Debora, Baraka na Yayele Vaavanyisi 4 1 Vana va Israyele va tlhela va endla leswo biha emahlweni ka Yehovha, loko Ehudi a file. 2 Yehovha a va xavisela evokweni ra Yabini hosi ya Kanana, loyi a a fuma eHasora; ndhuna ya vuthu ra yena a ku ri Sisera, loyi a a tshama eHaroxeti wa Vamatiko. 3 Vana va Israyele va huwelela eka Yehovha, hikuva a a ri ni makalichi ya nsimbi ya 900; a xanise Vaisraele hi matimba malembe ya 20. 4 Debora, muprofeta wa xisati, nsati wa Lapidoti, u avanyisa Israyele hi nkarhi wolowo. 5 A a tshama ehansi ka murhi wa ncindzu wa Debora exikarhi ka Rhama na Bethele entshaveni ya Efrayimi, kutani vana va Israyele va tlhandlukela eka yena leswaku va ta avanyisa. 6 Kutani a rhuma vanhu leswaku a vitana Baraka n’wana wa Abinowamu + a huma eKedesnaftali, a ku eka yena: “Xana Yehovha Xikwembu xa Israyele a nga lerisiwanga, a ku: ‘Famba u ya entshaveni ya Taboro, u ya teka vavanuna va 10 000 va vana va Neftali ni va ka Zebuloni? 7 Ndzi ta ku kokela enambyeni wa Kixoni Sisera, ndhuna ya vuthu ra Yabini, ni makalichi yakwe ni vunyingi bya yena; kutani ndzi ta n’wi nyiketa evokweni ra wena. 8 Baraka a ku eka yena: “Loko u famba na mina, ndzi ta famba, kambe loko u nga fambi na mina, a ndzi nge fambi.” 9 A ku: “Hakunene ndzi ta famba na wena; hikuva Yehovha u ta xavisa Sisera evokweni ra wansati. Kutani Debora a pfuka, a famba na Baraka eKedexe. 10 Baraka a vitana Zebuloni na Neftali eKedexi; a tlhandluka a ri ni vavanuna va 10 000 emilengeni ya yena, kutani Debora a tlhandluka na yena. 11 Hebere wa Mukeni, loyi a a ri eka vana va Hobabu mukon’wana wa Muxe, a a tihambanise ni Vakene, a dzima ntsonga wakwe erivaleni ra Zanayimi leri nga ekusuhi na Kedexi. 12 Kutani va byela Sisera leswaku Baraka n’wana wa Abinowamu u tlhandlukele entshaveni ya Tabora. 13 Sisera a hlengeleta makalichi yakwe hinkwawo, makalichi ya nsimbi ya 900, ni vanhu hinkwavo lava a va ri na yena, ku sukela eHaroxeti wa Vamatiko ku ya fika enambyeni wa Kixoni.
1
Debora, Baraka na Yayele
14 Debora a ku eka Baraka: “Pfuka; hikuva hi rona siku leri Yehovha a nyiketeke Sisera evokweni ra wena, xana Yehovha a nga humi emahlweni ka wena xana? Kutani Baraka a rhelela entshaveni ya Taboro, a n'wi landza vavanuna va khume ra magidi. 15 Yehovha a pfilunganya Sisera ni makalichi yakwe hinkwawo ni mavuthu yakwe hinkwawo hi tlhari emahlweni ka Baraka; kutani Sisera a suka eka kalichi ya yena, a baleka hi milenge ya yena. 16 Kambe Baraka a hlongorisa makalichi ni mavuthu ku ya fika eHaroxeti ya Vamatiko, kutani mavuthu hinkwawo ya Sisera ma wa hi banga; naswona a ku nga ha ri na munhu loyi a saleke. 17 Kambe Sisera a balekela entsongeni wa Yaele nsati wa Hebere wa Mukeni, hikuva a ku ri ni ku rhula exikarhi ka Yabini hosi ya Hasoro ni yindlu ya Hebere Mukeni. 18 Yayele a huma a ya hlangana na Sisera, a ku eka yena: “Nghena, hosi yanga, nghena eka mina; u nga chavi. Kuteloko a hundzuluke eka yena entsongeni, a n'wi funengeta hi nguvu. 19 Hiloko a ku eka yena: “Ndzi ndzi nyike matinyana yo nwa; hikuva ndzi ni torha. Kutani a pfula bodlhela ra masi, a n'wi nwa, a n'wi funengeta. 20 A tlhela a ku eka yena: “Yima enyangweni ya ntsonga, ku ta endleka loko munhu a ta a ta ku vutisa, a ku: ‘Xana ku ni munhu laha? leswaku u ta ku: “E-e.” 21 Hiloko Yayele Hebere nsati a teka xipikiri xa ntsonga, a teka hamele hi voko, a ya eka yena hi ku olova, a ba xipikiri emasengeni yakwe, a xi boha ehansi, hikuva a a etlele swinene naswona a a karhele. Hiloko a fa. 22 Loko Baraka a ri karhi a hlongorisa Sisera, Yaele a huma a ya n’wi hlanganisa, a ku eka yena: “Tana, ndzi ta ku komba wanuna loyi u n’wi lavaka.” Kuteloko a nghena entsongeni wa yena, waswivo, Sisera a etlele a file, xipikiri xi ri etintsongeni ta yena. 23 Hi siku rero Xikwembu xi hlula Yabini hosi ya Kanana emahlweni ka vana va Israyele. 24 Voko ra vana va Israyele ri humelela, ri hlula Yabini hosi ya Kanana, kukondza va lovisa Yabini hosi ya Kanana.
Vaavanyisi 5 1 Kutani Debora na Baraka n'wana wa Abinowamu hi siku rero, va yimbelela va ku: 2 Dzunisani Yehovha hikwalaho ka ku rihisela ka Israyele, loko vanhu va tinyiketela hi ku swi rhandza. 3 Yingisani, n'wina tihosi; yingiseni, n'wina tihosana; Mina, mina, ndzi ta yimbelela HOSI Xikwembu; Ndzi ta yimbelela ku dzunisa HOSI Xikwembu xa Israele. 4 HOSI, loko u huma eSeyira, loko u huma ensin'wini ya Edomu, misava yi tsekatseka, matilo ma rhetela, mapapa na wona ma wise mati. 5 Tintshava ti n’oka emahlweni ka Yehovha, Sinayi yoleyo yi n’oka emahlweni ka Yehovha Xikwembu xa Israyele. 6 Emasikwini ya Xamagara n’wana wa Anati, emasikwini ya Yayele, magondzo lamakulu a ma nga ri na munhu naswona vafambi a va famba hi le matlhelo. 7 Vaaki va swimitana va yimile, va yima eIsrayele, ku fikela loko mina Debora ndzi pfuka, ndzi pfuka manana eIsrayele. 8 Va hlawule swikwembu leswintshwa; kutani ku ve ni nyimpi etinyangweni: xana a ku voniwe xitlhangu kumbe fumu exikarhi ka vanhu va 40 000 eIsrayele? 9 Mbilu ya mina yi le ka tindhuna ta Israyele, leti tinyiketeleke hi ku rhandza exikarhi ka vanhu. Mi dzunisa HOSI Xikwembu. 10 Vulavula, n’wina lava khandziyaka timbhongolo to basa, n’wina lava tshamaka eku avanyisiweni, mi famba endleleni. 11 Lava kutsuriweke eka huwa ya vampfampfarhuti va miseve etindhawini to koka mati, va ta yingisa kona swiendlo swo lulama swa Yehovha, ku nga swiendlo swo lulama eka vaaki va swimitana swa yena eIsrayele, kutani vanhu va Yehovha va ta rhelela etinyangweni.
2
Debora, Baraka na Yayele
12 Pfuka, pfuka, Debora: pfuka, pfuka, vula risimu: pfuka, Baraka, u yisa vuhlonga bya wena, n'wana wa Abinowamu. 13 Kutani a endla leswaku loyi a saleke a fuma vakulukumba exikarhi ka vanhu, Yehovha u ndzi endle ndzi fuma tinhenha. 14 Eka Efrayimi a ku ri ni rimitsu ra vona leri lwaka ni Vaamaleke; endzhaku ka wena, Benjamini, exikarhi ka vanhu va wena; eMakiri ku huma tindhuna-nkulu, ni lava khomaka peni ya mutsari va huma eZebuloni. 15 Tihosana ta Isakara a ti ri na Debora; hambi ku ri Isakara, na Baraka, u rhumeriwe enkoveni hi milenge. Eka ku avana ka Rhuveni a ku ri ni miehleketo leyikulu ya timbilu. 16 Ha yini u tshama exikarhi ka swivala swa tinyimpfu, u twa swirilo swa mintlhambi? Eka mavandla ya Rhuveni a ku ri ni ku lavisisa lokukulu ka timbilu. 17 Giliyadi a a tshama entsungeni wa Yordani, naswona hikwalaho ka yini Dani a tshamile eswikepeni? Axere a ya emahlweni a ri eribuweni ra lwandle, a tshama eswiphen’wini swa yena. 18 Zebuloni na Neftali a va ri vanhu lava veke vutomi bya vona ekhombyeni ku fikela eku feni etindhawini leti tlakukeke ta nhova. 19 Tihosi ti ta ti lwa, kutani ti lwa ni tihosi ta Kanana eTaanake ekusuhi ni mati ya Megido; a va nga teki vuyelo bya mali. 20 Va lwa va ri etilweni; tinyeleti etindleleni ta tona ti lwa na Sisera. 21 Nambu wa Kixoni wu va khukhula, nambu wolowo wa khale, nambu wa Kixoni. Wena moyaxiviri wa mina, u kandziye matimba. 22 Kutani tintangu ta tihanci ti tshoveka hi ku tirhisa ti- pransing, ti- pransing ta tinhenha ta tona. 23 Rhukanani Merozi, ku vula ntsumi ya Yehovha, rhukanani vaaki va yona hi ku vava; hikuva a va nga ti pfunanga Yehovha, ku pfuna Yehovha ku lwisana ni tinhenha. 24 Yayele nsati wa Hebere wa Mukeni u ta katekisiwa ku tlula vavasati, u ta katekisiwa ku tlula vavasati entsongeni. 25 A kombela mati, kutani a n’wi nyika masi; u humese botere eka xibya xa vuhosi. 26 A veka voko ra yena exipikiri, ni voko ra yena ra xinene eka hamele ya vatirhi; kutani a ba Sisera hi hamele, a n'wi ba nhloko, loko a n'wi tlhave a tlhela a n'wi tlhava etinhan'wini. 27 A nkhinsama emilengeni ya yena, a wa, a etlela, a nkhinsama emilengeni ya yena, a wa. 28 Mana wa Sisera a languta efasitereni, a huwelela hi rirhangu a ku: “Ha yini kalichi yakwe yi lehe nkarhi wo leha? ha yini ku tshamiseka mavhilwa ya makalichi yakwe? 29 Vavasati va yena vo tlhariha va n'wi hlamula, ina, u tlhele a hlamula eka yena n'wini, . 30 Xana a va hatlisanga? xana a va avanyisanga xiharhi lexi dyaka; eka un'wana ni un'wana nhwanyana kumbe vambirhi; ku ya eka Sisera xiharhi xa mihlovo ya va-divers, xiharhi xa va-divers mihlovo ya needlework, ya va-divers mihlovo ya needlework ematlhelo hamambirhi, hlangana eka tinhamu ta vona lava tekaka swilo leswi phangiweke? 31 We HOSI, valala va wena hinkwavo a va lovile, + kambe lava n’wi rhandzaka a va fana ni dyambu loko ri huma hi matimba ya rona. Kutani tiko ri ve ni ku wisa malembe ya 40.
Nhlamuselo Rungula ra Debora, Baraka na Yayele ri kumeka eka Vaavanyisi tindzima 4 na 5 yi rhekhoda yin’wana ya ku kutsuriwa loku hlamarisaka swinene ka Israyele eka ntshikilelo wa matiko mambe. Yi kandziyisa vuhosi bya Xikwembu, vurhangeri bya xivindzi ni ndlela leyi Xikwembu xi tirhisaka switirho leswi nga languteriwangiki ha yona leswaku xi hetisisa swikongomelo swa xona.
Xiphemu xa 1: Ku hambanisiwa ka Ndzimana hi Ndzimana Vaavanyisi Ndzima 4: Xitlhokovetselo xa ku Kutsuriwa
3
Debora, Baraka na Yayele
Tindzimana 1–3: Xidyoho xa Israele na ku tshikileriwa ka tihanyi Endzhaku ka rifu ra muavanyisi Ehudi, Vaisraele va tlhele va endla swo biha emahlweni ka HOSI Xikwembu. Hikwalaho ka sweswo, Xikwembu xi va nyiketa emavokweni ya Yabini, hosi ya Kanana (loyi a fumaka eHasora), loyi ndhuna ya yona ya masocha ku nga Sisera . Sisera u tshikilela Israyele swinene ku ringana malembe ya makume mbirhi hi ku tirhisa vuthu ra nyimpi leri chavisaka ra makalichi ya nsimbi ya 900 . Vana va Israele va huwelela eka Yehovha va kombela mpfuno. Tindzimana 4–9: Ku vitaniwa ka Debora na Baraka Debora , muprofeta wa xisati tlhelo nsati wa Lapidoti, u avanyisa Israyele hi nkarhi lowu, a tshame ehansi ka murhi wa ncindzu wa Debora. U rhuma ku vitaniwa Baraka n'wana Abinowamu, a humesa xileriso lexi humaka eka Xikwembu: xi ta teka vavanuna va 10 000 va Neftali na Zebuloni eNtshaveni ya Taboro, kutani Xikwembu xi ta koka Sisera ni makalichi ya yena enambyeni wa Kixoni. Baraka u hlamula hi ku ya hi swipimelo a ku: “Loko u famba na mina, ndzi ta famba: kambe loko u nga fambi na mina, a ndzi nge fambi” . Debora u pfumela ku famba, kambe u profeta leswaku riendzo leri a ri nge n’wi tiseli ku xiximiwa ka munhu hi xiyexe , hikuva Hosi yi ta xavisa Sisera evokweni ra wansati. Tindzimana 10–16: Nyimpi ya le Ntshaveni ya Taboro na Kixoni Baraka u vitana Zebuloni na Neftali eKadexi, a hlengeleta valandzeri va 10 000 na Debora a famba na yena. Loko Sisera a twa sweswo, a hlengeleta makalichi ya yena ya nsimbi ya 900 ni masocha yakwe hinkwawo enambyeni wa Kixoni. Debora u byela Baraka leswaku a pfuka, a tivisa a ku: “Xana Yehovha a nga humi emahlweni ka wena?” Baraka u rhangela vavanuna va yena va rhelela entshaveni, kutani HOSI Xikwembu xi pfilunganya (ndlela) Sisera ni vuthu ra yena . Vuthu ra Sisera ri lovisiwa hi ku helela hi banga, a nga siyi munhu a hanya, kasi Sisera u tshika kalichi yakwe kutani a baleka hi milenge. Tindzimana 17–22: Yayele na ku hluriwa ka Sisera Sisera u balekela etendeni ra Yaele , nsati wa Hebere wa Mukeni, hikuva ku ni ku rhula exikarhi ka yindlu ya vuhosi ya Yabini ni ndyangu wa Hebere. Yayele u huma a ya n’wi hlanganisa, a n’wi rhamba leswaku a nghena, kutani a n’wi funengeta. Sisera u kombela mati; ematshan’weni ya sweswo, u n’wi nyika botere (masi lama swekiweke) eka xibya xa vuhosi . Hi ku karhele naswona a tshemba, Sisera u khomiwa hi vurhongo lebyikulu. Hi ku miyela Yayele u teke xipikiri xa tende (xipikiri) ni hamele evokweni rakwe, a ya eka yena hi ku olova, kutani a chayela xipikiri hi le matsolweni yakwe ehansi, a n’wi dlaya hi ku hatlisa. Loko Baraka a fika a n’wi hlongorisa, Yayele u n’wi kombe ndhuna ya nala leyi feke, a hetisisa vuprofeta bya Debora. Tindzimana 23–24: Ku fuma ka Hosi Yabini Hi siku rero, Xikwembu xi hlula Yabini hosi ya Kanana emahlweni ka vana va Israele, kutani voko ra Israele ri humelela, ri n'wi hlula kukondza a lovisiwa. Vaavanyisi Ndzima 5: Risimu ra Debora na Baraka Tindzimana 1–5: Dzunisani Hosi Debora na Baraka va yimbelela risimu ra ku hlula, va dzunisa Xikwembu hikwalaho ka varhangeri va ku tirhandzela ni vanhu lava tiyimiseleke va Israyele. Va tsundzuka vukona bya Xikwembu lebyikulu, lebyi tsekatsekisaka misava loko Xi macha xi suka eSeyira ni le Edomu.
4
Debora, Baraka na Yayele
Tindzimana 6–11: Ku Lovisiwa Ka Israyele Ku Hundzuke Vululami Risimu leri ri tsundzuxa masiku ya munyama ya ntshikilelo loko magondzo lamakulu ya nga ri na munhu naswona vaaki va le mugangeni va tumbele ku kondza Deborah a pfuka "manana eIsrayele" . Yi rhamba vafumi, vaavanyisi, na vaaki va doroba lava tolovelekeke lava hlengeletaneke etindhawini to cheleta ku hlamusela swiendlo swo lulama ni swiendlo swa ku kutsuriwa hi Hosi. Tindzimana 12–18: Tinxaka leti Tiyimiseleke vs. Tinxaka leti Tikhomaka Xirhambo xa ku hlula xi ya eka Barak leswaku a ya rhangela vuhlonga. Risimu leri ri hlamusela hi vuxokoxoko leswaku hi tihi tinyimba leti ti tinyiketeleke hi ku hiseka— Efrayimi, Benjamini, Makiri, Zebuloni, Isakara na Neftali —naswona ri tshinya swinene lava va saleke endzhaku ekusuhi ni swivala swa vona swa tinyimpfu kumbe eribuweni ra lwandle, swo tanihi Rhuveni, Dani na Axere . Tindzimana 19–23: Nyimpi ya Vuako ni Ndzhukano wa Meroz Tihosi ta Kanana ti lwile, kambe "tinyeleti hi tindlela ta tona ti lwile na Sisera" (leswi vulaka ku nghenelela ka Xikwembu, swi nga endleka mpfula ya matimba yi hundzule nambu wa Kixoni wu va ndhambi leyi a yi nga fambi makalichi ya nsimbi). Nambu wa khale wa Kixoni wu khukhule nala. Ku vuriwa ndzhukano wo vava emutini wa Merozi hikuva a va huma "ku pfuna HOSI Xikwembu ku lwisana na tinhenha". Tindzimana 24–27: Ku xixima Xivindzi xa Yayele Yael u tlangeriwa tani hi "ku katekisiwa ehenhla ka vavasati" etendeni. Risimu leri ri hlamusela kahle goza ra yena ra xiboho—ku fikelela hamele ivi a chayela xipikiri enhlokweni ya Sisera, laha a nweleke kutani a wela ehansi a file emilengeni ya yena. Tindzimana 28–30: Xihlekiso xa Mana wa Sisera Vignette leyi hlamarisaka, ya xihlekiso yi cincela eka mana wa Sisera a languta hi fasitere ra yena ra lattice, hi ku vilela a tivutisa leswaku ha yini kalichi ya n’wana wa yena yi nonoka ku vuya. Vavasati va yena vo tlhariha va n’wi chavelela hi ku ehleketa leswaku u avanyisa ntsena leswi phangiweke— vuhlonga ni swilo leswi fuweke leswi lukiweke—a nga swi tivi leswaku se u file. Ndzimana 31: Xikhongelo xo gimeta Risimu leri ri gimeta hi xikhongelo xa matimba: "Hikokwalaho valala va wena hinkwavo a va loviwe, We HOSI, kambe lava va n'wi rhandzaka a va fana ni dyambu loko ri huma hi matimba ya rona." Endzhaku ka ku hlula loku, tiko ri wisa ku ringana malembe ya makume mune .
Xiphemu xa 2: Tidyondzo ta Nkoka na Matirhiselo ya Vutomi Xikwembu Xi Tirhisa Leswi Nga Kotekiki Ni Leswi Tolovelekeke: Ku ntshunxiwa a ku humelelanga hi vuthu ra ndhavuko ra vuhosi leri nga ni matlhari ya xiyimo xa le henhla, kambe hi wansati la tolovelekeke (Yael) a tirhisa xipikiri xa tende ra le kaya ni hamele, leswi kombisaka leswaku Xikwembu xa tsakela ku tirhisa switirho leswi titsongahataka eka swikongomelo leswi nga tolovelekangiki. Khombo ra Vukala-tlhelo bya Moya na ku Tikhoma: Risimu ra Debora ri sola swinene tinxaka leti tshameke ekaya (ku fana na Rhuveni na Dan) naswona ri rhukana Merozi hi ku ala ku pfuna. Vukala-tlhelo bya moya hi nkarhi wa xiphiqo xa mahanyelo byi tekiwa tanihi nkaneto; vapfumeri va vitaniwa ku nghenelela hi xihatla ku tlula xiyimo xa muhlaleri wo ntshunxeka.
5
Debora, Baraka na Yayele
Matimba Ya Ntirhisano Ni Xikhutazo: Barak u xiye xilaveko xa yena xa ku va ni xisekelo xa moya, a kombela Debora leswaku a famba na yena enyimpini. Hakanyingi Xikwembu xi pulana ku hlula ka hina ka moya ni loku tirhaka ku rhendzela vaaki, ku tihlamulelana, ni ku tirhisana ka Xikwembu ematshan’weni yo tihlawulela hi munhu hi xiyexe. Ku Vuyisela Ku Dzuneka Eka Xikwembu: Hi ku hatlisa endzhaku ka loko va humelerile swinene evusocheni, Debora na Baraka a va tinyungubyisa hi vutshila bya vona bya maqhinga; ematshan’weni ya sweswo, va pfurhile risimu ra vugandzeri leri vulaka leswaku ku vangama hinkwako, matimba ya matimu ni ku hlula swi tlhelele eka Hosi. Eka tinguva ta ku hlula ka munhu hi xiyexe kumbe ka xiphurofexinali, ku dzunisiwa hi vomu na ku titsongahata swi hlayisa ku kongomisa ka hina ku dzimekile eka xihlovo xa ntiyiso xa matimba ya hina.
6