Самсон: Көчле яшә, көчлерәк үл 13 нче хөкемдар 1 Исраил халкы Раббы алдында тагын да явызлык эшләде, һәм Раббы аларны кырык ел дәвамында филистиләр кулына тапшырды. 2 Сорада Дан нәселеннән булган Маной исемле бер кеше бар иде, аның хатыны бала тапмый иде. 3 Раббы фәрештәсе хатынга күренде һәм әйтте: «Менә, син бала тапмыйсың, бала тапмыйсың, ләкин йөкле булачаксың һәм ир бала табарсың». 4 Шуңа күрә сак бул, шәраб та, көчле эчемлек тә эчмә, һәм бернинди пычрак нәрсә ашама. 5 Менә син йөкле булачаксың һәм ул табарсың, һәм аның башына остара тидермәячәксең, чөнки бала ана карыныннан ук Аллаһыга насара булачак, һәм ул Исраилне филистиләр кулыннан коткара башлаячак. 6 Хатын килеп, иренә болай диде: «Миңа Аллаһы кешесе килде, аның йөзе Аллаһы фәрештәсе йөзе кебек бик куркыныч иде. Мин аннан кайдан икәнен сорамадым, ул да миңа исемен әйтмәде. 7 Ул миңа болай диде: «Менә, син йөкле булачаксың һәм ул табарсың, хәзер шәраб та, көчле эчемлек тә эчмә, пычрак нәрсә дә ашама, чөнки бала ана карыныннан үлгәнчегә кадәр Аллаһы Тәгаләгә насара булачак». 8 Шуннан соң Маной Раббыга ялварып: «Әй Раббым, Син җибәргән Аллаһы кешесе безгә кире кайтсын һәм туачак балага нәрсә эшләргә кирәклеген өйрәтсен», – диде. 9 Аллаһы Манойахның тавышын ишетте, һәм Аллаһы фәрештәсе кырда утырган хатын янына кире кайтты, ләкин ире Манойах аның белән түгел иде. 10 Хатын тиз йөгереп китте һәм иренә хәбәр итеп: «Менә, миңа шул кеше күренде, ул миңа күптән түгел килгән», – диде. 11 Манойа торып, хатынының артыннан китте һәм ир янына килде һәм аңардан: «Хатын белән сөйләшкән кеше синме?» – дип сорады. Ул: «Мин», – диде. 12 Манойа болай диде: «Әйдәгез, әйткәннәрегез үтәлсен. Балага ничек әмер бирик һәм аңа ничек эшләргә?»
1
Самсон: Көчле яшә, көчлерәк үл
13 Раббының фәрештәсе Манойага болай диде: «Мин хатынга әйткәннәрнең барысыннан да сак булсын». 14 Ул йөзем агачыннан ясалган бернәрсә дә ашамасын, шәраб һәм көчле эчемлекләр эчмәсен, һәм бернинди пычрак нәрсә ашамасын; Мин аңа кушканнарның барысын да үтәсен. 15 Манойах Раббы фәрештәсенә болай диде: «Зинһар, без сезгә бер улак пешереп бетергәнче, сезне тоткарларга рөхсәт итегез». 16 Раббы фәрештәсе Манойга болай диде: «Син мине тоткарласаң да, мин синең икмәгеңне ашамаячакмын, әгәр яндыру корбаны китерергә теләсәң, аны Раббыга китерергә тиеш. Чөнки Маной үзенең Раббы фәрештәсе икәнен белмәгән». 17 Манойах Раббы фәрештәсеннән: «Сүзләрең үтәлгәч, сине хөрмәт итәр өчен, исемең кем?» – дип сорады. 18 Раббы фәрештәсе аңа: «Ни өчен син минем исемемне сорыйсың, ул сер икән?» – диде. 19 Манойах бер улак белән бергә корбан итеп, аны таш өстендә Раббыга корбан итте, һәм фәрештә могҗиза эшләде; Манойах һәм аның хатыны моны күрделәр. 20 Ялкын корбан китерү урыныннан күккә күтәрелгәч, Раббы фәрештәсе корбан китерү урынындагы ялкын эчендә күтәрелде. Маной һәм аның хатыны моны күреп, йөзтүбән җиргә егылдылар. 21 Ләкин Раббы фәрештәсе Манойга һәм аның хатынына башка күренмәде, шуңа күрә Маной аның Раббы фәрештәсе икәнен аңлады. 22 Маной хатынына: «Без, әлбәттә, үләчәкбез, чөнки без Аллаһыны күрдек», – диде. 23 Ләкин хатыны аңа: «Әгәр Раббы безне үтерергә теләсә, ул безнең кулыбыздан яндыру корбанын һәм икмәк корбанын кабул итмәс иде, безгә боларның барысын да күрсәтмәс иде һәм бу вакытта безгә мондый әйберләр турында сөйләмәс иде», – диде. 24 Хатын ул тапты һәм аңа Шимшон дип исем кушты. Бала үсте, һәм Раббы аны фатихалады. 25 Сора белән Эштаол арасындагы Дан лагеренда, Раббының Рухы аны вакыт-вакыт хәрәкәтләндерә башлады.
14 нче хөкемдарлар 1 Шимшон Тимнатка төште һәм анда филистимлеләрнең кызларыннан бер хатын күрде. 2 Ул килеп, әтисе белән әнисенә болай диде: «Мин Тимнатта филистимлеләрнең бер хатынын күрдем. Хәзер аны миңа хатынлыкка алыгыз». 3 Әтисе белән әнисе аңа: «Син туганнарыңның кызлары арасында яки минем халкым арасында сөннәтсез филистиләрдән хатын алырга җыенган бер хатын юкмы?» – диделәр. Шимшон әтисенә: «Аны миңа алып бир, чөнки ул миңа ошый», – диде. 4 Ләкин аның әтисе дә, әнисе дә моның Раббыдан икәнен, аның филистиләргә каршы сәбәп эзләгәнен белмәделәр, чөнки ул вакытта филистиләр Исраил өстеннән хакимлек итәләр иде. 5 Шуннан соң Самсон, аның әтисе һәм әнисе, Тимнатка төшеп, Тимнат йөзем бакчаларына килделәр. Шунда яшь арыслан аңа каршы үкереп чыкты. 6 Шунда Раббы Рухы аның өстенә көчле булып төште, һәм ул аны улак ярган кебек ярды, ләкин кулында бернәрсә дә юк иде. Әмма ул нәрсә эшләгәнен әтисенә дә, әнисенә дә әйтмәде. 7 Ул аска төшеп, хатын белән сөйләште, һәм ул Шимшонга ошады. 8 Берникадәр вакыттан соң ул аны алырга кайтты, һәм арысланның мәетен карарга дип читкә борылды. Караса, арысланның мәете эчендә умарта кортлары һәм бал өере бар икән. 9 Ул балны кулына алды да ашады, әтисе белән әнисе янына килеп, аларга бирде, һәм алар ашадылар, ләкин арыслан мәетеннән бал алганын әйтмәде. 10 Шулай итеп, әтисе хатын янына төште, һәм Шимшон анда мәҗлес оештырды, чөнки егетләр шулай эшли иде. 11 Аны күргәч, алар аның янына утыз иптәш алып килделәр.
2
Самсон: Көчле яшә, көчлерәк үл
12 Шимшон аларга болай диде: «Мин сезгә бер табышмак әйтәм: әгәр сез аны бәйрәмнең җиде көне эчендә миңа ачыкласагыз һәм таба алсагыз, мин сезгә утыз япма һәм утыз кием бирермен. 13 Әгәр сез миңа аны аңлата алмасагыз, сез миңа утыз япма һәм утыз кием бирегез. Алар аңа: «Табышмагыңны әйт, без аны тыңлыйк», – диделәр. 14 Ул аларга болай диде: «Ашаучыдан ризык, көчледән татлы ризык чыкты». Алар өч көн эчендә табышмакны чишә алмадылар. 15 Җиденче көнне алар Самсонның хатынына әйттеләр: «Иреңне безгә табышмакны аңлатырга күндер, югыйсә без сине һәм атаңның йортын яндырырбыз. Син безне үзебездәгене алырга чакырдыңмы? Шулай түгелме?» 16 Шимшонның хатыны аның алдында елап: «Син мине нәфрәт итәсең, яратмыйсың. Син минем халкымның балаларына табышмак әйттең, ләкин аны миңа сөйләмәдең», – диде. Ул аңа: «Менә, мин аны әтиемә дә, әниемә дә әйтмәдем, сиңа сөйләрменме?» – диде. 17 Хатын җиде көн буе, бәйрәм дәвам иткәндә, аның алдында елады. Җиденче көнне ул хатынга сөйләде, чөнки хатын аңа бик нык борчылды. Хатын табышмакны үз халкының улларына сөйләде. 18 Җиденче көнне кояш баеганчы шәһәр кешеләре аңа: «Балдан татлырак нәрсә бар, арысланнан көчлерәк нәрсә бар?» – дип сорадылар. Ул аларга: «Әгәр сез минем сыерым белән җир сөрмәгән булсагыз, минем табышмагымны тапмас идегез», – диде. 19 Аңа Раббы Рухы иңде, һәм ул Ашкелонга төште, андагы утыз кешене үтерде, ә аларның табышын алды һәм табышмакны аңлатканнарга киемнәрен кидерде. Аның ачуы чыкты һәм ул әтисенең йортына китте. 20 Әмма Самсонның хатыны аның дусты итеп кулланган дустына бирелде.
15 нче хөкемдар 1 Әмма берникадәр вакыт үткәч, бодай урак вакытында, Шимшон бер улак белән хатынына кунакка килде һәм: «Мин хатыным янына, бүлмәгә керергә тиеш», – диде. Ләкин кызның әтисе аңа керергә рөхсәт итмәде. 2 Әтисе аңа: «Мин синең аны бик нык нәфрәт иткәнеңне уйлаган идем, шуңа күрә аны дустыңа бирдем. Аның кече сеңлесе аннан да матуррак түгелме соң? Зинһар, аның урынына аны ал», – диде. 3 Шимшон аларга болай диде: «Хәзер мин филистиләргә каршы гаепсез булачакмын, ләкин аларга начарлык эшләсәм дә». 4 Самсон өч йөз төлке тотты, утлы чыршыларны алды, койрыкларын койрыкларына борып, ике койрык арасына утлы чыршы куйды. 5 Ул мичләрне яндырып, аларны филистимлеләрнең орлык баскан игеннәренә кертте һәм орлык баскан игеннәрне дә, йөзем бакчаларын һәм зәйтүннәрне дә яндырды. 6 Филистимлеләр: «Моны кем эшләде?» – дип сорадылар. Алар: «Тимнитлының кияве Шимшон, чөнки ул аның хатынын алып, дустына биргән», – дип җавап бирделәр. Филистимлеләр килеп, аны һәм аның әтисен утта яндырдылар. 7 Шимшон аларга болай диде: «Сез моны эшләсәгез дә, мин сездән үч алырмын һәм аннан соң туктармын». 8 Ул аларның янбашларын һәм ботларын каты итеп үтерде, һәм ул төшеп, Этам кыясының башында яшәде. 9 Филистимлиләр Йәһудага чыгып, чатыр кордылар һәм Лехидә урнаштылар. 10 Яһүд кешеләре: «Ни өчен безгә каршы чыктыгыз?» – диделәр. Алар: «Без Шимшонны бәйләргә килдек, ул безгә нәрсә эшләгән булса, аңа да шуны эшләргә», – диделәр. 11 Шуннан соң өч мең Яһүд кешесе Этам кыясының башына чыгып, Шимшонга: «Филистийлеләрнең безнең өстебездә хакимлек итүен белмисеңмени? Син безгә нәрсә
3
Самсон: Көчле яшә, көчлерәк үл
эшләдең?» – диделәр. Ул аларга: «Алар миңа ничек эшләгән булсалар, мин дә аларга шулай эшләдем», – диде. 12 Алар аңа: «Без сине бәйләргә, филистиләр кулына тапшырырга килдек», – диделәр. Шимшон аларга: «Ант итегез, сез миңа һөҗүм итмәячәксез», – диде. 13 Алар аңа: «Юк, без сине нык бәйләрбез һәм аларның кулына тапшырырбыз, ләкин без сине үтермәячәкбез», – диделәр. Алар аны ике яңа бау белән бәйләделәр һәм кыядан алып чыктылар. 14 Ул Лехигә килгәч, филистиләр аңа каршы кычкырдылар, һәм Раббы Рухы аңа көчле тәэсир итте, һәм аның кулларындагы баулар утта янган җитен тукыма кебек булды, һәм аның богаулары кулларыннан өзелде. 15 Ул ишәкнең яңа казна сөяген тапты, кулын сузып, аны алды һәм шуның белән мең кешене үтерде. 16 Шимшон болай диде: «Ишәк сөяге белән өем-өем, ишәк сөяге белән мең кешене үтердем». 17 Ул сүзен тәмамлагач, кулындагы казна сөяген ыргытты һәм шул урынны Раматлехи дип атады. 18 Ул бик нык сусады һәм Раббыга ялварды: «Син колыңның кулына бу бөек коткаруны бирдең, хәзер мин сусаудан үләрменме һәм сөннәтсезләр кулына эләгерменме?» 19 Ләкин Аллаһы аның казналыгында бушлык ясады һәм аннан су чыкты, һәм ул эчкәч, җанланды һәм җанланды. Шуңа күрә ул аны Эн-Хаккоре дип атады, ул бүгенге көнгә кадәр Лехида урнашкан. 20 Ул филистимлеләр заманында егерме ел Исраилне хөкем итте.
16 нчы хөкемдарлар 1 Шуннан соң Шимшон Газага барды һәм анда бер фахишәне күрде һәм аның янына керде. 2 Газлыларга: «Шамсон монда килгән», – дип хәбәр иттеләр. Алар аны чолгап алдылар һәм төне буе шәһәр капкасында көтеп тордылар, һәм төне буе тыныч кына: «Иртән, таң аткач, без аны үтерербез», – диделәр. 3 Шимшон төн уртасына кадәр йоклады, төн уртасында торды, шәһәр капкасының ишекләрен һәм ике баганасын алды, аларны җилкәсенә салды һәм Хеврон каршындагы калкулык башына алып менде. 4 Шуннан соң ул Сорек үзәнлегендә Далила исемле бер хатынны яратты. 5 Филистимлеләрнең хакимнәре аның янына килеп: «Аны күндер, аның зур көче кайда икәнен һәм без аны ничек җиңә алуыбызны бел, аны ничек бәйләп, аңа зыян китерергә мөмкин икәнен бел, һәм без сиңа һәрберебезгә мең бер йөз көмеш тәңкә бирәчәкбез», – диделәр. 6 Далила Шимшонга: «Әйт әле, синең зур көчең кайда һәм сине ничек җәберләргә мөмкин икәнен әйт әле», – диде. 7 Шимшон аңа: «Әгәр мине кипмәгән җиде яшел җеп белән бәйләсәләр, мин көчсез булырмын һәм башка кеше кебек булырмын», – диде. 8 Филистимлеләрнең хакимнәре аңа киптерелмәгән җиде яшел чыбык алып килделәр, һәм ул аны шул чыбыклар белән бәйләде. 9 Аның белән бүлмәдә кешеләр котырып торалар иде. Хатын аңа: «Филистиләр сиңа каршы, Самсон», – диде. Ул арканны утка тигәндә өзелгән кебек өзде. Шуңа күрә аның көче билгеле булмады. 10 Шунда Далила Шимшонга болай диде: «Кара әле, син мине мыскыл иттең һәм ялган сөйләдең. Хәзер миңа әйт әле, сине ничек бәйләргә мөмкин икәнен. 11 Ул хатынга болай диде: «Әгәр мине беркайчан да кулланылмаган яңа баулар белән ныгытып бәйләсәләр, мин көчсез булырмын һәм гади кеше кебек булырмын». 12 Далила яңа баулар алып, аны бәйләде һәм аңа: «Филистиләр сиңа каршы, Самсон», – диде. Ә бүлмәдә кешеләр котыртып тора иде. Ул аларны кулларыннан җеп кебек өзде.
4
Самсон: Көчле яшә, көчлерәк үл
13 Далила Шимшонга: «Син мине моңа кадәр мыскыл иттең һәм ялганладың, әйт әле, сине ничек бәйләргә мөмкин?» – диде. Ул аңа: «Әгәр син башымның җиде чәчен тукыма белән үрсәң», – диде. 14 Ул аны казык белән бәйләде һәм аңа: «Филистимлеләр сиңа каршы киләләр, Самсон», – диде. Ул йокысыннан уянып, агач казыгы һәм тукыма белән китеп барды. 15 Ул аңа болай диде: «Күңелең миңа туры килмәсә, ничек итеп: «Мин сине яратам», – дип әйтә аласың? Син мине өч тапкыр мыскыл иттең, һәм синең зур көчеңнең кайда икәнен әйтмәдең». 16 Хатын аны көн саен сүзләр белән көчләп, ныклап өндәгәнлектән, аның җаны үләрлек хәлдә иде. 17 Ул аңа бөтен йөрәгендәгене сөйләде һәм болай диде: «Башыма пычак тимәде, чөнки мин анам карыныннан бирле Аллаһы Тәгаләгә насара булып хезмәт итәм. Әгәр мине кырсалар, көчем юкка чыгачак, һәм мин көчсезләнеп, башкалар кебек булачакмын». 18 Далила аның йөрәгендәге бар нәрсәне сөйләгәнен күргәч, Филистим башлыкларын чакыртып: «Монда тагын килегез, ул миңа йөрәгендәге бар нәрсәне күрсәтте», – дип хәбәр җибәрде. Шулчак Филистим башлыклары аның янына килеп, кулларына акча алып килделәр. 19 Ул аны тезләренә куеп йоклатты, бер ир-ат чакыртып, башының җиде чәчен кырып салды, һәм аңа газаплар башлады, һәм аның көче бетте. 20 Ул: «Филистиләр сиңа каршы килә, Самсон», – диде. Шунда ул йокысыннан уянып: «Мин элеккеге кебек чыгып китәм һәм үземне калтыратам», – диде. Әмма ул Раббының аңардан киткәнен белмәде. 21 Филистимлеләр аны тотып алдылар, күзләрен чыгардылар һәм Газага алып килделәр, бакыр богаулар белән бәйләделәр, ә ул төрмәдә тимер тарттырды. 22 Әмма кырынганнан соң, аның башындагы чәчләр яңадан үсә башлады. 23 Филистимлеләрнең хакимнәре аларны үзләренең илаһлары Дагонга зур корбан китерергә һәм шатланырга җыйдылар, чөнки алар: «Безнең илаһ дошманыбыз Самсонны безнең кулыбызга бирде», – диделәр. 24 Халык аны күргәч, үз илаһларын мактады: «Безнең илебезне җимерүче, күпләребезне үтерүче дошманыбызны илебезгә тапшырды», – диделәр. 25 Күңелләре шат булгач, алар: «Шамсонны чакырыгыз, ул безне шаяртсын», – диделәр. Алар төрмәдән Самсонны чакырттылар, ул аларны шаяртты. Һәм аны багана арасына куйдылар. 26 Шимшон аны кулыннан тоткан егеткә: «Йортның терәкләрен тотып, аларга таянып карарга рөхсәт ит», – диде. 27 Йорт ир-атлар һәм хатын-кызлар белән тулы иде; Филистимлеләрнең барлык хакимнәре дә шунда иде; түбәдә өч меңгә якын ир-ат һәм хатын-кыз Шимшонның шаяруын күзәтеп тордылар. 28 Шимшон Раббыга ялварып: «Әй Ходай, мине искә ал, мине бер тапкыр гына ныгыт, әй Ходай, мин ике күзем өчен филистиләрдән үч алырмын», – диде. 29 Шимшон йорт торган һәм аны тотып торган ике урта багананы тотты, берсен уң кулы белән, икенчесен сул кулы белән. 30 Шимшон: «Филистимлеләр белән бергә үлим»,— диде. Ул бар көче белән башын иеп, йорт җимерелде, һәм йорт андагы барлык кешеләр һәм хуҗалар өстенә төште. Шуңа күрә ул үлгәндә үтергән үлгәннәр саны үз гомерендә үтергәннәрдән күбрәк иде. 31 Аннары аның туганнары һәм әтисенең бөтен гаиләсе килеп, аны алып киттеләр, һәм аны Сора белән Эштаол арасындагы әтисе Маной каберенә күмделәр. Ул Исраилдә егерме ел хөкем итте.
5
Самсон: Көчле яшә, көчлерәк үл
Комментарий 13-16 нчы бүлекләрендә очрый торган Самсон хикәясе - Изге Язмадагы иң драматик хикәяләрнең берсе. Ул Аллаһы Рухы тарафыннан гаҗәеп көчкә ия булган, ләкин шәхси көчсезлекләр, рухи компромисслар һәм ахыр чиктә котылу белән тәмамланган фаҗигале җимерелү белән интегүче кешенең тормышын сурәтли.
1 нче өлеш: Шигырьләр буенча хикәяләү 13 нче бүлек: Самсонның хәбәр итүе һәм тууы 1–5 нче шигырьләр: Исраил Раббы алдында тагын явызлык эшли, нәтиҗәдә филистиләр кырык ел дәвамында җәберли. Раббы фәрештәсе Манойаның (Дан кабиләсеннән) бала тапмаган хатынына күренә һәм аның бала табачагын һәм ир бала табачагын хәбәр итә. Ул ана карыныннан ук Аллаһыга насара булачак һәм Исраилне филистиләр кулыннан коткара башлаячак. 6–14 нче шигырьләр: Манойның хатыны иренә кунакка килү турында сөйли. Маной фәрештәнең баланы ничек тәрбияләргә кирәклеген өйрәтү өчен кайтуын сорый. Фәрештә тагын пәйда була һәм нәзир чикләүләрен кабатлый: ана кеше шәрабтан, көчле эчемлекләрдән һәм пычрак ризыктан тыелырга тиеш, һәм малайның башына беркайчан да остару коралы тидермәскә тиеш. 15–23 нче шигырьләр: Маной яндыру корбаны итеп бер малай китерә. Фәрештә корбан китерү урынының ялкында күккә күтәрелә, үзенең илаһи шәхесен ача. Маной аларның үләчәгеннән курка, чөнки алар Аллаһыны күргәннәр, ләкин хатыны аны, әгәр Ходай аларны үтерергә теләсә, аларның корбанын кабул итмәс иде яки аларга бу әйберләрне күрсәтмәс иде, дип ышандыра. 24–25 нче шигырьләр: Хатын ул таба һәм аңа Шимшон дип исем куша . Бала үсә, һәм Ходай аны фатихалый. Ходайның Рухы аны вакыт-вакыт Махане-Данда , Сора белән Эштаол арасындагы җирдә хәрәкәтләндерә башлый. 14 нче бүлек: Никах һәм табышмак 1–4 нче шигырьләр: Самсон Тимнатка төшә, бер филисти хатынын күрә һәм әти-әнисеннән аны үзенә хатын итеп алырга таләп итә. Аның әти-әнисе сөннәтсез филисти хатынына өйләнүгә каршы чыгалар, ләкин текстта моның Ходайдан булуы , ул филистиләргә каршы сәбәп эзләгәне һәм ул вакытта Исраилдә хакимлек иткәне әйтелә. 5–9 нчы шигырьләр: Тимнатка барганда, яшь арыслан Самсонга каршы үкерә. Ходайның Рухы аңа көчле тәэсир итә, һәм ул арысланны бала кебек ялангач ярып ташлый. Соңрак ул кайтып керә һәм арысланның мәетендә умарта кортлары һәм бал таба. Ул балны ашый һәм ата-анасына чыганагын әйтмичә бирә. 10–20 нче шигырьләр: Самсон утыз филистимлы дусты белән туй мәҗлесе үткәрә. Ул акчага нигезләнгән табышмак әйтә: «Ашаучыдан ит чыкты, көчледән татлы тәм чыкты». Өч көн эчендә бу сорауны чишә алмаган филистиләр Самсонның кәләшенә яныйлар, аны җавапны аннан сорарга мәҗбүр итәләр. Кыз елый, ул аңа әйткәнче һәм моны ирләргә сөйләгәнче.
6
Самсон: Көчле яшә, көчлерәк үл
Аларның хыянәтеннән ачуланган Самсон, акча кую өчен Ашкелоннан утыз филистимлы кешене үтерә, ачу белән хатынын ташлап китә һәм әтисенең йортына кайта, ә хатынын аның иң якын дустына бирәләр. 15 нче бүлек: Үч алу, ияк сөяге һәм коткару 1–8 нче шигырьләр: Бодай урагы вакытында Самсон бер улак белән хатынына кунакка бара, ләкин әтисенең аны дустына биргәнен һәм аның урынына кече сеңлесен тәкъдим иткәнен күрә. Ачу белән Самсон өч йөз төлке тота , аларны койрыкларына тоташтырып, араларына утлы чыбыклар белән бәйли һәм аларны филистимлыларның иген бакчаларына, йөзем бакчаларына һәм зәйтүн бакчаларына җибәрә, тулысынча яндыра. Үч алу йөзеннән, филистимлылар Самсонның хатынын һәм каенатасын яндырып үтерәләр. Үч алу анты биреп, Самсон күп санлы филистимлыларны үтерә ("зур сугу белән янбаш һәм бот") һәм Этам кыясына чигенә. 9–13 нче шигырьләр: Филистимлылар Шимшонны эзләп Яһүдиядә лагерь коралар. Филистимнарның үч алуыннан куркып, өч мең Яһүд кешесе Этам кыясына бара. Алар Самсонны ике яңа бау белән бәйләп , дошманга тапшыралар. 14–20 нче шигырьләр: Самсон Лехидагы филистиләргә җиңү белән кычкырып якынлашканда, Ходайның Рухы аңа көчле тәэсир итә. Аның кулларындагы баулар утта яндырылган җитен кебек була, һәм аның каешлары эри. Ишәкнең яңа казна сөяген табып , ул мең филистине суга. Аннары, сусаудан интегеп, ул Аллаһыга ялвара; Алла Лехида буш урын яра, һәм аны терелтү өчен су ага (бу урынны Эн-Хаккоре дип атый ). Самсон филистиләр заманында егерме ел дәвамында Исраилне хөкем итә . 16 нчы бүлек: Далила, әсирлек һәм соңгы җиңү 1–3 нче шигырьләр: Самсон Газага бара, бер фахишәгә бара һәм аны таң ату белән үтерергә планлаштырган Газилар тарафыннан тозакка эләгә. Төн уртасында Самсон тора, шәһәр капкаларын ике багана һәм таяк белән бергә йолкып ала, җилкәсенә күтәрә һәм Хеврон каршындагы калкулык башына алып китә. 4–14 нче шигырьләр: Самсон Сорек үзәнлегендә Далилага гашыйк була . Филистимлыларның мирзалары аның зур көченең серен ачыклау өчен аңа зур көмеш бирәләр. Далила аны кат-кат сорау ала: Беренче ялган: Мине беркайчан да киптерелмәгән җиде яшел җеп (дымлы җәя бавы) белән бәйләгез , һәм мин көчсез булырмын. (Уңышсыз; ул аларны җеп кебек өзә). Икенче ялган: Мине беркайчан да кулланылмаган яңа баулар белән ныклап бәйләгез . (Уңышсыз; ул аларны кулларыннан җеп кебек өзә). Өченче ялган: Башымның җиде чәчен тукыма станогы белән үрегез . (Уңышсыз; ул энә белән балканы тартып ала). 15–22 нче шигырьләр: Көн саен елап һәм ыңгырашып арыган Самсон, ниһаять, аңа чын хакыйкатьне әйтә: аның башына беркайчан да тетрәнү остасы тимәгән, чөнки ул тумыштан ук Аллаһы Тәгалә өчен насара; әгәр аның башы кырылса, көче бетәчәк. Далила аны тезләренә куеп йоклата, җиде чәчен кырырга чакыра һәм буйсындыра. Филистимлылар аның күзләрен
7
Самсон: Көчле яшә, көчлерәк үл
чокырып алалар, аны бакыр богаулар белән бәйләп, Газадагы төрмәдә ашлык тартырга мәҗбүр итәләр . Шул арада аның чәчләре яңадан үсә башлый. 23–31 нче шигырьләр: Филистимлылар илаһлары Дагонга зур корбан китерергә җыелалар , илаһлары дошманнарын кулларына тапшырганын бәйрәм итәләр. Алар сукыр Самсонны аренага алып киләләр, аны мыскыл итәр өчен. Самсон аны җитәкләгән малайдан гыйбадәтханәне тотып торган баганаларга кагылырга сорый. Сукыр күзләреннән үч алу өчен Ходайдан көч сорап ялварып, Самсон ике үзәк баганага сөялеп тора. Көчле этәрү тавышы белән: "Филистимлылар белән бергә үләргә рөхсәт итегез!" - дип кычкыра , йорт җимерелә, бу аның гомерендәгедән дә күбрәк филистимлыны үтерә. Гаиләсе аның гәүдәсен алып чыга һәм аны Сора белән Эштаол арасында җирли.
2 нче өлеш: Төп дәресләр һәм тормышта куллану 1. Әхлакый һәм рухи компромисс куркынычы Дәрес: Самсон кат-кат ут белән уйнаган. Ул үзенең Назари антларын даими рәвештә бозган (үле мәетләргә кагылган, пычрак чит ил хатын-кызлары белән аралашкан һәм тән теләкләрен канәгатьләндергән). Ул үзенең илаһи бүләге аңа шәхси гөнаһлардан котылу бирә дип уйлаган. Тормышта кулланылышы: Рухи бүләкләр, талантлар яки җитәкчелек вазифалары беркемне дә әхлакый җаваплылыктан азат итми. Тикшерелмәгән кечкенә компромисслар, яшерен гөнаһлар һәм рационализацияләр шәхси намусны акрынлап какшата, бу рухи сукыр ноктага китерә, анда зәгыйфьлек фаҗига килгәнче сизелми кала. 2. Аллаһы үз максатларын тормышка ашыру өчен кимчелекле савытлар куллана Дәрес: Самсонның зур кимчелекләренә, импульсивлыгына һәм үз-үзенә генә бирелгәнлегенә карамастан, Аллаһы аны филистиләрнең җәберләвен туктату өчен корал итеп кулланган. Баштан ук Аллаһы Исраил өчен коткару планын тормышка ашыру өчен Самсонның фетнәчел сайлаулары аша эш иткән. Тормышта куллану: Аллаһы Тәгалә бөек һәм кешенең көчсезлеген һәм уңышсызлыгын җиңә алса да, тыңламау җитди нәтиҗәләргә китерә. Рәхмәт гөнаһларны йолып ала, ләкин ул начар сайлауларның авыртуын һәм яраларын бетерми. Без Аллаһка чын күңелдән буйсынып хезмәт итәргә тырышырга тиеш, чөнки Аның рәхмәтенә таянып, ул безне ваемсыз тормыштан коткара. 3. Изгелекне багышлау көче һәм чын көч чыганагы Дәрес: Самсонның көче чынлыкта физик мускул түгел иде; ул аның Аллаһ белән килешү мөнәсәбәтләренә турыдан-туры бәйләнгән табигатьтән тыш көч иде, бу аның Назаретка багышлануы белән символлаштырыла. Чәчен кискәч - чәч тылсымлы үзлекләргә ия булганга түгел, ә килешүгә тугрылыгын соңгы тапкыр югалтуын күрсәткәнгә - Ходай Рухы аннан китте. Тормышта куллану: Чын рухи көч, ныклык һәм йогынты тулысынча Аллаһ белән бәйләнештә калудан килә. Аңа булган вәгъдәбезне бозып, үз ресурсларыбызга таянганда, без үзебезне рухи яктан көчсез, зәгыйфь һәм дөнья көчләре колы итеп табабыз. 4. Тәүбә итү, торгызылу һәм Аллаһының соңгы рәхим-шәфкате Дәрес: Хәтта төрмә камерасында сукыр, хурлыклы хәлдә һәм иген тарттырып ятканда да, Самсонның хәле үзгәреш кичерде. Иң мөһиме, аның чәчләре яңадан үсә башлады . Соңгы
8
Самсон: Көчле яшә, көчлерәк үл
минутларында Самсон өметсез дога кылып Аллаһыга мөрәҗәгать итте, һәм Аллаһы аңа җавап бирде, аңа үзенең төп чакыруын үтәргә көч бирде. Тормышта куллану: Аллаһыга кире борылырга беркайчан да соң түгел. Сез ничек кенә егылып төшсәгез дә, ничек кенә нык бозылсагыз да, яки тормышыгыз ничек кенә җимерелсә дә, Аллаһы – торгызу Аллаһысы. Тәүбә иткән йөрәк һәм соңгы тапкыр бирешү догасы Аның кулында мәрхәмәт һәм максат таба ала.
9