Te protevangelion PENE 1 1 I roto i te aamu o na opu tino ahuru ma piti no Iseraela te tai'o nei tatou e, te vai ra te hoê taata tei piihia o Iehova, e taata tao'a rahi ho'i oia, e ua pûpû oia e 100 ô i te Fatu ra o te Atua, e ua faaoti i teie faaotiraa : e riro ta'u tao'a ei maitai no te mau taata atoa, e ia itehia ia'u te aroha no ô mai i te Fatu ra o te Atua no te faaoreraa o ta'u mau hara. 2 I te hoê râ oro'a rahi a te Fatu, a pûpû ai te mau tamarii a Iseraela i ta ratou mau tao'a horo'a, e a pûpû atoa atu ai i ta'na, ua pato'i maira te tahu'a rahi ia'na, ma te parau e, e ere i te mea ti'a ia pûpû atu oe i ta oe mau tao'a horo'a, no te mea aita oe i ite i te reira i Iseraela. 3 I taua taime ra, no to'na mana'ona'o rahi i te reira, ua haere atura oia e farerei i te mau tia'i o na opu tino ahuru ma piti, no te hi'o e, o oia ana'e anei te taata tei ore i fana'o i te reira. 4 I to'na râ uiuiraa, ua ite a'era oia e, ua faatupu te feia parau ti'a atoa i te huaai i Iseraela : 5 E ua faahaamana'o maira oia i te patereareha ra ia Aberahama, e i te pae hopea o to'na oraraa, ua horo'a maira te Atua ia'na i ta'na tamaiti o Isaaka ; ua oto roa a'era oia, e aita i itehia e ta'na vahine : 6 Ua haere râ oia i roto i te medebara, e ua faati'a i to'na tiahapa i reira, e ua haapae i te maa e vasagavulu tiahapa i te ao, ma te parau ia'na iho, 7 E ore au e pou i raro no te amu e no te inu, e tae noa'tu i te taime e hi'o mai ai te Fatu to'u Atua i ni'a iho ia'u, ia riro râ te pure ei ina'i e ei inu na'u. PENE 2 1 I taua area taime ra, ua hepohepo roa ta'na vahine o Anna e ua feaa roa to'na mana'o, e ua parau mai oia e, e oto vau no to'u riroraa ei vahine ivi e no to'u fanau-ore-raa. 2 Ua fatata maira te hoê amuraa maa rahi na te Fatu, e ua na ô maira i ta'na tavini vahine, Eaha te maoro o to oe varua ? Ua tae mai te oro'a a te Fatu i teie nei, i te taime e ere i te mea ti'a i te hoê taata ia oto. 3 A rave na i teie nei ahu tei horo'ahia mai e te hoê taata o te rave i taua mau mea ra, no te mea e ere i te mea ti'a ia'u, o te tavini nei, ia oomo i te reira, e tano râ te reira i te hoê taata no to oe huru taata rahi a'e. 4 Ua pahono maira râ Anna, eiaha e haamo'e ia'u, aita vau i matau i taua mau mea ra ; taa ê noa'tu i te reira, ua faahaehaa rahi roa te Fatu ia'u. 5 Te măta'u nei au i te tahi taata parau-ti'a ore tei horo'a mai i te reira ia oe, e ua haere mai oe no te haaviivii ia'u i ta'u nei hara. 6 Ua parau maira ta'na tavini vahine ia'na, Eaha te ino ta'u e hinaaro ia oe ia ore oe ia faaroo mai ia'u ? 7 Aita e tia ia'u ia hinaaro i te hoê ino rahi a'e i to outou iho huru, i te mea e, ua opani te Atua i to outou opu, eiaha outou ia riro ei metua vahine i Iseraela nei. 8 I taua taime ra, ua horuhoru roa o Anna, e no to'na ahu faaipoiporaa, ua haere oia i te hora toru i te avatea no te hahaere i roto i to'na aua. 9 Ua ite atura oia i te hoê amaa raau taratara, parahi ihora i raro a'e i te reira, pure atu ra i te Fatu, na ô atura, 10 Oi kemuni na Kalou ni noqu qase, mo ni vakalougatataki au ka vakalougatataki ira na kete i Sara, ka solia e dua na luvena ko Aisake. PENE 3 1 E a hi'o ai oia i ni'a i te ra'i, ua ite atura oia i te hoê ofaaraa manu rii i roto i te aua, 2 Ua oto ihora oia i roto ia'na iho, na ô maira, O vai au nei, na vai i fanau mai ia'u nei ? ia na cava na kete au sa nanuma, me'u
cudruvi kina ena matadra na luvei Isireli, ka me ra vakasavi au ka vakasevi au ena hiero ni noqu Kalou: Ena ca koi au, me'u vakakina? 3 E ore roa vau e au i te mau puaa o te fenua nei, no te mea ua hotu rahi mai te mau puaa o te fenua nei i mua ia oe, e te Fatu e! E ati to'u, eaha te ti'a ia faaauhia ia'u ? 4 Aita vau e faaauhia ra i te mau animala taehae, no te mea e fanau atoa te mau animala taehae i mua ia oe, e te Fatu! Ena ca koi au, na cava au sa tu? 5 E ore roa e ti'a ia'u ia faaauhia i teie nei mau pape, no te mea ua rahi roa te pape i mua ia oe, e te Fatu ! E ati to'u, eaha te ti'a ia faaauhia ia'u ? 6 Aita to'u e faaauraa i ni'a i te mau are o te moana ; no te mea o ratou teie, noa'tu te hau, e aore râ te i'a e vai ra i roto ia ratou, a arue ia oe, e te Fatu e ! E ati to'u, eaha te ti'a ia faaauhia ia'u ? 7 E ore au e faaauhia i te fenua nei, no te mea te faahotu mai nei te fenua i to'na ra mau hotu, e te arue nei au ia oe, e te Fatu e! PENE 4 1 Ua ti'a maira te hoê melahi a te Fatu i piha'i iho ia'na, na ô maira, E Ana, ua faaroo te Fatu i ta oe pure ; e tô oe e e faatupu ho'i, e e parauhia to oe huaai e ati noa a'e te ao nei. 2 Ua parau atura Ana, E ora to Iehova, to'u Atua, i te mau mea atoa ta'u e fanau nei, e tane anei e aore râ, e vahine anei, e pûpû atu vau i te reira i te Fatu ra i to'u Atua, e e utuutu hoi ia'na i roto i te mau mea mo'a ra, i roto i to'na oraraa taatoa. 3 E inaha, ua fâ maira e piti melahi, na ô maira ia'na, Inaha, te haere mai nei ta oe tane e ta'na na tia'i mamoe. 4 Ni sa lako sobu mai vua e dua na agilosi ni Turaga, ka kaya, Sa rogoca na nomuni masu na Turaga na Kalou, mo ni kusarawa ka lako yani, ni raica ena tavaha na muni watina ko Ana. 5 A sa lako sobu ko Sasoro ka kacivi ira na nona ivakatawa, ka kaya me ra kauti ira mai e tini na lami erau sa sega ni dua na bete se kosa, ka ra na nodra na Turaga na noqu Kalou. 6 Ia me'u kauta mai e tinikarua na kafa ka sega ni dua na ka, ia na le tinikarua na kafa ena nodra na bete kei ira na italatala qase. 7 A hopoi atoa mai na outou i te puaaniho e hoê hanere, e ia hanere te puaaniho, e riro ïa ei maitai no te taata atoa. 8 Ua pou ihora i raro e te mau tia'i mamoe ra, ti'a a'era Ana i piha'i iho i te uputa e ite atura i te mau tia'i mamoe i te haereraa mai e te mau tia'i mamoe. 9 Ua horo maira oia, ua tape'a ihora i ta'na a'i, na ô maira, E teie nei, ua ite au e, ua haamaitai rahi te Fatu ia'u : 10 Inaha, o vau nei hoi te vahine ivi, e ere faahou ïa vau i te vahine ivi, e o vau nei hoi tei ore i fanau i te tamarii ra, e tô ïa. PENE 5 1 Ua parahi ihora Oia i te rui matamua i roto i to'na ra fare, e ao a'era, ua hopoi maira i ta'na tao'a horo'a, e ua na ô atura, 2 Mai te mea e, e faaite mai te Fatu ia'u i te mereti e vai ra i ni'a i te rae o te tahu'a 1 a faaite mai i te reira. 3 A sa raica na peleti ka a solia na bete, ka raica, ka raica ni sa sega ni kunei na ivalavala ca. 4 E ua na ô maira Oia, Ua ite atura vau i teie nei e, te horoa maira Iehova ia'u, e ua hopoi ê oia i ta'u atoa ra mau hara. 5 Haere atura oia i raro i te hiero o Iehova, haere atura i to'na ihora fare. 6 E iva a'era ava'e i te tupuraa i ni'a ia Anna, ua arata'i maira oia i te vahine faafanau ra, na ô atura i te vahine faafanau ra, Eaha ta'u i hopoi atu ? 7 E ua parau maira oia ia'na, e tamahine. 8 Ua parau maira Ana, na ô maira, ua faarahi te Fatu i to'u varua i teie nei mahana ; e ua tuu atu ra oia ia'na i ni'a i te ro'i. 9 E oti a'e ra te mau mahana no to'na faahaehaaraa ia'na ra, ua horo'a'tura i te tamaiti ra, na ô atu ra ia'na, o Maria to'na i'oa.
PENE 6 1 E ua tupu te tamarii i te rahi i te mau mahana atoa, no reira, i te ivaraa o to'na ava'e, ua tuu to'na metua vahine ia'na i ni'a i te repo no te tamata e, e nehenehe anei ta'na e ti'a i ni'a; e i to'na haereraa e iva taahiraa avae, ua haere faahou atu oia i ni'a i te turi avae o to'na metua vahine. 2 Ua arata'i maira to'na metua vahine ia'na i ni'a, na ô maira, Te ora ra te Fatu to'u Atua, e ore oe e haere faahou i ni'a i teie nei fenua e tae noa'tu i te taime vau e arata'i ai ia oe i roto i te hiero o te Fatu ra. 3 Ua faariro oia i to'na piha ei vahi mo'a, e aita oia i vaiiho i te hoê mea viivii e aore râ, i te hoê mea viivii ia haere mai i piha'i iho ia'na, ua titau râ i te tahi mau tamahine viivii ore no Iseraela, e ua huti mai ratou ia'na i te hiti. 4 Ia tae i te hoê matahiti e ahuru ma hoê to'na, ua faatupu o Aurélien i te hoê oro'a rahi, e ua titau i te mau tahu'a, te mau papa'i parau, te mau peresibutero, e te mau taata atoa no Iseraela; 5 E ua pûpû atura i te hoê tusia i taua tamahine ra i te mau tahu'a rarahi ra, e ua haamaitai ihora ratou ia'na, na ô atura, Ia haamaitai mai te Atua o to tatou mau metua i teie tamahine, e ia horo'a ia'na i te hoê i'oa tuiroo e te vai maoro i roto i te mau u'i atoa. E ua pahono maira te mau taata atoa, Na reira, Amene. 6 Ua pûpû atura i te piti o te taime ia'na i te mau tahu'a ra, e ua haamaitai ihora ratou ia'na, na ô atura, E te Atua teitei e, a hi'o mai i teie nei tamahine, e haamaitai mai oe ia'na i te haamaitairaa mure ore ra. 7 I ni'a i te reira ua rave to'na metua vahine ia'na, e ua horo'a'tu ia'na te titi, e ua himene i te himene i muri nei i te Fatu. 8 Au na seretaka e dua na sere vou vua na Turaga na noqu Kalou, ni sa sikovi au mai ko koya, ka kauta tani mai vei au na nodra cudru na noqu meca, ka solia vei au na vua ni nona ivalavala dodonu, me tukuna kina vei ira na luvei Reubena, ni sa solia ko Ana. 9 I muri iho ua tuu atu oia i taua tamarii ra ia faafaaea i roto i te piha ta'na i haamo'a, e ua haere atu oia i rapae e ua utuutu ia ratou. 10 E oti a'era taua oro'a ra, haere atura ratou ma te oaoa e te arue i te Atua o Iseraela. PENE 7 1 Ua tupu râ te tamahine i te rahi, e i te pitiraa o to ' na matahiti, ua parau atura oia ia Ana e, E aratai ana'e ia ' na i te hiero o te Fatu, ia nehenehe tatou e faatupu i ta tatou euhe, o ta tatou i euhe i mua i te Fatu ra o te Atua, o te ore oia e riri mai ia tatou, e eita ta tatou ô e fariihia. 2 Ua parau râ Anna, e tia'i ana'e i te toru o te matahiti, ia ore oia e ite faahou i to'na metua tane. E ua parau maira oia e, E tia'i ana'e ïa. 3 E ia tae i te toruraa o te matahiti o te tamarii ra, na ô atura oia, E titau manihini tatou i te mau tamahine a to Hebera, o tei ore i viivii, a rave ai i te lamepa tataitahi, a tuu atu ai ia turamahia, ia ore te tamarii ia fariu ê i muri, e ia tuuhia to ' na mana'o i nia i te hiero o te Fatu ra. 4 Era sa kitaka vakakina me yacova ni ra sa lako cake ki na mata ni turaga. E ua farii te tahu'a rahi ia'na, e ua haamaitai ia'na, e ua na ô atu ra, E Maria, ua faahanahana te Fatu te Atua i to oe i'oa i te mau u'i atoa, e ia tae i te hopea o te mau tau ra e faaite mai ai te Fatu i to'na faaoraraa i te mau tamarii a Iseraela, 5 Ua tuu atura oia ia'na i ni'a i te toru o te taahiraa o te fata ra, e ua horo'a maira te Fatu i to'na aroha, e ua ori atura ma to'na avae, e ua here te utuafare atoa o Iseraela ia'na. PENE 8 1 Ua haere atura to'na na metua ma te maere, e te haamaitai i te Atua, no te mea aita taua tamahine ra i ho'i mai ia raua ra. 2 Ua parahi râ Maria i roto i te hiero mai te hoê uuairao i reira, e ua farii i ta'na maa na roto mai i te rima o te hoê melahi.
3 Ia ni sa yabaki tinikarua, era sa sota na bete ena dua na matabose, ka kaya, Raica, sa yabaki tinikarua ko Meri; eaha ïa ta matou e rave ia'na, o te ore ho'i e faaru'e i te vahi mo'a o te Fatu ra o to tatou Atua ? 4 Sa qai sauma na bete vei Zekaria na bete levu, Dou sa tucake ena soro ni Turaga, ka curu ki na vanua tabu, ka kerea na veika me baleti koya, ia na veika kecega ena vakatakila vei kemudou na Turaga, mo dou kitaka. 5 Sa qai curu na bete levu ki na Vanua Tabu, ka kauta tani mai vua na peleti ni lewa 1 sa masu me baleti koya; 6 Ka raica sa lako mai vua na agilosi ni Turaga, ka kaya, Ko Sakaraia, Sakaraia, Mo lako yani ka kacivi ira kece na kau ena kedra maliwa na tamata, ka me ra kauta mai na nona itautauri, ia ko koya ena vakatakila kina na Turaga e dua na ivakatakilakila me watina ko Meri. 7 E ua haere atura te feia oto na Iudea ato'a ra, e ua oto ihora te pû a Iehova, e ua horo maira te mau taata ato'a e farerei ia ratou. 8 Ua haere atoa'tura Iosepha, ma te tiahi atu i te tauera, haere atura e farerei ia ratou; e ia farerei a'era ratou ra, ua haere atura ratou i te tahu'a rahi ra, ma te rave i ta'na raau. 9 Ni sa ciqoma oti na itautauri ko koya na bete levu, sa lako ki na hiero me masu; 10 E oti a'e ra ta'na pure, rave ihora oia i te mau auri, haere atura e opere atu ra, e aore roa e semeio i tupu. 11 Na iti hopea sa tauri mai vei Josefa na itautauri, ka raica sa lako tani mai na itautauri kaukamea, ka lako yani ki ului Josefa. 12 Ua parau atu ra te tahu'a rahi, e Iosepha, o oe te taata i ma'itihia no te rave i te paretenia o te Fatu, ia tape'a ia'na ei mono no'na : 13 Ua pato'i râ Iosepha, ma te parau e, e taata paari au, e e tamarii ta'u, tera râ, e mea apî roa oia, e te măta'u nei au o te ore au e itehia i Iseraela nei. 14 Ua pahono atura te tahu'a rahi, Iosepha, a măta'u i te Fatu o to oe Atua, e a haamana'o e mea nahea to te Atua ohiparaa i ni'a ia Dathan, Kora, e Abiram, nahea te fenua i te iritiraa e i te horomiiraa ia ratou, no ta ratou mau pato'iraa. 15 E teie nei, e Iosepha, a măta'u i te Atua, o te tupu mai teie te huru i roto i to oe utuafare. 16 No to Iosepha mata'u rahi, arata'i atura ia'na i to'na ra fare, e parau atura Iosepha ia Maria, Inaha, ua rave ê atu vau ia oe i te hiero o te Fatu ra, e i teie nei, e faarue au ia oe i roto i to'u nei fare; E tia ia ' u ia haamana'o i ta ' u ohipa paturaa fare. ei pihai atoa iho oia ia oe. PENE 9 1 Ka sa yaco, ena matabose ni bete, sa kaya, Me datou cakava e dua na ilati vou me tara na hiero. 2 Ua parau maira te tahu'a rahi ra, a haaputuputu mai ia'u e toohitu paretenia viivii ore no te opu o Davida. 3 Era sa lako na tamata ka kauti ira ki na vale tabu ni Turaga, ka ra sa kaya vei ira na bete levu me ra lako yani vei au ena gauna oqo, ko cei vei kemudou enatali na ikelekele koula, ko koya na ninamu, ko koya na isulu uteute, ko koya na isulu isulu talei, kei koya na isulu vareau dina. 4 Ua ite atura te tahu'a rahi ia Maria, e no roto oia i te opu o Davida; e ua parau atu ra oia ia'na, e ua ma'iri ihora te ahu taporo i ni'a iho ia'na, haere atura i to'na ra fare. 5 Tera râ, mai taua taime ra, ua maau roa o Zekaria te tahu'a rahi, e ua tuuhia o Samuela i roto i to'na piha e tae roa'tu i te taime a paraparau faahou ai o Zekaria. 6 Tera râ, ua rave o Maria i te ahu vareau mau, e ua faaohu i te reira. 7 Ua rave ihora oia i te hoê pani, haere atura i rapae au e tii i te pape, e faaroo a'era i te hoê reo i te na ôraa mai ia'na e, A faaea oe i te î i te aroha, 1 tei piha'i iho Iehova ia oe ; ua haamaitaihia oe i rotopu i te mau vahine. 8 E ua hi'o oia i te pae atau e i te pae aui (no te hi'o) ahea taua reo ra i te taeraa mai, e i muri iho, ua tomo maira te rurutaina i roto i
to'na fare, e ua tuu atura i te vairaa pape ta'na i rave, e ua parahi ihora i roto i to'na parahiraa no te rave i te reira. 9 E inaha, ua ti'a noa maira te hoê melahi a te Fatu i piha'i iho ia'na, na ô maira, Eiaha e măta'u, e Maria, ua ite ho'i oe e, e mea maitai oe i mua i te aro o te Atua ; 10 I to'na faarooraa, ua feruri oia i ni'a ia'na iho i te auraa o taua huru aroha ra. 11 Ua parau maira te melahi ia'na, tei piha'i iho Iehova ia oe, e na oe e ti'a i te po'ipo'i : 12 Ua pahono maira oia e, Eaha! e ti'a anei ia'u ia feruri i te Atua ora, e ia faatupu mai te mau vahine atoa ? 13 Ua ho'i maira râ te melahi, na ô maira, Eiaha oe e na reira, e Maria, e haere mai râ te Varua Maitai i ni'a iho ia oe, e na te mana o tei Teitei Roa ra e tapo'i ia oe ; 14 O tei fanau i ta oe ra, e mo'a ïa, e e parauhia hoi i te Tamaiti a te Atua Ora ra, e na oe e maiti i to'na ra i'oa ia Iesu ; ni na vakabulai ira na nona tamata mai na nodra ivalavala ca. 15 A hi'o na i to taea'e fetii o Elisabeta, ua hapû atoa oia i te hoê tamaiti i to'na ruhiruhiaraa ra. 16 Ia oqo na ikaono ni vula kei koya, ka sa vakatokai me lewe 16 ni vula; aore ho'i e mea e ore e ti'a i te Atua. 17 Ua parau atura Maria, Inaha, o te tavini ïa o Iehova; me yaco vei au me vaka na nomuni vosa. 18 Ia ni sa vakayacora oti na nona vareau, sa kauta vua na bete levu, ka vakalougatataki koya na bete levu, ka kaya, Ko Meri, na Turaga na Kalou sa vaka hanahana na yacaqu, ka ko na vakalougatataki ena gauna kecega e vuravura. 19 I muri iho, î a'era Maria i te oaoa, haere atura i piha'i iho i to'na taea'e fetii o Elisabeta, patoto atura i te opani. 20 E ia faaroo a'era Elisabeta, ua horo maira, haamaitai maira ia'na, na ô maira, Nohea te metua vahine o tau Fatu e haere mai ai ia'u nei ? 21 No te mea e! i te taeraa mai te reo o to oe aroha i to'u tari'a, o tei roto ia'u nei ua faateitei ïa ia oe e ua haamaitai ia oe. 22 No te mea râ aita o Maria i ite i taua mau mea maere ra ta te melahi Gaberiela i parau atu ia'na ra, ua nâmâ a'e ra to'na mata i ni'a i te ra'i, e ua na ô maira, E te Fatu e! O vai ho'i au, e ti'a ai i te mau u'i atoa o te ao nei ia parau mai ia'u e, e taata haamaitaihia vau ? 23 No to'na ite i to'na iho huru i te mau mahana atoa, e no to'na măta'u rahi, ua ho'i atu oia i te fare, e ua tapuni ihora i te tamarii a Iseraela ; e ahuru ma maha matahiti to'na a tupu ai teie mau mea atoa. PENE 10 1 E ia tae maira te ono o te ava'e, ua ho'i maira o Iosepha mai to'na fare i te fenua ê, o ta'na ïa ohipa, e ua tomo atura i roto i te fare, ua ite a'era oia e, te rahi noa'tura te fifi: 2 Ua hi'o maira oia i ni'a i to'na mata, e ua na ô maira, Eaha to'u hoho'a mata e tia'i ia hi'o atu i te Fatu ra o to'u Atua ? e aore râ, eaha ïa ta'u e parau atu no ni'a i teie tamahine apî ? 3 No te mea ua farii au i te hoê Paretenia i roto i te hiero o te Fatu ra o to'u Atua, e aita vau i faaherehere ia'na ! 4 O vai tei haavare mai ia'u ? Na vai i rave i teie nei ino i roto i to ' u nei fare, e te paretenia ia ' u nei, ua haaviivii ia ' na? 5 E ere anei ua tupu mau anei te aamu o Adamu i roto ia'u ? 6 Inaha, tae maira taua ophi ra i reira ra, itea'tura ia Eva ana'e ra, faahinaaro maira ia'na. 7 Mai te reira atoa tei tupu i ni'a ia'u. 8 Ua ti'a a'era Iosepha i ni'a, ti'a a'era i ni'a, pii atura ia'na, na ô atura, O oe o tei here-rahi-hia e te Atua ra, eaha oe i na reira mai ai ? 9 Eaha ho'i oe i na reira ai i te faaora i to varua, o tei haapiihia i te vahi Mo'a no Mo'a ra, e i farii ai i ta oe maa i te rima o te mau melahi ra ? 10 Tera râ, ua pahono mai oia ma te ta'i, Aita ta'u e hara, e aita vau i ite i te hoê noa a'e taata. 11 Ua parau atura Iosepha, Eaha te tupu mai i ni'a ia oe ?
12 Ua parau atura Maria, te ora ra te Fatu o tau Atua, aita vau i ite i te auraa i te reira. 13 Sa rere vakalevu sara ko Josefa, ka lako tani mai vua, ka nanuma na ka me na kitaka vua; e ua na ô maira oia ia'na iho : 14 Kevaka au sa vunitaki koya na nona cala, au na kunei ni'u sa cala ena lawa ni Turaga; 15 E mai te mea e ite au ia'na i te mau tamarii a Iseraela, e măta'u ïa vau, o te itehia mai oia e te hoê melahi, e itehia mai au no te hoo i te ora o te hoê taata hara ore : 16 E aha ïa ta'u e rave ? E faaho'i au ia'na o vau ana'e. 17 Ua tae maira te pô i ni'a iho ia'na, e ite atu ra i te hoê melahi a te Fatu i te fâraa mai ia'na i roto i te taoto, na ô maira, 18 Eiaha e mata'u i te rave i taua tamahine apî ra, no te mea tei roto ia'na ra, no ô mai ïa i te Varua Maitai ra; 19 E e fanau mai oia i te hoê tamaiti, e na oe e mairi i to'na i'oa o Iesu, no te mea e faaora oia i to'na ra mau taata i ta ratou mau hara. 20 Ua ti'a a'era Iosepha i ni'a, e ua haamaitai ihora i te Atua o Iseraela, o tei faaite mai ia'na i taua huru maitai ra, e ua paruru ihora i te Paretenia. PENE 11 1 Ua haere maira Ana te papa'i parau, na ô maira ia Iosepha, Eaha matou i ore i ite ai ia oe mai to oe ho'iraa mai ? 2 Ua pahono atu ra o Iosepha, no te mea ua rohirohi au i muri a'e i to'u tere, e ua faafaaea vau i te mahana matamua. 3 Tera râ, ua fariu atu o Anna i ni'a i te hoê tamarii iti. 4 Ua haere atura oia i taua tahu'a ra, ua parau atu ra ia'na, e Iosepha o ta oe i ti'aturi rahi roa, ua hara ihora oia i te hoê hara rahi, i te mea e, ua haaviivii oia i te paretenia ta'na i farii mai roto mai i te hiero o te Fatu ra, e ua faaipoipo atura ia'na, ma te ore e faaite i te reira i te mau tamarii a Iseraela ra. 5 Ua parau atura te tahu'a, Ua rave anei Iosepha i te reira? 6 Pahono atura Anna, Mai te mea e tono oe i te hoê o ta oe mau tavini, e ite oe e, tei piha'i iho oia i te tamarii. 7 Haere atura na tavini, itea'tura ia'na ta'na parau. 8 Ua haavahia ihora raua o Iosepha i reira ra, e ua na ô maira te tahu'a ia'na, E Maria, eaha oe i na reira'i ? 9 Eaha ho'i oe i faaru'e ai i to varua, e i haamo'e ai i to oe Atua, i te mea e, ua arata'ihia oe i roto i te vahi Mo'a no Mo'a ra, e ua farii anei oe i ta oe maa i te rima o te mau melahi ra, e ua faaroo i ta ratou mau himene ? 10 No te aha oe i na reira ai ? 11 E ma te roimata rahi ua pahono a'era oia, Te ora ra te Fatu to'u Atua, aita a'u hara i mua i to'na aro, no te mea aore au i ite i te taata. 12 Ua parau atura te tahu'a ia Iosepha, Eaha oe i na reira ai ? 13 Ua parau atura Iosepha, te ora ra te Fatu to'u Atua, aita vau i mana'o a'e ia'na. 14 Ua parau maira râ te tahu'a, eiaha e haavare, e faaite râ i te parau mau; ua faaipoipo oe ia'na, e aita i ite i te reira i te tamarii a Iseraela, e ua faahaehaa ia oe iho i raro a'e i te rima mana o te Atua, ia haamaitaihia to oe huaai. 15 E ua faaea muhu ore noa o Iosepha. 16 Ua parau atura te tahu'a ia Iosepha, E mea ti'a ia oe ia faaho'i i te hiero o te Fatu te Paretenia ta oe i rave. 17 Ia sa tagi vakalevu ko koya, ka sa kaya na bete, Au na vakavuna mo dou gunuva na wai ni Turaga, 1 me lewai kina, ka na qai soli kina na nomudou caka ca e matamudou. 18 Ua rave ihora te tahu'a i te pape, faati'a ihora iosepha i taua pape ra, tuu atura ia'na i te hoê vahi mou'a. 19 E ua ho'i maitai mai oia, e ua ui maere te mau taata atoa e, aita i itehia to'na mana'o hapa. 20 Ua parau atura te tahu'a ra, e aore Iehova i faaite mai i ta oe hara, aore hoi au i faahapa ia oe. 21 No reira, ua tiahi oia ia ratou. 22 Ua rave ihora Iosepha ia Maria, haere atura i to'na ra fare, ma te oaoa e te arue i te Atua o Iseraela.
PENE 12
1 E ma te vaiiho ia'na e ta'na mau tamaroa i roto i te ana, ua haere atu o Iosepha e imi i te hoê vahine Hebera i roto i te oire iti no Betelehema. 2 Tera râ, a haere noa ai au, te parau ïa a Iosepha, ua hi'o a'e ra vau i ni'a, e ua ite atura vau i te mau ata i te hiti mai, e te mau ata o te reva i roto i to ratou rereraa. 3 Ua hi'o atura vau i raro i te repo, ite atura vau i te hoê iri amuraa maa, e te mau taata e parahi ra i reira, tei nia râ to ratou rima i te amuraa maa ra, aita ïa ratou i haere e tamaa. 4 O tei amu i te i'o i roto i to ratou vaha ra, aita ïa i amu i te reira. 5 O ratou tei afa'i i to ratou rima i ni'a i to ratou upoo aita ïa i huti faahou ia ratou : 6 Ia ko ira era sa laveta cake ki na gusudra, era sa sega ni biuta e dua na ka; 7 Ua mau râ to ratou hoho'a mata atoa. 8 Ka'u sa raica ni ra sa veiseyaki na sipi, ia era sa tu ga na sipi. 9 A sa laveta cake na ligana na ivakatawa me yaviti ira, ka sa cake na ligana. 10 E ua hi'o atura vau i te hoê anavai, e ua ite atura vau i taua mau tamarii ra i te tapiriraa'tu i te pape, e te tape'araa i te reira, aita râ ratou i inu.
oia i raro i ta'u nei farii, e e ere oia i ta'u vahine, ua fanauhia râ oia e te Varua Maitai. 7 Ua parau te vahine faafanau e, E parau mau anei te reira ? 8 Ua pahono Atu ra Oia, A haere mai, a hi'o. 9 Ua apee maira te vahine faafanau ia'na, e ua ti'a a'era i roto i te ana. 10 I muri iho ua tapo'i maira te hoê ata anaana i te ana, e na ô a'era te vahine faafanau, Ua faarahihia to'u varua i teie nei mahana, no te mea ua ite to'u mata i te mau mea maere, e ua hopoihia mai te ora ia Iseraela ra. 11 Tera râ, i te hoê taime, ua riro mai te ata ei maramarama rahi i roto i te ana, ia ore to ratou mata ia mau. 12 Ua iti mărû noa râ te maramarama, e tae noa'tu i te faraa mai o te aiû, e ua ote i te titi o to'na metua vahine o Maria. 13 Ua pii hua 'tura te vahine faafanau, na ô a'era, Auê te hanahana o taua mahana ra, i ite ai to'u na mata i taua hi'oraa faahiahia ra ! 14 E ua haere atura te vahine faafanau i rapae i te ana, e ua farerei atura ia ' na. 15 Ua parau atura te vahine faafanau ia'na, E Salome, e parau atu vau ia oe i te hoê mea maere rahi ta'u i ite, 16 Ua fanau maira te hoê paretenia, e mea taa ê roa ïa i te natura. 17 A sa sauma ko Salome, Me vaka ni sa bula na Turaga na noqu Kalou, kevaka au sa sega ni ciqoma e dua na veitira ni ka oqo, au na sega ni vakabauta ni sa kauta mai e dua na goneyalewa savasava. 18 Ua tomo atura o Salome i roto, ua parau atura te vahine faafanau, E Maria, ua faaite oia ia oe iho, ua tupu ihora te mârôraa rahi no nia ia oe. 19 E ua noaa ia Salome te mauruuru. 20 Ua mărû râ to'na rima, e ua uuru a'era oia. 21 Ua parau maira oia, Auê to'u ati e, no ta'u ra ino ; ni'u sa temaki koya na Kalou bula, ka sa vakarau tu na ligaqu me lako tani. 22 A sa masu ko Salome ki na Turaga, ka kaya, Oi kemuni na Kalou ni noqu qase, mo ni nanuma vei au, ni'u sa kawa i Eparaama, kei Aisake, kei Jekope. 23 Eiaha oe e faaino mai ia ' u i rotopu i te mau tamarii a Iseraela, e faaino mai râ ia ' u i to ' u ra mau metua. 24 No te mea ua ite papû oe, e te Fatu, e ua rave au i te mau toro'a e rave rahi no te aroha i roto i to oe ra i'oa, e ua noaa ia'u ta'u utu'a maitai no ô mai ia oe ra. 25 Ua ti'a maira te hoê melahi a te Fatu i piha'i iho ia'na, na ô maira, Ua faaroo te Fatu te Atua i ta oe pure, ua faatoro maira i to oe rima i te tamaiti, e ua hopoi atura ia'na, e na roto i taua rave'a ra, e faaho'ihia mai ai oe. 26 î a'era to'na aau i te oaoa, haere atura i taua tamarii ra, na ô atura, E tapea vau ia'na : 27 E ua opua ihora oia i te haamori ia'na, inaha, na ô maira oia, E arii rahi teie i fanauhia i Iseraela nei. 28 E ua ora mai o Salome. 29 I muri iho, ua haere atura te vahine faafanau i rapae i te ana, ma te fariihia e te Atua. 30 E a hi'o na! ua tae maira te hoê reo ia Salome ra, eiaha e faaite mai i te mau mea maere ta oe i ite ra, e tae noa'tu i te taime e tae mai ai te tamaiti i Ierusalema. 31 No reira, ua haere atoa ' tura o Salome, ma te fariihia e te Atua.
PENE 14
PENE 15
1 Ua ite atura vau i te hoê vahine i te pouraa mai mai nia mai i te mou'a ra, e ua na ô maira ia'u, Te haere ra oe i hea, e te taata ? 2 Ua parau atura vau ia ' na, E haere au e ani i te hoê vahine faafanau Hebera. 3 Ua pahono maira oia ia'u, Tei hea te vahine e faaorahia nei ? 4 E ua parau atura vau, I roto i te ana, e ua faahaehaahia mai oia ia'u. 5 Ua parau atura te vahine faafanau, E ere anei o ' na ta oe vahine? 6 Ua pahono atura Iosepha, O Maria, o tei haapiihia i roto i te Vahi Mo'a no Mo'a ra, i roto i te fare o te Fatu, e ua mairi ihora
1 Te faaineine ra Iosepha i te haere ê atu, no te mea ua tupu te hoê arepurepuraa rahi i Betelehema na roto i te taeraa mai o na 1 taata paari no te pae hitiaa o te râ mai, 2 O vai tei parau e, I hea te arii o te Ati Iuda i te fanau-raa-hia ? Ua hi'o hoi tatou i ta'na fetia i te hitia o te râ, e ua haere mai tatou e haamori ia'na. 3 Ia faaroo a'era Heroda i te reira, oto roa a'era oia, e ua tono atura i te mau ve'a i te feia paari ra, e te mau tahu'a, e ua ani atura ia ratou i roto i te oire ra,
1 E tae a'era i te hoê taime, ua faaue maira te Emepera Augustus e ia aufauhia te mau ati Iuda atoa, o tei parahi i Betelehema i Iudea ra: 2 Ua parau atura Iosepha, E haapa'o ïa vau i ta'u mau tamarii: eaha râ ta'u e rave i teie nei tamahine apî ? 3 No te faariro ia'na ei vahine na'u, te haamâ nei au ; e mai te mea e faariro vau ia'na ei tamahine na'u, ua ite te taato'araa o Iseraela e ere oia i ta'u tamahine. 4 Ia tae i te taime no te faataaraa a te Fatu, a vaiiho ia'na ia rave mai te au i to'na ra maitai. 5 Ua rave ihora oia i te ahe, tuu atura ia'na i ni'a iho, apee atu ra Iosepha e Simona ia'na, e tae atu ra i Betelehema e toru maire te atea. 6 Ua fariu atura Iosepha i ni'a ia Maria ma te oto, e ua parau ihora i roto ia'na iho, Peneia'e tei roto oia i te mauiui i te mea e vai ra i roto ia'na. 7 Area râ, i to'na ho'i-faahou-raa'tu, ua ite atu ra oia ia'na i te ataraa, e ua na ô atu ra ia'na, 8 Maria, nahea te reira i te tupu, e ite ai au i te tahi mau taime i te oto, e i te tahi mau taime te ata e te oaoa i roto i to'u hoho'a mata ? 9 Ua parau atura Maria ia'na, ua ite atura vau e piti taata i te otoraa e te otoraa, e te tahi ra, ua ata ïa e ua oaoa. 10 E ua haere faahou atura oia na te e'a, e ua parau atura Maria ia Iosepha, A rave mai ia'u mai roto mai i te ahe ra, no te mea tei roto ia'u nei te hinaaro ia haere ê atu. 11 Ua pahono atu ra râ Iosepha, e tii au ia oe i reira ? e vahi medebara ho'i taua vahi ra. 12 Ua parau faahou atura Maria ia Iosepha, na ô atura ia'na, a rave mai ia'u, no te mea tei roto ia'u nei ra, ua faahapahia ïa e au. 13 E ua rave ihora Iosepha ia'na. 14 Ua itea'tura ia'na te hoê ana, tuu atura ia'na i roto. PENE 13
4 A sa kaya vei ira, A cava dou sa vola kina na veika me baleti Karisito na tui, se na vanua me sucu kina? 5 E ua parau maira ratou ia'na, I Betelehema i Iudea ra ; ni sa volai vakaoqo: Ia ko Betelehema ena vanua ko Juta, e sega ni dua na ka taucoko ena kedra maliwa na turaga i Juta, ni na lako mai vei oe e dua na iliuliu, o te faatere i to'u ra mau taata o Iseraela. 6 Ia ni sa talai ira tani na bete levu, sa taroga vei ira na tamata ena faaue ni veiso, ka kaya vei ira, A cava na ivakatakilakila ko ni sa raica me baleti koya na tui sa sucu? 7 Ua parau atura ratou ia'na, Ua ite matou i te hoê feti'a rahi e anaana ra i rotopu i te mau feti'a o te ra'i ra, e ua anaana maira te tahi atu mau feti'a, e aore i itehia e matou, e ua ite matou e, ua fanauhia mai te hoê arii rahi i Iseraela nei, e no reira, ua haere mai matou e haamori ia'na. 8 Ua parau atura Heroda ia ratou, a haere, a faaitoito; e ia itea'tu ia oe tena na tamaiti, a arata'i faahou mai oe ia'u, ia ti'a ia'u ia haere mai e haamori ia'na. 9 Ua haere atura te feia paari ra, hi'o atura i te fetia ta ratou i ite i te hitia o te râ i mua ia ratou ra, e tae a'era i reira ra, ti'a noa'tura i ni'a i te ana i reira te tamaiti iti i te vairaa i piha'i iho ia Maria to'na metua vahine 10 Era sa kauta mai na ota ni nodra iyau, ka solia vua na koula kei na libano, kei na rrh. 11 E no te mea ua faaarahia ratou e te hoê melahi, e eiaha ratou e ho'i ia Heroda ra na roto ia Iuda, ua haere atura ratou i to ratou iho fenua na roto i te tahi atu ravea. PENE 16 1 I reira to Heroda iteraa e ua faaooohia oia e te feia paari, e no to'na riri rahi, ua faaue atura oia i te tahi mau taata ia haere e taparahi i te mau tamarii atoa i Betelehema ra, e piti matahiti e i raro atu. 2 Tera râ, i to Maria faarooraa e, e taparahi-pohe-hia te mau tamarii, no to ratou ri'ari'a rahi, rave atura i taua tamarii ra, e puohu ihora ia'na i te ahu, tuu atura ia'na i roto i te fare vairaa puaatoro, no te mea aore e parahiraa no ratou i roto i te fare tipaeraa. 3 I to'na faarooraa e, ua fatata ta'na tamaiti o Ioane i te imihia, ua rave atura ia'na, haere atura i ni'a i te mou'a ra, e imi atura i te hoê vahi e tapuni ai oia ; 4 E aore roa e vahi moe e itea ai. 5 Ua ti'a a'era oia i roto ia'na iho, na ô maira, E te Fatu, a farii mai i te metua vahine e te aiû. 6 No Elizabeth, aita ta'na e nehenehe e ta'uma i ni'a. 7 E oti a'era te mou'a i te amaha e ua farii atura. 8 E ua fâ maira te hoê melahi a te Fatu ia ratou ra no te paruru ia ratou. 9 Ua imi râ Heroda ia Ioane, e ua tono atu ra i te mau tavini ia Zekaria ra, a tiai ai oia i te fata ra, na ô atura ia'na, I hea oe i te hunaraa i ta oe tamaiti ? 10 Ua pahono atu ra Oia ia ratou, e orometua au na te Atua, e e tavini ho'i au i mua i te fata ; nahea vau e ite ai e, tei hea ta'u tamaiti ? 11 E ua ho'i maira te mau tavini, ua parau atu ra ia Heroda ; a sa riri kina ko koya, ka kaya, E sega ni dua na luvei koya oqo me tui i Isireli? 12 Ua tono faahou atura oia i to'na ra mau tavini ia Zekaria ra, i te na ôraa e, A faaite mai ia matou i te parau mau, tei hea ta oe tamaiti, ua ite ho'i oe e, tei roto to oe ora i to'u rima. 13 Haere atura te mau tavini, parau atura ia'na i teie mau parau : 14 Ua pahono atura râ Zekaria ia ratou, E maratiri au no te Atua, e ia haamanii oia i to'u toto, e farii mai te Fatu i ta'u varua. 15 E ua ite ho'i outou e, ua haamanii outou i te toto hara ore. 16 Inaha, ua taparahi-pohe-hia o Zekaria i te uputa o te hiero e te fata, e i te area no te pae apatoa; 17 Aita râ te mau tamarii a Iseraela i ite afea oia a taparahi-pohehia'i.
18 E tae a'era i te hora faautuaraa, haere atura te mau tahu'a i roto i te hiero, aita râ o Zekaria i haapao ia ratou ma te haamaitai ia ratou; 19 Ua tamau noa râ ratou i te tia'i ia faahanahana'tu oia ia ratou ; 20 Ia ni ra sa raica ni sa sega ni lako mai ena dua na gauna balavu, sa lako yani e dua vei ira ki na vanua tabu sa tu kina na soro, ka raica na dra sa duru tu ena qele; 21 Inaha, ua parau maira te hoê reo no te ra'i mai, ua taparahipohe-roa-hia o Zekaria, e e ore roa to'na toto e haamaniihia, e tae noa'tu i te taime e tahe mai ai to'na toto. 22 Ia ni sa rogoca na ka oqo, sa rere ko koya, ka lako yani ka tukuna vei ira na bete na ka sa raica ka rogoca; ka ra sa lako kece ki na vanua, ka raica na ka oqo. 23 I muri iho, ua uuru a'era te mau tapo'i o te hiero, e ua tapo'ihia mai te ni'araa e tae roa'tu i raro : 24 E aita i itea ia ratou te tino, maori râ o te toto ana'e tei ravehia mai te ofai ra te huru. 25 Era sa lako ka kaya vei ira na tamata, ni sa vakamatei ko Sakaraia, ka ra sa rogoca na opu kecega ni Isireli, ka tagi ena vukuna, ka tagi ena tolu na siga. 26 Ua haaputuputu ihora te mau tahu'a no ni'a i te hoê taata no te mono atu ia'na. 27 A sa kelero ko Simeona kei ira na bete tale, ka sa bale sobu vei Simeona na qele. 28 No te mea ua haapapûhia mai oia e te Varua Mo'a e, e ore oia e pohe, e tae noa'tu i te taime oia i ite ai i te Mesia i te taeraa mai i te tino nei.