Gidiyoni, Munhu wa Matimba wa Vuxiyaxiya Vaavanyisi 6 1 Vana va Israyele va endla leswo biha emahlweni ka Yehovha, kutani Yehovha a va nyiketa emavokweni ya Midiyani malembe ya nkombo. 2 Voko ra Midiyani ri hlula Israyele, hikwalaho ka Vamidiyani vana va Israyele va va endlela makhumbi lama nga etintshaveni ni mabaku ni swisirhelelo. 3 Kuteloko Vaisrayele va byarile, Vamidiyani ni Vaamaleke ni vana va le vuxeni va tlhandluka ku va hlasela; 4 Kutani va dzima mixaxa va lwa na vona, va lovisa swimilani swa misava, kukondza u fika eGaza, va nga siyi Israyele swakudya, hambi ku ri tinyimpfu kumbe tihomu kumbe mbhongolo. 5 Hikuva a va tlhandluka ni swifuwo swa vona ni mintsonga ya vona, va ta ku fana ni tinjiya hi vunyingi; hikuva vona ni tikamela ta vona a va nga hlayiwi, kutani va nghena etikweni ku ya ri lovisa. 6 Kutani Israyele a va evuswetini swinene hikwalaho ka Vamidiyani; Vaisraele va huwelela eka Yehovha. 7 Kuteloko vana va Israyele va huwelela eka Yehovha hikwalaho ka Vamidiyani. 8 Yehovha a rhuma muprofeta eka Vaisrayele, a ku eka vona: “Yehovha Xikwembu xa Israyele u ri: “Ndzi mi humesile eEgipta, ndzi mi humesa endlwini ya vuhlonga; 9 Kutani ndzi mi kutsurile emavokweni ya Vaegipta ni le mavokweni ya hinkwavo lava mi xaniseke, ndzi va hlongola emahlweni ka n’wina, ndzi mi nyika tiko ra vona; 10 Kutani ndzi ku eka n'wina: Hi mina Yehovha Xikwembu xa n'wina; mi nga chavi swikwembu swa Vaamori, lava mi tshamaka etikweni ra vona, kambe a mi yingisanga rito ra mina. 11 Kutani ntsumi ya Yehovha yi ta, yi tshama ehansi ka murhi wa murhi wa murhi lowu nga eOfra, lowu nga wa Yowasi lowa Muabiyeziri, kutani n’wana wakwe Gidiyoni a hula koroni ekusuhi ni xikamela xa vhinyo leswaku a yi tumbeta Vamidiyani. 12 Ntsumi ya Yehovha yi humelela eka yena, yi ku eka yena: “Yehovha u na wena, wena nhenha ya vurhena.” 13 Gidiyoni a ku eka yena: “Oho Hosi yanga, loko Yehovha a ri na hina, hikwalaho ka yini leswi hinkwaswo swi hi humelerile? kutani swi kwihi mahlori ya yena hinkwawo lawa vatata wa hina va hi
1
Gidiyoni, Munhu wa Matimba wa Vuxiyaxiya
byeleke ha wona, va ku: “Xana Yehovha a hi yena a hi humeseke eEgipta?” kambe sweswi HOSI Xikwembu xi hi tshikile, xi hi nyiketa emavokweni ya Vamidiyani. 14 Yehovha a n’wi languta, a ku: “Famba hi matimba lawa, u ta ponisa Israyele emavokweni ya Vamidiyani; 15 A ku eka yena: “Oho Hosi yanga, xana ndzi ta ponisa Israyele hi yini? vonani, ndyangu wa mina i wusiwana eManase, ndzi lontsongo endlwini ya tatana. 16 Yehovha a ku eka yena: “Hakunene ndzi ta va na wena, u ta ba Vamidiyani kukota munhu un’we.” 17 Kutani a ku eka yena: “Loko sweswi ndzi kume tintswalo emahlweni ka wena, ndzi kombe xikombiso xa leswaku u vulavula na mina.” 18 U nga suki lahawani, ndza ku kombela, kukondza ndzi ta eka wena, ndzi humesa nyiko ya mina, ndzi yi veka emahlweni ka wena. A ku: “Ndzi ta tshama kukondza u vuya.” 19 Gidiyoni a nghena, a lunghiselela ximbutana ni swinkwa leswi nga riki na comela swa efa ya mapa, nyama a yi chela exikhwameni, a chela moro embiteni, a wu humesela eka yena ehansi ka murhi wa murhi wa murhi, a wu nyikela. 20 Kutani ntsumi ya Xikwembu yi ku eka yena: “Teka nyama ni swinkwa leswi nga riki na comela, u swi veka ehenhla ka ribye leri, u chela muro wa kona.” Naswona u endle tano. 21 Kutani ntsumi ya Yehovha yi humesa makumu ya nhonga leyi a yi ri evokweni ra yona, yi khumba nyama ni swinkwa leswi nga riki na comela; kutani ndzilo wu pfuka eribyeni, wu hisa nyama ni swinkwa leswi nga riki na comela. Kutani ntsumi ya Yehovha yi suka emahlweni ka yena. 22 Loko Gidiyoni a swi vona leswaku i ntsumi ya Yehovha, Gidiyoni a ku: “Oho Yehovha Xikwembu! hikuva ndzi vone ntsumi ya Yehovha hi langutanile. 23 Yehovha a ku eka yena: “Ku rhula a ku ve na wena; u nga chavi: a wu nge fi. 24 Hiloko Gidiyoni a akela Yehovha alitari kwalaho, a yi thya vito ra Yehovha-xalomu, ku fikela namuntlha ya ha ri eOfra wa Vabiezri. 25 Hi vusiku byebyo Yehovha a ku eka yena: “Teka nkunzi ya tata wa wena, ku nga nkunzi ya vumbirhi ya malembe ya nkombo hi vukhale, u lahlela ehansi alitari ya Bali leyi tata wa wena a nga na yona, u tsema nhova leyi nga ekusuhi na yona. 26 U akela Yehovha Xikwembu xa wena alitari ehenhla ka ribye leri, endhawini leyi hlelekeke, u teka nkunzi ya vumbirhi, u humesa gandzelo ro hisiwa hi tihunyi ta nhova leyi u nga ta yi tsema. 27 Hiloko Gidiyoni a teka vavanuna va khume eka malandza ya yena, a endla hilaha Yehovha a n’wi byeleke hakona, hikuva a a chava ndyangu wa tata wakwe ni vavanuna va muti, lerova a nga swi koti ku swi endla ninhlikanhi, a swi endla nivusiku. 28 Loko vavanuna va muti va pfuka nimixo swinene, va vona alitari ya Bali yi cukumetiwile, ni murhi lowu a wu ri ekusuhi na wona wu tsemiwile, kutani nkunzi ya vumbirhi yi nyikeriwile ehenhla ka alitari leyi akiweke. 29 Va vutisana: “I mani la endleke mhaka leyi? Loko va vutisa, va vutisa, va ku: “Gidiyoni n'wana Yowasi u endlile leswi.” 30 Kutani vavanuna va muti va ku eka Yowasi: “Humesa n’wana wa wena leswaku a fa, hikuva u wise alitari ya Baali, ni leswi a tsemeke nhova leyi a yi ri ekusuhi na yona.” 31 Yowasi a ku eka hinkwavo lava a va yima na yena: “Xana mi ta khongotela Bali?” xana mi ta n'wi ponisa xana? loyi a nga ta n'wi khongotela, a a dlayiwe loko ri ha ri mixo, loko a ri xikwembu, a a tikhombele, hikuva un'wana u lahlele alitari ya yena ehansi. 32 Hikokwalaho hi siku rero a n’wi vitana Yerubali, a ku: “Bali a a n’wi khongele, hikuva u wise alitari yakwe.” 33 Kutani Vamidiyani hinkwavo ni Vaamaleke ni vana va le vuxeni va hlengeletana, va tsemakanya, va dzima mixaxa enkoveni wa Yezriyele. 34 Kambe Moya wa Yehovha wu ta ehenhla ka Gidiyoni, a yimba mhalamhala; kutani Abizere a hlengeletiwa endzhaku ka yena.
2
Gidiyoni, Munhu wa Matimba wa Vuxiyaxiya
35 Hiloko a rhumela varhumiwa etikweni hinkwaro ra Manase; na yena a hlengeletiwile endzhaku ka yena, kutani a rhumela varhumiwa eka Axere, na Zebuloni, na Neftali; kutani va tlhandluka va ta hlangana na vona. 36 Gidiyoni a ku eka Xikwembu: “Loko wo ponisa Israyele hi voko ra mina, hilaha u vuleke hakona. 37 Waswivo, ndzi ta chela voya bya voya ehansi; loko mberha yi ri ehenhla ka voya ntsena, kutani yi omile emisaveni hinkwayo ehandle, ndzi ta swi tiva leswaku u ta ponisa Israele hi voko ra mina, hilaha u vuleke hakona. 38 Hiloko a pfuka nimixo hi siku leri tlhandlamaka, a pfuxa voya bya yena, a pfotlosa mberha eka voya bya kona, ku nga xibya lexi teleke mati. 39 Gidiyoni a ku eka Xikwembu: “Ku hlundzuka ka wena ku nga ndzi hlundzukeli, kutani ndzi ta vulavula kan’we ntsena. sweswi a yi omile ehenhla ka voya ntsena, ni mberha hinkwayo a yi omile. 40 Xikwembu xi endla tano vusiku byebyo, hikuva a ku omile ehenhla ka voya ntsena, naswona a ku ri ni mberha emisaveni hinkwayo.
Vaavanyisi 7 1 Kutani Yerubali, loyi a nga Gidiyoni, ni vanhu hinkwavo lava a va ri na yena, va pfuka nimpundzu swinene, va dzima mixaxa etlhelo ka xihlovo xa Harodi, lerova vuthu ra Vamidiyani ri va en’walungwini wa vona, ekusuhi ni ntshava ya More, enkoveni. 2 Yehovha a ku eka Gidiyoni: “Vanhu lava nga na wena va tele ngopfu lerova ndzi nga nyiketa Vamidiyani emavokweni ya vona, leswaku Israyele a nga tinyungubyisa hi mina, a ku: ‘Voko ra mina ri ndzi ponise. 3 Sweswi famba, mi huwelela etindleveni ta vanhu, mi ku: “Un’wana ni un’wana la chavaka ni ku chava, a a vuye a suka entshaveni ya Giliyadi ka ha ri mixo.” Kutani vanhu va 22 000 va vuya; kutani ku sale khume ra magidi. 4 Yehovha a ku eka Gidiyoni: “Vanhu va ha tele ngopfu; va rhelerile ematini, ndzi ta ku ringa kwalaho, kutani ku ta endleka leswaku loyi ndzi nga ta ku eka yena: “Loyi u ta famba na wena, u ta famba na wena; un'wana ni un'wana loyi ndzi ku byelaka leswaku: “Leswi a swi nge fambi na wena, a nga ka a nga fambi.” 5 Hiloko a yisa vanhu ematini, kutani Yehovha a ku eka Gidiyoni: “Un’wana ni un’wana loyi a khwaxaka mati hi ririmi rakwe ku fana ni mbyana leyi pfotlosaka, u ta n’wi veka a ri yexe; hi ku fanana un’wana ni un’wana la nkhinsameke hi matsolo leswaku a nwa. 6 Nhlayo ya lava a va tswontswa, va veka voko enon’wini wa vona, a va ri vavanuna va madzana manharhu, kambe vanhu lavan’wana hinkwavo a va nkhinsama hi matsolo leswaku va nwa mati. + 7 Yehovha a ku eka Gidiyoni: “Ndzi ta ku ponisa hi vavanuna va madzana manharhu lava lahlekeke, ndzi nyiketa Vamidiyani evokweni ra wena; 8 Hiloko vanhu va teka swakudya ni timhalamhala ta vona, kutani a rhumela Vaisrayele lavan’wana hinkwavo, un’wana ni un’wana entsongeni wakwe, a khoma vavanuna volavo va madzana manharhu; 9 Hi vusiku byebyo, Yehovha a ku eka yena: “Pfuka, u rhelela evuthwini; hikuva ndzi wu nyiketile evokweni ra wena. 10 Kambe loko u chava ku rhelela, famba na Fura nandza wa wena eka vuthu. 11 U ta twa leswi va swi vulaka; kutani endzhaku ka sweswo mavoko ya wena ma ta tiyisiwa ku rhelela eka vuthu. Kutani a rhelela na Fura nandza wa yena ehandle ka masocha lama hlomeke. 12 Vamidiyani ni Vaamaleke ni vana hinkwavo va le vuxeni va etlela enkoveni ku fana ni tinjiya hi vunyingi; tikamela ta vona a ti nga hlayeki, ti fana ni sava leri nga etlhelo ka lwandle. 13 Loko Gidiyoni a fika, waswivo, a ku ri ni wanuna un’wana loyi a byeleke nakulobye norho, a ku: “Waswivo, ndzi lorhe norho, kutani waswivo, khekhe ra xinkwa xa maxalana ri wela eka vuthu ra Midiyani, ri fika entsongeni, a ri ba, ri wa, a ri mbundzumuxa, leswaku tende ri etlela.
3
Gidiyoni, Munhu wa Matimba wa Vuxiyaxiya
14 Nakulobye a hlamula a ku: “Leswi a hi nchumu wun’wana handle ka banga ra Gidiyoni n’wana wa Yowasi, wanuna wa Israyele, hikuva Xikwembu xi nyiketile Midiyani ni mavuthu hinkwawo evokweni ra yena.” 15 Loko Gidiyoni a twa ku hlamuseriwa ka norho ni nhlamuselo ya wona, a gandzela, a tlhelela eka vuthu ra Israyele, a ku: “Pfuka! hikuva Yehovha u nyiketile mavuthu ya Midiyani evokweni ra n'wina. 16 Kutani a avanyisa vavanuna lava va madzana manharhu hi mintlawa yinharhu, a veka mhalamhala evokweni ra un’wana ni un’wana, ni swibya leswi nga riki na nchumu, ni timboni endzeni ka swibya. 17 Kutani a ku eka vona: “Ndzi languteni, mi endla leswi fanaka, kutani loko ndzi fika ehandle ka nxaxa, mi ta endla hilaha ndzi endlaka hakona, na n’wina mi ta endla tano.” 18 Loko ndzi chaya mhalamhala, mina ni hinkwavo lava nga na mina, mi yimba timhalamhala ematlhelo hinkwawo ya mixaxa hinkwayo, mi ku: ‘Banga ra Yehovha ni ra Gidiyoni. 19 Hiloko Gidiyoni ni vavanuna va dzana lava a va ri na yena, va fika ehandle ka nxaxa eku sunguleni ka ku rindza ka le xikarhi; va ha ku veka rindza, kutani va chaya timhalamhala, va tshova swibya leswi a swi ri emavokweni ya vona. 20 Mintlawa leyinharhu yi yimba timhalamhala, yi tshova swibya, yi khome timboni hi mavoko ya yona ya ximatsi, ni timhalamhala emavokweni ya yona ya xinene leswaku yi ta yimba, kutani yi huwelela yi ku: “Banga ra Yehovha ni ra Gidiyoni.” 21 Hiloko un’wana ni un’wana a yima endhawini yakwe ku rhendzela nxaxa, kutani mavuthu hinkwawo ma tsutsuma, ma huwelela, ma baleka. 22 Kutani vanhu va madzana manharhu va chaya timhalamhala, kutani Yehovha a veka banga ra un’wana ni un’wana ku lwa ni munhu-kulobye, ku nga mavuthu hinkwawo, kutani mavuthu ma balekela eBetixita eZererati, ni le ndzilakaneni wa Abelemehola, ku ya fika eTavata. 23 Vavanuna va Israyele va hlengeletana eNeftali ni le Axere ni le Manase hinkwavo, va hlongorisa Vamidiyani. 24 Gidiyoni a rhumela varhumiwa eNtshaveni hinkwayo ya Efrayimi, va ku: “Xikani mi ya lwa ni Vamidiyani, mi teka mati emahlweni ka vona ku ya fika eBetabara ni le Yordani.” Kutani vavanuna hinkwavo va Efrayimi va hlengeletana, va teka mati ma ya fika eBetabara ni le Yordani. 25 Va teka tihosana timbirhi ta Vamidiyani, ku nga Orebe na Zebe; kutani va dlaya Orebe eribyeni ra Orebe, na Zebe va n'wi dlaya exikamelweni xa vhinyo xa Zebe, va hlongorisa Midiyani, va tisa tinhloko ta Orebe na Zebe eGidiyoni entsungeni wa Yordani.
Vaavanyisi 8 1 Vavanuna va Efrayimi va ku eka yena: “Ha yini u hi tirhele hi ndlela leyi, u nga hi vitananga, loko u ya lwa ni Vamidiyani?” Naswona va n’wi tshinya hi matimba. 2 Kutani a ku eka vona: “Xana ndzi endle yini sweswi loko ndzi pimanisa na n’wina?” Xana ku tshovela ka madiriva ya Efrayimi a ku antswa ku tlula ntshovelo wa Abizere? 3 Xikwembu xi nyiketile tihosana ta Midiyani, Orebe na Zebe emavokweni ya n'wina; Kutani vukarhi bya vona byi hungutekile eka yena, loko a vule sweswo. 4 Gidiyoni a fika eYordani, a tsemakanya, yena ni vavanuna va madzana manharhu lava a va ri na yena, va karhele, kambe va ri karhi va va hlongorisa. 5 Kutani a ku eka vavanuna va Sukoti: “Ndzi kombela leswaku mi nyika vanhu lava ndzi landzelaka swinkwa; hikuva va tsanile, kutani ndzi hlongorisa Zeba na Salmuna, tihosi ta Midiyani. 6 Tihosana ta Sukoti ti ku: “Xana mavoko ya Zeba na Salmuna ma le mavokweni ya wena leswaku hi nyika vuthu ra wena xinkwa xana?” 7 Gidiyoni a ku: “Hikokwalaho loko Yehovha a nyiketa Zeba na Salmuna evokweni ra mina, ndzi ta handzula nyama ya n’wina hi mitwa ya le mananga ni hi mitwa.”
4
Gidiyoni, Munhu wa Matimba wa Vuxiyaxiya
8 Kutani a tlhandlukela ePenuwele a ya vulavula na vona hi ndlela leyi fanaka, vavanuna va Penuel va n’wi hlamula hilaha vavanuna va Sukoti va n’wi hlamuleke hakona. 9 A tlhela a vulavula ni vavanuna va Penuwele, a ku: “Loko ndzi vuya hi ku rhula, ndzi ta mbundzumuxa xihondzo lexi.” 10 Zeba na Salmuna a va ri eKarikori, ni mavuthu ya vona, vavanuna va kwalomu ka 15 000, hinkwavo lava seleke eka mavuthu hinkwawo ya vana va le vuxeni, hikuva ku file vavanuna va 120 000 lava hoxaka banga. 11 Gidiyoni a tlhandluka hi ndlela ya lava a va tshama emitsongeni evuxeni bya Noba na Yogbeha, a hlasela masocha, hikuva vuthu a ri sirhelelekile. 12 Loko Zeba na Salmuna va baleka, a va hlongorisa, a teka tihosi timbirhi ta Midiyani, Zeba na Salmuna, a pfilunganya mavuthu hinkwawo. 13 Gidiyoni n’wana wa Yowasi a vuya enyimpini dyambu ri nga si tlhava. 14 Kutani a khoma jaha rin’wana ra vavanuna va Sukoti, ri n’wi vutisa, kutani a n’wi hlamusela tihosana ta Sukoti ni vakulukumba va yona, vavanuna va 67. 15 Kutani a ya eka vavanuna va Sukoti, a ku: “Vonani Zeba na Salmuna, lava mi ndzi rhukaneke na vona, mi ku: ‘Xana mavoko ya Zeba na Salmuna ma le mavokweni ya wena sweswi, leswaku hi nyika vavanuna va wena lava karhaleke xinkwa xana? 16 A teka vakulukumba va muti, ni mitwa ya le mananga ni mitwa, a dyondzisa vavanuna va Sukoti na vona. 17 Hiloko a ba xihondzo xa Penuwele, a dlaya vavanuna va muti. 18 Kutani a ku eka Zeba na Salmuna: “Xana a ku ri vavanuna va njhani lava mi va dlayeke eTabora?” Va hlamula va ku: “Ku fana na wena, va ve tano; un’wana ni un’wana a a fana ni vana va hosi. 19 A ku: “A va ri vamakwerhu va mina, vana va manana; 20 Kutani a ku eka Yetere mativula yakwe: “Pfuka u ya va dlaya.” Kambe jaha leri a ri humesanga banga ra rona, hikuva a ri chava, hikuva a ha ha ri muntshwa. 21 Kutani Zeba na Salmuna va ku: “Pfuka u hi wela, hikuva ku fana ni munhu loyi, matimba yakwe ma tano.” Gidiyoni a pfuka, a dlaya Zeba na Salmuna, a teka swikhaviso leswi a swi ri etinhan'wini ta tikamela ta vona. 22 Kutani vavanuna va Israyele va ku eka Gidiyoni: “Hi fuma, wena ni n’wana wa wena, ni n’wana wa n’wana wa wena, hikuva u hi kutsurile evokweni ra Midiyani.” 23 Gidiyoni a ku eka vona: “A ndzi nge mi fumi, ni n’wana wa mina a nge mi fuma, Yehovha u ta mi fuma.” 24 Gidiyoni a ku eka vona: “Ndzi kombela leswaku mi ndzi nyika un’wana ni un’wana swingwavila swa n’wina.” (Hikuva a va ri ni swingwavila swa nsuku, hikuva a va ri Vaismayele). 25 Va hlamula va ku: “Hi ta va nyika hi ku swi rhandza.” Va andlala nguvu, un'wana ni un'wana a hoxela eka yona swingwavila swa tindleve ta n'wina. 26 Ndzilo wa swingwavila swa nsuku leswi a swi kombeleke a ku ri 1 700 wa tixikele ta nsuku; etlhelo ka swikhaviso, ni tikhola, ni tinguvu ta xivunguvungu leti a ti ambale tihosi ta Midiyani, ni le matlhelo ka tinketana leti a ti ri etinhan'wini ta tikamela ta tona. 27 Gidiyoni a endla efodi ya yona, a yi veka emutini wa ka vona eOfra, kutani Israyele hinkwavo va ya kona va ri karhi va yi endla vunghwavava. 28 Xisweswo Midiyani yi hluriwe emahlweni ka vana va Israyele, lerova va nga ha tlakusi tinhloko ta vona. Kutani tiko a ri rhulile malembe ya 40 enkarhini wa Gidiyoni. 29 Yerubaali n’wana wa Yowasi a ya tshama endlwini yakwe. 30 Gidiyoni a va ni vana va majaha va 60 emirini wakwe lava velekiweke, hikuva a a ri ni vasati vo tala. 31 Ni nsati wa yena lontsongo loyi a a ri eXikeme, na yena a n’wi velekela n’wana wa jaha, loyi a n’wi thyakeke vito ra Abimeleke. 32 Gidiyoni n’wana wa Yowasi a fa a dyuharile swinene, kutani a lahliwa esirheni ra Yowasi tata wakwe, eOfra wa Vabiyezi.
5
Gidiyoni, Munhu wa Matimba wa Vuxiyaxiya
33 Hi ku hatlisa loko Gidiyoni a file, vana va Israyele va tlhelela endzhaku, va endla vunghwavava endzhaku ka Baali, va endla Baalberiti xikwembu xa vona. 34 Vana va Israyele a va nga tsundzuki Yehovha Xikwembu xa vona, loyi a va kutsuleke emavokweni ya valala va vona hinkwavo ematlhelo hinkwawo. 35 Naswona a va kombisanga musa eka yindlu ya Yerubali, ku nga Gidiyoni, hi ku ya hi vunene hinkwabyo lebyi a byi kombiseke Israyele.
Ku Hambanisiwa Ka Tindzimana Hi Tindzimana Mhaka ya Gidiyoni eka Vaavanyisi Ndzima 6 ku ya eka 8 i yin’wana ya timhaka leti khorwisaka swinene eBibeleni. Yi hlamusela hi ta xirhendzevutana xa tiko ra ku xandzuka ni ku tshikileriwa, ku vitaniwa loku nga tsakeriki ni loku chavisaka ka nhenha leyi nga languteriwangiki, ku hlula ka singita ka masocha loku fikeleleriweke hi vavanuna va 300 ntsena ni vuyelo lebyi rharhanganeke bya ku humelela.
Ndzima 6: Ku tshikileriwa, ku vitaniwa ni ku lunghiselela Tindzimana 1–6 (Ku tshikileriwa ka Vamidiyani): Hikwalaho ka leswi Israele a endleke leswo biha emahlweni ka Hosi, Xikwembu xi va nyiketile emavokweni ya Midiyani ku ringana malembe ya nkombo. Vamidiyani, Vaamaleke ni vana va le vuxeni va onhe tiko, va lovisa swibyariwa ni swifuwo, va sindzisa Vaisrayele ku tumbela emigodini, emabakweni ni le tintshaveni. Tindzimana 7–10 (Ku Tshinya ka Vuprofeta): Loko Israyele a huwelela eka Hosi hikwalaho ka Vamidiyani, Xikwembu xi rhumele muprofeta ku ya va tsundzuxa hi tintswalo ta xona—ndlela leyi xi va humeseke ha yona eEgipta ni ku va lerisa leswaku va nga chavi swikwembu swa Vaamori— hambiswiritano a va nga ri yingisanga rito ra xona. Tindzimana 11–16 (Ntsumi ya Hosi ya Humelela): Ntsumi ya Hosi yi ta yi tshama ehansi ka murhi wa ofra, lowu a wu ri wa Yowasi wa Muabiezri. N’wana wakwe, Gidiyoni , a a ri karhi a hula koroni ekusuhi ni xikamelweni xa vhinyo leswaku a yi tumbeta eka Vamidiyani. Ntsumi yi tivise, "Hosi yi na wena, wena wanuna wa matimba wa vurhena." Gidiyoni u kanakanile leswi, a kombetela eka vusweti bya Israyele ni xiyimo xa yena xa le hansi endlwini ya tata wakwe. HOSI Xikwembu xi n'wi tiyisekisa, xi ku: “Hakunene ndzi ta va na wena.” Tindzimana 17–24 (Xikombiso xa ku Amukeriwa): Gidiyoni u kombele xikombiso xo kombisa leswaku hakunene a ku ri Xikwembu lexi vulavulaka, a lunghiselela nyama ni makhekhe lama nga riki na comela. Loko Ntsumi yi khumba gandzelo hi nhloko ya nhonga ya yona, ndzilo wu huma eribyeni wu yi hisa, kutani Ntsumi yi nyamalala. Hi ku lemuka leswaku i mani, Gidiyoni u chave vutomi bya yena, kambe Hosi yi n'wi byerile, "Ku rhula a ku ve na wena; u nga chavi, a wu nge fi." Gidiyoni u ake alitari kwalaho leyi a yi vitaniwa Yehovha-xalomi (Hosi I ku Rhula). Tindzimana 25–32 (Ku lovisiwa ka Alitari ya Bali): Hi vusiku byebyo, Xikwembu xi byele Gidiyoni leswaku a teka nkunzi ya vumbirhi ya tata wa yena a wisa alitari ya tata wa yena eka Baali, a tsema ntanga wa mapulanga (Asherah) etlhelo ka yona. Gidiyoni u endle leswi nivusiku a ri ni malandza ya khume hikwalaho ko chava ndyangu wa ka vona ni vavanuna va muti. Loko a tshuburiwa hi siku leri landzelaka nimixo, vaaki va doroba va kombele rifu ra yena, kambe Yowasi u n'wi sirhelele, a ku, "Xana mi ta kombela Baali?... a a khongele mhaka ya yena n'wini." Hikwalaho ka leswi, Gidiyoni u thyiwile vito ra Yerubaali ("Bali a a n'wi khongele").
6
Gidiyoni, Munhu wa Matimba wa Vuxiyaxiya
Tindzimana 33–35 (Moya wa Xikwembu Wu nyika Gidiyoni Matimba): Vamidiyani na Vaamaleke va hlengeletanile kutani va dzima mixaxa enkoveni wa Yezriele. "Moya wa Hosi wu tile ehenhla ka Gidiyoni" (hi ku kongoma wu n'wi ambexe), kutani a chaya mhalamhala, a hlengeleta tinxaka ta Abiezere, Axere, Zebuloni na Neftali leswaku ti n'wi landzela. Tindzimana 36–40 (Xikombiso xa Voya): Loko a ha lava ku tiyisisiwa, Gidiyoni u kombele Xikwembu xikombiso hi ku tirhisa voya bya voya. Xo sungula, u kombele mberha ntsena eka voya bya voya loko misava yi tshama yi omile; Xikwembu xi swi nyikile. Endzhaku ka sweswo, u kombele leswaku voya byi oma kasi misava yi ri ni mberha; Xikwembu na xona xi endle sweswo.
Ndzima 7: Vuthu Leri Olovisiweke Ni Ku Hlula Midiyani Tindzimana 1–3 (Ku tsemeta Vuthu): Yerubali (Gidiyoni) ni vuthu ra yena va dzime mixaxa ekusuhi ni xihlovo xa Haroda, kasi Vamidiyani a va ri en’walungwini. Xikwembu xi byele Gidiyoni leswaku vanhu a va tele ngopfu , leswaku Israyele a nga tivula ku dzuneka ehenhla ka Xikwembu. Xikwembu xi lerise Gidiyoni leswaku a tivisa leswaku un’wana ni un’wana la chavaka a nga famba. Vavanuna va 22 000 va sukile , va siya 10 000 endzhaku. Tindzimana 4–8 (Ku ringiwa ka Mati): Xikwembu xi vule leswaku ka ha tele ngopfu. U byele Gidiyoni leswaku a va rhelela ematini, laha A nga ta va hambanisa kona. Lava a va rhurhumela mati hi tindzimi ta vona ku fana ni mbyana (vavanuna va 300) a va hambanisiwa. Lava a va khinsama va nwa va rhumeriwe ekaya. Leswi a ku ri ni vavanuna va 300 ntsena, Xikwembu xi tshembise ku nyiketa Midiyani emavokweni ya Gidiyoni. Tindzimana 9–15 (Norho wa Vamidiyani): Vusiku byebyo, Xikwembu xi byele Gidiyoni leswaku a rhelela emixaxeni ya valala hikuva xi yi nyiketile evokweni ra yena. Loko a heleketiwa hi nandza wakwe Fura, Gidiyoni u twe socha ra Mumidiyani ri ri karhi ri byela munghana wa rona norho malunghana ni khekhe ra xinkwa xa maxalana lexi welaka eka vuthu ra Midiyani, ri ba tende lerova ri wa. Socha lerin'wana ri swi hlamuserile: "Leswi a hi nchumu wun'wana handle ka banga ra Gidiyoni... hikuva Xikwembu xi nyiketile Midiyani evokweni ra yena." Hi ku gandzela Xikwembu, Gidiyoni u tlhelele eka vavanuna va yena hi ku tiyiseka. Tindzimana 16–22 (Qhinga ra Mavoni na Swibya): Gidiyoni u avanyise vavanuna lava va 300 hi mintlawa yinharhu. U nyike un’wana ni un’wana mhalamhala, xibya lexi nga riki na nchumu, ni torha (rivoni) endzeni ka xibya . Loko va rhendzele mixaxa nivusiku, va chaya timhalamhala, va tshova swibya, va khoma tithoni emavokweni ya vona ya ximatsi ni timhalamhala emavokweni ya vona ya xinene, va huwelela va ku: “Banga ra Hosi ni ra Gidiyoni.” Ku chava ku khoma mixaxa ya Vamidiyani, kutani HOSI Xikwembu xi veka banga ra munhu un'wana na un'wana ku lwa na munhu-kulobye eka vuthu hinkwaro. Tindzimana 23–25 (Ku hlongorisa): Vavanuna va Israele lava humaka eNeftali, Axere na Manase va hlongorisile Vamidiyani lava a va baleka. Gidiyoni u rhumele varhumiwa ku tsemakanya Ntshava ya Efrayimi leswaku va ya teka mati lama nga emahlweni ka vona eBeta-bara na Yordani, a khoma ni ku dlaya tihosana timbirhi ta Vamidiyani, ku nga Orebe na Zebe , leti tinhloko ta tona va ti vuyiseke eka Gidiyoni.
7
Gidiyoni, Munhu wa Matimba wa Vuxiyaxiya
Ndzima 8: Ku hlongorisa, Minkanerisano ni Vuyelo bya le ndzhaku Tindzimana 1–3 (Xiboho xa Diplomatic na Efrayimi): Vavanuna va Efrayimi va vilerisiwe hi ku vava leswaku a va vitaniwa khale ku ya lwa. Gidiyoni u hlamule hi ku titsongahata ni hi vutlhari a ku: "Xana ndzi endle yini sweswi loko ndzi pimanisiwa na wena? Xana ku tshovela ka madiriva ya Efrayimi a ku antswa ku tlula ntshovelo wa Abizere?" Nhlamulo ya yena yo olova yi tlherisele vukarhi bya vona. Tindzimana 4–9 (Ku ala eSukoti na Penuwele): Gidiyoni ni vavanuna va yena va 300 lava karhaleke va tsemakanye nambu wa Yordani va ri karhi va hlongorisa hi ku hisa tihosi leti saleke ta Vamidiyani, Zeba na Salmuna. Va kombele vakulukumba va Sukoti na Penuwele xinkwa xo phamela masocha lama karhaleke, kambe varhangeri va hlekula Gidiyoni kutani va ala, va vula leswaku a va si khoma tihosi. Gidiyoni u va tsundzuxe leswaku u ta tlhelela a ta va xupula hi mitwa ni mitwa. Tindzimana 10–17 (Ku xupuriwa ni ku khomiwa): Gidiyoni u hlamarisile vuthu ra Vamidiyani leri a ri sele kutani a khoma tihosi Zeba na Salmuna . Loko a vuya, u laya vakulukumba va Sukoti hi ku tirhisa mitwa ni mitwa ya mananga, kutani a hirimuxa xihondzo xa Penuwele a dlaya vavanuna va muti. Tindzimana 18–21 (Makumu ya Tihosi): Gidiyoni u vutisile Zeba na Salmuna leswaku i vavanuna va muxaka muni lava va va dlayeke eTabora, a kuma leswaku i vamakwavo va yena n’wini. U lerise n’wana wakwe wa mativula Yetere leswaku a va dlaya, kambe mufana loyi a a chava hikuva a ha ri muntshwa. Kutani tihosi letimbirhi ti kombela Gidiyoni leswaku a ti ba hi yexe, kutani Gidiyoni a va dlaya, a teka swikhaviso swa n’weti etinhan’wini ta tikamela ta tona. Tindzimana 22–27 (Efodi ya Nsuku na ku Lapseka ka Israele): Israele u ringetile ku endla Gidiyoni na rixaka ra yena va va vafumi va ndzhaka, kambe Gidiyoni u arile hi ku tiya, a tivisa, "Hosi yi ta ku fuma." Hambiswiritano, Gidiyoni u endle xikombelo: leswaku un’wana ni un’wana a n’wi nyika xingwavila xa ndleve eka leswi a swi phangheke. U hlengelete tixikele ta nsuku ta 1 755 kutani a endla efodi , a yi veka emutini wa ka vona wa Ofra. Lexi twisaka ku vava, Vaisrayele hinkwavo va yi hlongorile kwalaho , naswona yi hundzuke ntlhamu eka Gidiyoni ni yindlu ya yena. Tindzimana 28–35 (Rifu ra Gidiyoni ni ku Rivala ka Israyele): Midiyani yi hluriwile, naswona tiko ri ve ni ku wisa ku ringana malembe ya 40 hi nkarhi wa ku hanya ka Gidiyoni. Gidiyoni u file a dyuharile swinene kutani a lahliwa esirheni ra tata wakwe Yowasi. Hi ku hatlisa endzhaku ka rifu ra yena, Vaisrayele va tlhelele eka vuoswi bya moya, va gandzela Bali-beriti naswona va tsandzekile ku kombisa musa eka yindlu ya Yerubali (Gidiyoni) hikwalaho ka leswinene hinkwaswo leswi a swi endleke.
Tidyondzo Ta Nkoka Eka Mhaka Ya Gidiyoni Xikwembu Xi Tirhisa Leswi Nga Kotekiki Ni Leswi Nga Riki: Gidiyoni u sungule ku tumbela hi ku chava naswona u teke rixaka ra yena tanihi leri tsaneke ngopfu eManase. Xikwembu xi hungute vuthu ra xona hi vomu ku suka eka 32 000 ku ya eka 300 ku kombisa leswaku ku hlula ku huma eka matimba ya Xikwembu, ku nga ri matimba ya munhu.
8
Gidiyoni, Munhu wa Matimba wa Vuxiyaxiya
Ku lehisa mbilu hi ku kanakana ka Vanhu: Xikwembu xi hlangane na ku nga sirheleleki lokukulu ka Gidiyoni na swikombelo swa swikombiso (ndzilo na voya) hi ku lehisa mbilu loku nga tshembisiki na tintswalo, hi ku olova xi aka ripfumelo ra xona hi magoza. Vurhangeri Bya Ntiyiso Byi Katsa Ku Titsongahata: Gidiyoni u lawuleke hi laha ku humelelaka tipolitiki ta tinxaka leti nga tsanangiki (a rhurisa Vaefrayimi) naswona u arile hi ku kongoma matimba ya vuhosi, a pfumela leswaku Xikwembu hi xoxe xi fanele ku fuma Israyele. Khombo Ra ku pfumelelana hi ku Humelela: Ku nga khathariseki ku hlula ka yena loku nga tshembisiki, ku tumbuluxiwa ka efodi ya nsuku hi Gidiyoni ku hundzuke ntlhamu wa moya (vugandzeri bya swifaniso) eka ndyangu wa yena ni tiko ra yena, ku kombisa leswaku ku xalamuka ka moya ka laveka hambi ku ri—naswona ngopfu-ngopfu—endzhaku ka ku hlula lokukulu.
9