Yefta wa le Giliyadi Vaavanyisi 11 1 Yefta wa Mugiliyadi a a ri nhenha ya matimba, a a ri n'wana wa nghwavava, kutani Giliyadi a tswala Yefta. 2 Nsati wa Giliyadi a n’wi velekela vana va majaha; kutani vana va nsati wa yena va kula, va hlongola Yefta, va ku eka yena: “A wu nge dyi ndzhaka endlwini ya tata wa hina; hikuva u n'wana wa wansati wa muluveri. 3 Kutani Yefta a balekela vamakwavo, a ya tshama etikweni ra Tobo, kutani vavanuna va hava va hlengeletana eka Yefta, va huma na yena. 4 Hi ku famba ka nkarhi, Vaamoni va lwa na Israyele. 5 Kuteloko Vaamoni va lwa na Israyele, vakulukumba va Giliyadi va ya teka Yefta etikweni ra Tobo. 6 Va ku eka Yefta: “Tana u ta va ndhuna ya hina, leswaku hi ta lwa ni Vaamoni.” 7 Yefta a ku eka vakulukumba va Giliyadi: “Xana a mi ndzi venga, mi ndzi hlongola endlwini ya tatana?” naswona hikwalaho ka yini mi tile eka mina sweswi loko mi ri emaxangwini xana? 8 Vakulu va Giliyadi va ku eka Yefta: “Hikokwalaho sweswi hi tlhelela eka wena leswaku u famba na hina, u ya lwa ni vana va Amoni, u va nhloko ya hina ehenhla ka vaaki hinkwavo va Giliyadi.” 9 Yefta a ku eka vakulukumba va Giliyadi: “Loko mi ndzi vuyisa ekaya leswaku ndzi ya lwa ni Vaamoni, kutani Yehovha a va kutsula emahlweni ka mina, xana ndzi ta va nhloko ya n’wina? 10 Kutani vakulukumba va Giliyadi va ku eka Yefta: “Yehovha a va mbhoni exikarhi ka hina, loko hi nga endli tano hi ku ya hi marito ya wena.” 11 Kutani Yefta a famba ni vakulukumba va Giliyadi, vanhu va n’wi veka ndhuna ni ndhuna ya vona, kutani Yefta a vula marito yakwe hinkwawo emahlweni ka Yehovha eMizpa. 12 Kutani Yefta a rhumela varhumiwa eka hosi ya Vaamoni, va ku: “Xana u endla yini na mina, lerova u tile ku ta lwa na mina etikweni ra mina?” 13 Hosi ya Vaamoni yi hlamula varhumiwa va Yefta: “Hikuva Israyele u teke tiko ra mina, loko va huma aEgipta, ku suka eArinoni ku ya fika eYaboko ni le Yordani. 14 Yefta a tlhela a rhumela varhumiwa eka hosi ya Vaamoni. 15 A ku eka yena: “Yefta u te: ‘Israyele a nga yi tekelanga tiko ra Mowabu kumbe tiko ra Vaamoni.
1
Yefta wa le Giliyadi
16 Kambe loko Israyele a huma aEgipta, a famba emananga ku ya fika eLwandle ro Tshwuka, a fika eKadexi; 17 Hiloko Israyele a rhumela varhumiwa eka hosi ya Edomu, va ku: “Ndzi pfumelele ndzi hundza etikweni ra wena, kambe hosi ya Edomu a yi swi yingisanga.” Hi mukhuva wolowo, va rhuma eka hosi ya Mowabu, kambe yi nga pfumeli, kutani Israyele a tshama eKadexi. 18 Kutani va tsemakanya mananga, va rhendzela tiko ra Edomu ni tiko ra Mowabu, va fika evuxeni bya tiko ra Mowabu, va dzima mixaxa etlhelweni lerin’wana ra Arinoni, kambe a va fikanga endzilakaneni wa Mowabu, hikuva Arinoni a ku ri ndzilakana wa Mowabu. 19 Kutani Israyele a rhumela varhumiwa eka Sihoni hosi ya Vaamori, hosi ya Hexiboni; kutani Israyele a ku eka yena: “Hi kombela, hi hundza etikweni ra wena hi ya endhawini ya mina.” 20 Kambe Sihoni a nga tshembanga Israyele leswaku u ta hundza eribuweni ra yena, kambe Sihoni a hlengeleta vanhu va yena hinkwavo, a dzima mixaxa eYahazi, a lwa na Israyele. 21 Yehovha Xikwembu xa Israyele a nyiketa Sihoni ni vanhu vakwe hinkwavo emavokweni ya Israyele, va va hlasela, kutani Israyele a teka tiko hinkwaro ra Vaamori, vaaki va tiko rero. 22 Va teka matiko hinkwawo ya Vaamori, ku sukela eArinoni ku ya fika eYaboko, ni ku sukela emananga ku ya fika eYordani. 23 Kutani Yehovha Xikwembu xa Israyele u hlongole Vaamori emahlweni ka vanhu va yena va Israyele, xana u fanele ku va ndzhaka? 24 Xana a wu nge vi na swona leswi Kemoxi xikwembu xa wena xi ku nyikaka swona? Kutani mani na mani loyi Yehovha Xikwembu xa hina a nga ta hlongola emahlweni ka hina, hi ta va dya. 25 Sweswi xana u antswa ku tlula Balaka n’wana wa Ziporo, hosi ya Mowabu? xana u tshame a lwa na Israyele, kumbe u tshame a lwa na vona, . 26 Loko Israyele a tshame eHexiboni ni miti ya yona, ni le Aroyere ni le mitini ya yona ni le mitini hinkwayo leyi nga ekusuhi ni ribuwa ra Arinoni, ku ringana malembe ya madzana manharhu? hikwalaho ka yini mi nga va tlheriselanga enkarhini wolowo? 27 Hikokwalaho a ndzi ku dyohelanga, kambe wena u ndzi endla swo biha leswaku u lwa na mina: Yehovha Muavanyisi a va muavanyisi namuntlha exikarhi ka Vaisrayele ni Vaamoni. 28 Hambiswiritano, hosi ya Vaamoni a yi ma yingisanga marito ya Yefta lawa yi n’wi rhumeke ha wona. 29 Kutani moya wa Yehovha wu ta ehenhla ka Yefta, a tsemakanya Giliyadi na Manase, a tsemakanya Mizpa wa Giliyadi, a suka eMizpa wa Giliyadi, a tsemakanya eka vana va Amoni. 30 Kutani Yefta a hlambanya xihlambanyo eka Yehovha, a ku: “Loko wo nyiketa vana va Amoni emavokweni ya mina handle ko kavanyeteka; 31 Kutani xin’wana ni xin’wana lexi humaka etinyangweni ta yindlu ya mina ku ta ndzi hlanganisa, loko ndzi vuya hi ku rhula eka vana va Amoni, hakunene xi ta va xa Yehovha, kutani ndzi ta xi nyikela xi va gandzelo ro hisiwa. 32 Hiloko Yefta a ya eka Vaamoni leswaku a ya lwa na vona; kutani Yehovha a va nyiketa emavokweni ya yena. 33 A va dlaya ku suka eArowere ku fikela loko u fika eMiniti, ku nga miti ya 20 ku ya fika erivaleni ra masimu ya vhinya, hi ku dlaya lokukulu swinene. Xisweswo Vaamoni va hluriwa emahlweni ka Vaisraele. 34 Kutani Yefta a fika eMizpa endlwini yakwe, kutani waswivo, n’wana wakwe wa nhwanyana a huma a ta n’wi hlanganisa a ri karhi a n’wi cina, a ri n’wana wakwe a ri yexe; etlhelo ka yena a a nga ri na n’wana wa jaha kumbe wa nhwanyana. 35 Loko a n’wi vona, a handzula swiambalo swakwe, a ku: “Oho, n’wananga!” u ndzi tisile swinene, kutani u un'wana wa lava ndzi karhataka, hikuva ndzi pfule nomu wa mina eka HOSI Xikwembu, kambe a ndzi nge tlheleli endzhaku. 36 Kutani a ku eka yena: “Tatana, loko u pfule nomu wa wena eka Yehovha, ndzi endle hi ku ya hi leswi humeke enon’wini wa wena; hikuva HOSI Xikwembu xi ku rihisela eka valala va wena, vana va Amoni.
2
Yefta wa le Giliyadi
37 Hiloko a ku eka tata wakwe: “A ndzi endleriwe mhaka leyi: ndzi tshikeni ku teka tin’hweti timbirhi leswaku ndzi ta tlhandlukela ni ku rhelela etintshaveni, ndzi rila hi vunhwana bya mina, mina ni vanhu-kulorhi.” 38 A ku: “Famba!” A n'wi hlongola ku ringana tin'hweti timbirhi, a famba ni vanghana va yena, a rila vunhwana bya yena etintshaveni. 39 Endzhaku ka tin’hweti timbirhi, a tlhelela eka tata wakwe, + loyi a endleke na yena hi ku landza xihlambanyo xakwe lexi a xi hlambanyeke, kambe a nga tivanga munhu. Naswona a ku ri mukhuva eIsrayele, . 40 Lembe lembe ni lembe vana va Israyele a va famba va rila n’wana wa Yefta lowa Mugiliyadi masiku ya mune hi lembe.
Vaavanyisi 12 1 Vavanuna va Efrayimi va hlengeletana, va ya en’walungwini, va ku eka Yefta: “Xana u hundze yini ku ya lwa ni Vaamoni, kambe a wu hi vitananga leswaku hi famba na wena?” hi ta ku hisa yindlu ya wena hi ndzilo. 2 Yefta a ku eka vona: “Mina ni vanhu va mina a hi holova ngopfu ni Vaamoni; loko ndzi mi vitana, a mi ndzi kutsulanga emavokweni ya vona. 3 Loko ndzi vona leswaku a mi ndzi kutsulanga, ndzi veka vutomi bya mina emavokweni ya mina, ndzi tsemakanya Vaamoni, kutani Yehovha a va nyiketa emavokweni ya mina. 4 Kutani Yefta a hlengeleta vavanuna hinkwavo va le Giliyadi, a lwa na Efrayimi, vavanuna va Giliyadi va hlasela Efrayimi, hikuva a va ku: “N’wina Vagiliyadi mi balekile va Efrayimi exikarhi ka Vaefrayimi ni le xikarhi ka Vamanase.” 5 Kutani Vagiliyadi va teka miganga ya Yordani emahlweni ka Vaefrayimi, kutani loko Vaefrayimi lava balekeke va ku: “Ndzi pfumelele ndzi tsemakanya; vavanuna va Giliyadi va ku eka yena: “Xana u Muefrayimi xana?” Loko a ku: “E-e; 6 Kutani va ku eka yena: “Vula sweswi Xiboleti, a ku Siboleti, hikuva a nga swi kotanga ku vumba rito lerinene.” Kavaloko va n'wi khoma, va n'wi dlaya emigangeni ya Yordani; 7 Yefta a avanyisa Israyele malembe ya tsevu. Kutani Yefta wa Mugiliyadi a fa, a lahliwa eka wun'wana wa miti ya Giliyadi.
Nhlamuselo Mhaka ya Yefta , leyi kumekaka eka Vaavanyisi Ndzima 11 na 12 ya Bibele ya King James, i yin’wana ya switlhokovetselo swa matimba, leswi rharhanganeke ni leswi khomisaka gome swinene eka Testamente ya Khale. Yi kombisa nhenha ya matimba leyi ariweke hi ndyangu wa yona leyi pfukaka leswaku yi ponisa Israyele, ntsena yi phasiwa hi xihlambanyo lexi khomisaka gome naswona endzhakunyana yi nghenelerile enyimpini yo vava ya xin’wana-manana.
Xiphemu xa 1: Ku hambanisiwa ka Ndzimana hi Ndzimana ya Vaavanyisi Tindzima 11–12 Vaavanyisi Ndzima 11: Ku pfuka ka Yefta ni ku lwisana ka Vaamone 11:1–3 — Ndhavuko wa Yefta ni Vuhlonga Yefta u nghenisiwile tani hi "munhu wa matimba wa vurhena," kambe i n'wana wa nghwavava. Tata wakwe, Giliyadi, u ni vana va majaha lava nga enawini lava hlongolaka Yefta leswaku a nga dyi ndzhaka. Yefta u balekela etikweni ra Tobo, laha ntlawa wa "vavanuna va hava" (lava hlongoriweke
3
Yefta wa le Giliyadi
kumbe vanhu lava nga tirhiki) wu hlengeletanaka wu n'wi rhendzela wu n'wi landzela tanihi murhangeri wa vona. 11:4–11 — Vakulu Va Giliyadi Va Lava Mpfuno Loko Vaamoni va lwa na Israyele, vakulu va le Giliyadi va swi xiya leswaku va lava ndhuna ya masocha. Va famba va ya etikweni ra Tobo va ya kombela Yefta leswaku a va rhangela. Eku sunguleni Yefta u langutane na vona malunghana ni ku ala ka vona enkarhini lowu hundzeke, kambe va pfumelelana leswaku loko o va yisa eku hluleni, u ta va nhloko ya vaaki hinkwavo va le Giliyadi. Va funghile xihlambanyo lexi emahlweni ka HOSI Xikwembu eMizpa. 11:12–28 — Minkanerisano ya Yefta ya Vudiplomati ni ya Ntivo-vukwembu Loko a nga si lwa, Yefta u rhumele varhumiwa eka hosi ya Vaamoni, va vutisa leswaku ha yini va hlasela tiko ra Israyele. Hosi ya Vaamone yi vula leswaku Israyele u teke tiko ra vona loko va huma aEgipta. Yefta u hlamula hi ku tiyimelela hi vuxokoxoko bya matimu na ntivo-vukwembu: Israyele a nga teka misava eka Amoni kumbe Mowabu, kambe eka Sihoni, hosi ya Vaamori, loyi Xikwembu xi n’wi nyiketeke emavokweni ya vona. U tlhontlha mfanelo ya Amoni yo vilela endzhaku ka malembe ya madzana manharhu ya ku lulamisiwa hi ku rhula naswona u tshikela ku avanyisa eka Hosi. Hosi ya Amoni yi honisa rungula leri. 11:29 — Ku Nyikiwa Matimba Ka Moya "Kutani Moya wa HOSI Xikwembu wu ta ehenhla ka Yefta." Hi ku nyikiwa matimba hi Xikwembu, Yefta u fambe eGiliyadi na Manase, a hlengeleta mavuthu, kutani a macha a kongoma eka Vaamoni. 11:30–31 — Xihlambanyo xa Yefta xa Xitshuketa Loko nyimpi yi nga si sungula, Yefta u hlambanyile HOSI Xikwembu: loko Xikwembu xi nyiketa Vaamoni emavokweni ya yena, xin'wana ni xin'wana lexi humaka etinyangweni ta yindlu ya yena ku ta n'wi hlanganisa loko a vuya hi ku rhula, xi ta va xa HOSI Xikwembu, xi ta xi humesa xi va gandzelo ro hisiwa. 11:32–33 — Ku hlula ka Amoni Yefta u ya emahlweni a lwa ni Vaamoni. Hi ku pfuniwa hi Hosi, u va tisela ku hluriwa lokukulu ku tsemakanya miti ya makume mbirhi, a hlula Vaamone emahlweni ka vana va Israele. 11:34–40 — Ku Vuya Ekaya Ka Khombo Ni Ku Hetisisiwa Ka Xihlambanyo Yefta u tlhelele ekaya eMizpa. N’wana wakwe la nga yexe—n’wana wakwe wa nhwanyana—u huma a ta n’wi hlanganisa a ri karhi a cina hi swichayachayana. Hi ku vaviseka hi gome, Yefta u handzule swiambalo swa yena kutani a rila xihlambanyo xa yena, a xiya leswaku a nge swi koti ku xi tlherisela. N’wana wakwe wa nhwanyana u titsongahata hi xivindzi, a kombela tin’hweti timbirhi ntsena leswaku a ya etintshaveni ni vanghana va yena leswaku va ya rila vunhwana bya yena. Endzhaku ka tin’hweti timbirhi, wa vuya, kutani Yefta a hetisisa xihlambanyo xa yena eka yena. Xiendlakalo lexi xi hundzuka ndhavuko wa lembe na lembe laha vana va vanhwanyana va Israyele va n’wi rilaka masiku ya mune lembe na lembe. Vaavanyisi Ndzima 12: Nyimpi ya le Xikarhi ka Matiko na Efrayimi na Vaavanyisi lava landzeleke 12:1–3 — Xivilelo xa Efrayimi Vavanuna lava tikukumuxaka va Efrayimi va hlengeletana kutani va tsemakanya va ya eSafoni, va langutana na Yefta hi vukarhi. Va vilela hi leswaku u ye enyimpini na Amoni handle ko va vitana leswaku va ta pfuna, naswona va xungeta hi ku hisa yindlu ya yena na yena endzeni. Yefta u hlamula
4
Yefta wa le Giliyadi
a ku yena ni vanhu va yena va vitanile mpfuno loko va ri emaxangwini lamakulu, kambe Efrayimi a nga va kutsulanga. 12:4–6 — Nyimpi ya le Xikarhi ka Matiko na Xikambelo xa "Shibboleth". Yefta u hlengeleta vavanuna va Giliyadi, a lwa na Efrayimi, a va hlula. Vagiliyadi va teke tindhawu leti hundzaka eNambyeni wa Yordani. Loko Vaefrayimi lava balekaka va ringeta ku tsemakanya va tlhelela endzhaku, varindzi va va ringa hi ku va kombela ku vula rito leri nge "Xiboleti." Hikuva ririmi ra Vaefrayimi a ri swi koti ku vitana mpfumawulo wa "sh", va wu vitana "Sibboleth." Ku nyikela loku ka ririmi ku va paluxa, leswi endleke leswaku ku dlayiwa Vaefrayimi va 42 000. 12:7 — Rifu Ra Yefta Yefta u avanyisa Israyele ku ringana malembe ya tsevu a nga si fa. U lahliwile eka wun’wana wa miti ya Giliyadi.
Xiphemu xa 2: Tidyondzo ta Nkoka na Matirhiselo ya Vutomi 1. Xikwembu Xi Nga Tirhisa Lava Lahliweke Ni Lava Ariweke Dyondzo: Yefta u hlongoriwile hi ndyangu wa ka vona hikwalaho ka ndhavuko wa yena, hambiswiritano Xikwembu xi n’wi hlawule leswaku a ponisa tiko hinkwaro. Ku tirhisiwa: U nga tshuki u pfumelela nkarhi lowu hundzeke, ndyangu wa ka n’wina kumbe ku ala ka wena hi vanhu swi hlamusela vuswikoti bya wena. Hakanyingi Xikwembu xi tirhisa vanhu lava vaaki va va honisaka kumbe va va tsala leswaku va hetisisa swikongomelo leswi nga tolovelekangiki. 2. Nkoka Wa Nkoka Wa Ku Rindza Marito Ya Wena (Khombo Ra Swihlambanyo Swa Xihatla) . Dyondzo: Yefta u endle xihlambanyo xa xihatla, lexi nga lavekiki hikwalaho ka ku hiseka ka mintlhaveko ni ku karhateka, leswi yiseke eka khombo leri vavisaka ra munhu hi xiyexe. Ku tirhisiwa: Marito ma khoma ntiko lowukulu swinene. Hi fanele hi va ni vuxiyaxiya hi switshembiso swa xihatla, switiviso swa mintlhaveko kumbe ku tinyiketela loku endliweke ehansi ka ntshikilelo. Ripfumelo ra ntiyiso ri tshemba vuhosi bya Xikwembu handle ko ringeta ku "fumbarhela" kumbe ku xaviselana na xona hi ku tirhisa switshembiso swa xihatla (Eklesiasta 5:2,5). 3. Ku Tiva Matimu Ya Wena Ni Ku Yima Eka Ntiyiso Dyondzo: Yefta a a nga ri nhenha ya tihanyi ntsena; a a ri ni vutivi lebyi enteke bya matimu ya Israyele ni ku tirhisana ka Xikwembu hi ntwanano ni matiko lama rhendzeleke. U tirhise vudiplomasi ni ntiyiso wa matimu a nga si tirhisa madzolonga. Ku tirhisiwa: Tiseme hi ntiyiso wa Rito ra Xikwembu ni ntiyiso wa matimu. Ku tiva masungulo ya ripfumelo ra wena swi ku pfumelela ku hlamula vaxopaxopi, ku lulamisa timholovo hi vutlhari ni ku yima u tiyile u lwisana ni swihehlo swa mavunwa.
5
Yefta wa le Giliyadi
4. Muxaka Lowu Lovisaka Wa Ku Tikukumuxa Ni Vuxaka Bya Tinxaka Dyondzo: Vaefrayimi a va susumetiwa hi ku tikukumuxa loku vavisekeke, mavondzo ni ku tikukumuxa ka rixaka, leswi endleke leswaku ku va ni nyimpi ya xin’wana-manana leyi nga twisisekiki leyi koxaka vutomi bya makume ya magidi ya Vaisrayele. Ku tirhisiwa: Ku tikukumuxa ni ku phikizana lokutsongo exikarhi ka vapfumeri (kumbe endzeni ka miganga ni mindyangu) swi onha vun’we ku suka endzeni. Ematshan’weni yo lwela leswaku i mani la kumaka ku dzuneka kumbe ku dzuneka, hi fanele hi rhangisa mfumo wa Xikwembu ni ku seketelana. 5. Switirhisiwa swa Vanhu leswi nga ni Swihoxo ni Tintswalo ta Xikwembu Dyondzo: Yefta u xaxametiwile eHolweni ya Ripfumelo ya Testamente Leyintshwa (Vaheveru 11:32), hambiswiritano vutomi bya yena a byi funghiwe hi swihoxo leswikulu, swiboho swa xihatla, na nyimpi ya tihanyi ya tinxaka. Ku tirhisiwa: Xikwembu xi tirha hi vanhu lava tshovekeke, lava nga hetisekangiki. Loko ku hlawula ka hina ko biha ka ha rhwala vuyelo byo vava bya laha misaveni, tintswalo ta Xikwembu ti nga kutsula mbilu leyi tiyimiseleke, hambiloko mbilu yoleyo yi ri na vuxiyaxiya emakumu.
Yefta eka Testamente Leyintshwa Eka Vaheveru 11 —hakanyingi yi vitaniwa "Holo ya Ripfumelo"—Yefta u kuma ku boxiwa loku nga languteriwangiki ni loku xiximekaka exikarhi ka tinhenha letikulu ni tinhenha ta matimu ya Bibele. Loko hi languta mimbuyelo yo vava na ku nga twisiseki ka mahanyelo loku rhekhodiweke eka xitori xa yena eka Vaavanyisi, ku katsa ka yena eka ndzima leyi ku nyika vutivi lebyikulu bya ndlela leyi Testamente Leyintshwa yi langutaka ripfumelo, tintswalo na ku nga hetiseki ka vanhu. 1. Laha Yefta a Humelelaka kona eka Vaheveru 11 Yefta u boxiwile eka Vaheveru 11:32–34 : "Ndzi ta tlhela ndzi vula yini? hikuva nkarhi a wu ta ndzi tsandzeka ku vula hi Gediyoni, na Baraka, na Samsoni, na Yefta [ Yefta], na Davhida, na Samuwele, na vaprofeta: Lava va hluleke mimfumo hi ripfumelo, va endla ku lulama, va kuma switshembiso, va yimisa milomu ya tinghala, va tima madzolonga ya ndzilo, va balekile emakumu ka." banga, hikwalaho ka ku tsana ri endliwe matimba, ri va ni xivindzi enyimpini, ri hundzuluka ri balekela mavuthu ya vahlapfa." 2. Vutivi bya Nkoka ku suka eka Langutelo ra Testamente Leyintshwa A. Ripfumelo Leri Amukeriweke Exikarhi Ka Vumunhu Lebyi Nga Ni Swihoxo Buku ya Vaavanyisi yi kombisa nkarhi wa ku hohloka ka moya eIsrayele, naswona vutomi bya Yefta a byi nga basa kumbe lebyinene. A a ri n'wana loyi a nga riki enawini, muhlapfa, murhangeri wa "vavanuna va hava," naswona a a ri nhenha leyi endleke xihlambanyo xa xihatla lexi heleke hi khombo. Hambi swi ri tano, Vaheveru 11 a yi xaxameti vakwetsimi hi ku ya hi ku hetiseka ka mahanyelo; yi va xaxameta hi ku ya hi ripfumelo . Mutsari wa Testamente Leyintshwa u honisa ku soriwa ka Yefta eka ntshamisano, ndhavuko wo tika, na magoza yo hoxeka ya munhu hi xiyexe ku kombisa nkarhi lowu a vekeke ku tshemba ka yena eka Xikwembu ku lwela Israyele. Ku bumabumeriwa ka Xikwembu eka Testamente Leyintshwa ku dzime timitsu eka ku tshemba eka xona , ku nga ri ku pfumala xihoxo ka vanhu.
6
Yefta wa le Giliyadi
B. "Eka Ku tsana Va Endliwile Va Tiyile". Vaheveru 11:34 yi katsakanya ntokoto wa vaavanyisi vo tala hi xiga lexi nge: "va tiyisiwile hi ku tsana." Ku tsana ka Yefta: U sungurile tani hi muhlapfa loyi a hlongoriweke hi vamakwavo (Vaavanyisi 11:2) naswona a pfumala rixaka ra ndhavuko, ra xiyimo xa le henhla. Matimba ya Xikwembu: Loko Moya wa Hosi wu ta ehenhla ka yena (Vaavanyisi 11:29), ku pfumala ka yena ka ntumbuluko na vuhlonga bya yena bya ntshamisano swi hundzuriwile vulawuri bya moya na ku kutsuriwa ka masocha. Nhlanganiso wa Testamente Leyintshwa: Leswi swi fambisana hi ku kongoma na ntivovukwembu bya Pawulo eka 2 Vakorinto 12:9 ( "Tintswalo ta mina ti ku enerile: hikuva matimba ya mina ma hetiseka eku tsaneni" ). C. Ripfumelo Leri Kombisiweke Eka Ku Tiyiseka Hi Rito Ni Hi Ntivo-vukwembu Loko Yefta a nga si lwa na Vaamoni, u nghenelerile eka ku cincana ko leha ka vudiplomati loku sekeriweke eka matimu ya Israel (Vaavanyisi 11:12–27). Hi xivindzi u tivise leswaku Hosi Xikwembu xa Israele u nyikile tiko eka vanhu va yena naswona u tiyisisile: "Hosi Muavanyisi a va muavanyisi namuntlha exikarhi ka vana va Israele na vana va Amoni." Ripfumelo ra Yefta ri kombisiwe hi ku khorwiseka ka yena leswaku Xikwembu hi xoxe i Muavanyisi lonkulu ni mufumi ehenhla ka mimfumo ya vanhu . Eka Vaheveru 11:33 , xiphemu lexi xa ripfumelo xi hlamuseriwa tanihi ku hlula mimfumo ni ku va ni vurhena enyimpini . D. Matimba ya Tintswalo ta Ntwanano Ku katsiwa ka swifaniso swo fana na Yefta, Samsoni na Gidiyoni eka Vaheveru 11 swi kombisa nhlokomhaka leyikulu ya Testamente Leyintshwa: Tintswalo to Nkutsulo . Loko ku ponisiwa ni ku amukeriwa hi Xikwembu a swi titshege hi matirhelo lama nga riki na xivati, Yefta a a nga ta va eka nxaxamelo. Ku katsa ka yena ku kombetela emahlweni eka rungula ra Evhangeli—leswaku Xikwembu xi tirha hi vanhu lava tshovekeke, lava nga ni mpfilumpfilu ni lava nga hetisekangiki lava hundzukelaka eka xona hi ku titshega.
7
Yefta wa le Giliyadi
3. Ku pimanisa Xitlhokovetselo xa Testamente ya Khale na Nkatsakanyo wa Testamente Leyintshwa Nkoka wa Testamente ya Khale (Vaavanyisi 11–12) .
Nkoka wa Testamente Leyintshwa (Vaheveru 11) .
Historical & Human Reality: Xiyimo xa ku hlongoriwa, vudiplomasi byo tika, xihlambanyo xa xihatla, ku lahlekeriwa loku khomisaka gome, ku lwisana ka vaaki.
Ntiyiso wa Moya: Ku hlula hi ku tshembana, ku hlula ku tsana, ku titshega hi matimba ya Xikwembu.
Ntshikelelo: Ku rharhangana ka vanhu ni mpfilumpfilu wa nguva ya tinyimba ta Israyele.
Ntshikelelo: Matimba ya Xikwembu lama tirhaka hi ripfumelo ra xiviri eka swiyimo swo tika.
Dyondzo: Vuyelo lebyi nga languteriwangiki bya marito ya vuphukuphuku ni mafambiselo ya vanhu lama tshovekeke.
Dyondzo: Ku xiximiwa loku nga heriki loku nyikiwaka lava tshembaka Xikwembu leswaku xi ta lwa tinyimpi ta vona.
Ku Tirhisa Vutomi ku suka eka Langutelo ra Testamente Leyintshwa Xikwembu A Xi Ku Hlamuseli Hi Swihoxo Swa Wena Swo Biha Swinene: Yefta u tsundzukiwa eka Testamente Leyintshwa hikwalaho ka ripfumelo ra yena eka matimba ya Xikwembu yo ntshunxa, ku nga ri hi xihlambanyo xa yena xo vava xa xihatla. Eka Kriste, ndzhaka ya wena yi vumbiwa hi ripfumelo na tintswalo ta Xikwembu, ku nga ri swihoxo swa wena swa nkarhi lowu hundzeke. Ripfumelo Ra Tirha Eminkarhini Leyi nga Hetisekangiki: Yefta u hanye enkarhini wa mahanyelo lama nga ni mpfilumpfilu, hambiswiritano a a ha tshemba Xikwembu. A wu lavi ndhawu leyi hetisekeke leswaku u kombisa ripfumelo ra xiviri. Tinyiketele eka Mukutsuri, Hayi Xitirho Ntsena: Ku katsa ka Yefta eka Vaheveru 11 ku kombetela lokukulu eka Xikwembu—Nhenha ya ntiyiso ya Bibele leyi nyikaka vanhu lava tsaneke matimba yo hetisisa switshembiso swa xona.
8