Dagdaky wagyz Matta 5:1-48 1 Isa märekäni görüp, daga çykdy. Ol oturandan soň, şägirtleri Onuň ýanyna geldiler. 2 Ol agzyny açyp, olara şeýle öwretdi: 3 Ruhy taýdan garyplar bagtlydyr, çünki Gökleriň Patyşalygy olaryňkydyr. 4 Ýas tutýanlar bagtlydyr, çünki olar teselli taparlar. 5 Pespäller bagtlydyr, çünki olar ýeri miras alarlar. 6 Dogrulygy isleýänler bagtlydyr, sebäbi olar doýarlar. 7 Rehimliler bagtlydyr, çünki olar rehim ediler. 8 Ýüregi arassalar bagtlydyr, çünki olar Hudaýy görerler. 9 Parahatçylyk döredijiler bagtlydyr, çünki olar Hudaýyň ogullary diýiler. 10 Dogrulyk üçin yzarlananlar bagtlydyr, çünki Gökleriň Patyşalygy olaryňkydyr. 11 Meniň üçin adamlar sizi kemsitseler, yzarlasalar we size ýalan sözleseler, siz bagtlysyňyz! 12 Şatlanyň we örän şatlanyň, çünki gökdäki sylagyňyz ulydyr. Sizden öňki pygamberleri hem şeýle yzarladylar. 13 Siz ýeriň duzusyňyz. Ýöne duz öz tagamyny ýitiren bolsa, ony nädip duzlajak? Şondan soň ol hiç zada ýaramaýar, daşary zyňylyp, adamlaryň aýagy astynda basylyp galmakdan başga hiç zada ýaramaýar. 14 Siz dünýäniň nurusyňyz, dagyň başyndaky şäher gizlenip bilmez. 15 Şemi ýakyp, ony gap-gaçlaryň aşagyna goýmaýarlar, ýöne şemde goýýarlar, şonda ol öýdäkileriň hemmesine ýagtylyk berýär. 16 Siziň nuruňyz adamlaryň öňünde şeýle parlasyn, şonda olar siziň ýagşy işleriňizi görüp, gökdäki Ataňyzy şöhratlandyrsynlar. 17 Meni Kanuny ýa-da pygamberleri bozmaga geldim diýip pikir etme. Men bozmaga däl-de, ýerine ýetirmäge geldim. 18 Size dogrusyny aýdýaryn, gök bilen ýer ötüp gidýänçä, ähli zatlar ýerine ýetirilýänçä, Kanundan bir harp ýa-da bir bölek hem ötüp gitmez.
1
Dagdaky wagyz
19 Şonuň üçin kim bu iň kiçi tabşyryklaryň birini bozsa we adamlara şeýle öwretse, ol Gökleriň Patyşalygynda iň kiçi diýiler. Emma kim olary ýerine ýetirip, öwredse, ol Gökleriň Patyşalygynda uly diýiler. 20 Size diýýärin, eger siziň dogrulygyňyz kanunçylaryň we fariseýleriň dogrulygyndan artyk bolmasa, siz asla Gökleriň Patyşalygyna girmersiňiz. 21 Siz gadymy adamlaryň: «Öldürme, kim öldürse, höküme sezewar bolar» diýýändigini eşitdiňiz. 22 Men size diýýärin, kim öz doganyna sebäpsiz gaharlansa, höküm çykarylar. Kim öz doganyna "raka" diýse, geňeşiň hökümine sezewar bolar. Kim "akylsyz" diýse, dowzah oduna sezewar bolar. 23 Şonuň üçin, eger sen öz sowgadyňy gurbanlyk sypasyna getirýän bolsaň we şol ýerde doganyňyň saňa garşy bir zadynyň bardygyny ýadyňa salsaň, 24 Sadakaňy gurbanlyk sypasynyň öňünde goý-da, git, ilki doganyň bilen ýaraş, soňra gelip sadakaňy ber. 25 Ýolda barýarkaň, garşydaşyň bilen derrew ylalaş, ýogsam garşydaş seni kaza, kazy bolsa seni gözegçiniň ýanyna tabşyryp, zyndana taşlanar. 26 Saňa dogrusyny aýdýaryn, iň soňky teňňäňi töleýänçäň, ol ýerden asla çykmarsyň». 27 Siz gadymy döwürlerden bäri: «Zyna etme» diýilendigini eşitdiňiz. 28 Emma size diýýärin, bir aýala höwes bilen sereden adam ýüreginde onuň bilen zyna edendir. 29 Eger sag gözüň seni günäkärlese, ony çykaryp taşla, çünki tutuş bedeniňiň dowzaha taşlanmagyndan, beden agzalarynyň biriniň ýok bolmagy saňa peýdalydyr. 30 Eger sag eliň seni günäkärlese, ony kes-de taşla, çünki tutuş bedeniňiň dowzaha taşlanmagyndan, beden agzalarynyň biriniň ýok bolmagy saňa peýdalydyr. 31 «Kim aýalyny aýyrjak bolsa, oňa talak hatyny bersin» diýilýär. 32 Emma size diýýärin, zynahorlukdan başga sebäp bilen aýalyny aýyrýan her kim onuň zyna etmegine sebäp bolýar. Aýrylyşan aýala öýlenen her kim zyna edýär. 33 Siz ýene-de gadymy adamlaryň: «Özüňden ant içme, Rebbiň öňünde eden kasamyňy ýerine ýetir» diýýändigini eşitdiňiz. 34 Emma size diýýärin, asla ant içmeň; gökden ant içmäň, sebäbi ol Hudaýyň tagtydyr. 35 Ýer bilen hem däl, sebäbi ol Onuň aýak basgançagydyr; Iýerusalim bilen hem däl, sebäbi ol beýik Patyşanyň şäheridir. 36 Başyňdan ant içme, sebäbi sen bir saçyňy hem ak ýa-da gara edip bilmersiň. 37 Emma siziň sözleriňiz "hawa, hawa" ýa-da "ýok, ýok" bolsun, çünki mundan artyk zat ýamanlykdan gelýär. 38 Siz "Göz üçin göz, diş üçin diş" diýilenini eşitdiňiz. 39 Emma Men size diýýärin, ýamanlyga garşy durmaň, ýöne kim seniň sag ýaňagyňa ursa, oňa beýleki ýaňagyňy hem öwür. 40 Eger kimdir biri seni sudlap, köýnegiňi almak islese, oňa köýnegiňi hem ber. 41 Kim seni bir mil ýöremäge mejbur etse, onuň bilen iki mil ýöre. 42 Senden dilän adama ber, senden karz almak isleýän adamdan ýüz öwürme. 43 Siz: «Goňşyňy söý, duşmanyňy ýigren» diýilendigini eşitdiňiz. 44 Emma Men size diýýärin: duşmanlaryňyzy söýüň, size nälet okaýanlara alkyş aýdyň, sizi ýigrenýänlere ýagşylyk ediň, size kemsidýänler we sizi yzarlaýanlar üçin doga ediň. 45 Şeýlelik bilen, siz gökdäki Ataňyzyň ogullary boluň, çünki Ol Öz Günini ýamanlaryň we ýagşylaryň üstüne dogurýar, ýagyşy dogrularyň we adalatsyzlaryň üstüne ýagdyrýar. 46 Eger siz özüňizi söýýänleri söýýän bolsaňyz, size nähili sylag bolar? Salgytçylar hem şeýle etmeýärmi? 47 Eger siz diňe doganlaryňyza salam berseňiz, başgalardan näme artykmaçlyk edýärsiňiz? Salgyt ýygnaýjylar hem şeýle etmeýärmi? 48 Şonuň üçin gökdäki Ataňyzyň kämil bolşy ýaly, siz hem kämil boluň.
2
Dagdaky wagyz
Matta 6:1-34 1 Sadakalaryňyzy adamlaryň öňünde, olaryň öňünde görkezmek üçin etmeýän bolsaňyz, seresap boluň. Ýogsam gökdäki Ataňyzdan sylag almarsyňyz. 2 Şonuň üçin sadaka bereniňizde, adamlaryň öňünde şöhrat gazanmak üçin ikiýüzlüleriň sinagogalarda we köçelerde edýän ýaly, öňüňizde surnaý çalmaň. Size dogrusyny aýdýaryn, olar öz sylaglaryny aldylar. 3 Emma sadaka bereniňde, sag eliňiň näme edýändigini sol eliň bilmesin. 4 Sadakalaryň gizlin bolsun, gizlinligi görýän Ataň saňa açyk sylag berer. 5 Doga edeniňizde, ikiýüzlüler ýaly bolmaň, sebäbi olar adamlara görünmek üçin sinagogalarda we köçeleriň burçlarynda durup doga etmegi halaýarlar. Size dogrusyny aýdýaryn, olar öz sylaglaryny aldylar. 6 Emma sen doga edeniňde, öz otagyňa gir we gapyňy ýapyp, gizlinlikde bolan Ataňa doga et; gizlinlikde bolan Ataň saňa açyk sylag berer. 7 Emma doga edeniňizde, başga milletler ýaly boş sözleri gaýtalamaň, sebäbi olar köp sözleseler eşidiler diýip pikir edýärler. 8 Şonuň üçin siz olara meňzemäň, sebäbi Ataňyz nämeleriň gerekdigini siz Ondan dilemezden öň bilýär. 9 Şonuň üçin şeýle doga ediň: Gökdäki Atamyz, Seniň adyň mukaddes bolsun. 10 Seniň Patyşalygyň gelsin, Seniň islegiň gökde bolşy ýaly, ýerde-de amala aşsyn. 11 Bize şu günki gündelik çöregimizi ber. 12 Bize borçlylary bagyşlaýşymyz ýaly, Sen hem biziň borçlarymyzy bagyşla. 13 Bizi synaga salma, ýamanlykdan halas et, çünki patyşalyk, güýç we şöhrat ebedi Seniňkidir. Amin. 14 Eger siz adamlaryň günälerini bagyşlasaňyz, gökdäki Ataňyz hem sizi bagyşlar. 15 Emma siz adamlaryň günälerini bagyşlamasaňyz, Ataňyz hem siziň günäleriňizi bagyşlamaz. 16 Mundan başga-da, oraza tutanyňyzda, ikiýüzlüler ýaly gamgyn ýüzli bolmaň, sebäbi olar adamlara oraza tutýan ýaly görünmek üçin ýüzlerini bulaýarlar. Size dogrusyny aýdýaryn, olar öz sylaglaryny aldylar. 17 Emma sen oraza tutýan wagtyň, başyňa ýag çal we ýüziňi ýuw. 18 Oraza tutýandygyňy adamlara däl-de, gizlinlikde bolan Ataňa görkez. Gizlinlikde bolany görýän Ataň saňa açyk sylag berer. 19 Ýer ýüzünde özleriňize hazyna ýygnamaň, sebäbi ol ýerde güýe we pas çüýreýär, ogrylar bolsa içeri girip ogurlaýar. 20 Emma gökde öz hazynalaryňyzy ýygnaň, ol ýerde güýe hem, pos hem çüýremeýär, ogrylar hem içeri girip ogurlamaýar. 21 Çünki hazynaňyz nirede bolsa, ýüregiňiz hem şol ýerde bolar. 22 Bedeniň çyrasy gözdür. Şonuň üçin gözüň açyk bolsa, bütin bedeniň ýagty bolar. 23 Emma gözüň erbet bolsa, bütin bedeniň garaňky bolar. Şonuň üçin içiňdäki ýagtylyk garaňkylyk bolsa, ol garaňkylyk nähili beýik! 24 Hiç kim iki hojaýyna hyzmat edip bilmez, sebäbi ol ýa birini ýigrener, beýlekisini söýer; ýa-da birine ýapyşyp, beýlekisini ýigrener. Siz Hudaýa we baýlyga hyzmat edip bilmersiňiz. 25 Şonuň üçin size diýýärin: näme iýjekdigiňizi ýa-da näme içjekdigiňizi janyňyz üçin, näme geýjekdigiňizi bedeniňiz üçin alada etmäň. Jan iýmitden, beden bolsa geýimden möhüm dälmi? 26 Gögüň guşlaryna serediň, olar ekmeýärler, ormaýarlar ýa-da ammarlara ýygnamaýarlar, ýöne gökdäki Ataňyz olary iýmitlendirýär. Siz olardan has gowu dälmi? 27 Siziň haýsyňyz alada edip, boýyny bir tirsek hem artdyryp biler? 28 Näme üçin geýim hakda alada edýärsiňiz? Meýdandaky liliýalaryň nähili ösýändigine serediň: olar zähmet çekmeýärler, ýüp egirmeýärler. 29 Emma size aýdýaryn, Süleýman hem ähli şöhratynda bularyň hiç biri ýaly geýinmändi. 3
Dagdaky wagyz
30 Eý, imany az adamlar, şu gün ösüp, ertir peje taşlanýan meýdan otuny Hudaý şeýle geýindirýän bolsa, sizi has köp geýindirmezmi? 31 Şonuň üçin "Näme iýeris?" ýa-da "Näme geýeris?" diýip alada etme. 32 (Çünki başga milletler bularyň hemmesini gözleýärler), çünki gökdäki Ataňyz bularyň hemmesiniň size gerekdigini bilýär. 33 Emma ilki bilen Hudaýyň Patyşalygyny we Onuň dogrulygyny gözleň, şonda bularyň hemmesi size goşular. 34 Şonuň üçin ertirki gün üçin alada etme, sebäbi ertirki gün öz aladasyny eder. Günüň ýamany ýeterlikdir.
Matta 7:1-29 1 Höküm çykarmaň, şonda höküm edilmersiňiz. 2 Sebäbi nähili höküm çykarsaňyz, şonuň ýaly höküm çykarylar, nähili ölçeg bilen ölçeseňiz, size hem şol ölçeg bilen ölçeler. 3 Näme üçin doganyňyň gözündäki çöpi görýärsiň, öz gözüňdäki agajy görmeýärsiň? 4 Ýa-da öz gözüňde agaç barka, doganyňa nädip: «Geliň, gözüňdäki çöpi çykaryp bereýin» diýersiň? 5 Eý ikiýüzlü, ilki öz gözüňdäki agajy çykar, şonda doganyňyň gözündäki çöpi çykarmagyň nähilidigini aýdyň görersiň. 6 Mukaddes zady itlere bermäň, merjenleriňizi doňuzlaryň öňüne taşlamaň, ýogsam olar olary aýaklarynyň aşagyna basyp, yzyna öwrülip, sizi parçalarlar. 7 Diläň, size berler; gözläň, taparsyňyz; gapylary kakyň, size açylar. 8 Sebäbi dileýän her bir adam alar, gözleýän tapar, gapy kakýana açylar. 9 Ýa-da ogly çörek dilese, daş berermi? 10 Ýa-da balyk sorasa, oňa ýylan berermi? 11 Şeýlelikde, siz ýaman bolup, çagalaryňyza gowy sowgatlary nädip bermegi bilýän bolsaňyz, gökdäki Ataňyz Özünden dilänlere has köp gowy zatlary berermi? 12 Şonuň üçin adamlaryň size näme etmegini isleýän bolsaňyz, siz hem olara şeýle ediň, sebäbi bu kanun we pygamberler ýazanlarydyr. 13 Dar derwezeden giriň, sebäbi heläkçilige eltýän derweze giň, ýol bolsa giň we ol ýerden girýänler köp. 14 Sebäbi ýaşaýşa alyp barýan derweze dar, ýol bolsa dar, ony tapýanlar az. 15 Ýalan pygamberlerden seresap boluň, olar size goýun derisinde gelýärler, emma içleri ýyrtyjy möjeklerdir. 16 Siz olary miwelerinden tanarsiňiz. Adamlar tikenlerden üzüm ýa-da tikenlerden injir ýygnaýarmy? 17 Şeýle hem, her bir gowy agaç gowy miwe berýär, erbet agaç bolsa erbet miwe berýär. 18 Gowy agaç erbet miwe berip bilmez, erbet agaç hem gowy miwe berip bilmez. 19 Gowy miwe bermeýän her bir agaç kesilip, oda taşlanar. 20 Şonuň üçin olary miwelerinden tanarsiňiz. 21 Maňa: «Ýa Reb, ýa Reb» diýen her bir adam däl, diňe gökdäki Atamyň islegini ýerine ýetirýän adam gögüň Patyşalygyna girer. 22 Şol gün köp adam maňa: «Ýa Reb, ýa Reb, biz Seniň adyň bilen pygamberlik etmedikmi? Seniň adyň bilen jynlary kowmadykmy? Seniň adyň bilen köp ajaýyp işler etmedikmi?» diýerler. 23 Şonda Men olara: «Men sizi hiç haçan tanamadym, Menden daşlaşyň, eý, ýamanlyk edýänler!» diýip yglan ederin. 24 Şonuň üçin kim Meniň bu sözlerimi eşidip, olary ýerine ýetirse, Men ony öýüni gaýanyň üstünde guran akylly adama meňzedýärin. 25 Ýagyş ýagyp, siller gelip, ýeller öwüsip, şol öýe urdy, ýöne ol ýykylmady, sebäbi ol gaýanyň üstünde gurlan eken.
4
Dagdaky wagyz
26 Meniň bu sözlerimi eşidip, olary ýerine ýetirmeýän her bir adam öýüni gum üstünde guran akmak adama meňzeýär. 27 Ýagyş ýagyp, siller gelip, ýeller öwüsip, şol öýe urdy; öý ýykyldy we onuň ýykylmagy uly boldy. 28 Isa bu sözlerini gutaranda, halk Onuň taglymatyna haýran galdy. 29 Sebäbi ol olara kanunçylar ýaly däl-de, ygtyýarly adam ýaly öwretdi.
5