔre ne Barak kɔɔ Kedes. 10 Na Barak frɛɛ Sebulon ne Naftali kɔɔ Kedes; na ɔne mmarima mpem du kɔɔ ne nan ase, na Debora ne no foroe. 11 Na Kenini Heber a ofi Mose asew Hobab mma mu no atwa ne ho afi Kenifoɔ ho, na wasisi ne ntomadan wɔ Zaanaim asasetaw a ɛda Kedes ho no so. 12 Na wɔkyerɛɛ Sisera sɛ Abinoam ba Barak aforo akɔ Tabor bepɔ so. 13 Na Sisera boaboaa ne nteaseɛnam nyinaa ano, dade nteaseɛnam ahankron ne nnipa a wɔka ne ho nyinaa, fi Amanaman mu Haroset kosii Kison asubɔnten ho. 14 Na Debora ka kyerɛɛ Barak sɛ: Sɔre; na da a AWURADE de Sisera ahyɛ wo nsa ni, na AWURADE ankɔ w’anim anaa? Enti Barak sian fii Tabor bepɔw so, na mmarima mpem du dii n’akyi.
1
Debora, Barak, ne Yael
15 Na AWURADE de nkrantɛ ano twitwiw Sisera ne ne nteaseɛnam nyinaa ne n’asraafoɔ nyinaa wɔ Barak anim. enti Sisera firii ne teaseɛnam no so sii fam, na ɔde ne nan dwane. 16 Na Barak tiw nteaseɛnam ne asafo no akyi koduu Amanaman mu Haroset, na Sisera dɔm nyinaa hwehwee nkrante ano. na ɔbarima biara nni hɔ a aka. 17 Nanso Sisera de ne nan guan kɔɔ Keni Heber yere Yael ntamadan mu, ɛfiri sɛ na asomdwoeɛ baa Hasorhene Yabin ne Kenini Heber fie ntam. 18 Na Yael firii adi sɛ ɔrekɔhyia Sisera, na ɔka kyerɛɛ no sɛ: Me wura, san bra me nkyɛn; nsuro. Na ɔdanee ne ho kɔhyɛɛ ntomadan no mu no, ɔde atadeɛ kataa ne ho. 19 Na ɔka kyerɛɛ no sɛ: Mesrɛ wo, ma me nsuo kakra ma mennom; ɛfiri sɛ sukɔm de me. Na obuee nufusu toa bi maa no nomee, na ɔkataa ne ho. 20 Ɔsan ka kyerɛɛ no sɛ: Gyina ntamadan no pon ano, na ɛbɛba sɛ obi bɛba abɛbisa wo abɛka sɛ: Obi wɔ ha? sɛ wobɛka sɛ: Dabi. 21 Ɛnna Yael Heber yere faa ntomadan no mu nnadewa, na ɔfaa hama wɔ ne nsam, na ɔkɔɔ ne nkyɛn brɛoo, na ɔde nnadewa no guu n’asen mu de kyekyeree fam, ɛfiri sɛ na wada denneennen na wabrɛ. Enti owui. 22 Na hwɛ, berɛ a Barak retaa Sisera akyi no, Yael firii adi bɛhyiaa no, na ɔka kyerɛɛ no sɛ: Bra na mɛkyerɛ wo onipa a worehwehwɛ no no. Na ɔduruu ne ntomadan mu no, hwɛ, Sisera da hɔ a wawu, na nnadewa no wɔ n’asɔredan mu. 23 Saa da no, Onyankopɔn brɛɛ Kanaan hene Yabin ase wɔ Israelfoɔ anim. 24 Na Israelfoɔ nsa dii nkonim, na wɔdii Kanaan hene Yabin so kɔsii sɛ wɔsɛee Kanaan hene Yabin.
Atemmufoɔ 5. 1 Afei saa da no, Debora ne Abinoam ba Barak too dwom sɛ: 2 Monyi AWURADE ayɛ wɔ Israel aweredi, berɛ a ɔman no fi wɔn pɛ mu de wɔn ho bɔɔ afɔreɛ no ho. 3 Mo ahene, montie; Mo mmapɔmma, monyɛ aso; Me, mɛto dwom ama AWURADE; Mɛto ayeyi dwom ama AWURADE Israel Nyankopɔn. 4 AWURADE, berɛ a wofirii Seir kɔeɛ, berɛ a wofirii Edom wuram no, asase wosowee, na ɔsoro guu fam, na mununkum nso tɔɔ nsuo. 5 Mmepɔw no nwene firii AWURADE anim, na Sinai mpo firii AWURADE Israel Nyankopɔn anim. 6 Anat ba Samgar bere so no, Yael bere so no, na obiara nni akwan no so, na na akwantufo no fa akwan ho. 7 Nkuraasefoɔ no gyaee, wɔgyaee wɔ Israel, kɔsii sɛ me Debora sɔreeɛ, na menyaa ɛna wɔ Israel. 8 Wɔpaw anyame foforo; afei na ɔko wɔ apon ano: na wohuu kyɛm anaa peaw wɔ nnipa mpem aduanan mu wɔ Israel? 9 Me koma da Israel amradofo a wofi wɔn pɛ mu de wɔn ho mae wɔ ɔman no mu no ho. Monhyira AWURADE. 10 Mo a mote mfurum fitaa so, mo a mote atemmuo mu na monam kwan so, monkasa. 11 Wɔn a wɔagye wɔn afiri agyantofoɔ dede mu wɔ mmeaeɛ a wɔtwe nsuo no, ɛhɔ na wɔbɛka AWURADE trenee nneyɛeɛ, ne trenee nneyɛeɛ a ɛfa ne nkuraa a wɔte Israel nkuraa so no ho, afei AWURADE nkurɔfoɔ bɛsian akɔ apono no ano. 12 Nyan, nyane, Debora: nyane, nyane, to dwom: sɔre, Barak, na fa wo nnommumfa kɔ dommum, wo Abinoam ba. 13 Afei ɔmaa nea aka no dii ɔman no mu atitiriw so, AWURADE maa me dii atumfoɔ so. 14 Efraim na wɔn ntini bi fi Amalekfo so; w’akyi, Benyamin, wo nkurɔfo mu; Amradofo fi Makir, na wɔn a wodi ɔkyerɛwfo kyerɛwdua so fi Sebulon. 15 Na Isakar mmapɔmma no ka Debora ho; Isakar mpo, ne Barak nso: wɔsomaa no nantew kɔɔ bon no mu. Ruben mpaapaemu no nti, na koma mu nsusuwii akɛse wɔ hɔ.
2
Debora, Barak, ne Yael
16 Adɛn nti na wotena nguandan mu sɛ woretie nguankuw no ose? Ruben mpaapaemu no, na akoma mu nhwehwɛmu kɛseɛ. 17 Gilead tenaa Yordan agya, na adɛn nti na Dan tenaa ahyɛn mu? Aser toaa so wɔ po no mpoano, na ɔtenaa ne mpaapaemu mu. 18 Sebulon ne Naftali yɛ ɔman a wɔde wɔn nkwa too asiane mu kosii owu mu wɔ sorɔnsorɔmmea so. 19 Ahemfo no ba bɛko, afei wɔko tiaa Kanaan ahemfo wɔ Taanak wɔ Megido nsuo ho; wɔannye sika biara a wobenya. 20 Wofi soro ko; nsoromma a ɛwɔ wɔn akwan so ne Sisera ko. 21 Kison asubɔnten no popaa wɔn kɔe, saa tete asubɔnten no, Kison asubɔnten no. O me kra, woatiatia ahoɔden so. 22 Afei wɔnam apɔnkɔ a wɔn ho yɛ den no so bubuu apɔnkɔ nan. 23 Nnome Meroz, AWURADE bɔfoɔ kaa sɛ, mondome emufoɔ no awerɛhoɔ; ɛfiri sɛ wɔamma AWURADE mmoa, AWURADE mmoa atia atumfoɔ. 24 Wɔbɛhyira no akyɛn mmaa, Kenni Heber yere Yael, na wɔbɛhyira no asen mmaa wɔ ntomadan mu. 25 Ɔsrɛɛ nsuo, na ɔmaa no nufusuo; ɔde bɔta bae wɔ awurade nkuku mu. 26 Ɔde ne nsa kaa nnadewa no ho, na ɔde ne nsa nifa kaa adwumayɛfo hama ho; na ɔde hama no bɔɔ Sisera, na ɔbɔɔ ne ti, bere a ɔbɔɔ n’asom na ɔbɔɔ no. 27 Ɔkotow ne nan ase, ɔhwee ase, ɔdaa ne nan ase, ɔkotow ne nan ase, ɔhwee ase, faako a ɔkotow no, ɛhɔ na ɔhwee ase wui. 28 Sisera maame hwɛɛ mfɛnsere mu, na ɔteɛɛm faa abrannaa no mu sɛ: Adɛn nti na ne teaseɛnam no akyɛ saa? adɛn nti na wɔtwe ne nteaseɛnam ntwahonan? 29 Ne mmaa anyansafoɔ no buaa no sɛ, aane, ɔsan buaa ne ho, . 30 Wɔantu ahoɔhare anaa? so wɔnkyekyɛɛ mmoa a wɔkyere wɔn no mu; obiara ma ababaa baako anaa mmienu; de kɔ Sisera sɛ asuguarefo kɔla, asuguarefo kɔla a wɔde nnade ayɛ, asuguarefo kɔla a wɔde nnade ayɛ wɔ afã abien no nyinaa, hyia ma wɔn a wɔfa asade no kɔn? 31 Enti ma w’atamfo nyinaa nsɛe, AWURADE, na wɔn a wɔdɔ no no nyɛ sɛ owia bere a ɔde n’ahoɔden rekɔ no. Na asase no nyaa ahomegyeɛ mfeɛ aduanan.
Nkyerɛkyerɛmu Debora, Barak, ne Yael ho kyerɛwtohɔ a yehu wɔ Atemmufo ti 4 ne 5 kyerɛw ogye a Israel gyee wɔn fii amannɔne nhyɛso mu a ɛyɛ nwonwa sen biara no biako ho kyerɛwtohɔ. Ɛtwe adwene si ɔsoro tumidi, akokoduru akanni, ne sɛnea Onyankopɔn de nnwinnade a wɔnhwɛ kwan di dwuma de di N’atirimpɔw ahorow ho dwuma.
Ɔfã 1: Nkyekyem biara mu Nkyekyɛm Atemmufoɔ Ti 4: Nkwagyeɛ ho asɛm Nkyekyɛm 1–3: Israel Bɔne ne Atirimɔden Nhyɛso Ɔtemmufo Ehud wu akyi no, Israelfo no san yɛɛ bɔne wɔ Awurade ani so. Nea afi mu aba ne sɛ, Onyankopɔn de wɔn hyɛ Kanaan hene Yabin (a odi hene wɔ Hasor) a n’asraafo panyin ne Sisera nsa . Sisera de asraafo dɔm a ɛyɛ hu a dade nteaseɛnam 900 na ɛhyɛ Israel so denneennen mfe aduonu . Israelfoɔ su frɛ Awurade srɛ mmoa. Nkyekyɛm 4–9: Debora ne Barak Frɛ Debora , odiyifo bea ne Lapidot yere, rebu Israel atɛn saa bere yi, na ɔte Debora mmɛdua ase. Ɔsoma ma wɔkɔfrɛ Abinoam ba Barak na ɔde ahyɛde fi Onyankopɔn hɔ ma: Ɔmfa Naftali ne
3
Debora, Barak, ne Yael
Sebulon mmarima 10,000 nkɔ Tabor Bepɔw so, na Onyankopɔn bɛtwe Sisera ne ne nteaseɛnam akɔ Kison asubɔnten ho. Barak bua wɔ tebea bi mu sɛ: “Sɛ wo ne me bɛkɔ a, ɛnde mɛkɔ, na sɛ wo ne me nkɔ a, ɛnde merenkɔ” . Debora pene so sɛ ɔbɛkɔ, nanso ɔhyɛ nkɔm sɛ akwantu no remfa n’ankasa nidi mma , efisɛ Awurade bɛtɔn Sisera ahyɛ ɔbea nsa. Nkyekyɛm 10–16: Ɔko a ɛkɔɔ so wɔ Bepɔ Tabor ne Kison Barak frɛ Sebulon ne Naftali ma wɔmmra Kades, na ɔboaboa akyidifo 10,000 ano a Debora ka ne ho. Bere a Sisera tee eyi no, ɔboaboa ne dade nteaseɛnam 900 ne n’asraafo nyinaa ano kɔ Kison asubɔnten no ho. Debora ka kyerɛ Barak sɛ ɔnsɔre, na ɔpae mu ka sɛ: “Ana AWURADE amfiri w’anim?” Barak di ne mmarima anim sian bepɔw no, na Awurade ma Sisera ne n’asraafo no yɛ basaa (ɔkwan) . Wɔnam nkrante ano sɛe Sisera asraafo no koraa, na obiara nnya nkwa, bere a Sisera gyaw ne teaseɛnam no hɔ na ɔde nantew guan. Nkyekyɛm 17–22: Yael ne Sisera Nkonimdie Yael , Kenini Heber yere ntamadan mu , efisɛ asomdwoe wɔ Yabin ahemfie ne Heber abusua ntam. Yael fi adi kɔhyiaa no, to nsa frɛ no sɛ ɔmmra mu, na ɔkata ne so. Sisera srɛ nsuo; mmom no, ɔma no bɔta (nufusu a wɔayam) wɔ awurade aduan mu . Esiane sɛ Sisera abrɛ na ɔwɔ ahotoso nti, ɔda ntɛmntɛm. Yael de ntamadan nnade (peg) ne hama kura ne nsam komm, kɔ ne nkyɛn brɛoo, na ɔde nnadewa no fa n’asen mu kɔ fam, na okum no amonom hɔ ara. Bere a Barak duu hɔ sɛ ɔretaa n’akyi no, Yael de atamfo sahene a wawu no kyerɛ no, na ɛma Debora nkɔmhyɛ no bam. Nkyekyɛm 23–24: Ɔhene Yabin ase Saa da no, Onyankopɔn brɛɛ Kanaan hene Yabin ase Israelfoɔ anim, na Israel nsa di nkonim na ɛdi no so nkonim kɔsi sɛ wɔbɛsɛe no. Atemmufoɔ Ti 5: Debora ne Barak Dwom Nkyekyɛm 1–5: Ayeyi nka Awurade Debora ne Barak to nkonimdi dwom, na wɔyi Onyankopɔn ayɛ wɔ Israel akannifo a wofi wɔn pɛ mu ne nnipa a wɔwɔ ɔpɛ no ho. Wɔkae Onyankopɔn baabi a na ɔwɔ anuonyam, asasewosow bere a ofii Seir ne Edom nantew no. Nkyekyɛm 6–11: Israel amamfõ no Danee Atɛntrenee Dwom no kae nhyɛso nna a ɛyɛ sum bere a na akwan akɛse so da mpan na akuraa asefo de wɔn ho siee kosii sɛ Deborah sɔree "ɛna wɔ Israel" . Ɛto nsa frɛ sodifoɔ, atemmufoɔ, ne kuro mufoɔ mpapahwekwa a wɔahyiam wɔ mmeaeɛ a wɔsuo nsuo no sɛ wɔnka trenee nneyɛeɛ ne ogyeɛ nneyɛeɛ a Awurade yɛeɛ no ho asɛm. Nkyekyɛm 12–18: Mmusuakuo a Wɔpɛ ne Mmusuakuo a Wɔpɛ Nkonimdi frɛ bi kɔ Barak nkyɛn sɛ ɔnkɔfa nnommum nkɔ nnommum mu. Dwom no ka mmusuakuw a wɔde ahopere tuu wɔn ho mae ho asɛm kɔ akyiri— Efraim, Benyamin, Makir, Sebulon, Isakar, ne Naftali —na ɛka wɔn a wɔtraa wɔn nguandan anaa mpoano nsase te sɛ Ruben, Dan, ne Aser anim denneennen . Nkyekyɛm 19–23: Amansan Ko ne Meroz Nnome Kanaan ahemfo koe, nanso "nsoromma a ɛwɔ wɔn akwan mu no ne Sisera koe" (a ɛkyerɛ sɛ ɔsoro de ne ho gyee mu, ɛbɛyɛ sɛ osu kɛse tɔe maa Kison asubɔnten no danee nsuyiri a ɛmaa dade nteaseɛnam no antumi ankɔ). Tete asubɔnten Kison popaa atamfo no kɔe. Wɔka nnome a ɛyɛ yaw wɔ Meros kurow no so efisɛ wɔamfi adi "aboa AWURADE atia atumfoɔ".
4
Debora, Barak, ne Yael
Nkyekyɛm 24–27: Yael N’akokoduru a Yɛbɛhyɛ no Ni Wɔhyɛ Yael afahyɛ sɛ "wɔahyira no sen mmea" wɔ ntamadan no mu. Dwom no ka nea ɔyɛe denneennen no ho asɛm pefee—ɔde ne nsa kaa hama no na ɔde nnadewa no faa Sisera ti, faako a ɔmemee na ɔhwee ne nan ase wui no. Nkyekyɛm 28–30: Sisera Maame Aseresɛm Vignette a ɛyɛ nwonwa na ɛyɛ aseresɛm dan kɔ Sisera maame a ɔrehwɛ ne lattice mfɛnsere mu, na ɔde ahopere susuw nea enti a ne ba teaseɛnam no brɛoo sɛ ɛbɛsan aba no ho. Ne mmea anyansafo no de adwemmɔne a ɛne sɛ ɔrekyekyɛ asade no mu ara kwa—nnommum ne ntama a wɔde nwene nneɛma a ɛyɛ fɛ—a onnim sɛ wawu dedaw no kyekye ne werɛ. Nkyekyem 31: Mpaebɔ a Wɔde Wie Dwom no de mpaebɔ a tumi wom ba awiei sɛ: "Enti ma w'atamfo nyinaa nsɛe, AWURADE: na wɔn a wɔdɔ no nyɛ sɛ owia bere a ofi n'ahoɔden mu." Saa nkonimdi yi akyi no, asase no nya ahomegye mfe aduanan .
Ɔfa 2: Asuade Titiriw ne Asetra mu Dwumadi Onyankopɔn De Nea Ɛnyɛ Nea Ɛnyɛ Nea Ɛda Him ne Nea Ɛyɛ Paara Di Dwuma: Ɛnyɛ atetesɛm mu ahemman asraafo a wɔwɔ akode a ɛyɛ nwonwa so na ogye bae, na mmom ɛnam ɔbea kwasea bi (Yael) a ɔde ofie ntamadan mu akuturuku ne hama dii dwuma so, na ɛkyerɛe sɛ Onyankopɔn ani gye ho sɛ ɔde ahobrɛase nnwinnade bedi dwuma de ayɛ atirimpɔw soronko. Asiane a Ɛwɔ Honhom mu Afã a Wɔmfa Nni Hɔ ne Ahotɔ mu: Debora dwom no kasa tia mmusuakuw a wɔtraa fie (te sɛ Ruben ne Dan) no denneennen na ɛdome Meroz sɛ wampene sɛ ɔbɛboa. Wobu honhom fam afã biara a wonni wɔ abrabɔ mu ahokyere bere mu sɛ ɔsɔretia; wɔfrɛ agyidifo sɛ wɔmfa wɔn ho nhyɛ mu denneennen sen sɛ wɔbɛyɛ ɔhwɛfo gyinabea a ahotɔ wom. Tumi a Ayɔnkofa ne Nkuranhyɛ Mu: Barak huu hia a ehia sɛ onya honhom fam nnyinaso, na ɔka kyerɛɛ Debora sɛ ɔne no nkɔ ɔko. Onyankopɔn taa yɛ yɛn honhom mu ne nkonimdi a mfaso wɔ so no ho nhyehyɛe twa mpɔtam hɔfo, yɛn ho yɛn ho akontaabu, ne onyamesom pa fekubɔ ho sen sɛ yɛbɛma ankorankoro atew ne ho. Anuonyam a Yɛbɛsan de Ma Onyankopɔn: Bere a Debora ne Barak dii nkonim kɛse wɔ sraadi mu akyi pɛɛ no, wɔamfa wɔn ankasa anifere wɔ akodeyɛ mu ahohoahoa wɔn ho; mmom no, wɔpaee mu too ɔsom dwom a wɔkyerɛ sɛ anuonyam, abakɔsɛm mu tumi, ne nkonimdi nyinaa san fi Awurade hɔ. Wɔ ankorankoro anaa adwumayɛ mu nkonimdi mmere mu no, ayeyi a yɛhyɛ da de kamfo ne ahobrɛase ma yɛn adwene si yɛn ahoɔden fibea ankasa so.
5