Tsonga Biblical Selenology - The Bright Moon

Selenology ya Bibele - N'weti wo vangama Loko ndzi anakanya matilo ya wena, ntirho wa tintiho ta wena, n'weti ni tinyeleti, leswi u swi vekeke; Xana munhu i yini, leswaku u n'wi anakanya xana? ni n'wana wa munhu, xana u n'wi endzela xana?

Tipisalema 8:3-4

Tibuku ta Pentateuch Kutani Xikwembu xi ku: “A ku ve ni mavoningo exibakabakeni xa matilo ku hambanisa siku ni vusiku; a swi ve swikombiso, ni tinguva, ni masiku, ni malembe: A swi ve swivoni exibakabakeni xa matilo ku voninga emisaveni; Kutani Xikwembu xi endla mavoni mambirhi lamakulu; ku vonakala lokukulu ku fuma nhlikanhi, ni ku vonakala lokutsongo ku fuma vusiku: u endle tinyeleti na tona.

Kutani Xikwembu xi ti veka exibakabakeni xa matilo leswaku ti voningela misava, Ni ku fuma nhlikanhi ni vusiku, ni ku hambanisa ku vonakala ni munyama; Kutani madyambu ni mixo a ku ri siku ra vumune. Genesa 1:14-19 Kutani a lorha norho wun'wana, a wu byela vamakwavo, a ku: “Ndzi lorhe norho wun'wana; kutani waswivo, dyambu ni n'weti ni tinyeleti ta khume-n'we swi ndzi nkhinsamile. Genesa 37:9 Leswaku u nga tlakusi mahlo ya wena etilweni, kutani loko u vona dyambu, ni n'weti, ni tinyeleti, ni mavuthu hinkwawo ya matilo, u nga susumetiwi ku va gandzela ni ku va tirhela, leswi HOSI Xikwembu xa wena xi swi aveleke matiko hinkwawo lama nga ehansi ka matilo hinkwawo.

Deteronoma 4:19 U fambile a ya tirhela swikwembu swin'wana, a swi gandzela, dyambu, kumbe n'weti, kumbe mavuthu man'wana ya tilo, leswi ndzi nga swi lerisaka; Deteronoma 17:3 Naswona hikwalaho ka mihandzu ya risima leyi humesiweke hi dyambu, ni hikwalaho ka swilo swa risima leswi humesiwaka hi n’weti, Deteronoma 33:14

Matimu Kutani Yoxuwa a vulavula na Yehovha hi siku leri Yehovha a nyiketeke Vaamori emahlweni ka Vaisraele, a ku emahlweni ka Israele: “Dyambu, yima ehenhla ka Gibiyoni; na wena N'weti, enkoveni wa Ayaloni. Dyambu ri yima, n'weti wu yima, kukondza vanhu va rihisela eka valala va vona. Xana leswi a swi tsariwanga ebukwini ya Yaxere? Hiloko dyambu ri yima exikarhi ka tilo, ri nga hatliseli ku pela kwalomu ka siku hinkwaro. Yoxuwa 10:12-13

Selenology ya Bibele - N'weti wo vangama Loko ndzi anakanya matilo ya wena, ntirho wa tintiho ta wena, n'weti ni tinyeleti, leswi u swi vekeke; Xana munhu i yini, leswaku u n'wi anakanya xana? ni n'wana wa munhu, xana u n'wi endzela xana? Tipisalema 8:3-4

Davhida a ku eka Yonathani: “Mundzuku i n'weti lowuntshwa, ndzi nga tshuki ndzi tsandzeka ku tshama na hosi eka swakudya; Kutani Yonatani a ku eka Davhida: “Mundzuku i n'weti lowuntshwa, u ta lahleka, hikuva xitulu xa wena xi ta va xi nga ri na nchumu.” Hiloko Davhida a tumbela enhoveni, loko n'weti wu fika, hosi yi n'wi tshamisa ehansi leswaku yi dya swakudya. 1 Samuwele 20:5,18,24 A ku: “Hikwalaho ka yini u ta ya eka yena namuntlha xana?” a hi n’weti lowuntshwa, kumbe Savata.

A ku: “Swi ta hanya.” 2 Tihosi 4:23 Kutani a veka ehansi vaprista lava gandzelaka swikwembu swa hava, lava tihosi ta Yuda ti va vekeleke ku hisa mirhi ya risuna etindhawini leti tlakukeke emitini ya Yuda ni le tindhawini leti rhendzeleke Yerusalema; ni lava a va hisa mirhi ya risuna eka Baali, ni le ka dyambu, ni le ka n'weti, ni le ka tipulanete, ni le ka mavuthu hinkwawo ya tilo. 2 Tihosi 23:5 Ni ku nyikela magandzelo hinkwawo yo hisiwa eka HOSI Xikwembu hi tisavata, ni hi tin'hweti letintshwa, ni hi minkhuvo leyi vekiweke, hi ku ya hi xileriso lexi va lerisiweke xona, nkarhi hinkwawo emahlweni ka HOSI Xikwembu: 1 Tikronika 23:31 Waswivo, ndzi akela yindlu ya vito ra HOSI Xikwembu xanga, ndzi yi nyiketela eka yena, ndzi hisa mirhi ya risuna yo tsokombela emahlweni ka yena, ni swa xinkwa xa nkarhi hinkwawo, ni swa magandzelo yo hisiwa nimixo ni nimadyambu, ni hi tisavata, ni hi tin'weti letintshwa, ni hi minkhuvo ya HOSI Xikwembu xa hina. Lowu i nawu lowu nga heriki eka Israyele. 2 Tikronika 2:4 Ni siku rin'wana ni rin'wana endzhaku ka mpimo wo karhi, mi nyikela hi ku landza xileriso xa Muxe, hi tisavata, ni hi tin'hweti letintshwa, ni hi minkhuvo yo hlawuleka, kanharhu hi lembe, hambi ku ri hi nkhuvo wa xinkwa lexi nga riki na comela, ni hi nkhuvo wa mavhiki, ni hi nkhuvo wa mintsonga.

2 Tikronika 8:13 A tlhela a veka xiavelo xa hosi xa swifuwo swa yona swa magandzelo yo hisiwa, ku nga magandzelo yo hisiwa nimixo ni nimadyambu, ni magandzelo yo hisiwa ya tisavata, ni ya tin'weti letintshwa, ni ya minkhuvo leyi vekiweke, hilaha swi tsariweke hakona eNawini wa HOSI Xikwembu. 2 Tikronika 31:3 Endzhaku ka sweswo, ku humelerisiwa gandzelo ro hisiwa ra nkarhi hinkwawo, ra tin'hweti letintshwa ni ta minkhuvo hinkwayo leyi vekiweke ya HOSI Xikwembu, ni ya un'wana ni un'wana loyi a humeseke gandzelo ra ku tirhandzela eka Yehovha hi ku swi rhandza. Ezra 3:5 Hi ta xinkwa xo kombisa, ni gandzelo ra mavele ra nkarhi hinkwawo, ni ra gandzelo ro hisiwa ra nkarhi hinkwawo, ra tisavata, ra tin'weti letintshwa, ni minkhuvo leyi vekiweke, ni ya swilo swo kwetsima, ni ya magandzelo ya xidyoho ya ku rivaleriwa ka Israyele, ni ya ntirho hinkwawo wa yindlu ya Xikwembu xa hina. Nehemiya 10:33

Vutlhokovetseri Vonani ku ya fika n'weti, kambe a wu voningi; ina, tinyeleti a ti tenga emahlweni ka yena. Yobo 25:5 Loko a ndzi vona dyambu loko ri voninga, kumbe n'weti wu famba hi ku vangama; Yobo 31:26

2

Selenology ya Bibele - N'weti wo vangama Loko ndzi anakanya matilo ya wena, ntirho wa tintiho ta wena, n'weti ni tinyeleti, leswi u swi vekeke; Xana munhu i yini, leswaku u n'wi anakanya xana? ni n'wana wa munhu, xana u n'wi endzela xana? Tipisalema 8:3-4

Loko ndzi anakanya matilo ya wena, ntirho wa tintiho ta wena, n'weti ni tinyeleti, leswi u swi vekeke; Xana munhu i yini, leswaku u n'wi anakanya xana? ni n'wana wa munhu, xana u n'wi endzela xana?

Tipisalema 8:3-4

Va ta ku chava loko dyambu ni n’weti swi tiyisela, eka switukulwana hinkwaswo. Emasikwini ya yena lavo lulama va ta humelela; ni ku rhula lokukulu ntsena loko n’weti wu tiyisela. Tipisalema 72:5,7 Pfuxeta mhalamhala hi n’weti lowuntshwa, hi nkarhi lowu vekiweke, hi siku ra nkhuvo wa hina lowu xiximekaka. Tipisalema 81:3 Ndzi hlambanyile kan'we hi ku kwetsima ka mina leswaku a ndzi nge hembeli Davhida. Mbewu ya yena yi ta tshama hilaha ku nga heriki, ni xiluvelo xa yena xi ta fana ni dyambu emahlweni ka mina.

Ri ta simekiwa hilaha ku nga heriki kukota n'weti, ni mbhoni yo tshembeka etilweni. Selah.

Tipisalema 89:35-37 U veke n'weti hi tinguva, dyambu ri tiva ku pela ka yena. Tipisalema 104:19 Dyambu a ri nge ku tlhaveli ninhlikanhi, ni n'weti nivusiku. Tipisalema 121:6 N'weti ni tinyeleti swi ta fuma nivusiku, hikuva tintswalo ta yena ti tshama hilaha ku nga heriki.

Tipisalema 136:9 N'wi dzuniseni, dyambu ni n'weti, n'wi dzuniseni, n'wina tinyeleti hinkwato ta ku vonakala.

Tipisalema 148:3 Tsundzuka Muvumbi wa wena emasikwini ya vuntshwa bya wena, kasi masiku yo biha ma nga si fika, ni malembe ma nga tshineli, lawa u nga ta ku: ‘A ndzi ma tsakeli; Loko dyambu, kumbe ku vonakala, kumbe n’weti, kumbe tinyeleti, swi nga si va munyama, kumbe mapapa ma vuya endzhaku ka mpfula: Eklesiasta 12:1-2 I mani loyi a languteke kukota nimixo, a sasekile kukota n'weti, a basaka kukota dyambu, a chavisa kukota vuthu leri khomeke mijeko? Risimu ra Solomoni 6:10

Vuprofeta Mi nga ha tshuki mi tisa magandzelo ya hava; mirhi ya risuna i nchumu lowu nyenyetsaka eka mina; tin'weti letintshwa ni tisavata, ku vitaniwa ka tinhlengeletano, a ndzi nge swi koti ku swi herisa; i ku homboloka, hambi ku ri nhlangano lowu xiximekaka. N'weti wa n'wina lowuntshwa ni minkhuvo ya n'wina leyi vekiweke, moya-xiviri wa mina wa swi venga; Ndzi karhele ku va tiyisela. Esaya 1:13 14 Hi siku rero, HOSI Xikwembu xi ta susa vuxiyaxiya bya swikhaviso swa vona leswi rhurhumelaka emilengeni ya vona, ni swihuku swa vona, ni mathayere ya vona ya xirhendzevutana ku fana ni n'weti. Esaya 3:18 Hikuva tinyeleti ta matilo ni tinyeleti ta wona a swi nge voningi, dyambu ri ta va munyama loko ri huma, n'weti a wu nge voningi ku vonakala ka wona. Esaya 13:10

3

Selenology ya Bibele - N'weti wo vangama Loko ndzi anakanya matilo ya wena, ntirho wa tintiho ta wena, n'weti ni tinyeleti, leswi u swi vekeke; Xana munhu i yini, leswaku u n'wi anakanya xana? ni n'wana wa munhu, xana u n'wi endzela xana? Tipisalema 8:3-4

Kutani n'weti wu ta pfilunganyeka, ni dyambu ri ta khomiwa hi tingana, loko Yehovha wa mavuthu a fuma entshaveni ya Siyoni, ni le Yerusalema, ni le mahlweni ka vakhale va yena hi ku vangama.

Esaya 24:23 Ku vonakala ka n'weti ku ta fana ni ku vonakala ka dyambu, ku vonakala ka dyambu ku ta va ka nkombo, ku fana ni ku vonakala ka masiku ya nkombo, hi siku leri HOSI Xikwembu xi nga ta boha xirhendzevutani xa vanhu va xona, xi horisa xitlhavi xa xilondza xa vona. Esaya 30:26 Dyambu a ri nge he ri ku vonakala ka wena ninhlikanhi; n'weti a wu nge ku voningeli ku vangama, kambe Yehovha u ta va ku vonakala loku nga heriki eka wena, ni Xikwembu xa wena ku vangama ka wena. Dyambu ra wena a ri nge he pela; ni n'weti wa wena a wu nge tlheriseriwi endzhaku, hikuva Yehovha u ta va ku vonakala ka wena loku nga heriki, ni masiku ya ku rila ka wena ma ta hela. Esaya 60:19 -20 Ku sukela eka n'weti wun'wana ku ya eka wun'wana, ni ku suka eka Savata yin'wana, nyama hinkwayo yi ta ta yi ta gandzela emahlweni ka mina,” ku vula Yehovha. Esaya 66:23 Va ta ma hangalasa emahlweni ka dyambu, ni n'weti, ni mavuthu hinkwawo ya matilo, lawa va ma rhandzeke, ni lawa va ma tirheleke, ni lawa va ma fambeke, ni lawa va ma laveke, ni lawa va ma gandzelaka: a ma nge hlengeletiwi, hambi ku ri ku lahliwa; swi ta va vulongo ehenhla ka misava.

Yeremiya 8:2 Yehovha, loyi a nyikaka dyambu ri va ku vonakala ninhlikanhi, ni milawu ya n'weti ni ya tinyeleti yi va ku vonakala nivusiku, loyi a hambanisaka lwandle loko magandlati ya rona ma rhurhumela; Vito ra yena i Yehovha wa mavuthu; Yeremiya 31:35 Loko ndzi ku hlongola, ndzi ta funengeta tilo, ndzi endla tinyeleti ta rona ti va munyama; Ndzi ta funengeta dyambu hi papa, kutani n'weti a wu nge wu voningi. Ezekiyele 32:7 Ku ta va xiphemu xa hosi ku humesa magandzelo yo hisiwa, ni magandzelo ya mavele, ni magandzelo ya swakunwa, eminkhubyeni, ni hi tin'weti letintshwa, ni hi tisavata, eka minkhuvo hinkwayo ya yindlu ya Israele: yi ta lunghisa gandzelo ra xidyoho, ni gandzelo ra mavele, ni gandzelo ro hisiwa, ni magandzelo ya ku rhula, ku vuyelela yindlu ya Israele. Ezekiyele 45:17 HOSI Xikwembu xi vula sweswo: Nyangwa ya xivava xa le ndzeni, leyi languteke evuxeni, yi ta pfala masiku ya tsevu ya ntirho; kambe wu ta pfuriwa hi Savata, wu ta pfuriwa hi siku ra n'weti lowuntshwa. Hilaha ku fanaka vanhu va tiko va ta gandzela enyangweni ya nyangwa leyi emahlweni ka HOSI Xikwembu hi tisavata ni hi tin'weti letintshwa. Hi siku ra n'weti lowuntshwa, ku ta va nkunzi leyi nga riki na xivati, ni swinyimpfana swa tsevu, ni khuna, swi ta va swi nga ri na xivati.

Ezekiyele 46:1 ,3,6 Ndzi ta herisa ku tsaka ka yena hinkwako, masiku ya yena ya minkhuvo, ni tin'weti ta yena letintshwa, ni tisavata ta yena, ni minkhuvo ya yena hinkwayo. Hosiya 2:11 Misava yi ta tsekatseka emahlweni ka vona; matilo ma ta rhurhumela, dyambu ni n'weti swi ta va ni munyama, tinyeleti ti ta susa ku vonakala ka tona; Dyambu ri ta hundzuriwa munyama, ni n'weti wu ta hundzuka ngati, siku lerikulu ni leri chavisaka ra HOSI Xikwembu ri nga si fika. Yuwele 2:10 ,31 Dyambu ni n'weti swi ta va munyama, tinyeleti ti ta susa ku vonakala ka tona. Yuwele 3:15

4

Selenology ya Bibele - N'weti wo vangama Loko ndzi anakanya matilo ya wena, ntirho wa tintiho ta wena, n'weti ni tinyeleti, leswi u swi vekeke; Xana munhu i yini, leswaku u n'wi anakanya xana? ni n'wana wa munhu, xana u n'wi endzela xana? Tipisalema 8:3-4

A ku: “N’weti lowuntshwa wu ta hela rini, leswaku hi ta xavisa mavele xana?” ni Savata, leswaku hi ta humesa koroni, hi endla leswaku efa yi va yitsongo, ni xikele yi va yikulu, ni ku hemba swikalo hi vuxisi xana? Amosi 8:5 Dyambu ni n'weti a swi yimile laha swi tshamaka kona, swi famba hi ku vonakala ka miseve ya wena, ni ku vangama ka fumu ra wena leri hatimaka. Habakuku 3:11

Testamente Leyintshwa Hi ku hatlisa endzhaku ka nhlomulo wa masiku wolawo, dyambu ri ta va munyama, n'weti a wu nge voningi, tinyeleti ti ta wa ti huma etilweni, ni matimba ya matilo ma ta tsekatseka. Matewu 24:29 Kambe emasikwini wolawo, endzhaku ka nhlomulo wolowo, dyambu ri ta va munyama, n'weti a wu nge wu voningi; Marka 13:24 Ku ta va ni swikombiso edyambyini, ni le n'wetini, ni le tinyeleti; naswona emisaveni ku xaniseka ka matiko, hi ku pfilunganyeka; lwandle ni magandlati lama rhurhumelaka; Luka 21:25 Dyambu ri ta hundzuriwa munyama, ni n'weti wu ta hundzuka ngati, siku rero lerikulu ni leri xiyekaka ra HOSI Xikwembu ri nga si fika. Mintirho 2:20 Ku vangama ka dyambu ku ni ku vangama kun'wana, ni ku vangama kun'wana ka n'weti, ni ku vangama kun'wana ka tinyeleti, hikuva nyeleti yin'wana yi hambana ni nyeleti yin'wana hi ku vangama. 1 Vakorinto 15:41 Hikokwalaho, ku nga tshuki ku mi avanyisa hi swakudya, kumbe swakunwa, kumbe hi siku ro kwetsima, kumbe n'weti lowuntshwa, kumbe masiku ya Savata. Vakolosa 2:16 Kutani ndzi vona loko a pfula xilemo xa vutsevu, kutani waswivo, ku tsekatseka lokukulu ka misava; kutani dyambu ri hundzuka ntima kukota nguvu yo khwaxa ya misisi, ni n'weti wu hundzuka kukota ngati; Nhlavutelo 6:12 Kutani ntsumi ya vumune yi ba, kutani xiphemu xa vunharhu xa dyambu, ni xiphemu xa vunharhu xa n'weti, ni xiphemu xa vunharhu xa tinyeleti; kukotisa leswi xiphemu xa vunharhu xa swona xi nga va munyama, kutani nhlikanhi wu nga voningi ku ringana n'we-xa-nharhu xa wona, ni vusiku hi ku fanana. Nhlavutelo 8:12 Kutani ku humelela xihlamariso lexikulu etilweni; wansati a ambale dyambu, ni n'weti ehansi ka milenge ya yena, a ambale harhi ya tinyeleti ta khume na timbirhi enhlokweni ya yena. Nhlavutelo 12:1 Muti a wu nga lavi dyambu kumbe n'weti ku voninga eka wona, hikuva ku vangama ka Xikwembu ku wu voningerile, kutani Xinyimpfana i ku vonakala ka wona. Nhlavutelo 21:23

Apokrifa Endzhaku ka sweswo, magandzelo ya nkarhi hinkwawo, ni magandzelo ya tisavata, ni ya tin'weti letintshwa, ni ya minkhuvo hinkwayo yo kwetsima. 1 Esdras 5:52

5

Selenology ya Bibele - N'weti wo vangama Loko ndzi anakanya matilo ya wena, ntirho wa tintiho ta wena, n'weti ni tinyeleti, leswi u swi vekeke; Xana munhu i yini, leswaku u n'wi anakanya xana? ni n'wana wa munhu, xana u n'wi endzela xana? Tipisalema 8:3-4

Loko mi ndzi humesela, ndzi ta hundzuluxa xikandza xa mina eka n'wina, hikuva masiku ya n'wina yo saseka, ni tin'weti ta n'wina letintshwa, ni ku yimba ka n'wina, ndzi swi tshikile. 2 Esdras 1:31 Kambe loko Loyi a nge Henhla-henhla a ku pfumelela ku hanya, u ta vona endzhaku ka mhalamhala ya vunharhu leswaku dyambu ri ta tlhela ri voninga hi xitshuketa nivusiku, ni n'weti kanharhu hi siku.

2 Esdras 5:4 Hi siku ra vumune u lerisile leswaku dyambu ri voninga, ni n'weti wu voningela, tinyeleti ti va hi ku hleleka. 2 Esdras 6:45 A titsona swakudya masiku hinkwawo ya vunoni bya yena, handle ka madyambu ya Savata, ni Masavata, ni madyambu ya tin'weti letintshwa, ni tin'weti letintshwa, ni minkhuvo ni masiku yo hlawuleka ya yindlu ya Israele. Yuditi 8:6 Nkulumo ya munhu la chavaka Xikwembu minkarhi hinkwayo yi ni vutlhari; kambe xiphukuphuku xi cinca kukota n’weti. Eklesiasta 27:11 Hambi swi ri tano, ndzi na swin'wana swo swi vula, leswi ndzi swi anakanyeke; hikuva ndzi tele kukota n’weti loko wu tele. Eklesiasta 39:12 U endle n’weti na wona wu tirha hi nguva ya wona ku tivisa minkarhi, ni xikombiso xa misava. Ku suka en’wetini ku ni xikombiso xa minkhuvo, ku vonakala loku hungutaka eku hetisekeni ka yena.

Eklesiasta 43:6 -7 A a fana ni nyeleti ya nimixo exikarhi ka papa, ni ku fana ni n'weti loko wu tele; Eklesiasta 50:6 Hikuva dyambu, n’weti ni tinyeleti, leswi swi voningaka naswona swi rhumeriweke ku ya endla mintirho ya swona, swa yingisa. Papila ra Yeremiya 1:60 Naswona a va nge swi koti ku kombisa swikombiso ematilweni exikarhi ka vamatiko, kumbe ku voninga kukota dyambu, kumbe ku voninga kukota n'weti. Papila ra Yeremiya 1:67 Wena dyambu ni n'weti, dzunisani HOSI Xikwembu, mi n'wi dzunisa, mi n'wi tlakusela ehenhla ka hinkwaswo hilaha ku nga heriki. Xikhongelo xa Azariya 1:40 Ku tlula kwalaho, ndzi rhandza leswaku minkhuvo hinkwayo, ni tisavata, ni tin'weti letintshwa, ni masiku ya nkhuvo, ni masiku manharhu ya le mahlweni ka nkhuvo, ni masiku manharhu endzhaku ka nkhuvo, hinkwaswo swi va swa ku sirheleleka ni ku ntshunxeka eka Vayuda hinkwavo lava nga exifundzheni xa mina. 1 Vamakabeya 10:34

Enoko Kutani ku pfuka ku pfumala ku chava Xikwembu ko tala, va endla vuoswi, va hambukisiwile, va onhaka etindleleni ta vona hinkwato. Semjâzâ a a dyondzisa swilo swo loya, ni ku tsemiwa ka timitsu, Armârôs a a tiyimisela ku loya, Barâqîjâl, a a dyondzisa vungoma bya tinyeleti, Kôkabêl a a dyondzisa tinyeleti, Ezêqêêl a a tiva mapapa, Araqiêl a a dyondzisa swikombiso swa misava, Shamsiêl a a dyondzisa swikombiso swa dyambu, ni Sariêl a a dyondzisa ndlela leyi n’weti wu fambaka ha yona. Loko vanhu va ri karhi va lova, va huwelela, kutani xirilo xa vona xi tlhandlukela etilweni . . . Enoko 8:2

6

Selenology ya Bibele - N'weti wo vangama Loko ndzi anakanya matilo ya wena, ntirho wa tintiho ta wena, n'weti ni tinyeleti, leswi u swi vekeke; Xana munhu i yini, leswaku u n'wi anakanya xana? ni n'wana wa munhu, xana u n'wi endzela xana? Tipisalema 8:3-4

Nakona ndzi vone makamara ya dyambu ni n’weti, laha va humaka kona ni laha va vuyaka kona nakambe, ni ku vuya ka vona loku vangamaka, ni ndlela leyi un’wana a tlakukeke ha yona eka un’wana, ni ku rhendzeleka ka vona ka xiyimo xa le henhla, ni ndlela leyi va nga humi eka ku rhendzeleka ka vona, naswona va nga engeteli nchumu eka ku rhendzeleka ka vona naswona a va teki nchumu eka wona, naswona va hlayisa ripfumelo eka un’wana ni un’wana, hi ku ya hi xihlambanyo lexi va bohiweke ha xona swin’we. Nakona ro sungula dyambu ri huma ri tsemakanya ndlela ya rona hi ku landza xileriso xa Hosi ya Mimoya, naswona vito ra Yena i ra matimba hilaha ku nga heriki. Nakona endzhaku ka sweswo ndzi vone ndlela leyi fihliweke ni leyi vonakaka ya n’weti, naswona u hetisisa ndlela ya yena endhawini yoleyo ninhlikanhi ni vusiku--loyi a khomeke xiyimo lexi hambaneke ni lexin’wana emahlweni ka Hosi ya Mimoya. Naswona va nkhensa, va dzunisa, a va wisa; Hikuva ku wisa ka vona ka ku nkhensa i ka vona. Hikuva dyambu ri cinca minkarhi yo tala ri va nkateko kumbe ndzhukano, Naswona ndlela ya n’weti i ku vonakala eka lavo lulama ni munyama eka vadyohi hi vito ra Hosi, Loyi a endleke ku hambana exikarhi ka ku vonakala ni munyama, A avanyisa mimoya ya vanhu, A tiyisa mimoya ya lavo lulama, Hi vito ra ku lulama ka Yena. Hikuva a ku na ntsumi leyi sivelaka ni matimba lama kotaka ku sivela; hikuva U va vekela muavanyisi hinkwavo naswona u va avanyisa hinkwavo emahlweni ka Yena. Enoko 41:5-9 Ni makamara ya mimoya, ni ndlela leyi mimoya yi avaneke ha yona, ni ndlela leyi yi pimiwaka ha yona, ni ndlela leyi tinyangwa ta timheho ti hlayiwaka ha yona, yin'wana ni yin'wana hi ku ya hi matimba ya mheho, ni matimba ya mavoningo ya n'weti, ni hi ku ya hi matimba lama faneleke: ni ku avana ka tinyeleti hi ku ya hi mavito ya tona, ni ndlela leyi ku avana hinkwako ku avaneke ha yona.

Enoko 60:12 Nakona hi xihlambanyo xexo dyambu na n’weti swi hetisa ndlela ya swona, Naswona a swi hambuki eka nawu wa swona ku suka hilaha ku nga heriki ku ya eka hilaha ku nga heriki. Enoko 69:20 Nakona ndzi vone tinyangwa ta tsevu leti dyambu ri humaka eka tona, ni tinyangwa ta tsevu leti dyambu ri pela eka tona ni n’weti wu huma ni ku pela eka tinyangwa leti, ni varhangeri va tinyeleti ni lava va va rhangelaka: tsevu evuxeni na tsevu evupeladyambu, naswona hinkwavo va landzelelana hi ku landzelelana loku ringanaka kahle: nakambe mafasitere yo tala exineneni ni le ximatsi xa tinyangwa leti. Loko a pfuka, a wisa, a nga hungutiwi, a nga wisa, kambe u tsutsuma vusiku ni nhlikanhi, ku vonakala ka yena ku tlula ka n'weti ka nkombo; kambe loko swi ta eka vukulu havumbirhi bya tona ta ringana. Enoko 72:3,37 Enoko 73 1 Kutani endzhaku ka nawu lowu ndzi vone nawu wun’wana lowu vulavulaka hi ku vonakala lokutsongo, loku thyiweke N’weti.

2 Xirhendzevutana xa xona xi fana ni xirhendzevutani xa matilo, kalichi ya xona leyi a khandziyaka ha yona yi fambisiwa hi mheho, naswona ku vonakala ka yena ku nyikiwa hi mpimo lowu pimiweke.

3 Ku huma ni ku pela ka yena ka cinca n’hweti yin’wana ni yin’wana, masiku yakwe ma fana ni masiku ya dyambu, naswona loko ku vonakala ka yena ku fana ku ringana ni xiphemu xa vunkombo xa ku vonakala ka dyambu.

4 Xisweswo u pfuka. Naswona xiphemu xa yona xo sungula evuxeni xi huma hi siku ra vu makume nharhu nimixo: naswona hi siku rero xi va lexi vonakaka, naswona xi vumba eka n'wina xiphemu xo sungula xa n'weti hi siku ra makume nharhu swin'we na dyambu enyangweni laha dyambu ri humaka kona.

5 Hafu yin’we ya yona yi ya emahlweni hi xiphemu xa vunkombo, ku rhendzeleka ka yona hinkwako a ku na nchumu, ku nga ri na ku vonakala, handle ka xiphemu xin’we xa nkombo xa yona, ni xiphemu xa vukhume-mune xa ku vonakala ka yona.

7

Selenology ya Bibele - N'weti wo vangama Loko ndzi anakanya matilo ya wena, ntirho wa tintiho ta wena, n'weti ni tinyeleti, leswi u swi vekeke; Xana munhu i yini, leswaku u n'wi anakanya xana? ni n'wana wa munhu, xana u n'wi endzela xana? Tipisalema 8:3-4

6 Loko a kuma xiphemu xin’we xa nkombo xa hafu ya ku vonakala ka yena, ku vonakala ka yena ku ringana ni xiphemu xin’we xa nkombo ni hafu ya xona.

7 Kutani u pela ni dyambu, kutani loko dyambu ri huma n’weti wu huma na yena wu amukela hafu ya xiphemu xin’we xa ku vonakala, naswona hi vusiku byebyo eku sunguleni ka mixo wa yena eku sunguleni ka siku ra n’weti n’weti wu pela ni dyambu, naswona a wu vonaki vusiku byebyo hi swiphemu swa khume-mune ni hafu ya xin’wana xa swona.

8 Hi siku rero u pfuka hi ku kongoma hi xiphemu xa vunkombo, kutani a huma a tlhelela endzhaku eku humeni ka dyambu, naswona emasikwini ya yena lama saleke u vangama eka swiphemu swa khume-nharhu leswi saleke.

Enoko 74.

1 Kutani ndzi vona ndlela yin’wana, nawu eka yena, ni ndlela leyi hi ku ya hi nawu wolowo a endlaka ku hundzuka ka yena ka n’hweti na n’hweti.

2 Kutani hinkwavo lava Uriyele, ntsumi yo kwetsima leyi nga murhangeri wa vona hinkwavo, u ndzi kombe, ni swikhundlha swa vona, kutani ndzi tsala swikhundlha swa vona hilaha a ndzi kombeke hakona, kutani ndzi tsala tin’hweti ta vona hilaha a ti ri hakona, ni ku vonakala ka mavoni ya vona ku kondza ku hetisisiwa masiku ya khume-ntlhanu.

3 Hi swiphemu swin’we swa vunkombo u hetisisa ku vonakala ka yena hinkwako evuxeni, naswona hi swiphemu swin’we swa vunkombo u hetisisa munyama wa yena hinkwawo evupela-dyambu.

4 Hi tin’hweti to karhi u cinca vutshamo bya yena, naswona hi tin’hweti to karhi u landzelela ndlela ya yena yo hlawuleka.

5 Hi tin’hweti timbirhi n’weti wu pela ni dyambu, eka tinyangwa toleto timbirhi ta le xikarhi ku va ni ya vunharhu ni ya vumune.

6 U huma masiku ya nkombo, a hundzuluka a tlhela a vuya hi nyangwa laha dyambu ri humaka kona, a hetisisa ku vonakala ka yena hinkwako, a tlhelela endzhaku eka dyambu, kutani hi masiku ya tsevu a nghena enyangweni ya vutsevu leyi dyambu ri humaka eka yona.

7 Loko dyambu ri huma enyangweni ya vumune ri huma masiku ya nkombo, kukondza ri huma eka ra vuntlhanu ri tlhelela endzhaku hi masiku ya nkombo ri nghena enyangweni ya vumune, ri hetisisa ku vonakala ka rona hinkwako, ri tlhelela endzhaku ri nghena enyangweni yo sungula hi masiku ya tsevu.

8 Kutani endzhaku ka masiku ya nkombo a tlhelela enyangweni ya vumune leyi dyambu ri humaka eka yona.

9 Xisweswo ndzi vone xiyimo xa vona--ndlela leyi tin’weti a ti huma ha yona ni ku pela ka dyambu emasikwini wolawo.

10 Loko ku hlanganisiwa malembe ya ntlhanu dyambu ri va ni masiku lama tlulaka ya makume nharhu, naswona masiku hinkwawo lama engetelekeke eka rin’we ra malembe wolawo ya ntlhanu, loko ri xurhile, ma va masiku ya 364.

11 Ku tlula ka dyambu ni tinyeleti ku ringana masiku ya tsevu: hi malembe ya 5 masiku ya 6 lembe rin’wana ni rin’wana ma va masiku ya 30: kutani n’weti wu wela endzhaku ka dyambu ni tinyeleti ku fikela eka nhlayo ya masiku ya 30.

12 Dyambu ni tinyeleti swi tisa malembe hinkwawo hi ku kongoma, lerova swi nga yi emahlweni kumbe ku hlwela ku tshama ka swona hi siku rin’we ku fikela hilaha ku nga heriki; kambe hetisa malembe hi vululami lebyi hetisekeke hi masiku ya 364.

13 Hi malembe ya 3 ku va na masiku ya 1092, naswona hi malembe ya 5 ku va na masiku ya 1820, lerova eka malembe ya 8 ku va na masiku ya 2912.

14 Eka n’weti ntsena masiku ya fika eka malembe ya 3 ku ya eka masiku ya 1062, naswona eka malembe ya 5 yi wela endzhaku hi masiku ya 50: [i.e. eka nhlayo (ya 1770) ku fanele ku engeteriwa (1000 na) masiku ya 62.]

15 Naswona hi malembe ya 5 ku va ni masiku ya 1770, lerova eka n’weti masiku hi malembe ya 8 ma fika eka masiku ya 2832.

8

Selenology ya Bibele - N'weti wo vangama Loko ndzi anakanya matilo ya wena, ntirho wa tintiho ta wena, n'weti ni tinyeleti, leswi u swi vekeke; Xana munhu i yini, leswaku u n'wi anakanya xana? ni n'wana wa munhu, xana u n'wi endzela xana? Tipisalema 8:3-4

16 [Hikuva hi malembe ya 8 u salela endzhaku ku fika eka nhlayo ya masiku ya 80], masiku hinkwawo lawa a nga sala endzhaku eka malembe ya 8 i 80.

17 Naswona lembe ri hetiwa kahle hi ku pfumelelana ni switichi swa vona swa misava ni switichi swa dyambu, leswi humaka eka tinyangwa leti (dyambu) ri humaka ha tona ni ku pela masiku ya 30.

Hikuva swikombiso ni minkarhi ni malembe ni masiku ntsumi Uriyele yi ndzi kombe wona, loyi Hosi ya ku vangama yi n’wi vekeke hilaha ku nga heriki ehenhla ka swivoni hinkwaswo swa matilo, etilweni ni le misaveni, leswaku va fuma ehenhla ka matilo, va voniwa emisaveni, va va varhangeri va nhlikanhi ni vusiku, i.e. dyambu, n’weti, ni tinyeleti, ni swivumbiwa hinkwaswo leswi tirhelaka leswi swi endlaka ku hundzuka eka makalichi hinkwawo ya tilo. Loko ku ri tinyangwa ta 12 etilweni, emakumu ka misava, laha ku humaka dyambu, n'weti, ni tinyeleti, ni mintirho hinkwayo ya tilo evuxeni ni le vupeladyambu. Enoko 75:3,6 Enoko 78 1 Mavito ya dyambu hi lawa: yo sungula Orjârês, ni ya vumbirhi Tômâs.

2 N’weti wu ni mavito ya mune: vito ro sungula i Asônjâ, ra vumbirhi i Eblâ, ra vunharhu Benâsê ni ra vumune i Erâe.

3 Lawa i mavoni lamakulu mambirhi: ku rhendzela ka wona ku fana ni ku rhendzela ka tilo, ni vukulu bya ku rhendzela ka havumbirhi bya byona bya fana.

4 Eka xirhendzevutana xa dyambu ku ni swiphemu swa nkombo swa ku vonakala leswi engeteriwaka eka rona ku tlula n’weti, naswona hi mpimo lowu pimiweke ku hundziseriwa ku kondza xiphemu xa vunkombo xa dyambu xi hela.

5 Kutani va yima va nghena etinyangweni ta le vupela-dyambu, va rhendzeleka hi le n’walungwini, va huma hi tinyangwa ta le vuxeni leti langutaneke ni matilo.

6 Loko n’weti wu tlhava, xiphemu xin’we xa khume-mune xi humelela etilweni, ku vonakala ku tala eka yena, hi siku ra vukhume-mune u hetisisa ku vonakala ka yena.

7 Ku hundziseriwa swiphemu swa khume-ntlhanu swa ku vonakala eka yena ku fikela hi siku ra vukhume-ntlhanu loko ku vonakala ka yena ku hetiseka, hi ku ya hi xikombiso xa lembe, kutani a va swiphemu swa khume-ntlhanu, kutani n’weti wu kula hi ku engeteriwa ka swiphemu swa khumemune.

8 And in her waning the moon decreases on the first day to fourteen parts of her light, on the second to thirteen parts of light, on the third to twelve, on the fourth to eleven, on the fifth to ten, on the sixth to nine, on the seventh to eight, on the eighth to seven, on the ninth to six, on the tenth to five, on the eleventh to four, on the ya khume-mbirhi ku ya eka ya vunharhu, hi ya khume-nharhu ku ya eka timbirhi, hi ya vukhume-mune ku ya eka hafu ya ya vunkombo, naswona ku vonakala ka yena hinkwako loku saleke ku nyamalala hi ku helela hi siku ra vukhume-ntlhanu.

9 Eka tin’hweti to karhi n’hweti yi va ni masiku ya 29 ni kan’we ya 28.

10 Uriyele a ndzi komba nawu wun’wana: loko ku vonakala ku hundziseriwa en’wetini, ni le tlhelo leri ku hundziseriwaka eka yena hi dyambu.

11 Enkarhini hinkwawo lowu n’weti wu kulaka ha wona eku vonakaleni ka wona, a wu hundzisela eka yena n’wini loko wu langutane ni dyambu hi masiku ya khume-mune ku vonakala ka wona ku hetiseka etilweni, naswona loko wu voningiwa hinkwako, ku vonakala ka wona ku hetiseka hi ku helela etilweni.

12 Hi siku ro sungula u vuriwa n’weti lowuntshwa, hikuva hi siku rero ku vonakala ku tlhandluka ehenhla ka yena.

13 Yi hundzuka n’weti lowu heleleke hi siku leri dyambu ri pela ha rona evupela-dyambu, naswona ku suka evuxeni ri huma nivusiku, n’weti wu voninga vusiku hinkwabyo kukondza dyambu ri tlhava ehenhla ka yena ni n’weti wu voniwa wu langutane ni dyambu.

9

Selenology ya Bibele - N'weti wo vangama Loko ndzi anakanya matilo ya wena, ntirho wa tintiho ta wena, n'weti ni tinyeleti, leswi u swi vekeke; Xana munhu i yini, leswaku u n'wi anakanya xana? ni n'wana wa munhu, xana u n'wi endzela xana? Tipisalema 8:3-4

14 Eka tlhelo leri ku vonakala ka n’weti ku humaka eka rona, kwalaho nakambe ri hunguteka kukondza ku vonakala hinkwako ku nyamalala ni masiku hinkwawo ya n’hweti ma hela, ku rhendzeleka ka yena ku nga ri na nchumu, ku nga ri na ku vonakala.

15 Tin’hweti tinharhu u endla masiku ya 30, naswona hi nkarhi wa yena u endla tin’hweti tinharhu ta masiku ya 29 yin’wana ni yin’wana, laha a hetisisaka ku hunguteka ka yena enkarhini wo sungula, ni enyangweni wo sungula ku ringana masiku ya dzana na makume-nkombo-nkombo.

16 Enkarhini wa ku huma ka yena u humelela tin’hweti tinharhu ta masiku ya 30 yin’wana ni yin’wana, naswona ku ringana tin’hweti tinharhu u humelela hi 29 ha un’we.

17 Nivusiku u vonaka a fana ni wanuna ku ringana masiku ya 20 nkarhi wun’wana ni wun’wana, ni nhlikanhi u vonaka a fana ni tilo, a ku na nchumu wun’wana eka yena handle ka ku vonakala ka yena.

Ni ku hunguteka ka n’weti loku endlekaka enyangweni ya vutsevu: hikuva eka nyangwa lowu wa vutsevu ku vonakala ka wona ku hetisisiwile, naswona endzhaku ka sweswo ku ni masungulo ya ku hunguteka: Naswona ku hunguteka loku endlekaka enyangweni yo sungula hi nguva ya wona, ku kondza ku hetiseka masiku ya dzana na makume nkombo nkombo: ku hlayeriwa hi ku ya hi mavhiki, mavhiki ya makume mbirhi ntlhanu na masiku mambirhi. U wela endzhaku ka dyambu ni ku landzelelana ka tinyeleti kahle-kahle masiku ya ntlhanu hi ku famba ka nkarhi wun’we, ni loko ndhawu leyi leyi u yi vonaka yi tsemiwile. Enoko 79:3-5 Nakona emasikwini wolawo ntsumi Uriyele yi hlamula yi ku eka mina: Vona, ndzi ku kombisile hinkwaswo, Enoko, naswona ndzi ku paluxele hinkwaswo leswaku u ta vona dyambu leri na n’weti lowu, na varhangeri va tinyeleti ta matilo na hinkwavo lava va ti hundzulaka, mintirho ya vona na minkarhi na ku famba ka vona. Emasikwini ya vadyohi malembe ma ta hungutiwa, mbewu ya vona yi ta hlwela emasin'wini ni le masin'wini ya vona, Swilo hinkwaswo emisaveni swi ta cinca, A swi nge humeleli hi nkarhi wa swona: Mpfula yi ta siveriwa, Tilo ri ta yi sivela. Eminkarhini yoleyo mihandzu ya misava yi ta tlhelela endzhaku, A yi nge kuli hi nkarhi wa yona, Mihandzu ya mirhi yi ta siveriwa hi nkarhi wa yona. N’weti wu ta cinca ku hleleka ka wona, Naswona a wu nge humeleli hi nkarhi wa wona. Enoko 80:1-4 Naswona u ni matimba vusiku ni nhlikanhi etilweni ku endla leswaku ku vonakala ku voningela vanhu - dyambu, n’weti, ni tinyeleti, ni matimba hinkwawo ya tilo lama rhendzelekaka hi makalichi ya wona ya xirhendzevutana. Enoko 82:8 Kutani loko ndzi humile ehansi ndzi vona tilo, ni dyambu ri huma evuxeni, ni n’weti wu pela evupela-dyambu, ni tinyeleti ti nga ri tingani, ni misava hinkwayo, ni hinkwaswo hilaha a swi tivaka hakona eku sunguleni, kutani ndzi dzunise Hosi ya vuavanyisi ni ku N’wi dzunisa hikuva Yi endle leswaku dyambu ri huma hi mafasitere ya le vuxeni, kutani a tlhandluka ni ku pfuka emahlweni ka tilo, kutani a suka, a hambeta a tsemakanya ndlela leyi a kombiweke yona. Enoko 83:11 Nakona sweswi, tivani leswaku eka tintsumi U ta vutisa mayelana na mintirho ya n’wina etilweni, ku suka edyambyini na ku suka en’wetini na le ka tinyeleti hi ku kombetela eka swidyoho swa n’wina hikuva emisaveni mi hetisisa ku avanyisa eka lavo lulama. Enoko 100:10

Yaxere Kutani Abrama a vona tinyeleti ni n'weti emahlweni ka yena, kutani a ku: “Hakunene hi xona Xikwembu lexi tumbuluxeke misava hinkwayo swin'we ni vanhu, kutani waswivo malandza ya yena lawa i swikwembu leswi n'wi rhendzeleke; Kutani nimixo loko ku vonakala, dyambu ri voninga emisaveni tani hi ntolovelo, Abrama a vona hinkwaswo leswi HOSI Xikwembu xi swi endleke

10

Selenology ya Bibele - N'weti wo vangama Loko ndzi anakanya matilo ya wena, ntirho wa tintiho ta wena, n'weti ni tinyeleti, leswi u swi vekeke; Xana munhu i yini, leswaku u n'wi anakanya xana? ni n'wana wa munhu, xana u n'wi endzela xana? Tipisalema 8:3-4

emisaveni. Kutani Abrama a ku eka yena n'wini Hakunene leswi a hi swikwembu leswi endleke misava ni vanhu hinkwavo, kambe lava i malandza ya Xikwembu, kutani Abrama a tshama endlwini ya Nowa kutani a tiva HOSI Xikwembu ni tindlela ta yena' kutani a tirhela HOSI Xikwembu masiku hinkwawo ya vutomi bya yena, kutani rixaka rero hinkwaro ri rivala HOSI Xikwembu, ri tirhela swikwembu swin'wana swa tihunyi ni maribye, ni ku xandzuka masiku ya swona hinkwawo. Yaxere 9:17-19 Endzhaku ka sweswo Yosefa a lorha norho wun'wana, a byela tata wa yena norho lowu emahlweni ka vamakwavo, kutani Yosefa a ku eka tata wa yena na vamakwavo: “Vonani, ndzi tlhele ndzi lorha norho, kutani waswivo dyambu ni n'weti ni tinyeleti ta khume-n'we swi ndzi nkhinsamile.” Yaxere 41:14 Hiloko Amirama a teka Yokebedi nsati wa yena, endzhaku ka malembe manharhu a n'wi hlongorile, kutani a ta eka yena kutani a tika. Eku heleni ka tin'hweti ta nkombo ku sukela loko a tikile, a tswala n'wana wa jaha, yindlu hinkwayo a yi tele hi ku vonakala lokukulu ku fana ni ku vonakala ka dyambu ni n'weti hi nkarhi wa ku vangama ka swona. Kutani loko wansati loyi a vona n’wana loyi leswaku i swinene naswona wa tsakisa ku n’wi vona, a n’wi tumbeta tin’hweti tinharhu ekamareni ra le ndzeni. Emasikwini wolawo Vaegipta va endle xikungu xo lovisa Vaheveru hinkwavo kwalaho.

Yaxere 68:3-6 Vana va Israele va va hlongorisa, va ha va ba endleleni, va ya emahlweni va va hlasela. Kuteloko va ri karhi va hlasela, siku ri ya ri pela, kutani Yoxuwa a ku emahlweni ka vanhu hinkwavo: “Dyambu, yima ehenhla ka Gibiyoni, u n'weti enkoveni wa Ayaloni, kukondza tiko ri rihisela eka valala va rona.” Kutani HOSI Xikwembu xi yingisa rito ra Yoxuwa, dyambu ri yima exikarhi ka matilo, ri yima mikarhi ya 630, kutani n'weti na wona wu yima, wu hatlisela ku nga fiki siku hinkwaro. A ku ri hava siku ro fana na rona, emahlweni ka rona kumbe endzhaku ka rona, leri HOSI Xikwembu xi yingisaka rito ra munhu, hikuva HOSI Xikwembu xi lwela Israele. Yaxere 88:62-65 Dyambu ni n'weti a swi yimile etilweni, u yime hi vukarhi bya wena eka vatshikileri va hina, u lerisa ku avanyisa ka wena ehenhla ka vona. Yaxere 89:8

Ti-Jubile Va ta rivala nawu wa Mina hinkwawo ni swileriso swa mina hinkwaswo ni ku avanyisa ka mina hinkwako, va ta hambuka kukotisa tin'weti letintshwa, ni tisavata, ni minkhuvo, ni minkhuvo ya tijubile, ni swileriso swa mina. Nakona endzhaku ka leswi va ta hundzukela eka Mina ku suka exikarhi ka Vamatiko hi timbilu ta vona hinkwato ni hi moya wa vona hinkwawo ni hi matimba ya vona hinkwawo, kutani ndzi ta va hlengeleta exikarhi ka Vamatiko hinkwavo, kutani va ta ndzi lava, leswaku ndzi ta kumeka eka vona, loko va ndzi lava hi timbilu ta vona hinkwato ni hi moya wa vona hinkwawo. Tiyubile 1:13-14 Mitirho leyi ya mune leyikulu Xikwembu xi yi tumbuluxe hi siku ra vunharhu. Naswona hi siku ra vumune U tumbuluxe dyambu ni n’weti ni tinyeleti, a swi veka exibakabakeni xa matilo, leswaku swi voninga emisaveni hinkwayo, ni ku fuma nhlikanhi ni vusiku, ni ku avanyisa ku vonakala ni munyama. Tiyubili 2:8 Kutani hi n'weti lowuntshwa wa n'hweti ya vumune, Adamu ni nsati wa yena va huma eNtangeni wa Edeni, va ya tshama etikweni ra Elda etikweni ra ntumbuluko wa vona. TiYubile 3:32

11

Selenology ya Bibele - N'weti wo vangama Loko ndzi anakanya matilo ya wena, ntirho wa tintiho ta wena, n'weti ni tinyeleti, leswi u swi vekeke; Xana munhu i yini, leswaku u n'wi anakanya xana? ni n'wana wa munhu, xana u n'wi endzela xana? Tipisalema 8:3-4

Naswona Nowa a endla ngalava hi tindlela hinkwato hilaha A n’wi leriseke hakona, hi jubile ya makume mbirhi nkombo ya malembe, hi vhiki ra vuntlhanu hi lembe ra vuntlhanu (hi n’weti lowuntshwa wa n’hweti yo sungula). Kutani a nghena hi lembe ra vutsevu, hi n'hweti ya vumbirhi, hi n'weti lowuntshwa wa n'hweti ya vumbirhi, ku fikela hi siku ra vukhume-nhungu; kutani a nghena, ni hinkwaswo leswi hi n'wi tiseke swona, engalaveni, kutani HOSI Xikwembu xi yi pfala ehandle hi siku ra vukhume-nkombo nimadyambu. Tiyubile 5:21-22 Hi n'hweti ya vumune hi n'weti lowuntshwa, swihlovo swa xidziva lexikulu swi pfariwile, tinyangwa ta ndhambi ta matilo ti pfaleriwile; kutani hi n'weti lowuntshwa wa n'hweti ya vunkombo, milomu hinkwayo ya swidziva swa misava yi pfulekile, kutani mati ma sungula ku rhelela evuentweni bya le hansi. Hi n'weti lowuntshwa wa n'hweti ya vukhume tinhlohlorhi ta tintshava ti voniwa, kutani hi n'weti lowuntshwa wa n'hweti yo sungula misava yi vonaka. Tiyubile 5:28-29 Hi n'weti lowuntshwa wa n'hweti ya vunharhu, a huma engalaveni, a aka alitari entshaveni yoleyo.

Tiyubile 6:1 Hi n'weti lowuntshwa wa n'hweti yo sungula, ni hi n'weti lowuntshwa wa n'hweti ya vumune, ni hi n'weti lowuntshwa wa n'hweti ya vunkombo, ni hi n'weti lowuntshwa wa n'hweti ya vukhume, masiku ya ku tsundzuka, ni masiku ya tinguva hi swiyenge swa mune swa lembe. Leswi swi tsariwile ni ku vekiwa tanihi vumbhoni hilaha ku nga heriki. Kutani Nowa a tihlawulela ku va minkhuvo ya vatukulu hilaha ku nga heriki, lerova va va xitsundzuxo eka yena. Hi n'weti lowuntshwa wa n'hweti yo sungula a rhambiwile ku tiendlela ngalava, kutani hi siku rero misava yi omile kutani a pfula ngalava a vona misava. Hi n'weti lowuntshwa wa n'hweti ya vumune milomu ya vuenti bya xidziva lexi nga ehansi a yi pfariwile. Hi n'weti lowuntshwa wa n'hweti ya vunkombo, milomu hinkwayo ya swivala swa misava yi pfuleka, kutani mati ma sungula ku rhelela eka wona. Hi n'weti lowuntshwa wa n'hweti ya vukhume, tinhlohlorhi ta tintshava ti voniwa, Nowa a tsaka. Tiyubile 6:23-27 Vana va Israele hinkwavo va ta rivala, va nga kumi ndlela ya malembe, va ta rivala tin'weti letintshwa, ni tinguva, ni tisavata, va ta homboloka hi ku landzelelana hinkwako ka malembe.

Hikuva ndza swi tiva naswona ku sukela sweswi ndzi ta ku byela swona, a hi ku tisungulela ka mina; hikuva buku leyi yi tsariwile emahlweni ka mina, naswona ehenhla ka swiphepherhele swa le tilweni ku vekiwile ku averiwa ka masiku, leswaku va nga rivali minkhuvo ya ntwanano, va famba hi ku ya hi minkhuvo ya Vamatiko endzhaku ka xihoxo xa vona ni endzhaku ka ku pfumala ka vona vutivi.

Hikuva ku ta va na lava va nga ta tiyisisa n’weti - ndlela leyi wu kavanyetaka tinguva ha yona naswona wu nghenaka ku suka eka lembe rin’wana ku ya eka rin’wana masiku ya khume hi ku hatlisa swinene. Hikwalaho ka sweswo, malembe ma ta va fika laha va nga ta kavanyeta ku hleleka, va endla siku leri nyenyetsaka ri va siku ra vumbhoni, ni siku leri nga tengangiki ri va siku ra nkhuvo, va ta pfilunganya masiku hinkwawo, ku kwetsima ni la nga tengangiki, ni siku leri nga tengangiki ni leri hlawulekeke; hikuva va ta homboloka malunghana ni tin’hweti ni tisavata ni minkhuvo ni tijubili.

Hikwalaho ka sweswo ndzi ku lerisa ni ku ku nyikela vumbhoni leswaku u va nyikela vumbhoni; hikuva endzhaku ka rifu ra wena vana va wena va ta va kavanyeta, lerova a va nge endli lembe masiku ya madzana manharhu na makume-nhungu-mune ntsena, naswona hikwalaho ka sweswo va ta hambuka malunghana ni tin’weti letintshwa ni tinguva ni tisavata ni minkhuvo, va ta dya ngati ya mixaka hinkwayo ni nyama ya mixaka hinkwayo. Tiyubile 6:34-38 Kutani a endla vhinyo ha yona, a yi chela exibyeni, a yi hlayisa ku fikela hi lembe ra vuntlhanu, ku fikela hi siku ro sungula, hi n'weti lowuntshwa wa n'hweti yo sungula. Tiyubile 7:2 Kutani a kuma tsalwa leri vatukulu va khale va ri vatliweke eribyeni, kutani a hlaya leswi nga eka rona, a ri tsala, a dyoha hikwalaho ka rona; hikuva a yi ri ni dyondzo ya Varindzi leyi hi ku ya hi 12

Selenology ya Bibele - N'weti wo vangama Loko ndzi anakanya matilo ya wena, ntirho wa tintiho ta wena, n'weti ni tinyeleti, leswi u swi vekeke; Xana munhu i yini, leswaku u n'wi anakanya xana? ni n'wana wa munhu, xana u n'wi endzela xana? Tipisalema 8:3-4

yona a va tolovele ku hlayisa swikombiso swa dyambu ni n’weti ni tinyeleti eka swikombiso hinkwaswo swa tilo. Tiyubile 8:3 Kutani hi vhiki ra vutsevu, hi lembe ra vuntlhanu ra rona, Abrama u tshame vusiku hinkwabyo hi n'weti lowuntshwa wa n'hweti ya vunkombo, a languta tinyeleti ku sukela nimadyambu ku ya fika nimixo, leswaku a ta vona leswi a swi ta va ximunhuhatwa xa lembe mayelana ni timpfula, kutani a a ri yexe loko a tshamile a ri karhi a languta. Kutani rito ri nghena embilwini ya yena kutani a ku: Swikombiso hinkwaswo swa tinyeleti, ni swikombiso swa n’weti ni swa dyambu hinkwaswo swi le mavokweni ya Hosi. Ha yini ndzi va lavisisa? Tiyubile 12:16-17 Hi lembe ro sungula, hi vhiki ra vunkombo, hi n'weti lowuntshwa wa n'hweti yo sungula, a aka alitari entshaveni leyi, a vitana vito ra HOSI Xikwembu: Wena Xikwembu lexi nga heriki, u Xikwembu xa mina. Tiyubile 13:8 Endzhaku ka swilo leswi, hi lembe ra vumune ra vhiki leri, hi n'weti lowuntshwa wa n'hweti ya vunharhu, rito ra HOSI Xikwembu ri fika eka Abrama enorhweni, ri ku: “U nga chavi, Abrama; Hi mina mulweri wa wena, hakelo ya wena yi ta va yikulu swinene. Tiyubili 14:1 Hi n'weti lowuntshwa wa n'hweti ya vumune hi humelela eka Abrahama, emurhini wa Mamre, hi vulavula na yena, hi n'wi tivisa leswaku u ta nyikiwa n'wana wa jaha hi Sara nsati wa yena. Tiyubile 16:1 Kutani HOSI Xikwembu xi humelela eka yena vusiku byebyo, hi n'weti lowuntshwa wa n'hweti yo sungula, xi ku eka yena: “Hi mina Xikwembu xa Abrahama tata wa wena; u nga chavi, hikuva ndzi na wena, ndzi ta ku katekisa, kunene ndzi ta andzisa mbewu ya wena kukota sava ra misava, hikwalaho ka Abrahama nandza wa mina. Tiyubile 24:22 Kutani Yakobo a suka eXihlobyeni xa Xihlambanyo ku ya eHarani hi lembe ro sungula ra vhiki ra vumbirhi hi Yubile ya vu-44, kutani a fika eLuzi etintshaveni, ku nga Bethele, hi n'weti lowuntshwa wa n'hweti yo sungula ya vhiki leri, kutani a fika endhawini yoleyo nimadyambu, a hundzuluka endleleni a ya evupela-dyambu bya ndlela vusiku byebyo, kutani a etlela kona; hikuva dyambu a ri pela. TiYubile 27:19 Yakobe a tlhela a nghena eka Leya, a tika, a n'wi velekela n'wana wa vunharhu, a n'wi thya vito ra Levhi, hi n'weti lowuntshwa wa n'hweti yo sungula hi lembe ra vutsevu ra vhiki leri. Tiyubile 28:14 Hosi yi twela Rahele tintswalo, yi pfula khwiri ra yena, a tika, a veleka n'wana wa jaha, a n'wi thya vito ra Yosefa, hi n'weti lowuntshwa wa n'hweti ya vumune, hi lembe ra vutsevu eka vhiki leri ra vumune. Tiyubile 28:24 Hi n'weti lowuntshwa wa n'hweti Yakobe a vulavula ni vanhu hinkwavo va yindlu ya yena. va ku: Tibasisini mi cinca swiambalo swa n’wina, kutani a hi pfukeni hi tlhandlukela eBethele, laha ndzi hlambanyeke xihlambanyo eka yena hi siku leri ndzi balekeke emahlweni ka Esawu makwerhu wa mina, hikuva u vile na mina naswona u ndzi tisile etikweni leri hi ku rhula, kutani mi susa swikwembu swa matiko mambe leswi nga exikarhi ka n’wina. Kutani va nyikela swikwembu swa matiko mambe, ni leswi a swi ri etindleveni ta vona ni leswi a swi ri etinhan'wini ta vona, ni swifaniso leswi Rahele a swi yiveke eka Labani tata wa yena, a swi nyike Yakobe hi ku helela.

Kutani a swi hisa, a swi hahlula, a swi lovisa, a swi tumbeta ehansi ka murhi wa murhi lowu nga etikweni ra Xikeme. Kutani a tlhandlukela eBethele hi n'weti lowuntshwa wa n'hweti ya vunkombo.

Kutani a aka alitari endhawini leyi a etleleke eka yona, a yimisa phuphu kwalahaya, kutani a rhumela 13

Selenology ya Bibele - N'weti wo vangama Loko ndzi anakanya matilo ya wena, ntirho wa tintiho ta wena, n'weti ni tinyeleti, leswi u swi vekeke; Xana munhu i yini, leswaku u n'wi anakanya xana? ni n'wana wa munhu, xana u n'wi endzela xana? Tipisalema 8:3-4

rito eka tata wa yena Isaka leswaku a ta eka yena eka gandzelo ra yena, na mana wa yena Raveka.

Tiyubili 31:1-3 Kutani Yakobe a ya tshama edzongeni wa Magdaladra’ef. Kutani a ya eka tata wa yena Isaka, yena na Leya nsati wa yena, hi n'weti lowuntshwa wa n'hweti ya vukhume. Tiyubile 33:1 Kutani Israele a suka eHarani endlwini ya yena hi n'weti lowuntshwa wa n'hweti ya vunharhu, a famba endleleni ya Xihlovo xa Xihlambanyo, a humesela Xikwembu xa Isaka tata wa yena gandzelo hi siku ra vunkombo ra n'hweti leyi. Tiyubile 44:1 Kutani Israele a ya etikweni ra Egipta, etikweni ra Goxeni, hi n'weti lowuntshwa wa n'hweti ya vumune, hi lembe ra vumbirhi ra vhiki ra vunharhu ra Yubile ya vu 45. Tiyubile 45:1

Tibuku Leti Lahlekeke Ta Bibele Dyambu ni n’weti, ni mintlawa hinkwayo yo hlayanyana ni mintlawa ya tinyeleti, swi fambisa tindlela leti a ti vekeleke tona hi ku twanana, handle ko hambana nikatsongo eka tona. 1 Clement eka Vakorinto 9:7 Mi nga ha tshuki mi tisa magandzelo ya hava, mirhi ya risuna i manyala eka mina; tin’hweti ta n’wina letintshwa ni tisavata; ku vitaniwa ka tinhlengeletano a ndzi nge swi koti ku swi herisa, i ku homboloka, hambi ku ri nhlengeletano leyi xiximekaka; tin'hweti ta n'wina letintshwa ni minkhuvo ya n'wina leyi vekiweke, moya-xiviri wa mina wa swi venga. Hikokwalaho Xikwembu xi ti herise swilo leswi, leswaku nawu lowuntshwa wa Hosi ya hina Yesu Kriste, lowu nga riki na joko ra xilaveko xo tano, wu va ni gandzelo ra moya ra vanhu hi voxe. Papila ra Ntlawa wa Barnaba 2:7-8 I yini leswi a swi vulaka: “Kutani a wisa hi siku ra vunkombo: u vula leswi; leswaku loko N'wana wa yena a ta, a herisa nguva ya Lowo Homboloka, a avanyisa lava nga chaviki Xikwembu; yi ta cinca dyambu ni n'weti, ni tinyeleti; kutani u ta wisa hi ku vangama hi siku rero ra vunkombo. Xo hetelela, a ku eka vona: Tin’hweti ta n'wina letintshwa na n'wina: tisavata a ndzi nge swi tiyiseli. Xiya leswi a vulaka swona hi yona; tisavata, ku vula yena, leti mi ti hlayisaka sweswi a ti amukeleki eka mina, kambe leti ndzi ti endleke; loko ndzi wisa eka swilo hinkwaswo ndzi ta sungula siku ra vutsevu, hi leswaku, ku sungula ka misava yin’wana. Papila ra Ntlawa wa Barnaba 13:6,9 Kutani Muponisi wa hina u kombisiwe njhani emisaveni? Nyeleti a yi voninga etilweni ku tlula tinyeleti tin’wana hinkwato, naswona ku vonakala ka yona a ku nga hlamuseleki, naswona vuntshwa bya yona byi hlasele ku chava emianakanyweni ya vanhu. Tinyeleti letin’wana hinkwato, kun’we ni dyambu ni n’weti, a ku ri khwayere ya nyeleti leyi; kambe lexi rhumeleke ku vonakala ka xona ku tlula hinkwaswo. Papila ra Ignatius eka Vaefesa 4:11 XIVANGELO XA PILATO HOSI, Malunghana ni Hosi ya hina Yesu Kriste; leyi rhumeriweke eka Augustus Cæsar eRhoma.

Kuteloko a vambiwile, ku ve munyama ehenhla ka misava hinkwayo, dyambu ri funengetiwe ku ringana hafu ya siku, tinyeleti ti humelela, kambe a ku voniwanga ku vangama eka tona; kutani n’weti wu lahlekeriwe hi ku vangama ka wona, onge hi loko wu ri ni ngati; kutani misava ya lava feke yi mitiwa; lerova ndhawu yo kwetsima ya tempele, hilaha va yi vitanaka hakona, a yi humelelanga eka Vayuda hi voxe loko va wa, kambe va vone xivandla lexi nga emisaveni, ni ku rhurhumela ka ku dzindza ka tilo loku landzelelanaka. Kutani exikarhi ka ku chava loku vafi va humelela va pfuka, tani hi leswi Vayuda hi voxe va nyikeleke vumbhoni, va vula leswaku i

14

Selenology ya Bibele - N'weti wo vangama Loko ndzi anakanya matilo ya wena, ntirho wa tintiho ta wena, n'weti ni tinyeleti, leswi u swi vekeke; Xana munhu i yini, leswaku u n'wi anakanya xana? ni n'wana wa munhu, xana u n'wi endzela xana? Tipisalema 8:3-4

Abrahama, na Isaka, na Yakobo, ni vapatriarka va khume-mbirhi, na Muxe, na Yobo, lava feke emahlweni, hilaha va vulaka hakona, malembe ya kwalomu ka magidi manharhu na madzana ya ntlhanu. A ku ri ni lavo tala swinene lava ndzi va voneke va humelela emirini, kutani va rila Vayuda, hikwalaho ka ku tlula nawu loku va ku endleke, ni hikwalaho ka ku lovisiwa ka Vayuda ni nawu wa vona.

XIVANGELO XA PONTIYO PILATO, Holobye wa Yudiya; leyi rhumeriweke eka Tiberiyo Cæsar eRhoma.

Loko a vambiwile, munyama wu ta ehenhla ka misava hinkwayo; dyambu a ri tumbetiwe hi ku helela, naswona xibakabaka a xi vonaka xi ri munyama loko ka ha ri nhlikanhi, lerova tinyeleti ti voniwe, hambi leswi a ti ha ri na ku vonakala ka tona loku fihliweke, hikwalaho, ndzi ehleketa leswaku vukulukumba bya wena a byi nga swi tivi leswaku emisaveni hinkwayo a va lumeka mavoni ya vona ku sukela hi awara ya vutsevu ku fikela nimadyambu. Kutani n'weti lowu a wu fana ni ngati, a wu nga voningi vusiku hinkwabyo, hambileswi a wu tele, tinyeleti na Orion ti rila Vayuda, hikwalaho ka ku tlula nawu loku va ku endleke.

Tibuku Leti Rivariweke ta Edeni Vavanuna volavo va ndzi tekile, va ndzi yisa ehenhla etilweni ra vumune, va ndzi komba ku famba hinkwako loku landzelelanaka, ni miseve hinkwayo ya ku vonakala ka dyambu ni n’weti. Kutani ndzi pime ku famba ka vona, ndzi pimanisa ku vonakala ka vona, kutani ndzi vona leswaku ku vonakala ka dyambu ku tlula ka n’weti. Swihundla swa Enoko 11:1-2 Swihundla swa Enoko 16 1 Vavanuna volavo va ndzi kombe ndlela yin’wana, ya n’weti, tinyangwa letikulu ta khume-mbirhi, leti funengetiweke ku suka evupela-dyambu ku ya evuxeni, leti n’weti wu nghenaka ni ku huma ha tona eminkarhini leyi tolovelekeke.

2 Yi nghena hi nyangwa yo sungula ku ya etindhawini ta le vupela-dyambu bya dyambu, hi tinyangwa to sungula hi masiku ya makume nharhu n’we hi ku kongoma, hi tinyangwa ta vumbirhi hi masiku ya makume nharhu n’we hi ku kongoma, hi ya vunharhu hi masiku ya makume nharhu hi ku kongoma, hi ya vumune hi masiku ya makume nharhu hi ku kongoma, hi ya vuntlhanu hi masiku ya makume nharhu n’we hi ku kongoma, hi ya vutsevu hi masiku ya makume nharhu n’we hi ku kongoma, hi ya vunkombo hi masiku ya makume nharhu n’we hi ku kongoma hi ku kongoma, hi ra vutsevu hi masiku ya makume nharhu n’we hi ku hetiseka, hi ra vunhungu hi masiku ya makume nharhu n’we hi ku kongoma, hi ra vukhume hi masiku ya makume nharhu hi ku hetiseka, hi ra vukhume-n’we hi masiku ya makume nharhu n’we hi ku kongoma, hi ra vukhume mbirhi hi masiku ya makume mbirhi nhungu hi ku kongoma.

3 Naswona yi hundza hi tinyangwa ta le vupela-dyambu hi ku landzelelana ni nhlayo ya le vuxeni, naswona yi hetisisa masiku ya madzana manharhu na makume-nhungu-ntlhanu na kotara ya lembe ra dyambu, kasi lembe ra n’weti ri ni madzana manharhu na makume ntlhanu na mune, naswona ku laveka masiku ya khume-mbirhi ya xirhendzevutana xa dyambu, ku nga swiphepherhele swa n’weti swa lembe hinkwaro.

4 Xisweswo, na swona, xirhendzevutana lexikulu xi na madzana ya ntlhanu na makume nharhu mbirhi wa malembe.

5 Kotara ya siku yi tshikiwa ku ringana malembe manharhu, ya vumune yi yi hetisisa hi ku kongoma.

6 Hikokwalaho ti tekiwa ehandle ka tilo ku ringana malembe manharhu naswona a ti engeteriwi eka nhlayo ya masiku, hikuva ti cinca nkarhi wa malembe wu va tin’hweti timbirhi letintshwa loko ti ya eku hetiweni, ti va tin’wana timbirhi ku ya eku hungutekeni.

15

Selenology ya Bibele - N'weti wo vangama Loko ndzi anakanya matilo ya wena, ntirho wa tintiho ta wena, n'weti ni tinyeleti, leswi u swi vekeke; Xana munhu i yini, leswaku u n'wi anakanya xana? ni n'wana wa munhu, xana u n'wi endzela xana? Tipisalema 8:3-4

7 Loko tinyangwa ta le vupela-dyambu ti herile, yi tlhelela yi ya evuxeni eka mavoni, yi famba hi ndlela yoleyo vusiku ni nhlikanhi yi rhendzeleka ni swirhendzevutana swa le tilweni, yi ri ehansi ku tlula swirhendzevutana hinkwaswo, yi hatlisa ku tlula mimoya ya le tilweni, ni mimoya ni swiaki ni tintsumi leti hahaka; ntsumi yin’wana ni yin’wana yi ni timpapa ta tsevu.

8 Yi ni ndlela leyi phindhiweke ka nkombo eka malembe ya khume-nhungu.

Kutani ku suka kwalaho vavanuna volavo va ndzi tekile va ndzi rhwala va ndzi yisa ehenhla etilweni ra vutsevu, kutani kwalaho ndzi vona mintlawa ya nkombo ya tintsumi, yo vangama swinene ni ku vangama swinene, naswona swikandza swa vona swi vangama ku tlula ku vangama ka dyambu, ku vangama, naswona a ku na ku hambana eswikandza swa vona, kumbe mahanyelo, kumbe ndlela ya ku ambala; naswona lava va endla swileriso, naswona va dyondza ku famba ka tinyeleti, ni ku cinca ka n’weti, kumbe ku rhendzeleka ka dyambu, ni hulumendhe leyinene ya misava. Swihundla swa Enoko 19:1 Nakona a a ndzi byela mintirho hinkwayo ya tilo, misava ni lwandle, ni swiaki hinkwaswo, ku hundza ka swona ni ku famba ka swona, ni ku dzindza ka tilo, dyambu ni n’weti, ku famba ni ku cinca ka tinyeleti, tinguva, malembe, masiku, ni tiawara, ku huma ka moya, tinhlayo ta tintsumi, ni ku vumbiwa ka tinsimu ta tona, ni swilo hinkwaswo swa vanhu, ririmi ra risimu rin’wana ni rin’wana ra munhu ni vutomi, swileriso, swiletelo, ni vuyimbeleri bya rito ro nandziha, ni swilo hinkwaswo leswi swi fanelaka ku swi dyondza. Swihundla swa Enoko 23:1 Eka xirhendzevutana xo sungula xa le henhla swinene ndzi veke tinyeleti, Kruno, naswona eka ya vumbirhi Aphrodit, eka Aris ya vunharhu, eka Zeus ya vuntlhanu, eka Ermis ya vutsevu, eka ya vunkombo leyitsongo ya n’weti, kutani ndzi yi khavisa hi tinyeleti letitsongo. Naswona ehenhla ka le hansi ndzi veke dyambu leswaku ri voninga siku, ni n’weti ni tinyeleti leswaku swi voninga vusiku.

Swihundla swa Enoko 30:4-5 Hikokwalaho, tsaka, manana la tengeke, u ri ni ntshembo wa ku tiyisela ka wena lowu tiyeke evokweni ra Xikwembu. N'weti a wu yimi exikarhi ka tinyeleti etilweni, ku fana na wena, loko u voninge ndlela ya vana va wena va nkombo lava fanaka ni tinyeleti ku ya eku lulameni, u yime hi ku xiximeka emahlweni ka Xikwembu; u vekiwile na vona etilweni. Hikuva ku veleka ka wena n'wana a ku huma eka n'wana wa Abrahama. 4 Vamakabeya 8:4-6 Kutani Faro a lerisa Xivava xa yena ku ambala swo basa swo basa, naswona Faro a ambale ku fana na vona, a tshama exiluvelweni xa yena, kutani a va lerisa ku teka Haiqâr. Kutani a nghena, a tshama ehansi emahlweni ka yena. Kutani Faro a ku eka yena: “Abiqâm, ndzi fana na mani xana?” ni vakulukumba va mina, va fana na mani xana? Kutani Abiqâm a ku eka yena: “Oho hosi yanga! u fana ni n'weti, ni vafumi va wena va fana ni tipulanete ni tinyeleti. Kutani Faro a ku ka yena: “Famba, u ta mundzuku.” Xitori xa Ahikar 5:39-41,46 Kutani Haiqâr a ku eka yena: Hosi ya mina i Xikwembu xa matilo, naswona vakulukumba va yona i rihati ni ku dzindza ka tilo, naswona loko a swi lava mimoya yi hunga naswona mpfula yi na. Kutani u lerisa ku dzindza ka tilo, kutani ku voninga ni mpfula, kutani a khoma dyambu, a ri nyiki ku vonakala ka rona, ni n’weti ni tinyeleti, naswona a swi rhendzeleki. Xitori xa Ahikar 5:50-51 Kutani HOSI Xikwembu xi katekisa Levhi, ni Ntsumi ya Vukona, mina; matimba ya ku vangama, Simiyoni; tilo, Rhuveni; misava, Isakara; lwandle, i Zebuloni; tintshava, Yosefa; tabernakela, Benjamini; vavoni lava voningaka, Dan; Edeni, Neftali; dyambu, Gadi; n’weti, ku nga Axere.

Testamente ya Yuda 4:29

16

Selenology ya Bibele - N'weti wo vangama Loko ndzi anakanya matilo ya wena, ntirho wa tintiho ta wena, n'weti ni tinyeleti, leswi u swi vekeke; Xana munhu i yini, leswaku u n'wi anakanya xana? ni n'wana wa munhu, xana u n'wi endzela xana? Tipisalema 8:3-4

Hikokwalaho, mi nga swi lavi ku onha swiendlo swa n'wina hi makwanga kumbe hi marito ya hava ku kanganyisa mimoya ya n'wina; hikuva loko mi miyela hi timbilu leti tengeke, mi ta twisisa ndlela yo khomelela ku rhandza ka Xikwembu, ni ku cukumeta ku rhandza ka Beliar. Dyambu ni n’weti ni tinyeleti, a swi cinci ku hleleka ka swona; kutani na n'wina mi nga hundzuli nawu wa Xikwembu hi ku pfumala ku hleleka ka swiendlo swa n'wina. Vamatiko va hambukile, va tshika HOSI Xikwembu, va cinca ku hleleka ka vona, va yingisa swifuwo ni maribye, mimoya ya vuxisi. Kambe n’wina a mi nge vi tano, vana va mina, mi lemuka exibakabakeni, emisaveni, ni le lwandle, ni le ka swilo hinkwaswo leswi tumbuluxiweke, Hosi leyi endleke swilo hinkwaswo, leswaku mi nga vi ku fana na Sodoma, leyi hundzuleke maendlelo ya ntumbuluko. Hi ndlela leyi fanaka Varindzi va tlhele va cinca ku hleleka ka ntumbuluko wa vona, lava Hosi yi va rhukaneke hi ndhambi, lava hikwalaho ka vona yi endleke misava yi nga vi na vaaki naswona yi nga ri na mihandzu. Testmanet ya Neftali 1:23-27 Hikuva hi lembe ra vu 40 ra vutomi bya mina, ndzi vone xivono eNtshaveni ya Mitlhwari, evuxeni bya Yerusalema, leswaku dyambu ni n'weti swi yimile. Kutani waswivo Isaka, tata wa tatana, a ku eka hina; Tsutsumani mi va khoma, un'wana na un'wana hi ku ya hi matimba ya yena; dyambu ni n'weti swi ta va swa loyi a swi khomaka. Hinkwerhu ka hina hi tsutsuma swin'we, Levhi a khoma dyambu, Yuda a tlula van'wana, a khoma n'weti, kutani havumbirhi bya vona va tlakukile na vona.

Kuteloko Levhi a fana ni dyambu, waswivo, jaha rin'wana ri n'wi nyika marhavi ya 12 ya ncindzu; Yuda a ri vangama kukota n'weti, ehansi ka milenge ya vona a ku ri ni miseve ya 12. Kutani lavambirhi, Levhi na Yuda, va tsutsuma va va khoma. Testamente ya Neftali 2:1-5

17