Aristeas'ınMektubu
GİRİİŞ
Bukoleksiyondakiendikkatçekiciveeskibuluntulardan biriolanAristeas'ınmektubunda,AdemveHavva'dan, Tufan'dançokuzunbiryolkatettiğimizigörüyoruz.Bu yazı,güçlüuluslarınihtişamvegörkemiçindeyaşadığı, yeryüzünüyenidendolduraninsanlığındirencinigözler önüneseriyor.
BuradailkbüyükkitapkoleksiyoncusuolanBatlamyus Filadelphus'tanbahsedilecek.İskenderiye'deki kütüphanesine"dünyadakitümkitapları"toplamayı arzuluyor.Sonunda,büyükbireserolanYahudi Kanunları'nıeldeetmetutkusuyla,bukitapiçin100.000 esiritakasediyorBumuhtemelentekbireseriçinödenen enyüksekfiyattırBu,BüyükEsaret'insonuiçin alışılmadıkbirnedensunuyor.
Buanlatıdakiolaylar,MÖ270yılındaölenünlüKraliçe Arsinoe'ninyaşamısırasındagerçekleşmiştirYazılıştarihi kesinolarakbilinmemektedir
Sarayhayatınındetayları,döneminsosyalsorunlarının tartışılmasısondereceilgiçekicivecanlıdırKralınve konuklarınınziyafetsırasındasoru-cevapoyunu oynamalarınıgörmek,günümüzdeoldukçasıradışıbir keşiftir
Builgiçekicieserinyapısışuşekildedir: 1KitabınPhilocrates'eithafı 2.Önhazırlıkişlemleri:
(a)KütüphanecininYahudiesirleribirkitapkarşılığında serbestbırakmateklifi (b)Özgürleşme.
(c)Philadelphus'unEleazar'ayazdığımektup (d)Cevap
(e)Kitabıçevirmeküzeregörevlendirilenkomitenin isimleri
3Kraliyethediyelerininaçıklaması:
(a)Masa(muhtemelenşimdiyekadarüretilmişenözenli mobilyaparçası) (b)Diğerhediyeler.
4Kudüs'ünTanımı (a)Tapınak(vesuşebekesi) (b)Tören.
(c)Kale (d)Şehir (e)Kırsalkesim. 5Eleazar'ınvedası 6Eleazar'ınkanunhakkındakiaçıklaması(bu,derinbir bilgeliktir).
7Resepsiyon 8Ziyafet(72soruvecevap) 9.Kitabıntercümesi.
BÖLÜM1
YahudilerinMısıresaretisırasındaPtolemyPhiladelphus, ilkbüyükkitapkoleksiyoncusuolarakortayaçıkar Kütüphanesindedünyanıntümkitaplarınasahipolmayı arzular;Musa'nınKanunları'nıeldeetmekiçin100000 esiritakasetmeyiteklifederve"Bugerçektenküçükbir lütuf!"diyehaykırır
1YahudilerinBaşrahibiEleazar'ıziyaretiminunutulmaz birtarihiniyazmakiçinmalzemetopladığımvesen, Philocrates,banaherfırsattahatırlattığıngibi,görevimin nedenleriveamacıhakkındabiraçıklamaalmak konusundabüyükönemverdiğiniçin,bukonuyuseniniçin açıkbirşekildeaçıklamayaçalıştım;çünküsenin öğrenmeyekarşıdoğalbirsevgiyesahipolduğunu görüyorumkibu,insanınenbüyüknimetlerindenbiridir: istertarihçalışarakisterseolaylarabizzatkatılarak,sürekli olarak'bilgivekazanımlarınıartırmaya'çalışmak
2Ruh,ensoyluunsurlarıbünyesinealarakbuyollasaflığa kavuşurveamacınıensoyluhedefolandindarlığa yönelterekbunuşaşmazbirrehberedinirveböylecekesin biramaçkazanır.
3Dinîbilgiedinmekonusundakibağlılığım,hemerdemi hemdeihtişamınedeniylekendivatandaşlarıvebaşkaları tarafındanenyükseksaygıyıgörenvekendiülkesindekive yabancıülkelerdekiYahudileriçinilahikanunun yorumlanmasıaçısındansonderecedeğerlibelgeleresahip olan,dinibilgiedinmearayışınaolanbağlılığımnedeniyle, bahsettiğimkişiyeelçilikgöreviniüstlenmemeyolaçtı; ziraonlarınkanunlarıYahudialfabesiylederiparşömenlere yazılmıştı.
4Buelçilikgörevinibüyükbirşevkleüstlendim;öncelikle, kralınbabasıbuşehrielegeçiripMısırtopraklarını fethettiğinde,Yahudiye'denMısır'asürgünedilenYahudi esirleradınakralayalvarmafırsatıbulmuştum
5Buhikâyeyisizedeanlatmamınfaydalıolacağına inanıyorum,çünkükutsallığaolaneğiliminizvekutsal yasayauygunyaşayaninsanlaraduyduğunuzsempatiyle, anlatmayıamaçladığımbuhikâyeyidahadabüyükbir istekledinleyeceğinizeeminim;zirasizdeyakınzamanda adadanbizegeldinizveruhugüçlendirecekherşeyi duymayacanatıyorsunuz
6Dahaöncedesize,Yahudiırkıhakkındaanlatmayadeğer bulduğumgerçeklerinkaydınıgöndermiştim;bukaydı, Mısır'ınenbilgiliülkesininenbilgilibaşrahiplerindenelde etmiştim.
7Zihnefaydasağlayabilecekşeylerinbilgisiniedinmeye bukadaristekliolduğunuziçin,elimdengelentümbilgiyi sizeaktarmayıkendimegörevedindim
8Aynıdüşünceyapısınasahipolanherkesekarşıaynı görevihissetmeliyim,fakatbunuözelliklesanakarşı hissediyorum,çünküçoksoyluözlemlerinvarvesen sadecekarakterolarakdeğil,kanbağıolarakda kardeşimsin,ayrıcaiyiliğinpeşindekoşmadadabenimle birliktesin
9Çünkünealtındannedesığzihinlerindeğerverdiğidiğer mallardaneldeedilenzevk,kültüreyönelmeninveonuelde etmekiçinharcadığımızçalışmanınsağladığıfaydayı vermez.
10Amasiziçokuzunbirgirişleyormamakiçinhemen anlatımınözünegeçiyorum
11.KralınkütüphanesininbaşkanıPhalerumluDemetrius, dünyadakitümkitaplarıolabildiğincebirarayagetirmek amacıylabüyükbirparaödülüaldı
12Satınalmavekopyalamayoluyla,elindengeldiğince kralınamacınıyerinegetirdi
13Birkeresinde,benoradayken,kendisine,"Kütüphanede kaçbinkitapvar?"diyesoruldu.Oda,"Eykral,ikiyüz bindenfazlakitapvarveyakıngelecektegerikalanlarıda birarayagetirmekiçinçabagöstereceğim,böylecetoplam beşyüzbineulaşılacak.Yahudilerinyasalarınınyazıya dökülmeyedeğerolduğuvekütüphanenizdeyeralmayıhak ettiğisöyleniyor!"diyecevapverdi
14Kral,"Bunuyapmanızaengelolannevar?"diye yanıtladı"Gerekliolanherşeyemrinizesunulmuştur!"
15'Bunlarıntercümeedilmesigerekiyor,'diyeyanıtladı Demetrius,'çünküYahudilerinülkesindekendineözgübir alfabe(Mısırlılarındakendineözgübirharfsistemiolduğu gibi)vekendineözgübirlehçekullanılıyor'
16OnlarınSüryanicekonuşmalarıgerekiyordu,fakat durumböyledeğil;dillerioldukçafarklı' 17Kral,olayıntümgerçeklerinianladığında,amacının (dahaönceaçıklandığıgibi)gerçekleşmesiiçinYahudi Başrahibinebirmektupyazılmasınıemretti
18KralınbabasıtarafındanYahudiye'densürgünedilen YahudilerinserbestbırakılmasıiçinTarentumluSosibius vemuhafızbirliğininbaşıAndreas'asıksıkilettiğimtalebi dilegetirmeninzamanınıngeldiğinidüşündüm;çünkükral, iyişansvecesaretinbirleşimiyleCoele-SuriyeveFenike bölgesinintamamınayaptığısaldırıyıbaşarıyla sonuçlandırıp,ülkeyiterörizeederekboyuneğdirmeye çalışırken,düşmanlarındanbazılarınısürgünegönderdi, diğerleriniiseesiraldı
19YahudilerinülkesindenMısır'agönderdiğikişilerin sayısıyüzbindenazdeğildi
20Bunlardanotuzbinseçkinadamısilahlandırdıveonları kırsalbölgelerdekigarnizonlarayerleştirdi
21(BundanöncedePerslerlebirlikteçoksayıdaYahudi Mısır'agelmiştivedahaöncekibirdönemdedeEtiyopya kralınakarşıyürüttüğüseferdePsammetichus'ayardım etmekiçinMısır'abaşkalarıgönderilmiştiAncakbunlar, LagusoğluPtolemy'ningötürdüğüesirlerkadarkalabalık değildi.)
22Dahaöncedesöylediğimgibi,Batlamyusbunlarınen iyilerini,hayatlarınınenverimliçağındaolanve cesaretleriyleöneçıkanerkekleriseçipsilahlandırdı;ancak gerikalanlarınbüyükçoğunluğunu,buamaçiçinçokyaşlı veyaçokgençolanlarıvekadınlarıdaköleleştirdiBunu
kendiözgüriradesiyleyapmakistemedi,askerlerisavaşta verdiklerihizmetlerinkarşılığıolarakonlarıtalepedince bunamecburkaldı
23Dahaöncedebelirtildiğigibi,onlarınözgürleşmesini sağlamakiçinbirfırsateldeettiktensonra,kralaşu argümanlarlabaşvurdum:'Sözlerimizineylemlerimiz tarafındanyalanlanmasınaizinverecekkadarmantıksız olmayalım.
24Bizimsadeceyazıyadökmeklekalmayıptercüme etmeyidearzuladığımızyasa,tümYahudihalkınaait olduğunagöre,krallığınızdabukadarçokYahudikölelik altındayaşarken,elçiliğimiziçinnasılbirgerekçe bulabiliriz?
25Merhametinizinmükemmelliğivezenginliğiyle, böylesinesefilbiresaretaltındatutulanlarıserbestbırakın; çünkübüyükçabasarfederekkeşfettiğimgibi,onlara kanunlarınıverenTanrı,sizinkrallığınızıdakoruyan Tanrı'dır
26Onlarda,diğerbütüninsanlargibi,bizlergibi,eykral, evreninRabbiveYaratıcısıolanaynıTanrı'yataparlar; ancakbizonaZeus1veyaDisgibifarklıisimlerveririz
27Buisim,atalarımıztarafındanonaçokuygunbirşekilde verilmiştir;çünküherşeyehayatverenvevaredenO'nun, evreninBinicisiveEfendisiolduğunubelirtmekister
28.Esaretaltındaolanlarıserbestbırakarakbütüninsanlığa yücegönüllülükörneğigöster
29Kısabirsüresonra,Tanrı'yabütünesirlerinserbest bırakılmasıiçinkralınkararınıdeğiştirmesiiçiniçtenlikle duaederken(çünküinsanlıkTanrı'nınyaratımıdırveO'nun tarafındanyönlendirilirveetkilenir),
30Bunedenle,kralınisteğimiyerinegetirmesiiçin, kalpleriyönetenTanrı'yaçeşitlidualarlayalvardım
31Çünküben,Tanrı'nınduamıkabuledeceğindenemin olduğumiçin,oadamlarınkurtuluşukonusundabüyük umutlarbesliyordum
32Çünküinsanlarsafniyetlerle,doğrulukvesoyluişler yapmaamacıylabirişplanladıklarında,YüceAllahonların çabalarınıveamaçlarınıbaşarıylasonuçlandırırKral başınıkaldırdıveneşelibiryüzlebanabakarak,'Sence sayılarıkaçbinolacak?'diyesordu.
33YakındaduranAndreas,'Yüzbindenbirazfazla'diye yanıtladı
34Kral,"Aristeas'ınbizdenistediğişeygerçektendeküçük birlütuf!"dedi
35BununüzerineSosibiusveoradabulunandiğerbazı kişiler,"Evet,fakatbuadamlarınözgürleştirilmesiniyüce Tanrı'yabirbağlılıkgöstergesiolaraksunmanız,sizin büyüklüğünüzeuygunbirövgüolacaktır"dediler.
36YüceAllahtarafındanbüyükbirşerefle onurlandırıldınızveatalarınızınhepsindenüstünbir yüceliğeyükseltildiniz;bunedenleO'nagücünüzünyettiği enbüyükşükrankurbanınısunmanızuygundüşmektedir.
37Buargümanlardansonderecememnunkalankomutan, askerlerinücretlerinekurtarmabedelikadarekleme yapılmasını,herköleiçinsahiplerineyirmidrahma ödenmesini,kamuyaaçıkbiremirçıkarılmasınıveesirlerin kayıtlarınınbuemreeklenmesiniemretti.
38Buiştebüyükbirşevkgösterdi;çünküamacımızı bütünüyleyerinegetirenveonusadecebabasının ordusuylaMısır'agelenlerideğil,ondanöncegelenleri veyadahasonrakrallığagetirilenleridekurtarmaya mecburedenTanrı'ydı
39Onafidyeparasınındörtyüztalentiaşacağıbildirildi
40Bencefermanınbirkopyasınıeklemekfaydalıolacaktır; çünkübuşekilde,Tanrıtarafındanböylesinebüyük kalabalıklarıkurtarmaklagörevlendirilenkralınyüce gönüllülüğüdahaaçıkvebelirginhalegelecektir.
41Kralınfermanışöyleydi:'BabamızınSuriyeveFenike seferlerindeveYahudiülkesineyapılansaldırılarda ordusundahizmetetmişveYahudiesirlerielegeçirip onlarıİskenderiyeşehrineveMısırtopraklarınagerigetiren veyabaşkalarınasatanherkes;veaynışekilde,ozamandan önceülkemizdebulunanveyadahasonraburayagetirilen esirler;butüresirleresahipolanherkes,onlarıderhal serbestbırakmaklayükümlüdürveherbiresiriçinyirmi drahmifidyealmalıdır'
42Askerlerbuparayımaaşlarınaekolarakhediyeolarak alacaklar,gerikalanınıisekralınhazinesindenalacaklar.
43Bizce,onlarınesiralınmasıbabamızınisteğineaykırıydı vehertürlüuygunsuzluğayolaçmıştı;topraklarınınharap edilmesiveYahudilerinMısır'asürülmesiiseaskeribir keyfidavranıştı
44Savaşalanındaaskerlerinelinegeçenganimet,hak etmelerigerekentümganimetti.
45İnsanlarıköleliğeindirgemekisetambiradaletsizlikti
46Bunedenle,tüminsanlara,özellikledehaksızyere kölelikaltındaolanlaraadaletsağlamayaalışkın olduğumuzveadaletvedindarlığıngereklerinegöretüm insanlaraadildavranmayagayretettiğimizkabul edildiğinden,egemenliğimizinherhangibiryerindekölelik altındabulunanYahudilereilişkinolarak,onlarıelinde bulunduranlarınkararlaştırılanparamiktarınıalıponları serbestbırakmalarınıvehiçkimseninyükümlülüklerini yerinegetirmektegecikmegöstermemesiniemrettik
47Bukararnameninyayımlanmasındanitibarenüçgün içinde,bizimirademiziyerinegetirmeklegörevlendirilen memurlariçinkölelerinlistelerinihazırlamalıveesirlerin şahıslarınıderhalteslimetmelidirler
48Çünkübiz,bumeseleninsonuçlandırılmasınınhem bizimhemdeişlerimiziçinfaydalıolacağınıdüşünüyoruz
49Dileyenherkes,fermanıçiğneyenlerhakkındaihbarda bulunabilir;ancaksuçlubulunduğutakdirdekölesi olacaktır;fakatmalıkraliyethazinesinedevredilecektir
50Kararname,onayiçinkralaokunmaküzere getirildiğinde,"ozamandanönceülkedebulunanveya sonradanburayagetirilenesirler"ifadesidışındadiğertüm hükümleriiçeriyorduvekral,cömertliğivegeniş yürekliliğiylebumaddeyiekledivekurtarmaiçingerekli olanparanıntamamınınordununödemesorumlularınave kraliyetbankacılarınayatırılmasınıemretti;böylecemesele kararabağlandıvekararnameyedigüniçindeonaylandı
51Kurtuluşiçinverilenbağışaltıyüzaltmıştalentten fazlaydı;çünkübirçokemzirilenbebekanneleriylebirlikte özgürbırakıldı.
52Bumallariçinyirmitalentödenmesigerekip gerekmediğisorusugündemegelince,kralbunun yapılmasınıemrettiveböylecekararınıenkapsamlışekilde yerinegetirdi
BÖLÜM2
Devletişlerininnasıltitizliklekayıtaltınaalındığını gösteriyorDevletbürokrasisiKudüs'tekiBaşRahip'e
gidiptakasıayarlamaküzerealtıkişidenoluşanbirkomite görevlendirilir.Aristeasheyetinbaşınagetirilir.
1Buiştamamlandıktansonra,Demetrius'aYahudi kitaplarınınyazıyageçirilmesiyleilgilibirrapor hazırlamasınıemretti.
2ÇünkübuMısırkrallarıdevletişlerinintamamını fermanlaryoluylavesonderecetitizbirdoğrulukla yürütürlerdi;hiçbirşeyözensizveyarastgeleyapılmazdı.
3Bunedenle,anıtınvemektuplarınkopyalarını, gönderilenhediyelerinsayısınıveherbirininniteliğini ekledim;çünküherbiriihtişamveteknikbeceri bakımındanüstünnitelikteydi
4Aşağıdaanıtınbirkopyasıbulunmaktadır.Demetrius'un büyükkralaanıtı'Eykral,kütüphanenizitamamlamakiçin gereklikitaplarınbirarayagetirilmesiveeksikolanların onarılmasıyönündekitalimatlarınızdanberi,isteklerinizi yerinegetirmekiçinazamiözenigösterdimveşimdisize aşağıdakiteklifisunmakistiyorum
5Yahudilerinkanunkitaplarının(vebirkaçdiğerinin) tamamıkütüphanedebulunmamaktadır
6Bunlarİbranicekarakterlervedilleyazılmışolup, dikkatsizceyorumlanmışvebilenlerdenöğrendiğim kadarıylaasılmetniyansıtmamaktadır;çünkühiçbirzaman birkralınkorumasıaltındaolmamışlardır
7Bunlarınkütüphaneniziçindoğrubirşekilde hazırlanmasıgereklidir;çünküiçerdiklerikanun,ilahi kökenliolduğuiçinhikmetdoludurvehertürlükusurdan uzaktır.
8Bunedenleedebiyatçılar,şairlervetarihyazarlarının büyükçoğunluğu,bukitaplaraveonlaragöreyaşamışve yaşamaktaolaninsanlaraatıftabulunmaktankaçınmışlardır; çünküAbderalıHekateus'undediğigibi,onlarınyaşam anlayışıokadarkutsalvedindardır
9Eykral,eğeruygungörürsen,Yeruşalim'dekiBaşrahibe birmektupyazılmasınıveherkabiledenaltıyaşlıyı-en soyluhayatıyaşamışvekanunlarındaenyetkinolanlarıgöndermesiniricaetmesiniiste.Böyleceçoğunluğunun hemfikirolduğunoktalarıtespitedip,doğrubirtercüme eldeettiktensonra,onuhemişinkendisinehemde amacınızayakışırşekildegözeçarpanbiryere yerleştirebiliriz
10Mayıs,süreklirefahsizinleolsun!
11Buanıtsunulduktansonrakral,Eleazar'abukonu hakkındabirmektupyazılmasınıveYahudiesirlerinözgür bırakılmasınındaanlatılmasınıemretti
12Veellitalentağırlığındaaltın,yetmiştalentağırlığında gümüşveçokmiktardadeğerlitaşverdi;bunlarkaplar, şişeler,birmasavekurbankaplarıyapmakiçindi.
13Ayrıcahazinesininsorumlularına,zanaatkârlarınbu amaçiçinihtiyaçduyabileceklerihertürlümalzemeyi seçmelerineizinvermelerinivetapınakiçinkurbanlar sunmakvediğerihtiyaçlariçinyüztalentpara göndermeleriniemretti
14Mektuplarınnüshalarınısizesunduktansonra,işçiliğin ayrıntılıbirhesabınıvereceğimKralınmektubuşöyleydi: 15'KralPtolemy,BaşrahipEleazar'aselamvesaygılarını iletti.
16PersleriniktidardaolduğudönemdeKudüs'tenkaçırılan vekrallığımızdayerleşmişbirçokYahudivardı;ayrıca babamlabirlikteesirolarakMısır'agelendahabirçok YahudidevardıBabambunlardanbüyükbirkısmını orduyaaldıveonlaranormaldendahayüksekücretler
ödediLiderlerininsadakatinikanıtladıktansonradakaleler inşaettirdiveyerliMısırlılarıkorkutmakiçinonlarıbu kalelerinsorumluluğunaverdi
17Bentahtaçıktığımda,bütüntebaama,özellikledesizin yurttaşlarınızakarşınazikbirtavırtakındım.Yüzbinden fazlaesiriserbestbıraktımvesahiplerinepiyasabedelini ödedimEğerhalkınızahalkınöfkesiyüzündenbirkötülük yapıldıysa,bununbedeliniödedim.
18Bueylemiyapmamasebepolangüdü,dindarca davranmakvekrallığımıtümdünyadabarışvebüyükşan içindetuttuğuiçinyüceTanrı'yaşükransunmaktır 19Üstelikhalkınızdangençvesağlıklıolanlarıorduma aldım;banabağlıolmayalayıkolanlarıvesarayıngüvenini kazanmayalayıkolanlarıdaresmigörevleregetirdim
20Şimdi,buadamlara,dünyanındörtbiryanındaki Yahudilerevegeleceknesillereşükranımıgöstermekiçin canattığımdan,aranızdakullanılanİbranicedilinden Yunancayakanunlarınızınçevrilmesinivebukitapların kütüphanemdekidiğerkraliyetkitaplarınaeklenmesini emrettim
21Herkabilenizden,soylubiryaşamsüren,kanunlarınızda bilgiliveonlarıyorumlayabilenaltıyaşlıyıseçerseniz,bu siziniçinbiriyilikvebenimgayretiminkarşılığıolacaktır; böyleceihtilaflıkonulardaçoğunluğunhemfikirolduğu kararıbulabilelim;zirabuaraştırmasondereceönemlidir.
22Buçalışmanıntamamlanmasıylabüyükbirşöhret kazanmayıumuyorum
23MuhafızlarımınbaşıAndreas'ıveAristeas'ı-çoksaygı duyduğumadamları-bumeseleyisizeiletmekvetapınak içinsunduğumadakların,kurbanlarınvediğerdini ayinlerinilkmeyvesiolanyüztalentgümüşüsizesunmak üzeregönderdim
24Bukonulardakiisteklerinizibanayazarsanız,bana büyükbiriyilikyapmışvebanayenibirdostluksözü vermişolursunuz;çünkütümisteklerinizmümkünolanen kısasüredeyerinegetirilecektirHoşçakalın!
25Eleazarbumektubauygunbirşekildeşöylecevapverdi: 'BaşrahipEleazar,gerçekdostuKralPtolemy'ye selamlarınıiletir
26Enbüyükdileklerimsizin,kızkardeşinizKraliçe Arsinoe'ninveçocuklarınızıniyiliğiiçindir
27BendeiyiyimMektubunuzualdımveamacınızdanve asiltavsiyenizdençokmemnunoldum.
28Bütünhalkıbirarayatopladımveonlarabunuokudum ki,Tanrımızaolanbağlılığınızıbilsinler
29Onlaraayrıcagönderdiğinizyirmialtınveotuzgümüş kadehi,beşkâseyiveadakmasasını,ayrıcakurbansunmak vetapınağınihtiyaçlarınıkarşılamakiçingönderilenyüz talentgümüşüdegösterdim
30Buhediyelerbana,ensaygıdeğerhizmetkarlarınızdan biriolanAndreasveAristeastarafındangetirildi;herikisi deiyivedürüstinsanlardı,bilgivebecerileriyleöne çıkıyorlardıveherbakımdansizinyüksekilkelerinizinve doğruamaçlarınızıntemsilcileriolmayalayıktılar
31Bukişilerbanamesajınızıilettilervebende mektubunuzlauyumlubircevapaldımTalebinizçok alışılmadıkolsada,siziniçinfaydalıolanherşeyerazı olacağım
32Çünküsiz,yurttaşlarımızabirçokyöndenbüyükveasla unutulmayacaknimetlerbahşettiniz.
33Bununüzerinehemensizin,kızkardeşinizin, çocuklarınızınvedostlarınızınadınakurbanlarsundumve
bütünhalk,planlarınızınsüreklibaşarılıolması,Yüce Tanrı'nınkrallığınızıbarışveşerefiçindekorumasıve kutsalyasanıntercümesininsiziniçinfaydalıolup başarıylayerinegetirilmesiiçinduaetti.
34Bütünhalkınhuzurundaherkabiledenaltıyaşlı,iyive dürüstadamseçtimveonlarıkanunumuzunbirkopyasıyla birliktesizegönderdim
35Eyadaletlikral,eğeryasanıntercümesitamamlanır tamamlanmazadamlarıngüvenlibirşekildebizegeri gönderilmesiiçintalimatverirseniz,bubirlütufolacaktır Hoşçakalın!
36İşteihtiyarlarınisimleri:BirincikabiledenYusuf, Hezekiya,Zekeriya,Yahya,Hezekiya,Elişa.
37İkincikabileden:Yahuda,Simon,Samuel,Adaeus, Mattathias,Eschlemias
38Üçüncükabileden:Nehemya,Yusuf,Theodosius, Baseas,Ornias,Dakis
39DördüncükabiledenJonathan,Abraeus,Elisha,Ananias, Chabrias...
40Beşincikabiledenİshak,Yakup,İsa,Sabbataeus,Simon veLevi
41.AltıncıkabiledenYahuda,Yusuf,Simon,Zekeriya, SamuelveSelemes
42YedincikabiledenSabbataeus,Zedekiah,Yakup,İshak, YeşayaveNattaeus.
43SekizincikabiledenTheodosius,Jason,İsa,Theodotus, John,Jonathan
44DokuzuncuoymaktanTheophilus,Abraham,Arsamos, Jason,Endemias,Daniel
45OnuncukabiledenYeremya,Eleazar,Zekeriya,Baneas, ElişaveDathaeus.
46OnbirincikabiledenSamuel,Yusuf,Yahuda,Yonates, HabuveDositheus
47Onikincikabiledenİsaelus,Yuhanna,Teodosius, Arsamos,Abietes,Hezekiel
48ToplamdayetmişikikişiydilerEleazarvearkadaşları kralınmektubunaiştebucevabıverdiler.
BÖLÜM3
Burada,şimdiyekadarüretilmişenzarifvegüzelmasa anlatılıyorAyrıca,Mısır'dakisonkazılarışığındailgi çekiciolandiğerzenginhediyelerdebulunuyor
1Şimdisözümüyerinegetireceğimvesanateserlerininbir açıklamasınıyapacağım
2Bueserlerolağanüstübirbeceriyleyapılmıştı;zirakral hiçbirmasraftankaçınmamışveişçileribizzattektek denetlemişti.
3Bunedenleişinhiçbirbölümünüsavsaklayamazlarveya ihmalkarbirşekildebitiremezlerdi
4Önceliklesizetablonunbirtanımınıvereceğim
5Kral,bueserinsonderecebüyükboyutlardaolmasını istiyorduveKudüs'tekitapınaktabulunanmasanın boyutlarıhakkındabölgedekiYahudilerdenbilgi alınmasınıemretti
6Ölçülerianlattıklarında,dahabüyükbiryapıyapıp yapamayacağınısordu.
7RahiplerdenvediğerYahudilerdenbazılarıiseonaengel olacakhiçbirşeyolmadığınısöylediler
8Veo,buyapıyıbeşkatdahabüyükyapmakistediğini, fakattapınakhizmetleriiçinyararsızkalmasındankorktuğu içintereddütettiğinisöyledi
9O,armağanınınsadecetapınaktabırakılmasınıistemedi; zirauygunkurbanlarısunmaklagörevliolanların, kendisininhazırladığısofradabunuuygunşekilde yapabilmelerionaçokdahabüyükbirmemnuniyet verecekti.
10Eskimasanınküçükboyutluolmasınınaltın eksikliğindenkaynaklandığınıdüşünmediğini,ancakbu boyutlardayapılmasınınbirsebebiolmasıgerektiğini söyledi
11Çünküemirverilmişolsaydı,imkansıkıntısıolmazdı
12Bunedenlehaddiaşmamalıveuygunölçününötesine geçmemeliyiz
13Aynızamandaonlarasanatıntümçeşitlibiçimlerini kullanmalarınıemretti;çünküo,sondereceyüce düşünceleresahipbirinsandıvedoğaona,tamamlanmış eserinsunacağıgörünümüzihnindecanlandırmasını sağlayankeskinbirhayalgücübahşetmişti
14Ayrıca,Yahudikutsalyazılarındabelirtilmeyenyerlerde herşeyinolabildiğincegüzelyapılmasınıemretti.
15Butürtalimatlarverildiğinde,harfiyenyerine getirilmelerigerekiyordu
16Onlarda,ikiarşınuzunluğunda,birarşıngenişliğinde vebirbuçukarşınyüksekliğinde,safaltındanbirmasa yaptılar
17Buradaanlattığımşey,birtemelinüzerineincebiraltın tabakasıserilmişbiryapıdeğildi;aksine,yapınıntamamı kalınaltıntabakalarınınbirbirinekaynaklanmasıyla oluşturulmuştu.
18Veonunetrafınabirkarışgenişliğindebirsınıryaptılar
19Veorada,üçtarafınadaharikabirşekildeişlenmiş halatlarşeklindekabartmaolarakoyulmuşdalgamotiflibir çelenkvardı
20Çünküşekliüçgendiveherbiryüzününişlemetarzı tamamenaynıydı;hangiyüzüçevrilirseçevrilsin,aynı görünümüveriyordu
21Çerçeveninaltındakiikitaraftan,masayadoğrueğimli olanıçokgüzelbirişçilikörneğiydi,ancakizleyicinin bakışlarınıçekendıştaraftı
22Şimdi,ikikenarınüstkısmıyükseltilmişolduğundan, dahaöncedebelirttiğimizgibi,çemberhangiaçıdan yaklaşılırsayaklaşılsınüçgenşeklindeolduğundan,keskin birgörünümesahipti
23Üzerindekikabartmalıiplikişininortasında,değerlitaş katmanlarıvardıvebunlareşsizbirsanattekniğiyle birbirineörülmüştü
24Güvenlikamacıyla,hepsitaşlardakideliklere yerleştirilenaltıniğnelerlesabitlenmişti
25Yantaraflarından,onlarısıkıcatutmakiçinbağlantı elemanlarıylabirbirinekenetlenmişlerdi
26Masanınetrafındaki,yukarıdoğrueğimlivegözlerle buluşankenarkısmında,değerlitaşlardanyapılmış yumurtamotifleriişlenmişti;bumotifler,masanın tamamınıçevreleyen,birbirinesıkıcabağlı,kesintisizbir yivlikabartmaişçiliğiyleözenleoyulmuştu
27Veyumurtalarıtemsiletmeküzeredizilmiştaşların altına,sanatçılarhertürlümeyveyiiçerenbirtaçyaptılar; tepesindeüzümsalkımları,buğdaybaşakları,hurmalar, elmalar,narlarvebenzerlerigözeçarpacakşekilde dizilmişti
28Bumeyveler,meyvelerinrengiyleaynırenktekideğerli taşlardanyapılmıştıvebunlarımasanınhertarafınaaltın birbantlatutturdular
29Meyvelerdenoluşantaçtakıldıktansonra,altınadeğerli taşlardanyapılmışyumurtamotiflerivebaşkayivlive kabartmalıişleryerleştirildi;böylecesahiplerinin isteklerinegöremasanınherikitarafıdakullanılabildive bunedenledalgalıişlemevekenarsüslemesimasanın ayaklarınakadaruzatıldı
30Masanıntümgenişliğiboyunca,ayaklarıniçine yerleştirilebileceğivekenarınaltındakiyuvalaraoturan pimlerlesıkıcatutturulabileceğişekilde,dörtparmak kalınlığındabüyükbirlevhayapıpmasanınaltına sabitlediler;böyleceinsanlarmasanınhangitarafınıtercih ederlerseotarafıkullanabilsinler
31Böyleceeserinherikişekildedekullanılmaküzere tasarlandığıaçıkçaortayaçıktı
32Masanınüzerine,ortasındayakut,zümrüt,oniksve güzellikbakımındanüstünbirçokbaşkadeğerlitaşın bulunduğubir'maden'oyulmuş
33Ve'maeander'inyanına,masanınmerkezinieşkenar dörtgenşeklindegösterenharikabirağörgüsüyerleştirildi veüzerinekristalvekehribardenilenbirşeyişlendikibu, görenlerüzerindeeşsizbirizlenimbıraktı
34Masanınayaklarınızambakbaşlarınabenzeterek yaptılar;böylecemasanınaltındaeğilmişzambaklargibi görünüyorlardıvegörünenkısımlarıdikduranyaprakları andırıyordu.
35Yerebasanayağıntabanıbiryakuttanoluşuyorduveher tarafıbirelgenişliğindeyüksekliğindeydi
36Görünüşüayakkabıyabenziyorduvesekizparmak genişliğindeydi
37Ayağınbütünkısmıonunüzerinedayandı
38Veayağı,taştanfışkıransarmaşıkgibigösterdiler; akantusotuylaiçiçegeçmiş,etrafınıüzümsalkımlarıyla saranbirasmaileçevriliydivebutaşlarayağınüstkısmına kadarişlenmişti.
39Dörtayağıntamamıaynıtarzdayapılmıştıveherşeyo kadarustalıklaişlenmişvebirleştirilmiştiki,doğayauygun halegetirmekiçinokadarolağanüstübecerivebilgi harcanmıştıki,biresintiylehavahareketlendiğinde yapraklarahareketkazandırılıyorveherşeytemsilettiği gerçekliğeuygunşekildeşekillendiriliyordu.
40Masanınüstkısmınıüçparçadan,triptikongibiyaptılar veparçalarıbütüngenişliğiboyuncageçmelivezıvanalı olarakbirleştirdiler;öyleki,birleşimyerlerigörülemiyor, hattafarkedilemiyordu
41Masanınkalınlığıyarımarşındanazdeğildi,bunedenle tümişinmaliyetibirçoktalentolmalıydı.
42Çünkükral,masanınboyutunubüyütmekistemediği için,masanındahabüyükboyutlardaolmasıdurumunda gerekecekolanaynımiktardaparayıdetaylaraharcadı
43Veherşey,O'nunplanınauygunolarak,sonderece harikavedikkatçekicibirşekilde,taklitedilemezbirsanat vekıyaslanamayacakbirgüzellikletamamlandı.
44Karıştırmakaplarındanikisialtındanyapılmışolup, tabanındanortasınakadarpullarşeklindekabartmaişlemeli vepullararasınabüyükbirsanatsalbeceriyledeğerlitaşlar yerleştirilmiştir
45Sonra,yüksekliğibirarşınolan,yüzeyiçeşitli renklerdekideğerlitaşlardanişlenmiş,büyükbirsanatsal emekvegüzelliksergileyenbir'mayeander'vardı
46Bununüzerinde,eşkenardörtgenşeklindeişlenmiş,ağ benzeribirgörünümesahipveağzınakadaruzananbir mozaikvardı
47Ortada,farklıdeğerlitaşlardanyapılmış,dönüşümlü olarakyerleştirilmişvetürlerideğişen,enazdörtparmak genişliğindeküçükkalkanlar,görünümleriningüzelliğini artırıyordu.
48Şapkanınkenarınınüstkısmındaaçmışzambaklardan oluşanbirsüslemevardıveetrafınaiçiçegeçmişüzüm salkımlarıişlenmişti
49İştealtınkaplarınyapısıböyleydiveherbiriikiden fazlafıçıalabiliyordu
50Gümüşkaplarınyüzeyipürüzsüzdüvesankiaynaolarak tasarlanmışgibiharikabirşekildeyapılmışlardı;buyüzden onlarayaklaştırılanherşeyaynalardandahanetbirşekilde yansıyordu.
51Fakatbusanateserlerinintamamlandıklarızaman zihinlerdeyarattığıgerçekizlenimitarifetmekimkansızdır 52Çünkübukaplartamamlanıpyanyanakonulduğunda, öncegümüşbirkap,sonraaltınbirkap,sonrabirgümüş daha,sonrabiraltındahakonulduğunda,ortayaçıkan görüntütamamentarifedilemezdiveonlarıgörmeye gelenler,bugözkamaştırıcıgörüntüdenvebüyüleyici manzaradankendilerinialamadılar
53Bugösterininyarattığıizlenimlerçeşitliydi.
54Adamlaraltınkaplarabaktıklarındavezihinleriişçiliğin herayrıntısınıiyiceincelediğinde,ruhlarıhayretledoldu
55Biradamgözleriniönündedurangümüşkaplara çevirmekistediğinde,bulunduğuyerinetrafındakiherşey ışıksaçıyorgibiydivebudaizleyenleredahadabüyükbir keyifveriyordu.
56Bunedenleeserlerinsanatsalgüzelliğinitarifetmek gerçektenimkansızdır
57Altınşişelerinortasınaasmaçelenkleriişlediler.
58Vekenarlarınasarmaşık,mersinvezeytindallarından kabartmabirçelenkördülerveiçinedeğerlitaşlar yerleştirdiler.
59Kabartmaçalışmalarınıngerikalankısımlarınıfarklı şekillerdeyaptılar;çünküherşeyikralınihtişamınayakışır şekildetamamlamayıbirşerefmeselesiedinmişlerdi.
60Kısacası,nekralınhazinesindenedebaşkabirhazinede, maliyetveyasanatsalbeceribakımındanbunlaradenk eserleryoktudenilebilir.
61Çünkükralonlaraçokönemverirdi;ziratasarılarının mükemmelliğiyleşanşöhretkazanmayıseverdi 62Çünküçoğuzamanresmiişleriniihmalederve hediyeleringönderileceğiyereyakışırbirşekildeherşeyi tamamlamalarıiçinduyduğuendişeylezamanını sanatçılarlageçirirdi.
63Böyleceherşey,hediyelerigönderenkralaveülkenin yöneticisiolanbaşrahibeyakışırbirşekilde,büyükbir ihtişamlagerçekleştirildi
64Değerlitaşlardanhiçdeazımsanmayacakmiktardataş kullanıldı;enazbeşbintaneydivehepsidebüyükboydu
65Olağanüstüsanatsalbecerikullanıldı;öylekitaşlarınve işçiliğinmaliyetialtınınmaliyetininbeşkatıoldu
BÖLÜM4
KurbantöreninincanlıdetaylarıRahiplerinşaşmaz doğruluğudikkatçekiciVahşibirorgiTapınakvesu tesisatınınbiraçıklaması
1Sizehediyelerinbuaçıklamasınıvermeminnedeni, bunungerekliolduğunudüşünmemdi
2AnlatınınbirsonrakibölümüEleazar'ayaptığımız yolculuğunanlatımıdır,ancakönceliklesizetümülkeyi tarifedeceğim
3Yahudilerindiyarınavardığımızda,şehrinYahudiye'nin ortasında,oldukçayüksekbirdağıntepesindekurulduğunu gördük
4Zirvedetapınaktümihtişamıylainşaedilmişti
5Yetmişarşındandahayüksekveuzunluğuilegenişliği yapınınyapısınauygunüçduvarlaçevriliydi
6Tümbinalar,dahaöncebenzerigörülmemişbirihtişam vemaliyetlekarakterizeediliyordu
7Kapıveonukapıpervazlarıylabirleştirenbağlantı elemanlarıilelentonunsağlamlığıkonusundahiçbir masraftankaçınılmadığıaşikardı
8Perdenintarzıdagirişintarzıylatamamenorantılıydı
9Rüzgarınetkisiylekumaşısürekliharekethalindeydive buhareketalttanyukarıyadoğruiletildiğiiçinperdeen yükseknoktasınakadarkabararak,insanınkendiniondan zorluklaayırabileceğihoşbirmanzarasunuyordu.
10Sunakınyapımı,bulunduğuyerleveüzerindeyakılan kurbanlarlauyumluyduvesunağayaklaşımdabenzerbir ölçekteydi.
11Orayadoğrukademelibireğimvardı;bueğim,edep gereğiuygunşekildedüzenlenmiştivehizmetedenrahipler ayakbileklerinekadarketengiysilergiymişlerdi.
12Tapınakdoğuyadönüktürvearkasıbatıyadönüktür 13Bütünzemintaşlarladöşenmişvebelirlenmişyerlere doğrueğimlidir;böylecebayramgünlerindeoradabinlerce hayvankurbanedildiğiiçin,kurbanlarınkanınıtemizlemek üzeresutaşınabilsin
14Tapınakalanınıniçindenbolmiktardadoğalkaynak fışkırdığıiçin,sukaynağıtükenmezdir
15Ayrıca,banagösterdiklerigibi,tapınakalanının etrafındabeşfurlongmesafede,yeraltındaharikavetarif edilemezsarnıçlarvarveherbirininsayısızborusuvar, böylecefarklıakıntılarbirarayageliyor
16Bütünbunlarınaltveyanduvarlarıkurşunla sabitlenmiştiveüzerlerinebolmiktardasıvasürülmüştü; işinheraşamasısonderecetitizlikleyapılmıştı
17Sunakındibinde,hizmetlemeşgulolanlardışında kimseningöremeyeceğibirçoksugirişivardır;böylece toplanankurbanlarınkanıgözaçıpkapayıncayakadar yıkanıpgider.
18Barajlarınniteliğihakkındakigörüşümbudurveşimdi bununnasıldoğrulandığınısizegöstereceğim
19Benişehrindışınadörtfurlongdanfazlagötürdülerve belirlibirnoktayadoğrubakıpsularınbirleşmesinden çıkansesidinlememisöylediler;böylecedahaöncede belirtildiğigibi,rezervuarlarınbüyüklüğübanaaçıkça göründü
20Rahiplerinhizmeti,hemfizikseldayanıklılıklarıhem dedüzenlivesessizhizmetleribakımındanheryönden eşsizdir
21Çünküonlarınhepsikendiliğindençalışırlar,buçok zahmetlibiriştirveherbirineözelbirgörevverilmiştir 22Hizmetkesintisizolaraksürdürülür;kimisiodungetirir, kimisiyağ,kimisiincebuğdayunu,kimisibaharatgetirir; kimisideyakılacakkurbaniçinetparçalarıgetirirve hayretvericibirgüçsergiler
23Çünküonlar,herbiriikitalenttenfazlaağırlığındaolan birbuzağınınuzuvlarınıikielleriyletutarveonlarıheriki
eliyledeharikabirşekildesunağınyüksekyerineatarlarve asladoğruyerekoymaktansapmazlar.
24Aynışekildekoyunvekeçietleridehemağırlıklarıhem deyağlılıklarıbakımındanharikadır.
25Buişiyapanlarherzamankusursuzveözellikleyağlı hayvanlarıseçerlerveböyleceanlattığımkurbanyerine getirilir
26Görevdenazletilenlerindinlenmesiiçinözelbiryer ayrılmıştır;oradaotururlar
27Bugerçekleştiğinde,kurbanlarındüzenlenmesiyleilgili emirverecekkimseolmadığıiçin,dahaöncedinlenmişve görevlerinedevametmeyehazırolanlarkendiliğinden ayağakalkarlar.
28Öylesinetambirsessizlikhükümsürüyorki,sankitek birkişibileyokmuşgibidüşünülebilir;oysagerçekteyedi yüzadambuişteçalışıyor,ayrıcakurbanlarıgetirmekle meşgulolançoksayıdainsandavar
29HerşeysaygıvebüyükTanrı'yayakışırbirşekilde yerinegetirilir.
30Eleazar'ıhizmetederkengörünce,giysisinintarzınave giydiğielbiseileüzerindekideğerlitaşlardananlaşılan görkemligörünüşüneçokşaşırdık.
31Giysisininüzerindeayaklarınakadaruzanan,kendine özgübirmelodiçıkaranaltınçanlarvardı;çanlarıniki yanındadaharikarenkte,çeşitliçiçekleresahipnarlar bulunuyordu
32O,engüzelrenklerdedokunmuş,gözalıcıgüzelliktebir kemerlekuşanmıştı.
33Göğsünde,Tanrı'nınkehanettaşıdenilenşeyitaşıyordu; butaşa,altınlabirbirinetutturulmuş,farklıtürdenonikitaş yerleştirilmiştiveherbirinde,asılsıralarınagörekabile önderlerininisimleriyazılıydı;herbiri,tarifedilemezbir şekildekendineözgübirrenkleparlıyordu
34Başında,taçdenilenbirşeytaşıyorduvebununüzerine, alnınınortasında,eşsizbirsarık,Tanrı'nınadınınkutsal harflerlealtınbirlevhaüzerineyazıldığı,ihtişamdolu kraliyettacıvardı...Busembollerihizmetlerdetaşımaya layıkgörülmüştü
35Onlarıngörünüşüöylebirhayranlıkvezihinkarışıklığı yarattıki,insankendinibambaşkabirdünyayaaitbir adamınhuzurunagelmişgibihissetti
36Eminimki,tarifettiğimbugösteriyekatılanherkes hayretvetarifsizbirşaşkınlıkladolacakvehizmetinher ayrıntısınaatfedilenkutsallıkdüşüncesiylezihnindederin biretkibırakacaktır
37Fakattambilgiedinmekiçin,komşukaleninzirvesine çıktıkveetrafımızabaktık
38Çokyüksekbirnoktadayeralmaktadırvebize bildirildiğiüzere,tapınakalanınıkorumakamacıyla, devasataşlardan,tepesinekadarinşaedilmişbirçokkuleyle tahkimedilmiştir;böylecebirsaldırı,birisyanveya düşmanınbirtaarruzuolursa,hiçkimsetapınağıçevreleyen duvarlarıniçinezorlagiremeyecektir
39Kaleninkulelerinesavaşmakineleriveçeşitlimakineler yerleştirilmiştivekonumları,bahsettiğimsurçemberinden çokdahayüksekti
40Kuleler,ülkelerineolanbağlılıklarınıenüstdüzeyde kanıtlamış,sonderecegüveniliradamlartarafındanda korunuyordu
41Buadamların,bayramgünleridışındaveogünlerdebile sadecebirliklerhalindekaledenayrılmalarınaaslaizin
verilmedi;ayrıcahiçbiryabancınınkaleyegirmesinede izinverilmedi.
42Ayrıca,başsubaydanherhangibirziyaretçininyeri incelemesineizinverilmesiyönündebiremirgeldiğinde, kendideneyimlerimizdendeöğrendiğimizüzere,çok dikkatlidavranıyorlardı
43Bizler,silahsızikiadamolmamızarağmen,kurbanların sunuluşunuizlememizeizinvermekteçokisteksiz davrandılar
44Veonlar,bugörevkendilerineverildiğindeyemin ettikleriniveyeminleriniharfiyenyerinegetireceklerine dairsözverdiklerini,sayılarıbeşyüzolsabileaynıanda beşkişidenfazlasınıniçerigirmesineizinvermeyeceklerini ilerisürdüler
45Kale,tapınağınözelkorumasıydıvekurucusuonuetkili birşekildekoruyabilmesiiçinçoksağlambirşekilde tahkimetmişti
BÖLÜM5
Şehrinvekırsalkesiminbirtasviri11ayetigünümüz koşullarıylakarşılaştırın.89-41.ayetler,eskilerinbir bilginivebirbeyefendiyinasıldeğerlendirdiğiniortaya koymaktadır
1.Şehrinbüyüklüğüortaboyutlardadır.
2Tahminleregöreçevresiyaklaşıkkırkfurlong(yaklaşık 400metre)civarındadır
3Kuleleritiyatroşeklindedüzenlenmiştirvearalarında geçitlerbulunmaktadır;altkulelerinkavşaklarışuanda görülebilmektedirancaküstkulelerinkavşaklarıdahasık kullanılmaktadır.
4Çünküyeryükseliyor,ziraşehirbirdağınüzerine kurulmuştur
5Kavşağaçıkanbasamaklardavardır;bazılarısürekli yukarıçıkar,bazılarıaşağıinerveyolboyunca birbirlerindenolabildiğinceuzakdururlar,çünkütemizlik kurallarınabağlıolanlar,haramolanherhangibirşeye dokunmamalarıiçinbunuyaparlar
6Şehrinkurucularınınonuuygunoranlardainşa etmelerininbirsebebivardı;çünküneyingerekliolduğuna dairnetbiranlayışasahiplerdi
7Çünküülkegenişvegüzeldir
8Bölgeninbazıkısımlarıdüzlüktür,özellikleSamarya olarakadlandırılanveİdumeatopraklarıylasınırkomşusu olanbölgeler;diğerkısımlarıisedağlıktır,özellikle Yahudiyetopraklarınabitişikolanbölgeler.
9Bunedenlehalk,bolürüneldeetmekiçinkendilerini tarımavetoprakişlemeyeadamaklayükümlüdür.
10Buşekildehertürlütarımyapılırvesözkonusu topraklarıntamamındabolürüneldeedilir
11Büyükverefahiçindeolanşehirlerkalabalıknüfusa sahiptir,ancakkırsalbölgeleriihmalederler;çünkütüm insanlarzevkpeşindekoşmayameyillidir,herbirinindoğal bireğilimivardır
12Aynışeyİskenderiye'dedeoldu;buşehirbüyüklüğüve refahıbakımındanbütünşehirlerigeridebırakmaktadır
13.Köylülerkırsalbölgelerdengöçederekşehreyerleşince tarımitibarınızedelediler;buyüzdenkral,onlarınşehre yerleşmeleriniengellemekiçinyirmigündenfazlaşehirde kalmamalarıyönündeemirverdi.
14Aynışekilde,ülkedeyaşayanherhangibirinekarşıdava açılmasıgerekirse,davanınbeşgüniçinde sonuçlandırılmasıiçinhakimlereyazılıtalimatlarverdi
15Vebumeseleyiçokönemligördüğüiçin,çiftçilerinve avukatlarınınticariçıkarlarıuğrunaşehrinambarlarını, yanitarımürünleriniboşaltmamalarıiçinherbölgeye yardımcılarıylabirliktehukukgörevlileriatadı
16Bukonudansapmayaizinverdimçünkübahsedilen noktalarıEleazarbüyükbiraçıklıkladilegetirmişti
17Çünküonlartoprağıişlemekiçinçokbüyükbirenerji harcarlar
18Çünküotopraklardaçoksayıdazeytinağacı,tahılve baklagillerekili,üzümbağlarıdavarvebolmiktardabal bulunuyor
19Diğermeyveağaçlarıvehurmaçeşitleribunlarla kıyaslandığındasayılmaz.
20Oradahertürdençoksayıdabüyükbaşhayvanveonlar içinzenginbirotlakbulunmaktadır
21Bunedenle,kırsalbölgelerinbüyükbirnüfusaihtiyaç duyduğunuveşehirileköylerarasındakiilişkilerinuygun şekildedüzenlendiğinihaklıolarakkabulederler
22Araplarülkeyeçokmiktardabaharat,değerlitaşvealtın getiriyorlar
23Çünküülkesadecetarımadeğil,ticaretedeçok elverişlidirveşehirsanataçısındanzengindirvedeniz yoluylagetirilenmallarınhiçbirindenyoksundeğildir
24Askalon,JoppaveGaza'dauygunveelverişlilimanlara sahipolmasınınyanısıra,Kraltarafındankurulanveadı geçendiğeryerlerekıyaslamerkezibirkonumdabulunan, hiçbirineuzakolmayanPtolemaislimanınadasahiptir
25.Ülkeheryöndenbolsukaynaklarınasahipve fırtınalardaniyikorunmuşolduğundanherşeyibol miktardaüretmektedir
26ÜrdünNehridiyeanılanveaslakurumayannehir,bu topraklardanakmaktadır
27Başlangıçtaülkeenaz60milyondönümaraziyi kapsıyordu-ancakdahasonrakomşuhalklarburayaakınlar düzenledi-veherbiriyüzdönümdenoluşançiftliklerde 600000kişiyerleşmişti
28.NilNehrigibibunehirdehasatzamanındayükselirve arazininbüyükbirbölümünüsular
29Ptolemaioshalkınaaitbölgeninyakınlarındabaşkabir nehrekarışırvebunehirdenizeakar.
30Dağlardanakandiğerdereleriseovayadoğruakarak GazzeveAşdodbölgesiniçevrelemektedir
31Ülkedoğalbirçitileçevrilidirvedargeçitler,dik yamaçlarvederinvadileriletümülkeyiçevreleyendağlık bölgelerinengebeliyapısınedeniylesaldırıyauğramasıçok zordurvebüyükkuvvetlertarafındanelegeçirilemez
32Bize,Arabistan'ınkomşudağlarındaneskidenbakırve demirçıkarıldığısöylendi
33AncakbudurumPersegemenliğidöneminde durduruldu;çünküdöneminyetkilileri,bubölgelerdeki madencilikfaaliyetlerininülkeleriniyoketmesinive muhtemelenPersegemenliğinedeniyleellerinden alınmasınıönlemekiçinmadenlerinişletilmesininfaydasız vepahalıolduğunadairyanlışbirhaberyaydılar;zirabu yanlışhaberinyardımıylabölgeyegirmekiçinbirbahane bulmuşlardı
34SevgilikardeşimFilokrates,sanabukonuhakkındaki tümtemelbilgilerikısacaaktardım
35Çeviriçalışmasınıilerleyenbölümlerdeanlatacağım
36Başrahip,soyluailelerindenbekleneceğiüzere,eniyi karaktereveenyüksekkültüresahipkişileriseçti.
37Bunlar,yalnızcaYahudiedebiyatındayetkinlik kazanmaklakalmamış,aynızamandaYunanedebiyatınıda çokdikkatlibirşekildeincelemişkişilerdi.
38Bunedenleelçiliklerdegörevyapmakiçinözel nitelikleresahiplerdivegerektiğindebugöreviüstlendiler
39Hukuklailgilikonularıgörüşmekvetartışmak konusundabüyükbiryeteneklerivardı
40Onlarortayolubenimsedilervebuherzamanizlenecek eniyiyoldur
41Kabavegörgüsüztavırlardanuzakdurdular,fakat gururdantamamenuzaktılarveaslabaşkalarındanüstünlük taslamadılar;konuşmadaisehersoruyauygunbircevap vermeyevedinlemeyehazırdılar
42Veonlarınhepsibukuraladikkatleriayetettilerveher şeydenöncebukuralauymadabirbirlerinigeçmeyegayret ettiler;hepsideönderlerineveonunerdeminelayıkoldular 43OnlarınEleazar'danayrılmakistememelerindenve Eleazar'ındaonlarısevmesinden,onaolansevgilerininne kadarbüyükolduğugözlemlenebilirdi
44Kralaonlarınsağsalimgeridönmeleriyleilgiliyazdığı mektubunyanısıra,Andreas'tandaaynıamaçiçin çalışmasınıricaettivebendendeelimdengeleninen iyisiniyapmamıistedi.
45Bizdemeseleyeelimizdengelenineniyisini yapacağımızasözvermişolmamızarağmen,ohâlâçok üzgünolduğunusöyledi;çünkükralın,iyiniyetinden dolayı,kültürvebilgelikbakımındanakranlarındanüstün biriniduyduğundaonusarayınaçağırmayıenbüyük ayrıcalıkolarakgördüğünübiliyordu.
46Çünküonunşöylegüzelbirsözünüduydum:Etrafına dürüstveakıllıadamlartoplarsa,krallığıiçinenbüyük korumayısağlar;çünkübutürdostlaronatereddütsüzen faydalıtavsiyelerivereceklerdir
47Eleazar'ınonagönderdiğiadamlardaşüphesizbu nitelikleresahipti.
48Veo,yeminedereksıksık,eğerbusadecekendikişisel çıkarlarındankaynaklananbirsebepolsaydı,adamlarıasla göndermeyeceğini,aksineonlarıgöndermesinintüm vatandaşlarınortakyararıiçinolduğunuiddiaetti
49Çünkü,diyeaçıkladı,iyibiryaşamkanunhükümlerine uymaktanibarettirvebuamacaokumaktançokdinlemekle ulaşılır
50Buvebenzeridiğerifadelerden,onlarakarşıhislerinin neolduğuaçıkçaanlaşılıyordu.
BÖLÜM6
İnsanlarınadetlerininaçıklamaları,"kirli"kelimesininne anlamageldiğinigösteriyor"Tanrıinancının"özüve kökeni48-44ayetler,fizyolojininilahidoğasını betimleyicibirşekildeanlatıyor
1Sorularımızaverdiğiyanıtlardankısacabahsetmekte faydavar
2Çünküsanırımçoğuinsan,kanundakibazıhükümlere, özellikledeetler,içeceklerveharamsayılanhayvanlarla ilgiliolanlarakarşıbirmerakduyuyor
3Yaratılışıntekbirbiçimiolduğuhaldenedenbazı hayvanlarınyenmekiçinharam,bazılarınınise dokunulmasıbileharamsayıldığınısorduğumuzda(çünkü
kanunçoğukonudatitizolsada,bugibikonularda özellikletitizdir),cevabınaşöylebaşladı: 4'Gözlemleyin,'dedi,'yaşambiçimlerimizinve çevremizdekiinsanlarınüzerimizdenekadarbüyükbiretki yarattığını;kötülerlearkadaşlıkkurarakonların ahlaksızlıklarınakapılanveömürboyumutsuzolan insanlara;fakatbilgeveakıllıinsanlarlabirlikteyaşarlarsa, cehalettenkurtulmanınvehayatlarınıdüzeltmeninyolunu bulurlar'
5Kanunkoyucumuzöncelikledindarlıkvedoğruluk ilkeleriniortayakoyduvebunlarısadeceyasaklarladeğil, örneklerkullanarakdaadımadımöğretti;günahınzararlı etkileriniveTanrı'nınsuçlularaverdiğicezalarıgösterdi.
6ÇünküO,herşeydenöncetekbirTanrıolduğunuve O'nungücününevreninheryerindetezahürettiğini kanıtladı;ziraheryerO'nunegemenliğiyledoludurve insanlartarafındanyeryüzündegizliceyapılanhiçbirşey O'nunbilgisidışındakalmaz
7Çünküinsanınyaptığıherşeyvegelecekteolacakolan herşeyO'nunönündedir
8Bugerçekleridikkatliceinceleyipaçıklığa kavuşturduktansonra,birinsanınkötülükyapmayı düşünmesi-helekibunugerçektengerçekleştirmesidurumundabileyakalanmaktankurtulamayacağınıgösterdi; çünküTanrı'nıngücününyasanıntamamınanüfuzettiğini açıkçaortayakoydu
9Başlangıçnoktasındanhareketle,kendimizhariçtüm insanlığın,boşyeretaptıklarıvarlıklardançokdahagüçlü olmalarınarağmen,birçoktanrınınvarlığınainandığını göstermeyedevametti
10Çünküonlartaştanvetahtadanheykelleryapıp, bunlarınyaşamiçinyararlıbirşeyicatedenlerinsuretleri olduğunusöylerlerveonlarataparlar;oysabuheykellerin hiçbirduyguyasahipolmadığıapaçıkortadadır.
11Çünkübirkimseninicatlarısayesindetanrıolduğunu sanmaksondereceaptalcaolurdu
12Çünkümucitler,zatenyaratılmışolanbazınesnelerialıp birarayagetirerek,bunlarınyenibirfaydasağladığını göstermişlerdir;nesneninözünükendileriyaratmamışlardır; bunedenleinsanlarınkendilerinebenzeyeninsanlardan tanrılaryaratmalarıboşveaptalcabirşeydir
13Çünkügünümüzde,geçmiştetanrılaştırılmışolanlardan çokdahayaratıcıvebilgilibirçokkişivardır;fakatonlar aslaonlaratapınmazlar
14Bumitlerinyaratıcılarıveyazarlarıkendilerini Yunanlılarınenbilgesisanıyorlar.
15Vahşihayvanlara,hertürlüsürünenşeyevebüyükbaş hayvanlaragüvenen,onlaratapanvehemcanlıykenhemde öldüklerindeonlarakurbansunanMısırlılarvebenzerleri gibidiğersaplantılıhalklardannedenbahsetmemiz gerekiyor?
16KanunKoyucumuz,bilgebiradamveTanrıtarafından herşeyianlamakiçinözelolarakdonatılmışbiriolarak,her ayrıntıyıkapsamlıbirşekildeelealdıvebiziaşılmazsurlar vedemirduvarlarlaçevrelediki,diğermilletlerlehiçbir şekildekarışmayalım,bedenveruhbakımındansafkalalım, hertürlüboşhayaldenarınmışolarak,tümyaratılışın üstündeolantekveYüceTanrı'yaibadetedelim
17Bunedenle,Mısır'ınöndegelenrahipleribirçokkonuyu dikkatleinceleyip,işlerimiziyakındantanıdıktansonrabize "Tanrıadamları"diyorlar
18Buunvan,insanlığıngerikalanınadeğil,yalnızca gerçekTanrı'yaibadetedenlereaittir.
19GerikalanlariseTanrı'dandeğil,yiyecek,içecekve giyecekdüşkünüdürler.
20Çünküonlarınbütünhuylarıonlarıbuşeylerdeteselli bulmayayöneltir;buyüzdenbunlar,kendiişlerinindışında, hiçbirönemtaşımazlar
21Halkımızarasında,tümyaşamlarıboyuncaenbüyük düşünce,Tanrı'nınegemenliğidir
22Bunedenle,herhangibiriğrençliğekapılmamamızveya hayatlarımızınkötüiletişimlerlebozulmamasıiçin, yediğimiz,içtiğimiz,dokunduğumuz,duyduğumuzve gördüğümüzherşeydeolduğugibi,biziheryönden temizlikkurallarıylakuşattı
23Çünkügenelolarakherşeydoğalyapısıbakımından birbirinebenzer,çünkühepsiaynıgüçtarafındanyönetilir; fakatherbirdurumda,bazışeylerdenkaçınmamızınve diğerlerininortakkullanımındanyararlanmamızınderinbir nedenivardır.
24Örnekolmasıaçısındanbirikinoktayıelealıp açıklayacağım
25ÇünküMusa'nınyasalarınıfareler,gelinciklerve benzerişeyleridüşünerekbukadarbüyükbirözenle hazırladığıgibialçaltıcıbirdüşünceyekapılmamalısınız 26Bütünbuhükümler,doğruluğusağlamak,erdem arayışınayardımcıolmakvekarakterimükemmelleştirmek içinkonulmuştur
27Çünkükullandığımızbütünkuşlarevcildirve temizlikleriyleöneçıkarlar;güvercinler,kumrular, çekirgeler,keklikler,kazlarvebusınıftakidiğerbütün kuşlargibiçeşitlitahılvebaklagillerlebeslenirler.
28Amayasaklanmışolankuşlarınvahşiveetobur olduklarını,sahipolduklarıgüçlediğerlerine zulmettikleriniveyukarıdasayılanevcilkuşlarıavlayarak acımasızcayiyecekeldeettiklerinigöreceksiniz
29Üsteliksadecekuzularıveoğlaklarıdayakalıyorlar,ölü yadadiriinsanlaradazararveriyorlar.Böyleceonlarıkirli diyeadlandırarak,İsa'nın,kendileriiçinkutsalsayılanların dakirlisayılacağınadairbirişaretverdiğiniilanetti Yasamaorganı,kalplerindedoğrulukuygulamalı,kendi güçlerinegüvenerekkimseyezulmetmemeli,onlardan hiçbirşeyçalmamalı,aksinehayatlarınıadaleteuygun olarakyönlendirmelidir;tıpkıdahaöncebahsedilenevcil kuşlarınyeryüzündeyetişençeşitlibaklagilleritüketmesi vekenditürlerinezulümediponlarıyoketmemesigibi 30Bunedenleyasakoyucumuzbize,akıllıkişilerebugibi yöntemlerle,adilolmaları,şiddetebaşvurmamalarıve kendigüçlerinegüvenerekbaşkalarınazulmetmekten kaçınmalarıgerektiğininibretlerininverildiğiniöğretti 31Çünkü,bahsigeçenbukirlihayvanlaradokunmakbile, onlarınözelalışkanlıklarınedeniyleuygunsuz sayıldığından,kendikarakterimizindeaynıölçüde zedelenmemesiiçinhertürlüönlemialmamızgerekmezmi?
32Bunedenle,bukuşlarvediğerhayvanlarkonusunda izinverilenlereilişkinkoyduğubütünkuralları,bizeahlaki birdersvermekamacıylakoymuştur
33.Tırnaklarınayrılmasıvetoynaklarınbölünmesi,bize erdemiuygulamakamacıylabireyseleylemlerimizarasında ayrımyapmamızgerektiğiniöğretmekiçindir
34Çünkübütünvücudumuzungücüveişleyişi omuzlarımızaveuzuvlarımızabağlıdır
35Bunedenle,Obize,bütüneylemlerimizidoğruluk ölçütünegöre,ayrımgözeterekgerçekleştirmemiz gerektiğinikabuletmemiziemrediyor;özelliklede insanlığıngerikalanındanaçıkçaayrılmışolduğumuziçin.
36Çünküdiğerbirçokinsandarastgelecinselilişkiye girerekkendilerinikirletmekte,böylecebüyükkötülükler işlemektedirvebütünülkelerveşehirlerbutür ahlaksızlıklarlaövünmektedir.
37Çünküonlarsadeceerkeklerleilişkiyegirmekle kalmıyor,kendiannelerinivehattakızlarınıdakirletiyorlar
38Amabizbutürgünahlardanuzaktutulduk
39Vebuşekildeayrılankişilerde,KanunKoyucu tarafındanhafızayeteneğinesahipolaraknitelendirilirler.
40"Çiftayaklıvegevişgetiren"tümhayvanlar, inisiyasyongeçirmişkişileriçinhafızanınsembolünü temsileder.
41Çünkügevişgetirmeeylemi,yaşamınvevaroluşun anımsanmasındanbaşkabirşeydeğildir
42Çünküyaşam,yiyecekvasıtasıylasürdürülür;bu nedenleKutsalYazılardabizeşusözlerledeöğütveriyor: "Sen,sendebubüyükveharikaşeylerigerçekleştiren RAB'bimutlakahatırlayacaksın."
43Çünkübunlardoğruşekildekavrandıklarında,apaçık büyükvegörkemlidirler;önceliklebedeninyapısı, besinlerindüzenlenmesi,herbiruzvunayrıayrıyapısıve dahası,duyularınorganizasyonu,zihninişleyişive görünmezhareketi,eylemlerininhızıvesanatları keşfetmesi,sonsuzbirbecerikliliksergiler.
44Bunedenle,sözkonusuparçalarınilahigüçtarafından mükemmelbirbeceriylebiraradatutulduğunu hatırlamamızıöğütler.
45ÇünküO,herzamanıveyeribelirlemiştirki,bizi yönetenvekoruyanTanrı'yısüreklihatırlayalım
46Çünküyiyecekveiçecekkonusunda,öncebirkısmını kurbanolaraksunmamızı,sonradayemeğimizintadını çıkarmamızıemrediyor
47Üstelik,giysilerimizedebirhatıraişaretikoymuştur; aynışekilde,Tanrı'yıanmakiçinilahiyazılarıkapılarımıza vegirişlerimizekoymamızıemretmiştir
48Veellerimizedebusembolüniliştirilmesiniaçıkça emrediyor;böyleceherişidoğrulukiçindeyapmamız, kendiyaratılışımızıhatırlamamızveherşeydenönceTanrı korkusunugözetmemizgerektiğiniaçıkçagösteriyor.
49Ayrıca,yatmadanönceveuyandıktansonradainsanlara, Tanrı'nınişleriüzerindesadecesözledeğil,uykuya dalarkenveuyanırkenüzerlerindeoluşandeğişimive izlenimiaçıkçagözlemleyerekdüşünmelerini,buiki durumdanbirindendiğerinegeçişinnekadarilahive kavranamazolduğunukavramalarınıemreder
50Ayrımcılıkvehafızakonusundabenzetmenin mükemmelliği,"çifttoynakvegevişgetirme" benzetmesininyorumumuzagöresizeşimdiaçıklanmıştır.
51Çünküyasalarımızrastgeleveyaaklagelenilk düşünceyegöredeğil,hakikatvedoğruaklıngöstergesi amacıylakonulmuştur
52ÇünküO,yiyecekler,içeceklervedokunmanınözel durumlarıhakkındaverdiğitalimatlarla,hiçbirşeyi düşünmedenyapmamamızı,hiçbirşeyekulakasmamamızı veaklıngücünükötüyekullanarakadaletsizliğe başvurmamamızıemretmektedir.
53Yabanihayvanlarsözkonusuolduğundadaaynıilke gözlemlenebilir
54Çünkügelinciklerin,farelerinvebunlarabenzer, özelliklebelirtilenhayvanlarındoğasıyıkıcıdır.
55Farelerherşeyikirletirvetahripeder;sadecekendi yiyecekleriiçindeğil,yollarınaçıkanherşeyiinsaniçin tamamenişeyaramazhalegetirecekkadardazararverirler.
56Gelinciktürüdekendineözgüdür;çünküsöylenenlerin yanısıra,kirleticibirözelliğidahavardır:Kulakyoluyla gebekalırveağızyoluyladoğurur.
57İştebunedenle,aynıuygulamanıninsanlardadaharam sayılmasısözkonusudur
58Çünküonlar,kulaklarıyladuyduklarıherşeyisöze dökerekbaşkalarınıkötülüğebulaştırırlarvesıradanbir ahlaksızlıkdeğil,kendileridedinsizliğinkirliliğiyle tamamenkirlenmişolduklarıhaldebusuçuişlerler
59Vebizebildirildiğinegöre,kralınızbutüradamlarıyok ederektamamendoğrubirşeyyapıyor.'
60Sonrabende'Sanırımmuhbirlerikastediyorsunuz, çünküoonlarısürekliişkencelereveacıvericiölüm biçimlerinemaruzbırakıyor'dedim.
61'Evet,'diyeyanıtladı,'kastettiğimadamlarbunlar;çünkü insanlarınyıkımınıbeklemekkutsalolmayanbirşeydir'
62Kanunlarımız,sözleveyafiillekimseyezararvermeyi yasaklar
63Bukonulardakikısaaçıklamamsizi,tüm düzenlemelerimizindoğrulukamacıylayapıldığınave KutsalYazılardahiçbirşeyindüşüncesizceveyasebepsiz yerekonulmadığına,aksineamacınıntümyaşamımız boyuncavetümeylemlerimizde,YüceTanrı'yıhatırlayarak, tüminsanlarönündedoğrulukuygulamamızısağlamak olduğunaiknaetmişolmalıdır
64Bunedenle,etlervekirlişeyler,sürünenşeylervevahşi hayvanlarkonusundadabütünsistem,insanlararasında doğrulukvedoğruilişkilerkurmayıamaçlar'
65Banakalırsabütünnoktalardaiyibirsavunmayapmıştı; zirasunulanbuzağılar,koçlarvekeçilerleilgiliolarakda, kurbansunanlarınkanunkoyucununsembolikanlamını anlayabilmelerivekibirlibirözbilinçaltındakalmamaları için,buhayvanlarınsürülerdenvekoyunlardanalınmasının, evcilhayvanlarınkurbanedilmesininvevahşihiçbirşeyin sunulmamasınıngerekliolduğunusöylemişti.
66Çünkükurbansunan,kendicanınıdabütünhalleriyle kurbanetmişolur
67Bencetartışmamızlailgilibuayrıntılarıanlatmayadeğer buluyorumveyasanınkutsallığıvedoğalanlamınedeniyle, sizinöğrenmeyeolanbağlılığınızdandolayı,bunlarısize açıkçaanlatmayamecburkaldım,Philocrates.
BÖLÜM7
Değerlikitabınelyazmasıvehediyelerlegelenelçilerin gelişiKraliyetziyafetiiçinhazırlıklarEvsahibi,masaya oturduktanhemensonrakonuklarınısoru-cevaplarla ağırlıyorSosyolojiüzerinebazıbilgeceyorumlar
1Eleazar,kurbanısunduktan,elçileriseçtiktenvekraliçin birçokhediyehazırladıktansonra,bizibüyükbirgüven içindeyolculuğagönderdi
2İskenderiye'yevardığımızda,kralagelişimizhemen bildirildi
3SarayagirdiğimizdeAndreasvebenkralısıcakbir şekildekarşıladıkveEleazar'ınyazdığımektubukendisine teslimettik
4Kralelçilerlegörüşmekiçinçokistekliydivediğertüm yetkilileringörevdenalınmasınıveelçilerinderhal huzurunaçağrılmasınıemretti
5Budurumgenelbirşaşkınlığayolaçtı;ziraönemli konulardakralınhuzurunaçıkmakisteyenlerinbeşinci gündekabuledilmesiadettendi,oysakrallardanveyaçok önemlişehirlerdengelenelçilerotuzgüniçindesaraya zorluklagirebiliyorlardı.Fakatkral,efendilerineduyduğu büyüksaygınedeniylebuadamlarıdahabüyükbironura layıkgördüvebuyüzdenvarlığınıgereksizgördüğü kişilerihemengönderdiveonlariçerigiriponları karşılayanakadardolaşmayadevametti
6Onlar,yanlarındagönderilenhediyelerveüzerineYahudi alfabesiylealtınharflerlekanununyazıldığıdeğerli parşömenlerleiçerigirdiklerinde(çünküparşömen olağanüstübirşekildehazırlanmışvesayfalararasındaki bağlantılargörünmezhalegetirilmişti),kralonlarıgörür görmezkitaplarhakkındasorularsormayabaşladı
7Veonlartomarlarıörtülerindençıkarıpsayfalarını açtıklarında,kraluzunsüredurduvesonrayedidefasaygı duruşundabulunarakşöylededi:
8'Sizlere,dostlarım,teşekkürederim;sizigönderenede, dahadaönemlisi,bukehanetleriçinTanrı'yateşekkür ederim'
9Elçilerveoradabulunandiğerlerihepbirliktevetek ağızdan,'TanrıKralıkorusun!'diyebağırdıklarında,sevinç gözyaşlarınaboğuldu
10Çünküruhununyücelmesivekendisinegösterilen muazzamonurduygusu,onubuiyişansınaağlamaya mecburetti
11Onlara,tomarlarıyerlerinegerikoymalarınıemrettive sonraadamlarıselamladıktansonraşöylededi:"Ey Tanrı'nınadamları,siziburayaçağırmamınsebebiolan kitaplaraönceliklesaygıgöstermemvebunuyaptıktan sonradasizedostlukelimiuzatmamdoğruydu"
12İştebunedenleöncebunuyaptım
13Bugün,yanisizingeldiğinizgünün,büyükbirgün olarakkutlanmasınıveömrümboyuncaheryıl kutlanmasınıemrettim
14BugünaynızamandaAntigonus'akarşıkazandığım denizzaferininyıldönümüBunedenlebugünsizinle ziyafetçekmektenmemnuniyetduyacağım
15"İhtiyaçduyabileceğinizherşeysiziniçinuygunbir şekildehazırlanmışolacaktır,"dedi"Benimiçindesizinle birlikteaynışekildehazırlanmışolacaktır"
16Onlardamemnuniyetlerinidilegetirdiktensonra, kaleninyakınındakieniyikonaklamayerlerinin kendilerinetahsisedilmesiniveziyafetiçinhazırlıkların yapılmasınıemretti
17Nikanor,Yahudilerebakmaklagörevlendirilmişözel görevliolanbaşkâhyaDorotheus'uçağırdıveherbiriiçin gereklihazırlıklarıyapmasınıemretti.
18Çünkübudüzenlemekraltarafındanyapılmıştıve bugündebudüzenlemenindevamettiğinigörüyorsunuz
19İçkiiçme,yemeveyatmakonusundaözeladetleriolan herşehiriçin,buadetleringerekleriniyerinegetirmek üzereözelgörevlileratanmıştır.
20Krallarıziyaretegeldiklerinde,ziyaretlerininkeyfini bozacakherhangibirrahatsızlıkolmamasıiçinkendi adetlerineuygunhazırlıklaryapılır.
21Yahudielçileriiçindeaynıönlemalındı
22Yahudimisafirlerleilgilenmeklegörevlendirilen Dorotheusiseçokvicdanlıbiradamdı.
23Kontrolüaltındabulunanvebutürmisafirlerin ağırlanmasıiçinayrılmışolanbütünerzaklarıziyafetiçin dışarıçıkardı.
24Kralıntalimatlarıdoğrultusundakoltuklarıikisıra halindedüzenledi
25Çünküo,adamlarınınyarısınısağtarafına,diğeryarısını daarkasınaoturtmasınıemretmişti;böyleceonlara verilebilecekenbüyükonuruesirgememişolacaktı
26Onlaryerlerineoturduktansonra,Dorotheus'aherşeyi Yahudikonuklarıarasındageçerliolanadetlereuygun olarakyapmasınıemretti.
27Bunedenle,kutsalhabercilerin,kurbansunanrahiplerin veduaetmeyealışkındiğerlerininhizmetleriniortadan kaldırdıveonlarınyerinebizden,Yahudirahiplerinen yaşlısıolanEleazar'ıduaetmeyeçağırdı
28Veoayağakalkıpdikkatçekicibirduaetti:'Eykral, YüceTanrıseniyarattığıbütüniyişeylerlezenginleştirsin vesana,eşine,çocuklarınaveyoldaşlarınaömrünboyunca bunlarınsüreklimülkiyetininasipetsin!'
29Busözlerüzerineuzunsüredevamedenyüksekve neşelibiralkışkoptuveardındanhazırlanmışziyafetin tadınıçıkarmayabaşladılar
30Sofradaservisiçinyapılantümdüzenlemeler Dorotheus'unemrineuygunolarakgerçekleştirildi
31Hizmetlilerarasındakraliyetmaiyetindekigörevlilerve kralınsarayındaonurmevkilerindebulunandiğerkişilerde vardı
32Ziyafettekibirarafırsatınıdeğerlendirenkral,şeref koltuğundaoturanelçiye(çünkükıdemsırasınagöre yerleştirilmişlerdi),krallığınısonunakadarnasılzarar görmedenkoruyabileceğinisordu
33Birandüşündüktensonraşöylecevapverdi:"Onun güvenliğinieniyişekildesağlamanınyolu,Allah'ınbitmek bilmeyeniyiliğinitaklitetmektirÇünküeğermerhamet gösterirvehakedenlerehakettikleriölçüdehafifcezalar verirseniz,onlarıkötülüktenuzaklaştırırvetövbeye yönlendirirsiniz"
34Kralcevabıövdüveardındanyanındakiadama,tüm işlerindeeniyisininasılyapabileceğinisordu
35Odaşöylecevapverdi:"Kimherkesekarşıadil davranırsa,herzamandoğruolanıyapar;çünküher düşünceninAllahtarafındanbilindiğinihatırlarAllah korkusunubaşlangıçnoktanızolarakalırsanız,asla hedefinizişaşırmazsınız."
36Kralbuadamıncevabınıdaövdüvebirbaşkasına, kendisiyleaynıfikirdeolandostlarınasılbulabildiğini sordu
37Odaşöylecevapverdi:"Eğeryönettiğinizhalkın çıkarlarınıgözettiğinizigörürlerse,Tanrı'nıninsanlığanasıl nimetlerbahşettiğine,onlarasağlık,yiyecekvediğerher şeyizamanındanasılsağladığınadikkatetseniziyiolur"
38Kral,verilencevabakatıldığınıbelirttiktensonra,bir sonrakikonuğa,nasılolurdamahkemelerdegörüşerekve hükümvererek,davayıkazanamayanlarınbilebeğenisini kazanabileceğinisordu.
39Veşöylededi:"Herkeseeşitveadildavranırsanız, suçlularakarşıaslaküstahçaveyazalimcedavranmazsanız, bunuAllah'ınişleyişbiçiminiizleyerekyaparsınız.Layık olanlarındualarıherzamankabuledilirken,dualarına cevapbulamayanlararüyalarveyaolaylaryoluyla
böylesinemükemmel,kutsalvedoğrubirtercüme yapıldığınagöre,olduğugibikalmasınınvehiçbir değişiklikyapılmamasınındoğruolduğunusöylediler
24Vebütüntoplulukonaylarınıverdiktensonra,onlara, geleneklerineuygunolarak,yazılmışolankelimelerden herhangibiriniekleyerek,değiştirerekveyaçıkararak herhangibirdeğişiklikyapanherkesinüzerinelanet okumalarınıemrettiler.
25Bu,kitabıngelecektehiçbirdeğişiklikolmadan korunmasınısağlamakiçinalınmışçokakıllıcabirönlemdi 26Meselekralabildirildiğinde,kralçoksevindi;çünkü kurduğuplanınbaşarıylagerçekleştirildiğinihissetti
27Bütünkitaponaokunduvekanunkoyucununruhuna çokşaşırdı
28VeDemetrius'adediki:"Tarihçilerdenyadaşairlerden hiçbiriböylesineharikabirbaşarıyadeğinmeyineden gerekligörmedi?"
29Odaşöylecevapverdi:"Çünküyasakutsaldırveilahi kökenlidir.Onuuygulamayaniyetlenenlerdenbazıları Tanrıtarafındancezalandırılmışvebuyüzden niyetlerindenvazgeçmişlerdir"
30Teopompus'tanduyduğunagöre,Teopompus,kanunun dahaöncekivebirazgüvenilmeztercümelerindenbazı olaylarıtarihineeklemekniyetindeolduğuiçinotuz gündenfazlabirsürediraklınıyitirmişti.
31Birazkendinegelince,başınagelenbufelaketin sebebiniTanrı'dankendisineaçıklamasınıdiledi
32Veonabirrüyada,boşbirmerakyüzündenkutsal gerçeklerisıradaninsanlaraanlatmakistediğivebundan vazgeçersesağlığınakavuşacağıbildirildi
33Ayrıca,trajikşairlerdenTheodektes'inağzındanda duydumki,kitaptakaydedilenolaylardanbazılarını oyunlarındanbirineuyarlamaküzereykenherikigözünde dekataraktoluşmuş.
34Vebaşınagelenbufelaketinsebebinianlayınca, günlerceTanrı'yaduaettivesonrasındaiyileşti
35Vedahaöncedebelirttiğimgibi,kralDemetrius'unbu konudakiaçıklamasınıaldıktansonra,onasaygıgösterdive kitaplarabüyüközengösterilmesinivekutsalbirşekilde korunmalarınıemretti.
36VetercümanlardanYahudiye'yedöndüktensonra kendisinisıksıkziyaretetmeleriniistedi;çünküartıkonları evlerinegöndermesinindoğruolduğunusöyledi.
37Amaonlargeridöndüklerinde,onlaradostlarıgibi davranırdı,olmasıgerektiğigibi;veonlarazengin hediyelerverirdi.
38Onlarınevedönmeleriiçinhazırlıkyapılmasınıemretti veonlarasonderececömertdavrandı.
39Herbirineengüzeltürdenüçelbise,ikitalentaltın,bir talentağırlığındabirbüfeveüçkanepeiçingereklitüm mobilyalarıverdi
40VemaiyetiylebirlikteEleazar'agümüşayaklıonsedir vegereklitümeşyaları,otuztalentdeğerindebirbüfe,on morelbise,muhteşembirtaç,yüzparçaenincedokunmuş ketenkumaş,ayrıcakaselervetabaklarveTanrı'ya adanmaküzereikialtınkadehgönderdi
41Ayrıcaonabirmektupyazarak,eğeradamlardan herhangibirikendisinegeridönmeyitercihederse,onları engellememesiniricaetti
42Çünküo,butürbilgiliinsanlarınarkadaşlığından yararlanmayıbüyükbirayrıcalıksaydıveservetiniboş şeylereharcamaktansaonlaraharcamayıtercihetti
43Veşimdi,Filokratlar,sizeverdiğimsözdoğrultusunda, hikâyenintamamınıanlattım.
44Bencesizbukonulardan,mitologlarınyazılarındandaha çokzevkalıyorsunuz.
45Çünküsizler,ruhafaydasağlayacakşeylerin incelenmesinekendiniziadadınızvebunaçokzaman ayırdınızKaydedilmeyedeğerdiğerolaylarıdaanlatmaya çalışacağımki,bunlarıokuyarakgayretinizinkarşılığınıen yüksekşekildealasınız