Gideon, batyrgaý adam Kazylar 6 1 Ysraýyl halky Rebbiň nazarynda ýaman işleri etdi we Reb olary ýedi ýyllap Midýanlaryň eline berdi. 2 Midýanlaryň eli Ysraýyla garşy güýçlendi. Midýanlaryň zeýrenmegi sebäpli ysraýyllar daglarda özlerine çukurlar, gowaklar we berk galalar gurdular. 3 Ysraýyllar ekin ekip başlanda, midýanlar, amalekler we gündogar halklary olaryň üstüne çykdylar. 4 Olar olaryň garşysyna düşelge gurup, Gaza çenli ýeriň hasylyny ýok etdiler, ysraýyllara hiç hili iýmit galdyrmadylar, goýun-öküz ýa-da eşek galdyrmadylar. 5 Olar mal-garalary we çadyrlary bilen geldiler, çekirgeler ýaly köp geldiler, sebäbi olaryň hem, düýeleriniň hem sany san-sajaksyzdy; olar ýurda ony ýok etmek üçin girdiler. 6 Midýanlylaryň elinden Ysraýyl örän garyplaşdy we ysraýyl halky Rebbe ýalbardy. 7 Ysraýyl halky midýanlaryň elinden Rebbe ýalbaranda, 8 Reb ysraýyl halkyna bir pygamber iberdi we ol olara şeýle diýdi: «Ysraýylyň Hudaýy Reb şeýle diýýär: Men sizi Müsürden çykardym we gulçulyk öýünden çykardym. 9 Men sizi müsürlileriň we size zulum edenleriň elinden halas etdim, olary siziň öňüňizden kowup çykardym we ýerlerini size berdim. 10 Men size şeýle diýdim: Men siziň Hudaýyňyz Reb, ýaşaýan ýeriňizdäki amorlaryň hudaýlaryndan gorkmaň, ýöne siz Meniň sözüme gulak asmadyňyz. 11 Rebbiň perişdesi gelip, Abiezerli Ýoşa degişli bolan Opradaky dub agajynyň aşagynda oturdy. Onuň ogly Gideon bolsa bugdaýy midýanlardan gizlemek üçin üzüm sykýan ýerde üweýärdi. 12 Rebbiň perişdesi oňa göründi we şeýle diýdi: «Reb seniň bilen, batyr ýigit». 13 Gideon oňa: «Eý, Reb, eger Reb biziň bilen bolsa, onda näme üçin bularyň hemmesi biziň başymyza geldi? Ata-babalarymyzyň bize: «Reb bizi Müsürden çykarmadymy?» diýip aýdan gudratlarynyň hemmesi nirede? Indi bolsa Reb bizi terk edip, midýanlaryň eline berdi» diýdi. 14 Reb oňa seredip: «Git, şu güýjüň bilen git-de, Ysraýyly midýanlaryň elinden halas et. Seni Men ibermedimmi?» diýdi. 15 Ol oňa: «Eý, Reb, men Ysraýyly nädip halas ederin?» diýdi. Ine, meniň maşgalam Manaşe urugyndan garyp, men bolsa kakamyň öýünde iň kiçisi.
1
Gideon, batyrgaý adam
16 Reb oňa: «Men seniň bilen bolaryn, sen bolsa midýanlylary bir adam ýaly ýeňersiň» diýdi. 17 Ol oňa: «Eger men Seniň huzuryňda merhemet tapan bolsam, onda maňa seniň meniň bilen gürleşýändigiňi görkezýän alamat görkez» diýdi. 18 Men seniň ýanyňa gelip, sowgadymy getirip, seniň öňüňe goýýança, bu ýerden gitme. Ol: «Sen gaýdyp gelýänçäň, men garaşaryn» diýdi. 19 Gideon içeri girip, bir owlak we bir efah undan petirsiz çörek bişirdi; etini sebede, şorbasyny gazana guýup, palydyň aşagyna getirip, oňa hödürledi. 20 Hudaýyň perişdesi oňa: «Eti we petir çörekleri alyp, şu gaýanyň üstüne goý we şorbany guý» diýdi. Ol şeýle hem etdi. 21 Rebbiň perişdesi elindäki taýajyň ujuny uzadyp, et bilen petir çöreklere degirdi, şonda gaýadan ot çykyp, et bilen petir çörekleri ýakdy. Şonda Rebbiň perişdesi onuň gözünden ýitip gitdi. 22 Gideon onuň Rebbiň perişdesidigini görüp: «Wah, ýa Reb Hudaý! Men Rebbiň perişdesini ýüzbeýüz gördüm» diýdi. 23 Reb oňa: «Saňa parahatlyk bolsun, gorkma, sen ölmersiň» diýdi. 24 Gideon ol ýerde Rebbe gurbanlyk sypasyny gurup, ony Ýehowa-Şalom diýip atlandyrdy. Ol şu güne çenli Abiezirlileriň Ofrasynda ýerleşýär. 25 Şol gije Reb oňa şeýle diýdi: «Kakaňyň ýedi ýaşly ikinji öküzini al-da, kakaňyň Bagal gurbanlyk sypasyny ýyk we onuň ýanyndaky Aşera agajyny kes. 26 Şu gaýanyň üstünde, bellenen ýerde Hudaýyňyz Rebbe gurbanlyk sypasyny guruň we ikinji öküzçäni alyp, kesjek Aşera agajynyň odunlary bilen ýakma gurbanlyk beriň. 27 Gideon hyzmatkärlerinden on adamy alyp, Rebbiň oňa aýdanyny etdi. Atasynyň maşgalasyndan we şäheriň adamlaryndan gorkansoň, muny gündiz edip bilmeýändigi üçin, gije edip bildi. 28 Şäher ilaty irden turanda, Baalyň gurbanlyk sypasynyň ýykylandygyny, onuň ýanyndaky Aşera agajynyň kesilendigini we gurlan gurbanlyk sypasynda ikinji öküziň gurbanlyk hökmünde berlendigini gördüler. 29 Olar biri-birinden: «Bu işi kim etdi?» diýip soradylar. Olar sorap-soraşanda: «Bu işi Ýoaşyň ogly Gideon etdi» diýdiler. 30 Şonda şäheriň adamlary Ýoşa: «Ogluňy çykaryp getir, ol ölsün, sebäbi ol Bagalyň gurbanlyk sypasyny ýykyp, onuň ýanyndaky Aşera agajyny kesip taşlapdyr» diýdiler. 31 Ýoaş özüne garşy duranlaryň hemmesine şeýle diýdi: «Baalyň goragyny isleýärsiňizmi? Ony halas edersiňizmi? Onuň goragyny isleýän adam ertir irden öldürilsin. Eger ol hudaý bolsa, onda özi üçin göreşsin, sebäbi biri onuň gurbanlyk sypasyny ýykdy». 32 Şonuň üçin şol gün ol oňa Ýerubbaal diýip at berip: «Baal onuň gurbanlyk sypasyny ýykandygy üçin, goý, oňa garşy çyksyn» diýdi. 33 Soňra ähli midýanlar, amalekler we gündogar halklary ýygnanyp, derýadan geçip, Ýizreel jülgesinde düşlediler. 34 Emma Rebbiň Ruhy Gideonyň üstüne indi we ol surnaý çaldy; Abiezer hem onuň yzyndan ýygnandy. 35 Ol Manaşäniň ähli ýerlerine çaparlar iberdi, olar hem onuň yzyna düşüp, Aşere, Zebuluna we Naftala çaparlar iberdi we olar bilen duşuşmaga çykdylar. 36 Gideon Hudaýa şeýle diýdi: «Eger Sen aýdyşyň ýaly, Ysraýyly meniň elim bilen halas etjek bolsaň, 37 Ine, men çäge ýüňünden bir zygyr goýaryn. Eger şema diňe ýüňde bolsa we ol ýeriň töweregindäki ähli ýerde gurak bolsa, onda Sen aýdyşyň ýaly, Ysraýyly meniň elim bilen halas etjekdigiňi bilerin». 38 Şeýle-de boldy: ertesi gün irden turup, ýüňi ýygnady we ýüňden şemi sykdy, bir tabak suw doldurdy. 39 Gideon Hudaýa şeýle diýdi: «Maňa garşy gaharyňy tutma, men diňe şu gezek gepleşerin. Goý, ýüň bilen diňe şu gezek synagdan geçireýin. Goý, ol diňe ýüňüň üstünde gurak bolsun we ähli ýerde şema bolsun».
2
Gideon, batyrgaý adam
40 Hudaý şol gije şeýle etdi: ýüňüň diňe üstünde guraklyk bardy we ýeriň ähli ýerinde şema bardy.
Kazylar 7 1 Ýerubbaal, ýagny Gideon we onuň bilen bolan ähli adamlar irden turup, Harod guýusynyň ýanynda düşelge gurdular. Midýan goşuny olaryň demirgazyk tarapynda, jülgedäki Moreh depesiniň ýanynda ýerleşýärdi. 2 Reb Gideona şeýle diýdi: «Seniň ýanyňdaky halk köp, Men midýanlylary olaryň eline bermäge mejbur etmerin, ýogsam ysraýyllar Meniň garşymda öwünip, 'Meni öz elim halas etdi' diýip öwünerler». 3 Indi bolsa, baryp, halkyň öňünde şeýle jar et: «Kim gorkýan bolsa, Gilgad dagyndan irden gaýdyp gitsin». Şonda halkdan ýigrimi iki müň adam gaýdyp geldi, on müň adam galdy. 4 Reb Gideona şeýle diýdi: «Adamlar henizem köp; olary suwa getir, Men olary şol ýerde seniň üçin synap görerin. Men saňa: „Bu seniň bilen gitsin“ diýsem, şol seniň bilen gitsin, Men saňa: „Bu seniň bilen gitmesin“ diýsem, şol gitmesin». 5 Şeýdip, ol halky suwa äkitdi. Reb Gideona şeýle diýdi: «Suwy it ýaly dili bilen ýuwup içýänleriň hemmesini aýry goý, suw içmek üçin dyza çöküp oturanlaryň hemmesini aýry goý». 6 Ellerini agzyna alyp, suwy diline alyp içenleriň sany üç ýüz adamdy, galanlaryň hemmesi suw içmek üçin dyza çöküp, egildi. 7 Reb Gideona şeýle diýdi: «Men sizi suwy aýlap içen üç ýüz adamyň üsti bilen halas ederin we midýanlylary siziň eliňize bererin. Beýleki adamlaryň hemmesini öz ýerlerine goýberiň». 8 Şeýdip, adamlar ellerine azyk we surnaý aldylar. Ol galan ysraýyllaryň hemmesini öz çadyrlaryna iberdi we şol üç ýüz adamy saklady. Midýan goşuny bolsa jülgede onuň aşagynda ýerleşýärdi. 9 Şol gije Reb oňa: «Tur, düşelgä düş, çünki Men ony seniň eliňe berdim» diýdi. 10 Eger aşak düşmekden gorkýan bolsaň, hyzmatkäriň Pura bilen düşelgä git. 11 Olaryň näme diýýändigini eşidersiň, şondan soň goşuna gitmek üçin elleriňe güýç berler. Soňra ol hyzmatkäri Pura bilen goşundaky ýaragly esgerleriň daşyna düşdi. 12 Midýanlar, amalekler we gündogaryň ähli halky jülgede çekirge ýaly köpdi, olaryň düýeleri bolsa deňiz kenaryndaky gum ýaly san-sajaksyzdy. 13 Gideon gelende, bir adam ýoldaşyna düýşüni gürrüň berip: «Men bir düýş gördüm. Bir arpa çöregi Midýan goşunynyň üstüne düşüp, bir çadyra degdi we ony urdy, çadyr ýykyldy we agdaryldy, çadyr bolsa ýatan ýerinde galdy» diýdi. 14 Onuň ýoldaşy şeýle jogap berdi: «Bu ysraýylly Ýoaşyň ogly Gideonyň gylyjyndan başga zat däl, çünki Hudaý Midýanlylary we tutuş goşuny onuň eline berdi». 15 Gideon düýşüň beýanyny we onuň ýorgudyny eşidende, sežde etdi we Ysraýyl goşunyna gaýdyp geldi we: «Turuň, çünki Reb Midýan goşunyny siziň eliňize berdi» diýdi. 16 Ol üç ýüz adamy üç topara böldi we her biriniň eline surnaý, boş küýzeler we küýzeleriň içinde çyralar berdi. 17 Ol olara şeýle diýdi: «Maňa serediň, siz hem şeýle ediň. Men düşelgäniň daşyna çykanymda, siz hem men näme etsem, siz hem şony ediň». 18 Men we meniň ýanymdakylar surnaý çalanymyzda, siz hem düşelgäniň ähli tarapynda surnaý çalyp, "Reb bilen Gideonyň gylyjy" diýip gygyryň. 19 Gideon we onuň bilen bolan ýüz adam ortaky nobatyň başynda düşelgäniň daşyna geldiler, olar bolsa nobatçylygy täze goýupdylar we surnaýlary çalyp, ellerindäki küýzeleri döwdüler. 20 Üç topar surnaý çalyp, küýzeleri döwüp, çyralary çep ellerinde, surnaýlary bolsa sag ellerinde tutup, üfläp: «Reb bilen Gideonyň gylyjy!» diýip gygyrdylar. 21 Olaryň her biri düşelgäniň töwereginde öz ýerlerinde durdy. Ähli goşun ylgaşyp, gygyryp, gaçyp gitdi. 22 Üç ýüz adam surnaý çaldy we Reb ähli goşunyň gylyçlaryny biri-birine garşy goýdy. Goşun Sereradaky Beýtşitta we Tabbatdaky Abelmehola serhedine gaçdy.
3
Gideon, batyrgaý adam
23 Ysraýyllar Naftalydan, Aşerden we tutuş Manaşeden ýygnanyp, midýanlylaryň yzyndan kowaladylar. 24 Gideon Efraýym daglygynyň ähli ýerine çaparlar iberip: «Midýanlara garşy aşak düşüň we olaryň öňünde Beýtbara we Iordan derýalarynyň suwlaryny ele geçiriň» diýdi. Soňra Efraýymyň ähli adamlary ýygnanyp, Beýtbara we Iordan derýalarynyň suwlaryny ele geçirdiler. 25 Olar Midýanlylaryň iki begini, Oreb bilen Zeebi tutup, Oreb bilen Zeebi Oreb gaýasynda öldürdiler, Zeeb bolsa Zeebiň üzüm sykylýan ýerinde öldürdiler. Midýanlylaryň yzyndan kowaladylar we Oreb bilen Zeebiň kellelerini Iordan derýasynyň beýleki tarapyndaky Gideona getirdiler.
Kazylar 8 1 Efraýymlylar oňa: «Sen näme üçin bize şeýle hyzmat etdiň, midýanlylar bilen söweşe gideniňde bizi çagyrmadyň?» diýip, oňa berk dawa etdiler. 2 Ýehuda olara şeýle diýdi: «Men siziňki bilen deňeşdirilende näme etdim? Efraýymyň üzüm ýygnamagy Abiezeriň üzüm ýygnamagyndan gowumy? 3 Hudaý Midýan hökümdarlary Oreb bilen Zeebi siziň eliňize berdi. Siziňki bilen deňeşdirilende, men näme edip bilerdim? Şeýdip, ol şeýle diýende, olaryň gahary ýatyşdy. 4 Gideon Iordan derýasyna gelip, onuň bilen gelen üç ýüz adam bilen derýany geçdi. Olar ysgynsyz bolsa-da, olaryň yzyndan kowalaýardylar. 5 Ol Sukkotyň adamlaryna: «Meniň yzymdan gelýän adamlara çörek beriň, sebäbi olar ejiz, men bolsa Midýan patyşalary Zebah bilen Salmunnanyň yzyndan kowalaýaryn» diýdi. 6 Sukkot hökümdarlary: «Zeba bilen Salmunnanyň elleri seniň eliňdemi, biz seniň goşunyňa çörek bermelimi?» diýdiler. 7 Gideon şeýle diýdi: «Şonuň üçin Reb Zebah bilen Salmunany meniň elime berende, men siziň etiňizi çölüň tikenleri we tikenleri bilen ýyrtaryn». 8 Ol ol ýerden Penuele gitdi we olara hem şol bir zady aýtdy. Penueliň adamlary oňa Sukkotyň adamlary ýaly jogap berdiler. 9 Ol Penueliň halkyna-da şeýle diýdi: «Men sag-aman gaýdyp gelenimde, bu diňi ýykaryn». 10 Zebah bilen Salmunna Karkorda, olaryň goşunlary bilen birlikde on bäş müňe golaý adam, gündogar goşunlaryndan galanlaryň hemmesi bardy, sebäbi gylyçdan ýüz ýigrimi müň adam öldi. 11 Gideon Nobah bilen Ýogbehanyň gündogaryndaky çadyrlarda ýaşaýanlaryň ýolunyň ugrundan ýöräp, goşuny ýeňdi, sebäbi goşun howpsuzdy. 12 Zeba bilen Salmunna gaçyp gidende, ol olaryň yzyndan kowalady we Midýanyň iki patyşasy Zeba bilen Salmunnany tutup, ähli goşuny derbi-dagyn etdi. 13 Ýoaşyň ogly Gideon gün dogmazdan öň söweşden gaýdyp geldi. 14 Sukkodyň ýaş ýigitlerinden birini tutup, ondan sorap gördüm. Ol oňa Sukkodyň hökümdarlaryny we ýaşulularyny, ýagny ýetmiş ýedi adamy aýtdy. 15 Ol Sukkodyň adamlarynyň ýanyna gelip: «Zeba bilen Salmunna, siz maňa: «Zeba bilen Salmunnanyň elleri indi seniň eliňdemi, biz seniň ýadaw adamlaryňa çörek bermelimi?» diýip gygyrdyňyz. 16 Ol şäheriň ýaşulularyny, çölüň tikenlerini we tikenlerini tutup, Sukkodyň adamlaryna olaryň bilen tälim berdi. 17 Ol Penuel diňini ýykdy we şäheriň erkeklerini öldürdi. 18 Soňra ol Zeba bilen Salmunnadan: «Taborda öldürenleriňiz nähili adamlardy?» diýip sorady. Olar: «Sen nähili bolsaň, olaryň her biri patyşanyň ogullaryna meňzeýärdi» diýip jogap berdiler. 19 Ýakup: «Olar meniň doganlarym, ejemiň ogullarydy. Rebden ant içýärin, eger siz olary diri galdyran bolsaňyz, men sizi öldürmezdim» diýdi. 20 Ol ilkinji ogly Ýetere: «Tur, olary öldür» diýdi. Emma ýigit gylyjyny çykarmady, sebäbi ol heniz ýaşdy.
4
Gideon, batyrgaý adam
21 Zeba bilen Salmunna: «Tur-da, bizi öldür, sebäbi adam nähili bolsa, güýji hem şeýledir» diýdiler. Gideon turup, Zeba bilen Salmunnany öldürdi we düýeleriniň boýunlaryndaky şaý-seplerini alyp gitdi. 22 Ysraýyllar Gideona: «Sen, ogluň we ogluňyň oglunyň hem bize höküm sür, sebäbi sen bizi midýanlaryň elinden halas etdiň» diýdiler. 23 Gideon olara şeýle diýdi: «Men size höküm sürmerin, oglum hem size höküm sürmez. Reb size höküm sürer». 24 Gideon olara: «Sizden bir haýyş edýärin, her biriňiz maňa öz owlagyňyzdan bir gulakhalka beriň (sebäbi olar ysmaillilerdi, şonuň üçin altyn gulakhalkalary bardy).» diýdi. 25 Olar: «Biz olara meýletin bereris» diýip jogap berdiler. Şeýdip, olar bir köýnek ýaýyp, her kim öz owlagy üçin gulakhalkalaryny onuň üstüne atdylar. 26 Onuň soran altyn gulakhalkalarynyň agramy bir müň ýedi ýüz şekel altyndy, Midýan patyşalarynyň geýen şaý-seplerinden, ýakalaryndan, gyrmyzy geýimlerinden we düýeleriniň boýunlaryndaky zynjyrlardan başga-da. 27 Gideon ondan bir efod ýasap, ony öz şäheri Ofrada goýdy. Bütin ysraýyl halky şol ýerde onuň yzyna düşüp, bu zat Gideon we onuň maşgalasy üçin duzak boldy. 28 Şeýdip, Midýanlar ysraýyllara boýun egdirildi, şonuň üçin olar başlaryny galdyrmadylar. Gideonyň döwründe ýurt kyrk ýyllap asuda boldy. 29 Ýoaşyň ogly Ýerubbaal öz öýüne gidip, şol ýerde ýaşady. 30 Gideonyň köp aýallary bolandygy üçin, onuň bedeninden ýetmiş ogul dünýä indi. 31 Şekemde ýaşaýan gyrnagy hem oňa bir ogul dogurdy. Ol onuň adyny Abymelek goýdy. 32 Ýoaşyň ogly Gideon garrap, aradan çykdy we Abiezrileriň Ofra şäherinde, kakasy Ýoaşyň guburynda jaýlandy. 33 Gideon ölenden soň, ysraýyl halky ýene-de Baal butlaryna eýerip, Baalberiti öz hudaýlary hasaplap başladylar. 34 Ysraýyl halky özlerini ähli duşmanlarynyň elinden halas eden Hudaýy Rebbi ýatlamadylar. 35 Ýerubbaalyň, ýagny Gideonyň Ysraýyla eden ähli ýagşylyklaryna görä, olar onuň maşgalasynada ýagşylyk etmediler.
Aýat boýunça aýatlaryň bölünişi Kazylar kitabynyň 6-8-nji baplaryndaky Gideonyň hekaýasy Injildäki iň täsirli hekaýalaryň biridir. Ol milletiň gozgalaň we zulum döwrüni, garaşylmadyk gahrymanyň islegsiz we gorkunç çagyryşyny, bary-ýogy 300 esger bilen gazanylan gudratly harby ýeňşi we üstünligiň çylşyrymly netijelerini beýan edýär.
6-njy bap: Zulum, çagyryş we taýýarlyk 1–6-njy aýatlar (Midiýanlylaryň zulumy): Ysraýyllar Rebbiň nazarynda ýaman iş edendikleri üçin, Hudaý olary ýedi ýyllap Midiýanlylaryň eline berdi. Midiýanlylar, amalekliler we gündogaryň çagalary ýurdy weýran etdiler, ekinleri we mallary ýok etdiler, ysraýyllylary çukurlarda, gowaklarda we daglarda gizlenmäge mejbur etdiler. 7–10-njy aýatlar (Pygamberiň käýinji): Ysraýyllar Midýanlylar sebäpli Rebbe ýalbaranda, Hudaý olara Öz rehimdarlygyny ýatlatmak üçin bir pygamber iberdi - olary Müsürden nädip çykarandygyny we amorlaryň hudaýlaryndan gorkmazlygy tabşyrandygyny - ýöne olar Onuň sözüne gulak asmandylar.
5
Gideon, batyrgaý adam
11–16-njy aýatlar (Rebiň Perişdesi peýda bolýar): Rebbiň Perişdesi Abiezritli Ýoşa degişli bolan Opradaky dub agajynyň aşagynda oturdy. Onuň ogly Gideon bugdaýy midýanlardan gizlemek üçin üzüm sykýan ýerde urýardy. Perişde: "Reb seniň bilen, batyr ýigit" diýip yglan etdi. Gideon muny sorag astyna alyp, Ysraýylyň garyplygyna we atasynyň öýünde özüniň pes derejesine ünsi çekdi. Reb oňa: "Men seniň bilen bolaryn" diýip ynandyrdy. 17–24-nji aýatlar (Kabul etmegiň alamaty): Gideon, hakykatdanam, Hudaýyň et we petirsiz tortlar taýýarlaýandygyny subut etmek üçin alamat sorady. Perişde taýagynyň ujy bilen gurbanlyk sypasyna degende, gaýadan ot çykyp, ony ýakdy we Perişde ýitip gitdi. Onuň kimdigini düşünen Gideon öz jany üçin gorkdy, ýöne Reb oňa: "Saňa parahatçylyk bolsun; gorkma, sen ölmersiň" diýdi. Gideon ol ýerde Ýehowa-şalom (Reb Parahatçylykdyr) atly gurbanlyk sypasyny gurdy . 25–32-nji aýatlar (Baalyň gurbanlyk sypasynyň ýok edilmegi): Şol gije Hudaý Gideona kakasynyň ikinji öküzini alyp, kakasynyň Baalyň gurbanlyk sypasyny ýykmagyny we onuň ýanyndaky agaç tokaýy (Aşera) kesmegini aýtdy. Gideon maşgalasyndan we şäher adamlaryndan gorkup, gije on hyzmatkäri bilen muny etdi. Ertesi gün irden şäher ilaty onuň ölümini talap etdiler, ýöne Ýoaş ony gorap: "Baalyň üçin göreşersiňizmi?... öz işi üçin göreşsin" diýdiler. Şonuň üçin Gideona Ýerubbaal ("Baalyň oňa garşy göreşsin") diýlip at berildi. 33–35-nji aýatlar (Hudaýyň Ruhy Gideona güýç berýär): Midýanlylar we amalekliler ýygnanyp, Ýizreel jülgesinde düşelge gurdular. "Rebbiň Ruhy Gideona indi" (gürrüňsiz manyda ony geýindi) we ol surnaý çalyp, Abiezer, Aşer, Zebulun we Naftaly uruglaryny öz yzyna düşmek üçin ýygnady. 36–40-njy aýatlar (Ýüňüň alamaty): Gedeon henizem ynamly bolmak üçin Hudaýdan ýüňden ýasalan ýüň ulanyp alamat sorady. Ilki bilen, ýer gurak wagty ýüňüň diňe üstüne çyg diledi; Hudaý ony berdi. Soňra bolsa, ýer çygly wagty ýüňüň gurak bolmagyny sorady; Hudaý ony hem etdi.
7-nji bap: Ýiçelen goşun we Midiýanyň üstünden gazanylan ýeňiş 1–3-nji aýatlar (Goşuny gysgaltmak): Ýerubbaal (Gideon) we onuň goşuny Harod guýusynyň golaýynda düşelge gurdular, midýanlar bolsa demirgazykda. Hudaý Gideona halkyň juda köpdigini aýtdy , sebäbi ysraýyllar Hudaýdan öň özlerini şöhratlandyrmazlar. Hudaý Gideona gorkýanlaryň gidip biljekdigini yglan etmegi tabşyrdy. 22,000 adam gitdi , yzda 10,000 adam galdy. 4–8-nji aýatlar (Suwuň synagy): Hudaý henizem köp adamyň bardygyny aýtdy. Ol Gideona olary böljek bolan suwa düşürmegi tabşyrdy. Suwy it ýaly dili bilen ýuwýanlar (300 adam) aýry goýuldy. Dyza çöküp suw içýänler öýlerine iberildi. Diňe 300 adam bilen Hudaý Midýanlary Gideonyň eline tabşyrjakdygyna wada berdi. 9–15-nji aýatlar (Midiýan düýşi): Şol gije Hudaý Gideona duşman düşelgesine düşmegi tabşyrdy, sebäbi Ol ony eline berdi. Hyzmatkäri Fura bilen bilelikde Gideon bir midiýan esgeriniň ýoldaşyna arpa çöreginden ýasalan tortuň midiýan goşunyna düşüp, çadyra degip ýykylmagy baradaky düýşüni gürrüň berýändigini eşitdi. Beýleki esger ony şeýle düşündirdi: "Bu Gideonyň gylyjyndan başga zat däl... çünki Hudaý Midiýany onuň eline berdi". Hudaýa sežde edip, Gideon ynam bilen öz adamlarynyň ýanyna gaýdyp geldi. 16–22-nji aýatlar (Çyralaryň we Küýzeleriň Strategiýasy): Gideon 300 adamy üç topara böldi. Ol her bir adama surnaý, boş küýze we küýzäniň içinde bir çyra berdi . Gije düşelgäniň daş-
6
Gideon, batyrgaý adam
töweregini gurşap, surnaýlary çaldylar, küýzeleri döwdüler, çep ellerinde çyralary, sag ellerinde bolsa surnaýlary tutup: "Rebbiň we Gideonyň gylyjy" diýip gygyrdylar. Midýan düşelgesini howsala basdy we Reb her bir adamyň gylyjyny goşunyň içinde birine garşy goýdy. 23–25-nji aýatlar (Yzlama): Naftaly, Aşer we Manaşeden ysraýyllylar gaçyp barýan midýanlylaryň yzyndan gitdiler. Gideon Efraýym dagyndan geçip, öňlerindäki Bet-bara we Iordan derýasyndaky suwlary tutmak üçin çaparlar iberdi, iki midýan şazadasy Oreb bilen Zeebi tutup öldürdi , olaryň kellelerini bolsa Gideona getirdiler.
8-nji bap: Yzarlama, gapma-garşylyklar we netije 1–3-nji aýatlar (Efraýym bilen diplomatik çözgüt): Efraýymlylar söweşe ir çagyrylmandyklary üçin gaharly şikaýat etdiler. Gideon pesgöwünlilik we sypaýylyk bilen jogap berdi: "Men indi siziň bilen deňeşdirilende näme etdim? Efraýymyň üzüm ýygnamagy Abiezeriň üzüminden gowumy?" Onuň ýumşak jogaby olaryň gaharyny sowdy. 4–9-njy aýatlar (Sukkot we Penuelde ýüz öwürmek): Gideon we onuň ýadaw 300 esgeri galan Midýan patyşalary Zebah bilen Salmunnany yzarlamak üçin Iordan derýasyndan geçdiler. Olar Sukkot we Penuel ýaşulularyndan ýadaw goşuny iýmitlendirmek üçin çörek soradylar, ýöne ýolbaşçylar Gideony masgaralap, patyşalary heniz tutmandygyny aýdyp, ýüz öwürdiler. Gideon olara tiken we çybyn bilen jezalandyrmak üçin gaýdyp geljekdigini duýdurdy. 10–17-nji aýatlar (Jeza we Tutulyş): Gideon galan midýan goşunyny haýran galdyrdy we Zebah we Salmunna patyşalaryny ele geçirdi . Ol gaýdyp gelende, Sukkodyň ýaşulularyny çöl tikenleri we tikenleri bilen jezalandyrdy, Penuel diňini ýykyp, şäheriň erkeklerini öldürdi. 18–21-nji aýatlar (Patyşalaryň ykbaly): Gideon Zebah bilen Salmunnadan Taborda nähili adamlary öldürendiklerini sorady we olaryň öz doganlarydygyny bildi. Ol uly ogly Ýetere olary öldürmegi buýurdy, ýöne oglan heniz ýaşdygy üçin gorkdy. Soňra iki patyşa Gideondan olary özi urmagyny sorady we Gideon olary öldürdi we düýeleriniň boýunlaryndaky ýarymaý şekilli bezeglerini aldy. 22–27-nji aýatlar (Altyn Efod we Ysraýylyň ölümi): Ysraýyl Gideony we onuň neslini mirasdüşer hökümdar etmäge synanyşdy, ýöne Gideon berk boýun egmän: "Reb size höküm sürer" diýdi. Şeýle-de bolsa, Gideon bir haýyş etdi: her bir adam öz talaňyndan bir gulakhalka bermegini haýyş etdi. Ol 1755 şekel altyn ýygnady we efod ýasady we ony öz şäheri Oprada goýdy. Gynansak-da, ähli ysraýyllar şol ýerde onuň yzyna düşüp , bu Gideon we onuň maşgalasy üçin duzak boldy. 28–35-nji aýatlar (Gideonyň ölümi we Ysraýylyň ýatdan çykarmagy): Midýan boýun egdirildi we Gideonyň ömrüniň dowamynda ýurt 40 ýyllap asuda boldy. Gideon garrylykda aradan çykdy we kakasy Ýoaşyň mazarynda jaýlandy. Onuň ölüminden derrew ysraýyllylar ruhy zynahorluga gaýdyp geldiler, Baal-berite sežde etdiler we Ýerubbaalyň (Gideonyň) maşgalasyna eden ähli ýagşylyklary üçin rehim etmediler.
Gideonyň hekaýasyndan esasy sapaklar Hudaý mümkin bolmadyklary we ejizleri ulanýar: Gideon gorkudan gizlenip başlady we öz urugyny Manassede iň ejiz hasaplady. Hudaý ýeňşiň ynsan güýjünden däl-de, Hudaýyň güýjünden gelýändigini subut etmek üçin goşunyny bilgeşleýin 32,000-den 300-e çenli azaltdy.
7
Gideon, batyrgaý adam
Ynsan şübhesine sabyrlylyk: Hudaý Gideonyň çuňňur ynamsyzlygyna we alamatlar (ot we ýüň) baradaky haýyşlaryna ajaýyp sabyrlylyk we rehimdarlyk bilen jogap berdi, onuň imanyny ädimmeädim ösdürdi. Hakyky Liderlik Kiçigöwünliligi Öz içine Alýar: Gideon ejiz taýpa syýasatyny üstünlikli dolandyrdy (Efraýymlylary rahatlandyrdy) we diňe Hudaýyň Ysraýylyň üstünden höküm sürmelidigini boýun alyp, patyşalyk häkimiýetinden düýbünden ýüz öwürdi. Üstünlikde ylalaşyk howpy: Ajaýyp ýeňişlerine garamazdan, Gideonyň altyn efody döretmegi onuň maşgalasy we milleti üçin ruhy duzaga (butparazlyga) öwrüldi we uly ýeňişden soň hem ruhy seresaplygyň zerurdygyny subut etdi.
8