Ku horisiwa ka Munhu wa Gadarene Matewu 8:28-34 28 Loko a fika etlhelo lerin’wana etikweni ra Vagergese, ku hlangana na yena vambirhi lava nga ni mademona, va huma emasirheni, va ri ni tihanyi swinene, lerova ku nga vi na munhu loyi a hundzaka hi ndlela yoleyo. 29 Kutani va huwelela va ku: “Hi na mhaka yini na wena Yesu, N’wana wa Xikwembu?” xana u tile laha ku ta hi xanisa nkarhi wu nga si fika? 30 A ku ri ekule swinene na vona, ntlhambi wa tinguluve to tala wu ri karhi wu dya. 31 Hiloko mademona ma n’wi kombela, ma ku: “Loko u hi hlongola, hi pfumelele hi ya entlhambini wa tinguluve.” 32 A ku ka vona: “ Fambani.” Kuteloko va huma, va nghena entlhambini wa tinguluve, kutani waswivo, ntlhambi hinkwawo wa tinguluve wu tsutsumela elwandle, wu lova ematini. 33 Lava va rindzaka va baleka, va nghena emutini, va vulavula hinkwaswo ni leswi humeleleke eka lava nga ni madimona. 34 Kutani waswivo, muti hinkwawo wu huma wu ya hlangana na Yesu, kutani loko va n’wi vona, va n’wi kombela leswaku a suka etindhawini ta vona.
Marka 5:1-20 1 Kutani va pela entsungeni wa lwandle, etikweni ra Vagadara. 2 Loko a huma ebyatsweni, xikan’we-kan’we ku hlangana ni wanuna loyi a nga ni moya wa thyaka a huma emasirheni. 3 Loyi a a tshama exikarhi ka masirha; naswona a ku na munhu loyi a nga n'wi boha, hambi ku ri hi tinketana. 4 Hikuva a a tshamela ku bohiwa hi tintambhu ni tinketana, ni tinketana a a handzuriwa hi yena, ni tintambhu ti tshoveka ti va swiphemu-phemu; 5 Minkarhi hinkwayo, vusiku ni nhlikanhi, a a ri etintshaveni ni le masirheni, a ri karhi a rila, a titsemeta hi maribye. 6 Kambe loko a vona Yesu a ri ekule, a tsutsuma a ya n’wi gandzela. 1
Ku horisiwa ka Munhu wa Gadarene
7 Kutani a huwelela hi rito leri tlakukeke, a ku: “Xana ndzi na mhaka yini na wena Yesu, N’wana wa Xikwembu xa le henhla-henhla?” Ndzi ku hlambanya hi Xikwembu, leswaku u nga ndzi xanisi. 8 Hikuva a ku eka yena: “ Huma eka munhu loyi, wena moya wa thyaka.” 9 A n’wi vutisa a ku: “ Vito ra wena i mani?” A hlamula, a ku: “Vito ra mina ndzi Vuthu, hikuva hi tele.” 10 Hiloko a n’wi kombela ngopfu leswaku a nga va hlongoli ehandle ka tiko. 11 Kutani ekusuhi ni tintshava a ku ri ni ntlhambi lowukulu wa tinguluve lowu a wu ri karhi wu dya. 12 Madimona hinkwawo ma n’wi kombela, ma ku: “Hi rhumele eka tinguluve leswaku hi nghena eka tona.” 13 Hi ku hatlisa Yesu a va pfumelela. Mimoya ya thyaka yi huma, yi nghena eka tinguluve, kutani ntlhambi wu tsutsuma hi matimba wu ya elwandle, (a wu ri kwalomu ka 2 000;) wu pfaleriwa elwandle. 14 Kutani lava risaka tinguluve va baleka, va ya swi byela emutini ni le tindhawini ta le makaya. Kutani va huma va ya vona leswaku i yini lexi endliweke. 15 Kutani va ta eka Yesu, va vona loyi a a ri ni Diyavulosi, a ri ni vuthu ra nyimpi, a tshamile, a ambale swiambalo, a ri ni mianakanyo leyinene. 16 Lava va swi voneke va va byela ndlela leyi swi humeleleke ha yona eka loyi a a ri ni Diyavulosi ni le ka tinguluve. 17 Kutani va sungula ku n’wi khongela leswaku a suka ematikweni ya vona. 18 Loko a nghena ebyatsweni, loyi a a ri ni Diyavulosi a n’wi khongela leswaku a va na yena. 19 Kambe Yesu a nga n'wi pfumelelanga, kambe a ku eka yena: “ Famba ekaya eka vanghana va wena, u va byela leswi Hosi yi ku endleleke swilo leswikulu, yi ku twela vusiwana.” 20 Kutani a famba, a sungula ku twarisa eDekapoli hi leswi Yesu a n’wi endleleke swona, kutani vanhu hinkwavo va hlamala.
Luka 8:26-39 26 Kutani va fika etikweni ra Vagadara, leri langutaneke na Galeliya. 27 Loko a huma etikweni, a hlangana na yena a huma emutini, wanuna un’wana loyi a a ri ni mademona nkarhi wo leha, a nga ambalanga swiambalo, a nga tshama endlwini yin’wana ni yin’wana, kambe emasirheni. 28 Loko a vona Yesu, a huwelela, a khinsama emahlweni ka yena, hi rito leri tlakukeke a ku: “Xana ndzi endla yini na wena Yesu, N’wana wa Xikwembu xa le henhla-henhla?” Ndza ku kombela, u nga ndzi xanisi. 29 (Hikuva a a lerisile moya wa thyaka leswaku wu huma eka wanuna loyi. Hikuva minkarhi yo tala a wu n’wi khomile, a bohiwa hi tinketana ni tintambhu, a tshova tintambhu, a hlongoriwa hi Diyavulosi emananga). 30 Yesu a n'wi vutisa, a ku: “ Vito ra wena i mani? A ku: “Vuthu ra nyimpi, hikuva mademona yo tala a ma nghene eka yena.” 31 Kutani va n’wi kombela leswaku a nga va lerisi ku huma va ya evuentweni. 32 A ku ri ni ntlhambi wa tinguluve to tala leti a ti ri karhi ti dya entshaveni, kutani ti n’wi kombela leswaku a ti pfumelela ku nghena eka tona. Naswona u va xanisekile. 33 Kutani mademona ma huma eka munhu loyi, ma nghena eka tinguluve, kutani ntlhambi wu tsutsuma hi matimba wu rhelela endhawini leyi nga ni swiganga wu nghena etiveni, wu pfaleka. 34 Loko vahlayisi va vona va vona leswi endlekeke, va baleka, va ya va byela emutini ni le tindhawini ta le makaya. 35 Kutani va huma va ya vona leswi endlekeke; kutani va ta eka Yesu, va kuma wanuna loyi madimona ma sukeke eka yena, a tshamile emilengeni ya Yesu, a ambale swiambalo, a ri ni miehleketo leyinene, kutani va chava.
2
Ku horisiwa ka Munhu wa Gadarene
36 Lava va swi voneke va va byela hi ndlela leyi munhu loyi a a ri ni mademona a hanyisiweke ha yona. 37 Kutani ntshungu hinkwawo wa tiko ra Vagadara va n’wi kombela leswaku a suka eka vona; hikuva va khomiwile hi ku chava lokukulu, kutani a tlhandlukela ebyatsweni, a tlhelela endzhaku. 38 Wanuna loyi madimona ma sukeke eka yena a n'wi kombela leswaku a va na yena, kambe Yesu a n'wi hlongola a ku: 39 Vuya endlwini ya wena, u ya komba swilo leswikulu leswi Xikwembu xi ku endleke swona. Kutani a famba, a twarisa emutini hinkwawo hi swilo leswikulu leswi Yesu a n'wi endleke swona.
Ku Hambanisiwa Ka Tindzimana Hi Tindzimana Mhaka ya ku horisiwa ka wanuna loyi a a ri ni mademona (loyi hakanyingi a vuriwaka Mudemona wa Gadarene ) yi tsariwile eka Tievhangeli tinharhu ta Synoptic: Marka 5:1–20, Luka 8:26–39, na Matewu 8:28–34 . (Xiya: Loko Matewu a boxa vavanuna vambirhi, Marka na Luka ngopfu-ngopfu va kongomisa eka lava nga ni rito kumbe lava nga ni rito lerikulu eka lavambirhi. Ku hambanisiwa loku nga laha hansi ku koka ngopfu eka xitlhokovetselo lexi nga ni vuxokoxoko eka Marka 5 na Luka 8). Xiyenge xa 1: Ku fika na ku hlangana (Marka 5:1–5 / Luka 8:26–29) . Ku tsemakanya ku ya eNsin’wini ya Vamatiko (Marka 5:1 / Luka 8:26): Yesu na vadyondzisiwa va yena va fika eribuweni ra le vuxeni bya Lwandle ra Galeliya, exifundzheni xa Vagadarena/Vageraseni. Leyi i ndzhawu ya Vamatiko (leyi nga riki ya Vayuda), leswi kombisiweke endzhaku hi vukona bya ntlhambi lowukulu wa tinguluve. La hlongoriweke emasirheni (Marka 5:2–3 / Luka 8:27): Hi ku hatlisa loko a kandziya eribuweni, Yesu u hlangana ni wanuna loyi a nga ni moya lowu thyakeke. Luka u xiya leswaku u huma edorobeni ra kwalaho, i nkarhi wo leha a nga ambalanga swiambalo, naswona u tshama exikarhi ka masirha (masirha) lama tsemiweke hi maribye—ndhawu leyi nga basangiki hi nkhuvo naswona yi fambisanaka ni rifu. Ku Tihambanisa Hi Ku Helela Ni Matimba Lama Tlulaka Ya Munhu (Marka 5:3–4 / Luka 8:29): Khale ka vaaki a va ringeta ku n’wi hlula hi ku tirhisa tinketana ni tintangu ta nsimbi, kambe u swi tseme hi ku phindha-phindha. A ku nga ri na munhu loyi a a ri ni matimba yo n’wi lawula. Ku xanisiwa loku ti onhaka (Marka 5:5): Nhlikanhi ni vusiku, wanuna loyi u famba-famba emasirheni ni le switsungeni leswi rhendzeleke, a ri karhi a rila ni ku titsema hi maribye yo kariha. Leswi swi kombisa ku onha, ku tihambanisa ka ntshikilelo wa mademona. Xiyenge xa 2: Ku lwisana na ku lemuka (Marka 5:6–8 / Luka 8:28) . Ku tsutsumela evugandzerini (Marka 5:6 / Luka 8:28): Loko a vona Yesu a ri ekule, wanuna loyi u tsutsumela eka Yena. Ematshan’weni yo hlasela Yesu, u wela ehansi emahlweni ka Yena hi ku titsongahata, a xiya vulawuri lebyi tlakukeke. Ku Huwelela ka Madimona (Marka 5:7 / Luka 8:28): Hi ku susumetiwa hi swivumbiwa leswi nga endzeni ka yena, wanuna loyi u huwelela hi rito lerikulu: " Xana ndzi na mhaka yini na wena,
3
Ku horisiwa ka Munhu wa Gadarene
Yesu, wena N'wana wa Xikwembu lexi tlakukeke ngopfu? " U kombela Yesu leswaku a nga n'wi xanisi, a xiya ku kwetsima ka Yesu ka le henhla tanihi nxungeto wo kongoma eka ntirho wa vona. Xileriso xo Suka (Marka 5:8 / Luka 8:29): Marka u hlamusela leswaku Yesu se a a lerisile moya wa thyaka leswaku wu huma eka wanuna loyi, hi yona mhaka leyi mademona ma angula hi ku chava na ku xaviselana ku tiyimelela. Xiyenge xa 3: "Legion" na Tinguluve (Marka 5:9–13 / Luka 8:30–33) . "Vito ra wena i mani?" (Marka 5:9 / Luka 8:30): Yesu u kombela wanuna loyi vito ra yena leswaku a simeka vuxaka bya yena n’wini ni ku vuyisa vumunhu bya yena lebyi avaneke. Nhlamulo yi paluxa mpimo wa khombo leri: "Vito ra mina i Legion : hikuva hi tele" —vuthu ra Rhoma leri a ri ri ni nhlayo leyi fikaka eka magidi yo hlayanyana ya mimoya. Xikombelo xa ku Rhurhela (Marka 5:10–12 / Luka 8:31–32): Madimona ma kombela Yesu hi ku helela leswaku a nga ma rhumeli ehandle ka xifundzha, kumbe ekheleni. Ematshan’weni ya sweswo, loko va vona ntlhambi lowukulu wa tinguluve ta kwalomu ka 2 000 wu ri karhi wu dya ekusuhi ni le xitsungeni, va kombela mpfumelelo wo nghena eka swiharhi. Ku lovisiwa ka Ntlhambi (Marka 5:13 / Luka 8:33): Yesu u nyika mpfumelelo. Mimoya ya thyaka yi suka eka wanuna yi nghena eka tinguluve. Ntlhambi hinkwawo wu hatlisa wu ya ehansi eribuweni leri nga ni swiganga wu ya eLwandle ra Galeliya ivi wu nwela. Xiyenge xa 4: Ku angula ka Vaaki va Doroba (Marka 5:14–17 / Luka 8:34–37) . Ku baleka ni ku vika (Marka 5:14 / Luka 8:34): Varisi lava chavaka va baleka, va hangalasa mahungu edorobeni ni le makaya. Vanhu va kwalaho va tsutsumela ehandle ku ya vona leswi humeleleke. Munhu la Hundzukeke (Marka 5:15 / Luka 8:35): Loko ntshungu wu fika, wu langutele mpfilumpfilu, kambe ematshan’wini ya sweswo wu kuma khale ka muhlanya a tshamile a miyerile emilengeni ya Yesu. U "ambale , naswona u le miehleketweni ya yena leyinene" . Lexi hlamarisaka, xivono lexi xa ku rhula xi tata vaaki va kwalaho hi ku chava lokukulu hikuva matimba ya Xikwembu ma kavanyete ndhawu ya vona ya vuhlayiseki. Ku ala Yesu (Marka 5:16–17 / Luka 8:36–37): Endzhaku ka loko timbhoni leti swi voneke hi mahlo ti hlamusele ndlela leyi wanuna loyi a hanyisiweke ha yona (ni ndlela leyi tinguluve ti lahlekeke ha yona), vaaki va kwalaho va kombela Yesu leswaku a suka endhawini ya vona hi ku hatlisa . Hi ku chava ku lahlekeriwa kun’wana ka ikhonomi kumbe ku kavanyeteka ka moya, va rhangisa swifuwo swa vona ku tlula vukona bya Muponisi. Xiyenge xa 5: Ku vuyeteriwa na ku rhumeriwa (Marka 5:18–20 / Luka 8:38–39) . Ku Navela Ku Landzelela (Marka 5:18 / Luka 8:38): Loko Yesu a tlhelela ebyatsweni leswaku a famba, wanuna loyi a hanyisiweke u kombela ku famba na yena, a lava ku tshama ekusuhi na Mukutsuri wa yena. Rhurho Lowu Averiweke (Marka 5:19 / Luka 8:39): Yesu u ala xikombelo xa yena xo joyina vadyondzisiwa lava famba-fambaka, a n'wi nyika xikongomelo xo hambana: " Famba ekaya eka
4
Ku horisiwa ka Munhu wa Gadarene
vanghana va wena, u va byela hilaha Hosi yi ku endleleke swilo leswikulu hakona, yi ku twela vusiwana. " Mbhoni eDekapolisi (Marka 5:20 / Luka 8:39): Wanuna loyi wa yingisa, a famba eDekapolisi hinkwayo (xifundzha xa khume ra miti ya Vamatiko) a huwelela swilo leswikulu leswi Yesu a n’wi endleleke swona, a siya vanhu hinkwavo va hlamarile. Wanuna loyi u va murhumiwa wo sungula la humelelaka emisaveni ya Vamatiko.
Swilo swa nkoka leswi tekiwaka eka Xitori Nkoka Wa Moya-xiviri Wun’we: Yesu u tsemakanye mati lama nga ni khombo hi xidzedze ntsena leswaku a ponisa munhu la tshovekeke, la hlongoriweke. Matimba Ehenhla Ka Mpfilumpfilu: Vito ra mademona ("Legion") na lwandle leri pfurhaka (ku suka eka ndzima leyi hundzeke) havumbirhi bya swona swi fanekisela mpfilumpfilu wo hetelela— lowu Yesu a wu hlulaka handle ko endla matshalatshala hi rito rin'we. Material vs. Spiritual Priorities: Va Gadarenes va hlawurile tinguluve ta vona ku tlula Yesu, va kombisa hilaha rifuwo ra misava na ku chava ku cinca swi nga pfala mahlo eka tintswalo.
5