Khotbah di Gunung Mateus 5:1-48 1 Ningali jalma rea, Anjeunna naék ka gunung. Sanggeus calik, murid-murid-Na nyampeurkeun Anjeunna. 2 Anjeunna muka sungutna, tuluy ngajar aranjeunna, saurna, 3 Rahayu jalma anu miskin dina haténa, sabab Karajaan Sawarga téh kagungan maranéhna. 4 Rahayu jalma anu sedih, sabab maranehna bakal dihibur. 5 Rahayu jalma anu lemah lembut, sabab maranehna bakal ngawaris bumi. 6 Rahayu jalma anu lapar jeung haus kana kaadilan, sabab maranehna bakal disugemakeun. 7 Rahayu jalma anu welas asih, sabab maranehna bakal meunang rahmat. 8 Rahayu jalma anu suci haténa, sabab maranéhna bakal ningali Allah. 9 Rahayu jalma anu nyieun karapihan, sabab maranehna bakal disebut putra-putra Allah. 10 Rahayu jalma anu dianiaya ku lantaran lampah bener, sabab Karajaan Sawarga teh kagungan maranehna. 11 Rahayu maraneh lamun jalma-jalma ngahina jeung nganiaya maraneh, sarta nyebutkeun sagala rupa kajahatan ngalawan maraneh sacara palsu, demi Kami. 12 Sing bungah jeung sing bungah, sabab ganjaran maraneh di sawarga gede, sabab kitu oge kalakuan nabi-nabi anu samemeh maraneh teh geus dikaniaya. 13 Maraneh teh uyah dunya. Tapi lamun uyahna geus leungit rasana, kumaha deui eta uyah teh bisa diasinkeun? Ayeuna mah geus teu aya gunana deui, ngan kari miceun jeung diinjek-injek ku jalma. 14 Maraneh teh cahaya dunya. Kota anu nangtung di luhur pasir moal bisa disumputkeun. 15 Moal aya nu ngahurungkeun lampu tuluy neundeunna di handapeun gantang, tapi di luhur tempat lilin, supaya nyaangan sakur nu aya di jero imah. 16 Caang maraneh kudu nyaangan di hareupeun jalma, supaya maranehna ningali kalakuan maraneh anu hade, sarta ngamulyakeun Rama maraneh anu di sawarga. 17 Ulah nyangka Kami datang pikeun ngabatalkeun hukum Taurat atawa kitab nabi-nabi. Kami datang lain pikeun ngabatalkeun, tapi pikeun ngalaksanakeunana. 18 Sabab Kami ngabejaan ka maraneh, samemeh langit jeung bumi ieu leungit, hiji iota atawa hiji titik oge moal leungit tina Hukum, samemeh sadayana kajadian.
1
Khotbah di Gunung
19 Ku kituna, saha waé anu ngalanggar salah sahiji paréntah anu pangleutikna, sareng ngajarkeun kitu ka batur, anjeunna bakal disebat anu pangleutikna di Karajaan Sawarga. Tapi saha waé anu ngalakukeun sareng ngajarkeun éta, anjeunna bakal disebat anu agung di Karajaan Sawarga. 20 Sabab Kami ngabejaan ka maraneh, yen lamun amal ibadah maraneh teu leuwih hade ti batan amal ibadah ahli-ahli Taurat jeung urang Parisi, maraneh moal asup ka Karajaan Sawarga. 21 Maraneh geus ngadenge yen jalma-jalma baheula ditimbalan kieu, Ulah maehan; saha-saha anu maehan bakal dihukum. 22 Tapi Kami ngabejaan ka aranjeun, Sing saha anu ambek ka dulurna tanpa alesan bakal dihukum; jeung sing saha anu nyebutkeun ka dulurna, 'Belegug!' bakal dihukum ku majelis hakim; tapi sing saha anu nyebutkeun, 'Jelema bodo!' bakal dihukum ku seuneu naraka. 23 Ku kituna, lamun hidep mawa kurban ka altar, terus inget yen dulur hidep boga rasa salah ka hidep. 24 Tinggalkeun kurban anjeun di hareupeun altar, terus geura indit, geura rukun heula jeung dulur anjeun, kakara datang deui ka dieu pikeun ngurbankeun kurban anjeun. 25 Geura akur jeung musuh hidep, salagi hidep di jalan bareng jeung manehna, bisi musuh hidep diserahkeun ka hakim, terus hakim nyerahkeun hidep ka pulisi, terus hidep dijebloskeun ka panjara. 26 Saéstuna Kami ngabejaan ka maneh, maneh moal bisa kaluar ti dinya samemeh maneh mayar hutang sapeser acan. 27 Maraneh geus ngadenge yen jalma-jalma baheula ditimbalan kieu, Ulah ngalakukeun jinah. 28 Tapi Kami ngabejaan ka maraneh, Sing saha waé anu ningali awewe kalawan napsu ka eta awewe, geus ngalakukeun zinah jeung eta awewe dina hatena. 29 Jeung lamun panon katuhu anjeun ngaganggu anjeun, congkel, tuluy buang. Sabab leuwih hade pikeun anjeun lamun salah sahiji anggota awak anjeun binasa, tibatan sakujur awak anjeun dibobolkeun ka naraka. 30 Lamun leungeun katuhu anjeun ngalanggar anjeun, pegatkeun, terus buang. Sabab leuwih hade pikeun anjeun lamun salah sahiji anggota awak anjeun binasa, tibatan sakujur awak anjeun dilemparkeun ka naraka. 31 Aya timbalan, "Sing saha waé anu rék nyerahkeun pamajikanana, kudu méré surat talak ka pamajikanana." 32 Tapi Kami ngabejaan ka maraneh, Sing saha anu nyerahkeun pamajikanana, kajaba kusabab kalakuan cabul, eta teh ngabalukarkeun pamajikanana ngalakukeun jinah; jeung sing saha anu nikah ka awewe anu geus ditalak, eta oge ngalakukeun jinah. 33Maraneh geus ngadenge yen jalma-jalma baheula kungsi ngadawuh kieu, Ulah sumpah palsu, tapi kudu ngalaksanakeun sumpah ka Pangeran. 34 Tapi Kami ngabejaan ka maraneh: Ulah sumpah pisan; komo deui demi sawarga, sabab eta teh singgasana Allah. 35 Ulah demi bumi, sabab éta téh jojodog suku-Na; ulah demi Yerusalem, sabab éta téh kota Raja Agung. 36 Ulah sumpah demi sirah sorangan, sabab anjeun teu bisa ngabodaskeun atawa ngahideungkeun hiji buuk ogé. 37 Tapi omongan aranjeun kudu kieu, Enya, enya; Henteu, henteu: sabab naon waé anu langkung ti éta asalna tina kajahatan. 38 Maraneh geus ngadenge yen aya timbalan kieu, Panon ganti panon, huntu ganti huntu. 39 Tapi Kami ngabejaan ka maraneh, ulah ngalawan ka nu jahat. Sing saha waé anu nampar pipi katuhu maraneh, bikeun deui ka manehna pipi nu beulah katuhu. 40 Jeung lamun aya nu rek ngagugat anjeun ka pangadilan, terus nyokot baju anjeun, bikeun oge jubah anjeun ka manehna. 41 Jeung saha waé anu maksa anjeun indit samil, indit dua mil sareng anjeunna. 42 Bere ka nu menta ka hidep, jeung ulah nolak nu rek nginjeum ka hidep.
2
Khotbah di Gunung
43 Maraneh geus ngadenge yen aya timbalan kieu: Kudu nyaah ka sasama, tapi kudu ngabenci ka musuh. 44 Tapi Kami ngabejaan ka maraneh: Kudu nyaah ka musuh maraneh, kudu ngaberkahan jalma anu nyumpahan maraneh, kudu hade ka jalma anu ngabenci maraneh, sarta kudu ngadoakeun jalma anu nganiaya jeung nganiaya maraneh. 45 Supaya maraneh jadi putra-putra Rama maraneh anu di sawarga, sabab Mantenna ngaluarkeun panonpoe ka jalma jahat jeung ka jalma hade, sarta nurunkeun hujan ka jalma bener jeung ka jalma jahat. 46 Sabab lamun maraneh nyaah ka jalma anu nyaah ka maraneh, naon ganjaran anu bakal ditarima ku maraneh? Naha tukang pajeg oge teu kitu? 47 Jeung lamun ngan ukur dulur-dulur maraneh wungkul anu ku maraneh dihormat, naon anu leuwih penting ti batan batur? Tukang pajeg oge teu kitu? 48 Ku kituna maraneh kudu sampurna, sakumaha Rama maraneh anu di sawarga oge sampurna.
Mateus 6:1-34 1 Sing ati-ati ulah nepi ka amal soleh maraneh katempo ku batur, lantaran hayang katingali ku maranehna. Mun kitu mah, maraneh moal meunang ganjaran ti Rama maraneh nu di sawarga. 2 Ku kituna, nalika maraneh derma, ulah niup tarompet di hareupeun maraneh, kawas anu dilakukeun ku jalma munafik di imah-imah ibadah jeung di jalan-jalan, supaya maranehna dipuji ku jalma. Saenyana Kami ngabejaan ka maraneh, yen maranehna geus meunang ganjaranana. 3 Tapi lamun hidep méré sedekah, ulah nepi ka leungeun kénca hidep nyaho naon anu dilakukeun ku leungeun katuhu hidep. 4Sangkan sedekah anjeun teu katingali, sarta Rama anjeun anu ningali dina tempat anu teu katingali bakal males ka anjeun sacara umum. 5 Jeung lamun maraneh keur ngadoa, ulah kawas jalma munafik, sabab maranehna resep ngadoa bari nangtung di imah-imah ibadah jeung di juru-juru jalan, supaya katempo ku jalma. Saenyana Kami ngabejaan ka maraneh, yen maranehna geus meunang ganjaranana. 6 Tapi lamun anjeun ngadoa, lebet ka rohangan anjeun, teras tutup panto anjeun, ngadoa ka Rama anjeun anu aya di tempat anu teu katingali; sareng Rama anjeun anu ningali di tempat anu teu katingali bakal ngabales anjeun sacara terang-terangan. 7 Tapi lamun maraneh ngadoa, ulah make kecap-kecap anu teu puguh kawas anu dilakukeun ku jalma-jalma anu teu wawuh ka Gusti. Sabab maranehna nyangka yen bakal didangukeun ku lantaran loba nyaritana. 8 Ulah siga kitu, sabab Rama maraneh geus terang naon anu maraneh butuhkeun, samemeh maraneh menta ka Mantenna. 9 Ku kituna kieu carana maraneh ngadoa: Rama kami anu di sawarga, mugia jenengan Ama disucikeun. 10 Karajaan Gusti mugia sumping. Pangersa Gusti mugia laksana di bumi sapertos di sawarga. 11 Bere kami roti sadidinten dinten ieu. 12 Sareng hapunten hutang kami, sapertos kami ngahampura jalmi anu ngahutang ka kami. 13 Sareng ulah ngantepkeun kami kana cocoba, tapi salametkeun kami tina kajahatan: Sabab Karajaan, kakawasaan, sareng kamulyaan kagungan Anjeun salamina. Amin. 14 Sabab lamun maraneh ngahampura kasalahan batur, Rama maraneh anu di sawarga oge bakal ngahampura maraneh. 15 Tapi lamun maraneh teu ngahampura kasalahan batur, Rama maraneh oge moal ngahampura kasalahan maraneh. 16 Jeung deuih, lamun maraneh puasa, ulah kawas jalma munafik, beungeutna sedih, sabab maranehna ngaruksak beungeutna sorangan, supaya katempo ku jalma-jalma yen maranehna puasa. Saenyana Kami ngabejaan ka maraneh, yen maranehna geus meunang ganjaranana. 3
Khotbah di Gunung
17 Tapi lamun puasa, kudu make minyakan jeung kumbah beungeut. 18Sing ulah katempo ku batur keur puasa, tapi ku Rama anjeun anu aya di tempat anu teu katingali. Rama anjeun anu ningali di tempat anu teu katingali bakal ngabales ka anjeun sacara umum. 19 Ulah ngumpulkeun harta banda di dunya, sabab di dunya aya gegremet jeung tai, jeung aya maling nu bisa maling. 20 Tapi kumpulkeun harta di sawarga, di mana teu aya gegat jeung tai nu ngaruksak, jeung di mana maling teu bisa ngabobol atawa maling. 21 Sabab di mana harta anjeun aya, di dinya ogé haté anjeun aya. 22 Panon teh lampu awak. Lamun panon anjeun caang, sakujur awak anjeun bakal caang. 23 Tapi lamun panon anjeun jahat, sakujur awak anjeun bakal poék. Jadi lamun cahaya anu aya dina diri anjeun poék, alangkah gedéna poékna éta! 24 Moal aya jalma anu bisa ngawula ka dua dunungan, sabab bakal ngabenci ka nu hiji, sarta nyaah ka nu hiji deui; atawa bakal satia ka nu hiji sarta nganggap enteng ka nu hiji deui. Moal bisa ngawula ka Allah jeung ka Mamon. 25 Ku kituna Kami ngabejaan ka maraneh: Ulah salempang kana hirup maraneh, naon anu rek didahar atawa naon anu rek diinum; atawa kana awak maraneh, naon anu rek dipaké. Naha hirup teh lain leuwih penting tibatan dahareun, jeung awak tibatan pakean? 26 Tingali manuk-manuk di awang-awang: maranehna teu melak, teu metik, teu ngumpulkeun di lumbung, tapi Rama maraneh di sawarga ngajaga maranehna. Naha maraneh teu leuwih hade ti batan maranehna? 27 Saha di antara aranjeun anu ku lantaran hariwang bisa nambahan jangkungna sakiceup? 28 Jeung naha bet hariwang kana pakean? Tingali kembang lili di tegal, kumaha tumuwuhna; aranjeunna teu digawe, teu nganyam ogé. 29 Tapi Kami ngabejaan ka aranjeun, Sulaiman dina sagala kamulyaanana oge teu make baju kawas salah sahiji tina eta kembang. 30 Ku kituna, lamun jukut di tegalan anu ayeuna aya, isukan dialungkeun kana hawu, ku Allah dipaparin pakean kitu, naha moal leuwih-leuwih deui ka aranjeun, he jalma-jalma anu kurang iman? 31 Ku kituna ulah salempang, pokna, Naon anu rek didahar? atawa, Naon anu rek diinum? atawa, Naon anu rek dipaké? 32 (Sabab bangsa-bangsa lian mah sok néangan sagala rupana.) Rama maraneh di sawarga mah terang yen maraneh butuh kana eta kabeh. 33 Tapi sing kudu diutamakeun heula Karajaan Allah jeung kaadilan-Na, tangtu eta teh bakal dilengkepan ku sagala rupa. 34 Ku kituna ulah hariwang kana poe isukan, sabab poe isukan bakal hariwang kana urusanana sorangan. Cukup pikeun poe ieu bae kajahatanana.
Mateus 7:1-29 1 Ulah ngahukum, supaya maraneh ulah dihukum. 2 Sabab sakumaha anu maraneh ngahukum, maraneh bakal diadili; jeung sakumaha ukuran anu maraneh ngukur, eta bakal diukur ka maraneh deui. 3 Naha anjeun ningali seungit dina panon dulur anjeun, tapi balok dina panon anjeun sorangan teu merhatikeun? 4 Kumaha anjeun bade nyarios ka dulur anjeun, Hayu atuh kuring nyabut éta laleur tina panon anjeun, padahal aya balok dina panon anjeun sorangan? 5 Eh jelema munafik, piceun heula balok dina panon sorangan, kakara anjeun bakal ningali kalawan jelas pikeun miceun selubung dina panon dulur anjeun. 6 Ulah mikeun barang suci ka anjing, ulah miceun mutiara ka babi, bisi diinjak-injak terus dicabikcabik.
4
Khotbah di Gunung
7 Menta, tangtu bakal dibikeun; néangan, tangtu bakal manggihan; ngetrok, tangtu panto bakal dibuka pikeun anjeun. 8Sabab saha waé anu ménta bakal narima; saha waé anu néangan bakal manggihan; jeung saha waé anu ngetrok bakal dibukakeun panto. 9 Atawa saha di antara aranjeun anu lamun anakna menta roti, naha bakal dibere batu? 10 Atawa lamun manéhna ménta lauk, naha manéhna bakal méré oray? 11 Lamun aranjeun anu jahat mah nyaho mere barang anu hade ka anak-anak, komo deui Rama maraneh anu di sawarga, Mantenna bakal mere barang anu hade ka jalma-jalma anu menta ka Mantenna. 12 Ku kituna naon waé anu anjeun pikahoyong dilakukeun ku batur ka anjeun, laksanakeun ogé ka aranjeunna: sabab ieu Hukum sareng nabi-nabi. 13 Lebet ka lawang anu heureut, sabab lawangna lega jeung jalanna lega, nu nuju ka karusakan, jeung loba nu asup ka dinya. 14 Sabab lawangna heureut, jalanna sempit, nu nuju ka hirup, jeung saeutik nu manggihanana. 15 Sing ati-ati ka nabi-nabi palsu, anu datang ka aranjeun make pakean domba, padahal di jerona mah siga ajag nu ngamuk. 16 Maraneh bakal nyaho ka maranehna tina buahna. Naha jalma-jalma metik buah anggur tina rungkun cucuk atawa buah ara tina rungkun cucuk? 17 Tangkal anu hade mah buahna oge alus, tapi tangkal anu goreng mah buahna goreng. 18 Tangkal anu hade moal bisa ngahasilkeun buah anu goreng, tangkal anu goreng oge moal bisa ngahasilkeun buah anu hade. 19 Unggal tangkal anu teu buahan anu hade bakal ditegor, tuluy dialungkeun kana seuneu. 20 Ku kituna, ku buahna maraneh bakal nyaho ka maranehna. 21 Lain unggal jalma anu nyebut ka Kami, ‘Gusti, Gusti,’ anu bakal asup ka Karajaan Sawarga, tapi jalma anu ngalakukeun pangersa Rama Kami anu aya di Sawarga. 22 Loba nu bakal nyarita ka Kami dina poe eta, ‘Gusti, Gusti, naha urang lain geus nganubuat atas nami Gusti? Jeung geus ngusir roh-roh jahat atas nami Gusti? Jeung geus ngalakukeun rupa-rupa mujijat atas nami Gusti?’ 23 Teras Kami bakal ngaku ka aranjeunna, Kami teu acan kantos wawuh ka maraneh: geura nyingkah ti Kami, he maraneh anu nyieun kajahatan! 24 Ku kituna, saha waé anu ngadéngékeun ieu omongan Kami terus ngalaksanakeunana, Kami bakal ngupamakeun manéhna kawas jalma wijaksana anu ngadegkeun imahna di luhur batu. 25 Hujan turun, banjir datang, jeung angin niup, sarta ngagebug imah eta; tapi imah eta teu runtuh sabab diadegkeun dina luhur batu karang. 26 Jeung saha waé anu ngadéngékeun ieu omongan Kami tapi henteu dilampahkeun, éta téh sarua jeung jalma bodo anu ngadegkeun imahna di luhur keusik. 27 Hujan turun, banjir datang, angin niup, sarta ngagebug imah eta; terus imah eta runtuh: sarta runtuhna kacida gedena. 28 Sanggeus Yesus ngalahirkeun ieu, jalma-jalma teh kacida héraneunana ku pangajaran-Na. 29 Sabab Anjeunna ngajar ka aranjeunna salaku jalmi anu gaduh kawenangan, sanés sapertos ahliahli Taurat.
5