Мавъизаи болои кӯҳ Матто 5:1-48 1 Ва Исо мардумро дида, ба кӯҳе баромад; ва шогирдонаш назди Ӯ омаданд. 2 Ва Ӯ даҳони Худро кушода, онҳоро таълим дод ва гуфт: 3 Хушбахтанд камбағалон аз ҷиҳати рӯҳӣ, зеро Подшоҳии осмон аз они онҳост. 4 Хушбахтанд мотамзадагон, зеро онҳо тасаллӣ хоҳанд ёфт. 5 Хушбахтанд ҳалимон, зеро онҳо вориси замин хоҳанд шуд. 6 Хушбахтанд касоне ки гурусна ва ташнаи адолатанд, зеро онҳо сер хоҳанд шуд. 7 Хушбахтанд раҳмдилон, зеро онҳо раҳм хоҳанд ёфт. 8 Хушбахтанд покдилон, зеро онҳо Худоро хоҳанд дид. 9 Хушбахтанд сулҳҷӯён, зеро онҳо фарзандони Худо номида хоҳанд шуд. 10 Хушбахтанд касоне, ки барои адолат таъқиб карда мешаванд, зеро Подшоҳии осмон аз они онҳост. 11 Хушбахтед шумо, вақте ки одамон ба хотири Ман шуморо дашном медиҳанд ва таъқиб мекунанд ва бардурӯғ дар ҳаққи шумо ҳар гуна бадгӯӣ мекунанд. 12 Шод бошед ва аз ҳад зиёд шод бошед, зеро мукофоти шумо дар осмон бузург аст: зеро онҳо пайғамбаронеро, ки пеш аз шумо буданд, ҳамин тавр таъқиб мекарданд. 13 Шумо намаки замин ҳастед. Аммо агар намак маззаи худро гум кунад, бо чӣ шӯр мешавад? Аз ин ба баъд он ба ҳеҷ чиз кор намекунад, ҷуз он ки партофта шавад ва зери пойи одамон гардад. 14 Шумо нури ҷаҳон ҳастед. Шаҳре, ки бар теппа воқеъ аст, пинҳон шуда наметавонад. 15 Шамъро низ намеафрӯзанд ва дар зери зарф намегузоранд, балки онро дар болои шамъдон мегузоранд, ва он ба ҳамаи онҳое, ки дар хона ҳастанд, равшанӣ мебахшад. 16 Бигзор нури шумо дар пеши мардум дурахшад, то ки аъмоли неки шуморо бубинанд ва Падари шуморо, ки дар осмон аст, ҷалол диҳанд. 17 Фикр накунед, ки ман омадаам, то шариат ё пайғамбаронро вайрон кунам; Ман на барои вайрон кардан, балки барои иҷро кардан омадаам. 18 Зеро ба ростӣ ба шумо мегӯям: то осмон ва замин аз байн наравад, як ҳарфе ё нуқтае аз Таврот аз байн нахоҳад рафт, то даме ки ҳама чиз иҷро шавад.
1
Мавъизаи болои кӯҳ
19 Пас, ҳар кӣ яке аз ин хурдтарин аҳкомро вайрон кунад ва ба мардум чунин таълим диҳад, дар Подшоҳии Осмон хурдтарин номида хоҳад шуд; вале ҳар кӣ онҳоро иҷро кунад ва таълим диҳад, дар Подшоҳии Осмон бузург номида хоҳад шуд. 20 Зеро ба шумо мегӯям, ки агар росткории шумо аз росткории китобдонон ва фарисиён зиёдтар набошад, ба Подшоҳии Осмон дохил нахоҳед шуд. 21 Шумо шунидаед, ки дар замонҳои қадим гуфта шуда буд: "Қатл накун; ва ҳар кӣ мекушад, ба ҷазои доварӣ дучор мешавад". 22 Аммо Ман ба шумо мегӯям, ки ҳар кӣ ба бародари худ беҳуда хашмгин шавад, дар хатари доварӣ хоҳад буд; ва ҳар кӣ ба бародари худ "рака" гӯяд, дар хатари шӯрои пирон хоҳад буд; ва ҳар кӣ "аҳмақ" гӯяд, дар хатари оташи дӯзах хоҳад буд. 23 Пас, агар ту қурбонии худро назди қурбонгоҳ оварӣ ва дар он ҷо ба ёд оварӣ, ки бародарат аз ту чизе норозӣ аст, 24 Қурбонии худро дар он ҷо дар назди қурбонгоҳ гузоред ва равед; аввал бо бародаратон оштӣ шавед ва баъд омада, қурбонии худро тақдим кунед. 25 Ҳангоме ки бо даъвогари худ дар роҳ ҳастӣ, зуд бо ӯ оштӣ кун, то ки даъвогар туро ба довар насупорад ва довар туро ба муфаттиш насупорад ва туро ба зиндон наандозанд. 26 Ба ростӣ ба ту мегӯям, ки то даме ки тини охиринро надиҳӣ, аз он ҷо берун намеоӣ. 27 Шумо шунидаед, ки дар замонҳои қадим гуфта шуда буд: «Зино накун». 28 Аммо ман ба шумо мегӯям: ҳар кӣ ба зане бо чашми шаҳватомез нигоҳ кунад, аллакай дар дили худ бо вай зино кардааст. 29 Ва агар чашми ростат туро ба васваса андозад, онро канда, аз худ дур кун; зеро барои ту беҳтар аст, ки яке аз узвҳоят нобуд шавад, ва тамоми баданат ба дӯзах андохта нашавад. 30 Ва агар дасти ростат туро ба васваса андозад, онро бурида, аз худ дур кун; зеро барои ту беҳтар аст, ки яке аз узвҳоят нобуд шавад, ва тамоми баданат ба дӯзах андохта нашавад. 31 Гуфта шудааст: "Ҳар кӣ аз зани худ ҷудо мешавад, бигзор ба ӯ талоқнома диҳад". 32 Аммо Ман ба шумо мегӯям, ки ҳар кӣ аз зани худ, ғайр аз сабаби зино, ҷудо шавад, ӯро ба зино водор мекунад; ва ҳар кӣ бо зани талоқшуда издивоҷ кунад, зино мекунад. 33 Шумо боз шунидаед, ки дар замонҳои қадим гуфта шудааст: «Қасами худро беҳуда нахӯр, балки қасамҳои худро ба Худованд иҷро кун». 34Лекин Ман ба шумо мегӯям: тамоман қасам нахӯред; на ба осмон, зеро ки тахти Худост. 35 На ба замин, зеро ки он курсии пойҳои Ӯст; на ба Ерусалим, зеро ки он шаҳри Подшоҳи бузург аст. 36 Ба сари худ низ қасам нахӯр, зеро ки наметавонӣ як тори мӯйро сафед ё сиёҳ кунӣ. 37 Бигзор сухани шумо «ҳа, бале» ва «не, не» бошад, зеро ҳар чизе ки аз ин зиёдтар аст, аз бадӣ бармеояд. 38 Шумо шунидаед, ки гуфта шудааст: "Чашм дар ивази чашм ва дандон дар ивази дандон". 39 Аммо ман ба шумо мегӯям: ба бадӣ муқобилат накун; балки ҳар кӣ ба рухсораи ростат занад, тарафи дигари рӯятро низ ба сӯи ӯ гардон. 40 Ва агар касе туро ба додгоҳ кашида, куртаатро кашида гирад, бигзор ҷомаатро низ ба ӯ диҳад. 41 Ва ҳар кӣ туро маҷбур кунад, ки як фарсанг роҳ равӣ, ду фарсанг бо ӯ бирав. 42 Ба касе ки аз ту чизе мепурсад, бидеҳ ва аз касе ки мехоҳад аз ту қарз гирад, рӯй нагардон. 43 Шумо шунидаед, ки гуфта шудааст: "Ёри худро дӯст дор ва аз душманат нафрат кун". 44Лекин Ман ба шумо мегӯям: душманони худро дӯст доред, онҳоеро, ки шуморо лаънат мекунанд, баракат диҳед, ба онҳое ки аз шумо нафрат мекунанд, некӣ кунед ва барои онҳое ки шуморо таҳқир мекунанд ва таъқиб мекунанд, дуо гӯед; 45 То ки шумо фарзандони Падари худ бошед, ки дар осмон аст, зеро Ӯ офтоби Худро бар бадону некон тулӯъ мекунонад ва борон бар одилон ва золимон мефиристад. 46 Зеро агар шумо онҳоеро дӯст доред, ки шуморо дӯст медоранд, пас, чӣ мукофоте барои шумост? Оё боҷгирон низ чунин намекунанд?
2
Мавъизаи болои кӯҳ
47 Ва агар шумо танҳо ба бародарони худ салом диҳед, чӣ кор мекунед, ки аз дигарон бештар? Оё боҷгирон низ чунин намекунанд? 48 Пас, комил бошед, чунон ки Падари шумо, ки дар осмон аст, комил аст.
Матто 6:1-34 1 Эҳтиёт бошед, ки садақаи худро дар пеши назари мардум накунед, то ки онҳо шуморо бубинанд; вагарна шумо аз Падари худ, ки дар осмон аст, мукофоте нахоҳед дошт. 2 Пас, вақте ки садақа медиҳед, пешопеши худ карнай нанавозед, чунон ки риёкорон дар ибодатхонаҳо ва кӯчаҳо мекунанд, то ки онҳо дар назари мардум шӯҳрат пайдо кунанд. Ба ростӣ ба шумо мегӯям, ки онҳо мукофоти худро гирифтаанд. 3 Аммо, вақте ки садақа медиҳӣ, бигзор дасти чапат аз он чи дасти ростат мекунад, огоҳ набошад. 4 То ки садақаи ту пинҳон бошад; ва Падари ту, ки пинҳон мебинад, ба ту ошкоро мукофот хоҳад дод. 5 Ва ҳангоме ки дуо мегӯӣ, мисли дурӯягон набош, зеро онҳо дӯст медоранд, ки дар ибодатхонаҳо ва гӯшаҳои кӯчаҳо истода дуо гӯянд, то ки ба мардум нишон дода шаванд. Ба ростӣ ба шумо мегӯям, ки онҳо мукофоти худро гирифтаанд. 6 Аммо ту, вақте ки дуо мегӯӣ, ба ҳуҷраи худ даро ва дарро баста, ба Падари худ, ки ниҳон аст, дуо гӯй; ва Падари ту, ки ниҳонбин аст, ба ту ошкоро мукофот хоҳад дод. 7 Аммо вақте ки дуо мегӯед, мисли бутпарастон суханони беҳударо такрор накунед, зеро онҳо фикр мекунанд, ки барои суханони зиёдашон дуои онҳо шунида мешавад. 8 Пас, мисли онҳо набошед; зеро Падари шумо пеш аз он ки аз Ӯ талаб кунед, медонад, ки шумо ба чӣ ниёз доред. 9 Пас, ин тавр дуо гӯед: Эй Падари мо, ки дар осмон ҳастӣ, номи Ту муқаддас бод. 10 Подшоҳии Ту биёяд; иродаи Ту, чунон ки дар осмон аст, дар замин ҳам иҷро шавад. 11 Ба мо имрӯз ризқу рӯзии моро деҳ. 12 Ва қарзҳои моро бибахш, чунон ки мо қарздорони худро мебахшем. 13 Ва моро ба васваса наандоз, балки моро аз бадӣ раҳо кун: зеро ки Подшоҳӣ ва қудрат ва ҷалол то абад аз они Туст. Омин. 14 Зеро, агар шумо ба одамон гуноҳҳояшонро бахшед, Падари осмонии шумо низ шуморо хоҳад бахшид. 15 Аммо агар шумо ба мардум гуноҳҳояшонро набахшед, Падари шумо низ гуноҳҳои шуморо нахоҳад бахшид. 16 Ҳамчунин, вақте ки рӯза мегиред, мисли дурӯягон чеҳраи ғамгин набошед, зеро онҳо чеҳраи худро дигаргун мекунанд, то ба назари мардум рӯзадор бошанд. Ба ростӣ ба шумо мегӯям, ки онҳо мукофоти худро гирифтаанд. 17 Аммо ту, вақте ки рӯза медорӣ, ба сари худ равған молида, рӯи худро бишӯй; 18 То ки на дар назари мардум, балки дар назари Падари худ, ки ниҳон аст, рӯзадорӣ нишон диҳӣ; ва Падари ту, ки ниҳонбин аст, ба ту ошкоро мукофот хоҳад дод. 19 Дар рӯи замин барои худ ганҷҳо ҷамъ накунед, ки дар он ҷо куя ва занг мезанад ва дуздон он ҷоро канда, медузданд. 20 Балки дар осмон ганҷҳо ҷамъ кунед, ки дар он ҷо на куя ва на занг намезанад ва на дуздон нағз намедузданд. 21 Зеро ҳар ҷое ки ганҷи шумост, дили шумо низ дар он ҷо хоҳад буд. 22 Нури бадан чашм аст; пас, агар чашмат яксон бошад, тамоми баданат пур аз нур хоҳад буд. 23 Аммо агар чашмат бад бошад, тамоми баданат пур аз торикӣ хоҳад буд. Пас, агар нуре, ки дар туст, торикӣ бошад, торикӣ чӣ қадар бузург аст!
3
Мавъизаи болои кӯҳ
24 Ҳеҷ кас наметавонад ба ду оғо хизмат кунад: зеро ки ё аз яке нафрат мекунад ва дигареро дӯст медорад; ё ба яке часпида, дигареро хор медорад. Шумо наметавонед ба Худо ва сарват хизмат кунед. 25 Бинобар ин ба шумо мегӯям: дар бораи ҷони худ, ки чӣ мехӯред ва чӣ менӯшед, ғам нахӯред ва дар бораи бадани худ, ки чӣ мепӯшед, ғам нахӯред. Оё ҳаёт аз хӯрок ва бадан аз либос муҳимтар нест? 26 Ба паррандагони осмон нигоҳ кунед: онҳо на мекоранд, на медараванд ва на дар анборҳо ҷамъ мекунанд, аммо Падари осмонии шумо онҳоро ғизо медиҳад. Оё шумо аз онҳо хеле беҳтар нестед? 27 Кадоме аз шумо бо ғамхории худ қомати худро як зироъ баланд карда метавонад? 28 Чаро барои либос ғам мехӯред? Ба савсанҳои саҳро нигоҳ кунед, ки чӣ гуна месабзанд; онҳо на меҳнат мекунанд ва на мересанд. 29 Аммо ба шумо мегӯям, ки ҳатто Сулаймон бо тамоми ҷалоли худ мисли яке аз онҳо либос напӯшидааст. 30 Пас, агар Худо алафи саҳроро, ки имрӯз ҳасту фардо ба танӯр партофта мешавад, чунин пӯшонад, оё шуморо, эй сустимонҳо, аз ин ҳам беҳтар пӯшонда наметавонад? 31 Пас, дар бораи он ки чӣ хӯрем ё чӣ бинӯшем ё чӣ пӯшем, фикр накунед. 32 (Зеро халқҳо дар ҷустуҷӯи ҳамаи ин чизҳо ҳастанд), зеро Падари осмонии шумо медонад, ки шумо ба ҳамаи ин чизҳо ниёз доред. 33 Аммо аввал Подшоҳии Худо ва адолати Ӯро ҷӯед; ва ҳамаи ин чизҳо ба шумо илова карда мешаванд. 34 Пас, барои фардо ғам нахӯред, зеро фардо барои худ ғамхорӣ хоҳад кард: бадии он барои рӯз бас аст.
Матто 7:1-29 1 Ҳукм накунед, то ки маҳкум нашавед. 2 Зеро бо ҳар доварӣ, ки шумо ҳукм мекунед, ҳамон тавр доварӣ карда мешавед; ва бо ҳар андоза, ки чен мекунед, ҳамон тавр ба шумо чен карда мешавад. 3 Чаро ту хасеро, ки дар чашми бародарат аст, мебинӣ, вале чӯберо, ки дар чашми худат аст, намебинӣ? 4 Ё чӣ тавр ба бародарат мегӯӣ: "Биё, ки хасро аз чашмат берун кунам", ва ҳол он ки чӯбе дар чашми туст? 5 Эй дурӯя, аввал чӯбро аз чашми худ дур кун, ва он гоҳ равшан хоҳӣ дид, ки чӣ тавр хасро аз чашми бародарат дур кунӣ. 6 Он чи муқаддас аст, ба сагҳо надиҳед ва марворидҳои худро пеши хукон напартоед, то ки онҳоро зери пойҳояшон поймол накунанд ва баргарданд ва шуморо надаранд. 7 Талаб кунед ва ба шумо дода мешавад; ҷӯед ва хоҳед ёфт; дарро бикӯбед ва он ба рӯятон кушода мешавад. 8 Зеро ҳар кӣ талаб кунад, мегирад; ва ҳар кӣ ҷӯяд, меёбад; ва ҳар кӣ дарро бикӯбад, он ба рӯяш кушода мешавад. 9 Ё кадом одамест аз шумо, ки агар писараш нон пурсад, ба ӯ санге диҳад? 10 Ё агар моҳӣ пурсад, ба вай мор медиҳад? 11 Пас, агар шумо, ки бад ҳастед, медонед, ки ба фарзандони худ тӯҳфаҳои нек диҳед, пас Падари шумо, ки дар осмон аст, ба онҳое ки аз Ӯ металабанд, чанд маротиба бештар чизҳои нек хоҳад дод! 12 Пас, ҳар он чи мехоҳед, ки одамон бо шумо кунанд, шумо низ бо онҳо ҳамон тавр кунед; зеро ин Таврот ва пайғамбарон аст. 13 Аз дарвозаи танг дароед, зеро дарвоза васеъ аст ва роҳе, ки ба ҳалокат мебарад, васеъ аст ва бисёриҳо аз он дохил мешаванд. 4
Мавъизаи болои кӯҳ
14 Зеро танг аст он дар ва танг аст он роҳе, ки ба сӯи ҳаёт мебарад, ва кам касоне ҳастанд, ки онро меёбанд. 15 Аз пайғамбарони бардурӯғ эҳтиёт шавед, ки бо либоси гӯсфандон назди шумо меоянд, аммо дар асл онҳо гургони даррандаанд. 16 Шумо онҳоро аз меваҳояшон хоҳед шинохт. Оё одамон аз хор ангур ё аз хор анҷир мечинанд? 17 Ҳамчунин ҳар дарахти нек меваи нек медиҳад, вале дарахти бад меваи бад медиҳад. 18 Дарахти хуб наметавонад меваи бад диҳад ва дарахти бад наметавонад меваи хуб диҳад. 19 Ҳар дарахте, ки меваи хуб намеорад, бурида ва ба оташ партофта мешавад. 20 Пас, онҳоро аз меваҳояшон хоҳед шинохт. 21 На ҳар касе, ки ба ман мегӯяд: "Худовандо, Худовандо!", ба Подшоҳии Осмон дохил мешавад, балки он касе ки иродаи Падари Маро, ки дар осмон аст, иҷро мекунад. 22 Дар он рӯз бисёриҳо ба ман мегӯянд: “Худовандо, Худовандо, оё мо ба номи Ту пешгӯӣ накардем ва девҳоро ба номи Ту ронда накардем ва ба номи Ту корҳои аҷибе анҷом надодем?” 23 Он гоҳ ба онҳо мегӯям: «Ман шуморо ҳеҷ гоҳ намешинохтам; аз Ман дур шавед, эй бадкорон!» 24 Пас, ҳар кӣ ин суханони Маро бишнавад ва онҳоро иҷро кунад, ӯро ба марди хирадманд монанд мекунам, ки хонаи худро бар санг сохтааст. 25 Борон борид, обхезиҳо омад ва бодҳо вазида, ба он хона фишор оварданд, аммо он фурӯ нарафт, зеро он бар санг сохта шуда буд. 26 Ва ҳар касе ки ин суханони Маро мешунавад ва онҳоро иҷро намекунад, ба марди нодоне монанд карда мешавад, ки хонаи худро бар рег сохтааст. 27 Ва борон борид, сел омад ва бодҳо вазида, ба он хона фишор оварданд; ва он фурӯ рафт; ва харобии он бузург буд. 28 Вақте ки Исо ин суханонро ба охир расонд, мардум аз таълимоти Ӯ дар ҳайрат монданд. 29 Зеро ӯ онҳоро ҳамчун шахси соҳибқудрат таълим медод, на мисли китобдонон.
5