Yeftha Mgileadi Waamuzi 11 1 Basi Yeftha, Mgileadi, alikuwa mtu shujaa, naye alikuwa mwana wa mwanamke kahaba; naye Gileadi akamzaa Yeftha. 2 Mkewe Gileadi akamzalia wana; na wana wa mkewe walipokuwa wakubwa, wakamfukuza Yeftha, wakamwambia, Wewe hutarithi katika nyumba ya baba yetu; kwa maana wewe u mwana wa mwanamke mgeni. 3 Ndipo Yeftha akawakimbia ndugu zake, akakaa katika nchi ya Tobu; na watu wapumbavu wakakusanyika kwa Yeftha, wakatoka pamoja naye. 4 Ikawa baada ya muda, wana wa Amoni wakapigana na Israeli. 5 Ikawa, wana wa Amoni walipopigana na Israeli, wazee wa Gileadi wakaenda kumchukua Yeftha kutoka nchi ya Tobu; 6 Wakamwambia Yeftha, Njoo uwe jemadari wetu, ili tupigane na wana wa Amoni. 7 Yeftha akawaambia wazee wa Gileadi, Je, hamkunichukia mimi na kunifukuza kutoka katika nyumba ya baba yangu? Kwa nini mmekuja kwangu sasa mkiwa katika taabu? 8 Wazee wa Gileadi wakamwambia Yeftha, Kwa sababu hiyo tumerudi kwako sasa, ili uende pamoja nasi na kupigana na wana wa Amoni, nawe utakuwa kichwa chetu juu ya wenyeji wote wa Gileadi. 9 Yeftha akawaambia wazee wa Gileadi, Mkinirudisha nyumbani kupigana na wana wa Amoni, naye Bwana akawatia mbele yangu, je, mimi nitakuwa kichwa chenu? 10 Wazee wa Gileadi wakamwambia Yeftha, Bwana na awe shahidi kati yetu, tusipofanya sawasawa na maneno yako. 11 Ndipo Yeftha akaenda pamoja na wazee wa Gileadi, nao watu wakamfanya mkuu na jemadari juu yao; naye Yeftha akanena maneno yake yote mbele za Bwana huko Mispa. 12 Yeftha akatuma wajumbe kwa mfalme wa wana wa Amoni, akisema, Una nini nami, hata umekuja kunipigania katika nchi yangu? 13 Mfalme wa wana wa Amoni akawajibu wajumbe wa Yeftha, Kwa sababu Israeli waliichukua nchi yangu, hapo walipopanda kutoka Misri, tokea Arnoni hata Yaboki, na hata Yordani; basi sasa rudisha nchi hizo tena kwa amani.
1
Yeftha Mgileadi
14 Yeftha akatuma wajumbe tena kwa mfalme wa wana wa Amoni, 15 akamwambia, Yeftha asema hivi, Israeli hawakuchukua nchi ya Moabu, wala nchi ya wana wa Amoni; 16 Lakini Israeli walipopanda kutoka Misri, na kutembea katika jangwa hadi Bahari ya Shamu, na kufika Kadeshi; 17 Ndipo Israeli wakatuma wajumbe kwa mfalme wa Edomu, wakisema, Nakuomba uniruhusu nipite katika nchi yako; lakini mfalme wa Edomu hakukubali. Na vivyo hivyo wakatuma wajumbe kwa mfalme wa Moabu; lakini yeye hakukubali; nao Israeli wakakaa Kadeshi. 18 Kisha wakapita jangwani, wakaizunguka nchi ya Edomu, na nchi ya Moabu, wakafika upande wa mashariki wa nchi ya Moabu, wakapiga kambi upande wa pili wa Arnoni; lakini hawakuingia ndani ya mpaka wa Moabu; kwa maana Arnoni ulikuwa mpaka wa Moabu. 19 Kisha Israeli wakatuma wajumbe kwa Sihoni mfalme wa Waamori, mfalme wa Heshboni; Israeli wakamwambia, Tafadhali utupe ruhusa tupite katika nchi yako, tufike mahali pangu. 20 Lakini Sihoni hakuwaamini Israeli wapite katika mpaka wake; bali Sihoni akawakusanya watu wake wote, akapiga kambi huko Yahasa, akapigana na Israeli. 21 Bwana, Mungu wa Israeli, akamtia Sihoni na watu wake wote mkononi mwa Israeli, nao wakawapiga; hivyo Israeli wakaimiliki nchi yote ya Waamori, wenyeji wa nchi hiyo. 22 Wakamiliki mpaka wote wa Waamori, tokea Arnoni hata Yaboki, na tokea jangwa hata Yordani. 23 Basi sasa Bwana, Mungu wa Israeli, amewafukuza Waamori mbele ya watu wake Israeli, na wewe wataka kuimiliki? 24 Je, hutamiliki kile ambacho Kemoshi, mungu wako, anakupa, ukimiliki? Na kila mtu ambaye Bwana, Mungu wetu, atamfukuza mbele yetu, ndiye tutakayemmiliki. 25 Na sasa, je, wewe ni bora kuliko Balaki mwana wa Sipori, mfalme wa Moabu? Je, amewahi kushindana na Israeli, au amewahi kupigana nao? 26 Israeli walipokuwa wakikaa Heshboni na vijiji vyake, na katika Aroeri na vijiji vyake, na katika miji yote iliyo kando ya ukingo wa Arnoni, miaka mia tatu, mbona hamkuwarudisha katika wakati huo? 27 Kwa hiyo mimi sikukutendea dhambi, lakini wewe unanitendea vibaya kwa kupigana nami; Bwana, Mwamuzi, na ahukumu leo kati ya wana wa Israeli na wana wa Amoni. 28 Lakini mfalme wa wana wa Amoni hakusikiliza maneno ya Yeftha aliyompelekea. 29 Ndipo roho ya Bwana ikamjia Yeftha, akapita Gileadi na Manase, akapita Mispa ya Gileadi, na kutoka Mispa ya Gileadi akapita kuwaendea wana wa Amoni. 30 Yeftha akaweka nadhiri kwa Bwana, akasema, Ukiwatia wana wa Amoni mikononi mwangu bila shaka, 31 Ndipo itakuwa, yeyote atakayetoka katika milango ya nyumba yangu kunilaki, nitakaporudi kwa amani kutoka kwa wana wa Amoni, atakuwa wa Bwana, nami nitamtoa kuwa sadaka ya kuteketezwa. 32 Basi Yeftha akavuka kwenda kwa wana wa Amoni ili kupigana nao; naye Bwana akawatia mikononi mwake. 33 Akawapiga kutoka Aroeri hadi Minithi, miji ishirini, na hata Araba, na mashamba ya mizabibu, kwa uuaji mkuu sana. Hivyo wana wa Amoni walishindwa mbele ya wana wa Israeli. 34 Yeftha akafika Mispa nyumbani kwake, na tazama, binti yake akatoka kumlaki kwa matari na kucheza; naye alikuwa mtoto wake wa pekee; zaidi yake hakuwa na mwana wala binti. 35 Ikawa, alipomwona, alirarua nguo zake, akasema, Ole wangu, binti yangu! Umenidhili sana, nawe u mmoja wao wanaonisumbua; kwa maana nimemfunulia Bwana kinywa changu, siwezi kurudi nyuma. 36 Akamwambia, Baba yangu, kama umemfunulia Bwana kinywa chako, unitendee sawasawa na hayo yaliyotoka kinywani mwako; kwa kuwa Bwana amekulipiza kisasi juu ya adui zako, yaani, juu ya wana wa Amoni. 37 Akamwambia baba yake, Na nifanyiwe neno hili; niache peke yangu miezi miwili, ili nipate kwenda na kushuka milimani, na kuomboleza ubikira wangu, mimi na wenzangu.
2
Yeftha Mgileadi
38 Akasema, Nenda. Akamwacha aende zake kwa miezi miwili; akaenda pamoja na wenzake, akaomboleza ubikira wake milimani. 39 Ikawa mwisho wa miezi miwili akarudi kwa babaye, naye akamfanyia sawasawa na nadhiri yake aliyokuwa ameiweka; wala hakumjua mumewe. Nayo ilikuwa desturi katika Israeli, 40 kwamba binti za Israeli huenda kila mwaka kumlilia binti wa Yeftha, Mgileadi, siku nne kwa mwaka.
Waamuzi 12 1 Kisha watu wa Efraimu wakakusanyika, wakaenda upande wa kaskazini, wakamwambia Yeftha, Kwa nini ulivuka kwenda kupigana na wana wa Amoni, nawe hukutuita tuende nawe? Tutaiteketeza nyumba yako juu yako kwa moto. 2 Yeftha akawaambia, Mimi na watu wangu tulikuwa na ugomvi mkubwa na wana wa Amoni; nami nilipowaita ninyi, hamkuniokoa na mikono yao. 3 Nami nilipoona ya kuwa hamkuniokoa, nilihatarisha uhai wangu, na kuvuka ili kupigana na wana wa Amoni, naye Bwana akawatia mkononi mwangu; basi kwa nini mmekuja kunishambulia leo? 4 Ndipo Yeftha akawakusanya watu wote wa Gileadi, akapigana na Efraimu; nao watu wa Gileadi wakawapiga Efraimu, kwa sababu walisema, Ninyi Wagileadi ni wakimbizi wa Efraimu, kati ya Waefraimu, na kati ya Wamanase. 5 Wagileadi wakavishika vivuko vya Yordani mbele ya Waefraimu; ikawa, hao Waefraimu waliotoroka waliposema, Niacheni nivuke, ndipo watu wa Gileadi wakamwambia, Je, wewe ni Mwefraimu? Kama akisema, La, sivyo; 6 Wakamwambia, Sasa sema Shibolethi; naye akasema Sibolethi; kwa maana hakuweza kutamka neno hilo sawasawa. Ndipo wakamkamata, wakamwua penye vivuko vya Yordani; na wakati huo wakaanguka watu arobaini na mbili elfu wa Efraimu. 7 Yeftha akawa mwamuzi wa Israeli kwa miaka sita. Kisha Yeftha, Mgileadi, akafa, akazikwa katika mmojawapo wa miji ya Gileadi.
Maoni Hadithi ya Yeftha , inayopatikana katika Waamuzi Sura ya 11 na 12 ya Biblia ya King James, ni mojawapo ya simulizi zenye nguvu, ngumu, na za kusikitisha zaidi katika Agano la Kale. Inamhusu shujaa hodari aliyekataliwa na familia yake ambaye anainuka kuwakomboa Israeli, lakini ananaswa na kiapo cha kusikitisha na baadaye kuhusika katika vita vikali vya wenyewe kwa wenyewe.
Sehemu ya 1: Mchanganuo wa Mstari kwa Mstari wa Waamuzi Sura ya 11–12 Waamuzi Sura ya 11: Kuinuka kwa Yeftha na Mgogoro wa Waamoni 11:1–3 — Historia ya Yeftha na Uhamishoni Yeftha anatambulishwa kama "mtu shujaa," lakini ni mwana wa kahaba. Baba yake, Gileadi, ana wana halali wanaomfukuza Yeftha ili asimrithi. Yeftha anakimbilia nchi ya Tobu, ambapo kundi la "watu wapumbavu" (watu waliotengwa au wavivu) wanakusanyika kumzunguka na kumfuata kama kiongozi wao.
3
Yeftha Mgileadi
11:4–11 — Wazee wa Gileadi Watafuta Msaada Waamoni wanapopigana na Israeli, wazee wa Gileadi wanatambua kwamba wanahitaji kamanda wa kijeshi. Wanasafiri hadi nchi ya Tobu kumwomba Yeftha awaongoze. Mwanzoni Yeftha anawakabili kuhusu kukataliwa kwao hapo awali, lakini wanakubaliana kwamba ikiwa atawaongoza kwenye ushindi, atakuwa kichwa cha wakazi wote wa Gileadi. Wanatia muhuri kiapo hiki mbele za Bwana huko Mizpa. 11:12–28 — Mazungumzo ya Kidiplomasia na Kitheolojia ya Yeftha Kabla ya kupigana, Yeftha anatuma wajumbe kwa mfalme wa Waamoni, akiuliza kwa nini wanashambulia nchi ya Israeli. Mfalme wa Waamoni anadai Israeli ilichukua nchi yao walipotoka Misri. Yeftha anajibu kwa utetezi wa kina wa kihistoria na kitheolojia: Israeli haikuchukua ardhi kutoka kwa Waamoni au Wamoabu, bali kutoka kwa Sihoni, mfalme wa Waamori, ambaye Mungu alimkabidhi mikononi mwao. Anapinga haki ya Waamoni ya kulalamika baada ya miaka mia tatu ya suluhu ya amani na kumwachia Bwana hukumu. Mfalme wa Waamoni anapuuza ujumbe huo. 11:29 — Uwezeshaji wa Roho "Ndipo Roho wa Bwana akamjia Yeftha." Akiwezeshwa na Mungu, Yeftha anasafiri kupitia Gileadi na Manase, akikusanya vikosi, na kuelekea Waamoni. 11:30–31 — Kiapo cha Haraka cha Yeftha Kabla ya vita, Yeftha anaweka nadhiri kwa Bwana: ikiwa Mungu atawatia Waamoni mikononi mwake, chochote kitakachotoka milango ya nyumba yake kumlaki atakaporudi kwa amani kitakuwa cha Bwana, naye atakitoa kama sadaka ya kuteketezwa. 11:32–33 — Ushindi dhidi ya Amoni Yeftha anasonga mbele na kupigana na Waamoni. Kwa msaada wa Bwana, anawashinda kwa ushindi mkubwa katika miji ishirini, akiwashinda Waamoni mbele ya wana wa Israeli. 11:34–40 — Kurudi Nyumbani kwa Kusikitisha na Kutimiza Nadhiri Yeftha anarudi nyumbani Mizpa. Mtoto wake wa pekee—binti yake—anatoka kumlaki akicheza na matari. Akiwa amejawa na huzuni, Yeftha anararua nguo zake na kuomboleza nadhiri yake, akitambua kwamba hawezi kuirudisha. Binti yake ananyenyekea kwa ujasiri, akiomba miezi miwili tu kwenda milimani na wenzake kuomboleza ubikira wake. Baada ya miezi miwili, anarudi, na Yeftha anatimiza nadhiri yake juu yake. Tukio hili linakuwa desturi ya kila mwaka ambapo binti za Israeli humwombolezea kwa siku nne kila mwaka. Waamuzi Sura ya 12: Vita vya wenyewe kwa wenyewe na Efraimu na Waamuzi Waliofuata 12:1–3 — Malalamiko ya Efraimu Wanaume wenye kiburi wa Efraimu wanakusanyika na kuvuka hadi Zafoni, wakimkabili Yeftha kwa hasira. Wanalalamika kwamba alienda kupigana na Waamoni bila kuwaita wamsaidie, na wanatishia kuchoma nyumba yake pamoja naye ndani. Yeftha anajibu kwamba yeye na watu wake waliita msaada walipokuwa katika dhiki kubwa, lakini Efraimu hakuwaokoa. 12:4–6 — Vita vya wenyewe kwa wenyewe na Jaribio la "Shibolethi" Yeftha anawakusanya watu wa Gileadi na kupigana na Efraimu, na kuwashinda. Wagileadi wanakamata vivuko vya Mto Yordani. Waefraimu wanaokimbia wanapojaribu kuvuka, walinzi wanawajaribu kwa kuwaomba waseme neno "Shibolethi." Kwa sababu lahaja ya Waefraimu haiwezi kutamka sauti ya "sh", wanaitamka "Sibolethi." Utoaji huu wa lugha unawafichua, na kusababisha mauaji ya Waefraimu 42,000.
4
Yeftha Mgileadi
12:7 — Kifo cha Yeftha Yeftha anahukumu Israeli kwa miaka sita kabla ya kufa. Alizikwa katika mojawapo ya miji ya Gileadi.
Sehemu ya 2: Masomo Muhimu na Matumizi ya Maisha 1. Mungu Anaweza Kuwatumia Waliotengwa na Waliokataliwa Somo: Yeftha alifukuzwa na familia yake mwenyewe kwa sababu ya malezi yake, lakini Mungu alimchagua ili kuokoa taifa zima. Matumizi: Usiruhusu maisha yako ya zamani, historia ya familia, au kukataliwa na mwanadamu kubaini uwezo wako. Mara nyingi Mungu hutumia watu ambao jamii huwapuuza au kuwapuuza ili kutimiza makusudi ya ajabu. 2. Umuhimu Muhimu wa Kulinda Maneno Yako (Hatari ya Viapo vya Haraka) Somo: Yeftha aliweka nadhiri ya haraka na isiyo ya lazima kutokana na shauku ya kihisia na wasiwasi, na kusababisha msiba mkubwa wa kibinafsi. Matumizi: Maneno yana uzito mkubwa. Lazima tuwe waangalifu na ahadi zisizotarajiwa, matamko ya kihisia, au ahadi zinazofanywa chini ya shinikizo. Imani ya kweli huamini ukuu wa Mungu bila kujaribu "kuhonga" au kujadiliana naye kupitia ahadi zisizotarajiwa (Mhubiri 5:2,5). 3. Kujua Historia Yako na Kusimama Katika Ukweli Somo: Yeftha hakuwa tu shujaa mkatili; alikuwa na ujuzi wa kina wa historia ya Israeli na jinsi Mungu alivyoshughulika na mataifa yaliyomzunguka. Alitumia diplomasia na ukweli wa kihistoria kabla ya kutumia nguvu. Matumizi: Jiweke katika ukweli wa Neno la Mungu na uhalisia wa kihistoria. Kujua msingi wa imani yako hukuruhusu kujibu wakosoaji, kutatua migogoro kwa busara, na kusimama imara dhidi ya shutuma za uongo. 4. Hali ya Uharibifu ya Kiburi na Ukabila Somo: Waefraimu waliongozwa na kiburi kilichojeruhiwa, wivu, na ubinafsi wa kikabila, na kusababisha vita vya wenyewe kwa wenyewe visivyo na maana ambavyo viligharimu makumi ya maelfu ya maisha ya Waisraeli. Matumizi: Kiburi na ushindani mdogo miongoni mwa waumini (au ndani ya jamii na familia) huharibu umoja kutoka ndani. Badala ya kupigania ni nani anayepata sifa au utukufu, tunapaswa kuweka kipaumbele ufalme wa Mungu na usaidizi wa pande zote. 5. Vyombo vya Kibinadamu Vilivyo na Kasoro na Neema ya Kimungu Somo: Yeftha ameorodheshwa katika Ukumbi wa Imani wa Agano Jipya (Waebrania 11:32), lakini maisha yake yaligubikwa na dosari kubwa, maamuzi ya haraka, na vita vya kikatili vya kikabila.
5
Yeftha Mgileadi
Matumizi: Mungu hufanya kazi kupitia watu waliovunjika na wasio wakamilifu. Ingawa maamuzi yetu mabaya bado yana matokeo maumivu ya kidunia, neema ya Mungu inaweza kukomboa moyo ulio tayari, hata wakati moyo huo ni mgumu pembezoni.
Yeftha katika Agano Jipya Katika Waebrania 11 —ambayo mara nyingi huitwa "Ukumbi wa Imani"—Yeftha anatajwa bila kutarajiwa na kwa heshima miongoni mwa mashujaa na mashujaa wakubwa wa historia ya kibiblia. Kwa kuzingatia matokeo ya kusikitisha na utata wa kimaadili uliorekodiwa katika hadithi yake katika Waamuzi, kuingizwa kwake katika sura hii kunatoa ufahamu wa kina kuhusu jinsi Agano Jipya linavyoiona imani, neema, na kutokamilika kwa binadamu. 1. Mahali Yeftha Anapoonekana katika Waebrania 11 Yeftha anatajwa katika Waebrania 11:32–34 : "Nami niseme nini zaidi? Kwa maana wakati hautanitosha kusimulia habari za Gedeoni, na Baraka, na Samsoni, na Yeftha [Yeftha], na Daudi, na Samweli, na manabii; ambao kwa imani walishinda falme, walitenda haki, walipata ahadi, walifunga vinywa vya simba, walizima nguvu za moto, waliokoka na makali ya upanga, walitiwa nguvu baada ya udhaifu, wakawa hodari vitani, wakawashinda majeshi ya wageni." 2. Maarifa Muhimu kutoka kwa Mtazamo wa Agano Jipya A. Imani Inayotambuliwa Katikati ya Ubinadamu Wenye Dosari Kitabu cha Waamuzi kinaonyesha kipindi cha kushuka kwa kiroho katika Israeli, na maisha ya Yeftha hayakuwa safi au bora hata kidogo. Alikuwa mtoto haramu, uhamishoni, kiongozi wa "watu wapumbavu," na shujaa aliyeweka kiapo cha haraka kilichoishia katika msiba. Hata hivyo, Waebrania 11 haiorodheshi watakatifu kulingana na ukamilifu wa maadili; inawaorodhesha kulingana na imani . Mwandishi wa Agano Jipya anapuuza unyanyapaa wa kijamii wa Yeftha, historia ngumu, na makosa yake binafsi ili kuangazia wakati alipoweka imani yake kwa Mungu ili kupigania Israeli. Sifa ya Mungu katika Agano Jipya inatokana na kumwamini Yeye , si kutokuwa na dosari kwa mwanadamu. B. "Tulitiwa Nguvu Kutoka Katika Udhaifu" Waebrania 11:34 inafupisha uzoefu wa majaji wengi kwa kifungu hiki: "katika udhaifu mlitiwa nguvu." Udhaifu wa Yeftha: Alianza kama mtu aliyetengwa na ndugu zake (Waamuzi 11:2) na hakuwa na ukoo wa kitamaduni na wa heshima. Nguvu ya Mungu: Roho wa Bwana alipomjia (Waamuzi 11:29), udhaifu wake wa asili na uhamisho wake wa kijamii ulibadilishwa kuwa mamlaka ya kiroho na ukombozi wa kijeshi. Muunganisho wa Agano Jipya: Hii inaendana moja kwa moja na theolojia ya Paulo katika 2 Wakorintho 12:9 ( "Neema yangu inatosha kwako; maana uweza wangu hutimilika katika udhaifu" ). C. Imani Inayoonyeshwa katika Usadikisho wa Maneno na Kitheolojia Kabla ya Yeftha kupigana na Waamoni, alishiriki katika mazungumzo marefu ya kidiplomasia yaliyojikita katika historia ya Israeli (Waamuzi 11:12–27). Alitangaza kwa ujasiri kwamba Bwana Mungu wa Israeli aliwapa watu wake nchi hiyo na kuthibitisha: "Bwana, Mwamuzi, na awe mwamuzi leo kati ya wana wa Israeli na wana wa Amoni."
6
Yeftha Mgileadi
Imani ya Yeftha ilionyeshwa kwa kusadiki kwake kwamba Mungu pekee ndiye Hakimu mkuu na mwenye enzi juu ya falme za wanadamu . Katika Waebrania 11:33, kipengele hiki cha imani kinaelezewa kama kutiisha falme na kuwa hodari katika vita . D. Nguvu ya Neema ya Agano Kujumuishwa kwa watu kama Yeftha, Samsoni, na Gideoni katika Waebrania 11 kunaangazia mada kuu ya Agano Jipya: Neema ya Ukombozi . Kama wokovu na kibali cha Mungu kingetegemea utendaji safi, Yeftha hangekuwa kwenye orodha. Kuingizwa kwake kunaelekeza mbele kwenye ujumbe wa Injili—kwamba Mungu hufanya kazi kupitia watu waliovunjika, wenye fujo, na wasio wakamilifu wanaomgeukia kwa kumtegemea. 3. Kulinganisha Simulizi ya Agano la Kale na Muhtasari wa Agano Jipya Mkazo wa Agano la Kale (Waamuzi 11–12)
Mkazo wa Agano Jipya (Waebrania 11)
Ukweli wa Kihistoria na Kibinadamu: Hali ya kutengwa, diplomasia kali, kiapo cha haraka, hasara ya kusikitisha, migogoro ya wenyewe kwa wenyewe.
Ukweli wa Kiroho: Ushindi kupitia uaminifu, kushinda udhaifu, kutegemea nguvu za Mungu.
Msisitizo: Ugumu wa kibinadamu na fujo za enzi ya kikabila ya Israeli.
Msisitizo: Nguvu ya Mungu ikifanya kazi kupitia imani ya kweli katika hali ngumu.
Somo: Matokeo yasiyotarajiwa ya maneno kipumbavu na mifumo ya kibinadamu iliyoharibika.
Somo: Heshima ya milele hutolewa kwa wale wanaomwamini Mungu kupigana vita vyao.
ya
Matumizi ya Maisha kutoka kwa Mtazamo wa Agano Jipya Mungu Hakufafanui kwa Makosa Yako Mabaya Zaidi: Yeftha anakumbukwa katika Agano Jipya kwa imani yake katika nguvu ya Mungu ya kutekeleza, si kwa kiapo chake cha kusikitisha cha haraka. Katika Kristo, urithi wako umeumbwa na imani na neema ya Mungu, si makosa yako ya zamani. Imani Hufanya Kazi Katika Nyakati Zisizo Kamilifu: Yeftha aliishi wakati wa kipindi cha machafuko ya kimaadili, lakini bado alimwamini Mungu. Huhitaji mazingira kamili ili kuonyesha imani ya kweli. Zingatia Mkombozi, Si Chombo Tu: Kuingizwa kwa Yeftha katika Waebrania 11 kunamlenga Mungu—Shujaa wa kweli wa Biblia anayewapa wanadamu dhaifu nguvu ili kutimiza ahadi Zake.
7