Hana Mana wa Samuwele 1 Samuwele 1 1 A ku ri ni wanuna un’wana wa le Ramathaimsofimi, wa le ntshaveni ya Efrayimi, vito ra yena a ku ri Elkana, n’wana wa Yerohama, n’wana wa Elihu, n’wana wa Tohu, n’wana wa Zufu, Muefurati. 2 A a ri ni vasati vambirhi; vito ra un'wana a ku ri Hana, kasi lerin'wana a ku ri Penina, kutani Penina a ri na vana, kambe Hana a nga ri na vana. 3 Wanuna loyi a a huma emutini wa ka vona lembe ni lembe ku ya gandzela ni ku gandzela Yehovha wa mavuthu eXilo. Vana vambirhi va Eli, Hofini na Finiyasi, vaprista va Yehovha, a va ri kona. 4 Loko ku fika nkarhi lowu Elkana a nyikelaka gandzelo ha wona, a nyika Penina nsati wakwe ni vana va yena hinkwavo va majaha ni va vanhwanyana. 5 Kambe Hana a nyikela xiavelo lexi faneleke; hikuva a a rhandza Hana, kambe Yehovha a a pfale khwiri ra yena. 6 Nala wa yena a n’wi hlundzukisa, a n’wi hlundzukisa, hikuva Yehovha a a pfale khwiri rakwe. 7 Kukotisa leswi a a endla tano lembe na lembe, loko a tlhandlukela endlwini ya Yehovha, a n’wi hlundzukisa; hikwalaho a rila, a nga dyi. 8 Kutani Elkana nuna wakwe a ku eka yena: “Hana, ha yini u rila?” naswona hikwalaho ka yini u nga dyi xana? naswona hikwalaho ka yini mbilu ya wena yi vaviseka? xana a ndzi antswi eka wena ku tlula vana va khume? 9 Hiloko Hana a pfuka endzhaku ka loko va dyile eXilo, ni loko va nwile. Muprista Eli a a tshamile exitshan'wini lexi nga ekusuhi ni xitshamo xa tempele ya HOSI Xikwembu. 10 Hiloko a hlundzuka, a khongela eka Yehovha, a rila swinene. 11 Hiloko a hlambanya, a ku: “We HOSI ya mavuthu, loko hakunene wo languta ku xaniseka ka nandza wa wena wa xisati, u ndzi tsundzuka, u nga rivali nandza wa wena wa xisati, kambe u nyika nandza wa wena wa xisati n’wana wa xinuna, kutani ndzi ta n’wi nyika Yehovha masiku hinkwawo ya vutomi bya yena, naswona ku nga vi na rivela leri nga ta wela enhlokweni ya yena.” 12 Loko a hambeta a khongela emahlweni ka Yehovha, Eli a fungha nomu wakwe. 13 Hana, u vulavule embilwini ya yena; milomu ya yena ntsena a yi tsekatseka, kambe rito ra yena a ri nga twali, hikwalaho Eli a a ehleketa leswaku u dakwile. 14 Eli a ku eka yena: “U ta dakwa ku fikela rini? susa vhinyo ya wena eka wena.
1
Hana Mana wa Samuwele
15 Hana a hlamula a ku: “E-e, hosi yanga, ndzi wansati wa moya wa gome, a ndzi nwanga vhinyo kumbe swakunwa swa xihoko, kambe ndzi chululele moya-xiviri wa mina emahlweni ka Yehovha.” 16 U nga hlayi nandza wa wena wa xisati tanihi n’wana wa Beliya, hikuva ku fikela sweswi ndzi vulavule hikwalaho ka ku vilela ni gome ra mina ro tala. 17 Kutani Eli a hlamula a ku: “Famba hi ku rhula, Xikwembu xa Israyele xi ku pfumelela xikombelo xa wena lexi u xi kombeleke xona.” 18 Hiloko a ku: “Nandza wa wena wa xisati a a ku tsakerile.” Hiloko wansati a famba, a dya, xikandza xa yena a xi nga ha ri na gome. 19 Va pfuka nimixo swinene, va gandzela Yehovha, va tlhelela endlwini ya vona eRhama, kutani Elkana a tiva Hana nsati wakwe; kutani HOSI Xikwembu xi n'wi tsundzuka. 20 Hikokwalaho, loko nkarhi wu fika endzhaku ka loko Hana a tikile, a veleka n’wana wa jaha, a n’wi thya vito ra Samuwele, a ku: “Hikuva ndzi n’wi kombele eka Yehovha.” 21 Wanuna Elikana ni yindlu yakwe hinkwayo va tlhandlukela ku ya humesela Yehovha gandzelo ra lembe ni lembe ni xihlambanyo xakwe. 22 Kambe Hana a nga tlhandlukanga; hikuva a ku eka nuna wa yena: “A ndzi nge tlhandluki kukondza n'wana a lumuriwa, kutani ndzi ta n'wi tisa, leswaku a ta humelela emahlweni ka HOSI Xikwembu, a tshama kona hilaha ku nga heriki.” 23 Elkana nuna wa yena a ku eka yena: “Endla leswi u vonaka swi ri swinene; tshama u kondza u n'wi lumulela; Yehovha ntsena a tiyisa rito ra yena. Hiloko wansati a tshama, a an'wisa n'wana wa yena kukondza a n'wi lumulela. 24 Kuteloko a n’wi lumurile, a n’wi rhwala a ri ni tihomu tinharhu, ni efa yin’we ya mapa, ni xibya xa vhinyo, a n’wi yisa endlwini ya Yehovha eXilo, kutani n’wana a ha ri ntsongo. 25 Kutani va dlaya nkunzi, va tisa n’wana eka Eli. 26 Kutani a ku: “Oho hosi yanga, tanihi leswi moya-xiviri wa wena wu hanyaka, hosi yanga, hi mina wansati loyi a yime na wena laha, a khongela eka Yehovha.” 27 Ndzi khongelele n’wana loyi; HOSI Xikwembu xi ndzi nyikile xikombelo xa mina lexi ndzi xi kombeleke eka yena. 28 Hikokwalaho ndzi n’wi lombile eka Yehovha; loko a ha hanya, u ta lombiwa Yehovha. Kutani a gandzela Yehovha kwalaho.
1 Samuwele 2 1 Hana a khongela, a ku: “Mbilu ya mina yi tsakile eka Yehovha, rimhondzo ra mina ri tlakukile eka Yehovha; hikuva ndza tsaka hi ku ponisiwa ka wena. 2 A nga kona la kwetsimaka ku fana na Yehovha, hikuva a ku na un'wana handle ka wena, a ku na ribye leri fanaka ni Xikwembu xa hina. 3 U nga ha vulavuli hi ku tikukumuxa ku tlula mpimo; ku tikukumuxa ku nga humi enon'wini wa n'wina, hikuva Yehovha i Xikwembu xa vutivi, kutani swiendlo swi pimiwa hi yena. 4 Matlhari ya tinhenha ma tshovekile, ni lava khunguvanyekaka va boheleriwe hi matimba. 5 Lava a va xurhile, va tihlawulele swakudya; lava a va ri ni ndlala va tshike, lerova la nga riki na ntswamba u velekile nkombo; loyi a nga ni vana vo tala u tsanile. 6 Yehovha wa dlaya, wa hanya, u rhelela esirheni, a yisa ehenhla. 7 HOSI Xikwembu xi endla xisiwana, xi fuwisa, xi tsongahata, xi tlakusa. 8 U pfuxa swisiwana entshurini, a tlakusa mukomberi exihlobyeni xa vulongo, leswaku a va veka exikarhi ka tihosana ni ku va endla ndzhaka ya xiluvelo xa ku vangama, hikuva tiphuphu ta misava i ta Yehovha, u vekile misava ehenhla ka tona. 9 U ta hlayisa milenge ya vakwetsimi va yena, lavo homboloka va ta miyela emunyameni; hikuva a ku na munhu loyi a nga ta hlula hi matimba.
2
Hana Mana wa Samuwele
10 Valala va Yehovha va ta tshoveka; u ta va dzima tilo a huma etilweni, HOSI Xikwembu xi ta avanyisa makumu ya misava; u ta nyika hosi ya yena matimba, a tlakusa rimhondzo ra mutotiwa wa yena.
Nhlamuselo Mhaka ya Hana, leyi kumekaka eka 1 Samuwele ndzima 1 na 2 , i yin’wana ya switlhokovetselo swa matimba swinene swa Bibele leswi vulavulaka hi gome, xikhongelo lexi phikelelaka, ripfumelo ni ku tiyimelela ka Xikwembu.
Xiphemu xa 1: Ku Hluvukisiwa ka Ndzimana hi Ndzimana ya Mhaka ya Hana 1 Samuwele Ndzima 1: Ku vilela, Xikhongelo Ni Xitshembiso Tindzimana 1–2 (Elikana na Vasati va Yena Vambirhi): Mhaka yi pfula hi ku tivisa Elkana, Mulevhi wo huma eNtshaveni ya Efrayimi, na vasati va yena vambirhi: Penina (loyi a a ri na vana) na Hana (loyi a a nga ri na ntswamba). Tindzimana 3–5 (Vugandzeri bya Lembe na Lembe na ku Rhandza): Ndyangu wu famba lembe na lembe ku ya gandzela na ku endla magandzelo eka Hosi ya mavuthu eXilo. Hambileswi Penina a nga na vana, Elkana u nyika Hana "xiphemu lexi faneleke" (kumbe xiphemu lexi phindhiweke kambirhi) hikuva u n'wi rhandza swinene, hambileswi Hosi yi n'wi pfaleke khwiri. Tindzimana 6–8 (Ku hlundzukisiwa ka Penina): Penina u tshamela ku hlekula no hlundzukisa Hana hikwalaho ka ku pfumala ka yena, leswi endlaka leswaku a rila no ala swakudya. Elkana u ringeta ku n'wi chavelela hi marito yo olova ( "Xana a ndzi ku antswi ku tlula vana va khume va majaha?" ), kambe mbilu ya Hana yi tshama yi ri karhi yi tika. Tindzimana 9–11 (Xikhongelo xo Bava xa Hana na Xihlambanyo): Endzhaku ka swakudya eXilo, Hana loyi a nga ni gome lerikulu u pfukile kutani a ya etempeleni. Hi ku rila swinene, u khongela eka HOSI Xikwembu, a endla xihlambanyo: loko Xikwembu xi n'wi nyika n'wana wa xinuna, xi ta n'wi nyiketela eka HOSI masiku hinkwawo ya vutomi bya yena, naswona ku hava xirhabyani lexi nga ta n'wi khumba nhloko. Tindzimana 12–14 (Ku Avanyisa Hi Ndlela Yo Hoxeka Ka Eli): Loko Hana a ya emahlweni a khongela hi ku miyela embilwini ya yena (milomu ya yena ntsena yi tshukatshuka, kambe a ku twali rito), Eli muprista lonkulu u n’wi langutile naswona hi xihoxo u ehleketa leswaku u dakwile, a n’wi byela leswaku a veka vhinyo ya yena ekule. Tindzimana 15–16 (Ku Tiyimelela ka Hana): Hana u lulamisa Eli hi xichavo, a hlamusela leswaku a nga dakwi hi vhinyo, kambe ematshan'wini ya sweswo i "wansati wa moya wa gome" loyi a nga tshama a chulula moya wa yena emahlweni ka Hosi hikwalaho ka ku vilela lokukulu na gome. Tindzimana 17–18 (Nkateko wa Eli na ku Rhula ka Hana): Eli u hlamula hi nkateko: "Famba hi ku rhula: Xikwembu xa Israele xi ku nyika xikombelo xa wena lexi u xi kombeleke xona." Xikandza xa Hana xi cinca hi ku hatlisa; u famba hi ndlela ya yena, a dya, naswona a nga ha ri na gome.
3
Hana Mana wa Samuwele
Tindzimana 19–20 (Ku velekiwa ka Samuwele): Ndyangu wu gandzela hi siku leri landzelaka nimixo ivi wu tlhelela ekaya eRhama. Elkana u tiva Hana nsati wa yena, kutani HOSI Xikwembu xa n'wi tsundzuka. U tika kutani a veleka n'wana wa jaha, a n'wi thya vito ra Samuwele (leswi vulaka "U twe hi Xikwembu"), a ku, "Hikuva ndzi n'wi komberile eka Hosi." Tindzimana 21–23 (Ku Tshama Endzhaku Ku Kondza A Lumuriwa): Loko Elkana a tlhandlukela eXilo eka gandzelo ra lembe na lembe, Hana u tshama ekaya, a tivisa leswaku u ta famba ntsena endzhaku ka loko n’wana a lumuriwile, leswaku a ta kota ku n’wi nyikela hi laha ku nga heriki emahlweni ka Hosi. Elkana u seketela xiboho xa yena. Tindzimana 24–28 (Ku hetisisa Xihlambanyo): Loko Samuwele a lumuriwile, Hana u n’wi tisa endlwini ya Hosi eXilo swin’we ni gandzelo ro hanana (tinkunzi tinharhu, vuswa ni vhinyo). U tsundzuxa Eli hi wansati loyi a yimeke a khongela etlhelo ka yena malembe lama hundzeke, a tivisa leswaku loyi i n’wana loyi a n’wi khongeleke, naswona u n’wi lomba Hosi nkarhi hinkwawo loko a ha hanya.
1 Samuwele Ndzima 2:1–10: Risimu ra Hana ro Nkhensa Tindzimana 1–3 (Ku tsaka hi ku kwetsima ka Xikwembu): Hana u pfurha hi xikhongelo xa vuprofeta xa ku dzunisa. Mbilu ya yena yi tsaka eka Hosi, rimhondzo ra yena ri tlakukile, naswona ri tsaka hi ku ponisiwa ka Yena. U tivisa leswaku a ku na munhu wo kwetsima ku fana na Hosi, kumbe ribye ro fana na Yena. Tindzimana 4–5 (Ku Hundzuriwa ka Swiyimo swa Vanhu): Hana u tlangela vuhosi bya Xikwembu ehenhla ka mafumelo ya vanhu: vurha bya tinhenha byi tshovekile, ku khunguvanyeka ku boheleriwe hi matimba, lava teleke va fanele ku tihlawulela ku kuma xinkwa, naswona la nga riki na nchumu u tswale nkombo kasi yena loyi a a ri ni vana vo tala u karhatekile. Tindzimana 6–8 (Matimba ya Xikwembu Ehenhla ka Vutomi na Rifu): Hosi ya dlaya yi tlhela yi hanya; U tisa ehansi esirheni a tisa ehenhla. U pfuxa swisiwana entshurini, a tlakusa mukomberi exihlobyeni xa vulongo leswaku a va veka exikarhi ka tihosana, hikuva tiphuphu ta misava i ta Yehovha. Tindzimana 9–10 (Ku sirheleriwa ka lavo lulama): Xikwembu xi hlayisa milenge ya vakwetsimi va xona, kambe lavo homboloka va ta miyela emunyameni, hikuva a ku na munhu loyi a nga ta hlula hi matimba. Hosi yi ta avanyisa makumu ya misava yi nyika matimba yi tlakusa rimhondzo ra mutotiwa wa yona.
Xiphemu xa 2: Tidyondzo ta Nkoka na Matirhiselo ya Vutomi 1. Ku Tshembeka lokukulu eXikhongelweni Dyondzo: Hana a nga fihlanga ku vava ka yena endzhaku ka ririmi ra vukhongeri leri nga ni xichavo. U rile swinene, a chulula moya-xiviri wa yena, a veka gome leri nga riki na vuxiyaxiya emahlweni ka Xikwembu. Ku Tirhisa Vutomi: Xikwembu xi hi rhamba ku tisa mintlhaveko ya hina ya ntiyiso—ku vilela, ku vilela, ku hlundzuka ni ku navela—hi ku kongoma eka Xona. A swi bohi leswaku u basisa mintlhaveko ya wena u nga si vulavula ni Xikwembu; U langutana ni gome leri tshembekaka ku antswa ku tlula mani na mani.
4
Hana Mana wa Samuwele
2. Ku Hlula Ku Avanyisa Ni Ku Nga Twisiwi Ka Van’wana Dyondzo: Hambi ku ri murhangeri wa moya (Eli) u avanyise Hana hi ndlela leyi hoxeke, a n’wi hehla hi ku dakwa kasi entiyisweni a a ri eku hlanganyeleni lokukulu ni Xikwembu. Hana a nga rihiselanga kumbe ku kanetana hi ku tiyimelela; hi ku titsongahata ni hi xichavo u hlamusele xiyimo xakwe. Ku Tirhisa Vutomi: Loko vanhu va nga twisisi minsusumeto ya wena, ku lwa kumbe minkarhi yo rhula ya nyimpi ya moya, hlayisa ku rhula ka wena. Hlayisa mianakanyo ya wena eka Xikwembu ematshan’weni yo tilwela eka muxopaxopi un’wana ni un’wana. 3. Ku Tshemba Xikwembu Ku tlula Ku Pfuxeta (Vutshembeki bya Swihlambanyo) . Dyondzo: Leswi Hana a khongeleleke n’wana hi matimba swinene, u hetisisile xitshembiso xa yena, hi ku swi rhandza a nyiketa n’wana wa yena wa jaha loyi a a rindzele nkarhi wo leha entirhweni wa Hosi etempeleni loko se a lumuriwile. Ku Tirhisa Vutomi: Loko Xikwembu xi hlamula swikhongelo swa hina leswi dzikeke, swa olova ku khomelela eka nkateko hi matimba tanihi nchumu wa hina vini. Hana u hi tsundzuxa ku khoma mikateko ya hina hi ku ntshunxeka, hi tsundzuka leswaku hinkwaswo leswi hi swi amukelaka swi huma eka Xikwembu naswona eku heteleleni swi endleriwe ku xi xixima. 4. Ku Hundzula Ku Xaniseka Ku Va Risimu Ra Ku Dzunisa Dyondzo: Mhaka ya Hana yi cinca ku suka eka ku rila hi ku miyela eka Ndzima 1 ku ya eka risimu leri tlakukeke, ra vuprofeta ra ku hlula eka Ndzima 2. Ku kongomisa ka yena ku cincile hi ku helela ku suka eka ku tsongahatiwa ka yena ka nkarhi lowu hundzeke ku ya eka vumunhu byo hetelela na vuhosi bya Xikwembu. Ku Tirhisa Vutomi: Ku vava ku na siku ro hela, kambe vugandzeri bya tiyisela. Loko Xikwembu xi ku tisa eka nguva ya ndzingo kutani xi hlamula xikhongelo lexi u xi rindzeleke khale, a ku hlamule ka wena ku va vumbhoni bya vunene bya xona lebyi khutazaka van’wana. Key Takeaway: Riendzo ra Hana ri hi dyondzisa leswaku a ku na nguva ya ku pfumala ntswamba kumbe ku tsongahatiwa leyi nga ta tshama hilaha ku nga heriki emavokweni ya Xikwembu. U vona lava honisiwaka, u twa swirilo leswi nga vulavuriki swa lava tshovekeke timbilu, naswona u kota ku hundzula ku rila ku va ku cina.
5