Tsonga - The Letter of Aristeas

Page 1


PapilaraAristeas

MANGHENELO

EkapapilaraAristeas,rin’wanaraswiloleswixiyekaka swineneniswakhaleleswivuyeleriwekeekanhlengeleto lowu,hifikeekuleswinenenaAdamunaEvha,ekule swinenenaNdhambiTsalwaleririhumesaxivonoxaku tiyiselakarixakaravanhu,leritlheriselekevanhuva Misava,himatikoyamatimbalamahanyakahivuxongina kuvangama

Utahlayalahahibibliophilelonkuluwosungula--Ptolemy PhiladelphusUnavelakuhlengeletaelayiburariyayena eAleksandriya"tibukuhinkwatoemisaveni."Eku heteleleniekakunavelakayenakukumantirhowun’we lowukulu--MilawuyaVayuda--uxaviselana100,000wa vabohiwahibukuyoleyoLeyikumbexanainxavowale henhlaswinenelowutshamekewuhakeriwaekantirho wun’weYinyikelaxivangelolexingatolovelekangikixa kuhelakaVuhlongaLebyikulu

Swiendlakaloswaxitlhokovetselolexiswihumelerilehi nkarhiwavutomibyaHosiyaxisatiyandhumaArsinoe, loyiafekehi270BCSikulerikongomekeratsalwaleria ritiyiseki

Vuxokoxokobyavutomibyalehubyeni,kuburisanahi swiphiqoswantshamisanoswankarhiwolowoiswankoka swinenenaswonaswivonakakahle.Ikutshuburiwaloku ngatolovelekangikiekanguvaleyikuvonahosina vaendzivayonavatlangahiswivutisonatinhlamulohi nkarhiwankhuvowavona.

Xivumbekoxantirholowuwotswongahindlelaleyi landzelaka: 1KunyiketeriwakabukuleyiekaFilocrates 2Gozarosungula:

(a)XiringanyetoxaMulayiburarixontshunxavabohiwava Vayudahikucincanahibuku (b)Kuntshunxiwa

(c)PapilaraPhiladelphusleriyakaekaEliyazara.

(d)Nhlamulo

(e)Mavitoyakomitileyihlawuriwekekuhundzuluxela buku.

3Nhlamuseloyatinyikotavuhosi: (a)Tafula(kumbexanaxiphemuxafanicharalexi endliwekehivutshilaswinenelexitshamekexiendliwa).

(b)Leyin’wanayinyikela 4NhlamuseloyaYerusalema (a)Tempele(nifambiseloramintirhoyamati).

(b)Nkhuvo

(c)Xihondzoxaxihondzo (d)Dorobankulu.

(e)Xifundzhaxalemakaya

5KuwisakaEliyazara

6.NhlamuseloyaEliyazarayanawu(leswiivutlharilebyi dzikeke)

7Kuamukeriwakavanhu

8.Nkhuvo(72waswivutisonatinhlamulo).

9VuhundzuluxibyaBuku

NDZIMAYA1

HinkarhiwaVuhlongabyaVayudaeEgipta,Ptolemy Philadelphusutivulatanihimupfhumbalonkuluwo sungulawabibliophileUnavelakuvanitibukuhinkwato letingaemisavenielayiburariyakwe;leswakuakuma MilawuyaMuxeutinyiketelakuxaviselanavabohiwava 100000hintirhowolowoahuwelelaaku,"Inkateko wutsongohakunene!"

1Tanihileswindzihlengeletekerungularamatimulama ngarivalekikiyakuendzelakaminaekaEliyazara MupristaLonkuluwaVayuda,naswonahikuvawena, Filocrates,tanihileswiungalahlekeriwikihinkarhiwo ndzitsundzuxa,uvekevuhlayiselolebyikululokou amukelarungularaminsusumetonixikongomeloxa vurhumiwabyamina,ndziringetilekukudirolela nhlamuseloleyingaerivaleniyamhakaleyi,hikuvandza swixiyaleswakuunirirhandzurantumbulukoraku dyondza,mfaneloleyiinchumuwalehenhlaswinenewa munhu--kutshamaarikarhiaringeta‘kuengetelaeka xitokoxayenaxavutivinakukuma’hambihikudyondza matimukumbehikunghenelelahakuneneeka swiendlakalohiswoxe

2Hindlelaleyi,hikutitekaswiakileswitlakukeke swinene,lahamoya-xiviriwusimekakaekutengekeni, naswonawuvekexikongomeloxawonaekakuchava Xikwembu,kungapakanileyitlakukekeswineneeka hinkwaswo,wutirhisaleswitanihinkongomisowawona lowungahoxekikinaswonaxisweswowukuma xikongomelolexitiyeke.

3Akurikutinyiketelakaminaekuhlongorisenikavutivi byavukhongerilokundziendlekeleswakundziteka vuyimeriekawanunaloyindzin’wiboxeleke,loyiaa xiximiwaswinenehivaakivayenan’wininihivan’wana, hikwalahokavunenebyayenanivukulukumbabyayena, naswonaaarinimatsalwayankokalowukuluekaVayuda etikwenirakavonanilematikwenimambeleswakuva hlamuselanawuwaXikwembu,hikwalahokamilawuya vonatitsariweekamadzovoyadzovohimaletereya Xiyuda

4Kutanindzitiyimiselevuyimerilebyihikuhiseka, hikuvaxosungulandzikumenkarhiwokombelahosihi kuyimelavabohiwavaVayudalavasusiwekeeYudiyava

yisiwaaEgiptahitatawahosi,lokoasungulakutekamuti lowuatlhelaahlulatikoraEgipta.

5Swifanerileleswakundzimibyelaxitorilexi,namina, tanihileswindzitiyisekakaleswakuwena,himboyamelo wawenawakukwetsimanintwela-vusiwanawawenaeka vanhulavahanyakahikulandzanawuwokwetsima,uta yingiselahikuolovaswinenerungulalerindzi kunguhatakakuriveka,tanihileswiwenahiwexeuteke ekahinasweswinyanauhumaexihlaleninaswonau karhatekekekutwahinkwaswoleswinganimboyamelo woakamoya-xiviri

6Nakambeekaxiendlakaloxakhale,ndzimirhumele rhekhodoyatimhakaletindzivoneketifanerilekuti hlamuselahirixakaraVayuda,--rhekhodoleyindziyi kumekeekavapristalavakululavadyondzekekeswinene vatikoraEgiptaleridyondzekekeswinene.

7Tanihileswimihisekelakangopfukukumavutivibya swilosweswoleswingavuyerisakamianakanyo,ndzivona swirivutihlamuleribyaminakumihundziselarungula hinkwaroleringaematimbeniyamina

8Ndzifanelekutwantirholowufanakaekahinkwavolava avarinamboyamelolowufanakakambendziwutwa ngopfuekawenatanihileswiunganakunavelaloku tlakukekeswinene,naswonatanihileswiungariki makwerhuwaminantsenahivumunhu,kungariehansika ngati,kambeuriun’wenaminanakuhlongorisavunene

9Hikuvantsakolowuhumakaekansukukumbenchumu wun’wanalowuxiximiwakahimianakanyoleyingaehansi awunyikivuyelolebyifanakanikuhlongorisandhavuko nidyondzoleyihiyitirhisakaekuwutiyisiseni

10Kambeleswakundzingamikarhatihixinghenisoxo lehangopfu,ndzitayaemahlwenixikan’we-kan’weeka ntikelowaxitorixamina

11DemetriyowaFalerum,muungameriwalayiburariya hosi,ukumemaliyotalaswinene,hixikongomeloxo hlengeletatibukuhinkwatoemisaveni,hilahaangakotaka hakona.

12Hikuxavanikutsalamatsalelo,uhetisisexikongomelo xahosihilahaangakotakahakona

13Nkarhiwun’wanalokondzirikonauvutisiwileaku, Xanakunitibukutamagidimanganielayiburari?kutania hlamulaaku,‘Kutlulamadzanamambirhiyamagidi, Wenahosi,naswonandzitaendlamatshalatshalaenkarhini lowutakakuhlengeletalavasalekenavona,leswaku nhlayohinkwayoyamadzanayantlhanuwamagidiyita fikeleriwa.NdzibyeriweleswakumilawuyaVayudayi fanelekutsariwanaswonayifaneriwahindhawu elayiburariyan’wina!

14‘Iyinilexingatakusivelakuendlaleswi?’kuhlamula hosi‘Hinkwaswoleswilavekakaswivekiwileekawena!

15‘Tilavakuhundzuluxeriwa,’kuhlamulaDemetriyo ‘hikuvaetikweniraVayudavatirhisamaletereyo hlawuleka(tanihileswiVaegipta,navona,vangani xivumbekoxohlawulekaxamaletere)naswonava vulavularirimirohlawuleka

16VafanelevatirhisaririmiraXisiriya,kambeleswia switano;ririmiravonarihambanileswinene.’

17Kutanihosilokoyitwisisatimhakahinkwatotanandzu lowuyilerisaleswakukutsaleriwaMupristaLonkuluwa Muyudapapilaleswakuxikongomeloxayona(lexisexi hlamuseriweke)xitahetiseka

18Hikuehleketaleswakunkarhiwufikilewotshikilela xilaveko,lexiandzitalakuxivekaemahlwenikaSosibius waleTarentumnaAndreas,ndhunayavarindzi,xaku ntshunxiwakaVayudalavaavarhurhiseriweeYudiyahi tatawahosi--hikuvalokohikuhlanganakankatekoni xivindziatisenhlaselowayenaekaxifundzhahinkwaxo xaCoele-SyrianaFenikiyakuhumelelamhaka,lokoari karhiachavisatikoleswakurititsongahata,urhwale van’wanavavalalavayenakasivan’wanauvahunguteva vaevuhlongeni

19NhlayoyalavaavarhwalekeetikweniraVayudavaya eEgiptaayingariehansikadzanaramagidi

20Ekalavaahlomisavavanunava30000lava hlawulekeke,avatshamisaetindlwinitamasocha eswifundzheniswalemakaya

21(Hambikuriemahlwenikankarhilowunhlayoleyikulu yaVayudaayitileaEgiptaniMuperesiya,naswona enkarhiniwalemahlweninyanaakurhumeriwevan’wana eEgiptaleswakuvayapfunaPsammetichusekatsima rakwerolwisananihosiyaVaetiyopiyaKambelavaava ngafaninikatsongokufananimakhumbilawaPtolemi n’wanawaLaguamarhwaleke.)

22HilahasendzivulekehakonaPtolemyuhlawurile lavaneneekalava,vavanunalavaavarievuton’wini lebyikulunaswonavahlawulekekehikwalahokaxivindzi xavona,kutaniavahlomisa,kambentshungulowukulu wavan’wana,lavaavadyuharilengopfukumbe lavatsongongopfuekaxikongomelolexi,nivavasatina vona,uhunguteevuhlongeni,kungarileswakuaanavela kuendlaleswihikurhandzakayena,kambeusindzisiwe himasochayakwelamaamavulaleswakuihakeloya vonamintirholeyivayiendlekeenyimpini

23Leswi,hilahaseswivuriwekehakona,ndzikume nkarhiwotiyisekisakuntshunxiwakavona,ndzivulavule nihosihiswihehloleswilandzelaka‘Ahingavilavanga anakanyelikingopfulerovahipfumelelaswiendloswahina swinyikelamavunwaekamaritoyahina.

24Tanihileswinawulowuhingalavikikuwutsalantsena kambenikuwuhundzuluxelawungawarixakahinkwaro raVayuda,hixihixivangelolexihingataxikumaeka vuyimeribyahinalokonhlayoleyikuluyavonayahari exiyin’wenixavuhlongaemfun’weniwan’wina?

25Hikuhetisekanirifuworatintswalotawenantshunxa lavakhomiwekeevuhlongenibyotano,tanihileswindzi nganiswitlhavikuswikuma,Xikwembulexivanyikeke nawuwavonakungaXikwembulexihlayisakamfumowa wena

26VagandzelaXikwembuxin’we--HosiniMuvumbiwa VuakoHinkwabyo,kufananivanhuvan’wanahinkwavo, tanihihinahihexe,Wenahosi,hambileswihixivitanaka himavitoyohambana-hambana,yotanihiZewusi1kumbe Dis.

27Vitoleririn’winyikiwilehindlelaleyifaneleke swinenehivakokwawahinavosungula,leswakua kombisaleswakuYena,loyiswilohinkwaswoswi nyikiwekevutominikuvakonahayena,hikukongomai MukhandziyiniHosiyaVuakoHinkwabyo.

28Vekavanhuhinkwavoxikombisoxavukulukumbahi kuntshunxalavakhomiwekeevuhlongeni’ 29Endzhakukankarhiwokoma,lokondzirikarhindzi nyikelaxikhongeloxotikaekaXikwembuleswakuxita vekamiehleketoyahosihindlelayaleyoleswaku

vabohiwahinkwavovatantshunxiwa--(hikuvarixakara vanhu,tanihintumbulukowaXikwembu,ri rhurhumerisiwanokuceteriwahiXona

30HikokwalahohiswikhongeloswotalaswohambanahambanandzivitanileLoyiafumakambiluleswakuhosi yisindzisiwakupfumelelaxikombeloxamina

31Hikuvaandzirinintshembolowukulumalunghanani kuponisiwakavanhulava,tanihileswindzitiyisekisiweke leswakuXikwembuxitaendlaleswakuxikhongeloxa minaxihetiseka

32Hikuvalokovanhulavanganiminsusumetoyotenga vakunguhatagozarokarhihikutsakelakululamaniku endlamintirhoyaxiyimoxalehenhla,Xikwembuxa MatimbaHinkwawoxitisamatshalatshalani swikongomeloswavonaekamhakaleyihumelelaka)--hosi yitlakusanhlokoyayonayindzilangutahixikandzalexi tsakekeyivutisayiku,‘Uehleketaleswakuvatahlaya magidimangani?’

33Andreas,loyiaayimeekusuhi,ahlamulaaku:‘Ku tlulanyanadzanaramagidi

34Hosiyite:‘Hakuneneinkatekowutsongolowu Aristeyaahikombelakahawona!

35KutaniSosibiusnivan’wanalavaavarikonavaku ‘Ina,kambekutavakuxiximiwalokufanelekeekavukulu byan’winaleswakuminyikelampfumelelowavavanuna lavatanihixiendloxakutinyiketelaekaXikwembulexi tlakukeke

36UxiximiwileswinenehiXikwembuxaMatimba Hinkwawonikutlakusiwakutlulavakokwawawena hinkwavohikuvangamanaswonaswifanerileleswakuu xinyikelagandzelolerikuluronkhensaleringa ematimbeniyawena’

37Hikutsakisiwaswinenehiminjhekanjhekisanoleyiu nyikeswilerisoswaleswakukuengeteriwaekamiholoya masochahintsengowamaliyokutsula,leswakuku hakeriwatidrakimatamakumembirhiekavinivayonaeka hlongarin’wananirin’wana,leswakukuhumesiwa xilerisoxamaninamaninileswakukunamarhetiwa tirhejisitaratavabohiwaekaxona

38Ukombisekuhisekalokukuluekabindzuleri,hikuvaa kuriXikwembulexiendlekeleswakuxikongomeloxahina xihetisekahikuhelelanaswonaxin’wisindziseke leswakuangakutsulilavatekeeEgiptanivuthuratata wakwentsenakambevangakutsuliun’wananiun’wana loyiatekeemahlwenikankarhiwolowokumbeloyi endzhakukasweswoatisiwekeemfun’weni.

39Ukombisiwileleswakumaliyankutsuloayitatlula titalentatamadzanayamune.

40Ndziehleketaleswakuswitapfunakunghenisakopiya xileriso,hikuvahindlelaleyivukulubyahosi,leyi nyikiwekematimbahiXikwembuyoponisamintshungu yotanoleyikulu,byitakombisiwakahlenikuvonaka swinene

41Xilerisoxahosixifambehindlelaleyi:‘Hinkwavolava tirhekeevuthwiniratatawahinaekatsimarolwisanana SiriyanaFenikiyanilekuhlaselenikatikoraVayuda kutanivavanimakhumbiyaVayudaivivavatlherisela emutiniwaAleksandriyaniletikweniraEgiptakutaniva vaxaviselavan’wana--naswonahindlelaleyifanaka vabohiwavahinavahilavaavarietikwenirahina emahlwenikankarhiwolowokumbelavaavarikonayi tisiwalahaendzhakukasweswo--hinkwavolavangani

makhumbiyotanovabohekakuvantshunxahinkarhi wun’we,vakumatidrakimatamakume-mbirhihinhloko tanihimaliyankutsulo

42Masochamataamukelamalileyitanihinyikoleyi engeteriwekeekamuholowavona,man’wanamatayi kumaevuhlayiselwenibyaxumabyahosi

43Hiehleketaleswakuaswilwisananikunavelakatata wahinanikulwisananikufanelekahinkwakoleswakuva fanelevaendliwemahlonganileswakukuonhiwakatiko ravonanikuyisiwakaVayudaeEgiptaakurixiendloxa vudlakutabyanyimpi

44Swiloleswiphangiwekeleswiweriwekeekamasocha endhawiniyanyimpi,akuriswilohinkwaswoleswiava fanelevaswilava

45Kuhungutavanhuevuhlongenikuengetelakwalahoa kurixiendloxakupfumalekakavululamihikuhelela.

46Hikwalaho,tanihileswikuamukeriwakaleswakuhi toloverilekuendlavululamiekavanhuhinkwavonaswona ngopfu-ngopfuekalavangaekaxiyimoxavuhlongahi ndlelaleyingalulamangiki,naswonatanihileswihi lwelakakutirhisanahikululamanivanhuhinkwavohiku yahiswilavekoswavululaminikuchavaXikwembu,hi lerisile,hikukombetelaekavanhuvaVayudalavangaeka xiyimoxihinaxihixavuhlongaekaxiphemuxihinaxihi xavulawuribyahina,leswakulavanganaswonavata kumamalileyivekiwekenovantshunxanaleswakuku havamunhuloyiangatakombisakuhlwelakuhetisisa swibohaswayena.

47Kungasihelamasikumanharhuendzhakukaku kandziyisiwakaxilerisolexi,vafanelevaendla minxaxameloyamahlongayatindhunaletihlawuriweke kuhetisisakurhandzakahina,naswonahikuhatlisava humesavanhuvamahlonga

48Hikuvahivonaswitahipfunanilekatimhakatahina leswakumhakaleyiyihetisisiwa

49Un’wananiun’wanaloyiatsakelakaangahanyika rungulamalunghananiun’wananiun’wanaloyianga yingisikixileriso,hixiyimoxaleswakulokowanuna yoloyeavoniwanandzuutavahlongarakwe; hambiswiritano,nhundzuyayenayitanyiketiwaeka vuhlayiselobyatimalibyavuhosi’

50Lokoxilerisolexixitisiwaleswakuxihlayiwaekahosi leswakuyipfumeleriwa,axirinimalunghiselelo man’wanahinkwawohandlekaxigalexinge‘vabohiwa vahinavahilavaavarietikweniemahlwenikankarhi wolowokumbelavatisiwekelahaendzhakukasweswo,’ naswonahivukulubyayonanivukulubyambiluyayona hosiyinghenisexiyengelexiiviyinyikaswilerisoswa leswakukunyikiwakamalileyilavekakaleswakuku kutsuriwakufanelekuvekiwahikuhelelanivafambisiva mavuthunivahlayisivatibangivalevuhosini,naswonahi ndlelayoleyomhakaleyiyiendliwexibohonaswona xilerisoxitiyisiwilekungasihelamasikuyankombo 51Mpfunetowakukutsuriwaawutlulamadzanayatsevu namakume-nhunguwatitalenta;hikuvatincecetotalaleti ngaexifuveniatintshunxiwileswin’wenivamananava tona.

52Lokokuvutisiwaxivutisoxalokokufaneleku hakeriwamaliyatitalentatamakumembirhihikwalahoka leswi,hosiyilerisileleswakuswiendliwa,xisweswoyi hetisisexibohoxayonahindlelaleyihelelekeswinene

NDZIMAYA2

Kukombisandlelaleyitirhekhodotavukhetaswineneati hlayisiwahayonatatimhakatamfumoXiphepherhelexo TshwukaxaMfumoKuhlawuriwakomitiyatsevuleswaku yiyaekaMupristaLonkulueYerusalemayiyahlelaku cincanaAristeasuvekiwakuvamulanguteriwa vurhumiwa

1Lokoleswiswiendliwile,uleriseDemetriyoleswakua tsalaxitsundzuxomalunghananikutsariwakatibukuta Xiyuda

2Hikuvatimhakahinkwatotamfumoatiendliwahi swilerisonihikupakanisalokuvavakaswinenehitihosi letitaleEgipta,naswonaakungaendliwinchumuhi ndlelayorhetelakumbeleyingahlelekangiki

3Kutanindzinghenisetikopitaxitsundzuxonimapapila, nhlayoyatinyikoletirhumeriwekenimuxakawayin’wana niyin’wana,tanihileswiun’wananiun’wanawatonaaa rinivutshilabyosasekanibyavutshila.

4LeswilandzelakaikopiyaxitsundzuxoKuTsundzuka Demetriyoekahosileyikulu'Tanihileswiundzinyikeke swileteloWehosi,leswakutibukuletilavekakakuhetisa layiburariyawenatifanelekuhlengeletiwaswin'we,ni leswakuletinganaswihoxotifanelekulunghisiwa,ndzi tinyiketerilehivukhetalebyikulukuhetisisakunavelaka wena,naswonasweswindzinaxiringanyetolexi landzelakaxovekaemahlwenikawena' 5TibukutanawuwaVayuda(natin’wanatingaritingani) atikonaelayiburari

6TitsariwehimaletereniririmiraXiheverunaswonati hlamuseriwehivusopfa,naswonaatiyimelitsalwaro sungulahilahandzitivisiwekehakonahilavavativaka; hikuvaavasitshamavavaninkhathalelowahosileswaku wuvasirhelela.

7Swalavekaleswakuleswiswiendliwaswipakanisaeka layiburariyan’winatanihileswinawulowuwungaeka wona,tanihileswiwuhumakaekaXikwembu,wutelehi vutlharinaswonawungarinaswivatihinkwaswo

8Hikwalahokaxivangelolexivavanunavamatsalwani vatlhokovetserinivunyingibyavatsarivamatimuva tihambanisenikukombetelaekatibukuletinivavanuna lavahanyekenilavahanyakahikupfumelelananatona, hikuvamianakanyoyavonayavutomiyikwetsima swinenenaswonayavukhongeri,hilahaHecataeuswale Abderaavulakahakona

9Lokoswikutsakisa,Wenahosi,papilaritatsaleriwa MupristaLonkulueYerusalema,rin’wikombelaleswakua rhumelavakulukumbavatsevuekanyimbayin’wanani yin’wanavavanunalavahanyekevutomilebyitlakukeke swinenenilavanganivutshilaswineneekanawuwa vonaleswakuhitakumatinhlaletivunyingibyavonava pfumelelanakahatona,kutanilokohikume vuhundzuluxerilebyikongomekehingayivekaendhawini leyivonakakahindlelaleyifaneleketirhahiwoxena xikongomeloxawena

10Ongekuhumelelalokungaherikikungavakawena!’

11Lokoxitsundzuxolexixiendliwile,hosiyilerise leswakukutsaleriwaEliyazarapapilaemhakenileyi,yi tlhelayinyikelarungularakuntshunxiwakaVayudalava khomiweke.

12Anyikelatitalentata50tansukunititalentata70ta silivherenimaribyeyotalayarisimayoendlaswibyani swibyanitafulaniswinweloswabyala

13Utlhelealerisalavaavarinivuhlayisibyamabokisi yakweleswakuvapfumelelavaendlivaswiloswamavoko leswakuvahlawulaswiloswihinaswihileswivangaswi lavakahixikongomeloxexo,nileswakukurhumeriwa titalentatadzanatamalileswakukutanyikeriwa magandzeloyatempeleniyaswilavekoswin’wana

14Ndzitaminyikarungulalerihelelekerantirholowu endzhakukalokondzivekiletikopitamapapilaemahlweni kan’winaPapilarahosirifambehindlelaleyilandzelaka: 15‘HosiPtolemiurhumelekuxewetanikulosaeka MupristaLonkuluEliyazara

16TanihileswikunganiVayudavotalalavatshameke exifundzhenixahinalavarhwariwekeeYerusalemahi Vaperesiyahinkarhiwamatimbayavonanivan’wanavo talalavatekenatatanaaEgiptatanihimahlonga--nhlayo leyikuluyalavauvavekeevuthwininikuvahakela muhololowutlakukekekutlulalowutolovelekeke, naswonalokoakombisilekutshembekakavarhangeriva vonauakemakhokholoavavekaehansikavulawuribya vonaleswakuVaegiptavarikwavovangavakuchavisiwa hivona

17Kutanimina,lokondzitlhandlukelaexiluvelweni,ndzi amukelelanguteloramusaekavanhuhinkwavolavaava fumiwahimina,naswonangopfu-ngopfuekalavaavari vaakivan’wina--ndzintshunxevabohiwavotluladzanara magidi,ndzihakelavinivavonanxavolowufanelekewa maketeekavona,naswonalokokutshamekuendliwaswo bihaekavanhuvawenahikunavelakantshungu,ndziva endlilekurihisela

18Nsusumetolowususumetelekegozaraminakuveku navelakuendlahikuchavaXikwembunikunyikelaeka Xikwembulexitlakukekegandzeloronkhensahikwalaho kohlayisamfumowaminahikurhulanikuvangama lokukuluemisavenihinkwayo.

19Kutlulakwalaho,lavaavarievuton’winibyan’wina lavaavarievuton’winibyamina,ndzivatsarisile evuthwiniramina,nilavaavafanelekakunamarhela munhuwaminanilavafanelekekutshembiwahihuvo, ndzivasimekeeswikhundlheniswaximfumo

20Leswindzikarhatekekekukombisakutlangelakamina ekavavanunalavanilekaVayudaemisavenihinkwayoni lekaswitukulwanaleswingatata,ndzikunguhateleswaku nawuwan’winawutahundzuluxeriwawusukaekaririmi raXiheveruleritirhisiwakaexikarhikan’winawuyaeka ririmiraXigriki,leswakutibukuletitiengeteriwaeka tibukutin’wanatavuhosiletingaelayiburariyamina

21Kutavamusanihakeloyakuhisekakaminalokowo hlawulavakuluvatsevuekayin’wananiyin’wanaya tinyimbatan’wina,vavanunavavutomibyaxiyimoxale henhlanilavanganivutshilaekanawuwawenanilava kotakakuwuhlamusela,leswakuetimhakenita njhekanjhekisanohitakotakukumaxiboholexivunyingi byipfumelelanakahaxona,hikuvavulavisisiibyankoka swinene.

22Ndzitshembaleswakundzitakumandhumaleyikuluhi kuhetisisantirholowu

23NdzirhumeleAndreas,ndhunayavarindzivaminana Aristeasvanhulavandzivaxiximakaswinenekuya vekamhakaleyiemahlwenikan’winanikuminyika

dzanaratitalentatasilivhere,mihandzuyosungulaya gandzeloraminaratempelenimagandzelonimikhuva yin’wanayavukhongeri

24Lokowondzitsalelamalunghananikunavelakawena etimhakenileti,utandzinyikatintswaloletikulunikundzi nyikaxitshembisolexintshwaxavunghana,hikuvaku navelakawenahinkwakokutahetisisiwahikuhatlisa hilahaswingakotekakahakona.Lelana!

25EkapapilaleriEliyazarauhlamulehindlelaleyi fanelekehindlelaleyi:‘EleyazaraMupristaLonkuluu rhumelakuxewetaekaHosiPtolemimunghanawayena wantiyiso

26Kunavelakaminalokukuluivuhlayisekibyawenani vuhlayisekibyaHosiyaXisatiArsinoe,sesiwawenani vanavawena

27Naminandzihanyekahle.Ndziamukerilepapilara wenanaswonandzitsakisiwengopfuhixikongomeloxa wenanixitsundzuxoxawenalexitlakukeke

28Ndzivitanevanhuhinkwavondzivahlayelayona leswakuvatativahitakutinyiketelakan’winaeka Xikwembuxahina

29Naminandzivakombeswinweloleswiuswi rhumeleke,20wansukuni30wasilivhere,swibyaswa ntlhanunitafularakunyiketela,ni100watitalentata silivheretagandzeloramagandzelonikuphamelaswilo leswitempeleyiyimelekehiswona

30TinyikoletititisiwaekaminahiAndreas,un’wanawa malandzayan’winalamaxiximekakaswinene,nihi Aristeas,vavanunalavanenenivantiyiso,lava hlawulekekehikudyondzakavona,naswonavafaneleka hitindlelahinkwatokuvavayimerivamisinyayamilawu leyitlakukekeniswikongomeloswan’winaleswi lulameke

31Vavanunalavavandzibyelerungularawenanaswona vakumenhlamuloleyipfumelelanakanipapilarawena ekaminaNdzitapfumelaekahinkwaswoleswiku vuyerisakahambileswixikombeloxawenaxinga tolovelekangikingopfu

32Hikuvaunyikilevaaka-tikovahinamimpfunoleyikulu naswonayingarivariwikihitindlelatotala.

33Hikuhatlisandzinyikelemagandzelohikuyimela wena,makwerhuwaxisati,vanavawenanivanghanava wena,kutanivanhuhinkwavovakhongelaleswaku makunguyawenamahumelelankarhihinkwawo,ni leswakuXikwembuxaMatimbaHinkwawoxihlayisa mfumowawenahikurhulahikuxiximeka,nileswakuku hundzuluxelakanawuwokwetsimakuvalokupfunaka ekawenanikuendliwahindlelaleyihumelelaka.

34Emahlwenikavanhuhinkwavondzihlawulevakuluva tsevuekanyimbayin’wananiyin’wana,vavanuna lavanenenivantiyiso,kutanindzivarhumeleekan’wina nikopiyaNawuwahina.

35Kutavamusa,Wenahosiyolulama,lokowonyika xilerisoxaleswakuhikuhatlisalokokuhundzuluxelaka Nawukuhetiwile,vavanunavolavovatavuyiseriwaeka hinavahlayisekileLelana!

36Mavitoyavakulukumbahilawa:Ekanyimbayo sungula,Yosefa,Ezekiya,Zakariya,Yohane,Ezekiya, Elixa

37EkanyimbayavumbirhiakuriYudasi,Simoni, Samuwele,Adayo,Matatia,Eklemiya

38EkanyimbayavunharhuakuriNehemiya,Yosefa, Tiyodosiya,Basiya,Orniya,Dakisi.

39Ekanyimbayavumune,Yonathani,Abrayo,Elixa, Ananiya,Kabriya....

40EkanyimbayavuntlhanuiIsaka,Yakobo,Yesu, Savatayo,Simoni,Levhi

41EkanyimbayavutsevuakuriYudasi,Yosefa,Simoni, Zakariya,Samuwele,Selema.

42EkanyimbayavunkomboakuriSavatayo,Sedekiyasi, Yakobo,Isaka,Yesiya,Natiya

43EkanyimbayavutsevuakuriTeodosiyo,Yasoni,Yesu, Teodoto,Yohane,Yonathani

44Ekanyimbayavunhungu,Tiyofilo,Abrahama,Arsamo, Yasoni,Endemia,Daniyele

45EkanyimbayavukhumeakuriYeremiya,Eliyazara, Zakariya,Baniyasi,Elixa,Datiyosi.

46Ekanyimbayavukhume-n’weakuriSamuwele, Yosefa,Yudasi,Yonati,Chabu,Dositiya

47Ekanyimbayavukhume-mbirhiakuriEzayelo, Yohane,Teodosiya,Arsamo,Abiete,Ezekiyele

48Hinkwavoavari72HiyonanhlamuloleyiEliyazara nivanghanavayenavayinyikekepapilarahosi.

NDZIMAYA3

Ekayonakuhlamuseriwatafularosasekaswineneniro sasekaswineneleritshamekeriendliwaNakambetinyiko tin’wanaletifuweke,Swatsakisahikuyahikuceriwaka sweswinyanaeEgipta

1Sweswindzitayaemahlwenindzikutsulaxitshembiso xaminanikunyikanhlamuseloyamintirhoyavutshila.

2Atiendliwehivutshilalebyihlawulekeke,hikuvahosia yingarinamalinaswonaayilangutelavatirhihaun’weun’wehiyoxe.

3Hikwalahoavangataswikotakubalekelaxiphemuxihi naxihixantirhokumbekuwuhetahivusopfa

4Xosungulandzitaminyikanhlamuseloyatafula.

5Hosiayikarhatekahileswakuntirholowuwufanelewu vawampimolowukuluhindlelayohlawuleka,naswonayi endleleswakukuvutisisiwaVayudavalendhawiniyoleyo malunghananivukulubyatafulalerisearirietempeleni yaleYerusalema

6Lokovahlamuselamimpimo,ayaemahlweniavutisa lokoangaendlamuakolowukulu

7Vapristavan’wananiVayudavan’wanavahlamulava kuakunanchumulowungan’wisivelaka.

8Kutaniavulaleswakuaakarhatekakuyiendlayi phindhiwekantlhanu,kambeaakanakanaleswakuyinga pfuninchumuekamintirhoyaletempeleni

9Aanavelaleswakunyikoyakweyingayimietempeleni ntsena,hikuvaaswitan’witsakisaswinenelokovavanuna lavantirhowavonaakurikunyikelamagandzelolama fanelekevaswikotakuendlatanohindlelaleyifaneleke etafulenileriariendleke

10Angaehleketileswakuakurihikwalahokaku pfumalekakansukuleswakutafularakhaleriendliwehi vukululebyintsongo,kambeswivonakaongeakurina,u vuleleswaku,xivangeloxokarhilexiendlekeleswakuri endliwehi--xikalolexi

11Hikuvalokoxilerisoaxinyikiwile,akungatavaku ngarinakupfumalekakamali

12Hikwalahoahifanelangahitlulanawukumbekutlula mpimolowufaneleke.

13Hinkarhilowufanakauvalerisilekutshikilelaku tirhelaswivumbekohinkwaswoswohambana-hambana swavutshila,hikuvaaarimunhuwamianakanyoleyi tlakukekeswinenenaswonantumbulukoawun’winyikile mianakanyoleyineneleyin’wiendlekeakotakuvonahi mahloyamianakanyoxivumbekolexiaxitanyikeriwahi ntirholowuhetiweke

14Nakambealerisaleswakulahakungarikinaswiletelo leswivekiwekeeMatsalweniyaXiyuda,hinkwaswoswi faneleswisasekahilahaswingakotekakahakona

15Lokoswileteloswotanoswivekiwile,aswifaneleswi hetisisiwahikuyahipapila

16Vaendlatafularivaswisungunuswimbirhi1hikuleha, xisungunuxin’wehikuanama,xisungunuxin’wenihafu hikulehavariendlahinsukuwotengalowutiyeke 17Leswindziswihlamuselakaakungarinsukuwo tontswalowuvekiwekeehenhlakamasunguloman’wana, kambexivumbekohinkwaxoaxirixansukulowukulu lowuhlanganisiweke

18Kutanivaendlandzilakanawavokolerianamekekuri rhendzela

19Akurinixiluveloxamagandlati,lexivatliwekehi xivumbekoxatintambhuletivatliwekehindlelayo hlamarisaematlheloyaxonamanharhu

20Hikuvaayirinixivumbekoxamatlhelomanharhu naswonaxitayilixantirhoaxifanahikukongomaeka matlheloman’wananiman’wana,lerovamatlhelo man’wananiman’wanaamahundzuluxiwa,ama langutekakufana.

21Ekamatlhelomambirhilamangaehansikandzilakano, leriarirhelelaetafuleniaririntirhowosasekaswinene, kambeakuritlheloralehandleleriarikokamahloya muhlaleri

22Sweswitlheloralehenhlaramatlhelomambirhi,leswi aritlakukile,arikarihatanihileswi,hilahahivuleke hakona,rimhondzoaririnimatlhelomanharhu,kusuka ekalangutelorihinarihilerimunhuaritshinelelaka

23Akuriniswiphemuswamaribyeyarisimaehenhlaka yonaexikarhikatintambhuletikovotliweke,naswonaati hlanganisiwehixitirhoxavutshilalexingatekeleriwiki +24Hikwalahokakusirheleleka,hinkwavoavabohiwa hitineletatansukuletiatinghenisiwaeswihlobyeni emaribyeni

25Ematlheloamakhomiwehiswikhomela-ndhawu leswakumatikhoma

26Ekaxiphemuxandzilakanolowurhendzeleketafula lowuawurhendzelekilewuyaehenhlanaswonawu hlangananimahlo,akuendliwexifanisoxatandzahi maribyeyarisima,lexivatliwekehivutshilahixiphemu lexiyakaemahlwenixantirhowopfunetalowungani swichayachayana,lowuhlanganisiwekeswineneku rhendzelatafulahinkwaro

27Ehansikamaribyelawaamahleleriwekuyimela tandzavampfampfarhutivaendlaharhileyinganimixaka hinkwayoyamihandzu,ehenhlakayonayirini swirhabyanaswamadirivanitindlevetamavele,nitidatere nimaapula,nimagrenadaniswin’wanaswofananaswona, leswihleriwekehindlelaleyivonakaka.

28Mihandzuleyiayiendliwehimaribyeyarisima,ya muvalalowufanakaniwamihandzuhiyoxenaswonaava

yibohaematlhelohinkwawomatlhelohinkwawoyatafula hibandhiransuku.

29Endzhakukalokoharhiyamihandzuyiambariwile, ehansiakunghenisiwaxifanisoxin’wanaxatandza emaribyeniyarisima,nintirhowun’wanawa swichayachayananileswikovotliweke,leswakumatlhelo hamambirhiyatafulamatatirhisiwa,hikuyahikunavela kavinivayonanaswonahikwalahokaxivangelolexi ntirhowamagandlatinindzilakanoswiandlariwilekuya fikaemilengeniyatafula

30Vaendlanikubohaehansikakuanamahinkwakoka tafulapulatilerikululeringanitintihotamune,leswaku milengeyitanghenisiwaekayona,naswonayikhomiwehi swipikirileswinghenisiwekeekaswikhomoehansika ndzilakano,leswakukutirhisiwatlhelorin’wanani rin’wanaratafulalerivanhuvaritsakelaka.

31Xisweswoswiveerivalenileswakuntirholowuawu kunguhateriwekutirhisiwahindlelayin’wananiyin’wana 32Etafulenihiroxevavatlile‘maeander,’leyingani maribyeyarisimalamayimekeexikarhikayona,tirubini tiemeraldnionikisinayonanimixakayin’wanayotalaya maribyelamatlulakakusaseka.

33Naswonaetlheloka‘maeander’akuvekiwilexiphemu xohlamarisaxanetiweke,lexiaxiendlaleswakuexikarhi katafulakuvonakakufananixivumbekoxarhomboid, naswonaehenhlakaronaakuendliwekristalaniamber, hilahaswivuriwakahakona,leswihumesekexifanisolexi ngaringanisiwikinanchumuekavahlaleri.

34Vaendlemilengeyatafulayivanitinhlokokufanani swiluvaswalili,lerovaswivonakaswifananiswiluva leswikorhamaehansikatafula,naswonaswiphemuleswia swivonakaswifanekiselamatlukalamayimekema ololoka

35Xisekeloxanengeehansiaxirinirubinaswonaaxi pimakuanamakavokokuyaehenhlahinkwako

36Arifananixihlanginaswonaarianamatintihotatsevu 37Ehenhlakayona,ndhawuhinkwayoyanengeayi tshamaehenhlakayona

38Kutanivaendlaleswakunengewuvonakawufanani ivyleyimilakaeribyeni,yihlanganisiweniakanthus naswonayirhendzeriwehimurhiwavhinyalowuwu rhendzelekehiswirhabyanaswamadiriva,leswiendliweke himaribye,kuyafikaehenhlakanenge.

39Milengehinkwayoyamuneyiendliwehixitayili xin’we,naswonahinkwaswoswiendliwenikuringanisiwa hivutshilaswinene,naswonavutshilanivutivilebyi hlamarisakaswitirhisiwekuendlaleswakuswivantiyiso ekantumbuluko,lerovalokomoyawurhurhumerisiwahi kuhefemulakamoya,kufamba-fambaakunyikiwa matluka,naswonahinkwaswoaswiendliweleswakuswi fambisananintiyisowaxivirilowuawuwuyimela

40Vaendlaehenhlakatafulahiswiphemuswinharhuku fananitriptychon,naswonaavaringanisiwaniku hlanganisiwaniswipikirihikuanamahinkwakokantirho, lerovakuhlanganakamahlanganoakungavoniwihambi kurikukumiwa

41Kuentakatafulaakungariehansikahafuya xisungunu,lerovantirhohinkwawowufanelewudurha titalentatotala

42Hikuvatanihileswihosiayingalavikuengetelaeka vukulubyayonayitirhisevuxokoxokobyayonamalileyi

fanakaleyiayitalavekalokotafulaaritavaririra vukulu.

43Naswonahinkwaswoswihetisisiwilehikulandza pulaniyayena,hindlelayohlamarisaswinenenileyi hlamarisaka,hivutshilalebyingatekeleriwikinikusaseka lokungaringanisiwikinanchumu

44Ekaswibyaswohlanganisa,swimbirhiaswiendliwehi nsuku,naswonakusukelaehansikuyaexikarhiaku vatliwentirhowovatliwahixivumbekoxaswikalo, naswonaexikarhikaswikaloakunghenisiwamaribyeya risimahivutshilalebyikulubyavutshila

45Kutaniakurini‘maeander’leyilehekexisungunu,ni vuandlalobyayona.yiendliwehimaribyeyarisimaya mihlovoyotala,yikombisamatshalatshalalamakuluya vutshilanikusaseka

46Ehenhlakaleswiakurinimosaic,leyitirhisiwekehi xivumbekoxarhombus,leyiayilangutekakufananinete naswonayifikakakuyafikaemakumu

47Exikarhi,switlhanguleswitsongoleswiaswiendliwehi maribyeyohambana-hambanayarisima,aswivekiwahi kucincana,naswonaswihambana-hambanahimuxaka, leswingarikiehansikatintihotamunehikuanama,aswi ndlandlamuxakusasekakaxivumbekoxaswona

48Ehenhlakarimhondzoakurinixikhavisoxaswiluva swaswiluva,naswonaswirhabyanaswamadirivaleswi hlanganisiwekeswivatliwilehinkwako-nkwako

49Hinkarhiwolowoakuakiwakaswibyaswansuku, naswonaxin’wananixin’wanaaxikhomeswiphepherhele leswitlulakaswimbirhi

50Swibyaswasilivhereaswirinixivumbekoxorhetela, naswonaaswiendliwehindlelayohlamarisaongehiloko swiendleriwetinghilazitolanguta,lerovahinkwaswo leswiaswitisiwaekusuhinaswonaaswivonakakahleku tlulaswivoni.

51Kambeaswikotekikuhlamuselanhlamuseloyaxiviri leyimintirholeyiyavutshilayiyihumeseke emiehleketwenilokoyihetiwile.

52Hikuva,lokoswibyaleswiswihetiwilenikuvekiwa swin’we,kusungulaxibyaxasilivhereivikulandzela nsuku,ivikulandzelasilivhereyin’wana,ivikulandzela xin’wanaxansuku,xivumbekolexiswixinyikelekeaxi hlamuselekinikatsongo,naswonalavatekekutaswivona avaswikotangakutihandzulahikwalahokaxivonoxo vangamanixivonolexitsakisaka

53Mintlhavekoleyihumesiwekehixivonolexiayi hambanilehimuxaka.

54Lokovanhuvalangutaswibyaswansuku,naswona mianakanyoyavonayiendlankambisisolowuhelelekewa vuxokoxokobyin’wananibyin’wanabyavumaki, mimoya-xiviriyavonaayitsakisiwahikuhlamala

55Nakambelokowanunaanavelakukongomisamahlo yakweekaswibyaswasilivhere,lokoswiyimeemahlweni kayena,hinkwaswoaswivonakaswihatimahiku vonakalakurhendzelandhawuleyiayimeekayona, naswonaaswinyikantsakolowukuluswineneeka vahlaleri

56Leswakuhakuneneaswikotekikuhlamuselakusaseka kavutshilabyamintirho

57Swibyaswansukuvaswivatlileexikarhihiswiluva swavhinya.

58Matlhelokamarhambuvalukaxiluveloxaivynimyrtle naolivehintirhowokondletelakutanivanghenisa maribyeyarisimaekaxona

59Swiphemuleswin’wanaswantirhowophalalavaswi endlilehiswivumbekoswohambana,tanihileswivaswi endlekemhakayoxiximekakuhetisisahinkwaswohi ndlelaleyifanelakavukulubyahosi

60Hiritorin’wekungavuriwaleswakuhambikurieka vuhlayiselobyamaliyahosikumbeekayin’wana,akuri havamintirholeyiringanakanaleyihikudurhakumbehi vutshilabyavutshila

61Hikuvahosiayingaanakanyingopfu,hikuvaayi rhandzakudzunekahikwalahokamakunguyayona lamanene

62Hikuvaminkarhiyotalaaahonisantirhowayenawa ximfumo,naswonaaahetankarhiwayenanavatshilahi kuvilelakayenaleswakuvafanelekuhetisisahinkwaswo hindlelaleyifanelekendhawuleyitinyikoatifaneleku rhumeriwaekayona.

63Kutaniswilohinkwaswoswiendliwehimpimo lowukulu,hindlelaleyifanelakahosileyirhumeleke tinyikoniMupristalonkululoyiaarimufumiwatiko.

64Akungarinantshikelelowamaribyeyarisima,hikuva akutirhisiwaakungariehansikamagidiyantlhanu naswonahinkwawoamariyavukulu.

65Kutirhisiwevutshilabyohlawulekaswinenebya vutshila,lerovantsengowamaribyenikuendliwakawona awuphindhiwekantlhanukutlulawansuku.

NDZIMAYA4

VuxokoxokolebyingaerivalenibyagandzeloKupakanisa lokungarikinaxihoxokavapristakaxiyekaOrgyya tihanyi.Nhlamuseloyatempelenimintirhoyayonaya mati

1Ndziminyikilenhlamuseloleyiyatinyikohikuvandzi voneswifanerile.

2Yinhlaleyilandzelakaekaxitlhokovetseloirungulara riendzorahinaroyaeEliyazara,kambendzitarhangandzi minyikanhlamuseloyatikohinkwaro.

3LokohifikaetikweniraVayudahivonamutilowuwu kumekaexikarhikatikohinkwaroraYudiyaehenhlaka ntshavaleyitlakukekeswinene.

4Enhlohlorhinitempeleayiakiwilehikuvangamaka yonahinkwako

5Arirhendzeriwehimarhangumanharhulamaleheke swisungunuleswitlulaka70naswonahikulehaniku anamaaswifambisananixivumbekoxamuako.

6Miakohinkwayoayitivekahikusasekanikudurha lokungasitshamakakuvakona

7Aswirierivalenileswakuakungarinamalileyinga tirhisiwaekanyangwaniswikhomela-ndhawu,leswiaswi yihlanganisanitinsikatanyangwa,nikutiyaka xisirheleloxanyangwa

8Xitayilixakheteninaxonaaxiringanahikuhelelanixa nyangwa

9Lapirayonahikwalahokakukhulukakamoyaariri ekufambenihilahakungaheriki,naswonalokokufamba lokukurikarhikutivisiwakusukaehansinaswona kheteniririkarhiripfurhakuyafikaehenhlaswinene,ari endlaxivonoxotsakisaleximunhuangakotikikuti handzulaekaxona

10Kuakiwakaalitariakufambisananindhawuhiyoxeni magandzeloyohisiwalamahisiwekehindziloehenhlaka yona,naswonakutshinelaekayonaakurihimpimolowu fanaka.

11Akurinixirhendzevutanihakatsongo-tsongokuyafika ekaxona,lexilunghiseleriwekekahlehixikongomeloxo xiximeka,naswonavapristalavatirhelakaavaambale swiambaloswantsembyana,kuyafikaemakun’winiya vona

12Tempeleyilanguteevuxeninaswonanhlokoyayonayi languteevupela-dyambu

13Fulorohinkwayoyirhwariwehimaribyeni swirhendzevutanakuyafikaetindhawiniletivekiweke, leswakumatimatayisiwakuhlantswangatiya magandzelo,hikuvakuendliwamagandzelohimagidiyo talayaswiharhikwalahohimasikuyankhuvo.

14Kunimatilamangaheriki,hikuvaxihlovoxotalaxa ntumbulukoxikhulukaxihumaendzenikandhawuya tempele.

15Kutlulakwalahokuniswihlovoleswihlamarisakani leswingahlamuselekikiehansikamisava,hilahavandzi kombisekehakona,ekampfhukawatikhilomitarata ntlhanukurhendzelandhawuyatempele,naswona xin’wananixin’wanaxaswonaxinitiphayiphiletinga hlayekikilerovamilambuyohambana-hambanayi hlanganaswin’we

16Hinkwaswoleswiaswiboheleriwehintsopfuehansini lematlhelo,naswonaehenhlakaswonaakuandlariwe pulasitayotalaswinene,naswonaxiphemuxin’wanani xin’wanaxantirhoaxiendliwehivukhetaswinene

17Ehansikaalitarikuniswipfaloswotalaswamatileswi ngavoniwikihivanhuhinkwavohandlekalavaendlaka vutirheli,lerovangatihinkwayoyamagandzelolama hlengeletiwekehixitaloyihlantswiwahikutsindziyelaka tihlo

18Mavoneloyaminayatanomalunghananivumunhubya swihlovonaswonasweswindzitamikombandlelaleyi switiyisisiwekehayona

19Vandzirhangelekutlulatikhilomitaratamuneehandle kamutikutanivandzilerisaleswakundzilangutaehansi ndzikongomaendhawiniyokarhindziyingisela mpfumawulolowuawuendliwahikuhlanganakamati, lerovavukululebyikulubyaswihlovobyivonakaekamina, hilahaseswikombisiwekehakona

20Vutirhelibyavapristaabyiringanisiwihitindlela hinkwatohikwalahokakutiyiselakabyonaemirininihi ntirhowabyonalowuhlelekekenilowungavulavuriki

21Hikuvahinkwavovatirhahikutisungulela,hambileswi swilavakakutikarhatalokukululokuvavaka,naswona un’wananiun’wanaunintirhowohlawulekalowua averiwekewona

22Ntirhowuendliwahandlekokavanyetiwa--van’wana vanyikelatihunyi,van’wanavanyikamafurha,van’wana vanyikavuswabyakoronilebyinene,van’wanavanyika swinun’hweriso;van’wanavatlhelavatisaswiphemuswa nyamaswagandzelorohisiwa,vakombisamatimbayo hlamarisa,yampimo.

23Hikuvavatekaswirhoswarholehimavokomambirhi, xin’wananixin’wanaxaswonaxitikakutlulatitalenta timbirhi,vaswihoxahivokorin’wananirin’wanahi ndlelayohlamarisaendhawinileyitlakukekeyaalitari naswonaavapfumalikuswivekaendhawinileyifaneleke

24Hindlelaleyifanakaswiphemuswatinyimpfuniswa timbutiswahlamarisahikwalahokantikowaswonaniku nonakaswona

25Hikuvalavakungantirhowavona,minkarhihinkwayo vahlawulaswiharhileswingarikinaxivatinileswi nonekengopfu,kutanixisweswogandzelolerindziri hlamuseleke,rihetisisiwa

26Kunindhawuyohlawulekaleyivavekeriwekekuwisa ekayona,lahalavantshunxiwekeentirhwenivatshamaka kona

27Lokoleswiswihumelela,lavasevawisanaswonava lunghekelekekutlhelavasungulamintirhoyavonava pfukahikutisungulelatanihileswikungarikinamunhu loyiangatanyikaswilerisomalunghananilunghiselelora magandzelo

28Kumiyelalokuhelelekeswinenekufumaleswaku munhuangaanakanyaleswakuakungarinamunhuni un’weloyiaarikona,hambileswientiyiswenikungani vavanunavamadzanayankombolavanghenelekentirho wolowo,handlekanhlayoleyikuluyalavakhomekekeeku tisenikamagandzelo

29Hinkwaswoswiendliwahixichavonihindlelaleyi faneriwakahiXikwembulexikulu

30Hihlamarileswinene,lokohivonaEliyazaraarikarhia endlavutirheli,hindlelaleyiaambalekehayonaniku vangamakayena,leswiaswitikombahinguvuleyiayi ambalekenimaribyeyarisimaehenhlakamunhuwayena 31Akurinitintangutansukuehenhlakanguvuleyiati fikaemilengeniyakwe,tihumesamuxakawohlawuleka warisimu,naswonaematlhelohamambirhiakurini magrenadalamanganiswiluvaswohambana-hambana swamuhlovowohlamarisa

32Aaboheleriwehibandhilerisasekekeswinene,leri lukiwekehimihlovoyosasekaswinene.

33ExfuvenixakweaaambaleoracleyaXikwembu,hilaha yivitaniwakahakona,leyiekayonaakunghenisiwa maribyeyakhume-mbirhi,yamixakayohambanahambana,lamabohiwekeswin’wehinsuku,lamangani mavitoyavarhangerivatinyimba,hikuyahiku landzelelanakavonakosungula,un’wananiun’wanaari karhiavangamahindlelaleyingahlamuselekikihimuvala wayenawokarhi

34Enhlokweniyakweaaambalexihuku,hilahaxi vitaniwakahakona,naswonaexikarhikanhlokoyakweaa ambalexihukulexingatekeleriwiki,xidlodloxavuhosi lexitelekekuvangamalexitsariwekevitoraXikwembu leritsariwekehimaletereyokwetsimaepuletiransuku leswiaavanyisiweswifanelekakuambalaswifanisoleswi evutirhelini

35Kulangutekakatonakuvangekuchavaniku pfilunganyekaemianakanywenilerovamunhuatitwaonge utileemahlwenikamunhuloyiangawamisavayin’wana.

36Ndzatiyisekaleswakuun’wananiun’wanaloyia hlanganyelakaekaxivonolexindzixihlamuselekeutatata hikuhlamalanikuhlamalalokungahlamuselekiki naswonautakhumbekaswineneemianakanyweniyakwe hikuehleketahikukwetsimalokunamarhetiweeka vuxokoxokobyin’wananibyin’wanabyantirho

37Kambeleswakuhitakumarungulaleriheleleke,hi tlhandlukeleenhlohlorhiniyaxihondzolexiakelanekena xonakutanihilangutaetlhelokahina

38Yikumekaendhawinileyitlakukekeswinene,naswona yitiyisiwilehiswihondzoswotala,leswiakiwekekuya fikaehenhlaswinene,himaribyelamakulu,hi xikongomelo,hilahahitivisiwekehakona,kurindza swivandlaswatempele,leswakulokokurininhlaselo, kumbekupfukelamfumokumbenhlaselowanala,anga konaloyiangatakotakusindzisakunghenaendzenika marhangulamarhendzeleketempele.

39Ehenhlakaswihondzoswaxihondzoakuvekiwa tinjhinitanyimpinimixakayohambana-hambanaya michini,naswonaxiyimoaxiriehenhlaswinenekutlula xirhendzevutanaxamarhangulexindzixivuleke

40Swihondzonaswonaaswirindziwahivavanunavotala lavatshembekakalavanyikelekevumbhonilebyikulubya kutshembekakavonaetikweniravona

41vavanunalavaavangasitshamavapfumeleriwaku humaexigodlhweni,handlekamasikuyankhuvoivi endzhakuhimintlawantsena,naswonaavapfumelelanga munhuloyiangan’witivikikunghenaekarona.

42Nakambeavativonelaswinenelokoxilerisoxin’wana nixin’wanaxihumaekamutirhela-mfumolonkulu leswakuvaamukelavaendzivahinavahileswakuvata kambelandhawuyoleyo,hilahantokotowahinaviniwuhi dyondzisekehakona

43Avangaswilavingopfukuhiamukela--hambileswia hirivavanunavambirhintsenalavangahlomangiki--ku langutagandzeloramagandzelo

44Kutanivatiyisekisaleswakuvabohiwilehi xihlambanyolokoxitshembisoxinyikiwileekavona, hikuvahinkwavovahlambanyilenaswonavabohekeku hetisisaxihlambanyohikukwetsimakuyafikaepapileni, leswakuhambileswiavarimadzanayantlhanuhinhlayoa vangepfumelelivavanunavotlulantlhanukunghenahi nkarhiwun’we.

45Xihondzolexiaxirinsirhelelowohlawulekawa tempelenaswonamusunguriwayonaaayitiyisile swinenelerovayingayisirhelelahindlelaleyinene.

NDZIMAYA5

NhlamuseloyadorobanindhawuyalemakayaRinganisa Ndzimana11niswiyimoswanamuntlhaTindzimana8941tipaluxandlelaleyivanhuvakhalevaringanyetaka xidyondziniwanunawaxiyimoxalehenhlahayona 1Vukulubyadorobaleribyinimpimolowu ringaniseriweke.

2Yirhendzelekwalomukatikhilomitaratamakumemune, hilahamunhuangaehleketakahakona.

3Yinaswihondzoswayonaleswilulamisiwekehi xivumbekoxatheatre,namagondzoyonghenaexikarhika swonasweswikuhlanganakamagondzoyaswihondzo swalehansiswavonakakambeswaswihondzoswale henhlaswitalakuvakona

4Hikuvamisavayitlhandluka,tanihileswimutiwu akiwekeehenhlakantshava

5Nakambekuniswitepisileswiyakaehenhlalahaku hlanganakatindlela,naswonavanhuvan’wanavatshama varikarhivatlhandluka,van’wanavayaehansinaswona vatshamavariekuleswineneniun’wananiun’wana hilahaswingakotekakahakonaendlelenihikwalahoka lavabohiwekehimilawuyakubasa,leswakuvanga

khumbinchumuwun’wananiwun’wanalowungariki enawini.

6Aswingarinaxivangeloleswakuvasungurivosungula vamutilowuvawuakehimpimolowufaneleke,hikuvaa varinivutivilebyingaerivalenimalunghananileswia swilaveka

7Hikuvatikoleririanamilenaswonarisasekile

8Swiphemuswin’wanaswawonaswiringanile,ngopfungopfuswifundzhaleswingaswaSamariya,hilahaswi vitaniwakahakona,nileswingaendzilakaneninitikora Vaidumiya,swiphemuswin’wanaswinitintshava,ngopfungopfuleswihlanganakanitikoraYudiya

9Hikwalahovanhuvabohekakutinyiketelaekavurimini kurimamisavaleswakuhindlelaleyivatavanimphakelo wotalawaswibyariwa

10Hindlelaleyikurimakamixakahinkwayokuendliwa naswonakutshoveriwantshovelowotalaetikweni hinkwaroleriboxiwekelahahenhla

11Madorobalamakulunaswonamatsakelakakuhumelela lokuringanakanivaakivotala,kambemahonisa swifundzhaswalemakaya,tanihileswivanhuhinkwavo vanavelakavutomibyotiphina,hikuvaun’wanani un’wanaunimboyamelowantumbulukowohlongorisa ntsako

12KuhumeleleleswifanakaeAleksandriya,leritlulaka mitihinkwayohivukulunikuhumelela

13Vanhuvalemakayahikurhurhaeswifundzheniswale makayanikutshamaedorobenivaendleleswakuvurimi byingavinandhuma:naswonahikwalaholeswakuvanga tshamiemutini,hosiyihumeseswilerisoswaleswakuva ngatshamiekawonamasikuyotlulamakume-mbirhi.

14Hindlelaleyifanakaanyikavaavanyisiswileteloleswi tsariweke,leswakulokoswilavekakuhumeselamunhu un’wananiun’wanaloyiatshamakaetikweni,nandzu lowuwufanelewululamisiwakungasihelamasikuya ntlhanu

15Naswonatanihileswiaatekamhakaleyiyiriyankoka swinene,uhlawulenivatirhela-mfumovaswanawueka mugangawun’wananiwun’wananivapfunivavona, leswakuvan’wamapurasinivaseketerivavonavangavihi kutsakelabindzuvangachululivuhlayiselobyamavele byamuti,ndzivulaleswaku,hiswibyariwaswavufuwi

16Ndzipfumelelekuhambukalokuhikuvahiyena Eliyazaraloyiakombisekehikukongomatinhlaleti boxiweke

17Hikuvamatimbalawavamatirhisakaekurimamisavai makulu

18Hikuvatikoleriribyariwemirhiyotalayamitlhwari,ni swibyariwaswamavelenimavele,nimirhiyavhinya,ni vulombebyotala

19Tinxakatin’wanatamirhiyamihandzunitidatiaswi hlayiwilokoswipimanisiwanileswi.

20Kunitihomutamixakahinkwayohixitalonimadyelo lamafuwekeyatona

21Hikwalahovaswixiyakahleleswakuswifundzhaswa matikoswilavavaakivotala,naswonavuxakaexikarhika dorobanamigangabyilawuriwahindlelaleyifaneleke.

22Swinun’hwerisoswotalanimaribyeyarisimaninsuku switisiwaetikwenihiMaarabu

23Hikuvatikoleriarilulamelikahleekavurimintsena kambenilekamabindzu,naswonamutilowuwufuwilehi

vutshilanaswonaawunanchumuwaswixavisiwaleswi tisiwakahilwandle.

24Yinaswikepeleswifanelekengopfunaleswingana swiloswotalaeAskalon,YopanaGaza,xikan’wenam ePtolemaisleyisimekiwekehiHosinaswonayikhome xiyimoxalexikarhilokoyipimanisiwanatindhawu tin’wanaletithyiwekemavito,kungarikulenayin’wana yatona.

25Tikoleririhumesaswilohinkwaswohixitalo,tanihi leswiricheletiwakakahleematlhelohinkwawonaswonari sirhelelekekekahleekaswidzedze

26NambuwaYordani,hilahawuvitaniwakahakona,lowu ngaomiki,wukhulukaetikweni.

27Ekusungulenitikoleriaringariehansika60wa timiliyonitatihektara--hambileswiendzhakukasweswo vanhuvavaakelanivaendlekekuhlaselaekarona-naswonavavanunava600,000vatshamisiwileekarona emapurasiniyadzanaratihektaraharin’we

28NambulowufanakaniNayiliwutlakukahinkarhiwa ntshovelonaswonawucheletaxiphemulexikuluxamisava

29EkusuhinimugangalowungawavanhuvaPtolemais wukhulukelaenambyeniwun’wanakutanilowuwu khulukelaelwandle

30Swinambyanaswin’wanaswaletintshaveni,hilahaswi vitaniwakahakona,swikhulukelaerivaleni,swirhendzela tindhawuletirhendzelekeGazanimugangawaAxidodi

31Tikoleririrhendzeriwilehirirhangurantumbuluko naswonaratikaswinenekurihlaselanaswonaaringe hlaseriwihimavuthulamakulu,hikwalahokamapasi lamatsongo,hivukhambalebyilengalengakaehenhlaka swirhendzevutananiswinambyanaleswidzikeke,ni vumunhubyokhwaxabyatindhawutatintshavaleti rhendzelekemisavahinkwayo

32Hibyeriweleswakukhaleakukumiwakoporoni nsimbietintshaveniletingaekusuhitaArabia

33Leswiswiyimisiwile,hambiswiritano,hinkarhiwaku fumakaPeresiya,tanihileswivalawurivankarhiwolowo vahangalasekexivikoxamavunwaxaleswakukutirhaka migodiakupfuninchumunaswonaakudurhaleswaku tikoravonaringaonhiwihimigodieswifundzhenileswi naswonaswingahaendlekaritekiwaekavonahikwalaho kamfumowaPeresiya,tanihileswihikupfuniwahi xivikolexixamavunwavakumekexivangeloxonghena exifundzhenilexi

34Sweswi,makwerhuwaminalarhandzekakaFilocrates, ndzikunyikilerungulahinkwarorankokamalunghanani mhakaleyihixivumbekoxokoma

35Ndzitahlamuselantirhowavuhundzuluxieka ntlhandlamano

36MupristaLonkuluaahlawulavavanunavavumunhu lebyinenenindhavukolowutlakukeke,kufananileswi munhuangaswilangutelakaekavatswarivavonalava tlakukeke

37Avarivavanunalavaavangakumivutshilaekatibuku taXiyudantsenakambevadyondzehivukhetaswineneni byaMagriki

38Hikwalahoavafanelekahindlelayohlawulekakutirha ekati-embassynaswonaavatekantirholowunkarhi wun’wananiwun’wanalokoswilaveka

39Avarinandhawuleyikuluyatikhonferensenaku burisanahiswiphiqoleswifambelanakananawu

40Vaseketelendlelayalexikarhi--naswonaleyiminkarhi hinkwayoindlelaleyineneyoyilandzelela.

41Vaarilendlelayavusopfanakupfumalaxichavo, kambehikuhelelaavariehenhlakakutikukumuxa naswonaavangasitshamavatekamoyawakutlakuka ekavan’wana,naswonaekambulavurisanoavalunghekele kuyingiselanonyikanhlamuloleyifanelekeekaxivutiso xin’wananaxin’wana.

42Naswonahinkwavokavonavahlayisenawulowuhi vukhetanaswonaavakarhatekakutlulahinkwaswoku tlulaun’wananiun’wanaekuhlayisenikawonanaswona hinkwavoavafanelekaekamurhangeriwavonanivunene byayena.

43Munhuaakotakuvonandlelaleyiavarhandza Eliyazarahayonahikungaswilavikuhandzuriwaeka yenanindlelaleyiavarhandzekehayona.

44Handlekapapilaleriaritsalelekehosimayelananiku vuyakavonahikuhlayiseka,utlheleakombelaAndreas himbiluhinkwayoleswakuatirhelamakumulamafanaka naswonaundzikhutaze,namina,leswakundzipfunetahi lahandzingakotakahakona

45Naswonahambileswihitshembisekekunyikela nyingisowahinalowuneneemhakenileyi,uvuleleswaku wahakarhatekileswinene,hikuvaaaswitivaleswaku hosihikwalahokavunenebyantumbulukowayonaayi switekakurilunghelorayonaleritlakukeke,nkarhi wun’wananiwun’wanalokoyitwahimunhuloyia tlakukekeekavanhu-kulobyehindhavukonivutlhari,ku n’wivitanaehubyeniyayona

46Hikuvandzitwehiritolerinenerayenalerivulaka leswakuhikutiyisekisavanhulavalulamekenilava tlharihekemalunghananimunhuwakweutatiyisekisa nsirhelelolowukuluekamfumowakwe,tanihileswi vanghanavotanovangatan’winyikaxitsundzuxolexi vuyerisakaswinenehandlekokanakana

47Naswonavavanunalavasweswiavarhumiwaekayena hiEliyazara,handlekokanakanaavarinitimfaneloleti. 48Naswonaaatshamelakutiyisisahikuhlambanya leswakuangepfukiatshikilevavanunalavavafambaloko kurikutsakelakokarhikalexihundlenintsenaloku vumbekensusumetolowususumetelaka-kambeakuriku vuyerisavaakihinkwavoleswakuavarhumela

49Hikuva,uhlamuserile,vutomilebyinenebyikatsaku hlayisamilawuyanawu,naswonamakumulawama fikeleriwangopfuhikutwakutlulakuhlaya

50Ekaleswinaswitatimendeswin’wanaswofanana swonaaswirierivalenileswakumintlhavekoyayenaeka vonaakuriyini.

NDZIMAYA6

Tinhlamuselotamikhuvayavanhuletikombisakaleswi vuriwakahiritoleringe,"Aswitenga"Nkokana masunguloya"KupfumelakaXikwembu"Tindzimana4844tinyikanhlamuseloyosasekayaVukwembubya physiology

1Swifanerilekuboxahikukomisarungulaleriari nyikekelokoahlamulaswivutisoswahina

2Hikuvandziehleketaleswakuvanhuvotalavatitwava lavakutivamalunghananimilawuyin’wanaleyinga enawini,ngopfu-ngopfuleyivulavulakahinyamani

swakunwaniswiharhileswitiviwakatanihileswinga tengangiki.

3Lokohivutisaleswakuhayini,tanihileswikungani xivumbekoxin’wentsenaxantumbuluko,swiharhi swin’wanaswitekiwaswingatengangalokoswidyiwa, kasiswin’wanaswitekiwaswingatengangahambikuri kuswikhumba(hikuvahambileswinawuwungani vukhetaekatinhlatotala,wunivukhetahindlelayo hlawulekaetimhakenitofananileti)usungulenhlamulo yakwehindlelaleyilandzelaka:

4Ute:‘Maswixiya,ndlelaleyitindlelatahinatavutomi nivunghanabyahinabyitihumesakahayonaekahina;hi kutihlanganisanilavobiha,vanhuvakhomaswiloswa vonaswobihaivivavanigomeevuton’winibyavona hinkwabyo;kambelokovahanyanilavatlharihekenilava tlhariheke,vakumandlelayobalekelakupfumalavutivini kululamisavutomibyavona

5Munyikiwahinawanawuxosungulauvekemisinyaya milawuyakuchavaXikwembunikululamakutaniayi nghenisayinhlayin’wananiyin’wana,kungarihiku yirisantsenakambehikutirhisaswikombisonaswona,a kombisavuyelobyobihabyaxidyohoniswigwevoleswi Xikwembuxiswinyikekelavanganinandzu

6HikuvaukombisilerosungulaleswakuXikwembuxiri xin’wentsenanileswakumatimbayaxonamavonaka evuakwenihinkwabyo,tanihileswindhawuyin’wanani yin’wanayitalekehivuhosibyaxonanaswonakungariki naxin’wexaswiloleswiendliwakaexihundlenihivanhu emisavenilexibalekelakavutivibyaxona

7Hikuvahinkwaswoleswimunhuaswiendlakani hinkwaswoleswingataendlekaenkarhinilowutakaswi vonakaekaYena

8Hikutirhamintiyisoleyihivukhetanikuyiveka erivaleni,ukombisileleswakuhambilokomunhua ehleketakuendlaswobiha--kungavulinchumuhikuswi endlahakunene,--angebalekelikuvoniwa,hikuvauswi vekeerivalenileswakumatimbayaXikwembuma hangalakilenawuhinkwawo

9Kusukelalahaasungulekekona,uyeemahlwenia kombisaleswakuvanhuhinkwavohandlekahinava pfumelaekavukonabyaswikwembuswotala,hambileswi vonahivoxevanganimatimbaswinenekutlula swivumbiwaleswivaswigandzelakaswahava.

10Hikuvalokovaendlileswifanisohimaribyenihi timhandzi,vavulaleswakuiswifanisoswalava tisungulekenchumulowupfunakaevuton’wininaswonava swigandzela,hambileswivanganivumbhonilebyinga erivalenibyaleswakuavanamintlhaveko.

11Hikuvakutavakurivuphukuphukuhikuhelelaku ehleketaleswakuun’wananiun’wanauhundzuke xikwembuhikwalahokaswiloleswiaswitumbuluxeke

12Hikuvavasungurivalotekantsenaswiloswokarhi leswiseswitumbuluxiwekenaswonahikuswihlanganisa swin’we,vakombiseleswakuswinintirholowuntshwa:a hivonahivoxevatumbuluxekentikelowanchumu wolowo,naswonahikwalahoinchumuwahavaniwa vuphukuphukuleswakuvanhuvaendlaswikwembuswa vanhukufananavona

13Hikuvaeminkarhiniyahinakunivotalalavangani vutshilaswinenenilavadyondzekekeswinenekutlula vanhuvakhalelavaendliwekeswikwembu,kambeava ngatakavatavagandzela

14Vaendlinivatsarivamintsheketoleyivaehleketa leswakuhivonavatlharihekekutlulaMagriki.

15Hayinihifanelehivulavulahivanhuvan’wanalava rhandzaka,Vaegiptanivan’wanavofananavona,lava titshegekehiswiharhiswanhovanimixakayotalaya swiloleswihahakanitihomu,vaswigandzela,nikuswi humeselamagandzelolokovahahanyanilokovafile?

16LeswiMunyikiwahinawaNawuaariwanunawo tlharihanaswonaanyikiwekehiXikwembukutwisisa swilohinkwaswo,utekelangutelolerihelelekera vuxokoxokobyin’wananibyin’wanabyokarhi,kutaniahi rhendzelahimarhangulamangahluriwikinimarhanguya nsimbi,leswakuhingatihlanganisinikatsongonimatiko man’wananikatsongo,kambehitshamahibasileemirinini moya-xiviri,hintshunxekileemiehleketwenihinkwayoya hava,higandzelaXikwembuxin’wexaMatimba Hinkwawoehenhlakantumbulukohinkwawo

17HikwalahovapristalavarhangelakavaleEgiptava kambisisetimhakatotalahivukheta,naswonahikutiva timhakatahina,vahivitana“vavanunavaXikwembu”

18Lexiixithopolexingarikixavanhuhinkwavokambei xalavagandzelakaXikwembuxantiyisontsena.

19Lavan’wanaahivanhuvaXikwembukambeiva nyamaniswakunwaniswiambalo

20Hikuvamboyamelowavonahinkwawowuvayisaeku chaveleleniekaswiloleswiavatekeriwinchumu,kambe ekaswiloswavonahinkwaswo

21Exikarhikavanhuvahinavutomibyotanohinkwabyo, nchumulowuvawutekelakaenhlokweningopfuivuhosi byaXikwembu

22Hikokwalaholeswakuhingaonhiwihimanyala,kumbe vutomibyahinabyisoholotiwilehimavulavuleloyobiha, uhirhendzelehimatlhelohinkwawohimilawuyaku tenga,akhumbaleswihiswidyaka,kumbekunwa,kumbe kukhumba,kumbekutwa,kumbekuswivona

23Kambe,lokohivulavulahikuangarhela,swilo hinkwaswoswafanahivumbiwabyaswonabya ntumbuluko,tanihileswihinkwaswoswilawuriwakahi matimbaman’we,hambiswiritanokunixivangelolexi dzikekeekamhakayin’wananiyin’wanayamunhuhi xiyexeleswakuhayinihipapalatakutirhisaswiloswo karhinaswonahitsakelakutirhisiwalokutolovelekekeka swin’wana.

24Hikwalahokaxifanisondzitatsutsumandzilanguta yinhlayin’wekumbetimbirhindzimihlamuselatona

25Hikuvaungatshukiuwelaemianakanyweniya leswakuMuxeutsalemilawuyakwehivukhetalebyikulu hikwalahokatimbevaniswinyenyananiswin’wanaswo tano

26Milawuleyihinkwayoyiendleriwekululamaku pfunetakulavisisavunenenikuhetisekakavumunhu 27Hikuvatinyenyanahinkwatoletihititirhisakati rhurhumerilenaswonatihambanisiwahikubasakatona,ti dyamixakayohambana-hambanayamavelenimavele,ku fananihixikombisomaphaphatani,matuvayatinjiya, tinjiya,tinjiya,tihancinatonaniswinyenyanaswin’wana hinkwaswoswantlawalowu.

28Kambeswinyenyanaleswiyirisiwekeutaswikumaswi riswanhovanileswidyakanyama,switihanyisa leswin’wanahimatimbalawaswinganaswona,naswona hitihanyiswikumaswakudyahikudlayaswinyenyana leswirhurheriwekeleswihlayiwekelahahenhla

wena,kambelokounavelaleswakutintswaloleti boxiwekelahahenhlatiyaemahlweninitawena,ufanele uvitanaXikwembunkarhihinkwawo’

35Hosiyikombisakuamukelekakayona,yivutisaloyia landzeleke:“Munhuufaneleakombisakuhananaeka mani?”

36Hilokoahlamulaaku:‘Vanhuhinkwavovapfumela leswakuhifanelehikombisakuhananaekalavavangani mboyamelolowuneneekahina,kambendziehleketa leswakuhifanelehikombisamoyalowufanakawaku hananaekalavavakanetakanahinaleswakuhindlelaleyi hitavakokelaekaleswinenenileswivuyerisakahinavini KambehifanelehikhongelaekaXikwembuleswakuleswi swihetiseka,hikuvahixonaxilawulakamianakanyoya vanhuhinkwavo’

37Leswihosiyikombisekekupfumelelanakayonani nhlamulo,yikombelewavutsevuleswakuahlamula xivutisolexinge,xanahifanelehikombisakunkhensaeka mani?

38Hilokoahlamulaaku:‘Ekavatswarivahinankarhi hinkwawo,hikuvaXikwembuxihinyikexilerisoxankoka swinenemalunghananikuxiximiwalokufaneleke vatswariEkandhawuleyilandzelakaUhlayelalangutelo ramunghanaekamunghanahikuvaUvulavulahi "munghanaloyiafanakanamoyawawenan'wini."U endlakahlehikuringetakutisavavanunahinkwavoeka vunghananawenan’wini’

39Hosiyivulavulanayenahimusakutaniyivutisaloyia landzelaka:“Iyinilexifanakanikusasekahintikelo?

40Kutaniaku:‘KuchavaXikwembu,hikuvaixivumbeko lexikuluxakusaseka,naswonamatimbayakonamaleka rirhandzu,kunganyikoyaXikwembuLeswiseuswi kumilenaswonaswifambisananaswonamikateko hinkwayoyavutomi.’

41Hosihindlelayamusaswineneyihoxemavokoeka nhlamuloyivutisayin’wana,xana,lokoyotsandzeka,yi ngatlhelayikumandhumayayonahimpimolowufanaka?

42Kutaniaku,‘Aswikotekileswakumitsandzeka, hikuvamibyarileekavanhuhinkwavombewuyaku nkhensaleyihumesakantshovelowakunavelalokunene, naswonaleswiswinimatimbakutlulamatlharilama tiyekeswinenenaswonaswitiyisekisansirhelelolowukulu Kambelokomunhuun’wananiun’wanaatsandzeka,anga fanelangaatlhelaaendlaswilosweswoleswivangekeku tsandzekakayena,kambeufanelekuendlavunghanani kuendlahivululami.HikuvainyikoyaXikwembukukota kuendlaswiendloleswinenekungarileswihambaneke’ 43Hikutsakisiwahimaritolawa,hosiyivutisayin’wana, yingantshunxiwanjhaniekagome?

44Kutaniahlamulaaku:‘Lokoangasitshamaavavisa munhu,kambeaendlelaun’wananiun’wanaleswinene,a landzelandlelayakululama,hikuvamihandzuyabyonayi tisantshunxekoekagomeKambehifanelekukhongela ekaXikwembuleswakuvubihilebyingalanguteriwangiki byofananarifukumbevuvabyikumbekuvavakumbe xin’wananaxin’wanaxamuxakalowuswingahifikiswi hivavisa.Kambetanihileswiutinyiketelekeekuchaveni kaXikwembu,akunakhomborotanoleringatakuwela’

45Hosiyin’widzunisaswinene,yivutisawavukhume: “Hixihixivumbekolexitlakukekexakuvangama?”

46Kutaniaku,‘KuxiximaXikwembu,naswonaleswia swiendliwihitinyikonimagandzelokambehikubasaka

moya-xivirinikukhorwisekalokukwetsimaka,tanihi leswiswilohinkwaswoswivumbiwekenikulawuriwahi XikwembuhikulandzakurhandzakaxonaXikongomelo lexiutshamaurinaxonatanihileswivavanunahinkwavo vangaswikotakakusukaekaleswiuswifikeleleke enkarhinilowuhundzekenilenkarhiniwasweswi’ 47Hiritoleritlakukekehosiyivaxewetahinkwavo,yi vulavulanavonahimusa,hinkwavolavaavarikonava kombisakuamukelakavona,ngopfu-ngopfuvativiva filosofiHikuvaavatlakukileswineneekavona[ievativi vafilosofi]himahanyelonilekanjhekanjhekisano,tanihi leswiminkarhihinkwayoavaendlaXikwembuxiva masunguloyavona.

48Endzhakukasweswohosileswakuyikombisakutitwa kayonalokuneneyiyaemahlweniyinwarihanyora vaendzivayona.

NDZIMAYA9

Ndzimana8yikombisankokawavutiviNdzimana28, rirhandzuravatswariXiyangopfu-ngopfuxivutisolexi ngaekaNdzimana26ninhlamulo.Nakambexiyaxivutiso lexingaekaNdzimana47ninhlamuloLexiixitsundzuxo xavutlhariekavavanunavamabindzu

1Hisikulerilandzelakamalunghiselelolamafanakama endliwileekankhuvo,kutanihosi,hikuhatlisalokonkarhi wuhumelela,yisungulakuvutisaswivutisoekavavanuna lavatshamekeekusuhinilavasevahlamuleke,kutaniyi kuekawosungula‘Xanavutlharibyingaswikotaku dyondzisiwa?’

2Kutaniaku,‘Moya-xiviriwuvumbiwalerovawukotahi matimbayaXikwembukuamukelaleswinenehinkwaswo nikualaleswihambaneke’

3Hosiyikombisakuamukelakutaniyivutisawanunaloyi alandzelekeyiku,Iyinilexivuyerisakaswineneeka rihanyo?

4Kutaniaku,‘Kutikhoma,naswonaaswikotekikukuma leswihandlekalokoXikwembuxitumbuluxamboyamelo ekaswona’

5Hosiyivulavulaniwanunaloyihimusayikueka un’wana:‘Xanamunhuangahakelanjhanixikweletixaku nkhensavatswarivayenahindlelaleyifaneleke?’

6Kutaniaku:‘Hikukahingatshukihivavangelaku vava,naswonaleswiaswingekotekihandlekaloko Xikwembuxiyisamianakanyoleswakuyihlongorisa makumulamatlakukekeswinene.’

7Hosiyikombisekupfumelelananayonakutaniyivutisa loyialandzelaka,xanayingavanjhanimuyingiserila hisekaka?

8Kutaniaku,‘Hikutsundzukaleswakuvutivihinkwabyo byapfuna,hikuvabyikupfunahimpfunowaXikwembu hinkarhiwaxihatlakuhlawulaswin’wanaswaswiloleswi uswidyondzekenikuswitirhisaekaxiphiqolexiku langutanekenaxonaNaswonahindlelayoleyo matshalatshalayavanhumahetisekahimpfunowa Xikwembu’

9Hosiyin’widzunisakutaniyivutisaloyialandzelaka Xanaangaswipapalatanjhanikuendlanchumu wun’wananiwun’wanalowulwisanakaninawu?

10Kutaniaku:‘LokomixiyaleswakuiXikwembulexi vekemianakanyoetimbilwinitavaendlivamilawu

leswakuvutomibyavanhubyihlayisiwa,mitava landzela.’

11Hosiyipfumelanhlamuloyawanunayoloyekutaniyi kuekaun’wana:‘Xanavuxakabyipfunayini?

12Kutaniahlamulaaku,‘Lokohianakanyaleswakuhina hihexehixanisiwahimakhombolamawelakamaxakaya hinanilokokuxanisekakawonakuhundzukakahina-kutanimatimbayavuxakamavonakahinkarhiwun’we, hikuvailokokutitwakotanokukombisiwantsenalahahi ngatakumakuxiximiwanikuxiximiwaematihlweniya vonaHikuvampfuno,lokowuhlanganisiwanimusa,hi woxeixiboholexingahambanisiwikinikatsongo Naswonahisikurakuhumelelakavonaahifanelangahi navelarifuworavona,kambehifanelekukhongela Xikwembuleswakuxivanyikaswilohinkwaswo leswinene.’

13Lokohosiyin’widzunisilekufananilavan’wana,yi vutisayin’wanayiku:“Xanaangaswikotisakuyiniku ntshunxekaekakuchava?

14Kutaniaku:‘Lokomianakanyoyiswitivaleswakuayi endlangaswobiha,nilokoXikwembuxiyikongomisaeka switsundzuxohinkwaswoleswitlakukeke.’

15Hosiyikombisekuamukelakayonakutaniyivutisa yin’wana,xanayingaswikotisakuyinikuhlayisa vuavanyisilebyineneminkarhihinkwayo?

16Kutaniahlamulaaku,‘Lokoatshamelakuveka makhombolamawelakavanhuemahlwenikamahloyakwe kutaniaxiyaleswakuiXikwembulexitekelakavan’wana kuhumelelanikutisavan’wanaekuxiximeniniku vangamalokukulu’

17Hosiyiamukelewanunaloyihimusakutaniyivutisa loyialandzelakaleswakuahlamulaxivutisolexinge,xana angaswipapalatanjhanivutomibyoolovanibyaku titsakisa?

18Kutaniahlamulaaku,‘Lokoatshamelakutsundzuka leswakuaarimufumiwamfumolowukulunihosiya mintshunguleyikulu,nileswakumianakanyoyakweayi fanelangayikhomekahiswiloswin’wana,kambe, minkarhihinkwayoaafaneleaanakanyisisahindlelaleyi angakotakakutlakusavuhlayisekibyavonahayonahi ndlelaleyineneNakambeufaneleakhongelaeka Xikwembuleswakukungavinantirholowuhonisiweke’ 19Lokohosiyin’widzunisile,yivutisewavukhume,yi ngaswivonanjhanilavaavan’wikanganyisa?

20Kutaniahlamulaxivutisolexinge,‘Lokoaxiyaloko kutikhomakalavavulavulakahiyenakurikantumbuluko nilokovahlayisanawulowufanelekewakurhangisa emahlweniekaminkhuvoyakuamukelaniminhlangano, nilekavuxakabyavonabyoangarhela,vangasitshama vatlulamindzilakanoleyifanelekeekuhoyozenikumbe etimhakenitin’wanatamahanyeloKambeXikwembuxita yisamianakanyoyawena,WeHosi,ekahinkwaswoleswi tlakukeke’

21Lokohosiyikombisekuamukelakayonalokukuluni kuvadzunisahinkwavohaun’we-un’we(exikarhikaku bumabumeriwakahinkwavolavaavarikona),va hundzukelaekutiphinenihinkhuvo.

22Hisikuleritlhandlamaka,lokonkarhiwunyikiwile, hosiyivutisamunhuloyialandzeleke:“Hiwihimuxaka lowukuluwakuhonisa?

23Hilokoahlamulaaku,‘Lokowanunaangakhathaleli vanavakwenaswonaatinyiketelahimatimbahinkwawo

ekuvadyondziseniHikuvaminkarhihinkwayohi khongelaekaXikwembukungaringopfuhihinavini, kambehikhongelavanavahinaleswakunkateko wun’wananiwun’wanawuvawavona.Kunavelakahina kaleswakuvanavahinavavanikutikhomakuvonaka ntsenahimatimbayaXikwembu’

24Hosiyivuleleswakuyivulavulekahlekutaniyivutisa yin’wana,yiku,xanayingavanjhanimurhandziwatiko?

25Uhlamuleaku:‘Hikutshamaurikarhiuehleketa leswakuiswinenekuhanyanikufaetikwenirarikwavo Kutshamaematikwenimambeswitisakudelela swisiwananitinganaekalavafuwekeongehilokova hlongoriwilehikwalahokavugevenga.Lokounyika hinkwavomimpfuno,tanihileswiutshamelakakuendla swona,Xikwembuxitakunyikatintswaloekahinkwavo naswonautatekiwaurilarhandzakatiko."

26Endzhakukoyingiselawanunaloyi,hosiyivutiseloyia landzelekehikulandzelelana,leswakuangahanyanjhani hixinghananinsatiwayona?

27Kutaniahlamulaaku,‘Hikuxiyaleswakuvanhuhi ntumbulukovaninhlokonimatimbaekuhlongorisenika kunavelakavona,naswonavacinca-cincamavoneloya xitshuketahikuanakanyalokuhoxeke,naswona ntumbulukowavonakahle-kahlewutsanileSwifanerile kutirhisananavonahivutlharinaswonahingapfuxi timholovoHikwalahokakufambisavutomihindlelaleyi humelelakamufambisiwamovhaufaneleativapakani leyiafanelekeakongomisandlelayakweekayona.Hiku vitanampfunowaXikwembuntsenalahavanhuvanga kongomisakandlelayantiyisoyavutomiminkarhi hinkwayo.’

28Hosiyiphofulekupfumelelanakayonakutaniyivutisa loyialandzelaka,xanayingantshunxekanjhanieka swihoxo?

29Hilokoahlamulaaku,‘Lokominkarhihinkwayou endlahikuanakanyanaswonaungatshukiupfumelaku rhuketela,kambeutikambelahiwexeswiloleswi vuriwekeekawena,uendlaxibohohikuanakanyaka wenahikuyahiswikombeloleswiuendleriwekeswonani kuhetisisahinkwaswohikuyahikuavanyisakawena,u tapfumalaxihoxo,WenaHosiKambekutivaniku titolovetaswiloleswiintirhowamatimbayaVukwembu’ 30Hikutsakisiwahimaritolawa,hosiyivutisayin’wana, yingantshunxiwanjhaniekavukarhi?

31Hilokoahlamulaxivutisolexiaku:‘Lokoaswixiya leswakuunimatimbaehenhlakahinkwavohambikuriku vadlaya,lokoanyikelavukarhi,nileswakuaswitavaswi ngapfuninchumunikuvanintwela-vusiwanalokoyena, ntsenahikwalahokaleswiaarihosi,atsonavanhuvotala vutomi

32Xanaakulavekayinivukarhi,lokovanhuhinkwavoa vatitsongahatanaswonaakungarinamunhulan’wi vengaka?SwifanerilekulemukaleswakuXikwembuxi fumamisavahinkwayohimoyawamusanaswonahandle kavukarhinikatsongo,naswonawena,’ute,‘OhoHosi,hi kukongomaufanelekutekelelaxikombisoxaXona’ 33Hosiyivulaleswakuyihlamulekahlekutaniyivutisa munhuloyialandzelaka:“Xanaiyinixitsundzuxo lexinene?”

34‘Kuendlakahleminkarhihinkwayonihiku anakanyisisahindlelaleyifaneleke,’uhlamuserile,‘hi pimanisaleswipfunakaekapholisiyahinavininivuyelo

lebyivavisakalebyingatavakonahikwalahokoamukela vonelolerihambaneke,leswakuhikupimayinhla yin’wananiyin’wanahitatsundzuxiwakahlenaswona xikongomeloxahinaxihetisisiwa.Naswonaxankoka swinene,himatimbayaXikwembukungurin’wanani rin’wanarawenaritakumakuhetisekahikuvauhanyaku chavaXikwembu’

35Hosiyivulaleswakuwanunaloyiuhlamulekahle, kutaniyivutisaun’wana:“Iyinifilosofi?”

36Naswonauhlamuserile,‘Kuanakanyisisakahlehiku kombetelaekaxivutisoxin’wananixin’wanalexi humelelakanaswonaungatshukiurhwariwehi minsusumeto,kambeuanakanyisisahikuvavisekaloku vangiwakahimintlhaveko,nikuendlahindlelaleyinene hilahaswiyimoswilavakahakona,hititolovetaku ringanisela.KambehifanelehikhongelaekaXikwembu leswakuxinghenisaemianakanyweniyahinakuxixima swiloleswi’

37Hosiyikombisakupfumelakayonakutaniyivutisa yin’wana,leswakuyingahlangananjhaninikuxiximiwa lokoyifambaematikwenimambe?

38Uhlamurileaku:‘Hikuvaalulamaekavanhu hinkwavo,nihikuvonakaariwaxiyimoxalehansi ematshan’weniyotlulalavaaafamba-fambaexikarhika vona.Hikuvainsinyawanawulowutiviwakaleswaku Xikwembuhintumbulukowaxonaxiamukelalava titsongahatakaNaswonarixakaravanhurirhandzalava tiyimiselekekutitsongahataekavona.’

39Leswihosiyikombisekekuamukelakayonaeka nhlamuloleyi,yivutiseun’wana,leswakuyingaaka njhanihindlelaleyimiakoyayonayingatatshama endzhakukayona?

40Kutaniahlamulaxivutisolexinge,‘Lokoswivumbiwa swayenaaswirihimpimolowukulunilowutlakukeke, lerovavahlalerivaswitsetselelahikwalahokakusasekaka swona,nilokoangasitshamaahlongolaun’wanawalava endlakamintirhoyotanonaswonaangasitshamaa sindzisavan’wanaleswakuvatirhelaswilavekoswayena handlekohakeriwa

41HikuxiyandlelaleyiXikwembuxiwunyikakarixaka ravanhuhayona,xivanyikarihanyonivuswikotibya mianakanyonitinyikotin’wanahinkwato,yenahibyakwe ufanelekulandzelaxikombisoxaYenahikutlherisela vanhuhakeloyantirhowavonawotikaHikuvaimintirho leyiendliwakahikululamaleyitshamakankarhi hinkwawo!

42Hosiyivulaleswakuwanunaloyinayenauhlamule kahle,avutisawavukhumeaku:“Xanamihandzuya vutlhariiyini?

43Hilokoahlamulaaku:‘Munhuufaneleatitivaleswaku angaendlanganchumuwobihanaswonaufaneleahanya vutomibyayenaentiyisweni.Tanihileswikuhumakaeka leswi,WenaHosiyamatimba,ntsakolowukulunikutiya kamoya-xiviriniripfumeloleritiyekeekaXikwembuswi kukulalokoufumamfumowawenahikuchava Xikwembu’

44Lokovatwanhlamulohinkwavovahuwelelahiritoleri tlakukeke,endzhakukasweswohosihintsakolowukuluyi sungulakunwarihanyoravona

45Hisikuleritlhandlamakankhuvowulandzelendlela leyifanakaniyaminkarhileyihundzeke,naswonaloko nkarhiwufikahosiyiyaemahlweniyivutisavaendzilava

saleke,yikuekawosungula:‘Xanamunhuanga tisirhelelanjhaniekakutikukumuxa?

46Kutaniahlamulaaku,‘Lokoahlayisakuringana naswonaatsundzukaminkarhihinkwayoleswakuimunhu lafumakavanhu.NaswonaXikwembuxitisalava tikukumuxaka,xitlakusalavarhulekenilava titsongahataka!

47Hosiyivulavulanayenahimusa,yivutisaloyia landzelaka:“Imaniloyimunhuafanelekeahlawula leswakuvavavatsundzuxivayena?”

48Hilokoahlamulaaku:‘Lavaringetiwekeetimhakenito talanaswonavahlayisakarirhandzuleringa pfanganisiwangikiekayenanikuhlanganyelaeka mboyamelowayenan’winiNaswonaXikwembuxi tikombisaekalavafanelekeleswakumakumulawama fikeleriwa.’

49Hosiyin’widzunisa,yivutisayin’wanayiku:“Hiyihi rifuwolerilavekakangopfuekahosi?”

50Uhlamurileaku:‘Vanghananirirhandzuravanhulava avafumaka,hikuvahileswihikutirhisaleswixibohoxa kunavelalokunenexiendliwakalexingahambanisiwiki NaswonaiXikwembulexitiyisekisakaleswakuleswiswi ngaendlekahikupfumelelananikunavelakawena’

51Hosiyin’widzunisa,yivutisaun’wana:“Xana xikongomeloxakuvulavulaiyini?Naswonaahlamulaa ku,‘Kukhorwisaloyiulwakanayenahikun’wikomba swihoxoswayenaekavuthulerihlelekekekahlera minjhekanjhekisano.

52Hikuvahindlelaleyi,utahlulamutwiwawena,kunga rihikun’wikaneta,kambehikun’widzunisahi xikongomeloxon’wikhorwisa.Naswonaimatimbaya Xikwembulahakukhorwisakuendliwaka’

53Hosiyivuleleswakuyinyikilenhlamuloleyinene, kutaniyivutisayin’wana,xanayingahanyanjhanihi xinghananatinxakatotalatohambanaletivumbekevaaki vamfumowayona?

54‘Hikuendlaxiphemulexifanelekeekaun’wanani un’wana,’ahlamula,‘nikutekakululamatanihi mukongomisiwawena,hilahauendlakahakonasweswihi kupfuniwahikutwisisalokuXikwembuxikunyikaka kona’

55Hosiyitsakisiwehinhlamuloleyi,kutaniyivutisa yin’wanayiku:‘Xanamunhuufaneleaxanisekaehansika swiyimoswihi?’

56‘Ekamakhombolamawelakavanghanavahina,’u hlamurile,‘lokohivonaleswakumatekankarhiwoleha naswonaamalulamisiwiKuanakanyaakuhipfumeleli kuvilelahikwalahokalavafekenilavantshunxiwekeeka vubihi,kambevanhuhinkwavovavilelahikwalahoka vonahikuvavaanakanyantsenahivonavininiku vuyeriwakavonaHimatimbayaXikwembuntsenalaha hingabalekelavubihihinkwabyo!

57Hosiyivulaleswakuyinyikilenhlamuloleyifaneleke, kutaniyivutisayin’wana:“Xanandhumayilahlekanjhani?

58Kutaniahlamulaaku,‘Lokokutikukumuxaniku titshembalokungapimiwangikiswivanimatimba,kuva nikutsongahatiwanikulahlekeriwahindhuma.Hikuva XikwembuiHosiyandhumahinkwayonaswonaxiri nyikalahaxilavakakona’

59Hosiyitiyisekisanhlamulo,yivutisaloyialandzeleke: “Vanhuvafanelevatinyiketelaekamani?”

60‘Ekalava,’ahlamula,‘lavakutirhelakahikunavela lokunenekungarihikuchavakumbekutitsakisa,va ehleketahikuvuyeriwakavonantsenaHikuvaxin’wanai xikombisoxarirhandzu,lexin’wanaimfunghowaku navelakubihanikutirhelankarhi.

61Hikuvamunhuloyiatshamakaalangutelekuvuyeriwa kayena,imuxengiembilwiniKambeukumarirhandzura vanhuhinkwavolavauvafumakahikupfuniwahi xitsundzuxolexinenelexiXikwembuxikunyikakaxona’

62Hosiyivulaleswakuyihlamulehivutlhari,yivutisa yin’wanayiku:“Iyinilexihlayisakamfumowu hlayisekile?”

63Kutaniahlamulaxivutisolexinge,‘Tivoneleniku anakanyakahariemahlwenileswakukungaendliwi vubihihilavavekiwekeexikhundlhenixavulawuri ehenhlakavanhu,naswonaleswiuswiendlaminkarhi hinkwayohikupfuniwahiXikwembulexikuhlohlotelaka hikuavanyisalokukulu’

64Hosiyivulavulemaritoyokhutazaekayona,yivutisa yin’wana,yiku,Iyinilexihlayisakakutlangelaniku xiximiwa?

65Kutaniahlamulaaku,‘Vunene,hikuvahibyona muvumbiwaswiendloleswinene,naswonahibyonavubihi byilovisiwa,hambileswiukombisakavukulukumbabya vumunhuekahinkwavohinyikoleyiXikwembuximi nyikakayona’

66Hosihimusayiamukerilenhlamulokutaniyivutisaya vukhume-n’we(tanihileswiakurinavambirhilava tlulakamakumenkombo),xanahinkarhiwanyimpiyinga hlayisanjhanikurhulakamoya-xiviri?

67Kutaniahlamulaaku,‘Hikutsundzukaleswakuanga endlangaswobihaekaun’wanawavafumiwavayena,ni leswakuhinkwavovatan’wilwelahikutlherisela mimpfunoleyivayikumeke,hikutivaleswakuhambiloko volahlekeriwahivutomibyavona,utakhathalelalava titshegekehivonaHikuvaawupfukiutsandzekileku rihiselaekawihinawihi--kunitimbilutamusaleti Xikwembuxikuhuhutelekehatona’

68Hosiyivahoxemavokohiritoleritlakukekeyi vulavulanavonahimusaswineneiviyinwankarhiwo lehawamatiekarihanyoraun’wananaun’wana,yi tinyiketelakutiphina,yitlhelayihumesavunghanabyo hananaswinenenantsakoekavaendzivayona.

NDZIMAYA10

SwivutisonitinhlamuloswiyaemahlweniKukombisa ndlelaleyitindhunatavuthutifaneleketihlawuriwaha yonaLeswimunhuafanelekekutsakeriwanaswiphiqo swin’wanaswavutomibyasikunasikuleswingantiyiso namuntlhakufananamalembeya2000lamahundzeke Tindzimana15-17titivekahikubumabumelamintlangoya mintlangoTindzimana21-22tihlamuselavutlharibyaku hlawulamuungamerikumbekuvanihosi

1Hisikuravunkombokuendliwemalunghiselelo lamakuluswinene,naswonavan’wanavotalaavarikona vahumaemitiniyohambana-hambana(exikarhikavonaa kurinivayimerivotala)

2Lokokuhumelelankarhi,hosiyivutisewosungulaeka lavaavangasivutisiwaswivutiso,leswakuyinga papalatanjhanikukanganyisiwahikuanakanyaloku hoxeke?

3Kutaniahlamulaaku,‘Hikuxiyaxivulavuri,nchumu lowuvulavuriwakanimhakaleyikuburiwakahayona,ni hikutlhelaavutisaswivutisoleswifanakaendzhakuka nkarhiwokarhihiswivumbekoswohambana-hambana. Kambekuvanimianakanyoleyixalamukekenikukotaku vumbavuavanyisilebyineneemhakeniyin’wanani yin’wanaiyin’wanayatinyikoletinenetaXikwembu, naswonaunayona,WenaHosi.’

4Hosiyibamavokohiritoleritlakukekekutaniyivutisa yin’wanayiku,Hayinivanhuvotalavangasitshamava vanimahanyelolamanene?

5Uhlamuleaku:‘Hikuva,vanhuhinkwavohi ntumbulukoavatikhominaswonavarhandzakutitsakisa. Hikwalaho,kupfukakupfumalekakavululamini ndhambiyamakwangaMukhuvawavuneneixihingaeka lavatinyiketelekeekavutomibyantsakohikuvawuva lerisakutsakelakutikhomanikululamaHikuvai Xikwembulexingan’winiwaswiloleswi’

6Hosiyivulaleswakuyihlamulekahle,yivutisayiku: “Tihositifaneletiyingisayini?”Kutaniaku,‘Milawu, leswakuhimilawuyolulamayitavuyiselavutomibya vanhu.Hambileswiwenahimahanyeloyotanohiku yingisaxilerisoxaXikwembuutihlayiselekexitsundzuxo lexingaheriki’

7Hosiyivulaleswakuwanunaloyinayenauvulavule kahle,kutaniavutisaloyialandzelaka:“Hifanelehiveka vamanivalawuri?”

SAhlamulaaku:‘Hinkwavolavavengakavubihi,niku tekelelamahanyeloyan'wina,vaendlahikululama leswakuvahlayisandhumaleyineneminkarhihinkwayo' Hikuvaleswiuswiendlaka,WenaHosiyamatimba,’aku, ‘naswonaiXikwembulexikunyikekeharhiyakululama’ 9Hosiyibumabumelenhlamulohiritoleritlakukeke kutaniyilangutawanunaloyialandzelekeyiku,‘Ivamani lavahifanelekehivekavatirhela-mfumovamavuthu?’

10Kutaniahlamuselaaku,‘Lavavanganixivindziniku lulamanilavakarhatekakangopfuhikuhlayisekaka vavanunavavonakurinikuhlulahikuvekavutomibya vonaekhombyenihikuhatlisaHikuvatanihileswi Xikwembuxiendlakakahleekavanhuhinkwavo,nawena hikuxitekelelaumupfuniwavanhuhinkwavolavauva fumaka’

11Hosiyivulaleswakuyihlamulekahle,yivutisa yin’wanayiku:“Imunhuloyiafanelekekutsakeriwa?

12Hilokoahlamulaaku:‘Munhuloyianganindhumani rifuwonimatimbanaswonaanganimoya-xivirilowu ringanakanawonahinkwawoWenahiwexeukombisahi swiendloswawenaleswakuufanelekaswineneku tsakeriwahimpfunowaXikwembulexikuendlakau khathalelaswiloleswi’

113Hosiyikombisakuamukelakayona,yikueka yin'wana:‘Timhakatihiletitihositifanelekekutinyikela nkarhiwotala?’

14Kutaniahlamulaaku,‘Kuhlayanikudyondza tirhekhodotamaendzoyaximfumo,lamatsariwekehiku kombetelaekamimfumoyohambana-hambana,hi xikongomeloxopfuxetanikuhlayisavanhulava fumiwakaNaswonahintirhowotanoufikeleleku vangamalokungasitshamakakutshineleriwahivan’wana, himpfunowaXikwembulexihetisisakakunavelakawena hinkwako’

15Hosiyivulavulehikuhisekaniwanunaloyikutaniyi vutisaun’wana,xanamunhuufaneleatikarhatanjhanihi tiawaratayenatakuwisanikutihungasa?

16Kutaniahlamulaaku,‘Kuhlalelamintlanguyoleyo leyingatlangiwakahindlelaleyifanelekenikuveka emahlwenikamahloyamunhuswifanisoleswitekiweke evuton’winiiviswitlangiwahixindzhutinihikuxiximeka swavuyerisanaswonaswafanela.

17Hikuvakunikuakakokarhilokungakumiwakahambi kuriekavuhungasilebyi,hikuvahakanyingidyondzo yin’wanaleyinavetisiwakayidyondzisiwahitimhakaleti ngarikitankokaswinenetavutomiKambehiku titolovetahindlelaleyifanelekeswineneekaswiendloswa wenahinkwaswo,ukombiseleswakuumutiviwafilosofi naswonauxiximiwahiXikwembuhikwalahokavunene byawena.’

18Hosiyitsakisiwahimaritolawayahakuvuriweke,yi kuekawanunawavunhungu:“Xanamunhuufaneleku tikhomanjhanieminkhubyeni?

19Kutaniahlamulaaku,‘Ufanelekuvitanavavanuna lavadyondzekekeetlhelwenirawenanilavakotakakuku nyikaswitsundzuxoleswipfunakamalunghananitimhaka tamfumowawenanivutomibyavanhulavauvafumaka (hikuvaawukumanganhloko-mhakaleyifanelekekumbe leyidyondzisakakutlulaleyi)tanihileswivavanunavo tanovarhandzekakaekaXikwembuhikuvavalete mianakanyoyavonakuanakanyisisahitinhloko-mhaka letitlakukekeswinene--hilahahakunenenawenau tiendlakahakona,kusukelaswiendloswawena hinkwaswoswikongomisiwahiXikwembu’

20Hikutsakisiwahinhlamuloleyi,hosiyivutisamunhu loyialandzeleke:“Iyinilexingaswineneekavanhu? Leswakumuaka-tikowalexihundleniufaneleaendliwa hosiehenhlakavonakumbexirhoxandyanguwavuhosi?

21Ahlamulaaku:‘Loyiangalonenehintumbuluko Hikuvatihosiletihumakaekarixakaravuhosihakanyingi tinitihanyinaswonativanitihanyiekavanhuvatona. Naswonaleswiengetelekekeswitanoekavan’wanava lavavapfukekeekaswiyimoswavaakivalexihundleni, lavaendzhakukohlangananivubihinikurhwalaxiphemu xavonaxavusweti,lokovafumamintshunguva hundzukakavarinitihanyikutlulavafumivatihanyilava ngachavikiXikwembu.

22Kambe,hilahandzivulekehakona,ntumbuluko lowunenelowuleteriwekekahlewaswikotakufuma, naswonauhosileyikulu,kungaringopfuhileswiu humelelakaekuvangamenikavulawuribyawenani rifuworawenakambeematshan’weniyasweswo hikwalahokaleswiutlulakavanhuhinkwavohitintswalo nikupfunavanhu,hikukhensaXikwembulexiku nyikeketimfaneloleti’

23Hosiyihetenkarhinyanayirikarhiyidzunisawanuna loyiiviyivutisayohetelelaekahinkwaswoyiku,Hiwihi kuhumelelalokukuluekufumenikamfumo?

24Hilokoahlamulaaku:‘Leswakuvafumiwavatshama varinikurhula,nileswakuvululamibyihatlabyiendliwa lokokurinitimholovo.’

25Vuyelolebyibyifikeleriwahinkucetelowamufumi, lokoarimunhuloyiavengakavubihinikurhandza leswinenenaswonaanyikelamatimbayakweekuponiseni kavutomibyavanhu,tanihileswiutekakakupfumaleka kavululamikurixivumbekoxobihaswinenexavubihi

naswonahivulawuribyawenalebyilulamekeutiendlele ndhumaleyingafiki,tanihileswiXikwembuxikunyikaka mianakanyoleyitengekenileyingathyakisiwangikihi vubihibyihinabyihi.’

26Lokoayima,kuphokotelamavokolokukulunihi ntsakokuringanankarhiwolehaLokoriyimahosiyiteka xinweloyinyikatostikuxiximavayenivayonahinkwavo nimaritolawavamavuleke.

27Lokoagimetaaku:“Ndzikumevuyelolebyikulueka vukonabyawena”Ndzivuyeriwileswinenehikuhlayisa kavutlharilokuundzinyikekekonahikukombetelaeka vutshilabyofuma’

28Kutanialerisaleswakuun’wananiun’wanawavonaa nyikeriwatitalentatinharhutasilivhere,kutaniahlawula un’wanawamahlongayakweleswakuanyiketamali yoleyo.

29Hinkarhiwun’wehinkwavovahuwelelavaamukela, kutaninkhuvowuhundzukaxivandlaxantsako,lokohosi yirikarhiyitinyiketelaekankhuvolowuhambetaka.

NDZIMAYA11

Kukumanhlamuseloekastenographyyakhale,vona Ndzimana7Vuhundzuluxeribyiyisiwakuamukeriwa naswonabyiamukeriwatanihilebyihlayiweke,naswona (Ndzimana23)vhotileyitlakukekeyampfumeleloya tekiwayirhwariwehivun’we

1Ndzitsalenkarhiwolehanaswonandzifanelendzi navelakurivaleriwakawena,Filocrates

2Ndzihlamarisiwengopfuhivavanunalavanindlelaleyi hikuhatlisavanyikeketinhlamuloletihakuneneatilava nkarhiwolehaleswakutikunguhata

3Hikuvahambileswimuvutisiaaanakanyisiseswinenehi xivutisoxin’wananixin’wanaxokarhi,lavahlamulakahi kulandzelelanaavalunghekeletinhlamulotavonata swivutisohinkarhiwun’wenaswonahindlelayoleyoava vonakaekaminanilekahinkwavolavaavarikona naswonangopfu-ngopfuekavativivafilosofivafaneleku tsakeriwa

4Naswonandziehleketaleswakumhakaleyiyitavonaka yingatshembisiekalavangatahlayaxitlhokovetseloxa minaenkarhinilowutaka

5Kambeaswifanelangakuvulavulahindlelaleyihoxeke timhakaletirhekhodiwekeekatibukutakhaletamanina mani

6Naswonaaswingatavaswineneleswakundzitlula nawuemhakeniyofananileyiNdzivulaxitorihilahaxi humelelekehakona,hiripfalondzipapalataxihoxoxihina xihi

7Ndzitsakisiwengopfuhimatimbayamaritoyavona, lerovandziendlematshalatshalayovulavurisananilava ntirhowavonaakurikutsalarhekhodoyahinkwaswo leswihumelelekeekavayingiserivalevuhosininile minkhubyeni

8Hikuvaimukhuva,hilahamiswitivakahakona,ku sukelalokohosiyisungulakuendlabindzukufikela enkarhinilowuyingatawisaleswakuyitawisa,leswaku kutsariwarhekhodoyamaritoyayonahinkwawoni swiendloswayonakungalunghiselelolerinenengopfu nileripfunaka.

9Hikuvahisikulerilandzelakakuhlayiwatimineteta swiendlonimaritoyasikulerihundzeke,bindzuringasi

sungula,naswonalokokuvenikungatshamiseki,mhaka yilulamisiwaxikan’we-kan’we.

10Hikwalaho,hilahaswivuriwekehakona,ndzikume rungulalerikongomekeekatirhekhodotamaninamani, naswonandziveketimhakahikulandzelelanaloku faneleketanihileswindziswitivakaleswakuuhisekelaku kumarungulaleripfunakakufikelakwihi

11EndzhakukamasikumanharhuDemetriyoateka vavanunavolavokutaniahundzahirirhanguralwandle lerilehekeswitediyaswankombo,ayaexihlaleni,a tsemakanyabulohoayaeswifundzheniswale n’walungwiniswaFaro

12Kwalahouvahlengeleteendlwini,leyiakiweke eribuweniralwandle,leyisasekekeswinenenaswonayiri exiyin’wenilexingarikinavanhu,kutaniavarhamba leswakuvaendlantirhowohundzuluxela,tanihileswi hinkwaswoleswiavaswilavahixikongomeloxexoaswi vekiwileekavona

13Hilokovasungulakutirhavapimanisavuyelobyavona byohlayanyananikuendlaleswakuvapfumelelana, naswonaxin’wananixin’wanalexivapfumelelanakaha xonaaxikopiwahindlelaleyifanelekeehansika nkongomisowaDemetriyo

14Nhlengeletanoyitekankarhikufikelahiawaraya vukaye;endzhakukaleswivantshunxiwileleswakuva tirhelaswilavekoswavonaswanyama

15Hinkwaswoleswiavaswilavaaswiva lunghiseleriwilehixikaloxavulovolovo.Kuengetelaeka leswiDorotheusaaendlamalunghiselelolamafanakaeka vonasikunasikutanihileswiaswiendleriwahosihi yoxe--hikuvaxisweswoaalerisiwehihosi.

16SikunimixoavahumelelaeXivaveni,kutaniendzhaku kolosahosiayitlhelelaendhawiniyakavona

17KutanihilahaVayudahinkwavovatolovelekehakona, vahlambamavokoelwandlevakhongelaekaXikwembu ivivatinyiketelaekuhlayeninikuhundzuluxelandzimana yokarhileyiavatshembisiwileekayona,kutanindziva vutisaxivutisolexinge,“Hayinivahlambamavokova ngasikhongela?

18Vahlamuselaleswakuakurixikombisoxaleswakua vaendlangaswobiha(hikuvamuxakawun’wanani wun’wanawantirhowuendliwahimavoko)tanihileswihi ndlelayavonayokwetsimaniyokwetsimavatekaka xin’wananixin’wanatanihixifanisoxakululamani ntiyiso

19Hilahasendzivulekehakona,avahlanganasikunisiku endhawinileyiayitsakisahikwalahokakurhulaniku vangamakayonanaswonaavatinyiketelaentirhweniwa vona

20Swiendlekilehixiweloleswakuntirhowa vuhundzuluxeriwuhetiwahimasikuyamakume-nkombombirhi,ongehilokoleswiswihleleriwehixikongomelo lexivekiweke

21Lokontirhowuhetiwile,Demetriyoahlengeletavaaki vaVayudaendhawinileyikuhundzuluxeriwekeekayona, kutaniayihlayelahinkwavo,emahlwenika vahundzuluxeri,lavavaamukeriwekeswinenenihivanhu, hikwalahokamimpfunoleyikululeyivavanyikekeyona 22NayenavadzuniseDemetriyohimandlamambirhi,va n’wikhutazaleswakuatsalanawuhinkwawonikunyikela kopiekavarhangerivavona

23Endzhakukalokotibukutihlayiwile,vapristani vakulukumbavavahundzuluxerinintlawawaVayudani varhangerivavanhuvayimavaku,tanihileswi vuhundzuluxerilebyinenenilebyikwetsimakanilebyi kongomekebyiendliweke,aswifanerileleswakubyi tshamahilahaabyirihakonanaswonaakufanelangaku endliwakucincaekabyona

24Lokontlawahinkwawowukombisakuamukelaka wona,awuvalerisaleswakuvavulandzhukanohikuya himukhuvawavonaekamaninamaniloyiangataendla kucincakwihinakwihikumbehikuengetelanchumu kumbekucincahindlelayihinayihimaritowahinawahi lamatsariwekekumbekutshikanchumuwihinawihi.

25Leriakurixitsundzuxoxavutlhariswinenexotiyiseka leswakubukuleyiyingahlayisiwankarhihinkwawolowu takayingacinci.

26Lokomhakaleyiyivikiwileekahosi,yitsakileswinene, hikuvaayivonaongekunguleriyivumbekeriendliwile hikuhlayiseka.

27Bukuhinkwayoyihlayeriwayenakutaniahlamarisiwa swinenehimoyawamunyikiwanawu

28KutaniakuekaDemetriyo,‘Swiendlekisakuyini leswakukuhavaniun’wewavan’wamatimukumbe ‘vatlhokovetseriloyiatshamekeaehleketaleswakuswi fanerilekukombetelaekakuhumelelakotanoloku hlamarisaka?’

29Ahlamulaaku:‘Hikuvanawuwakwetsimanaswona wuhumaekaXikwembu.Naswonavan’wanavalavava vumbekexikongomeloxolangutananaswonavabiwehi Xikwembunaswonahikwalahovatshikexikongomeloxa vona.’

30UvuleleswakuutweekaTheopompusleswakuu hlongoriwileemiehleketweniyayenakutlulamasikuya makumenharhuhikuvaaakunguhatekunghenisa ematin’winiyayenaswin’wanaswaswiendlakaloleswi humakaekavuhundzuluxeribyakhalenilebyinga tshembekikibyanawuhindlelayokarhi.

31Lokoahorilekatsongo,akombelaXikwembuleswaku xin’wivekaerivalenileswakuhayinikhomboleririn’wi wela.

32Kutaniapaluxiwaekayenaenorhweni,leswaku hikwalahokakulavakutivalokungapfunikinchumuaa navelakuhundziselamintiyisoyokwetsimaekavanhu lavatolovelekeke,nileswakulokoatshikautatlhelaava nirihanyolerinene

33Nakambendzitwileemilon’winiyaTheodektes, un’wanawavatlhokovetserilavakhomisakagome, leswakulokoarikusuhinocincaswiendlakaloswin’wana leswirhekhodiwekeebukwinileyileswakuswiva yin’wanayamintlanguyayena,ukhumbekilehivuvabyi byamahloyamahlohamambirhi

34Lokoaxiyaxivangelolexiendlekeleswakukhombo leririn’wiwela,akhongelaekaXikwembumasikuyotala naswonaendzhakukasweswouvuyisiwile

35Nakonaendzhakukaloko,hosi,tanihileswisendzi vuleke,yiamukerilenhlamuseloyaDemetriyoekayinhla leyi,yiendlilexichavokutaniyilerisaleswakukutekeriwa enhlokweniswinenetibuku,nileswakutirindziwahi ndlelayokwetsima

36Kutaniakhutazavahundzuluxerileswakuvan’wi endzelankarhinankarhiendzhakukalokovatlhelele

eYudiya,hikuvaaswilulamile,uvuleleswakusweswia vatlheriselaekaya.

37Kambelokovavuya,aavatekatanihivanghana,hi lahaswilulamekehakona,naswonaavakumatinyikoleti fuwekeekayena.

38Uleriseleswakukuendliwamalunghiseleloyaleswaku vatlhelelaekaya,naswonauvakhomehindlelayobiha swinene.

39Anyikaun’wananiun’wanawavonatinguvutinharhu tamuxakalowunenengopfu,titalentatimbirhitansuku, bodoyaletlheloleyitikakatalentayin’we,fanichara hinkwayoyaswituluswinharhu

+40ArhumelaEliyazaraswituluswakhumeleswingani milengeyasilivhereniswitirhohinkwaswoleswilavekaka, nguvuyaletlheloleyidurhakatitalentata30,tinguvuta khume,taxivunguvunguniharhiyosaseka,niswiphemu swadzanaswantsembyanilowulukiwekewosaseka swinene,niswibyaniswibyaniswibyaswimbirhiswa nsukuleswakuswinyiketeriwaekaXikwembu.

41Atlhelaan’wikhutazahipapilaleswakulokokurini un’wanawavavanunalavaatsakelakakutlhelelaekayena, angan’wisiveli.

42Hikuvaaaswitekakurilunghelolerikulukutiphinahi vanhuvotanolavadyondzekeke,naswonaaatsakelaku tinyiketelarifuworakweekavonakuriniswiloleswinga pfunikinchumu

43NakonasweswiFilocrates,unaxitorilexihelelekehi kulandzaxitshembisoxamina.

44Ndziehleketaleswakuukumantsakolowukulueka timhakaletikutlulamatsalwayavativivamintsheketo

45Hikuvamitinyiketelekudyondzaswiloleswinga vuyerisakamoya-xiviri,naswonamihetankarhiwotala ekaswonaNdzitaringetakuhlamuselaswiendlakalo swin’wanaswihinaswihileswifanelekekurhekhodiwa, leswakuhikuswikambisisautakumahakeloyalehenhla swineneyakuhisekakawena

Turn static files into dynamic content formats.

Create a flipbook
Issuu converts static files into: digital portfolios, online yearbooks, online catalogs, digital photo albums and more. Sign up and create your flipbook.