ግብሪን ዕሽርን ግብሪ - ኣብ እቶት መንግስቲ ዝግበር ግዴታዊ ኣበርክቶ፡ ብመንግስቲ ኣብ ኣታዊ ሰራሕተኛታትን መኽሰብ ንግድን ዝኽፈል፡ ወይ ድማ ኣብ ወጻኢታት ገለ ኣቑሑት፡ ኣገልግሎታትን ትራንዛክሽንን ዝውሰኽ ዕሽር - 10% ካብ ዓመታዊ ፍርያት ወይ ኣታዊ፡ ቀደም ከም ግብሪ ንደገፍ ቤተ ክርስቲያንን ኣቕሽሽትን ዝውሰድ ዝነበረ
ፔንታቱክ እቲ ንጸላእትኻ ኣብ ኢድካ ዝሃበ ልዑል ኣምላኽ ድማ ይባረኽ። ካብ ኩሉ ድማ ዕሽር ሃቦ። ዘፍጥረት 14፡20 ብዘሎ ዕሽር እታ ሃገር፡ ካብ ዘርኢ እታ ሃገር ወይስ ካብ ፍረ ኦም፡ ናይ እግዚኣብሄር እዩ፡ ንእግዚኣብሄር ቅዱስ እዩ። ሓደ ሰብ ካብ ዕሽሩ ሓደ እኳ እንተ ተበጀወ፡ ኣብ ሓምሻይ ክፋሉ ይውስኸሉ። ብዛዕባ ዕሽር ኣባጊዕ ወይ መጓሰ፡ ካብቲ ኣብ ትሕቲ በትሪ ዚሓልፍ ዘበለ ዅሉ፡ እቲ ዓስራይ ንእግዚኣብሄር ይቕደስ። ዘሌዋውያን 27፡30-32 ዕሽር ደቂ እስራኤል ግና ንእግዚኣብሄር ከም መስዋእቲ ልዕል ዝበለ መስዋእቲ ንሌዋውያን ሂበዮም ኣለኹ፡ ስለዚ ኣብ ደቂ እስራኤል ርስቲ ኣይክህልዎምን እዩ ኢለዮም ኣለኹ። ንሌዋውያን ከምዚ በልዎም እሞ በሎም፡ ካብ ደቂ እስራኤል እቲ ንርስትኹም ዝሃብኩኹም ዕሽር ምስ ወሲድኩም፡ ካብኡ ንእግዚኣብሄር መስዋእቲ ልዕል ዝበለ መስዋእቲ፡ ማለት ዓስራይ ክፋል ዕሽር። በዚ ኸኣ ካብ ደቂ እስራኤል እተቐበልኩምዎ ዅሉ ዕሽርኩም ንእግዚኣብሄር መስዋእቲ ልዕል በሉ። ካብኡ ድማ ንካህን ኣሮን መስዋእቲ እግዚኣብሄር ሃብዎ። ዘሁ 18፡24,26,28 ካብቶም ናብ ውግእ ዝወጹ ተዋጋእቲ ንእግዚኣብሄር ቀረጽ ኣውጽኡሉ፡ ካብ ሓሙሽተ ሚእቲ ሓደ ነፍሲ፡ ካብ ሰብን ካብ ኣእዋምን ካብ ኣእዱግን ካብ ኣባጊዕን፡ ዘሁ 31፡28 ቀረጽ እግዚኣብሄር ድማ ካብተን ኣባጊዕ ሽዱሽተ ሚእትን ስሳን ዓሰርተን ሓሙሽተን ነበረ። እቲ ብዕራይ ድማ ሰላሳን ሽዱሽተን ሽሕ ነበረ። ካብዚ ግብረ እግዚኣብሄር ስሳን ዓሰርተው ክልተን ነበረ። ኣእዱግ ድማ ሰላሳን ሽሕን ሓሙሽተ ሚእትን ነበሩ። ካብዚ ግብረ እግዚኣብሄር ስሳን ሓደን ነበረ። እቶም ሰባት ድማ ዓሰርተው ሽዱሽተ ሽሕ ነበሩ። ካብዚ ግብረ እግዚኣብሄር ሰላሳን ክልተን ኣካል ነበረ። ሙሴ ድማ ከምቲ እግዚኣብሄር ንሙሴ ዝኣዘዞ፡ ነቲ መስዋእቲ እግዚኣብሄር ዝዀነ ግብሪ ንኻህን ኣልኣዛር ሃቦ። ዘሁ 31፡37-41 ኣብኡ ድማ ዝሓርር መስዋእትኹምን መስዋእትኹምን ዕሽርኩምን ካብ ኢድኩምን መብጽዓኹምን ብፍቓድኩምን በዅሪ ኣባጊዕኩምን ካብ ኣባጊዕኩምን ኣምጽኡ፡ ሽዑ እግዚኣብሄር ኣምላኽኩም ስሙ ኣብኣ ኺነብረላ ዚሓርየላ ስፍራ ይኹን። እቲ ዝእዝዘኩም ዘበለ ዅሉ ናብኡ ከተምጽእዎ ኢኹም። ዚሓርር መስዋእትኹምን መስዋእትኹምን ዕሽርኹምን መስዋእቲ ኢድኩምን ንእግዚኣብሄር ዝመባጻዕኩምዎ ዅሉ ሕሩይ መብጽዓኹምን፡ ኣብ ውሽጢ ደጌታትኩም ዕሽር እኽልኹም ወይ ካብ ወይንኹም ወይ ዘይትኹም፡ ወይ በዅሪ ኣባጊዕኩም ወይ መጓሰኹም፡ ወይስ ካብ መብጽዓኹም ወይ መብጽዓኹም ኣይትበልዑ ብፍቓድካ መስዋእቲ፡ ወይ መስዋእቲ ኢድካ ምልዓል፡ ዘዳ 12፡6,11,17 እቲ ግራት ዓመት ዓመት ዜፍርዮ ዅሉ ዘርእኻ ብሓቂ ዕሽር ኽትከፍሎ ኢኻ። ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሄር ኣምላኽካ፡ ኣብታ ስሙ ኣብኣ ዜቐምጠላ ቦታ፡ ዕሽር እኽልኻን ወይኒኻን ዘይትኻን በዅሪ ኣባጊዕካን መጓሰኻን ክትበልዕ ኢኻ። ኵሉ ሳዕ ንእግዚኣብሄር ኣምላኽካ ምፍራህ ምእንቲ ኽትመሃር። ኣብ መወዳእታ ሰለስተ ዓመት ድማ ኣብታ ዓመት 1
ግብሪን ዕሽርን ...እምበኣርሲ እቲ ናይ ቄሳር ንቄሳር ሃቦ። ናይ ኣምላኽ ነገር ድማ ንኣምላኽ ይወሃቦ። ማቴ 22፡21
እቲኣ ንዅሉ ዕሽር ምህርቲኻ ኣውጺእካ ኣብ ውሽጢ ደጌታትካ ኣቐምጦ፡ እቲ ሌዋዊ ድማ (ምሳኻ ግደ ወይ ርስቲ ስለ ዘይብሉ)፡ ኣብ ውሽጢ ደጌኻ ዘሎ ጓናን ዘኽታማትን መበለትን ክመጹ እዮም፡ ክበልዑን ክጸግቡን እዮም። እግዚኣብሄር ኣምላኽካ በቲ እትገብሮ ዅሉ ግብሪ ኢድካ ምእንቲ ኺባርኸካ። ዘዳግም 14፡22-23,28-29 ንእግዚኣብሄር ኣምላኽካ ድማ ከምቲ እግዚኣብሄር ኣምላኽካ ዝባረኸካ፡ ንእግዚኣብሄር ኣምላኽካ ብፍቓድካ ብፍቓድካ እተቕርቦ መስዋእቲ ብግብሪ ንእግዚኣብሄር ኣምላኽካ ኣኽብሮ፡ ዘዳግም 16፡10 ናብ ሓንቲ ከተማ ክትዋግኣ ምስ ቀረብካ፡ ሽዑ ሰላም ኣበስራ። ኪኸውን ድማ፡ ብሰላም ዚምልሰካን እንተ ኸፊቱካን፡ ሽዑ እቲ ኣብኡ ዚርከብ ዅሉ ህዝቢ ቐረጽ ይዀነልካ፡ ንሳቶም ከኣ ኬገልግሉኻ እዮም። ዘዳግም 20፡10-11 ዕሽር ኵሉ ዕሽርካ ኣብ ሳልሳይ ዓመት፡ ማለት ዓመት ዕሽር ምስ ወዳእካ፡ ንሌዋዊ፡ ጓና፡ ንዘኽታማትን ንመበለትን ኣብ ውሽጢ ደጌታትካ ምእንቲ ኺበልዑን ኪጸግቡን ምስ ሃቦም። ዘዳግም 26፡12
ታሪኽ ከነኣናውያን ግና ክሳዕ ሎሚ ኣብ መንጎ ኤፍሬማውያን ይነብሩ ኣለዉ፡ ኣብ ገዘር ዚቕመጡ ከነኣናውያን ከኣ ኣይሰጎጉዎምን። እያሱ 16፡10 ኰነ ግና፡ ደቂ እስራኤል ምስ በርትዑ፡ ንከነኣናውያን ቀረጽ ገበርዎም። ፈጺሙ ግን ኣየባረሮምን። እያሱ 17፡13 ኰነ ድማ፡ እስራኤል ምስ ሓያል፡ ንከነኣናውያን ቀረጽ ገበሩሎም፡ ፈጺሞም ከኣ ኣይሰጎግዎምን። ዛብሎን ንነበርቲ ኪትሮንን ንነበርቲ ናሃሎልን ኣይሰጎጎምን፤ ከነኣናውያን ግና ኣብ ማእከሎም ተቐመጡ፡ ግቡእ ድማ ኰኑ። ንፍታሌም ንነበርቲ ቤተ-ሸመሽ ወይ ንነበርቲ ቢታንያት ኣይሰጎጎምን፤ ንሱ ግና ኣብ መንጎ ከነኣናውያን ነበርቲ እታ ሃገር ተቐመጠ፣ ግናኸ እቶም ኣብ ቤተ-ሸሜሽን ኣብ ቢታንያን ዚነብሩ ቐረባኦም ኰኑ። ኣሞራውያን ግና ኣብ ከረን ሄረስ ኣብ ዓይያሎንን ኣብ ሻኣልቢምን ክቕመጡ ነበሩ፣ ኢድ ቤት ዮሴፍ ግና ሰዓረቶም፣ ግናኸ ገበን ኰኑ። መሳፍንቲ 1፡28,30,33,35 ኣዶራም ድማ ኣብ ልዕሊ እቲ ቀረጽ ነበረ፡ ዮሳፋጥ ወዲ ኣሂሉድ ድማ መዝገብ ነበረ፡ 2 ሳሙኤል 10፡24 ኣሒሻር ድማ ሓለቓ ቤት ነበረ፡ ኣዶኒራም ወዲ ዓብዳ ድማ ኣብ ልዕሊ እቲ ቀረጽ ነበረ። 1 ነገ 4፡6 እቶም ብድሕሪኦም ኣብታ ሃገር ዝተረፉ ደቆም፡ ደቂ እስራኤል እውን ከጥፍእዎም ዘይከኣሉ፡ ሰሎሞን ክሳዕ ሎሚ ቀረጽ ባርነት ኣብ ልዕሊኦም ኣኸተለ። 1 ነገ 9፡21 ሽዑ ንጉስ ሮብዓም ንኣዶራም ነቲ ኣብ ልዕሊ ቀረጽ ሰደዶ። ብዘሎ እስራኤል ድማ ብዳርባ እምኒ ቀተልዎ፡ ሞተ። ስለዚ ንጉስ ሮብዓም ናብ ሰረገላኡ ደይቡ ናብ የሩሳሌም ክሃድም ተጓየየ። 1 ነገ 12፡18 ፈርኦንነኮ ድማ ኣብ የሩሳሌም ከይነግስ ኣብ ሪብላ ኣብ ምድሪ ሓማት ብጭፍራ ኣሰሮ። ነታ ምድሪ ድማ ሚእቲ ታለንት ብሩርን ሓደ ታለንት ወርቅን ግበሮ። 2 ነገ 23፡33 ዮያቂም ድማ ነቲ ብሩርን ወርቅን ንፈርኦን ሃቦ። ግናኸ ከም ትእዛዝ ፈርኦን ነቲ ገንዘብ ኪህብ ነታ ምድሪ ግብሪ ይኸፍላ ነበረ፣ ንፈርኦንነኮ ኪህቦ ኸኣ ካብ ነፍሲ ወከፍ ከከም ግቡኡ ብሩርን ወርቅን ህዝቢ እታ ሃገር ወሰደ። 2 ነገ 23፡35
2
ግብሪን ዕሽርን ...እምበኣርሲ እቲ ናይ ቄሳር ንቄሳር ሃቦ። ናይ ኣምላኽ ነገር ድማ ንኣምላኽ ይወሃቦ። ማቴ 22፡21
ካብ ሄታውያንን ኣሞራውያንን ፈረዛውያንን ህዋውያንን ይቡሳውያንን ዝተረፉ ዅሎም ህዝቢ ግና ካብ እስራኤል ዘይኰኑ፡ ካብቶም ደቂ እስራኤል ዘይበልዕዎም ደቆም ግና ኣብታ ምድሪ ብድሕሪኦም ዝተረፉ፡ ሰሎሞን ክሳዕ ሎሚ ቀረጽ ክኸፍሉ ገበሮም። 2 ዜና መዋእል 8፡7-8 ሽዑ ንጉስ ሮብዓም ንሃዶራም ኣብ ልዕሊ እቲ ቐረጽ ሰደደ። ደቂ እስራኤል ድማ ብዳርባ እምኒ ቀተልዎ፡ ሞተ። ንጉስ ሮብዓም ግና ናብ ሰረገላኡ ደይቡ ናብ የሩሳሌም ክሃድም ተጓየየ። 2 ዜና መዋእል 10፡18 ፍርሃት እግዚኣብሄር ድማ ኣብ ኵለን መንግስታት እተን ኣብ ዙርያ ይሁዳ ዝነበራ ሃገራት ወረደ፣ ምስ ዮሳፋጥ ከኣ ኣይወግኣን። ገለ ካብ ፍልስጥኤማውያን ድማ ንዮሳፋጥ ህያባትን ቀረጽን ብሩር ኣምጽኡሉ። ዓረብ ከኣ መጓሰ፡ ሸውዓተ ሽሕን ሾብዓተ ሚእትን ድዑልን ሸውዓተ ሽሕን ሾብዓተ ሚእትን ኣጣል ኣምጽኡሉ። ዮሳፋጥ ድማ ኣዝዩ ዓበየ። ኣብ ይሁዳ ድማ ኣኽራናትን ከተማታት መኽዘንን ሃነጸ። 2ይ ዜና መዋእል 17፡10-12 እቲ ትእዛዝ ምስ መጸ ድማ፡ ደቂ እስራኤል በዅሪ እኽልን ወይንን ዘይትን መዓርን ካብ ኵሉ ምህርቲ ግራትን ብብዝሒ ኣምጽኡ። ዕሽር ኵሉ ድማ ብብዝሒ ኣምጽእዎም። ብዛዕባ እቶም ኣብ ከተማታት ይሁዳ ዚነብሩ ደቂ እስራኤልን ይሁዳን ድማ፡ ዕሽር ብዕራይን ኣባጊዕን ዕሽር ናይቲ ንእግዚኣብሄር ኣምላኾም እተቐደሰ ቅዱሳት ነገራትን ኣምጺኦም ብእኩብ ኣንበርዎ። ነቲ መስዋእትን ዕሽርን ነቲ እተቐደሰ ነገራትን ድማ ብተኣማንነት ኣምጽአ፡ ኣብ ልዕሊኡ ድማ ኮኖንያ እቲ ሌዋዊ ገዛኢ ነበረ፡ ሽሜይ ሓዉ ድማ ቀጺሉ። 2ይ ዜና መዋእል 31፡5-6,12 እታ ናብ ንጉስ ኣርታሕሻርክስ ዝለኣኽዋ ደብዳበ ቅዳሕ እዚኣ እያ። ባሮትካ እቶም ኣብዚ ወሰን ሩባ ዘለዉ ሰባት፡ ከምኡውን ኣብ ከምዚ ዝኣመሰለ ግዜ። እቶም ካባኻ ናባና ዝደየቡ ኣይሁድ ነተን ዓመጽትን ክፉኣትን ከተማ እናሰርሑ ናብ ኢየሩሳሌም ከም ዝመጹ፡ መካበብያኣ ኣቚሞም ምስ መሰረታት ከም ዝተጸንበሩ ንንጉስ ይፍለጥ። እዛ ኸተማ እዚኣ እንተ ተሃንጸት፡ መካበብያውን እንተ ተተኺላ፡ ሽዑ ኽፍሊትን ቀረጽን ልምድን ከም ዘይከፍሉ፡ ስለዚ ድማ ንኣታዊ ነገስታት ኣብ ሓደጋ ከም እተእትዎ፡ ሕጂ ንንጉስ ይፍለጥ። እዝራ 4፡11-13 እታ ዝለኣኽካና ደብዳበ ብግልጺ ኣብ ቅድመይ ተነቢባ ኣላ። ኣነ ድማ ኣዘዝኩ፡ ምፍታሽ ድማ ተገይሩ፡ እዛ ናይ ጥንቲ ከተማ ኣብ ልዕሊ ነገስታት ናዕቢ ከም ዝገበረት፡ ኣብኣ ድማ ዓመጽን ናዕብን ከም ዝተገብረ ተረጋጊጹ። ኣብ ልዕሊ የሩሳሌም እውን ሓያላት ነገስታት ነበሩ፣ ንሳቶም ድማ ኣብ ልዕሊ ኲለን ሃገራት ኪንዮ እቲ ርባ ገዚኦም፤ ኽፍሊትን ቀረጽን ልምድን ድማ ይኽፈልሎም ነበረ። ካባይ ካልእ ትእዛዝ ክሳዕ ዚወሃብ፡ ነዞም ሰባት እዚኣቶም ከተቋርጽዎምን እዛ ኸተማ እዚኣ ኸይትህነጽን ትእዛዝ ሃቡ። እዝራ 4፡18-21 ንህንጸት እዛ ቤት ኣምላኽ እዚኣ ንሽማግለታት እዞም ኣይሁድ እዚኣቶም እንታይ ከም እትገብርዎም እእዝዝ ኣሎኹ፡ ካብ ንብረት ንጉስ፡ ካብቲ ኣብ ስግር ሩባ ዘሎ ቀረጽ፡ ነዞም ሰባት እዚኣቶም ምእንቲ ኸይዕንቀፉ፡ ብኡንብኡ ወጻኢታት ኪወሃቦም እዩ። እዝራ 6፡8 ካብ ካህናትን ሌዋውያንን፡ ዘመርትን ሓለውቲ ኣፍደገን፡ ናቲኒምን ወይ ኣገልገልቲ እዛ ቤት ኣምላኽ እዚኣ እንተ ተንኪፍካ፡ ኣብ ልዕሊኦም ኽፍሊት፡ ቀረጽ፡ ወይ ልምዲ ምግባር ከም ዘይፍቀድ ነረጋግጽ ኣሎና። እዝራ 7፡24 “ንግብሪ ንጉስ ገንዘብ ተለቂሕና ኢና፡ እዚ ድማ ኣብ መሬትናን ኣታኽልቲ ወይንናን ተለቂሕና” ዝብሉ እውን ነበሩ። ነህምያ 5፡4
3
ግብሪን ዕሽርን ...እምበኣርሲ እቲ ናይ ቄሳር ንቄሳር ሃቦ። ናይ ኣምላኽ ነገር ድማ ንኣምላኽ ይወሃቦ። ማቴ 22፡21
በዅሪ ፍረ ጣይትናን መስዋእትናን ፍረ ኵሉ ዓይነት ኣእዋምን ወይንን ዘይትን ናብ ካህናት ናብ መደቀሲ ቤት ኣምላኽና ኸነምጽእ ድማ። ዕሽር ምድርና ድማ ንሌዋውያን፡ እቶም ሌዋውያን ኣብ ኲለን ከተማታት ሓረስና ዕሽር ምእንቲ ኺረኽቡ። ሌዋውያን ዕሽር ክወስዱ ከለዉ ድማ ካህን ወዲ ኣሮን ምስ ሌዋውያን ይኸውን፡ ሌዋውያን ድማ ዕሽር ናይቲ ዕሽር ናብ ቤት ኣምላኽና ናብ ኣዳራሻት ናብ ቤት መዝገብ የልዕሉ። ነህምያ 10፡37-38 በታ ጊዜ እቲኣ ድማ፡ ይሁዳ ብካህናትን ነቶም ዝጽበዩ ዝነበሩ ሌዋውያንን ተሓጐሰ እሞ፡ ካብ ግራት ከተማታት ግደታት ሕጊ ንካህናትን ሌዋውያንን ኪእክብዎ፡ ንመዝገብን ንመስዋእትን ንበዅሪ ፍረታትን ንዕሽርን ኣብ ልዕሊ ክፍልታት ተመዘዙ። ነህምያ 12፡44 ቅድሚ ሕጂ መስዋእቲ ብልዕን ዕጣንን ኣቕሑን ዕሽርን እቲ ንሌዋውያንን ንዘመርትን ንሓለውቲ ደገን ክወሃብ ዝተኣዘዘ ዕሽር እኽልን ሓድሽ ወይንን ዘይትን ዘንብሩሉ ዓባይ ክፍሊ ኣዳልዩሉ ነበረ። ከምኡውን መስዋእቲ ካህናት። ሽዑ ብዘሎ ይሁዳ ዕሽር እኽልን ሓድሽ ወይንን ዘይትን ናብ መኽዘን ኣምጽኦ። ነህምያ 13፡5,12 ንጉስ ኣሓሽዌሮስ ድማ ኣብ ልዕሊ እታ ምድርን ኣብ ደሴታት ባሕርን ቀረጽ ኣንበረ። ኣስቴር 10፡1
ነብያት ሽዑ ኣብ ርስቱ ብኽብሪ መንግስቲ ቀረጽ ዘዕቢ ኺትንስእ እዩ፡ ኣብ ውሽጢ ሒደት መዓልትታት ግና ብቝጥዓ ይኹን ብውግእ ኪጠፍእ እዩ። ዳንኤል 11፡20 ናብ ቤትኤል ንዑ፡ በደሉውን፤ ኣብ ጊልጋል በደል ምብዛሕ፤ ንግሆ ንግሆ መስዋእትኹም ኣምጽኡ፡ ድሕሪ ሰለስተ ዓመት ድማ ዕሽርኩም ኣምጽኡ፡ መስዋእቲ ምስጋና ድማ ብማይ ብሑቝ ኣቕርቡ፡ ነቲ ናጻ መስዋእቲ ድማ ኣዋጅዎን ኣውጽእዎን፡ ኣቱም ደቂ እስራኤል፡ እዚ ይፈትወኩም እዩ፡ ይብል እግዚኣብሄር ኣምላኽ። ኣሞጽ 4፡4-5 ሰብዶ ንኣምላኽ ይዘምቶ፧ ንስኻትኩም ግና ዘሚትኩምኒ። ንስኻትኩም ግና ብምንታይ ዘሪፍናኩም ትብሉኹም፧ ኣብ ዕሽርን መስዋእትን። ንስኻትኩም ብመርገም ተረጊምኩም ኣለኹም፡ እዚ ብዘሎ ህዝቢ እዚ ዘሚትኩምኒ ኢኹም እሞ። ኣብ ቤተይ ምግቢ ምእንቲ ኺህሉ፡ ንዅሉ ዕሽር ናብ መኽዘን ኣምጽእዎ፡ ሕጂ ድማ በዚ መርምሩኒ፡ ይብል እግዚኣብሄር ጐይታ ሰራዊት፡ መስኮት ሰማይ ከፊተ በረኸት እንተ ዘይፈሰስኩልኩም፡ ንዚቕበልሉ ቦታ ምእንቲ ኸይህልወኩም። ነቲ በላዒ ድማ ምእንታኹም ክገንሖ እየ፡ ንሱ ድማ ንፍረ ምድርኹም ኣይከጥፍኦን እዩ። ወይኒኹም ድማ ቅድሚ ጊዜ ኣብ መሮር ፍረኣ ኣይትድርብዩን፡ ይብል እግዚኣብሄር ጐይታ ሰራዊት። ባህ ዘብል ሃገር ክትኮኑ ኢኹም እሞ፡ ኲሎም ኣህዛብ ብጹኣን ክብሉኹም እዮም፡ ይብል እግዚኣብሄር ጐይታ ሰራዊት። ሚልክያስ 3፡8-12
ወንጌላት ናብ ቅፍርናሆም ምስ በጽሑ ድማ፡ እቶም ገንዘብ ቀረጽ ዝቕበሉ ናብ ጴጥሮስ መጺኦም፡ ጐይታኹም ግብርዶ ኣይከፍልን እዩ፧ ንሱ ድማ እወ ይብል። ናብታ ቤት ምስ ኣተወ ድማ፡ የሱስ ፡ ስምኦን እንታይ ይመስለካ፧ ነገስታት ምድሪ ካብ መን እዮም ልምዲ ወይ ግብሪ ይወስዱ? ናይ ገዛእ ርእሶም ደቆም ድዩ ወይስ ናይ ጓኖት? ጴጥሮስ ድማ ካብ ጓኖት በሎ። ኢየሱስ ከኣ ፡ ሽዑ እቶም ውሉድ ሓራ እዮም በሎ ። ኰይኑ ግና፡ ከይንበድሎም፡ ናብ ባሕሪ ኪድ፡ መንጠልጠሊ ደርቢ፡ ነቲ ቐዳማይ ዚድይብ ዓሳ ድማ ኣልዕል። ኣፉ ምስ ከፈትካ ድማ፡ ምእንታይን ንዓኻን ወሲድካ ሃቦም። ማቴ 17፡24-27
4
ግብሪን ዕሽርን ...እምበኣርሲ እቲ ናይ ቄሳር ንቄሳር ሃቦ። ናይ ኣምላኽ ነገር ድማ ንኣምላኽ ይወሃቦ። ማቴ 22፡21
ሽዑ ፈሪሳውያን ከይዶም፡ ከመይ ገይሮም ኣብ ዘረባኡ ኸም ዚሓትትዎ ተመኸሩ። ንደቀ መዛሙርቶም ድማ ምስ ሰብ ሄሮድስ ናብኡ ለኣኹ፡ መምህር፡ ሓቂ ምዃንካን መገዲ ኣምላኽ ብሓቂ ከም እትምህርን ንፈልጥ ኢና፡ ንሰብውን ኣይትግደስን ኢኻ እሞ፡ ንሓደ እኳ ኣይትግደስን ኢኻ። እምበኣርከስ እንታይ ትሓስብ፧ ንቄሳር ቀረጽ ምሃብ ፍቑድ ድዩ ወይስ ኣይፍቀድን? የሱስ ግና ክፍኣቶም ተረዲኡ፡ ኣቱም ግቡዛት ንምንታይ ትፍትኑኒ፧ እቲ ናይ ግብሪ ገንዘብ ኣርእየኒ። ሓንቲ ሳንቲም ድማ ኣምጽኡሉ። ንሱ ድማ ፡ እዚ ምስልን ኣብ ላዕሊ ዘሎ ጽሑፍን ናይ መን እዩ፧ ንሳቶም ድማ፡ ናይ ቄሳር፡ በልዎ። ሽዑ፡ በሎም፡ እምብኣርሲ እቲ ናይ ቄሳር ንቄሳር ሃቦ። ናይ ኣምላኽ ነገር ድማ ንኣምላኽ ይወሃቦ። ማቴ 22፡15-21 ኣቱም ጸሓፍትን ፈሪሳውያንን ግቡዛት ወይለኹም! ካብ መንቱስን ኣኒስን ኩሚንን ዕሽር ትኸፍሉ፡ ነቲ ዝኸበደ ጕዳያት ሕጊ፡ ፍርዲ፡ ምሕረትን እምነትን ከኣ ገዲፍኩምዎ ኣለኹም፡ እዚ ኽትገብርዎ ይግባእ ነይሩ፡ ነቲ ኻልእ ግና ከይገደፍኩምዎ ኣይግባእን። ማቴ 23፡23 ምስ መጹ ድማ፡ መምህር፡ ንቄሳር ቀረጽ ምሃብ ፍቑድ ድዩ ወይስ ኣይኮነን፡ ንሰብ ሰብ ኣይትግደስን ኢኻ እሞ፡ ንሰብ ሓቂ ምዃንካን ንሰብ ከም ዘይትሓልየሉን ንፈልጥ ኢና፡ በልዎ። ክንህብ ዲና ወይስ ኣይንህብን? ንሱ ግና ምስሉይነቶም ፈሊጡ ፡ ስለምንታይ ትፍትኑኒ፧ ክርእዮሲ፡ ሓንቲ ሳንቲም ኣምጽኡለይ። ንሳቶም ድማ ኣምጺኦምዎ። ንሱ ድማ ፡ እዚ ምስልን ኣብ ላዕሊ ዘሎ ጽሑፍን ናይ መን እዩ፧ ንሳቶም ድማ፡ ናይ ቄሳር፡ በልዎ። የሱስ ድማ ፡ ናይ ቄሳር ንቄሳር፡ ናይ ኣምላኽ ድማ ንኣምላኽ ሃብዎ ፡ ኢሉ መለሰሎም ። ብእኡ ድማ ተገረሙ። ማር 12፡14-17 የሱስ ድማ ኣብ መንጽር እቲ መዝገብ ተቐሚጡ፡ እቲ ህዝቢ ከመይ ገይሮም ገንዘብ ናብ መኽዘን ከም ዝድርብዩ፡ ብዙሓት ሃብታማት ድማ ብዙሕ ከም ዝድርብዩ ረኣየ። ሓንቲ ድኻ መበለት ድማ መጸት እሞ፡ ክልተ ዕትሮ ደርበየት። ንደቀ መዛሙርቱ ጸዊዑ ድማ በሎም ፡ እዛ ድኻ መበለት እዚኣ ካብ ኵሎም ናብ መዝገብ ዝደርበዩ ንላዕሊ ከም ዘውረደት ብሓቂ እብለኩም ኣሎኹ፡ ኲሉ ድማ ካብ ብልጽግናኦም ደርበዩዎም። ንሳ ግና ካብ ድኽነታ ንዅሉ እቲ ዝነበራ፡ ንዅሉ መነባብሮኣ ደርበየት። ማር 12፡41-44 በተን መዓልትታት እቲኣ ድማ፡ ብዘላ ዓለም ቀረጽ ኪኽፈል፡ ካብ ቄሳር ኣውጉስጦስ ኣዋጅ ወጸ። (እዚ ግብሪ እዚ ድማ ንመጀመርታ ግዜ ቂሬንዮስ ኣመሓዳሪ ሶርያ ምስ ኰነ እዩ ተገይሩ።) ኩሎም ድማ ነፍሲ ወከፎም ናብ ከተማኡ ክኽፈሉ ከዱ። ዮሴፍ ድማ ካብ ገሊላ ካብ ከተማ ናዝሬት ናብ ይሁዳ ናብታ ቤተልሄም እትበሃል ከተማ ዳዊት ደየበ። (ካብ ቤትን መስመር ወለዶን ዳዊት ስለ ዝነበረ:) ምስ ማርያም በዓልቲ ቤቱ ብጥንሲ ዓብዪ ኰይኑ ኪኽፈል። ሉቃስ 2፡1-5 ኣቱም ፈሪሳውያን ግና ወይለኹም! ንመንጭን ሩስን ኵሉ ዓይነት ኣትክልትን ዕሽር ትህቡ፡ ንፍርድን ንፍቕሪ ኣምላኽን ድማ ትሓልፉ፡ እዚኣቶም ክትገብሩ ይግባእ ነይሩ፡ ነቲ ኻልእ ግና ከይገደፍኩም። ሉቃስ 11፡42 ክልተ ሰባት ክጽልዩ ናብ ቤተ መቕደስ ደየቡ፤ እቲ ሓደ ፈሪሳዊ፡ እቲ ካልኣይ ድማ ቀረጽ። እቲ ፈሪሳዊ ደው ኢሉ ከምዚ ኢሉ ምስ ነብሱ ጸለየ፡ ኣምላኽ፡ ኣነ ከም ካልኦት ሰባት፡ ዘረፍቲ፡ ዘይፍትሓውያን፡ ዘመውቲ፡ ወይ ከም እዚ ተቐባሊ ቀረጽ ስለ ዘይኮንኩ የመስግነካ ኣለኹ። ኣብ ሰሙን ክልተ ግዜ እጸውም፣ ካብ ኩሉ ዝውንኖ ዕሽር እህብ። እቲ ተቐባሊ ቀረጽ ድማ ኣብ ርሑቕ ደው ኢሉ፡ ኣዒንቱ ናብ ሰማይ ከልዕል ኣይደለየን፡ ኣምላኽ ሓጢኣተኛ ምሓረኒ ኢሉ ኣፍልቡ ወቕዐ። ሉቃስ 18፡10-13 ንሳቶም ድማ፡ መምህር፡ መገዲ ኣምላኽ ብሓቂ ከም እትምህር እምበር፡ ቅኑዕ ትብልን ከም እትምህርን ንፈልጥ ኢና። ንሱ ግና ተንኮሎም ተረዲኡ ፡ ስለምንታይ ትፍትኑኒ፧ ሓንቲ ሳንቲም ኣርእየኒ። ናይ መን ምስልን ልዕሊ ጽሑፍን ኣለዎ?
5
ግብሪን ዕሽርን ...እምበኣርሲ እቲ ናይ ቄሳር ንቄሳር ሃቦ። ናይ ኣምላኽ ነገር ድማ ንኣምላኽ ይወሃቦ። ማቴ 22፡21
ንሳቶም ድማ ናይ ቄሳር ኢሎም መለሱ። ንሱ ድማ፡ እምብኣርሲ ናይ ቄሳር ንቄሳር፡ ናይ ኣምላኽ ድማ ንኣምላኽ ሃቡ፡ በሎም። ሉቃስ 20፡21-25 ንላዕሊ ጠሚቱ ድማ እቶም ሃብታማት ህያባቶም ናብ መኽዘን ክድርብዩ ረኣየ። ሓንቲ ድኻ መበለት ድማ ኣብኣ ኽልተ ኽትድርቢ ረኣየ። ንሱ ድማ ፡ ብሓቂ እብለኩም ኣለኹ፡ እዛ ድኻ መበለት እዚኣ ካብ ኵላቶም ንላዕሊ ኣእትያ፡ እዚኣቶም ኵሎም ካብ ብብዝሖም ናብ መስዋእቲ ኣምላኽ ደርቢዮም እዮም፡ ንሳ ግና ካብ ድኽነታ ዝነበረቶ ዅሉ ህያው ደርበየት። ሉቃስ 21፡1-4 ብዘላቶም ህዝቢ ድማ ተንሲኦም ናብ ጲላጦስ ወሰድዎ። ንሳቶም ድማ፡ እዚ ብጻይ እዚ ንቄሳር ንጉስ ንጉስ እዩ እናበለ ንህዝቢ ኺጥምዝዞ፡ ንቄሳር ግብረ ኸይህብ ዚኽልክል ረኺብናዮ፡ ኢሎም ኪኸስስዎ ጀመሩ። ጲላጦስ ድማ፡ ንጉስ ኣይሁድ ዲኻ፧ ንሱ ድማ ፡ ንስኻ ኢኻ ትብል ዘለኻ ፡ ኢሉ መለሰሉ ። ሽዑ ጲላጦስ ነቶም ሊቃውንቲ ካህናትን ነቶም ህዝብን፡ ኣብዚ ሰብኣይ እዚ በደል ኣይረኸብኩን። ሉቃስ 23፡1-4 ብድሕሪ እዚ ይሁዳ ብዓል ገሊላ ብዘመን ቀረጽ ተንሲኡ ብዙሕ ህዝቢ ሰሓበ፡ ንሱውን ጠፍአ። ኵላቶም ከኣ፡ ኲሎም እቶም ዚእዘዝዎ፡ ተበታተኑ። ግብሪ ሃዋርያት 5፡37
መልእኽትታት ንሳቶም ኣገልገልቲ ኣምላኽ እዮም እሞ፡ ነዚ ነገር እዚ ወትሩ ዚከታተልዎ እዮም እሞ፡ በዚ ምኽንያት እዚ ግብረ ኽፍሉ። እምበኣርሲ ንዅሉ ግቡኦም ሃብዎ፡ ግብሪ ንዝግብኦም ቀረጽ። ልምዲ ንመን ልምዲ፤ ንመን ፍርሒ ፍርሒ፤ ክብሪ ንመን ክብሪ። ሮሜ 13፡6-7 ብሓቂ እቶም ካብ ደቂ ሌዊ ዝዀኑ፡ መዓርግ ክህነት ዚቕበሉ፡ ካብ ሕቝፊ ኣብርሃም እኳ እንተወጹ፡ ካብ ህዝቢ ብሕጊ፡ ማለት ካብ ኣሕዋቶም ዕሽር ኪወስዱ ትእዛዝ ኣለዎም፡ እቲ ዘርኡ ካባታቶም ዘይተቘጸረ ግና ካብ ኣብርሃም ዕሽር ተቐቢሉ፡ ነቲ መብጽዓታት ዝነበሮ ድማ ባረኾ። ብዘይ ኩሉ ተጋራጫውነት ድማ እቲ ዝወሓደ ካብቲ ዝሓሸ ይባረኽ። ኣብዚ ድማ እቶም ዝሞቱ ሰባት ዕሽር ይቕበሉ። ኣብኡ ግና ይቕበሎም፡ ብእኦም ብህይወት ከም ዘሎ ምስክር እዩ። ከምቲ ዝብሎ ድማ እቲ ዕሽር ዝቕበል ሌዊ እውን ብኣብርሃም ዕሽር ከፊሉ። እብራውያን 7፡5-9
ኣፖክሪፋ እቶም ህዝቢ ድማ ንዮኣሓዝ ወዲ ዮስያስ ሒዞም ኣብ ክንዲ ኣቦኡ ዮስያስ ወዲ ዕስራን ሰለስተን ዓመት ከሎ ንጉስ ገበርዎ። ኣብ ይሁዳን ኣብ የሩሳሌምን ድማ ሰለስተ ወርሒ ነገሰ፡ ሽዑ ንጉስ ግብጺ ኣብ የሩሳሌም ካብ ምንጋስ ኣባረሮ። ኣብ ምድሪ ድማ ሚእቲ ታለንት ብሩርን ሓደ ታለንት ወርቅን ቀረጽ ኣቐመጠ። 1 ኤስድራ 1፡34-36 ናብ ንጉስ ኣርጼሻርክስ ጐይታና፡ ንባሮትካን ንራቱሞስ ጸሓፊ ዛንታን ሰሜልዮስ ጸሓፊን ዝተረፉ ኣባላት ጉባኤኦምን ናብቶም ኣብ ሴሎሶርያን ፊንቄን ዘለዉ ደያኑን። እቶም ካባኻ ናባና ዝደየቡ ኣይሁድ ናብታ ዓማጺትን እኩይትን ከተማ ኢየሩሳሌም ምስ መጹ፡ ዕዳጋታት ከም ዝሃንጹ፡ መናድቕ ድማ ከም ዝጽግኑን መሰረት ቤተ መቕደስ ከም ዘንብሩን፡ ሕጂ ንጐይታ ንጉስ ይፍለጥ። ሕጂ እዛ ከተማን መናድቃን ከም ብሓድሽ እንተ ተሰሪዖም፡ ቀረጽ ምሃብ ጥራይ ዘይኰነስ፡ ካብ ነገስታት እውን ኪዓልዉ እዮም። 1 ኤስድራ 2፡17-19
6
ግብሪን ዕሽርን ...እምበኣርሲ እቲ ናይ ቄሳር ንቄሳር ሃቦ። ናይ ኣምላኽ ነገር ድማ ንኣምላኽ ይወሃቦ። ማቴ 22፡21
ከምኡ ነቶም ወተሃደራት ዘይኮኑን ምስ ውግእ ዘይራኸቡን ግናኸ ምሕራስ ዝጥቀሙን፡ ነቲ ዝዘራእዎ መሊሶም ምስ ዓጸዱ ናብ ንጉስ የብጽሑ፡ ንሓድሕዶም ድማ ንንጉስ ቀረጽ ክኸፍሉ ይግደዱ። 1 ኤስድራ 4፡6 ብዘይካዚ፡ ነቶም ካብ መንግስቱ ወጺኦም ናብ ኣይሁድነት ዝደየቡ ዅሎም ኣይሁድ ብዛዕባ ሓርነቶም ጽሒፉሎም፡ ሓደ ሓላፊ፡ ወይ ገዛኢ፡ ወይ ሌተናል፡ ወይ ተሓዚ ገንዘብ ብሓይሊ ናብ ኣፍ ደገኦም ከይኣቱ። እታ ዝሓዝዋ ሃገር ኩላ ብዘይ ቀረጽ ሓራ ክትከውን ድማ፤ ኤዶማውያን ድማ ነተን ሽዑ ዝሓዝወን ዓድታት ኣይሁድ ክህብወን፡ እወ፡ ኣብ ዓመት ዕስራ መክሊት ንህንጸት እታ ቤተ መቕደስ ክሳዕ እቲ እትህነጽ ዘመን ይወሃብ። ዓሰርተ ሾብዓተ ኬቕርቡ ትእዛዝ ከም ዝነበሮም፡ በብመዓልቱ ኣብ መሰውኢ ዚሓርር መስዋእቲ ንምሕላው፡ እቶም ካብ ባቢሎን ንከተማ ኺሃንጹ ዚኸዱ ዅሎም፡ ንሳቶምን ዘርኦምን ኵሎም እቶም ዝኸዱ ካህናትን ብናጻ ሓርነት ኪረኽቡ፡ በብዓመቱ ካልእ ዓሰርተ መክሊት ይወሃቦም። 1 ኤስድራ 4፡49-53 እቶም ኣብኡ ዝነበሩ ሰባት ድማ ናብ ዓመጽን ውግእን ተዋፈሩ፡ ኣብ ሴሎሶርያን ኣብ ፊንቄን ነገሱን ቀረጽ ዚኸፍሉን ሓያላት ነገስታትን ጨካናትን ኣብ የሩሳሌም ከም ዝነበሩ። 1 ኤስድራ 2፡27 ከም ብሓድሽ ምሉእ ብምሉእ ክህነጽ እውን ኣዚዘ ኣለኹ። ከምኡውን ቤት እግዚኣብሄር ክሳዕ ዚውዳእ ነቶም ካብ ምርኮ ኣይሁድ ዝነበሩ ንምሕጋዝ ብትግሃት ከም ዚጽበዩ፡ ካብ ቀረጽ ሴሎሶርያን ፊንቄን ድማ ነዞም ሰባት እዚኣቶም ንመስዋእቲ እግዚኣብሄር፡ ማለት ንዞሮባቤል ኣመሓዳሪ፡ ብዕራይን ድዑልን ገንሸልን ብጥንቃቐ ክወሃቦም እዩ። ከምኡ ውን ቆሎን ጨውን ወይንን ዘይትን ከምኡ ውን ዓመት ዓመት ብዘይ ተወሳኺ ሕቶ ከምቲ እቶም ኣብ ኢየሩሳሌም ዘለዉ ካህናት መዓልታዊ ከም ዝውድኡ ዘመልክትዎ፡ ንጉስን ንደቁን መስዋእቲ ንልዑል ኣምላኽ ምእንቲ ክቐርብ፡ ምእንቲ ህይወቶም ድማ ምእንቲ ክጽልዩ። 1ይ ኤስድራ 6፡28-31 ካብ ካህናትን ሌዋውያንን ካብ ቅዱሳን ዘመርትን ኣገልገልቲ ቤተ መቕደስን ካብ ኣገልገልቲ ቤተ መቕደስን ካብ ዝኾነ ኣብዛ ቤተ መቕደስ እዚኣ ግብሪ ዘለዎን ግብሪ ወይ ካልእ ምቕባል ከይትሓትት እእዝዘኩም ኣሎኹ። 1 ኤስድራ 8፡22 ኣብ ኲሉ ውህበትካ ሕጉስ ገጽ ኣርእይ፡ ዕሽርካ ድማ ብሓጐስ ወፍዮ። መክብብ 35፡9 ሓያል ሓያል ሰራዊት ኣኪቡ ድማ ኣብ ልዕሊ ሃገራትን ኣህዛብን ነገስታትን ኣመሓዘ፣ ንሳቶም ድማ ግብረኦም ኰኑ። 1 መቃቤ 1፡4 ክልተ ዓመት ምስ ሓለፈ ድማ ንጉስ ዋና ኣከባቢ ቀረቡ ናብ ከተማታት ይሁዳ ለኣኸ፡ ንሱ ድማ ብብዙሓት ህዝቢ ናብ ኢየሩሳሌም መጸ፡ ሰላማዊ ቃላት ድማ ተዛረበሎም፡ ኩሉ ግና ተንኮል እዩ ነይሩ፡ ምእማን ምስ ሃቡ፡ ሃንደበት ኣብ ልዕሊ እታ ኸተማ ወዲቑ፡ ኣዝዩ ወቕዓ፡ ንብዙሓት ህዝቢ እስራኤል ድማ ኣጥፍኣ። 1ይ መቃቤ 1፡29-30 ዝኾነ ኾይኑ ግና ብሰንኪ እቲ ናይ ቀደም ሕግታት ብምምንዛዕ ኣብታ ሃገር ዘምጽኦ ምፍልላይን መዓትን ገንዘብ መዝገቡ ከም ዝፈሸለን ኣብታ ሃገር ዝነበረ ቀረጽ ውሑድ ምዃኑን ምስ ረኣየ፤ ንሱ ልዕሊ እቶም ቅድሚኡ ዝነበሩ ነገስታት ኣዝዩ ስለ ዝበዝሐ፡ ድሕሪ ደጊም ነቲ ክሲ ክስከሞ፡ ከምቲ ቅድሚ ሕጂ ዝገብሮ ዝነበረ ብልግሲ ዝህቦ ውህበት ከይህልዎ ፈርሐ። ስለዚ ድማ ኣብ ሓሳቡ ኣዝዩ ተደናጊሩ ናብ ፋርስ ክኣቱ፡ ኣብኡ ድማ ግብሪ ሃገራት ክወስድን ብዙሕ ገንዘብ ክእክብን ወሰነ። 1ይ መቃቤ 3፡29-31 ክዳውንቲ ካህናትን በዅሪ ፍረታትን ዕሽርን ሒዞም መጹ፡ ነቶም መዓልቶም ዝፈጸሙ ናዝራውያን ድማ ኣንቀጥቀጥዎም። 1ይ መቃቤ 3፡49
7
ግብሪን ዕሽርን ...እምበኣርሲ እቲ ናይ ቄሳር ንቄሳር ሃቦ። ናይ ኣምላኽ ነገር ድማ ንኣምላኽ ይወሃቦ። ማቴ 22፡21
ኣዝዮም ጅግንነት ዘለዎም ሰባት ምዃኖም ድማ። ኣብ መንጎ ገላትያ ዝገበርዎ ውግኣቶምን ክቡር ተግባራቶምን ከመይ ከም ዝሰዓርዎምን ኣብ ትሕቲ ቀረጽ ከም ዘእተውዎምን እውን ተነግሮ። ከምኡ’ውን ብፖሊሶምን ትዕግስቶምን ንኹሉ እቲ ቦታ ካብኦም ኣዝዩ ርሒቑ እኳ እንተነበረ ከም ዝሰዓርዎ፤ እቶም ካብ ወሰን ምድሪ ዝመጹ ነገስታት ከኣ፡ ክሳዕ ዘደናግርዎምን ዓቢ ምግልባጥ ዝህብዎምን፡ እቶም ዝተረፉ ድማ ዓመት ዓመት ግብሪ ይኸፍሉሎም ነበሩ፡ ከመይ ጌሮም ብህይወት ከም ዝወሰድዎ፡ ንሱን እቶም ብድሕሪኡ ዝነገሱን ዓቢ ግብሪ ክኸፍሉ፡ ጅሆ ድማ ክህቡ ቃል ኪዳን ዝኣተዉ፡ እቲ ዝተሰማምዓሉ ድማ፡ 1 መቃበ 8፡2,4,7 ሕጂ ድማ ሓራ ኣውጽኣኩም ኣለኹ፡ ምእንታኹም ድማ ንዅሎም ኣይሁድ ካብ ቀረጽን ካብ ልምዲ ጨውን ካብ ቀረጽ ኣኽሊልን እፈትሖም ኣለኹ፡ ካብቲ ሲሶ ወይ ዘርእን ፍርቂ ፍረ ኣእዋምን ክቕበል ዝግበኣኒ ድማ፡ ካብ ሎሚ ንደሓር ይፈትሖ ኣለኹ፡ ካብ ምድሪ ይሁዳ ወይ ካብተን ኣብኡ ዝተወሰኹ ሰለስተ መንግስታት ከይውሰዱ ሃገር ሰማርያን ገሊላን፡ ካብዛ መዓልቲ እዚኣ ንዘለኣለም። የሩሳሌም ምስ ዶባታ ካብ ዓስራይን ቀረጽን ቅድስትን ሓራን ይኹን። 1 መቃቤ 10፡29-31 ነቶም ካብ ምድሪ ይሁዳ ተማሪኾም ናብ ዝዀነ ይኹን ኽፋል መንግስተይ እተማረኹ ኣይሁድ ከኣ ብናጻ ሓራ ኣውጽእክዎም፣ ኵሎም መኮንነይ ግብረ ጥሪቶም ኪሓድጉ ድማ እፈቱ። 1 መቃቤ 10፡33 ሽዑ ዮናታን ንንጉስ፡ ከምተን ሰለስተ መንግስታት ምስ ሃገር ሰማርያ፡ ንይሁዳ ካብ ቀረጽ ሓራ ኪገብራ ለመኖ። ሰለስተ ሚእቲ መክሊት ድማ ቃል ኣተወሉ። 1ይ መቃቤ 11፡28 ብዛዕባ ካልእ ናትና ነገር፡ ካብ ዕሽርን ልምድታትን፡ ከምኡ’ውን እቲ ዝግበኣና ጕድጓድ ጨውን ቀረጽ ኣኽሊልን፡ ካብ ኵሉ ምእንቲ ረድኤቶም ነፍስሶ። 1 መቃቤ 11፡35 ክሳዕ ሎሚ እተፈጸመ ዕሽሽ ወይ በደል፡ ነቲ ዕዳና ዘሎኩም ግብሪ ዘውዲውን ይቕረ ንብሎ፡ ኣብ የሩሳሌም ካልእ ግብሪ እንተ ተኸፍለ፡ ደጊም ኣይክኽፈልን እዩ። 1ይ መቃቤ 13፡39 ሕጂ እምበኣር ነተን ዝወሰድኩምወን ከተማታትን ግብርታት እተን ካብ ዶባት ይሁዳ ወጻኢ ግዝኣተን ዝረኸብኩምለን ቦታታትን ኣናግፉ፡ እንተ ዘይኰነስ ሓሙሽተ ሚእቲ መክሊት ብሩር ሃበኒ። ነቲ ዝገበርኩምዎ ጕድኣትን ግብርታት ከተማታትን ድማ ካልእ ሓሙሽተ ሚእቲ መክሊት፡ እንተዘይኮይኑ ድማ መጺእና ክንዋግኣኩም ኢና። 1 መቃቤ 15፡3031 ስለዚ ኒካኖር ነቶም ምሩኻት ኣይሁድ ክንድዚ ዝኣክል ገንዘብ ክረክብ ቃል ወሰደ፣ እዚ ድማ ነቲ ንጉስ ንሮማውያን ክኸፍሎም ዝነበሮ ክልተ ሽሕ መክሊት ክኸፍል ዝግባእ እዩ። 2 መቃቤ 8፡10 በዚ ኸኣ እቲ ንሮማውያን ኣብ ኢየሩሳሌም ብዝተማረኹ ግብሮም ጽቡቕ ክገብረሎም ኣብ ልዕሊኡ ዝወሰደ፡ ኣይሁድ ዝዋግኣሎም ኣምላኽ ከም ዘለዎምን ስለዚ ድማ ነቲ ንሱ ዝሃቦም ሕግታት ስለ ዝኽተሉ ክጉዳእ ከም ዘይክእሉን ኣብ ወጻኢ ነገሮ። 2 መቃቤ 8፡36
8
ግብሪን ዕሽርን ...እምበኣርሲ እቲ ናይ ቄሳር ንቄሳር ሃቦ። ናይ ኣምላኽ ነገር ድማ ንኣምላኽ ይወሃቦ። ማቴ 22፡21
ጃሸር ኬዶርላኦሜር ንጉስ ኤላም ድማ ካብ ዓሌታት ደቂ ካም ርሒቑ ምስኦም ተዋጊኡ ኣግዚእዎም ድማ ናብተን ሓሙሽተ ከተማታት ቆላ ከደ ኣንጻርኦም ተዋጊኡ ድማ ኣግዚኡዎም፡ ኣብ ትሕቲ ቁጽጽሩ ድማ ነበሩ። ዓሰርተው ክልተ ዓመት ድማ ኣገልገልዎ፡ ዓመታዊ ድማ ቀረጽ ይህብዎ ነበሩ። ያሸር 11፡10-11 ኣብራም ኣብ ምድሪ ከነኣን ኣብ ዝቕመጠሉ ሓምሻይ ዓመት ህዝቢ ሶዶምን ጎሞራን ኩለን ከተማታት ቆላን ካብ ስልጣን ኬዶርላኦሜር ንጉስ ኤላም ዓመጹ። ኲሎም ነገስታት ከተማታት እቲ ጐልጐል ንኬዶርላኦሜር ንዓሰርተው ክልተ ዓመት ኣገልጊሎም፡ ዓመታዊ ግብሪ ይህብዎ ነበሩ፡ በተን መዓልትተን ግና ኣብ መበል ዓሰርተው ሰለስተ ዓመት ኣንጻሩ ዓመጹ። ያሸር 13፡11 ካብ ህያዋን ዓመታዊ ግብሪ ምውሳድ ናይ ነገስታት ልምዲ ምዃኑ ንፈልጥ ኢና፡ ንስኻ ግን እዚ ጥራይ ኣይትገብርን ኢኻ፡ ካብ ምዉታት እውን ካብ መዓልቲ መዓልቲ ግብሪ ትእክብ። ንጉስ ድማ ንሪካዮን መለሰሉ፡ ካብ ምዉታት ቀረጽ ስለ ዝወሰድካ፡ ፈርኦን እምበር ስምካ ሪካዮን ኣይክብሃልን እዩ፤ ስሙ ድማ ፈርኦን ሰመዮ። ሪቃዮን ፈርኦን ድማ ብተንኮል ንመንግስቲ ግብጺ መንዚዑ፡ ካብ ኩሎም ነበርቲ ግብጺ ድማ ግብሪ ወሰደ። ያሸር 14፡19,27,31 ኣብራምን ብዘሎ ናቱን ድማ ካብ ወሓዚ ሚጽራይም ተንሲኦም ናብ ግብጺ መጹ። ናብ ኣፍ ደገታት እታ ኸተማ ዳርጋ ኣይኣተዉን እዮም፡ እቶም ሓለውቲ ድማ፡ ካብቲ ዘለኩም ንጉስ ዕሽር ሃቡ፡ ሽዑ ናብታ ኸተማ ክትኣትዉ ትኽእሉ ኢኹም፡ እናበሉ ደው በሉ። ኣብራምን እቶም ምስኡ ዝነበሩን ድማ ከምኡ ገበሩ። ኣብራም ምስቶም ምስኡ ዝነበሩ ህዝቢ ድማ ናብ ግብጺ መጸ፡ ምስ መጹ ድማ ነቲ ሳራይ ተሓቢኣቶ ዝነበረት ሳጹን ኣምጽኡ፡ ግብጻውያን ድማ ነቲ ሳጹን ረኣይዎ። ባሮት ንጉስ ድማ ናብ ኣብራም ቀረቡ፡ ኣብዚ ሳንዱቕ እዚ ዘይረኣናዮ እንታይ ኣሎካ፧ ሕጂ ድማ ነቲ ሳንዱቕ ከፊትካ ንንጉስ ዕሽር ናይቲ ኣብ ውሽጡ ዘሎ ኩሉ ሃቦ። ያሸር 15፡8-10 ደቂ ያእቆብ ድማ ኢዶም ከም ዘይኣትውዎም መሓለሎም፣ ኲሎም ነገስታት ከነኣናውያን እውን መሓለሎም፣ ደቂ ያእቆብ ድማ ካብታ መዓልቲ እቲኣ ጀሚሮም ቀረጽ ገበሩሎም። ያሸር 40፡48 ብዘላ ግብጺ ድማ ኣብ ትሕቲ ሓልዮት ዮሴፍ ነበረት፡ ዮሴፍ ድማ ምስ ኩሎም ኣብ ከባቢኡ ዝነበሩ ጸላእቱ ተዋግአ፡ ንሱ ድማ ኣግዚእዎም። ንብዘላ ሃገርን ንዅሎም ፍልስጥኤማውያንን፡ ክሳዕ ዶባት ከነኣን፡ ዮሴፍ ኣግዚእዎም፡ ኩሎም ድማ ኣብ ትሕቲ ስልጣኑ ነበሩ፡ ንዮሴፍ ድማ ዓመታዊ ግብሪ ይህቡ ነበሩ። ኩለን ሃገራት ፍልስጥኤማውያንን ከነኣንን ጽዶንን ብሸነኽ ዮርዳኖስን ድማ ንዮሴፍ ብዘላ መዓልትታቱ ህያባት ኣምጽኣሉ፡ ብዘላ ሃገር ድማ ኣብ ኢድ ዮሴፍ ነበረት፡ ዮሴፍ ድማ ምስ ኩሎም ኣብ ከባቢኡ ዝነበሩ ጸላእቲ ተዋጊኡ ኣግዚእዎም ስለ ዝነበረ፡ ዓመታዊ ቀረጽ የምጽኡሉ ነበሩ። ያሸር 58፡8,12 ኣብ መበል ሰማንያን ኣርባዕተን ዓመት፡ ማለት ኣብ መበል ሓምሳ ዓመት ንግስነት ሃዳድ ወዲ በዳድ ንጉስ ኤዶም፡ ሃዳድ ንዅሎም ደቂ ኤሳው ኣኪቡ፡ ንብዘሎ ሰራዊቱ፡ ኣስታት ኣርባዕተ ሚእቲ ሽሕ ሰብ ኣዳለወ፡ ናብ ምድሪ ሞኣብ ድማ ኣንፈቱ ኣቕነዐ፡ ምስ ሞኣብ ክዋጋእን ቀረጽ ክገብረሉን ድማ ከደ። ኵሎም ደቂ ሚድያን ብውግእ ምስ ጠፍኡ፡ ደቂ ሞኣብ ከኣ ምስ ኣምለጡ፡ ሃዳድ በታ ጊዜ እቲኣ ንዅላ ሞኣብ ቀረጽ ገበሮ፡ ኣብ ትሕቲ ኢዱ ድማ ኣተዉ፡ ከምቲ ዝተኣዘዘ ድማ ኣብ ዓመት ቀረጽ ይህቡ ነበሩ፡ ሃዳድ ድማ ተመሊሱ ናብ ምድሩ ተመልሰ። ያሸር 62፡6,13 ስለዚ ኪክያኑስ ናብ ኣራምን ደቂ ምብራቕን ወጸ፡ ንሱ ድማ ተዋጊኡ ወቕዖም፡ ኩሎም ድማ ኣብ ቅድሚ ኪክያኑስን ህዝቡን ቆሲሎም ወደቑ። ንብዙሓት ካብኣቶም ድማ ማሪኹ ከም ፈለማ ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር ኣእትይዎም፡ ከም ኣመሉ
9
ግብሪን ዕሽርን ...እምበኣርሲ እቲ ናይ ቄሳር ንቄሳር ሃቦ። ናይ ኣምላኽ ነገር ድማ ንኣምላኽ ይወሃቦ። ማቴ 22፡21
ድማ ካብኦም ቀረጽ ክወስድ ኣብ ምድሮም ሰፈረ። ኪክያኖስ ድማ ምስ ኣራምን ደቂ ምብራቕን ተዋጊኡ ከም ቀደሙ ኣግዚኡዎም፡ ንሳቶም ድማ እቲ ልሙድ ግብሮም ሃብዎ፡ ንሱ ድማ ከይዱ ናብ ምድሩ ተመልሰ። ያሸር 72፡4-5,11 ኩሎም ደቂ ምብራቕ ድማ ንድሕሪት ተመሊሶም ንድሕሪት ተመልሱ፣ ስለዚ ሙሴን ደቂ ኩሽን ሰዓብዎምን ኣግዝእዎምን ከም ልማዶም ድማ ቀረጽ ኣንበሩሎም። ኣራም ድማ ብሙሴን ብህዝቢ ኩሽን ተገዚኡ፡ እቲ ልሙድ ቀረጽ እውን ሃበ። ያሸር 73፡43,46 ኣብያኖስ ድማ ኣብ ኤዶም መኮንናት ኣቐመጠ፡ ኵሎም ደቂ ኤዶም ድማ ንኣብያኖስ ተገዛእትን ገረትን ኰኑ፡ ኣብያኖስ ድማ ናብ ምድሩ ኪቲም ተመልሰ። ኣብ ዘመነ ንግስነቱ ድማ ሰራዊት ኣውጽአ፡ ምስቶም ኣብ ብሪታንያን ቀርናንያን ዝነብሩ ደቂ ኤልሳእ ወዲ ያዋን ድማ ከይዱ ተዋግአ፡ ስዒሩ ድማ ቀረጽ ገበሮም። ያሸር 90፡10,29
በዓለ ኢዮቤል ያእቆብ ድማ ኣብ መበል ዓሰርተው ኣርባዕተ ናይዚ ወርሒ ንግሆ ተንሲኡ፡ ካብ ኵሎም ምስኡ ዝመጹ፡ ካብ ሰብን ከብትን፡ ካብ ወርቅን ካብ ኵሉ ኣቕሓን ክዳንን ዕሽር ሃበ፡ እወ፡ ካብ ኵሎም ዕሽር ሃበ። ኢዮቤል 32፡2 ንኹለን ንጹሃት እንስሳታት ድማ ዕሽር ሂቡ ዝሓርር መስዋእቲ ኣቕረበ፡ ነተን ርኹሳት እንስሳታት ግና ንሌዊ ወዱ ሃቦ (ዘይኮነ)፡ ንኹለን ነፍሲ እቶም ሰባት ድማ ሃቦ። ሌዊ ድማ ካብ ዓሰርተ ኣሕዋቱ ንላዕሊ ኣብ ቅድሚ ኣቦኡ ያእቆብ ኣብ ቤትኤል ክህነት ፈጸመ፡ ኣብኡ ድማ ካህን ኰነ፡ ያእቆብ ድማ መብጽዓኡ ኣተወ፡ በዚ ኸኣ ነቲ ዕሽር ንእግዚኣብሄር መሊሱ ዕሽር ሂቡ ቀደሶ፡ ንዕኡ ድማ ቅዱስ ኰነ። በዚ ምኽንያት ድማ ኣብ ሰማያዊ ጽላት ከም ሕጊ ንዕሽር መሊሱ ዕሽር ካብ ዓመት ናብ ዓመት ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሄር ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሄር ክብላዕ፡ ኣብቲ ስሙ ክቕመጥ ኣብ ዝተመርጸሉ ቦታ፡ ነዚ ሕጊ እዚ ድማ ንዘለኣለም ደረት መዓልታት የብሉን። እዚ ስርዓት እዚ ኣብቲ ዝተመርጸሉ ቦታ ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሄር ካልኣይ ዕሽር ብምብላዕ ካብ ዓመት ናብ ዓመት ክፍጸም እዩ፣ ካብዚ ዓመት እዚ ክሳብ ዝቕጽል ዓመት ድማ ካብኡ ዝተረፈ ነገር የለን። ኢዮቤል 32፡8-11 ኵሉ ዕሽር ብዕራይን ኣባጊዕን ንእግዚኣብሄር ቅዱስ ይኸውን፡ ካብ ዓመት ናብ ዓመት ኣብ ቅድሚኡ ዚበልዕዎ ድማ ናይ ካህናቱ ይኸውን። ከመይሲ ኣብ ሰማያዊ ጽላት ብዛዕባ እቲ ዕሽር ከምዚ እዩ ተቐይሩን ተቐሪጹን። ኢዮቤል 32፡15 ንሱ ድማ ስዒሩ፡ ካብ መሬቶም ሓሙሽተ ፍረ ፍረታት ኪኸፍሉሉ ቐረጽ ኣንበረሎም፡ ንሮቤልን ታምናታሬስን ከኣ ሃነጸ። ኢዮቤል 34፡8 ያእቆብ ድማ ንደቁ ሰላም ክገብሩ ቃል ለኣኸሎም፡ ንሳቶም ድማ ምስኦም ሰላም ገበሩ፡ ኣርዑት ባርነት ድማ ኣንበረሎም፡ ስለዚ ንያእቆብን ንደቁን ወትሩ ቀረጽ ይኸፍሉ ነበሩ። ንያእቆብ ድማ ክሳዕ እታ ናብ ግብጺ ዝወረደላ መዓልቲ ቀረጽ ይኸፍሉሉ ነበሩ። ኢዮቤል 38፡12-13
ዝጠፍኡ መጻሕፍቲ መጽሓፍ ቅዱስ ኰነ ድማ፡ ካብ ሃጸይ ኣውጉስጦስ ኵሎም እቶም ካብ ቤተልሄም ኣብ ይሁዳ ዝነበሩ ኣይሁድ ግብሪ ኺኽፈሉ ዚብል ትእዛዝ ወጸ፡ ዮሴፍ ድማ፡ ደቀይ ቀረጽ ክኽፈሉ ክሕሎ እየ፡ ነዛ መንእሰይ ግና እንታይ ክገብራ እየ፧ ከም በዓልቲ ቤተይ ግብሪ ክኽፈል እየ ዝሓፍር፤ ከም ጓለይ ቀረጽ እንተ ኸፍለላ ድማ ጓለይ ከም ዘይኰነት ብዘላ እስራኤል ይፈልጥ እዩ።
10
ግብሪን ዕሽርን ...እምበኣርሲ እቲ ናይ ቄሳር ንቄሳር ሃቦ። ናይ ኣምላኽ ነገር ድማ ንኣምላኽ ይወሃቦ። ማቴ 22፡21
ጊዜ ሽመት ጎይታ ምስ በጽሐ፡ ጽቡቕ ዝመስሎ ይግበር። ነታ ኣድጊ ድማ ሰቐላ ኣንቢሩላ፡ ዮሴፍን ስምኦንን ደድሕሪኣ ደድሕሪኣ ሰዓቡ፡ ኣብ ውሽጢ ሰለስተ ማይልስ ድማ ናብ ቤተልሄም በጽሑ። ፕሮቴቫንጀልዮን 12፡1-5 ኣብ መበል ሰለስተ ሚእትን ታሽዓይን ዓመት ዘመነ እስክንድር ኣውጉስጦስ ኩሎም ሰባት ኣብ ሃገሮም ግብሪ ክኽፈሉ ክኸዱ ኣለዎም ዝብል ኣዋጅ ኣሕተመ። ዮሴፍ ድማ ተንሲኡ ምስ ማርያም መጻምድቱ ናብ ኢየሩሳሌም ከደ፡ ደሓር ከኣ ናብ ቤተልሄም መጸ፡ ንሱን ስድርኡን ኣብ ከተማ ኣቦታቱ ቀረጽ ክኽፈሉ። ቀዳማይ ወንጌል ዕሸልነት ኢየሱስ ክርስቶስ 1፡4-5
ዝተረሰዑ መጻሕፍቲ ኤደን ኣቦታትና ብግቡእ ምኽባር ሕጊ ዓቢ ሰላም ኣብ ዘስተማቐሩሉ እዋን፡ ኣብ ሕጉስ ጉዳይ ድማ ኣብ ዝነበሩሉ እዋን፡ ሰሉቆስ ኒካኖር ንጉስ ኤስያ፡ ነቲ ንቤተ መቕደስ-ኣገልግሎት ዝኸውን ግብሪ ኣቐዲዱ፡ ንፖለቲካና ድማ ኣፍልጦ ኣብ ዝሃበሉ እዋን፡ ልክዕ ሽዑ፡ ገለ ሰባት፡ ኣንጻር እቲ ሓፈሻዊ ስምምዕ ብጭቡጥ ዝዋስኡ፡ ኣብ ብዙሕን ዝተፈላለየን መዓት ኣእትዮምና። 4 መቃቤ 2፡10 ኣብ መንጎ ሰማይን ምድርን ሓወልቲ ክሃንጽ ሃረር ክብል ጸኒሐ፡ ካብ ገዛእ ርእስኻ ለባምን በሊሕን ሰብ ክትሰደለይ፡ ንኹሉ ሕቶታተይ ድማ ክምልሰለይ፡ ግብሪን ጉምሩክ ኣሶርን ንሰለስተ ዓመት ክህልወኒ እደሊ። ዛንታ ኣሂካር 4፡2 ንጉስ ግብጺ ካባና ክሓትት ዝለኣኾ ቀረጽ ፈሪሖም ብዙሓት ካብ ህዝቢ ሃገርና ናብ ግብጺ ሃዲሞምና ኣለዉ። ሽዑ ንጉስ በሎ። ‘ኦ ጐይታይ ኣይትቝጣዕ! ናብ ግብጺ ክኸይድ እየ፡ መልስታት ድማ ናብ ፈርኦን ክመልሶ እየ፡ ነዛ ደብዳበ ድማ ከርእዮ እየ፡ ብዛዕባ እቲ ግብሪ ድማ ክምልሶ እየ፡ ንዅሎም እቶም ዝሃደሙ ድማ ክመልሶም እየ። ንጸላእትኻ ድማ ብሓገዝ ልዑል ኣምላኽን ምእንቲ ሓጐስ መንግስትኻን ከሕፍሮም እየ። ዛንታ ኣሂካር 5፡5,7 ግና ኦ ጎይታይ ንጉስ! ኣብኣ ብዛዕባ ግብሪ ግብጺ ንሰለስተ ዓመት ዝበልካዮ፡ ሕጂ ምርግጋእ መንግስቲ ጽኑዕ ፍትሒ እዩ፡ እንተ ተዓዊትካ ድማ ኢደይ ንዓኻ ክትምልሰሉ ክእለት እንተዘይብላ፡ ሽዑ ጐይታይ ንጉስ ነቲ ዝጠቐስካዮ ግብሪ ክሰደልካ እዩ። ዛንታ ኣሂካር 5፡24 ፈርኦን ድማ ሃይቃር ከም ዝሰዓሮ ምስ ረኣየ፡ መልስታቱ ምስ መለሰሉ፡ ብኡንብኡ ተሓጒሱ፡ ናይ ሰለስተ ዓመት ግብሪ ክእክቡሉን ናብ ሃይቃር ከምጽእዎን ኣዘዞም። ሽዑ እቲ ንጉስ ካብ ፈለማ ምምጽኡ ጀሚሩ ክሳብ ካብ ቅድሜኡ ዝረሓቐ ምስ ፈርኦን ከመይ ከም ዝተራኸበን፡ ንኹሉ ሕቶታቱ ብኸመይ ከም ዝመለሶን፡ ቀረጽ ካብኡ ብኸመይ ከም ዝተቐበለን፡ ምቕያር ክዳንን ህያባትን ክሓቶ ጀመረ። ንጉስ ሰናክሬብ ድማ ብዓቢ ሓጐስ ተሓጐሰ፡ ንሃይቃር ድማ፡ ‘ኩሉ ኣብ ኢድ ኢድካ ስለ ዘሎ፡ ካብዚ ግብሪ እዚ ክትረኽቦ እትደሊ ውሰድ’ በሎ። ዛንታ ኣሂካር 6፡36,46-47 ንሕና ድማ ዋላ ሓንቲ ጕድኣት ኣይገበርናሎምን፣ ንሳቶም ከኣ ቐረጽ ኰኑና፣ ምርኮኦም ከኣ መለሰሎም። ኪዳን ይሁዳ 1፡49 ሽዑ ካባና ናይ ሰላም ውዕላት ሓተቱ፤ ምስ ኣቦና ተማኸርና ድማ፡ ከም ቐረጽ ተቐበልና። ናብ ግብጺ ምስ ወረድና ድማ ክሳዕ ጥሜት ዝበጽሕ ሓሙሽተ ሚእቲ ቆርቆሮ ስርናይ፡ ሓሙሽተ ሚእቲ ባጥ ዘይቲ፡ ሓሙሽተ ሚእቲ መዐቀኒ ወይኒ ሃቡና። ኪዳን ይሁዳ 2፡8-9
11