Somali - The Book of Jubilees or Lesser Genesis

Sannad-guuradaJubilee-ga

CUTUBKA1AAD

1Oowaxaynoqotaysannadkiiuguhorreeyayeereerbinu Israa'iilaykasoobaxeenMasar,bishiisaddexaad, maalintiilixiyotobnaadeebisha,[2450AnnoMundi]in IlaahlahadlayMuuse,ookuyidhi,'Usoofuulbuurta,oo waxaankusiindoonaalabalooxoodhagaxahoosharciga iyoamarkaah,ooaanqoray,inaadiyagabartid' 2MarkaasaaMuusewuxuufuulaybuurtaIlaah,ammaantii RabbigunawaxayduljoogtayBuurSiinay,daruurnaway qarisaylixmaalmood

3OomaalintiitoddobaadayuuMuuseugayeedhay daruurtiidhexdeeda,ooammaantiiRabbigunawaxayu ekaydsidiidabololayaoobuurtadusheedasaaran 4MuusenawuxuuBuurtajoogayafartanmaalmoodiyo afartanhabeen,ooIlaahbaabaraytaariikhdiihoreiyotan dambeeeqaybintamaalmahasharcigaiyomarkhaatifurka oodhan.

5Markaasuuyidhi,Qalbigaagaujeedieraykastaooaan buurtankugulahadlidoono,oobuugkuqorsiay jiilalkooduuarkaaninaananiyagaugateginxumaantiioo dhanooaysameeyeenmarkayjebiyeenaxdigiiaananiga iyoadigadhexdhigayqarniyadoodaoodhanBuurSiinay maanta.

6Oosidaasaynoqondoontaamarkawaxyaalahanoodhan aykusoodhacaan,inayogaandoonaaninaankaxaqbadan ahayiyagamarkalooeegoxukunkoodaiyofalalkoodaoo dhan,ooayogaandoonaaninaansidhabahulajoogay 7Ooadiguqorerayadanoodhanooaanmaantakuu sheegayo,waayo,waanogahaycaasinimadoodaiyomadax adkaantooda,kahorintaananiyagageyndalkiiaanugu dhaartayawowayaashood,Ibraahim,iyoIsxaaq,iyo Yacquub,ooaankuidhi,Farcankiinnawaxaansiindoonaa dalcaanoiyomalablabarwaaqaysan

8Oowaycunidoonaanoodhergidoonaan,oowaxayu jeesandoonaanilaahyoqalaad,ooaaniyagaka samatabbixinkarindhibkoodaoodhan,markhaatiganna waalamaqlidoonaaisagoomarkhaatikaahWaayo, waxayilloobidoonaanamarradaydaoodhan,iyowixiiaan kuamrayoodhan,oowaxayraacidoonaanquruumaha,iyo wasakhnimadooda,iyoceebtoodakadib,oowaxayu adeegidoonaanilaahyadooda,ookuwaasuwaxayiyagau noqondoonaandembi,iyodhibaato,iyodhibaato,iyo dabin.

9Dadbadanbaadhimandoona,waanalaqabsandoonaa, oowaxaykudhicidoonaangacantacadowga,maxaa yeelay,waxaykatageenqaynuunnadaydaiyoamarradayda, iyociidahaaxdigayga,iyosabtiyadayda,iyomeeshayda quduuskaahooaanquduusugadhigaydhexdooda,iyo taambuuggayga,iyomeeshaquduuskaahooaanquduus ugadhigaydhulkadhexdiisa,siaanmagacaygaugudul saaro,oouuhalkaasudego

10Oowaxaysamaysandoonaanmeelosarsare,iyogeedo Asheeraah,iyosanamyoxardhan,oomidkoodkastaaba wuxuucaabudidoonaasanamkiisa,siayuqaldamaan,oo carruurtoodanawaxayuallabarindoonaanjinniyoiyo shuqulkastaooqaladahooqalbigoodakusaabsan

11Oowaxaanudiridoonaamarkhaatiyaal,siaanugu markhaatifuro,laakiinmamaqlidoonaan,oo markhaatiyaashanawaydilidoonaan,ookuwasharciga raadinayanawaysilcindoonaan,waxwalbanawaybeddeli doonaansiaywaxsharahindhahaygahortoodaugu sameeyaan

12Oowejigayganawaankaqarindoonaa,oowaxaan gacantaugelindoonaaquruumahainaymaxaabiisahaanu kaxaystaan,ooayudhacaan,ooaycunaan,ooaycunaan, oodalkadhexdiisanawaankafogayndoonaa,oo quruumahadhexdoodanawaankukalafirdhindoonaa

13Oowaxayilloobidoonaansharcigaygaoodhan,iyo amarradaydaoodhan,iyoxukummadaydaoodhan,oo waxaykudhexwareegidoonaanbilahacusub,iyo maalmahasabtida,iyociidaha,iyosannadahayubilii,iyo qaynuunnada

14Ootaasdabadeedwaxayquruumahaugasoojeesan doonaanqalbigoodaoodhan,iyonaftoodaoodhan,iyo xooggoodaoodhan,oowaxaaniyagakasooururindoonaa quruumahaoodhan,waynaidoondoonidoonaan,siayiiga helaan,markayidoondoonaanqalbigoodaoodhaniyo naftoodaoodhan

15Oowaxaaniyagaumuujindoonaanabadbadanoo xaqnimoleh,oowaxaankasaaridoonaageedka qummanaanta,qalbigaygaoodhaniyonaftaydaoodhan, oowaxaynoqondoonaanbarakooohabaarmaaha,oo iyaguwaxaynoqondoonaanmadaxaoomaahadabada.

16Oomeeshaydaquduuskaahayaandhexdoodakadhisi doonaa,oowaanladegganaandoonaa,oowaxaannoqon doonaaIlaahooda,iyagunawaxayahaandoonaan dadkaygaruntaiyoxaqnimada

17Ooanigunamadayrindoono,manadayrindoono, waayo,aniguwaxaanahayRabbigaIlaahoodaah.

18MarkaasaaMuusewejigiisadhulkadhigayoobaryay, oowuxuuyidhi,RabbiyowIlaahayow,dadkaagaiyo dhaxalkaagahakategin,siayuguwarwareegaanqaladka qalbigooda,oohaugacangelincadaawayaashooda,kuwaas ooahquruumaha,siayuxukumaanooaykuugu dembaabaan.

19Rabbiyow,naxariistaadahakorlooqaadodadkaaga,oo kuabuurruuxqumman,oohauoggolaaninruuxabeenta ahuuukuxukumoinuuhortaadakueedeeyo,oouukasoo qabtodhammaanwaddooyinkaxaqnimada,siayuga baaba'aanhortaada.

20Laakiiniyaguwaadadkaagiiiyodhaxalkaagii,ooaad xooggaagaweynkagasoosamatabbixisaygacanta Masriyiinta:kuabuurqalbinadiifahiyoruuxquduusah, ooyaanaydembiyadoodakuqabsantaniyohaddaiyo weligeedba

21MarkaasaaRabbiguwuxuuMuusekuyidhi,Waan ogahayqalloocnaantoodaiyofikirradoodaiyomadax adkaantooda,oomaaydhegaysandoonaanilaaayqirtaan dembigoodaiyodembigiiawowayaashood

22Ootaaskadibwaxayiigusoonoqondoonaansi qummanoodhan,qalbigoodaoodhan,iyonaftoodaoo dhan,oowaxaangudindoonaabuuryadaqalbigoodaiyo buuryadaqalbigafarcankooda,oowaxaankuabuuri

doonaaruuxquduusah,oowaannadiifindoonaasiaysan iigajeesanmaalintaasilaaweligeed.

23Naftoodunawayigudhegidoontaaanigaiyo amarradaydaoodhan,oowaxayoofindoonaan amarradayda,anigunawaxaanahaandoonaaaabbe, iyagunawaxayahaandoonaancarruurtayda

24Oodhammaantoodwaxaalooguyeedhidoonaa carruurtaIlaahanool,malaa'igkastaiyoruuxkastanaway ogaandoonaan,haa,waxayogaandoonaaninkuwanuay yihiincarruurtayda,ooaananigunaAabbeuahay qummanaantaiyoxaqnimada,ooaanjeclahay

25Ooadiguqorerayadanoodhanooaankuugusheegayo buurtan,kanuguhorreeyaiyokanugudambeeya,kuwaas ookudhicidoonaqaybahamaalmahaoodhansharcigaiyo markhaatifurkaiyotoddobaadyadaiyosannadaha Yubiliiggailaaweligiis,ilaaaankasoodegoooaanla joogoweligood

26Markaasuumalaa'igtiihortiisakuyidhi:QorMuusetan iyobilowgiiabuurkailaameeshaydaquduuskaah dhexdoodalagadhisayoweligeed

27OoRabbiguwuxuuumuuqandoonaaindhahadadkaoo dhan,oodhammaantoodnawaxayogaandoonaaninaan aniguahayIlaahareerbinuIsraa'iiliyoAabbahareer Yacquuboodhan,iyoinaanahayboqorkaBuurSiyoon weligiisba.SiyooniyoYeruusaalemnaquduusbayahaan doonaan

28Malaa'igtiihorjoogtayxeradareerbinuIsraa'iilwaxay qaadataymiisaskaqaybahasannadaha-lagabilaabo wakhtigiiabuurista-sharcigaiyomarkhaatifurka toddobaadyadasannadaha,sidasannadahashaqsigaah, sidatiradadhammaansannadaha[sida,sannadahashaqsiga ah],lagabilaabomaalintaabuuritaanka[cusub]marka cirkaiyodhulkalacusboonaysiindoonoiyoabuurkooda oodhansidaawoodahasamada,iyosidaabuurkadhulka oodhan,ilaameeshaquduuskaaheeRabbigalagasamayn doonoYeruusaalemBuurSiyoon,oodhammaan iftiimayaashalacusboonaysiindoonosiloobogsiiyo, loonanabadgeliyo,loonabarakeeyodhammaankuwala doortayeereerbinuIsraa'iil,iyoinsidaasookaleaynoqon doontolagabilaabomaalintaasiyoilaamaalmahadhulka oodhan

CUTUBKA2AAD

1Malaa'igtiijoogitaankuwaxayMuuselahadashaysidii Rabbiguyidhi,oowaxaykutidhi,Qortaariikhda abuuritaankaoodhammaystiran,sidaRabbiguu dhammaystirayshuqulladiisiioodhaniyowixiiuuabuuray oodhanlixmaalmoodgudahood,oouuudhawraySabtida maalintiitoddobaad,ooquduusugadhigayweligiisiyo weligiis,oouucalaamadudhigayshuqulladiisaoodhan 2Waayo,maalintiiuguhorraysaywuxuuabuuray samooyinkasareiyodhulkaiyobiyahaiyoruuxyadaoo dhanoohortiisauadeega-malaa'igahahortiisa,iyo malaa'igahaquduusnimada,iyomalaa'igaha[ruuxadabka iyomalaa'igaha]ruuxadabaysha,iyomalaa'igaharuuxa daruuraha,iyogudcurka,iyobarafka,iyoroobdhagaxyaale iyodhaxan,iyomalaa'igahacodadkaiyoonkodkaiyo hillaaca,iyomalaa'igaharuuxyadaqabowiyokulaylka,iyo jiilaalkaiyogu'gaiyodayrtaiyoxagaagaiyoruuxyadaoo dhaneemakhluuqaadkaaheesamooyinkaiyodhulkaku

jira,(Wuxuuabuuray)yaamayskaiyogudcurka,fiidkii <iyohabeenkii>,iyoiftiinka,waaberigaiyomaalinta,oo uukudiyaariyeyaqoontaqalbigiisa

3Oomarkaasaynuaragnayshuqulladiisii,ooammaannay, oohortiisaannukuammaannayshuqulladiisiioodhan aawadood;waayo,wuxuumaalintiiuguhorraysayabuuray toddobashuquloowaaweyn

4Maalintiilabaadnawuxuucirkakuabuuraybiyaha dhexdooda,biyihiinawaykalaqaybsameenmaalintaasbadhkoodnawaykorukaceen,badhkoodnawaxayhoos ugadhaceencirka(kaasoodhexdakujiray)oodulsaarnaa dhulkaoodhanKanuwuxuuahaashuqulkiikeliyaee Ilaahabuuraymaalintiilabaad.

5Maalintiisaddexaadnawuxuuamrayinbiyuhukasoo baxaandhulkaoodhanooayhalmeeluwadabaxaan,oo dhulkaengegannauusoomuuqdo.

6Biyihiinasidiiuukuamrayayayusameeyeen,oodhulka ayaykatageenoomeelkeliyaayaykabaxeencirka, dhulkiiengegnaanawuusoomuuqday.

7Oomaalintaasayuuuabuuraybadahaoodhansidiiayu kalasooceen,iyowebiyadaoodhan,iyoisu-ururinta biyahabuurahaiyodhulkaoodhan,iyoharooyinkaoo dhan,iyosayaxadhulkaoodhan,iyoiniinlabeeray,iyo waxkastaoosoobaxa,iyogeedomidhodhala,iyogeedo kaynah,iyobeertaCeeden,iyodhirkastaoocaynkoodaah.

8AfartanshuquloowaaweynayuuIlaahayabuuray maalintiisaddexaadMaalintiiafraadnawuxuuabuuray qorraxda,dayaxaiyoxiddigaha,oowuxuudhigaycirka cirka,siaydhulkaoodhanuiftiimiyaan,ooayu xukumaanmaalintaiyohabeenka,ooayiftiinkauga soocaangudcurka.

9Ilaahnawuxuuqorraxdauyeelayinaycalaamadweynu noqotodhulkamaalmo,iyosabtiyo,iyobilo,iyociidaha, iyosannado,iyosabtiyosannado,iyo...

10Waxaynaiftiinkaiyomugdigaukalasaartaabarwaaqo, siwaxwalbaoodhulkakusoobaxaayubarwaaqoobaan 11Saddexdannoocayuumaalintiiafraadsameeyey. Maalintiishanaadnawuxuubahallowaaweynoobaddaah kuabuuraymoolkabiyaha,waayo,kuwanuwaxay ahaayeenwaxyaalihiiuguhorreeyayeejidhahoo gacmihiisusameeyeen,kalluunkaiyowaxkastaoobiyaha kudhexsocda,iyowaxkastaooduulaya,shimbirahaiyo noockastaooayyihiin.

12Qorraxduwaykasoobaxdayiyagasiayu barwaaqowdo,iyowaxkastaoodhulkakujirayoodhan, waxkastaoodhulkakasoobaxa,iyogeedokastaoo midhodhala,iyowaxkastaoojidhleh

13Saddexdannoocayuuabuuraymaalintiishanaad. Maalintiilixaadnawuxuuabuuraydhammaanxayawaanka dhulka,iyoxoolahaoodhan,iyowaxkastaoodhulkaku gurguurta

14Oowaxyaalahanoodhankadibwuxuuabuuraynin,nin iyonaagayuuabuuray,oowuxuusiiyeyxukunkawax kastaoodhulkakujira,iyobadaha,iyowaxkastaoo duulaya,iyoxayawaankaiyoxoolaha,iyowaxkastaoo dhulkakugurguurta,iyodhulkaoodhan,oowaxaasoo dhannawuxuusiiyeyxukunka.

15Afartannoocayuumaalintiilixaadabuuray Dhammaantoodnawaxayahaayeenlabaiyolabaatannooc

16Oowuxuushuqulkiisiioodhandhammeeyeymaalintii lixaad,waxkastaoosamadakujira,iyodhulka,iyobadaha, iyogodadka,iyoiftiinka,iyogudcurka,iyowaxwalba 17Oowuxuunasiiyaycalaamadweyn,ooahmaalinta Sabtida,inaanlixmaalmoodshaqeyno,laakiinaan maalintatoddobaadnaSabtidakadhawrnoshaqadaoodhan 18Iyomalaa'igtaoodhaneejoogta,iyodhammaan malaa'igtaquduusnimada,labadanfasaleewaaweynWuxuunaguamrayinaanSabtidalailaalinoisagasamada iyodhulkaba

19Oowuxuunaguyidhi,Baleeg,dadbaanisusoocayn doonaa,ookuwanuwaxaydhawridoonaanmaalinta sabtida,oowaxaaniyagauquduusayndoonaasida dadkaygaookale,oowaanbarakayndoonaa;sidaan maalintasabtidauquduusayooaanquduusugadhigay naftayda,sidaasookaleayaaniyagaubarakayndoonaa,oo waxaynoqondoonaandadkayga,anigunawaxaannoqon doonaaIlaahooda

20OowaxaankadoortayfarcankiiYacquubwixiiaan arkayoodhan,oowaxaanisagauqorayinuuyahay curadkayga,ooquduusbaanisagaudhigayweligiisiyo weligiisba,oowaxaaniyagabaridoonaamaalintasabtida inaykadhawraanshuqulkastaooaysameeyaan 21Sidaasayuunauguabuuraycalaamadaymaalinta toddobaadnaguilaalinayaanSabtida,inaywaxcunaanoo cabbaan,ooaybarakeeyaankiiwaxwalbaabuuraysiduuu barakeeyeyooquduusugadhigaydadgaarahooka sarreeyadadkaoodhan,iyoinaySabtidanalailaaliyaan.

22Oowuxuuamarradiisiiubixiyeyinayubaxaansidii carafudgoonoohortiisalagaaqbalomaalmahaoodhan

23Waxaajiraylabaiyolabaatanmadaxooaadanahaah lagabilaaboAadanilaaYacquub,labaiyolabaatannooc ooshaqoahnawaxaalaqabtayilaamaalintiitoddobaad; tanwaabarakeysantahayooquduusah;tanhorenawaa barakeysantahayooquduusah;tankalenawaxayla shaqaysaataasquduusnaantaiyobarakada

24Tan(Yacquubiyofarcankiisii)waxaalasiiyayinayhad iyojeernoqdaankuwabarakaysanooquduusahee markhaatifurkaiyosharcigauguhorreeya,xataasiduuu quduusayooubarakeeyeymaalintasabtidamaalintii toddobaad

25Wuxuuabuuraysamadaiyodhulkaiyowaxkastaoouu abuuraylixmaalmoodgudahood,Ilaahnawuxuuquduus kadhigaymaalintiitoddobaadshuqulladiisaoodhan; sidaasdaraaddeedwuxuukuamray,inqofkastaooshuqul kusameeyauudhinto,kiinijaaseeyaanahubaalwuu dhimandoonaa

26HaddabawaxaadreerbinuIsraa'iilkuamartaainay maalintandhawraansiayquduusugadhigaanooaanay waxshuqulahkusamayn,ooaanayunijaasayn,sidaay ugaquduusantahaymaalmahakaleoodhan

27Ookuallakiinijaaseeyahubaalwuudhimandoonaa, ookuallakiishuqulkusameeyanahubaalwuudhiman doonaaweligiis,sireerbinuIsraa'iilayudhawraanmaanta taniyoqarniyadoodaoodhan,ooaandhulkalagarujin; waayo,waamaalinquduusahiyomaalinbarakeysan

28OomidkastaoodhawraooSabtidakadhawra shuqulkiisaoodhan,wuuquduusnaandoonaaoo barakaysnaandoonaamaalmahaoodhansidaannagaoo kale.

29ShaacoousheegreerbinuIsraa'iilsharcigamaantainay kudhawraanSabtida,ooaanaykateginqaladka qalbigooda;(iyo)inaysansharciahayninlagusameeyo shaqoaanhabboonayn,inaykusameeyaanrabitaankooda, ooaanaykudiyaarinwaxlagucunoamalagusakhraamo, iyo(inaysansharciahayn)inlasoodhaansado,amalasoo geliyoamalaguqaadoirdaha,culaysaanayiyaguu diyaarinmaalintiilixaadeeguryahooda.

30Oomaalintaasgurinamasoogelindoonaan,manaka bixindoonaanguriilaaguri;waayo,maalintaaswaaka quduusantahayookabarakeysantahaymaalintayubilii kastaooYubiliiah;tanayaankudhawrnaysabtidasamada kahorintaaanlaogeysiinqofkastaoobini'aadamahinuu sabtidadhulkakudhawro

31Abuurahawaxwalbawuubarakeeyey,laakiinumauu quduuskadhigindadkaiyoquruumahaoodhaninay sabtidaaskudhawraan,laakiinIsraa'iilookeliyaayuuu oggolaadayinaywaxcunaanoocabbaanooaysabtidaas dhulkakudhawraan.

32Abuurahawaxwalbanawuubarakeeyeymaalintanuu abuuraybarakoiyoquduusnimoiyoammaankasarraysa maalmahaoodhan.

33SharciganiyomaragganwaxaareerbinuIsraa'iilloo siiyeysharciweligiisahtaniyoabkaab

CUTUBKA3AAD

1Lixdiimaalmoodeetoddobaadkalabaadna,sidiierayga Ilaahahaa,ayaanuAadanukeenaydhammaan xayawaanka,iyoxoolahaoodhan,iyoshimbirahaoodhan, iyowaxkastaoodhulkakugurguurta,iyowaxkastaoo biyahakudhexsocda,noocyadoodaiyonoocyadooda: xayawaankamaalintiiuguhorraysay;xoolahamaalintii labaad;shimbirahamaalintiisaddexaad;iyowaxkastaoo dhulkakusocdamaalintaafraad;iyowaxkastaoobiyaha kudhexsocdamaalintashanaad

2Aadannawuxuudhammaantoodubixiyey magacyadoodii,siduuubixiyeyna,sidaasookaleayuu magacyadoodiinaunoqday

3ShantanmaalmoodAadanwuxuuarkaydhammaan kuwan,labiyodhaddig,sidanoockastaoodhulkakuyaal, laakiinkeligiisbuuahaaoomauuhelincidcaawisa

4MarkaasaaRabbiguwuxuunaguyidhi,Mawanaagsana inninkukeligiisahaado,aanusamaynoqofcaawiyeah

5MarkaasaaRabbigaIlaaheennaahwuxuukuridayhurdo weyn,wuunahurday,oowuxuunaagtiiusoosaarayhal feerookamidahfeedhihiisa,feeryahanawaxayahayd asalkahaweeneydaookatimidfeedhihiisadhexdooda,oo wuxuumeeshiisiikadhisayhilibkii,oowuxuunaagtii dhisay

6MarkaasuuAadankasootoosiyeyhurdadiisii,oomarkuu sootoosayayuumaalintiilixaadkacay,oowuxuuukeenay, wuunagartay,oowuxuukuyidhi,Tanuhaddawaalafoka midahlafahaygaiyohilibkamidahjidhkayga;waxaa looguyeedhidoonaaxaaskayga,maxaayeelay,waxaalaga sooqaadayninkeeda

7Sidaasdarteedninkuiyonaagtubawaxaynoqondoonaan mid,sidaasdarteedninwuxuukatagidoonaaaabihiisiyo hooyadiis,wuxuunakudhegidoonaaxaaskiisa,oowaxay noqondoonaaniskujidh.

8ToddobaadkiiuguhorreeyaywaxaalaabuurayAadan, feedhihiisunawaxayahaayeenxaaskiisa:toddobaadkii labaadnawuxuuutusayisaga:sababtaasawgeednawaxaa lafarayinlailaaliyowasakhnimadooda,toddoba maalmoodooninah,toddobamaalmoodoodumarah.

9MarkiiAadanafartanmaalmoodkudhammaystay dhulkiilaguabuuray,waxaangeynaybeertaCeedensiuuu beerooouilaaliyo,laakiinxaaskiisawaxaykeeneen maalintiisiddeetanaad,kadibnawaxaygashaybeerta Ceeden

10Sababtaasawgeed,amarkuwuxuukuqoranyahay looxyadajannadakuyaalookusaabsankandhalaya: 'Haddiiaywiildhasho,waainaykusiijirtaanijaasteeda toddobamaalmoodsidakuxusantoddobaadkaugu horreeyamaalmaha,saddexiyosoddonmaalmoodnawaa inaykusiijirtaadhiiggadaahirinteeda,oowaainaanay taabanwaxquduusah,manaaygelinmeeshaquduuskaah, ilaaaykadhammaysomaalmahaas(lagufaray)haddiiilmo labah.

11Laakiinhaddiiaygabadhtahay,waainaynijaasteedaku siijirtaalabatoddobaadoomaalmoodah,sidalabada toddobaadeeuguhorreeya,iyolixdaniyolixdan maalmoodoodhiiggadaahirinteedaah,dhammaantoodna waxaykujiridoonaansiddeetanmaalmood

12Oomarkaysiddeetanmaalmooddhammaysay, waxaannukugeynnaybeertaCeeden,waayo,wayka quduusantahaydhulkaoodhan,geedkastaoolagu beeraynawaaquduus.

13Sidaadarteed,waxaalaamrayinqofkiidhashailmolab amadheddigahuutaabtowaxquduusah,oouusangelin meeshaquduuskaahilaamaalmahaasay dhammaystirmaan

14Kanuwaasharcigiiiyomaraggiilooqorayreerbinu Israa'iilinaymaalinwalbadhawraan.

15Toddobaadkiiuguhorreeyayeesannad-guurada koowaad,[1-7subaxnimo]Aadaniyoxaaskiisawaxayku jireenbeertaCeedentoddobasanoiyagoobeeranayaoo ilaalinaya,waxaanansiinnayshaqo,waxaanankuamrinnay inuusameeyowaxkastaookuhabboonbeerashada 16Wuubeeranjiray(beerta),ooqaawanaaoomauuogayn, manaxishoonjirin,wuxuunabeertakailaalinjiray shimbirahaiyoxayawaankaiyolo'da,oomidhaheedaayuu sooururinjirayoocunijiray,wixiihadhaynawuuukaydin jiraynaftiisaiyoxaaskiisa[oowuxuuukaydinjiraywixii lahaynjiray]

17Kadibmarkiitoddobadiisanoeeuuhalkaasku dhammeeyay,toddobasanooosaxah,[8subaxnimo]iyo bishiilabaad,maalintiitoddobaiyotobnaad(bisha), abeesadiiayaautimidoousoodhawaataynaagtii, abeesadiinawaxaynaagtiikutidhi,Ilaahmaidinkuamray, oowuxuuyidhi,Waainaydnaanwaxkacuningeedkasta oobeertakuyaal?

18Oowaxaykutidhi,Midhahageedahabeertaoodhan Ilaahwuxuunaguyidhi,Cun;laakiinmidhahageedka beertadhexdeedakuyaal,Ilaahwuxuunaguyidhi,Waa inaydnaanwaxbakacunin,hanataabanina,waabaintaasoo aaddhimataan.

19Abeesadiinawaxaynaagtiikutidhi,Hubaalmadhiman doontaan;waayo,Ilaahwuuogyahayinmaalintaaadwax kacuntaanayindhihiinnufurmidoonaan,ooaadnoqon

doontaansidailaahyoookale,ooaadkalagarandoontaan wanaaggaiyoxumaanta.

20Naagtiinawaxayaragtaygeedkiiooahaamidmacaan ooindhahauroon,midhihiisunaaycuntouwanaagsan yihiin,waynacuntay.

21Markiiaymarkiiuguhorreysayceebteedakuqarisay caleemoberdeah,ayaymidhihiikasiisayAadan,wuuna cunay,indhihiisiinawayfurmeen,oowuxuuarkayinuu qaawanyahay

22Markaasuucaleemoberdeahsooqaadayooiskutolay, ooguntiusameeyay,ooceebtiisiinaqariyey

23Ilaahnawuxuuhabaarayabeesadii,wuunaucadhooday weligiis...

24Wuunaucadhoodaynaagtii,maxaayeelay,waxay dhegaysataycodkiiabeesadaoowaycuntay;oowuxuuku yidhi,'Aadbaanubadindoonaamurugadaadaiyo xanuunkaaga;oowaxaaddhalidoontaacarruur,oosoo noqoshadunawaxaykuahaandoontaaninkaaga,oo isagunawuukuxukumidoonaa.'

25OoAadannawuxuukuyidhi,'Sababtooahwaxaad dhegaysataycodkanaagtaada,ooaadwaxkacuntay geedkiiaankuguamrayinaadanwaxbakacunin,dhulku habaaranyahayadigaaawadaa:qodxaniyoyamaarugayaa kuusoobixidoona,oowaxaadkibistaadakucunidoontaa dhididkawejigaaga,ilaaaadkusoonoqotodhulkiilagaa sooqaaday;waayo,dhulbaadtahay,dhulkanawaadkusoo noqondoontaa'

26Oowuxuuusameeyayjaakadomaqaarah,wuunau xidhay,oowuxuukadirayBeertaCeeden

27MaalintiiAadankabaxayBeerta,wuxuuubixiyey carafudgoon,foox,galbanum,iyoistakte,iyodhirudgoon subaxdiiiyadooqorraxdukasoobaxaysomaalintiiuu ceebtiisaqariyey

28Oomaalintaaswaxaalaxidhayafkiidugaaggaoodhan, iyolo'da,iyoshimbiraha,iyowaxkastaoosocda,iyowax kastaoodhaqdhaqaaqa,siaanayuhadlinmardambe; waayo,dhammaantoodwaxaykuwadahadleenhal bushimoodiyohalcarrab

29OowuxuukasoosaarayBeertaCeedendhammaan hilibkiikujirayBeertaCeeden,jidhkiioodhannawuxuu kukalafirdhaynoocyadiisa,iyonoocyadiisailaameelaha looabuuray

30OoAadanookeliyaayuusiiyey(kuwaas)siuuuqariyo ceebtiisa,dhammaanxayawaankaiyolo'da

31Sidaasdarteed,waxaalooxyadajannadakuqoraninay kusaabsanyihiindhammaankuwayaqaanxukunka sharciga,inayceebtoodaqariyaan,ooaysanis-qaawinsida dadkaaanYuhuuddaahaynisuqaawiyaan.

32Bishiiafraadeebishacusub,Aadaniyoxaaskiisawaxay kabaxeenBeertaCeeden,waxaynadegeendalkiiEldaee dalkiiayabuureen

33AadannawuxuunaagtiisiiubixiyeyXaawa.

34Oowiilnamaaydhalinilaamaalintiiuguhorraysayee yubilii,[8subaxnimo]kadibnawuugartayiyada

35Haddanawuxuudhulkaubeeranjiraysidiiloogubaray BeertaCeeden

CUTUBKA4AAD

1Toddobaadkiisaddexaadeesannad-guuradalabaad[6470subaxnimo]waxaydhashayQaabiil,kiiafraadna[71-77

subaxnimo]waxaydhashayHaabiil,kiishanaadna[78-84 subaxnimo]waxaydhashaygabadheedaAwn.

2Sannadkiiuguhorreeyay(sanadka)eesannad-guurada saddexaad[99-105subaxnimo],Qaabiilwuxuudilay Haabiilsababtooah(Ilaahay)wuuaqbalayallabarigii Haabiil,manauusanaqbalinqurbaankiiQaabiil

3Oowuxuukudilayduurka,dhiiggiisiinawuxuuka qayliyeydhulkailaasamada,isagookacabanayainuudilay.

4RabbigunawuxuuQaabiilucanaantayHaabiilaawadiis, maxaayeelay,wuudilay,oowuxuukadhigaymiddhulka kucararadhiiggiiwalaalkiisaawadiis,oodhulkaayuuku habaaray

5Sidaasdaraaddeedwaxaakuqoranmiisaskasamada,'Ha inkaarnaadokiideriskiisasikhiyaanoahudila,ookuwa arkayoomaqlayoodhammuhayidhaahdeen,Haahaato' Ookiiarkayooaansheegin,hauhabaarnaadosidakan kale'

6Sababtaasaawadeedayaanusheegaynaamarkaaan RabbigaIlaaheennahortiisanidhaahnodembikastaoolagu sameeyosamadaiyodhulka,iyoiftiinkaiyogudcurka,iyo meelkasta

7AadaniyoxaaskiisawaxayubaroorteenHaabiilafar toddobaadoosannadoah,[99-127AM]sannadkiiafraad eetoddobaadkashanaad[130AM]wayfarxeen,Aadanna wuxuumarkaleguursadayxaaskiisa,oowaxayudhashay wiil,oowuxuuubixiyeySeet;waayo,wuxuuyidhi,Ilaah baafarcanlabaaddhulkanoogusoosaaraymeeshiiHaabiil; waayo,Qaabiilbaadilay.

8Toddobaadkiilixaadna[134-40subaxnimo]wuxuu dhalaygabadhiisaAzûrâ

9Qaabiilnawuxuuguursadaywalaashiis,waxaynau dhashayEnochdhammaadkasannad-guuradaafraad[190196AM]Sannadkiiuguhorreeyayeetoddobaadkaugu horreeyasannad-guuradashanaad,[197AM]guryoayaa dhulkalagadhisay,Qaabiilnawuxuudhisaymagaalo, wuxuunamagaceediiuguyeedhaymagacawiilkiisiiEnoch 10AadannawuxuuguursadaynaagtiisiiXaawa,waxayna dhashaysagaalwiil

11Toddobaadkiishanaadeesannad-guuradashanaad[22531subaxnimo]SeedwuxuuguursadaywalaashiisAzûrâ, sannadkiiafraadna(sannadkiitoddobaadkalixaad)[235 subaxnimo]waxayudhashayEnoos

12WuxuubilaabayinuumagacaRabbigakubaryodhulka.

13Oomaalintiitoddobaadeetoddobaadkasaddexaad [309-15subaxnimo]Enooswuxuuguursadaywalaashiis Nôâm,waxaynaudhashaywiilsannadkiisaddexaadee toddobaadkashanaad,oowuxuuubixiyeyKenan 14Markiiaydhammaataysannad-guuradasiddeedaad[325, 386-3992AM]Kenanwuxuuguursadaywalaashiis Mûalêlêth,waxaynawiiludhashaysannad-guurada sagaalaad,toddobaadkiiuguhorreeyaysannadkii saddexaadeetoddobaadkan,[395AM]wuxuunaubixiyay magiciisiiMahalaleel

15Toddobaadkiilabaadeesannad-guuradatobnaad[44955AM]MahalaleelwuxuuguursadayDiina,gabadhii Barakiilooahaydgabadhiiaabbihiiswalaalkiis,waxaynau dhashaywiiltoddobaadkiisaddexaadeesannaddiilixaad, [461AM]oowuxuuubixiyeyJared,waayo,waagiisii malaa'igihiiRabbigudhulkaayaykusoodegeen,kuwaas oolooyaqaanIlaaliyeyaal,siaydadkaubaraan,ooay dhulkaugusameeyaancaddaaladiyoqummanaan

16SannaddiikowiyotobnaadeeYubilii[512-18 subaxnimo]Jaredwuxuuguursadaynaag,magaceedana waxaalaodhanjirayBaraka,gabadhiiRâsûjâl,ooahayd gabadhiiwalaalkiisaabihiis,toddobaadkiiafraadee Yubiliii,[522subaxnimo]waxaynaudhashaywiil toddobaadkiishanaad,sannadkiiafraadeeYubilii, wuxuunaubixiyeyEnoch

17Isagunawuxuuahaakiiuguhorreeyayeekamidah dadkiidhulkakudhashayeebartayqoristaiyoaqoontaiyo xigmadda,oocalaamadahasamadakuqoraysida bilahooduukalahorreeyaan,sidadkuuogaadaanxilliyada sannadahasidaayukalahorreeyaanbilaahoodakala duwan.

18Isaguwuxuuahaakiiuguhorreeyayeeqoramarag-fur, wuxuunaumarag-furaycarruurtaaadanahaqarniyada dunida,wuxuunakasheekeeyaytoddobaadyadayubiliitada, wuxuunausheegaymaalmahasannadaha,wuxuunau dejiyaybilahaoowuxuukasheekeeyaySabtiyada sannadahasidiiaanuogeysiinay,isaganalooogeysiiyay. 19Oowuxuukuarkayriyohurdadiisaah,sidaayugu dhicidoontocarruurtaaadanahaqarniyadoodaoodhanilaa maalintaxukunka;wuuarkayoofahmaywaxwalba,oo wuxuuqoraymaraggiisa,oowuxuudhulkadhigay maragfurkadhammaandadkaiyoqarniyadooda 20Oosannaddiilabaiyotobnaad,[582-88]toddobaadka toddobaad,wuxuuguursadaynaag,magaceedanawaxaala odhanjirayEdna,gabadhiiDaanyeel,gabadhiiwalaalkiis aabbihiis,sannadkiilixaadnatoddobaadkan[587AM] waxayudhashaywiil,wuxuunaubixiyeyMetuselaah

21Oohaddanawuxuulajoogaymalaa'igihiiIlaahlixdaas sannadoodeeyubilii,oowaxayutuseenwaxkastaoo dhulkaiyosamadakujira,iyoxukunkaqorraxda,oowax walbanawuuqoray

22WuxuunaumarkhaatifurayIlaalada,kuwaasooku dembaabaygabdhahadadka;waayo,kuwaasuwaxay bilaabeeninayiskumidoobaan,siayulanijaasoobaan gabdhahadadka,Enoognawuukamarkhaatifuray dhammaantood

23Ooisagawaxaalagasooqaadaybinu-aadmiga dhexdiisa,oowaxaannukugeynnayBeertaCeedensharaf iyosharaf,oobaleeg,halkaasayuukuqorayaaxukunka iyoxukunkadunida,iyoxumaantaoodhaneebinuaadmiga.

24Oosidaasdaraaddeedayuu(Ilaah)biyahadaadkaku soodejiyeydhulkaCeedenoodhan;waayo,halkaaswaxaa loodhigaycalaamadiyoinuukamarkhaatifurodhammaan dadka,siuuugasheekeeyodhammaanshuqulladii qarniyadailaamaalintaxukunka.

25Oowuxuukushidayfooxiimeeshaquduuskaah,xataa dhirudgoonooRabbigahortiisalagaaqbalobuurta 26Waayo,Rabbiguwuxuuleeyahayafarmeeloodoo dhulkaah,BeertaCeeden,iyoBuurtaBari,iyobuurtanaad maantakusugantahay,BuurSiinay,iyoBuurSiyoon(oo) quduuslagadhigidoonoabuurcusubsidhulkaloo quduuso;iyadaoodhulkalagaquduusayndoono dembigeedaoodhaniyowasakhnimadiisaoodhanjiilalka dunidaoodhan.

27OosannaddiiafariyotobnaadeeYubilii[652AM] MetuselawuxuuguursadayEdnaooahaydgabadhii Azri'eel,ooahaydgabadhiiwalaalkiiaabbihiis, toddobaadkiisaddexaad,sannadkiiuguhorreeyayee

toddobaadkan,[701-7AM],wuxuunadhalaywiiloo wuxuuubixiyeyLameg.

28Oomaalintiishaniyotobnaadeesannaddiitoddobaadka saddexaadLamekwuxuuguursadaynaag,magaceedana waxaalaodhanjirayBetenosooahaydgabadhiiBarakiil, ooahaydgabadhiiwalaalkiisaabbihiis,toddobaadkanna waxayudhashaywiil,wuxuunaubixiyeyNuux,isagoo leh,Kanuwuuigaqalbiqaboojindoonaadhibaatadayda iyoshaqadaydaoodhan,iyodhulkaRabbiguhabaaray

29Markiiuudhammaadaysannad-guuradasagaaliyo tobnaad,toddobaadkatoddobaadeesannadkiilixaad[930 subaxnimo],Aadanwuudhintay,wiilashiisiioodhammuna waxaykuaaseendhulkiiuuabuuray,isagunawuxuuahaa kiiuguhorreeyayeelaguaasodhulka

30Wuunakamaqnaatoddobaatansanoookunsanoah; waayo,kunsanowaxaylamidyihiinhalmaalinoo markhaatifurkasamadaah,sidaasdarteednawaxaalaga qoraygeedkaaqoonta:'Maalintaaadwaxkacuntidwaad dhimandoontaa.'Sidaadarteedmauusandhammaystirin sannadahamaalintan;waayo,wuudhintayintiiuukujiray

31Markiisannad-guuradanyubiliigudhammaatayayaa Qaabiilladilayisagadabadiis,sannaddaasookale;waayo, gurigiisiiayaakudhacay,oowuxuukudhintaygurigiisa dhexdiisa,dhagaxyadiinawaykudhinteen;waayo,wuxuu Haabiilkudilaydhagax,dhagaxnawuukudhintaysixaq ah 32Sababtaasawgeedwaxaalaguqoraylooxyadajannada: Qalabkauuninderiskiisakudilowaainlagudilaa;sidauu udhaawacayna,sidaasookaleayayuladhaqmidoonaan 33Ooshaniyolabaatanaad[1205AM],Nuuxwuxuu guursadaynaag,magaceedanawaxaalaodhanjiray'Emzâr', gabadhiiRâkê'êl,gabadhiiwalaalkiisaabihiis,sannadkii uguhorreeyayeetoddobaadkashanaad[1207AM]: sannadkiisaddexaadnawaxayudhashaySheem,sannadkii shanaad[1209AM]waxayudhashayXaam,sannadkiiugu horreeyayeetoddobaadkalixaad[1212AM]waxayu dhashayYafet.

CUTUBKA5

1Markiicarruurtiidadkubilaabeeninaykubataandhulka ooaygabdhoudhasheen,ayaamalaa'igihiiIlaaharkeen sannadkamidahsannad-guuradanyubiliiggaah,ooayaad uquruxbadnaayeen,oowaxayguursadeenkuwokastaoo aydoorteen,oowaxayudhaleenwiilal,oowaxay ahaayeenragwaaweyn.

2Oosharci-darrobaadhulkakubatay,jidhkastanajidkiisa wuukharribay,dadiyolo',iyodugaag,iyoshimbiroiyo waxkastaoodhulkakusocdaba-dhammaantood jidadkoodaiyoamarkoodabawaykharribeen,oowaxay bilaabeeninayiscunaan,oosharci-darroayaadhulkaku batay,fikirkastaoodadkaoodhammunasidaasookale ayuuuxumaadayhadiyojeer

3Ilaahnawuxuuarkaydhulka,oowuxuuarkayinuu kharribnaa,oojidhkastaabawuukharribmay,oowaxkasta oodhulkajoogaynawaxaysameeyeenwaxsharahhortiisa

4Oowuxuuyidhiinuudadkaiyojidhkaoodhanku baabbi'indoonodhulkauuabuuray

5LaakiinNuuxwuxuuRabbigahortiisakahelay raallinimo.

6Oomalaa'igihiiuudhulkausoodirayayuuaadu cadhooday,oowuxuuamrayinlagasaaroxukunkoodaoo dhan,oowuxuunaguamrayinaankuxidhnodhulkahoose, oobaleeg,dhexdoodaayaalaguxidhay,oowaalakala fogeeyay.

7Oowiilashoodanawaxaahortiisakasoobaxayamarah iniyagaseeflagulaayo,oosamadahoosteedalagafogeeyo 8Markaasuuyidhi,Ruuxayguhadiyojeerkumasiijiri doonodadka,waayo,iyaguwaajidh,cimrigoodunawuxuu noqondoonaaboqoliyolabaatansannadood

9Markaasuuseeftiisiidhexdausoodiraysimidwalbauu deriskiisaudilo,oowaxaybilaabeeninayisdilaanilaaay dhammaantoodseefkule'deenoodhulkalagabaabbi'iyey. 10Aabbayaashoodnawaxaymarkhaatikaahaayeen burburkooda,kadibnawaxaalaguxidhaydhulkahoose weligiis,ilaamaalintaxukunkaweyn,ooxukunlagufulin doonokuwajidkoodaiyoshuqulladoodakharribay Rabbigahortiisa

11Oomeelahoodiioodhanayuukabaabbi'iyey,oomidna kamahadhinoouusanuxukuminsidiixumaantoodiioo dhan

12Ooshuqulladiisaoodhanwuxuuusameeyeydabeecad cusubooxaqah,siaanayweligoodugudembaabin dabiicaddoodaoodhan,laakiinseaydhammaantoodmid walbaoolamidahuahaadaankuwoxaqah.

13Xukunkaqofwalbawaxaalaguqoraylooxyadajannada sixaqah-xitaa(xukunka)qofkastaookaleexdawaddada loodhigayinaykusocdaan;haddiiaysankusocon, xukunkuwaalooqoraymakhluuqaadkastaiyonoockasta

14Oowaxbakumajiraansamadaiyodhulka,amaiftiinka iyogudcurka,amaShe'ooliyoqotodheer,amameesha gudcurka(ooaanlaxukumin);ooxukunnadoodaoodhan waaladejiyayoolaqorayoolaxardhay

15Wuxuuwaxwalbauxukumidoonaakuwawaaweyn sidaweynaantiisa,kuwayarnasidayarnimadiisutahay,oo midwalbanasidiijidkiisuyahay

16Isagumaahamidtixgelindoonaqofka(qofkasta), manaahamidhelidoonahadiyado,haddiiuuyiraahdo wuxuukuxukumidoonaamidkasta:haddiiqofbixiyowax kastaoodhulkakujira,matixgelindoonohadiyadahaama qofka(qofkasta),manaaqbalidoonowaxgacantiisaah, waayo,isaguwaaxaakinxaqah

17OoreerbinuIsraa'iilnawaxaalagaqorayoolaguamray, Haddaysixaqahugusoonoqdaan,wuucafiyidoonaa xadgudubyadoodaoodhan,oodembiyadoodaoodhanna wuucafiyidoonaa.

18Waaqorantahayoolafarayinuuunaxariisto dhammaankuwakasoonoqdadhammaandembiyadooda halmarsannadkii

19Oodhammaankuwiixumaaniyeyjidkoodaiyo fikirradoodadaadkiikahor,qofnalamaaqbalinmarkalaga reebokanNuuxookeliya;waayo,naftiisawaxaaloo aqbalaywiilashiisii,kuwaasoo(Ilaahay)uuka badbaadiyeybiyahadaadkaisagaaawadiis;waayo, qalbigiisuwuxuukuqummanaajidadkiisaoodhan,sidii looguamrayisaga,manauukateginwaxkastaooloo amray.

20Rabbigunawuxuuyidhiwuubaabi'indoonaawaxkasta oodhulkakujira,dadkaiyoxoolaha,iyoxayawaanka,iyo haaddacirka,iyowaxadhulkakusocda.MarkaasuuNuux

kuamrayinuusameeyodoonni,siuuisagaugabadbaadiyo biyahadaadka.

21Nuuxnawuxuudoonnidiikasameeyaydhinackasta sidiiuukuamray,sannaddiitoddobaiyolabaatanaadee sannadaha,toddobaadkashanaadeesannaddiishanaad (bishacusubeebishakowaad)[1307AM]

22Oowuxuugalaysannadkiilixaad(1308subaxnimo) bishiilabaad,bishiicusubeebishiilabaad,ilaalixiyo tobnaad;oowuxuugalay,iyowixiiaanusooqaadannay oodhan,doonnidiinawuukaxidhaydibaddafiidkii toddobaiyotobnaad

23MarkaasaaRabbigufuraytoddobairdoodoosamadaah, iyoafafkailahabiyahaeemoolkaweyn,ootiradoodu tahaytoddobaaf

24Irdahadaadkuwaxaybilaabeeninaybiyokasoo daadanayaansamadaafartanmaalmoodiyoafartanhabeen, ilahamoolkanawaxaysoodaayeenbiyo,ilaadunidaoo dhanaybiyokabuuxsameen

25Biyihiinadhulkaayaykubateen:shaniyotoban dhudhunbaybiyihiikakormareenbuurahadhaadheeroo dhan,doonnidiinadhulkaayaykorugakacday,oobiyaha dushoodaayaykuduldhaqaaqday.

26Biyihiinawaxaydhulkakuxoogeeyeenshanbilood, boqoliyokontonmaalmood

27Doontiinawaytagtayoowaxaykufadhiisataydusha sareeeLubar,ookamidahbuurahaArarat

28Oo(bishiicusbayd)bishiiafraad,ilihiimoolkaweyn ayaalaxidhay,albaabbadiidaadkaeesamadanawaala xidhay;oobishiitoddobaad,bishiitoddobaad,afkiidhulka oodhanayaalafuray,biyuhunawaxaybilaabeeninayhoos ugudhacaanmoolkahoose.

29Oodayaxacusubeebishatobnaaddushiisabuuraha ayaalaarkay,dayaxacusubeebishakowaadnadhulku wuumuuqday.

30Biyihiinadhulkadushiisaayaykabaxeentoddobaadkii shanaadeesannadkiitoddobaad[1309subaxnimo], maalintiitoddobaiyotobnaadnabishiilabaaddhulkuwuu engegay

31Oomaalintiitoddobaiyolabaatanaadayuudoonnidii furay,oowuxuukasoodirayxayawaan,iyolo',iyo shimbiro,iyowaxkastaoodhaqdhaqaaqa

CUTUBKA6AAD

1Oobishiisaddexaad,bishiicusub,ayuudoonnidiika baxay,oobuurtaasayuumeelallabarikadhisay.

2Markaasuudhulkakafaaraggudusameeyey,oowuxuu sooqaatayorgiyar,oodhiiggiisaayuukukafaaraggudugu sameeyeydembigiidhulkaoodhan;waayo,waxkastaoo saarnaawaybaaba'een,kuwiidoonnidakulajirayNuux mooyaane

3Oowuxuubaruurtiisiisaaraymeeshiiallabariga,oo wuxuusooqaadaydibi,iyoriyo,iyowan,iyowaxaryar, iyocusbo,iyoqoolley,iyonaasyarooqoolleyah,oo wuxuumeeshiiallabarigasaarayallabarilagubo,oo wuxuukushubayqurbaansaliidlagudaray,oowuxuuku rusheeyeykhamri,fooxnakushubaywaxkasta,oowuxuu kadhigaycarafwanaagsanooRabbigahortiisalaguaqbalo 4Rabbigunawuxuuuriyeycaraftiiwanaagsanayd,oo wuxuuisagaladhigtayaxdiinaandaaddambedhulka baabbi'indoonin,siaanmaalmahaoodhandhulkau

daadan,wakhtigabeeristaiyogoosashada,iyoqabowga iyokulaylka,iyoxagaagaiyojiilaalka,iyohabeenkaiyo maalintiibaaanaynidaamkoodabeddelin,ooaanay weligoodjoogsan.

5Idinkuna,kutarmadhulka,ookubadiya,oodusheedaku noqobarakoCabsidiinnaiyocabsidiinnaayaankukicin doonaawaxkastaoodhulkaiyobaddakujira

6Baleega,waxaanidinsiiyeydhammaanxayawaanka,iyo waxkastaoobaalalleh,iyowaxkastaoodhulkaku gurguurta,iyokalluunkabiyahakujira,iyowaxkastaoo cuntoah;sidageedahacagaaranookaleayaanidiinsiiyey waxkastaooaadcuntaan

7Laakiinwaainaydaancuninhilib,oonoloshiisulasocoto dhiiggiisa,waayo,noloshajidhkastawaxaykujirtaa dhiigga,siaandhiiggiinnanoloshiinnaloogubaahan Gacantaninkasta,gacantaxayawaankasta(bahalkasta) waxaankadalbandoonaadhiiggadadka

8Kuallakiidhiiggiisadaadiya,dhiiggiisanawaaladaadin doonaa,waayo,Ilaahbuuninkakuabuuray.

9Idinkuna,tarmaoodhulkakutarma

10Nuuxiyowiilashiisiinawaxaykudhaarteeninayanwax dhiigahcuninoojidhkujira,oowuxuuaxdiladhigtay RabbigaIlaahaahweligiistaniyoqarniyadaoodhanee dhulkabishaan

11Sidaasdaraaddeedwuxuukulahadlayinaadbishaan axdilasamaysatoreerbinuIsraa'iilbuurtadusheeda,oo aaddhiigkurushaysoerayadiiaxdigaoodhanooRabbigu weligiisladhigtay.

12Maragfurkanwaxaalooqorayinaadhadiyojeeru dhawrtaan,siaydaanmaalinkastaucunindhiigxayawaan amashimbiroamaxooloahintadhulkakunooloodhan, ooninkiicunadhiiggaxayawaankaamaxoolahaama shimbirahacimrigadhulkaoodhan,isagaiyofarcankiisaba waalagarujindoonaadhulka.

13OowaxaadreerbinuIsraa'iilkuamartaainayandhiig cunin,simagacyadoodaiyofarcankoodubaayhadiyo goorbaRabbigaIlaaheennaahhortiisaugujiraan.

14Oosharciganaawadiis,maalmahasoosocdamajiraan, waayo,waaweligiisIyaguwaainaykaabkaabu dhawraan,siaydhiigidiinkubaryaanmeeshaallabariga hortiisa,maalinkastaiyosubaxdiiiyofiidkiibawaxayhad iyogoorbaRabbigahortiisakuugucafindoonaaninay dhawraanooaanlarujin.

15OowuxuuNuuxiyowiilashiisiibasiiyeycalaamadsi aandaaddambedhulkaugusoodegin

16Qaansadiisiinawuxuudhigaydaruurtadhexdeeda calaamaduahaxdigaweligiisahsiaandaaddambedhulka ugusoodeginsiuuubaabbi'iyocimrigadhulkaoodhan.

17Sababtaasawgeedwaxaalooqorayoolaguqoray looxyadasamada,inayudabaaldegaanIidda Toddobaadyadabishaansannadkiihalmar,siaysannad kastaucusboonaysiiyaanaxdiga.

18Iiddanoodhanwaxaasamadalaguxusaylagabilaabo maalintiiabuuriddailaamaalmihiiNuux-lixiyolabaatan iyoshantoddobaadoosannadoah[1309-1659AM]:Nuux iyowiilashiisiinawaxayudabaaldegeentoddoba toddobaadoosannadoah,ilaamaalintiiNuuxdhintay, wiilashiisiinawaykatageenilaawakhtigiiIbraahim,oo waxaycuneendhiig

19LaakiinIbraahimwuudhawray,IsxaaqiyoYacquubiyo carruurtiisiinawayxajiyeenilaawakhtigiiaadjoogtay,oo

wakhtigiiaadjoogtaynareerbinuIsraa'iilwayilloobeen ilaaaadbuurtankudabaaldegteenmarkale.

20OowaxaadreerbinuIsraa'iilkuamartaainay qarniyadoodaoodhanudhawraaniiddan,siayuahaadaan amariyagaugaarah.Maalinmaalmahakamidahbishaan waainayudabaaldegaaniidda

21Waayo,waaIiddiiToddobaadyadaiyoIiddiiMidhaha Hore:Iiddaniwaalabanlaabwaanalabanlaab:sidaku qoranoolooxardhay,udhawr

22Waayo,waxaankuqoraykitaabkiisharcigaugu horreeyay,wixiiaankuuqoray,inaadudabaaldegto xilligiisa,maalinsannadkasta,waxaanankuusharraxay allabaryadaassiayreerbinuIsraa'iiluxasuustaanooayu dabaaldegaanjiilalkoodaoodhanbishaan,maalinsannad kasta

23Iyobishacusubeebishakoowaad,iyobishacusubee bishaafraad,iyobishacusubeebishatoddobaad,iyobisha cusubeebishatobnaadwaxaajiramaalmahaxusuusta,iyo maalmahaxilliyadaeeafartaqayboodeesanadka.Kuwaas waxaalooqorayooloodhigaymarkhaatiahaanweligood 24Nuuxnawuxuuiyagaudhigayinayuahaadaanciidaha qarniyadaoodhanweligood,siayunoqdaanxusuusisaga.

25Bishiicusubeebishiikowaadayaalaamrayinuu sameeyodoon,maalintaasnadhulkuwuuengegay,wuuna furayooarkaydhulka.

26Oobishiiafraadeebishacusubafkiiqotodadheeree yaamayskahooseayaalaxidhayDayaxiicusubeebishii toddobaadnaafkiioodhaneeyaamayskadhulkaayaala furay,biyuhunawaxaybilaabeeninayhoosugusoo dhacaan

27Oobishiitobnaad,bishiicusub,dushoodiibuurahaayaa laarkay,Nuuxnawuufarxay

28Sidaasdaraaddeedayuuiyagaugudhigayinay ahaadaaniidyoxusuusahooweligoodjira,sidaasnawaa loodiyaariyey

29Oowaxaydulsaareenlooxyadiisamada,midwalba wuxuulahaasaddexiyotobantoddobaad;midbamidka kalewuxuuugudbinjirayxusuustooda,lagabilaabokan koowaadilaakanlabaad,iyokanlabaadilaakan saddexaad,iyokansaddexaadilaakanafraad.

30Maalmahaoodhaneeamarkuwaxaynoqondoonaan labaiyokontontoddobaadoomaalmoah,kuwaasoo (kuwanu)sannadkaoodhandhammaystiridoona.Sidaas ayaalooguxardhayoolooguqoraylooxyadasamada

31Manajirtodayacaad(amarkan)halsanoamasannad ilaasannad.

32OowaxaadreerbinuIsraa'iilkuamartaainaysannadaha udhawraansidakuxusantirintaas-saddexboqoliyo lixdaniyoafarmaalmood,kuwaasoonoqondoonasannad dhammaystiran,ooaanaywakhtigeedakacarqaladayn maalmihiisaiyociidaha;waayo,waxwalbawaykusoo bixidoonaaniyagooumarayamarag-furkooda,manaayka tegidoonaanmaalinnamanaaycarqaladayndoonaan ciidaha

33Laakiinhaddaydayacaanooaysanuhoggaansaminsida amarkiisuyahay,markaaswaycarqaladayndoonaan xilliyadoodaoodhan,sannadahanawaalagaqaadidoonaa nidaamkan,oowaxaykhalkhalgelindoonaanxilliyada, sannadahanawaalatuuridoonaa,ooqaynuunnadoodana waydayacidoonaan.

34OoreerbinuIsraa'iiloodhammuwayilloobidoonaan oomahelidoonaanjidkasannadaha,oowaxayilloobi doonaanbilahacusub,iyoxilliyada,iyosabtida,oowaxay kukhaldamidoonaannidaamkasannadahaoodhan.

35Waayo,waanogahay,wixiihaddakadambeeyanawaan kuusheegidoonaa,manaahaqorshahayga;waayo, kitaabka(beenta)hortaydalaguqoray,oolooxyada jannadalaguqorayayaaloodhigaykalaqaybsanaanta maalmaha,siaanayuilloobinciidahaaxdigaooayu socdaansidaciidahaquruumahakadibqaladkoodaiyo jaahilnimadoodakadib

36Waayo,waxaajiridoonakuwahubaalahinaydayaxa fiirindoonaan-sida(ay)ucarqaladeysoxilliyadaooay sannadwalbausoogashotobanmaalmoodsiaadu dhakhsobadan

37Sababtaasawgeedsannadoayaasoogelidoona,ooay carqaladayndoonaan(nidaamka),ooaykadhigidoonaan maalinkaraahiyoah(maalin)maalintamarkhaatifurka,iyo maalinaannadiifahaynmaaliniidah,ooaymaalmahaoo dhankuwareerindoonaan,kuwaquduuskaahiyokuwa nijaastaahiyokuwaquduuskaah;waayo,waxayku xadgudbidoonaanbilahaiyosabtida,iyociidahaiyo yubiliitada

38Sababtaasawgeedwaxaankuuamrayaaookuugu markhaatifurayaainaadiyagaumarkhaatifurto;waayo,ka dibdhimashadaadacarruurtaaduwaydhibidoonaan,si aanaysannaddaudhiginsaddexboqoliyolixdaniyoafar maalmoodookeliya,sidaasdarteednawaxaykuxadgudbi doonaanbilahacusubiyoxilliyadaiyosabtidaiyociidaha, waxaynacunidoonaannoockastaoodhiigahoolehnooc kastaoohilibah.

CUTUBKA7AAD

1Toddobaadkiitoddobaadeesannadkiiuguhorreeyay [1317AM],sannad-guuradanyubiliiggaah,Nuuxwuxuu beeraycanabbuurtiidoonnidukutiil,ooloogumagac darayLubar,ookamidahBuurahaArarat,waxaynamidho soosaareensannadkiiafraad,[1320AM]wuunailaaliyey midhahooda,oosannadkanayuusooururiyaybishii toddobaad

2Wuunakasameeyaykhamriooweelkuriday,oowuxuu hayayilaasannaddiishanaad,[1321AM]ilaamaalintii uguhorreysay,bishacusubeebishakoowaad

3Oowuxuumaalintiiiidkanfarxadkumaamuusay,oo wuxuuRabbigaubixiyeyallabarilagubo,dibiyariyowan, iyotoddobawanoomidkiibasannadjiro,iyoorgiyar,si uuugukafaarogudoisagaiyowiilashiisaba.

4Oomarkiihoreayuuorgigiiyaraadiyaariyey,oo dhiiggiisiinawuxuusaarayhilibkiimeeshiiallabarigaku yiiloouusameeyey,ooxaydhiioodhannawuxuusaaray meeshiiallabarigaoouuallabarigalagubokubixiyey,iyo dibigii,iyowankii,iyowankii,oohilibkoodiioodhanna wuxuusaaraymeeshiiallabariga

5Oowuxuukudulsaarayqurbaannadoodiioodhanoo saliidlagudaray,dabadeednawuxuukhamriku saydheeyeydabkiiuuhoreugusameeyeymeeshii allabariga,oowuxuufooxkushidaymeeshiiallabariga,oo wuxuuRabbigaIlaahiisaahhortiisakadhigaycaraf udgoonoolaaqbalikaro.

6Wuunafarxayookhamriganayuucabbay,isagaiyo carruurtiisiibafarxadbaykuraaxaysteen.

7Oowaxayahaydfiidkii,oowuxuugalayteendhadiisii, isagoosakhraansanayuujiifsadayooseexday,ooisagoo hurdaayuuqaawanaateendhadiisii.

8XaamnawuxuuarkayaabbihiisNuuxooqaawan,wuuna baxayoowuxuuusheegaylabadiiwalaalihiisahaydoo dibaddajoogay.

9MarkaasaaSheemdharkiisiiqaatayookacay,isagaiyo Yaafed,oodharkiibaygarbahasaareen,oodibbayu jeesteenooceebtiiaabbahoodqariyeen,wejiyadoodunadib bayujeedeen

10Nuuxnawuuhurdadiikasookacayoowuxuuogaaday wixiiwiilkiisayarkusameeyeyoodhan,markaasuu habaaraywiilkiisii,oowuxuuyidhi,Kanaanha inkaarnaado,addoonbuuunoqondoonaawalaalihiis.

11MarkaasuuuduceeyeySheem,oowuxuuyidhi, AmmaanuhauahaatoRabbigaahIlaahaSheem, Kancaannaaddoonhaunoqdo.

12IlaahhafidiyoYaafet,IlaahnahadegohoygaSheem, Kancaannaaddoonbuuunoqondoonaa

13Xaamnawuuogaainaabbihiisuuhabaaraywiilkiisiika yaraa,wuunakaxumaadayinuuhabaaraywiilkiisa,wuuna kategeyaabbihiis,isagaiyowiilashiisiilasocday,Kuush, Misraim,iyoFuud,iyoKancaan.

14Wuunadhisaymagaalo,wuxuunamagaceediiugu magacdaraymagacaxaaskiisaNe'elatama'uk

15.OomarkuuYaafetarkayayuuwalaalkiiskamasayray, ooisnawuxuudhisaymagaalo,oowuxuumagaceediiugu bixiyeymagacanaagtiisaAdataneses

16SheemnawuxuuladegganaaaabbihiisNuux,oowuxuu kadhisaymagaaloudhowaabbihiisbuurta,isnawuxuu ugumagacdaraymagacaxaaskiisaSedeqetelebab

17Baleeg,saddexdanmagaalowaxayudhowyihiin BuurtaLubar;Sedeqetelebabookasoohorjeedabuurta bari;Na'eltama'ukookasoohorjeedakoonfurta; Adatan'esesookasoohorjeedagalbeed.

18KuwanunawaawiilashiiSheem:Ceelaam,iyoAshuur, iyoArfaksad,oowiilkan(wiilku)wuxuudhashaylaba sanokadibdaadkii,iyoLud,iyoAraam.

19WiilashiiYaafetwaxayahaayeenGomer,iyoMaajuuj, iyoMaaday,iyoYaawaan,iyoTubal,iyoMesheg,iyo Tiiraas.KuwanuwaawiilashiiNuux.

20Oomaalintiisiddeediyolabaatanaadeeyubilii[13241372AM]Nuuxwuxuubilaabayinuuwiilashiisa wiilashiisakuamroqaynuunnadaiyoamarrada,iyo dhammaanxukummadiiuuyaqaanay,wuxuunawiilashiisa kuboorriyeyinaydhawraanxaqnimada,ooayqariyaan ceebtajidhkooda,ooaybarakeeyaanAbuurahooda,ooay maamuusaanaabbahaiyohooyada,ooayjeclaadaan deriskooda,ooaynaftoodakailaaliyaansinadaiyo wasakhdaiyoxumaantaoodhan.

21Waayo,saddexdanwaxyaaloodaawadoodayaadaadku dhulkaugusoodegay,taasooahsinadaasooay ilaaliyeyaashukasoohorjeedeensharcigaqaynuunnadooda siayugasinaystaangabdhahadadka,ooayguursadaan waxkastaooaydoorteen,ooaykadhigeenbilowgii wasakhnimada

22WaxaydhaleenwiilalNafiidiimah,dhammaantoodna waykaduwanaayeen,waynaiscuneen:Rafaagunawaxay

dileenNafiili,NafiilinawuxuudilayEljo,iyoEljo-kii aadanaha,iyomidbamidkakale.

23Oomidwalbawuxuuisuiibiyeyxumaaniyodhiig badaninuudaadiyo,dhulkunawuxuukabuuxsamay xumaan.

24Ootaasdabadeedwaxaykudembaabeenxayawaankii iyoshimbirihii,iyowaxkastaoodhulkakusocdaooku socda;oodhiigbadanbaadhulkalagudaadiyey,oomaleawaalkastaiyorabitaankastaoodadkuwuxuuhadiyojeer kufikirijiraywaxaanwaxbatarayniyoxumaan

25Rabbigunawaxwalbawuukabaabbi'iyeydhulka dushiisa,xumaantiifalimahoodaaawadeed,dhiiggiiayku daadiyeendhulkadhexdiisanawuubaabbi'iyeywaxkasta.

26'Oowaxaanagaharayanigaiyoidinka,wiilashaydii, iyowaxkastaoonalasoogalaydoonnida,oobaleeg, shuqulladiinnahortaydaayaankuarkayaaooaydnaansi xaqahugusocon:waayo,waxaadbilowdeeninaadku socotaanjidkahalaagga,oowaadkalatagtaan,oo midkiinbamidkakaleayuukaxaasidayaa,oosidaasay noqotay,inaadis-waafajinweydaan,wiilashaydii, midkiinbawalaalkiis

27Waayo,waanarkayaa,oobaleegjinniyaduwaxay bilaabeeninayidinsasabaanidinkaiyocarruurtiinnaba,oo haddawaxaanidinkabaqayaainaaddhimashadaydakadib aaddhiiggadadkakudaadisaandhulka,idinkanawaadka baabbi'idoontaandhulka

28Waayo,kiidaadiyadhiiggadadka,iyokiicunadhiigga jidhkasta,dhammaantooddhulkawaalagabaabbi'in doonaa

29Oonindhiigcunaamadhiigdadahdhulkakudaadiya, oofarcanamafarcansamadahoosteedakunoollaguma dayndoono;waayo,She'oolbaygelidoonaan,oomeeshii xukunkaayaykudegidoonaan,oogudcurkaqotoda dheernawaxaalaguqaadidoonaadhimashoxoogleh.

30Dhiigidinkamamuuqandoonodhiiggaoodhan, maalmahaaaddisheenxayawaanamaxooloamawaxkasta oodhulkakuduula,ooaadshuqulwanaagsanusamaysaan naftiinnaidinkoodaboolayawixiidhulkalagudaadiyay

31Oowaainaadannoqonsidakandhiiggacuna,laakiin iskajirainaandhiighortiinnakucunin:dhiiggadaboola, waayosidaasayaalayguamrayinaanidiinmarkhaatifuro idinkaiyocarruurtiinna,iyodhammaanjidhkiinnaba

32Oohauoggolaaninnaftalacunohilibka,sidhiiggaaga, ooahnoloshaada,aanloogabaahnayngacantaqofkastaoo dhulkakudaadiya

33Waayo,dhulkukamanadiifahaandoonodhiiggiilagu daadiyay;waayo(ookeliya)dhiiggakiidaadiyayayaa dhulkukunadiifindoonaaqarniyobadan.

34Haddabacarruurtaydow,dhegaysta,oosameeya caddaaladiyoxaqnimoaadxaqnimokubeerikartaan dhulkaoodhan,ooammaantiinnanakorlooguqaado Ilaahaygahortiisa,kaasooigabadbaadiyeybiyahadaadka. 35Oobaleega,waxaadtagtaanoodhistaanmagaalooyin, oowaxaadkubeerandoontaandhirtadhulkakutaaloo dhan,iyowelibageedokastaoomidhodhala

36Saddexsanogudahoodmidhahawaxkastaoolacuno lamasooururindoono:sannaddaafraadnamidhahooda waxaalootirindoonaaquduus[oowaxaybixindoonaan midhahauguhorreeya],oolaaqbalikaroIlaahaugu sarreeya,kaasooabuuraysamadaiyodhulkaiyowaxkasta. Hakubixiyaankhamriiyosaliidbadanooahmidhahaugu

horreeyameeshaallabarigaRabbiga,kanqaata,oowaxa hadhaynahakucuneenmeeshaallabarigahortiisakan qaata

37Oosannaddashanaadnaxoreeyasiaadxaqnimoiyo qummanaanugusiideysaan,oowaxaadnoqondoontaan xaq,waxkastaooaadbeerataannawaybarwaaqoobi doonaan

38Waayo,sidaasookaleayuuEnoog,ooahaaaabbihii aabbahaa,Metuselaah,wiilkiisiinaMetuselaah,wiilkiisiina Lameg,Lamegnawuxuuiiamraywaxkastaoo awowayaashiiskuamreen

39Wiilashaydiiyow,anigunawaanidinamrayaa,sidii Enooguuwiilkiisauguamraysannaddiiuguhorraysayee yubilii:intiiuunoolaa,ooahaatoddobaqarnigiisii,ayuu amrayooumaragfuraywiilkiisaiyowiilashiisailaa maalintiiuudhintay.

CUTUBKA8AAD

1Bilowgasannad-guuradasagaaliyolabaatanaad, toddobaadkiiuguhorreeyay,[1373AM]Arfakshadwuxuu guursadaynaagmagaceedalaodhanjirayRasu'eja, gabadhiiSusan,ooahaydinaCeelaam,waxaynaudhashay wiilsannadkiisaddexaadeetoddobaadkan,[1375AM] wuxuunaubixiyaymagaciisaKainam.

2Wiilkiiwuukoray,aabihiisnawuxuubarayqorista, wuxuunaubaxayinuuraadsadomeeluumagaaloku qabsado.

3Oowuxuuhelayqoraalayjiilalkiihorekuqoreen dhagaxa,wuunaakhriyaywixiikuqornaa,wuunaqorayoo kudembaabay;waayo,waxaakujiraywaxbariddaIlaalada ooayuadeegsanjireeninaykueegaancalaamadaha qorraxdaiyodayaxaiyoxiddigahaoodhancalaamadaha samada.

4Wuunaqorayoowaxbakamauusanodhan;waayo, wuxuukabaqayinuuNuuxkalahadlosiuusanugu xanaaqinarrintaas.

5Oomaalintiisoddonaadeeyubilii,[1429AM] toddobaadkiilabaad,sannadkiiuguhorreeyay,ayuu guursadaynaag,magaceedanawaxaalaodhanjirayMelka, gabadhiiMaday,inaYaafed,oosannadkiiafraadna[1432 AM]wuxuudhalaywiil,oowuxuuubixiyeyShelah; waayo,wuxuuyidhi,Runtiiwaalaysoodiray.

6[Oosannadkiiafraadayuudhashay],Sheelaahnawuu korayoowuxuuguursaday,magaceedanawaxaalaodhan jirayMu'ak,gabadhiiKesed,ooahaydwalaalkiiaabbihiis, sannaddiikowiyosoddonaadeeYubilii,toddobaadkii shanaad,sannadkiiuguhorreeyay[1499AM].

7Waxayudhashaywiilsannadkiishanaad[1503AM], wuxuunaubixiyeyCeeberOowuxuuguursaday, magaceedanawaxaalaodhanjirayAzûrad,gabadhii Nebród,sannaddiisoddoniyolabaadeeyubilii, toddobaadkiitoddobaad,sannadkiisaddexaad[1564AM]

8Oosannaddiilixaad[1567AM]ayaywiiludhashay,oo wuxuumagiciisiiubixiyeyFeleg;waayo,waagiiuu dhashaycarruurtiiNuuxwaxaybilaabeeninaydhulkakala qaybiyaan;sidaasdaraaddeedwuxuumagiciisiiubixiyey Feleg

9Markaasaysiqarsoodiahisuqaybiyeen,ooNuuxbayu sheegeen.

10Waxaynadhacdaybilowgiisannad-guuradasaddexiyo soddonaadeeYubilii[1569AM]inaydhulkauqaybiyeen saddexqaybood,ShemiyoXaamiyoYaafed,sida dhaxalkamidwalbaleeyahay,sannadkiiuguhorreeyayee toddobaadkauguhorreeya,markiimidnagamidahoola dirayuulajoogay

11Markaasuuwiilashiisiiuyeedhay,waynausoo dhowaadeen,iyagaiyocarruurtoodiiba,oodhulkiina wuxuuuqaybiyeysaamiyoaysaddexdiisiiwiilbahantiyi lahaayeen,oogacmahoodayfidiyeen,oowaxaywarqaddii kasooqaateenlaabtaaabbahoodNuux

12Qoraaguwuxuukusoobaxaydhulkadhexdiisaooah dhulkauuisaguiyowiilashiisabadhaxalahaanuqaadan doonoqarniyobadanooweligiisah,lagabilaabo bartamahabuurtaRafa,lagabilaaboafkabiyahaeewebiga Tina,qaybtiisunawaxayusocotaadhankagalbeediyada oodhexmartawebigan,waxaynafidsantahayilaaay gaartobiyahagodadka,oouuwebiganikabaxooouubiyo kushubobaddaMeat,webigannawuxuuuqulqulaabadda weynOowaxkastaooxaggawoqooyiahwaxaaiskaleh Yaafet,waxkastaooxaggakoonfureedahinawaxay leeyihiinShem.

13WaxaynafidsantahayilaaaygaartoKaraso:taniwaxay kujirtaalaabtacarrabkaooujeeddadhankakoonfureed 14Qaybtiisunawaxaykufidsantahaybaddaweyn,oo waxaykufidsantahayxariiqtoosanilaaaykagaarto galbeedeecarrabkaooujeedaxaggakoonfureed;waayo, baddanwaxaalooguyeedhayaacarrabkaBaddaMasar. 15Oowaxayhalkanugaleexatayxaggakoonfureedilaa afkabaddaweynookutaalxeebtabiyaha,waxaynau fiddayxaggagalbeedilaa'Afra,waxaynagaadhayilaaay gaadhaybiyahaWebigaGihon,iyoxaggakoonfureedee biyahaGihon,ilaaiyodaantawebigan

16Waxaynaufiddaydhankabari,ilaaaykagaartoBeerta Ceeden,dhankakoonfureed,dhankakoonfureed,iyo dhankabarieedhulkaCeedenoodhaniyodhankabarioo dhan,waxayujeedsataydhankabariwaxaynasiisocotaa ilaaaykagaartodhankabarieebuurtalayiraahdoRafa, waxaynahoosugudegtaygeeskaafkawebigaTina

17QaybtaniwaxaysaamiugusoobaxdaySheemiyo wiilashiisii,siayuhantiyaanweligoodqarniyadoodaoo dhanweligood

18NuuxnawuukufarxayinuuqaybtanusoobaxaySheem iyowiilashiisii,oowuxuuxusuustaywaxkastaoouu afkiisakagahadlaywaxsiisheegidahaan,waayo,wuxuu yidhi,MahadwaxaalehRabbigaIlaahaSheem,Rabbiguna hadegohoygaSheem

19WuunaogaainBeertaCeedenaytahaymeesha quduuskaaheequduuskaah,iyohoygaRabbiga,iyo BuurtaSiinayooahbartamahalamadegaanka,iyoBuurta Siyoonooahbartamahaxuduntadhulka:saddexdanwaxaa looabuuraymeeloquduusahoois-horfadhiya.

20MarkaasuuammaanayIlaahailaahyada,kanerayga Rabbigaafkiisageliyey,ooRabbigunaweligiisbawuu waara

21Wuunaogaainqaybbarakeysaniyobarakoayutimid Sheemiyowiilashiisiiilaaqarniyoweligood-dhulka CeedenoodhaniyodhulkaBaddaCasoodhan,iyodhulka bariiyoHindiyaoodhan,iyoBaddaCasiyobuuraha,iyo dhulkaBaashaanoodhan,iyodhulkaLubnaanoodhaniyo jasiiradahaKaftur,iyobuurahaSaniriyoAmanaoodhan,

iyobuurahaAshuureewoqooyi,iyodhulkaCeelaamoo dhan,Ashuur,iyoBaabel,iyoSusaniyoMa'eday,iyo buurahaAraratoodhan,iyogobolkabaddaoodhan,ooka shisheeyabuurahaAshuureedhankawaqooyi,dhul barakeysanooballaaran,waxkastaookujiranaaadbayu wanaagsanyihiin

22OoXaamwuxuukasoobaxayqaybtiilabaad,ooka shishaysaGihondhankakoonfureedilaamidigeeBeerta, waxaynaufidsantahayxaggakoonfureedwaxaynau fidsantahaydhammaanbuurahadabkaah,waxaynau fidsantahaydhankagalbeedilaabaddaAtel,waxaynau fidsantahaydhankagalbeedilaaaygaartobaddaMa'ukooah(badda)oowaxkastaooaanlaburburinayku degaan

23Waxaynaubaxdaydhankawaqooyiilaasoohdinta Gadir,waxaynaubaxdayxeebtabiyahabaddailaabiyaha baddaweynilaaayusoodhawaatoWebigaGihon,ooay siimartoWebigaGihonilaaaykagaartomidigeeBeerta Ceeden.

24KanuwaadhulkiiusoobaxayXaamooahqaybtiiuu weligiisdegganaanjirayisagaiyowiilashiisabataniyo qarniyadoodaoodhan.

25OoqaybtiisaddexaadnawaxaykasoobaxdayWebiga Tinaookashishaysawoqooyiookasoobaxaysabiyaha, oowaxayufiddayxaggawaqooyibariilaagobolkaJuujoo dhan,iyodalkabarioodhan

26Waxaynaufiddaydhankawaqooyiilaawoqooyi, waxaynaufiddaydhankabuurahaQeltdhankawaqooyi, iyodhankabaddaMa'uk,waxaynaubaxdaydhankabariee Gadirilaaxadkabiyahabadda

27Waxaynakufidsantahayilaaayusoodhawaato galbeedkaFaraooaykusoonoqotoAferag,waxaynau fidsantahaydhankabariilaabiyahabaddaMe'at

28WaxaynaugudubtaygobolkawebigaTinaooujeeda waqooyi-bariilaaayusoodhawaatoxadkabiyaheedaoou jeedabuurtaRafa,waxaynauleexataydhankawaqooyi 29KanuwaadhulkiiusoobaxayYaafediyowiilashiisii ooahqaybtiidhaxalkiisaoouuisagaiyowiilashiisabau lahaanlahaa,taniyoqarniyadoodaoodhan,shan jasiiradoodoowaaweyniyodhulweynoowoqooyikuyaal. 30Laakiinwaaqabow,dhulkaXaamnawaakululyahay, dhulkaShemnamakululamanaqaboowna,laakiinwaa qabowiyokulayliskudhafan.

CUTUBKA9

1Xaamnawuxuuuqaybiyeywiilashiisii,qaybtiiugu horreysaynawaxayusoobaxdayKuushoobariusoo baxday,galbeednausoobaxdayMisrayim,galbeednau soobaxdayPut,galbeednausoobaxdayisagaiyo galbeednausoobaxdaybaddausoogashayKancaan 2Sheemnawuxuuuqaybiyeywiilashiisii,qaybtiiugu horraysaynawaxayusoobaxdayXaamiyowiilashiisii, barigiiWebigaTigrisilaauuusoodhowaadaybari,dhulka Hindiyaoodhan,iyoBaddaCasookutaalxeebteeda,iyo biyahaDedaan,iyobuurahaMebriiyoEelaoodhan,iyo dalkaSusanoodhan,iyowaxkastaookuyaaldhinaca FarnakilaaBaddaCasiyoWebigaTiina 3OoqaybtiilabaadnawaxayusoobaxdayAshuur,oo ahayddalkiiAshuuroodhan,iyoNineweh,iyoShinar,iyo

ilaasoohdintaHindiya,oowaxaykorukacdayooka gudubtaywebiga.

4OoqaybtiisaddexaadnawaxaasoobaxdayArfaksad,oo ahayddalkiireerKaldayiinoodhanookuyiilWebigabari, ooudhowBaddaCas,iyodhammaanbiyahacidladaoou dhowafkabaddaooujeedaMasar,iyodalkaLubnaanoo dhan,iyoSanir,iyoAmaanaookuyaalsoohdintaWebiga Yufraad.

5OoqaybtiiafraadnawaxayusoobaxdaySuuriya,oo ahayddalkiiMesopotamiyaoodhanooudhexeeyaTigris iyoWebiYufraad,xaggawoqooyiooreerKaldayiinah, ilaasoohdintabuurahaAshuuriyodalkaArara

6OowaxaausoobaxayLudqaybtiishanaad,buuraha AshuuriyowixiilasocdayoodhanilaaaygaadhayBadda Weyn,ilaaaygaadhaybarikaxigtaAshuurwalaalkiis 7OoYaafednawuxuudhulkiidhaxalkaahaauqaybiyey wiilashiisii

8QaybtiiuguhorreysaynawaxayusoobaxdayGomeroo barikaxigtadhankawoqooyiilaawebigaTina;woqooyina waxaausoobaxdayMagogoodhanqaybahagudahaee woqooyiilaaaygaadhaybaddaMe'at

9OoreerMadaywaxayusoobaxeenqaybtiisiiuulahaan lahaaookatimidgalbeedkiilabadiisawalaaloahilaa jasiiradahaiyoxeebahajasiiradaha

10OoqaybtiiafraadnawaxayusoobaxdayJasiiradkasta iyojasiiradahakuyaalsoohdintaLud

11OoTubalwaxaakasoobaxayqaybtiishanaadooku taalbartamahacarrabkaooudhowxadkaqaybtaLudilaa carrabkalabaad,ilaagobolkakashisheeyacarrabkalabaad ilaacarrabkasaddexaad

12OoMeshegwaxaausoobaxayqaybtiilixaad,ooah dhammaandhulkiikashisheeyaafkasaddexaadilaauuu soodhowaadobariGadir

13OoTiiraasnawaxaausoobaxayqaybtiitoddobaad,oo ahaydafargasiiradoodoowaaweynoobaddadhexdeeda kuyaal,oogaadhayaqaybtaXaam[jasiiradahaKamaturina waxaysaamiuguheleenwiilashiiArfaksadinaydhaxalu noqdaan]

14SidaasayaywiilashiiNuuxuqaybsadeencarruurtoodii aabbahoodNuuxhortiisa,wuunakudhaartay dhammaantood,isagoohabaarkuridayqofkastaoo doonayayinuuqaatoqaybtaaankudhicinqaybtiisa

15Oodhammaantoodwaxayyidhaahdeen,'Haahaato;ha ahaato'iyagaiyocarruurtoodabaweligoodqarniyadooda oodhanilaamaalintaxukunka,kaasooRabbigaIlaahaahu kuxukumidoonoseefiyodabxumaantoodaoodhanoo nijaasahooaysameeyeen,ooaydhulkakabuuxiyeen xadgudubiyowasakhnimoiyosinoiyodembi.

CUTUBKA10

1Toddobaadkiisaddexaadeesannad-guuradan,jinniyadii wasakhdaahaydwaxaybilaabeeninaykhiyaaneeyaan carruurtawiilashiiNuux,ooaykuqasbaaninaykhaldaan ooaybaabi'iyaan

2WiilashiiNuuxnawaxayuyimaadeenaabbahoodNuux, waxaynausheegeenjinniyomarinhabaabinayayooindha tirayayoodilayaywiilashiiwiilashiisa

3MarkaasuuRabbigaIlaahiisahortiisakubaryay,oo wuxuuyidhi,Ilaaharuuxyadajidhkaoodhan,ooii naxariistayOoanigaiyocarruurtaydabawaadnaga

badbaadisaybiyahadaadka,ooimaaadanhalaaginsidaad usamaysaycarruurtahalaagga;Waayo,nimcadaaduway weynayd,naxariistaadunawaxayuweynaydnaftayda Nimcadaaduhakorukacdocarruurtayda,Ooyaan jinniyadasharkalehutalin.Siaanaydhulkaugabaabbi'in.

4Laakiinseadigaiyocarruurtaydababarakee,siaanu tarnoooaandhulkaubuuxinno

5WaadnaogtahaysidaIlaaladaadu,aabbayaasha ruuxyadan,ayudhaqmeenwaqtigayga:ooruuxyadannool, kuxidhookuhaymeeshaxukunkalaguxukumo,oo yaanayburburinwiilashaaddoonkaaga,Ilaahayow,waayo, kuwanuwaawaxxun,oolooabuurayinayburburiyaan

6Ooyaanayutalinruuxyadanool,waayo,adigakeliya ayaaxukumikaraOoyaanayutalincarruurtakuwaxaqa ahhaddaiyoweligeedba

7OoRabbigaIlaaheennaahuwuxuunaguamrayinaan dhammaanteenxidhno

8Markaasaamadaxdiijinniyada,Mastêmâ,uyimidoo yidhi:'Rabbiyow,Abuure,qaarkamidahhahortayda joogaan,oohadhegaystaancodkayga,oohasameeyaan waxkastaooaankuidhaahdo;waayo,haddiiqaarkoodaan laiidayn,maawoodidoonoinaanawooddaydakufuliyo dadka;waayo,kuwanuwaamusuqmaasuqiyomarin habaabinhortayda,waayo,xumaantabinu-aadmigaayaa weyn.'

9Markaasuuyidhi:Tobanmeeloodmeelhahorjoogaan, sagaalmeeloodnahasoodegeenmeeshiixukunkalagu ridayay.

10MidkeenbawuxuuamrayinaanNuuxdhammaan daawooyinkoodabarinno;waayo,wuuogaainaysansi qummanusocondoonin,ooaysankudadaalidoonin xaqnimada

11Oowaxaansamaynaysidiiuuerayadiisiioodhanahaa: dhammaankuwasharkalehwaxaankuxidhnaymeeshii xukunkalagaqaadilahaa,ootobanmeeloodmeelayaanka tagnaysiayShaydaandhulkauguhoosyimaadaan 12WaxaanNuuxusharaxnaydaawooyinkacudurradooda oodhan,iyosasabashadooda,siduuugubogsiinlahaa geedahadhulka

13Nuuxnawuxuuwaxwalbakuqoraybuugsidiiaanu baraynoockastaoodaawoahSidaasdarteedjinniyada sharkalehayaalagareebay(waxyeelaynta)wiilashiiNuux 14Oowuxuuwixiiuuqorayoodhansiiyeywiilkiisii curadkaahaaeeSheem,waayo,aadbuuugajeclaa wiilashiisaoodhan

15Nuuxnawuudhintayoolaseexdayawowayaashiis, waxaanalaguaasayBuurLubarookutaaldhulkaArarat 16Sagaalboqoliyokontonsanoayuunoloshiisaku dhammaystay,sagaaliyotobanyubiliiiyolabatoddobaad iyoshansano[1659AM]

17Oointuunoolaadhulkaayuukasarreeyaycarruurta aadanahamarkalagareeboEnoch,xaqnimadiisaaawadeed, halkaasoouukaamilahaaWaayo,xilkaEnochwaxaaloo doortayinuumarkhaatiunoqdoqarniyadadunida,siuu ugasheekeeyoshuqulladaoodhaneejiilkailaaqarniga, ilaamaalintaxukunka

18Oosannaddiisaddexiyosoddonaad,sannaddiikowaad eetoddobaadkalabaad,Felegwuxuuguursadaynaag magaceedalaodhanjirayLomnaooahaydinaSiinaa'ar,oo waxaywiiludhashaysannaddiiafraadeetoddobaadkan, oowuxuuubixiyeyRecu,waayo,wuxuuyidhi,Baleeg,

carruurtiidadkuwaxaynoqdeenkuwosharlehooayu qasdeeninaymagaaloiyomunaaradkadhistaandalka Shinaa'ar

19Waayo,waxaykatageendalkiiAraaradxaggabariilaa Shincaar,waayo,waagiisiiayaymagaaladiiiyo munaaraddiidhiseen,iyagooleh,Tagaooaynusamadau kacno

20Markaasaybilaabeeninaydhisaan,ootoddobaadkii afraadwaxaylebenkusameeyeendab,lebenkiinawaxayu adeegeendhagaxahaan,dhoobadaayiskusimeennawaxay ahaydlaambadokasoobaxabadda,iyoilobiyoodooku yaaldhulkaShinar

21Waynadhiseen:afartaniyosaddexsano[1645-1688 AM]ayaydhisayeen;ballaadhkeeduwuxuuahaa203leben, dhererkiisuna(leben)wuxuuahaasaddexmeeloodmeel midkiiba;dhererkiisuwuxuuahaa5433dhudhuniyo2 timirood,(ballacahalderbinawuxuuahaa)saddexiyo tobantiir(iyosoddonkiitiireekale)

22OoRabbigaIlaaheennaahuwuxuunaguyidhi,Baleega, iyaguwaaiskudad,ootanbaybilaabeeninaysameeyaan, oohaddawaxbakamahorjoogsandoonaanTagaooaynu hoosudegnoooaanafkoodaiskuqasno,siaanayufahmin hadalkamidbamidkakale,ooayugukalafirdhaan magaalooyiniyoquruumo,oohalujeeddomardambe iyagalamasiijoogidoonoilaamaalintaxukunka.

23MarkaasaaRabbigusoodegay,oowaannulasoo degnayisagasiaanuaragnomagaaladiiiyomunaaraddii aydadkudhisteen.

24Markaasuuafkoodiiiskuqasay,oohadalkiimidnama ayfahmin,markaasayjoojiyeeninaymagaaladaiyo munaaraddadhisaan.

25SidaadarteeddhulkaShinaroodhanwaxaaloogu yeeraaBaabel,maxaayeelayRabbiguhalkaasbuuku qasayafkiidadkaoodhan,oohalkaasayayugakala firdheenmagaalooyinkoodii,midwalbanawuxuuukala firdhiyeysidiiafkiisiiiyoquruuntiisii

26MarkaasaaRabbigumunaaraddiikusoodaayaydabayl xoogbadan,oodhulkakutuurtay,oobaleeg,waxayu dhaxaysayAshuuriyoBaabuloon,ookutaaldalka Shincaar;oomagaceediinawaxaaloobixiyey'Furfur'.

27Toddobaadkiiafraadeesannadkiiuguhorreeyay[1688 AM]bilowgiisiiafaraadiyosoddonaad,ayaalagakala firdhiyeydhulkaShinar.

28Xaamiyowiilashiisiinawaxaytageendalkiiuu degganaanlahaa,oouuqaybahaanugahelaydalka koonfureed.

29KancaannawuxuuarkaydalkiiLubnaanilaawebiga Masarinuuaaduwanaagsanyahay,oomauugelindalkii dhaxalkiisaahaaeegalbeed(taasooah)badda,oowuxuu degganaadalkaLubnaan,bariiyogalbeedbalagabilaabo xuduudkaUrduniyoxuduudkabadda

30MarkaasaaXaam,aabbihiis,iyoKuushiyoMisraim, waxaykuyidhaahdeen,Waxaaddegtaydhulaankaaga ahayn,ooaanannagasaaminagahelin,hasamayn;waayo, haddiiaadsidaassamayso,adigaiyowiilashaaduba waxaadkudhicidoontaandhulkaoowaadkuhabaaran doontaanfallaagonimo;waayo,fallaagoayaadkudegteen, carruurtaadunawaxaykudhicidoonaan,ooweligiinwaa laydinkarujindoonaa

31HadegingurigaSheem;waayo,Sheemiyowiilashiisii waxaykuyimaadeenqaybtooda

32Waadhabaarantahay,oowaadhabaarantahaywiilashii Nuuxoodhan,habaarkiiaankudhaarannayxaakinka quduuskaahhortiisaiyoaabbaheenNuuxhortiisa

33Laakiinmauudhegaysaniyagii,oowuxuudegganaa dalkaLubnaantaniyoXamaadilaalagasoogaloMasar, isagaiyowiilashiisiibailaamaantadanlajoogo

34Sidaasdarteeddhulkaaswaxaaloogumagacdaray Kancaan.

35MarkaasaaYaafediyowiilashiisiiwaxayukaceen badda,oowaxaydegeendhulkiiaydhaxalkaulahaayeen, ooMaadaynawuxuuarkaydhulkabadda,manauuraalli gelin,oowuxuukabaryayXaam,Ashuur,iyoArfaksad, ooahaawalaalkiisnaagtiisa,oowuxuudegganaadalka Maadi,ooudhowwalaalkiisxaaskiisailaamaantadanla joogo

36Markaasuuwuxuumeeshiisiiiyomeeshiiwiilashiisaku hoydayubixiyeyMaaday,ooahaamagacaaabbahood Maaday

CUTUBKA11AAD

1Oosannaddiishaniyosoddonaad,toddobaadkii saddexaad,sannadkiiuguhorreeyay[1681AM],Reu wuxuuguursadaynaag,magaceedanawaxaalaodhanjiray 'Ôr',gabadhii'Ûr,inaKesed,waxaynaudhashaywiil,oo wuxuuubixiyeySêrôh,sannadkiitoddobaadee toddobaadkansannad-guuradan[1687AM]

2WiilashiiNuuxwaxaybilaabeeninayisdagaallamaan, inaymaxaabiisahaanuqabsadaanooayisdilaan,iyoinay dhiiggadadkakudaadiyaandhulka,iyoinaycunaan dhiigga,iyoinaydhisaanmagaalooyinadag,iyoderbiyo, iyomunaarado,shaqsiyaadkunawaxaybilaabeeninayiska saramariyaanqaranka,ooayaasaasaanbilowga boqortooyooyinka,iyoinaydagaalgalaandadkadhanah dadka,iyoquruunkadhanahquruun,iyomagaalokadhan ahmagaalada,dhammaantoodnawaxaybilaabeeninay sameeyaanxumaan,iyoinayhubhelaan,ooay carruurtoodabaraandagaalka,waxaynabilaabeeninay qabsadaanmagaalooyin,iyoinayiibiyaanaddoommorag iyodumarah.

3MarkaasaainaKesedwuxuudhisaymagaaladiiAaraee reerKaldayiin,oowuxuumagaceediiuguyeedhay magiciisaiyomagacaaabbihiis.Oowaxaysameeyeen sanamyolashubay,oomidwalbawuxuucaabuday sanamkiilashubayooayiyagusameeyeen,oowaxay bilaabeeninaysameeyaansanamyoxardhaniyosimulacra wasakhah,jinniyadiisharkalahaydnawaycaawiyeenoo kusasabeeninaysameeyaanxadgudubiyowasakhnimo.

4AmiirkiiMastêmâwuxuuiskudayayinuuwaxaasoo dhansameeyo,wuxuunadirayjinniyokale,kuwaasoo gacantiisaladhigay,siayusameeyaanwaxkastaoo xumaanahiyodembiah,iyoxadgudubkastaookale,siay ukharribaanoouburburiyaan,ooaydhiigugudaadiyaan dhulka

5SidaasdaraaddeedmagiciiSeruugwuxuuubixiyey Seruug;waayo,midwalbawuxuuujeestayinuusameeyo dembiiyoxadgudubkasta.

6Wuunakoray,oowuxuudegayUurtiireerKaldayiin,oo udhowaabbahahooyadiisnaagtiisa,wuxuunacaabudi jiraysanamyo,wuxuunaguursadaysannaddiilixiyo soddonaadeesannaddiishanaad,sannadkiiuguhorreeyay,

[1744AM],magaceedanawaxaalaodhanjirayMelka, gabadhiiKaber,gabadhiiwalaalkiis.

7WaxaynaudhashayNaaxoor,sannadkiiuguhorreeyay eetoddobaadkan,wuunakukorayoowuxuudegayUurtii reerKaldayiin,aabbihiisnawuxuubaraycilmi-baaristareer Kaldayiinsiayusameeyaanwaxyiiyoaabbe,sida calaamadahasamada

8Oomaalintiitoddobaiyosoddonaadeeyubilii toddobaadkalixaad,sannadkiiuguhorreeyay,[1800 subaxnimo]wuxuuguursadaynaag,magaceedanawaxaala odhanjirayIjaska,gabadhiiNestageereerKaldayiin 9WaxaynadhashayTeraxsannadkiitoddobaadee toddobaadkan.[1806AM]

10AmiirkiiMastêmâwuxuudiraytukeyaaliyoshimbirosi ayucunaanabuurkalagubeeraydhulka,siaydhulkau burburiyaan,ooaycarruurtaugadhacaanshaqadooda. Intaanaybeerinabuurka,tukeyaashuwaxaykasoogurteen dhulkadushiisa

11SidaasdaraaddeedmagiciisiiwuxuuubixiyeyTerax, maxaayeelay,tukayaashaiyoshimbiruhubawaxayku qasbeeninaycaydhoobaanooaycunaaniniintoodii

12Sannadihiinawaxaybilaabeeninaymadhalaysnoqdaan, sababtooahshimbiraha,waxaynacuneendhammaan midhahageedahakasoobaxageedaha:dadaalbadanayay kubixiyeeninaywaxyarkabadbaadiyaandhammaan midhahadhulkacimrigooda

13Sannadkanooahsannad-guuradasagaaliyosoddonaad, toddobaadkalabaadeesannad-guuradakoowaad,[1870 AM]Teraxwuxuuguursadaynaag,magaceedanawaxaala odhanjiray'Edna,ooahaydgabadhiiAabraam,ooahayd gabadhiiwalaashiisaabbihiis.Sannaddiitoddobaadee toddobaadkan[1876AM]waxayudhashaywiil,oowuxuu ubixiyeyAabraam,ooahaamagacaaabbihiishooyadiis; 14waayo,wuudhintaykahorintaysangabadhiisuwiil uuraysan

15Ilmihiiwuxuubilaabayinuufahmokhaladaadkadhulka oodhammaantoodaykuhabaabeensanamyoxardhaniyo wasakhnimokadib,aabihiisnawuxuubarayqorista, wuxuunajiraylabatoddobaadoosanojirah,[1890AM] wuxuunakasoocayaabihiis,siuusansanamyoula caabudinisaga

16MarkaasuubilaabayinuuuduceeyoAbuurahawax walbasiuuugabadbaadiyokhaladaadkacarruurta aadanaha,ooqaybtiisunaaanaykudhicinqaladkadib wasakhnimadaiyoxumaanta

17Oowakhtigiiabuurkuwuxuuyimidwakhtigiibeerista dhulka,dhammaantoodnawaywadabaxeensiay farcankoodaugailaaliyaantukayaasha,Aabraamnawuula baxaykuwiitegayay,wiilkunawuxuuahaawiilafariyo tobanjirah

18Oodaruurtukeahayaautimidinayabuurkacunaan, Aabraamnawuukuordayinuukahortagokahorintaysan dhulkadegin,oowuxuuuqayliyeykahorintaysandhulka degininayabuurkacunaan,oowuxuukuyidhi,Haka degin,meeshiiaadkatimaadeenkunoqo,waynadibu noqdeen

19Oomaalintaaswuxuudaruurihiitukayaashadibu celiyeytoddobaatanjeer,ootukeyaashiioodhannadhulkii Aabraamjoogayoodhanmaaydegin,midnamadegin 20Ookuwiiisagalajoogayoodhulkaoodhanjoogayoo dhammunawayarkeenisagooqaylinaya,ootukayaashaoo

dhammunawaysoonoqdeen,oomagiciisanawuxuuku bataydalkiireerKaldayiinoodhan.

21Sannadkanwaxaauyimiddhammaankuwiidoonayay inaywaxbeeraan,wuunalasocdayilaawakhtigiibeerista uudhammaaday,oowaxaybeerteendhulkoodii, sannaddaasnawaxaykeeneenhadhuudhkufilanooaywax cuneenooaydhergeen

22Sannadkiiuguhorreeyayeetoddobaadkashanaad[1891 AM]Aabraamwuxuubaraykuwiiqalabkausamaynjiray dibiyada,farsamayaqaannadaqoryaha,waxayna sameeyeenweeldhulkakasarreeya,iyagooujeedaqaabdhismeedkabeerta,siayiniinahauguridaan,abuurkuna wuxuukasoodhacayqaybtabeerta,oodhulkaayuuku qariyay,oomardambekamaaycabsanjirintukayaasha

23Sidaasaynaweelalugasameeyeendhulkadushiisaoo dhanookudulyaallooxyadabeerta,waynabeereenoo beerteendhulkaoodhan,sidiiAabraamkuamray,oomar dambemaaykacabsanshimbiraha

CUTUBKA12AAD

1Oowaxaynoqotayintoddobaadkiilixaad,sannaddii toddobaad,[1904AM]uuAabraamaabbihiisTeraxku yidhi,Aabbow!

2Markaasuuyidhi,Waaikan,wiilkaygiiyow. 'Maxaynukahelnaacaawimoiyofaa'iidosanamyadaaad caabudaysaan?

Ooaadhortaadausujuudilahayd?

3Waayo,ruuxkumajiro, Waayo,waaqaababdoqonnimoah,waanamarinhabaabin qalbigaah.

Hacaabudiniyaga:

4CaabudaIlaahasamada, Yaaroobkaiyosayaxadhulkakusoodaadiya

Oowaxkastaoodhulkayaalsameeya, Oowaxwalbawuxuukuabuurayeraygiisa, Noloshunawaxaykatimidhortiisa.

5Maxaaducaabuddaanwaxyaalahaaanruuxakujirin?

Waayo,iyaguwaashuqullo(gacmo)oogacantaah, Oogarbahaagaadkuqaadidoontaan, Oomajirtowaxcaawimoahooaadkahelikartaan Laakiinwaasababweynooceebahkuwasameeya Iyomarinhabaabinqalbigaahoouahkuwacaabudaiyaga. Hacaabudin

6Markaasaaaabbihiiskuyidhi,Anigunawaanogahay, wiilkaygiiyow,laakiinmaxaankusamayndoonaadadiga dhigayinaanhortoodauadeego?

7Haddaanruntausheego,wayidilidoonaan;waayo, naftooduwaykudheggantahayinaycaabuddoooay maamuusto

8Wiilkaygiiyow,iskaaamus,yaanaykudilin'Oo erayadanayuulahadlaylabadiiwalaalihiisahayd,wayna kaxanaaqeenoowuuaamusay

9Oomaalintiiafartanaadeeyubilii,toddobaadkalabaad, sannaddiitoddobaad,[1925AM]Aabraamwuxuu guursadaynaag,magaceedanawaxaalaodhanjiraySaaray, ooahaydgabadhiiaabbihiis,iyadunawaxaynoqotay naagtiisii

10OoHaraan,walaalkiis,wuxuuguursadaysannadkii saddexaadeetoddobaadkasaddexaad,[1928AM],

waxaynaudhashaywiilsannadkiitoddobaadee toddobaadkan,[1932AM],wuxuunaubixiyeyLuud. 11WalaalkiisNaaxoornawuxuuguursadaynaag 12SannaddiilixdanaadeecimrigiiAabraam,ooahayd, toddobaadkiiafraad,sannadkiiafraad,[1936AM] Aabraamwuxuukacayhabeennimo,oowuxuugubay gurigiisanamyada,oowuxuugubaywixiigurigakujiray oodhan,oocidnamaogayn.

13Oohabeenkiiayaysookaceenoowaxaydooneeninay ilaahyadoodakabadbaadiyaandabkadhexdiisa 14OoHaaraanwuudegdegayinuubadbaadiyo,dabkiina wuukushiday,oodabkiibaalagugubay,oowuxuuku dhintayUurtiireerKaldayiinhortiisaaabbihiisTerax,oo waxaalaguaasayUurtiireerKaldayiin

15MarkaasaaTeraxwuxuukabaxayUurtiireerKaldayiin, isagaiyowiilashiisiiba,inaytagaandalkaLubnaaniyo dalkaKancaan,oowuxuudegaydalkaHaaraan, AabraamnawuxuuladegganaaaabbihiisTeraxooHaraan ahlabatoddobaadoosannadoah.

16Toddobaadkiilixaad,sannadkiishanaad,[1951AM] Aabraamwuxuufadhiistayhabeenkiioodhandayaxa cusubeebishatoddobaadsiuuudaawadoxiddigahafiidkii ilaasubaxdii,siuuuarkowaxanoqondoonadabeecadda sannadkaeekusaabsanroobka,wuunakaligiisahaa markuufadhiistayoodaawanayay.

17Markaasaaerayqalbigiisakusoodhacayoowuxuu yidhi:Calaamadahaxiddigahaoodhan,iyocalaamadaha dayaxaiyoqorraxdaoodhanwaxaykujiraangacanta RabbigaMaxaanuraadinayaa?

18Haddiiuudoonayo,wuxuuroobkudi'iyaasubaxdaiyo fiidkaba; Haddiiuurabonawuukacelinayaa, Waxwalbanagacantiisaayaykujiraan 19Habeenkaasayuutukadayooyidhi, 'Ilaahayow,IlaahauguSarreeya,Adigakeliyaayaaah Ilaahayga, Adigaiyoxukunkaagabawaandoortay. Ooadigaawaxwalbaabuuray, Iyoshuqulladagacmahaagaoodhan

20Igasamatabbixigacmahajinniyosharlehooxukuma fikirradaqalbigadadka, Ilaahayow,yaanayigamarinhabaabin Ooanigaiyofarcankaygabaweligaybaxoogee. Inaananhaddaiyoweligaybakaleexan

21Markaasuuyidhi,MakunoqondoonaaUurtiireer Kaldayiineedoondoonayawejigaygasiaanugusoolaabto, mahalkanayaankusiijoogidoonaameeshan?Jidka toosaneehortaadakubarwaaqeegacantaaddoonkaagasi uuufuliyoooaananugusoconkhiyaanadaqalbigayga, Ilaahayow

22Markaasuuhadalkiiiyotukashadiisiidhammeeyey,oo baleeg,eraygiiRabbigaayaaiisoodirayisagooleh,Ka kacwaddankaaga,iyoqaraabadaada,iyoreerkaaabbahaa, ooukacdalaankutusidoono,oowaxaankaadhigi doonaaquruunweynootirobadan

23Oowaankubarakayndoonaa Oomagacaaganawaanweynayndoonaa, Oodhulkaadkubarakaysnaandoontaa, Ooqabiilooyinkadhulkaoodhammuadigaykugu barakoobidoonaan, Oowaanbarakayndoonaakuwakuuduceeya,

Oohabaarkuwakucaaya

24OowaxaankuunoqondoonaaIlaahadigaiyowiilkaaga, iyowiilkaaga,iyofarcankaagaoodhanHacabsan,hadda wixiikadambeeyaiyotaniyoqarniyadaoodhandhulka oodhan,aniguwaxaanahayIlaahaaga.

25MarkaasaaRabbiguwuxuuyidhi,Afkiisaiyodhegihiisa fur,inuumaqloookuhadloafkiisa,ooahluqaddala muujiyey;waayo,waxaykajoogsatayafkiidadkaoodhan taniyomaalintiilaafgembiyey(Baabi'el)

26Ooafkiisiiiyodhegihiisiiiyobushimihiisiiayaanfuray, oowaxaanbilaabayinaankulahadloafCibraanigaooku hadlayaluqaddaabuurka

27Wuuqaataybuugaagtiiawowayaashiis,kuwaasna waxaalaguqorayCibraaniga,wuunaqoray,wixiika dambeeyaynawuxuubilaabayinuubarto,waxaananu sheegaywaxuusanfahmikarin,wuxuunabartaylixdii biloodeeroobka

28Sannadkiitoddobaadeetoddobaadkalixaad[1953AM] ayuulahadlayaabihiisoousheegayinuukatagayo HaraansiuuutagodalkaKancaansiuuuarkooouuugu soolaabto

29MarkaasaaaabbihiisTeraxkuyidhi,Nabadkutag. Ilaahayweligiisahhakuutoosiyojidkaaga Rabbigunahakulajiro,oohakaailaaliyoxumaantaoo dhan,

Ookuwakuarkakusiinimco,naxariisiyonaxariis hortooda, Oomidkamidahcarruurtabini'aadamkaawooduma yeelankaroinuukuwaxyeeleeyo; Nabadkutag

30Haddaadaragtodhulindhahaagukuraaxaystaaninaad degto,kacooigee,ooLuud,ooahinaHaaraan,walaalkaa, sidawiilkaagaookale,Rabbiguhakulajiro

31WalaalkaaNaaxoornawuuilabaxayaailaaaadnabad kusoonoqoto,ooannagunadhammaanteenwaanidinla soconnaa

CUTUBKA13

1AabraamnawuukaguurayHaaraan,oowuxuunaagtiisii SaarayiyoLuudooahaawiilkiiwalaalkiisHaaraan kaxaystaydalkiiKancaan,oowuxuuyimidAshuur,oo wuxuuukacayShekem,oowuxuudegaygeedkiidheeraa agtiisa

2Oowuxuuarkay,oobaleeg,dhulkuaadbuuumacaanaa taniyomeeshalagagaloXamaadilaageedkasare.

3Rabbigunawuxuukuyidhi,Adigaiyofarcankaagaayaan dhulkansiindoonaa.

4Oohalkaasayuumeelallabarikadhisay,oowuxuu allabarilagubougubixiyeyRabbigaumuuqday

5Markaasuuhalkaaskaguurayoowuxuuukacaybuurtii BeytelgalbeediyoAacibari,oohalkaasbuuteendhadiisii kadhistay

6Markaasuuarkay,oowuxuuarkaydhulkuaadbuuu ballaadhnaaoowanaagsanaa,waxwalbanawaykabaxeen, oowaxayahaayeencanab,iyoberde,iyorummaan,iyo geedotimireed,iyogeedoterebinths,iyogeedosaliidah, iyogeedokedarah,iyogeedotimireed,iyogeedotimireed, iyogeedokastaooduurkakuyaal,oobuurahanabiyobaa kada'ayay.

7OowuxuubarakeeyeyRabbigiiisagakasookaxeeyey UurtiireerKaldayiin,ooisagakeenaydalkan.

8Oowaxaynoqotaysannadkiiuguhorreeyay, toddobaadkiitoddobaad,bishiicusubeebishiikowaad, 1954AM]inuubuurtanmeelallabarikadhisay,oouu magacaRabbigakubaryootamay:'Adiga,Ilaahadaa'imka ah,waxaadtahayIlaahayga'

9Oowuxuumeeshiiallabarigaugubixiyeyallabarila guboRabbigasiuuisagaulajoogooouusanugategin cimrigiisaoodhan

10Markaasuuhalkaaskaguurayoowuxuuukacaydhanka koonfureed,wuxuunayimidXebroon,wakhtigaasna Xebroonwaaladhisay,labasannadoodnahalkaasayuu degganaa,oowuxuuhalkaasubaxayxaggakoonfureedoo Bealotah,ooabaarbaakadhacdaydalka

11AabraamnawuxuuMasartegeysannadkiisaddexaadee toddobaadka,wuxuunaMasardegganaashansanokahor intaanxaaskiisalagaqaadin

12HaddaTaanaisooMasarkutaalayaawakhtigaasla dhisay-toddobasanokadibXebroon

13OomarkiiFircoonqabtaySaarayooahaydnaagtii Aabraam,RabbiguwuxuuFircooniyoreerkiisiibakuriday belaayooyinwaaweynSaarayooahaydnaagtiiAabraam aawadeed

14OoAabraamaadbuuuammaannaaxoolahauuhaysto oodhan:ido,iyolo',iyodameerro,iyofardo,iyogeel,iyo addoommoragiyodumarbaleh,iyolacagiyodahabaadu badan.OoLuudooahaawiilkiiwalaalkiisnawuxuuahaa midhodanah

15MarkaasaaFircoonwuxuudibuceliyeySaarayoo ahaydnaagtiiAabraam,oowuxuukadiraydalkiiMasar, oowuxuuukacaymeeshiiuuteendhadiisiikadhistay bilowgii,ilaameeshiiallabariga,ooAaciinabarikaahayd, Beytelnagalbeedkaahayd,oowuxuukuammaanay RabbigaIlaahiisahooisaganabadkusooceliyey

16Oowaxaydhacdaysannaddiikowiyoafartanaadee sannaddiisaddexaadeetoddobaadkakoowaad,[1963AM] inuukusoolaabtaymeeshanoouukubixiyeyallabarila gubo,oouukubaryootamaymagacaRabbiga,oouuyidhi, 'Adiga,Ilaahaugusarreeya,waxaadtahayIlaahayga weligayiyoweligayba'

17Sannadkiiafraadeetoddobaadkan[1964AM]Luud wuukategey,LuudnawuxuudegganaaSodom,dadkii Sodomnaaadbayudembibadnaayeen

18Ooqalbigiisaayuukacaloolxumaadayinwiilkii walaalkiisuukatagay,waayo,carruurmauulahayn.

19SannadkiiLuudlaqabtay,RabbiguwuxuuAabraamku yidhi,kadibmarkiiLuudkategey,sannaddiiafraadee toddobaadkan:Indhahaagakorugaqaadmeeshaaad deggantahay,xaggawoqooyiiyoxaggakoonfureed,iyo xaggagalbeediyoxaggabari

20Waayo,dhulkaaadaragtooodhanwaxaankusiin doonaaadigaiyofarcankaagaweligiin,farcankaagana waxaankadhigidoonaasidaciiddabaddaInkastaoonin uutirinkarociiddadhulka,haddanafarcankaagalamatirin doono

21Kacoodhulkakudhexsocodhererkiisaiyo ballaadhkiisa,ooaragdhammaan;waayo,farcankaagaan siindoonaaMarkaasaaAabraamwuxuutegeyXebroon, oohalkaasuudegay.

22SannadkannawaxaayimidKedorlaacomerooahaa boqorkiiCeelaam,iyoAmraafelooahaaboqorkiiShinar, iyoAryookooahaaboqorkiiSellasar,iyoTergalooahaa boqorkiiquruumaha,oowaxaydileenboqorkiiGomora, boqorkiiSodomnawuucararay,ookuwobadanbaaku dhintaydooxadiiSiddiimookuagtaalBaddaCusbadaleh 23OowaxaymaxaabiisahaanukaxaysteenSodom,iyo Aadan,iyoSeboyim,oowaxaylatageenLuud,ooahaa wiilkiiAabraamwalaalkiis,iyoalaabtiisiioodhan,oo waxaytageenDaan

24Oomidsoobaxsadayayaayimidoousheegay Aabraaminwiilkiiwalaalkiislakaxaystay,oo(Aabraam) uuaddoommadiisiihubeeyey...

25Aabraamiyofarcankiisiiba,tobanmeeloodmeel midhahauguhorreeyawaxaaloosiiyeyRabbiga, Rabbigunawuxuuuamrayinayamarweligiisahsiiyaan wadaaddadahortiisauadeegijiray,inayweligood lahaadaan

26Oosharciganmajirowaxmaalmoahoolasoodhaafay; waayo,isaguwuxuuudhigayqarniyoweligoodinay Rabbigasiiyaantobanmeeloodmeelwaxkasta,ooah iniinaha,iyokhamriga,iyosaliidda,iyolo'daiyoidaha.

27Oowuxuuwadaaddodiisiisiayucunaanooayugu cabbaanfarxadhortiisa

28MarkaasaaboqorkiiSodomuyimidoousujuuday,oo wuxuukuyidhi,SayidowAabraamow,nasiidadkiiaad soobadbaadisay,laakiinseboolidiiadigaaiskaleh 29MarkaasaaAabraamwuxuukuyidhi,Gacmahayga waxaanutaagayaaIlaahaugusarreeya,inaanwaxbakaa qaadandooninlagabilaabodunilaaxadhigkabo,waaba intaasooaadtidhaahdo,Aabraambaanhodankadhigay mooyaane;wixiiayraggadhallinyaradaahucuneen mooyaane,iyoqaybtiiraggiiilasocdayooahaaAner, Eshkol,iyoMamre.Kuwaasuwaxayqaadandoonaan qaybtooda

CUTUBKA14

1Waxyaalahaaskadib,sannaddiiafraadeetoddobaadkan, bishiisaddexaadeebishacusub,ayaaeraygiiRabbigu Aabraamriyouguyimid,isagooleh,Aabraamow,ha cabsan;aniguwaxaanahaydifaacaaga,abaalgudkaaguna aadbuuuweynaandoonaa.

2Markaasuuyidhi,Sayidow,Sayidow,maxaadisiin doontaa,waayo,anigucarruurla'aanbaanhalkankategey, wiilkaMeseq,ooahwiilkaaddoontayda,waaEliiceseroo reerDimashqadahIsaguwuxuunoqondoonaa dhaxalkayga,ooadigunafarcanmaaadsiin.

3Markaasuukuyidhi,Ninkandhaxalkaagumanoqon doono,laakiinmidcalooshaadakasoobixidoonaayaa dhaxalkaaganoqondoona

4Markaasuudibaddausoosaaray,ookuyidhi,Bal samadafiiriooxiddigahatir,haddaadtirinkarto

5Oowuxuueegaycirka,ooxiddigahaarkay,oowuxuuku yidhi,Farcankaagusidaasookalebuuahaandoonaa

6OoRabbiguwuurumaystay,ootaasnawaxaaloogu tiriyeyxaqnimo.

7Oowuxuukuyidhi,AniguwaxaanahayRabbigakaasoo bixiyeyUurtiireerKaldayiin,inaankusiiyodalkareer Kancaansiaadweligaauhantido,oowaxaanahaan doonaaIlaahadigaiyofarcankaagakaadambeeyaba

8Markaasuuyidhi,Sayidow,sideebaankuogaandoonaa inaandhaxlidoono?

9Markaasuukuyidhi,Iikaxeeqaalinlo'aadoosaddexjir ah,iyori'saddexjirah,iyolaxsaddexjirah,iyoqoolley, iyoqoolley.

10Oowuxuuqaataykuwaasoodhanbadhtamihiibisha,oo wuxuudegaygeedkiiMamre,ooudhowXebroon

11Oohalkaasayuumeelallabarikadhisay,oowuxuuku allabaryaykuwaasoodhan,oodhiiggoodiinawuxuuku shubaymeeshiiallabariga,oowuukalaqaybiyey,oo midbamidkakaleayuuiskahordhigay;laakiinshimbirihii mauukalaqaybin

12Shimbiruhunawaxaykusoodegeenjajabkii, Aabraamnawuukaeryay,ooshimbirihiinaumaoggolaan inaytaabtaan

13Oomarkiiqorraxdudhacday,farxadbaaAabraamku soodegtay,oobaleeg,cabsigudcurweynlehayaakusoo degtay,oowaxaaAabraamlaguyidhi,Ogowin farcankaaguuuqariibkuahaandoonodalaankoodaahayn, ooayaddoonsandoonaanooaydhibidoonaanafarboqol oosannadood

14Ooquruuntiiayaddoonsandoonaannawaanxukumi doonaa,oomarkaasdabadeedwaxaykasoobixidoonaan iyagooxoolobadanwata

15Oowaxaadutegidoontaaawowayaashaanabad,oo waxaalaguaasidoonaada'weyn

16Laakiinqarnigaafraadhalkanbaykusoonoqon doonaan,waayo,xumaantiireerAmorwelimabuuxsanto.

17Markaasuuhurdadiikasookacay,oowuukacay, qorraxdiinawaydhacday,dabbaakacay,oofoornoayaa qiiqaysay,dabkunawuxuudhexmarayjajabkii.

18MaalintaasRabbiguwuxuuAabraamladhigtayaxdi, isagooleh,Farcankaagaansiindoonaadhulkan,laga bilaabowebigaMasarilaawebigaweyn,ooahWebi Yufraad,reerQeyn,iyoreerKeniis,iyoreerKadmon,iyo reerFeris,iyoreerRefaa'iim,iyoreerFakori,iyoreerXiwi, iyoreerAmor,iyoreerKancaan,iyoreerGirgaash,iyo reerYebuus

19Maalintiinawaydhammaatay,ooAabraamwuxuu bixiyeyjajabkii,iyoshimbirihii,iyoqurbaannadoodii midhahooda,iyoqurbaannadoodiicabniinka,dabkunawuu cunay

20MaalintaaswaxaannuAabraamladhigannayaxdi,sidii aanNuuxulaballannaybishaan;ooAabraamnawuxuu naftiisaucusboonaysiiyayiiddaiyoqaynuunkaweligiis 21Aabraamnawuufarxay,oowaxyaalahanoodhanayuu naagtiisiiSaarayusheegay;oowuxuurumaystayinuu farcanyeelandoono,laakiinseiyadumaaydhalin.

22SaaraynawaxayninkeedaAabraamkulatalisay,oo waxaykutidhi,UtagHaagaar,ooahaddoontaydii Masrigaahayd;malahawaxaankudhisidoonaafarcan iyada.

23AabraamnawuudhegaystaycodkiinaagtiisiiSaaray,oo wuxuukuyidhi,SidaasyeelSaaraynawaxayqaadatay HaagaarooahaydaddoonteediiMasriyaddaahayd,oo waxaysiisayninkeediiAabraaminaynaagtiisiiunoqoto 24Markaasuuutegeyiyadii,waynauuraysatayoowiilu dhashay,oowuxuumagiciisaubixiyeyIsmaaciil, sannadkiishanaadeetoddobaadkan[1965AM];kanuna wuxuuahaasannadkiilixiyosiddeetanaadeecimrigii Aabraam

CUTUBKA15

1Sannadkiishanaadeetoddobaadkaafraadeesannadguuradanyubiliiggaah,[1979AM]bishiisaddexaad, bartamihiibisha,Aabraamwuxuuudabaaldegayiiddii midhihiiuguhorreeyayeebeergooyskahadhuudhka 2Oowuxuumeeshiiallabarigakubixiyeyqurbaanno cusub,ooahmidhahauguhorreeyaeemidhaha,Rabbiga aawadiis,ooahqaalinlo'aadiyoriyoiyowanmeeshii allabarigasaaran,siayRabbigauguahaadaanqurbaanla gubo;oowuxuumeeshaallabarigakudulbixiyey qurbaannadoodamidhahoodaiyoqurbaannadooda cabniinkaah,oowuxuuladulsaarayfoox

3RabbigunaAabraambuuumuuqday,oowuxuukuyidhi, AniguwaxaanahayIlaahaQaadirkaah;hortaydaisku tijaabioomidqummannoqo

4Ooaxdigaygaayaandhexdhigidoonaaanigaiyoadiga, ooaadbaankuutarmindoonaa.

5MarkaasaaAabraamwejigaudhacay,ooIlaahbaala hadlay,ookuyidhi, 6'Baleeg,qaynuunkayguwaakulajiraa, Oowaxaadnoqondoontaaaabbequruumobadan

7Magacaaganamardambeloogumayeedhidoono Aabraam, Laakiinmagacaaguhaddawixiikadambeeya,xataa weligiis,wuxuuahaandoonaaIbraahim Waayo,aabbahaquruumobadanayaankaadhigay.

8Oowaxaankaadhigidoonaamidaaduweyn, Oowaxaankaadhigidoonaaquruumo, Boqorradunawaykaasoobixidoonaan.

9Ooaxdigaygawaxaankuadkayndoonaaanigaiyoadiga, iyofarcankaagakaadambeeyaba,taniyoqarniyadoodaoo dhan,axdiweligiisah,siaanIlaahkuunoqdo,iyo farcankaagakaadambeeyaba

10<Oowaxaankusiindoonaaadigaiyofarcankaagakaa dambeeyabadhulkiiaadqariibkakuahayd,ooahdalka Kancaan,inaadweligaahantiulahaataan,anigunawaxaan ahaandoonaaIlaahooda

11MarkaasaaRabbiguwuxuuIbraahimkuyidhi,Adiguna waainaadaxdigaygaxajisaa,adigaiyofarcankaagakaa dambeeyaba;oomidkastaoolabahooidinkujiraiskagud, oobuuryadihiinnanaiskagud,oowaxaynoqondoontaa calaamaddaaxdigaweligiisahoodhexyaalanigaiyo idinka

12Oomaalintasiddeedaadnawaainaadgudaanilmaha, midkastaoolabahtaniyoqarniyadiinnaoodhan,kii gurigakudhashaamakiiaadlacagkagasooiibsatay shisheeyaha,ooaadkasooiibsatayooaanfarcankaaga ahayn

13Kiigurigaagakudhashawaainlagudaa,kuwaaad lacagkuiibsataynawaalagudaa,axdigaygunawuxuu jidhkaagakuahaandoonaaqaynuunweligiisah

14Ooninkaaanbuuryadiisalagagudinmaalinta siddeedaad,qofkaaswaalagagooyndoonaadadkiisa, waayo,wuujebiyeyaxdigaygii

15IlaahnawuxuuIbraahimkuyidhi,NaagtaadaSaaray magaceedamardambeloogumayeedhidoonoSaaray, laakiinsemagaceedawaxaalaodhandoonaaSaarah

16Oowaanbarakayndoonaa,oowiilbaankaasiindoonaa, oowaanbarakayndoonaa,oowuxuunoqondoonaaquruun, boqorradaquruumahanawaykasoobixidoonaan

17MarkaasaaIbraahimwejigaudhacayoofarxay,oo wuxuuqalbigiisakayidhi,Mawiilbaaudhalandoonanin boqoljirah,Saarahoosagaashanjirahnamadhalidoontaa?

18IbraahimnawuxuuIlaahkuyidhi,Waxaanjeclaanlahaa inIsmaaciilhortaadakunoolaado!

19OoIlaahwuxuuyidhi,Haa,Saarahnawiilbaykuudhali doontaa,magiciisanawaxaadubixindoontaaIsxaaq,oo waxaanisagakuadkayndoonaaaxdigayga,kaasooah axdiweligiisah,iyofarcankiisakadambeeyaba 20OoIsmaaciilnawaankumaqlay,oobaleeg,waan barakayndoonaa,oowaanweynayndoonaa,ooaadbaanu tarmindoonaa,oowuxuudhalidoonaalabaiyotobanamiir, oowaxaankadhigidoonaaquruunweyn.

21LaakiinaxdigaygawaxaanladhigandoonaaIsxaaqkan Saarahkuudhalidoontomaalmahan,sannaddasoosocota 22Oomarkuuhadalkiikadhammeeyey,Ilaahnawuuka tegeyIbraahim

23IbraahimnawuxuuyeelaysidiiIlaahkuamray,oo wuxuukaxaystaywiilkiisiiIsmaaciil,iyointiigurigiisaku dhalatayoodhan,iyokuwiiuulacagtiisiikuiibsaday,mid kastaoolabahoogurigiisakujiray,oowuxuuguday buuryadoodii.

24IslamaalintaasbaaIbraahimlaguday,ooraggii gurigiisaoodhan,iyokuwiigurigakudhashay,iyokuwii uulacagkagaiibsadaycarruurtiishisheeyaha,waalala gudayisaga

25Sharciganiwuxuuujiraaqarniyadaoodhanweligiis, manajirogudniinmaalmahakamidah,manajiromaalin kamidahsiddeedmaalmoodookamidah;waayo,waa qaynuunweligiisah,oolaguqoraylooxyadasamada 26Oomidkastaoodhasha,ooaanmaalintiisiddeedaadla gudinbuuryadiisii,maahacarruurtiiaxdigiiRabbigula dhigtayIbraahim,laakiinwaacarruurtiihalaagga;oo welibacalaamadmuujinaysainuuyahaykanRabbiga, laakiin(waxaalooqorsheeyay)inlabaabbi'iyooodhulka lagadilo,oodhulkalagarujiyo,maxaayeelay,wuxuu jebiyeyaxdigiiRabbigaIlaaheennaah.

27Waayo,malaa'igihiioodhaniyomalaa'igihii quduusnimadaoodhanayaasidaaslooabuuraylaga bilaabomaalintiilaabuuray,oohortoodamalaa'igihiiiyo malaa'igihiiquduusnimadaayuuIsraa'iilquduuskadhigay, inaylajoogaanisagaiyomalaa'igihiisaquduuskaah

28OowaxaadreerbinuIsraa'iilamarkusiisaainay calaamaddaaxdiganudhawraanqarniyadoodaoodhan,si aaniyagaloogarujindhulka.

29Waayo,amarkuwaaaxdi,inayweligoodudhawraan reerbinuIsraa'iiloodhandhexdooda

30RabbiguumauusoodhowaanIsmaaciiliyowiilashiisii, iyowalaalihiis,iyoCeesaw,ooumauudooraninayyihiin wiilashiiIbraahim,waayo,wuuyaqaanay,laakiinsewuxuu reerbinuIsraa'iiludoortayinaydadkiisaahaadaan

31Wuunaquduuskadhigay,oowuxuukasooururiyay binu-aadmigaoodhan;waayo,waxaajiraquruumobadan iyodadbadan,dhammaantoodnaisagaaiskaleh,oowuxuu ruuxyoudhiibayamarsiayugaleexiyaanisaga

32LaakiinreerbinuIsraa'iilumauudooranmalaa'igama ruux,waayo,isagakeliyaayaataliyahoodaah,wuuna ilaalindoonaaoowuxuukadalbandoonaagacanta

malaa'igihiisaiyoruuxyadiisa,iyogacantaxooggiisaoo dhansiuuuilaaliyoooubarakeeyo,ooayuahaadaan kiisa,oouuuahaadokiisataniyohaddaiyoweligeedba 33HaddabawaxaankuusheegayaainreerbinuIsraa'iil aysankudhaqmidooninqaynuunkan,ooaysan carruurtoodaugudidooninsidakuxusansharciganoo dhan;waayo,iyagoojidhahaangudniinkakujira,waxay katagidoonaangudniinkacarruurtooda,dhammaantoodna, ooahwiilashabeentaah,waxaywiilashoodakategi doonaaniyagooaangudnaynsidiiayudhasheen 34OowaxaareerbinuIsraa'iilkasoobixidoontacadho weynooxaggaRabbigaahWaayo,iyaguaxdigiisiibayka tageenooeraygiisiibaykaleexdeen,oowaycaayeenoo caayeen,maxaayeelay,maaydhawraanqaynuunka sharcigan;waayo,waxayxubnahoodauladhaqmeensidii quruumahaookale,siiyagaloogasaaroooloogasaaro dhulkaOomardambemajiridoonaancafisamacafis dembikastaooqaladkanweligiisah

CUTUBKA16

1OobishiiafraadayaannuIbraahimugumuuqanay geedkiiMamre,oowaannulahadalnay,oowaxaannuu sheegnayinnaagtiisaSaarahaywiilsiindoontoisaga 2Saarahnawayqososhay,waayo,waxaymaqashay inaannuerayadanlahadalnayIbraahim,waananku waaninnay,waynacabsatay,oodafirtayinayerayadaas aawadoodkuqososhay.

3Oowaxaanusheegnaymagacawiilkeeda,sidamagaciisa looguqorayoolooguqoraylooxyadajannada(ie)Isxaaq, 4Oo(in)markiiaankusoolaabannaywakhtigo'an,waxay uuraysanlahaydwiil

5BishanRabbiguwuxuuxukunkiisiikusoorogaySodom, Gomora,iyoSeboyim,iyodhammaangobolkaUrdun,oo wuxuukugubaydabiyobaaruud,wuunabaabbi'iyeyilaa maantadanlajoogo,sidaanidiinsheegayshuqulladoodaoo dhan,inayyihiinsharbadanooaadudembilayaalah,iyo inayis-nijaaseeyaanooayjidhkoodakusilciyaan,ooay wasakhkusameeyaandhulka

6Sidaasookale,Ilaahwuxuukuxukumidoonaameelaha aykusameeyeenwasakhnimadaSodom,sidaxukunkii Sodom

7LaakiinLuudwaannubadbaadinnay;waayo,Ilaah wuxuuxusuustayIbraahim,wuunakasaaraymeeshii dhicitaanka

8Isagaiyogabdhihiisiibawaxaydhulkakusameeyeen dembiyoaandhulkajoogintaniyowaagiiAadanilaa wakhtigiisii;waayo,ninkuwuxuulaseexdaygabdhihiisii.

9Oobaleeg,waxaalaamrayoolaguxardhayfarciisiioo dhan,looxyadasamada,inlasaarooolarujiyo,oolagu xukumosidaxukunkiiSodom,ooaanfarcandadkadhulka kureebinmaalintaxukunka.

10BishandhexdeedanaIbraahimwuukaguurayXebroon, oowuxuudegayBuurahaGeraardhexdoodaooQaadeesh iyoShuurah

11Bartamihiibishiishanaadayuuhalkaaskaguuray,oo wuxuudegayCeelkiiDhaarta.

12OobishiilixaadbadhtamaheedayaaRabbiguSaarah soobooqday,oowuxuukusameeyeysiduukuyidhi, waynauuraysatay.

13Waxaydhashaywiilbishiisaddexaad,badhtamihii bishii,wakhtigiiRabbigulahadlayIbraahim,maalintii Iiddamidhihiiuguhorreeyayeebeergooyska,waxaa dhashayIsxaaq.

14Ibraahimnawuxuugudaywiilkiisiimaalintiisiddeedaad; isaguwuxuuahaakiiuguhorreeyayeelagudosidaaxdiga weligiisahloodhigay

15SannaddiilixaadeetoddobaadkaafraadayaanIbraahim unimid,ooahCeelkiiDhaarta,oowaannuumuuqanay [sidaanSaarahugusheegnayinaankunoqonnoiyada,oo ayuuraysandoontowiil

16Oobishiitoddobaadayaannusoonoqonnay,oowaxaan aragnaySaarahoouurlehhorteenna],waananuduceynay, oowaxaannuusheegnaywaxkastaoolaguamrayisaga, inaanudhimanilaauulixwiilookaledhalo,oouuarkoka horintauusandhiman;laakiininmagaciisaiyofarcankiisa looguyeedhoIsxaaq

17Iyoinfarcankawiilashiisaoodhammiaynoqdaandad aanYuhuudahayn,oolagutiriyodadkaaanYuhuudda ahayn;laakiinfarcankaIsxaaqmidbaanoqondoonafarcan quduusah,ooaanlagutirindoonindadkaaanYuhuudda ahayn.

18Waayo,isaguwuxuunoqonlahaaqaybtaKanugu Sarreeya,oofarcankiisiioodhammunawaxaykudhaceen gacantaIlaah,siayRabbigaugunoqotodadhantiahaan ugasarreeyaquruumahaoodhan,ooayunoqoto boqortooyoiyowadaaddoiyoquruunquduusah

19Oowaannutagnay,ooSaarahayaannuusheegnaywixii aannuusheegnayoodhan,oolabadoodubaaadbayu farxeen

20OowuxuuhalkaasmeelallabariugadhisayRabbiga isagabadbaadiyeyookafarxiyeydalkiiuudegganaa,oo wuxuutoddobamaalmoodkudabaaldegayiidfarxadeed, meeludhowmeeshiiallabarigaoouukadhisayCeelka Dhaarta

21Oowuxuuisagaiyoaddoommadiisiibaudhisaywaabab xafladdan,isagunawuxuuahaakiiuguhorreeyayee dhulkakudabaaldegaiiddiiwaababka

22Ootoddobadaasmaalmoodnawuxuumaalinkasta meeshaallabarigaukeenijirayqurbaanlagubo,labadibi, iyolabawan,iyotoddobawan,iyoorgiqurbaandembiah, siuuugukafaarogudonaftiisaiyofarcankiisaba

23Ooqurbaanmahadnaqidahwuxuuahaatoddobawan, toddobaorgi,iyotoddobawanooyaryar,iyotoddobawan ooyaryar,iyotoddobaorgi,iyoqurbaannadoodamidhaha ahiyoqurbaannadoodacabniinka;oobaruurtiisiioodhan ayuukugubaymeeshaallabariga,taasooahaydqurbaanla doortayooRabbigaloogutalagalayoocarafudgoonuah.

24Subaxdiiiyofiidkiinawuxuugubaywalxoudgoon, fooxiyogalbanum,iyoistakte,iyonaar,iyomalmal,iyo dhirudgoon,iyodharka;toddobadanoodhanwuxuu bixiyey,oolashiiday,oolaiskuqasayqaybosiman(oo saafiah)

25Oowuxuutoddobamaalmoodudabaaldegayiidkan, isagooqalbigiisaoodhaniyonaftiisaoodhankufaraxsan, isagaiyokuwiigurigiisajoogayoodhan,ooshisheeyana lamajooginisaga,midaanbuuryoqabahaynnalamajoogin. 26WuunabarakeeyeyAbuurihiisiiooisagaabuuray qarnigiisii,waayo,wuxuuuabuuraysiduuraallikaahaa; waayo,wuuogaaoogartayingeedxaqnimoahuukasoo bixidoonojiilalkaweligeedah,iyofarcanquduusahoo

isagakasoobixidoona,siayunoqotosidakanwaxwalba sameeyey.

27Wuunabarakeeyeyoofarxay,oowuxuumagacaiiddan ugubixiyeyfarxaduuIlaahaugusarreeyaaqbalo.

28Ooisagaannubarakaynnayweligiis,iyofarcankiisiioo dhanookadambeeyabataniyoqarniyadaoodhan,maxaa yeelay,wuxuuudabaaldegayiiddanxilligiisii,sida markhaatifurkalooxyadasamada.

29Sababtaasaawadeedwaxaalooqoraylooxyadasamada kuyaalookusaabsanreerbinuIsraa'iilinaytoddoba maalmoodoofarxadlehudabaaldegaanIiddaWaababka, bishatoddobaad,ooRabbigahortiisalagaaqbalo,taasoo ahqaynuunweligiisahooqarniyadoodaoodhansannad kasta

30Ootannamajiromaalmoxadleh;waayo,waxaareer binuIsraa'iillooamrayinayweligoodudabaaldegaanoo ayteendhooyinkuhoydaan,ooaymadaxoodanaubaxyo dulsaaraan,ooaylaamocaleemolehiyogeedosafsafah kasooqaataandurdurka.

31Ibraahimnawuxuuqaadanjiraylaamogeedtimireediyo midhogeedowanaagsan,oomaalinkastanawuxuuku wareegijiraymeeshaallabarigatoddobajeermaalintiiiyo laamihiisa,oowuxuuIlaahiisakuammaanijiraywax walbafarxadaawadeed

CUTUBKA17

1SannadkiiuguhorreeyayeetoddobaadkashanaadIsxaaq ayaalaganaasnuujiyaysannad-guuradanyubiliiggaah, [1982AM]Ibraahimnawuxuusameeyaydiyaafadweyn bishiisaddexaad,maalintiiwiilkiisaIsxaaqnaaskalaga gooyay

2Ismaaciil,wiilkiiHaagaar,ooMasriahaa,ayaahortiisa joogayaabbihiisIbraahimhortiisa,Ibraahimnawuufarxay ooIlaahbuuuduceeyey,maxaayeelaywuxuuarkay wiilashiisiioomauusandhimancarruurla'aan

3Markaasuuxusuustayhadalladiiuukulahadlaymaalintii Luudkategey,oowuukufarxayinuuRabbigudhulkaku siiyeyabuursiuudhulkaudhaxlo,ooafkiisaoodhanayuu kubarakeeyeyAbuurahawaxwalba.

4SaarahnawaxayaragtayIsmaaciiloociyaaraya, Ibraahimnafarxadweynayuukufarxay,waynaka masayrtayIsmaaciil,oowaxayIbraahimkutidhi, Addoontaniyowiilkeedabaiskaeri;waayo,wiilka addoontandhaxallayeelanmaayowiilkaygaIsxaaq

5WaxaasoodhammunaaadbayuguxumaayeenIbraahim, addoontiisiiiyowiilkiisiiaawadeed,inuukaeryo 6IlaahnawuxuuIbraahimkuyidhi,Hakulaxumaan ilmahadartiisiyoaddoontadartood;waxkastaooSaarah kugutidhi,dhegaysohadalladeedaoosamee;waayo, magacaagaiyofarcankaagawaxaalooguyeedhidoonaa Isxaaq.

7Laakiinwiilkaaddoontanwaxaankadhigidoonaa quruunweyn,waayo,isaguwaafarcankaaga

8Ibraahimnaaroortiihoreayuukacay,oowuxuuqaaday kibisiyodhalobiyoah,oowuxuusaaraygarbahaHaagaar iyoilmaha,oowuuiskadiray.

9MarkaasaytagtayookudhexwareegtaycidladaBi'ir Shebac,biyihiidhaladakujiraynawaydhammaadeen, wiilkiinawuuharraadsanaa,manauusoconkarin,wuuna dhacay

10Markaasaahooyadiisqaadatayookutuurtaygeed saytuunahhoostiisa,oowaytagtayoowaxayku fadhiisataymeelkasoohorjeeddaisaga,meeludhow qaansolaguganay;waayo,waxaytidhi,Yaananarkin dhimashadailmahayga,ooiyadoofadhidaayayooyday.

11Malaa'igtiiIlaah,ookamidahaydquduusiinta,ayaaku tidhi,Maxaaduooyaysaa,Haagaar?Kacooilmahaqaado oogacantaadakuhay;waayo,Ilaahbaamaqlaycodkaagii, wuunaarkayilmaha

12Markaasayindhaheediifurtay,oowaxayaragtayceel biyoah,waynatagtayoodhalodeediibiyokabuuxisay,oo waxaysiisayilmaheediiinuucabbo,waynakacdayoo waxayutagtaycidladaFaaraan.

13Wiilkiinawuukorayoowuxuunoqdayqaansoley, Ilaahnawuulajiray,hooyadiisnawaxaynaagkaqaadatay gabdhahaMasar.

14Oowaxayudhashaywiil,oowuxuumagiciisiiu bixiyeyNebayot,waayo,waxaytidhi,Rabbiguwuuiisoo dhowaadaymarkiiaanuyeedhayisaga.

15Oowaxaynoqotayintoddobaadkiitoddobaad, sannadkiiuguhorreeyay,[2003AM]bishiiuguhorreysay eesannad-guuradan,maalintiilabaiyotobnaadeebishaan, aysamadakasoobaxeencodadkusaabsanIbraahim,oo sheegayainuudaacaduahaawaxkastaoouuusheegay, iyoinuujeclaaRabbiga,iyoinuudhibaatokastakujirayoo uuaaminahaa

16AmiirkiiMastémâayaayimidooIlaahhortiisakuyidhi, Baleeg,IbraahimwuxuujecelyahaywiilkiisaIsxaaq, wuunakufarxaawaxkastaookale;kuamarinuuallabari ahaanubixiyomeeshaallabariga,oowaadarkidoontaa inuuamarkansamayndoonoiyoinkale,waadnaogaan doontaainuudaacadkuyahaywaxkastaooaadku tijaabiso

17RabbigunawuuogaainIbraahimuukukalsoonyahay dhibaatooyinkiisiioodhan;waayo,wuxuukutijaabiyey waddankiisiiiyoabaartiisii,wuxuunakutijaabiyeymaalkii boqorrada,oowuxuumarkalekutijaabiyeyxaaskiisa, markiilajeexjeexay,iyogudniinka;oowuxuuku tijaabiyeyIsmaaciiliyoHaagaarooahaydaddoontiisii, markuudiray.

18Oowaxkastaoouutijaabiyey,waxaalaguarkayinuu aaminyahay,naftiisunamaaydulqaadan,manauuka gaabininuuwaxqabto,waayo,wuxuuahaaaaminoo jeclaaRabbiga

CUTUBKA18

1MarkaasaaIlaahwuxuukuyidhi,Ibraahimow, Ibraahimow;oowuxuuyidhi,Waakan,aniguna

2Markaasuuyidhi,Wiilkaagaaadjeceshahay,(Isxaaq), kaxeeootagdhulkasare,ookubixibuurahaaankuu tilmaamidoonomidkamidah.

3Ooaroortiihoreayuukacay,oodameerkiisiiayuu kooraystay,oowuxuukaxaystaylabadiisiidhallinyaro ahaa,iyowiilkiisiiIsxaaq,ooqoryihiiallabarigalagubo ayuujeexjeexay,oomaalintiisaddexaadayuumeeshii tegey,oomeeshiimeelfogayuukaarkay.

4Markaasuuyimidceelbiyoah,oowuxuuraggiisii dhallinyaradaahaakuyidhi,Halkaniskajoogadameerka, anigaiyowiilkunahalkaasaannuaadaynaa,oomarkaan caabudnoayaanidinkusoonoqondoonnaa

5Markaasuuqaadayqoryihiiallabarigalagubo,oowuxuu saaraywiilkiisiiIsxaaq,isnawuxuugacantiisakuqaaday dabkiiiyomindidii,oolabadoodiibameeshaasbayku wadatageen.

6Isxaaqnawuxuuaabbihiiskuyidhi,Aabbe.Markaasuu yidhi,Waakan,wiilkaygiiyowMarkaasuukuyidhi,Bal eegdabka,iyomindidii,iyoqoryihii,laakiinxaggeebay joogaanwankiiallabarigalagubo,aabbe?

7Markaasuuyidhi,Ilaahwuxuuisukeenidoonaawan allabaryolaguboloobixiyo,wiilkaygiiyowMarkaasuuku soodhowaadaymeeshiibuurtaIlaahkutiil

8Markaasuumeelallabarikadhisay,qoryihiinameeshii allabarigasaaray,oowiilkiisiiIsxaaqnawuuxidhay,oo wuxuusaarayqoryihiimeeshaallabarigasaarnaa,oo gacantiisiinawuufidiyeyinuumindiqaatosiuuwiilkiisa Isxaaqudilo.

9MarkaasaanhoristaagayisagaiyoamiirkiiMastêmâ,oo Rabbiguwuxuuyidhi,'Usheeginuugacantakudhigo wiilka,oouusanwaxbakusamayn,waayo,waxaantusay inuuRabbigakacabsado'

10Markaasaansamadaugayeedhay,oowaxaankuidhi, Ibraahimow,Ibraahimow.Wuunabaqayoowuxuuyidhi, Waakan,aniguna

11Markaasaankuidhi,Gacantaadahasaarinwiilka, waxbanahakusamaynin,waayo,haddawaantusayinaad Rabbigakacabsato,ooaadanigacelinwiilkaagacuradka ah

12AmiirkiiMastémâwuuceeboobay;Ibraahimna indhihiisiiayuukoruqaadayoofiiriyey,oowuxuuarkay wangeesihiisalaguqabtayIbraahimnawuutegeyoo wankiiqaatayooallabariahaanugubixiyeymeeshii wiilkiisa

13IbraahimnameeshaaswuxuuubixiyeyRabbiguwuu arkay,sidaasdaraaddeedwaxaabuurtalagayidhiRabbigu wuuarkay,oowaaBuurSiyoon

14RabbigunawuxuuIbraahimuguyeedhaymagiciisamar labaadsamada,isagoonatusayainaanisagakulahadalno magacaRabbiga

15Markaasuuyidhi,Rabbiguwuxuuyidhi,Aniga qudhaydaayaankudhaartay,oowaxaadsamaysaywaxan, ooaadanwiilkaagaaadjeceshahayigalexejeclaysan,inaan barakokubarakayndoono,ooaanfarcankaagatarmin doono.Sidaxiddigahacirka,iyosidaciiddabadda xeebteedaOofarcankaagunawuxuudhaxlidoonaa magaalooyinkacadaawayaashiisa, 16Oofarcankaaganaquruumahadunidaoodhammuway kubarakoobidoonaan,maxaayeelay,codkaygaad addeecday,oowaxaankutusayinaaddaacadiitahaywax kastaooaankuguidhi,Nabadkutag

17Ibraahimnawuxuuutegeyraggiisiidhallinyaradaahaa, waynakaceenoowaxaywadatageenBi'irShebac, Ibraahimna[2010AM]wuxuudegganaaCeelkiiDhaarta agteeda

18Sannadkastanawuxuuudabaaldegijirayiiddan, toddobamaalmoodfarxadleh,wuxuunauguyeedhayiidda Rabbigatoddobadiimaalmoodeeuukumaqnaaoouuku soolaabtaynabad.

19Sidaasdarteedwaxaalooqorayoolaguqoraylooxyada samadakuyaalookusaabsanIsraa'iiliyofarcankooda inaytoddobamaalmoodudabaaldegaaniidkaniyagoo faraxsan

CUTUBKA19

1Sannaddiikowaadeetoddobaadkauguhorreeya,ooku beegansannaddiiafartaniyolabaiyotobnaadeeyubilii, IbraahimwuxuukusoonoqdayXebroonookasoohor jeeddaQiryadArbac,ooahaydlabatoddobaadoosannado ah.

2Oosannaddiikowaadeetoddobaadkasaddexaadee sannad-guuradanyubiliiahayaymaalmihiinoloshiiSaarah dhammaadeen,oowaxaykudhimatayXebroon

3Ibraahimnawuxuuubaxayinuuubaroortooouuaaso, waanantijaabinaysiaanuaragnoinruuxiisudulqaad badanyahayoouusankaxanaaqinhadalladiisaafkiisa; waxaanalaogaadayinuukudulqaatayarrintan,mana uusandhibsan.

4Waayo,dulqaadruuxeedayuukulahadlayreerXeed,si ayusiiyaanmeeluukuaasomeydadkiisa

5Rabbigunawuxuuisagasiiyeyraallinimohortoodaintii aragtayoodhan,oowuxuusiraxmadlehugubaryay wiilashiiXeed,oowaxayisagiisiiyeendhulkiigodka labanlaabkaahookuyaalmeelkasoohorjeeddaMamre, kaasooahXebroon,oowaxaykubixiyeenafarboqoloo sheqeloolacagah

6Waynakabaryeeniyagooleh,Waxbakumasiindoonno; laakiingacantoodakamauusanqaadanwaxlacagah, waayo,wuxuubixiyayqiimihiimeesha,lacagtiioodhan, wuunasujuudaylabajeer,kadibnawuxuumeydkiisiiku aasaygodkalabanlaabkaah

7OomaalmihiiSaarahcimrigeeduoodhammuwaxay ahaayeenboqoliyotoddobaiyolabaatansannadood,taas ooahlabaYubiliiiyoafartoddobaadiyohalsano:kuwanu waamaalmihiisannadihiicimrigaSaarah

8KaniwaatijaabadiitobnaadeeIbraahimlagutijaabiyay, waxaanalaogaadayinuuyahayaamin,ooruuxahaanu dulqaadankara

9Oomauuodhanwaxhadalahookusaabsanwararka lagasheegayodalkainIlaahyidhiinuusiindoonoisaga iyofarcankiisakadambeeya,oowuxuubaryaymeeluuku aasomeydkiisii;waayo,waxaalahelayinuuyahayaamin, oolooxyadajannadalaguqorayinuuyahaysaaxiibkaIlaah 10Sannaddiiafraadnawuxuunaagtiiuguuriyeywiilkiisii Isxaaq,magaceedanawaxaalaodhanjirayRebeqah[2020 AM][gabadhiiBetuu'el,inaNaaxoor,walaalkiiIbraahim] walaashiisLaabaan,gabadhiiBetuu'el;Betuu'elnawuxuu ahaawiilkiiMilka,ooahaydnaagtiiNaaxoor,ooahaa walaalkiiIbraahim

11Ibraahimnawuxuuguursadaynaagsaddexaad, magaceedanawaxaalaodhanjirayKetuurah,ookamid ahaydgabdhihiiaddoommadiisa,waayo,Haagaarwaxay kadhimataySaarahkahorOowaxayudhashaylixwiil, ooahaaSimraam,iyoYoqshaan,iyoMedaan,iyoMidyaan, iyoIshbaaq,iyoShuu'ah,labadiitoddobaadeelasoo dhaafay

12Toddobaadkiilixaad,sannaddiilabaad,Rebeqahwaxay Isxaaqudhashaylabawiil,YacquubiyoCeesaw 13Iyo[2046AM]Yacquubwuxuuahaaninsimanoo toosan,Ceesawnawuxuuahaaninaaduqallafsan,ooahaa ninduurkajooga,oodhogorbadan,Yacquubnawuxuu degganaateendhooyin.

14Dhalinyaradiiwaykoreen,Yacquubnawuxuubartay qorista;laakiinseCeesawmauubaran,waayo,wuxuuahaa ninduurkajoogaoougaadhsadeah,dagaalnawuubartay, shuqulladiisiinawayadkaayeen.

15IbraahimnawuujeclaaYacquub,Isxaaqnawuujeclaa Ceesaw

16IbraahimnawuxuuarkayshuqulladiiCeesaw,wuuna ogaainYacquubmagiciisaiyofarcankiisalooguyeedho, markaasuuRebeqahuyeedhayoowuxuuamrayYacquub, waayo,wuuogaainayYacquubaadugajeceshahay Ceesaw

17Markaasuukuyidhi,Gabadhaydi,wiilkaygaYacquub ilaali,waayo,isaguwuxuuahaandoonaameeshiisiidhulka, iyobarakodhextaaldadka,iyoammaantafarcankaSheem oodhan

18Waayo,waanogahayinRabbiguisagaudoorandoono inuuahaadodadisagaugaarah,kanasarreeyadadka dhulkajoogaoodhan

19Baleeg,wiilkayguIsxaaqwuujecelyahayCeesawin kabadanYacquub,laakiinwaanogahayinaadruntii jeceshahayYacquub

20Naxariistaadausiidar,Ooindhahaagunajacaylhaku fiiriyeenisaga;Waayo,isaguwuxuuinoonoqondoonaa barakodhulkakutaalhaddaiyotaniyoqarniyadaoodhan

21Gacmahaagahaxoogbadnaadeen,ooqalbigaagunaha kufarxowiilkaagaYacquub;Waayo,waankajeclaaday isagainkabadanwiilashaydaoodhanIsaguwuu barakaysnaandoonaaweligiis,Farcankiisunadhulkaoo dhanwuukabuuxsamidoonaa

22Haddiinintirinkarociiddadhulka,farcankiisanawaala tirindoonaa.

23OobarakooyinkaRabbiguiibarakeeyeyanigaiyo farcankaygabawaxayahaandoonaanYacquubiyo farcankiisabahadiyojeer.

24Oofarcankiisanamagacaygaayaabarakoobidoona,iyo magacaawowayaashay,Sheem,iyoNuux,iyoEnoog,iyo Mahalaleel,iyoEnoos,iyoSeet,iyoAadan.

25Kuwaasunawaxayuadeegidoonaaninayaasaaska samadadhigaan,ooaydhulkaadkeeyaan,ooay cusboonaysiiyaandhammaannalalkacirkakujira.

26MarkaasuuYacquubuyeedhayhooyadiishortiisa, wuunadhunkaday,oouduceeyey,oowuxuuyidhi, 27Yacquub,wiilkaygaaanjeclahay,oonaftaydu jeceshahay,Ilaahhakaabarakeeyocirkadushiisa,oohaku siiyobarakooyinkauukubarakeeyeyAadan,Enoog,Nuux, iyoSheemoodhan;iyowaxkastaoouuiisheegay,iyo waxkastaoouuiiballanqaadayinuuisiindoono,haku dhegoadigaiyofarcankaagabaweligiin,sidamaalmaha samadakasarreeyadhulka

28RuuxyadaMastêmâkuumatalindoonaanadigaama farcankaagasiaykaagaleexiyaanRabbiga,kaasooah Ilaahaagaweligiis.

29OoRabbigaIlaahahuhakuunoqdoaabbe,adigana curadkaah,iyodadkabahadiyojeer

30Nabadkutag,wiilkaygiiyowLabadoodubawayka tageenIbraahim

31RebeqahnawaxayYacquubkajeclaatayqalbigeedaoo dhaniyonafteedaoodhan,ooaadbayugajeclaatay Ceesaw;laakiinseIsxaaqwuxuuCeesawkajeclaa Yacquub.

CUTUBKA20

1Oosannaddiiafariyolabaatanaadeeyubilii,sannadkii uguhorreeyayeetoddobaadkatoddobaad,Ibraahimwuxuu uyeedhayIsmaaciil,[2052(2045?)AM]iyolabaiyo tobankiisiiwiil,iyoIsxaaqiyolabadiisiiwiil,iyolixdiiwiil eeKetuurahiyowiilashoodii

2WuxuunakuamrayinayjidkaRabbigadhawraan,inay xaqnimosameeyaan,ooaymidwalbaderiskiisajeclaadaan, ooaysidanookaledadkaoodhanudhaqmaan;inaymid walbasidaacadnimoahugusocdaandhulka

3inaycarruurtoodagudaan,sidiiaxdigiiuuiyagala dhigtay,ooaanayuleexanxaggamidigtaamabidixda waddooyinkiiRabbigunaguamrayoodhan,iyoinaynu iskailaalinnosinadaiyowasakhdaoodhan,ooaynuiska daynosinadaiyowasakhdaoodhan.

4Oohaddiinaagamagabadhidinkamidahaydhillaysato, dabkugub,ooyaanaylasinaysansidaindhahooduiyo qalbigoodubayihiin,ooyaanayguursangabdhahareer Kancaan;waayo,farcankareerKancaanwaalagarujin doonaadhulka

5MarkaasuuusheegayxukunkiiRafaa,iyoxukunkii Sodomiyiinta,sidalooguxukumayxumaantoodaaawadeed, ooayudhinteensinadoodii,iyowasakhnimadooda,iyo musuqmaasuqawadajirkaaheeaykusameeyeensinada.

6'Ooiskajirasinadaoodhaniyowasakhnimadaoodhan, iyowasakhdadembigaoodhan,siaydaanmagacayaga habaarugadhigin,ooaydaannoloshiinnaoodhanwax laguqoslo,ooaydaancarruurtiinnaoodhanseefku baabbi'in,ooaadhabaarantaansidaSodom,ooaydaan habaaranaynsidareerGomora.

7Wiilashaydiiyow,waxaanidinkabaryayaainaadIlaaha samadajeclaataan,ooaadamarradiisaoodhankudhegtaan Oosanamyadoodaiyowasakhdoodaharaacina, 8Oohasamayninailaahyolashubayamalaxardhay, waayo,iyaguwaawaxaanwaxbatarayn,ooruuxnakuma jiro,waayo,waashuqullogacmaha(dad)ah,ookuwaisku halleeyaoodhammunawaxbamaiskuhallaynkaraan 9Hauadeegin,hanacaabudin,laakiinuadeegIlaahaugu sarreeya,oohadiyojeerucaabudaisaga:Oohadiyo jeernawejigiisarajokasii,oohortiisakusameeya qummanaaniyoxaqnimo,siuukuuguraaxaystooouukuu siiyonaxariistiisa,oouuroobidiinkusoodaayosubaxiyo fiid,oobarakeeshuqulladiinnaoodhanooaaddhulkaku samayseen,oobarakeekibistiinnaiyobiyotiinna,oo barakeemidhahauurkaagaiyomidhahadhulkaaga,iyo lo'diinna,iyoidahaidahaaga 10Oowaxaaddhulkakuahaandoontaanbarako,oo quruumahadunidaoodhammuwayidinjeclaandoonaan, oocarruurtiinnanamagacaygaykubarakayndoonaan,siay ubarakaystaansidaaanahay

11MarkaasuuIsmaaciiliyowiilashiisiiiyowiilashii Qetuurahsiiyeyhadiyado,oowuxuukadiraywiilkiisii Isxaaq,oowaxwalbanawuxuusiiyeywiilkiisiiIsxaaq 12Ismaaciiliyowiilashiisii,iyowiilashiiQetuurah,iyo wiilashiisii,iyocarruurtoodiibawaywadatageenoowaxay kadegeenFaaraanilaameeshiiBaabuloonlagagalo,iyo dalkiioodhanooxaggabariujeedaycidlada 13Kuwaasnawayiskudhexmilmeen,magacyadoodana waxaalaodhanjirayCarabiyoIsmaaciil.

CUTUBKA21

1Sannadkiilixaadeetoddobaadkatoddobaadeesannadguuradanyubilii,Ibraahimwuxuuuyeedhaywiilkiisii Isxaaq,oo[2057(2050?)AM]wuxuukuamray:'Waan gaboobay,managaranayomaalintadhimashadayda, cimrigaygunawuukabuuxaa'

2Oobaleeg,waxaanahayboqoliyoshaniyotoddobaatan sannadood,oocimrigaygaoodhanwaxaanxusuustay Rabbiga,oowaxaanqalbigaygaoodhankudoondoonay inaansameeyodoonistiisa,iyoinaansiqummanugusocdo jidadkiisaoodhan

3Naftayduwaxaynecbaataysanamyada,<waanna quudhsadaykuwiiuadeegijiray,qalbigaygaiyo ruuxayganawaansiiyey>siaanudhawrosiaanusameeyo doonistakiiiabuuray.

4Waayo,isaguwaaIlaahanool,waanaquduusooaamin ah,waanaxaqwaxwalbakasarreeya,ooisagala'aantiisna dadkaloomakalasooco,hadiyadonalamaaqbalo;waayo, Ilaahwaaxaq,wuunaxukumaakuwakuxadgudba amarradiisaooaxdigiisaquudhsada

5Haddabawiilkaygiiyow,dhawramarradiisaiyo xukummadiisa,iyoxukummadiisa,ooharaacin waxyaalahakaraahiyadaah,iyosanamyadaxardhan,iyo sanamyadalashubay.

6Oohacunindhiigxayawaanamalo',amashimbirkasta oocirkakuduusha

7Oohaddaadallabarinabaadiinoahuqaldo,waainaad gowracdaaoodhiiggiisakushubtaameeshaallabariga,iyo xaydhaqurbaankaoodhanoomeeshaallabarigasaaran, iyoburwanaagsan,iyoqurbaankahadhuudhkaoosaliid lagudaray,iyoqurbaankiisacabniinkaah,dhammaantood kudulbiximeeshaallabarigaqurbaankalagubo;oowaa carafudgoonRabbigahortiisa.

8Oobaruurtaallabarigamahadnaqawaainaadkubixisaa dabkameeshaallabarigasaaran,iyobaruurtacalooshaku taal,iyobaruurtacalooshakutaaliyolabadakelyood,iyo baruurtadushoodakutaaloodhan,iyodhexdaiyobeerka, iyokelyaha

9OowaxyaalahanoodhanubixicarafudgoonRabbiga hortiisa,iyoqurbaankiisahadhuudhkaahiyoqurbaankiisa cabniinkaahba,ooahkibistaqurbaankaRabbigaoocaraf udgoonuah.

10Oocunhilibkiisamaalintaasiyomaalintalabaad,oo qorraxduhakudhicinmaalintalabaadilaalacuno,oo waxbahauhadhinmaalintasaddexaad;waayo,lamaaqbali karo[maxaayeelaylamaaqbalikaro]ooyaanmardambe lacunin,ookuwawaxcunaoodhammuwaxaynaftoodau keenidoonaandembi;waayo,sidaasayaankuarkayiyagoo kuqorankitaabbadiiawowayaashay,iyohadalladiiEnoch, iyohadalladiiNuux

11Ooqurbaannadaadaoodhanwaainaadcusboku shubtaa,ooyaancusbadaaxdigukadhinmin qurbaannadaadaoodhanRabbigahortiisa

12Ooqoryahaallabaryada,iskajirinaadmeeshaallabariga usooqaadatoqoryokaleooaykujiraankuwaan:geed berooshah,geedbaay,geedyicibah,geedberooshah, geedkedarah,geedsavin,geedberdeah,geedsaytuunah, geedmalmalah,geedlaurelah,geedaspalathusah

13Qoryahanoocanookaleahayaameeshaallabariga hoosteedakuyaal,kuwaasoolatijaabiyeymuuqaalkooda,

ooaandulsaarnaynalwaaxjajabanamamadow,(laakiin) adagoonadiifah,aaniinlahayn,ooahgeedcusuboo wanaagsan;oohadulsaarinalwaaxduugah,waayo, udgoonkiisiiayaadhammaaday,waayo,caraftiisumar dambekumajirtosidiihore.

14Noocyadanqoryahaahmooyeemajirowaxkaleooaad meeshaallabarigadulsaaridoonto,waayo,udgoonkuwuu kalafirdhisanyahay,urtaudgoonkiisunacirkaumakorto.

15Amarkandhawroosamee,wiilkaygiiyow,siaad shuqulladaadaoodhanuguqummanaato

16Oohadiyojeerbajidhkaaganadiifnoqo,oobiyoku maydhkahorintaadanudhowaaninaadmeeshaallabariga kudulbixiso,oogacmahaagaiyocagahaaganadhaqkahor intaadanmeeshaallabarigaudhowaan;oomarkaad dhammaysoallabariga,gacmahaagaiyocagahaaganadibu dhaq.

17Dhiignayuusankugusoobixinadigaiyodharkaagaba; wiilkaygiiyow,iskajirdhiigga,aadugataxaddar;ciidku dabool.

18Oohacunindhiigkasta,waayo,waanafta;dhiignaha cunin

19Haqaadaninahadiyadodhiiggaaadanaha,siaanloogu daadinciqaabla'aan,iyadaooaanlaxukumin;waayo, dhiiggaladaadiyayayaadhulkadembigeliya,dhulkana lagamanadiifinkarodhiiggaaadanahamarkalagareebo dhiiggakandaadiyay

20Oohaqaadanhadiyadamahadiyaddhiiggadadka, dhiigdhiigah,siaaduheshoaqbalaadRabbigaIlaahaugu Sarreeyahortiisa,waayo,isaguwaadifaacawanaagga,iyo inlagaailaaliyosharoodhan,oouukaabadbaadiyonooc kastaoodhimashoah.

21Wiilkaygiiyow,waxaanarkayaainshuqulladabinuaadmigaoodhanayyihiindembiiyoshar,oo shuqulladoodunaayyihiinwasakhiyokaraahiyoiyo wasakh,ooaanayxaqnimokujirin

22Iskajir,siaadanjidadkoodaugusocon,ooaad waddooyinkoodaugumariweydo,ooaaddembiugashid dhimashadahortiisaIlaahaugusarreeyaHaddiikale wejigiisawuukaaqarindoonaa,oowuxuukucelindoonaa gacantaxadgudubkaaga,oowuxuukaasaaridoonaa dhulka,farcankaaganasamadahoosteeda,oomagacaaga iyofarcankaagabadhulkaoodhanwaykabaabbi'idoonaan 23Kaleexdashuqulladoodaoodhaniyo wasakhnimadoodaoodhan,oodhawraqaynuunkaIlaaha ugusarreeya,oosameeyadoonistiisaoowaxwalbaku qummanaada.

24Oowuxuukugubarakayndoonaashuqulladaadaoo dhan,oowuxuukaasoobixindoonaageedxaqnimoahoo dhulkaoodhanah,taniyoqarniyadaoodhan,oo magacaygaiyomagacaaganaweligeedlamailloobidoono samadahoosteeda

25Wiilkaygiiyow,nabadkutag.Ilaahaugusarreeya, IlaahaygaiyoIlaahaagubahakuxoogeeyoinaadsamayso doonistiisa,Oohabarakeeyofarcankaagaoodhaniyo farcankaagakahadhayqarniyobadan,oolehbarakooyin xaqahoodhan,siaaddhulkaoodhanugunoqotobarako 26Markaasuukabaxayisagoofaraxsan.

CUTUBKA22

1Toddobaadkiiuguhorreeyayeesannaddiiafraadiyo afartanaad,sannaddiilabaad,ooahsannadkiiuuIbraahim dhintay,ayaaIsxaaqiyoIsmaaciilkayimaadeenCeelkii DhaartasiayudabaaldegaanIiddiitoddobaadyada-taas ooah,IiddiimidhihiiuguhorreeyayeebeergooyskaaabbahoodIbraahim,Ibraahimnawuukufarxaysababtoo ahlabadiisiiwiilayaayimid

2Waayo,IsxaaqwuxuulahaaxoolobadanookuyaalBi'ir Shebac,Isxaaqnawuxuuutegijirayooarkijirayalaabtiisa oouukunoqonjirayaabbihiis

3OowaagaasIsmaaciilwuxuuuyimidinuuaabbihiisarko, oolabadoodubawayisuyimaadeen,Isxaaqnawuxuu allabariubixiyeyallabarigiiqurbaankalagubo,oowuxuu kubixiyeymeeshiiallabarigaaabbihiisoouuXebroonka sameeyey

4Markaasuuallabarimahadnaqahubixiyey,oowuxuu cashofarxadeedkuhorsameeyeywalaalkiisIsmaaciil, Rebeqahnawaxaysamaysaykibiscusuboohadhuudh cusubah,oowaxaysiisaywiilkeedaYacquub,siuuugu geeyoaabbihiisIbraahim,midhihiiuguhorreeyeyee dhulka,siuuucunoooubarakeeyoAbuurahawaxwalba kahorintuusandhiman.

5IsxaaqnawuxuugacantiiYacquubugusoodiray Ibraahimqurbaanmahadnaqahoouguwanaagsaninuu waxcunooocabbo.

6Wuunacunayoocabbay,oowuxuuammaanayIlaaha ugusarreeya,kaasooabuuraysamadaiyodhulka,oo abuuraywaxyaalahadufankalehoodhaneedhulka,oo siiyeycarruurtaaadanaha,inaywaxcunaanoocabbaanoo aybarakeeyaanAbuurahooda

7Haddabawaankuugumahadnaqayaa,Ilaahayow,inaad maantaitustay:baleeg,waxaanahayboqoliyolixdaniyo shaniyotobanjir,waanada'weynoocimrigaygukabuuxo, oocimrigaygiioodhammunawuxuuiiahaanabad.

8Seeftacadowguimaayadkaanwaxkastaooaadisiisay anigaiyocarruurtaydacimrigaygaoodhanilaamaantadan lajoogo.

9Ilaahayow,naxariistaadaiyonabadduhakudul saarnaadaanaddoonkaagaiyofarcankawiilashiisa,inay kuunoqdaanquruunladoortayiyodhaxallagahelo quruumahadunidaoodhan,lagabilaabohaddaiyoilaa qarniyadaoodhan,iyoweligeedba 10MarkaasuuYacquubuyeedhayookuyidhi,Wiilkaygii Yacquubow,Ilaahawaxwalbahakubarakeeyo,oohaku xoogeeyoinaadsamaysidxaqnimoiyodoonistiisahortiisa, oohakudoortoadigaiyofarcankaagabainaadnoqotaan daddhaxalkiisaahsidauudoonayohadiyojeer 11Ooadigu,wiilkaygiiYacquubow,iisoodhowowooi dhunkaMarkaasuuusoodhowaadayoodhunkaday,oo wuxuukuyidhi,WiilkaygaYacquubhabarakeeyo,Iyo dhammaanwiilashaIlaahaugusarreeya,weligoodba:Ilaah hakusiiyofarcanxaqnimoah;Ooqaarkamidah wiilashaadanahaquduuskadhigodhulkaoodhan; quruumuhuhakuuadeegeen,ooquruumahaoodhammuna hausujuudeenfarcankaaga

12Kuxoogowdadkahortiisa,ooamarkubixifarcanka Sethoodhan.Markaasjidadkaagaiyojidadka wiilashaadubawaynoqondoonaankuwoxaqah,siayu noqdaanquruunquduusah

13Ilaahaugusarreeyahakusiiyodhammaannimcooyinka uuiigubarakeeyey,iyokuwauuNuuxiyoAadanugu

duceeyey;Waxaykudulsaarnaandoonaanmadaxa quduuskaaheefarcankaagataniyoabilaaabweligood. 14Oohakaanadiifiyoxaqdarradaiyowasakhnimadaoo dhan,Silaguucafiyoxadgudubyadaaadsiaanaqoon lahaynusamaysayoodhan.Oohakuxoogeeyooohaku barakeeyoOohakudhaxlodhulkaoodhan, 15OohacusboonaysiiyoaxdigiisakulajiraSiaadisagau noqotoquruundhaxalkiisaahweligiisiyoweligiis,Oouu adigaiyofarcankaagabaIlaahruniyoxaqnimoahunoqdo cimrigaoodhan

16WiilkaygiiYacquubow,xusuusoerayadaydii,oodhawr amarradaaabbahaaIbraahim:Kasoocquruumaha,oohala cuniniyaga,oohasamaynshuqulladooda,oohala saaxiibiniyaga,waayo,shuqulladooduwaanijaas, jidadkoodaoodhammunawaawasakhiyokaraahiyoiyo wasakhnimo.

17Waxayallabaryadoodaubixiyaankuwiidhintay,oo waxaycaabudaanjinniyosharleh,oowaxaywaxku cunaanqabuurahadushooda,shuqulladoodunawaawax aanwaxbataraynooaanwaxbatarayn

18Malahaqalbiaywaxkufahmaan,indhahoodunama arkaanshuqulladooda,iyosidaayuqaldameeniyagooku lehgeed,'AdiguwaxaadtahayIlaahayga,'iyodhagax, 'AdiguwaxaadtahaySayidkayga,adigunawaxaadtahay samatabbixiyahayga.'[Ooiyagumalahaqalbi.]

19Adigana,wiilkaygiiYacquubow,Ilaahaugusarreeyaha kucaawiyo,Ilaahasamadunahakubarakeeyo,Oohakaa saarowasakhnimadoodaiyoqaladkoodaoodhan.

20WiilkaygiiYacquubow,iskajirinaadnaagkaguursato farcankagabdhahareerKancaan;waayo,farcankiisaoo dhandhulkaayaalagarujindoonaa.

21Waayo,xadgudubkaXaamaawadiis,Kancaanwuu qaldamay,oofarcankiisaoodhanwaalagabaabbi'in doonaadhulkaiyointakahadhayoodhan,oomidnakama soobixidoonoisagamaalintaxukunka

22Ookuwasanamyadacaabudaoodhaniyokuwanijaasta ahoodhan, (a)Rajokamajiridoontodhulkakuwanool; (b)Oodhulkalagumaxasuusandoono;

(c)Waayo,waxaykudhaadhacidoonaanShe'ool, (d)Oomeeshiixukunkalagaqaadilahaaayaygeli doonaan

SidacarruurtiiSodomdhulkaloogaqaaday,sidaasookale ayaakuwasanamyadacaabudaoodhanlooqaadidoonaa 23WiilkaygiiYacquubow,hacabsan,inaIbraahimow, Ilaahaugusarreeyahakaailaaliyoburburka,Oohakaa samatabbixiyodhammaanwaddooyinkaqaldan 24Guriganwaxaanudhisaynaftaydainaanmagacayga dhulkakuduldhigo:adigaiyofarcankaaganawaalasiiyaa weligiis,oowaxaalooguyeedhidoonaareerIbraahim; adigaiyofarcankaaganawaalasiiyaaweligiin;waayo, waxaaddhisidoontaagurigayga,oomagacayganaIlaah hortiisaayaadkuadkayndoontaaweligiis;farcankaagaiyo magacaaganawaxayjiridoonaanqarniyobadanoodunida ah

25Markaasuukadaalayinuuisagauduceeyooouu ammaano.

26Labadoodubawaxayiskuwadajiifeenhalsariir, YacquubnawuxuukujiifsadaylaabtaIbraahim,ooahaa aabbihiis,toddobajeernawuudhunkaday,jacaylkiisiiiyo qalbigiisunawaykufarxeen

27Markaasuuqalbigiisaoodhankubarakeeyey,oowuxuu yidhi,Ilaahaugusarreeya,Ilaahawaxwalba,iyoAbuuraha waxkasta,ooigasoobixiyeyUurtiireerKaldayiin,inuui siiyodhulkansiaanweligayudhaxlo,iyoinaandhiso farcanquduusah-Ilaahaugusarreeyaweligiiswuu barakeysanyahay

28MarkaasuuYacquubuduceeyey,oowuxuuyidhi, Wiilkaygiiyow,kanaankufaraxsanahayqalbigaygaoo dhaniyojacaylkaygaoodhan,Naxariistaadaiyo naxariistaaduhakorsaarnaadeenisagaiyofarcankiisaba hadiyogoorba

29Oohakategin,hanakadhiginmidaanwaxbatarayn taniyohaddailaawaarta,ooindhahaagunahaufurmaan isagaiyofarcankiisa,siaadisagauilaaliso,ooaadu barakayso,ooaadisagaquduusugadhigtosidiiquruun dhaxalkaagaah;

30Oobarakaysobarakooyinkaagaoodhanlagabilaabo haddaiyoilaacimrigaweligiisah,ooaxdigaagaiyo nimcadaadanacusboonaysiiisagaiyofarcankiisabasida aadraallinimadaadaoodhanuraalligelisojiilalkadunida oodhan

CUTUBKA23

1MarkaasuulabafaroodooYacquubahindhihiisasaaray, oowuxuukuammaanayIlaahailaahyada,oowejigiisiina wuudaboolay,cagihiisiinawuufidiyey,oowuxuuseexday hurdoweligeedah,oowaxaaloosooururiyey awowayaashiis

2Oowaxaasoodhanaawadood,Yacquubwuxuukujiifay laabtiisa,manauuogayninIbraahim,ooahaaaabbihiis,uu dhintay

3Yacquubnawuuhurdadiikasootoosay,oowuxuuarkay Ibraahimoouqabowsidabarafookale,oowuxuuyidhi, Aabbe,Aabbe,laakiincidnamahadlin,wuunaogaainuu dhintay

4Markaasuulaabtiisiikakacayooordayoousheegay hooyadiisRebeqah;RebeqahnahabeennimadiiayayIsxaaq utagtayoousheegtay;waynawadatageen,Yacquubna wuulasocday,laambadnagacantiisaayaykujirtay,oo markaygaleenwaxayarkeenIbraahimoomeydah 5Isxaaqnawuxuukudhacaywejigiiaabbihiis,wuuna ooyayoodhunkaday.

6CodkiibaalagamaqlaygurigiiIbraahim,wiilkiisii Ismaaciilnawuukacayoowuxuuutegeyaabbihiis Ibraahim,oowuxuuuooyayaabbihiisIbraahim,isagaiyo reerkiiIbraahimoodhan,oowaxayooyeeniyagooaadu ooyaya.

7WiilashiisiiIsxaaqiyoIsmaaciilnawaxaykuaaseen godkiilabanlaabkaahaa,ookuagyiilnaagtiisiiSaarah,oo afartanmaalmoodayayuooyeenisaga,dadkiigurigiisaoo dhan,iyoIsxaaqiyoIsmaaciil,iyowiilashiisiioodhan,iyo wiilashiiQetuurahoodhanmeeshoodii;maalmihiiloo ooyayIbraahimwaydhammaadeen

8OowuxuunoolaasaddexYubiliiiyoafartoddobaadoo sannadoah,boqoliyoshaniyotoddobaatansannadood, cimrigiisiinawuudhammaystiray,isagooduqahoocimri dheerleh

9Waayo,waagiiawowayaashii,noloshooda,waxay ahaayeensagaaliyotobanYubilii;kadibdaadkiiwaxay bilaabeeninaykayaraadaansagaaliyotobanYubilii,ooay

hoosudhacaanYubilii,ooaysidhakhsoahugaboobaan, ooaykadhergaancimrigoodadhibaatooyinbadaniyo xumaantajidadkoodaawgeed,markalagareeboIbraahim 10Waayo,Ibraahimwuxuuahaamidqumman shuqulladiisiioodhanRabbigahortiisa,ooxaqnimonawuu kufarxaycimrigiisiioodhan;oobaleeg,afartiiyubiliima uusandhammaystirinnoloshiisa,markuugabowkunoqday xumaantaaawadeed,cimrigiisiinawuukabuuxsamay.

11Oojiilalkaoodhanoosoobixidoonalagabilaabo wakhtiganilaamaalintaxukunkaweynsidhakhsoahayay ugaboobayaan,kahorintaysandhammaystirinlabaYubilii, aqoontoodunawaykatagidoontaagabowgaawgiis Dhulkoodaoodhanaqoontooduwaydhammaandoontaa]. 12Oowakhtigaas,haddiininnoolaadosannadoiyobadh, waxayisagakaodhandoonaan,Wuunoolaawakhtidheer, oointabadancimrigiisunawaaxanuuniyocaloolxumoiyo dhibaato,oonabadunamajirto

13Waayo,masiiboayaakuxigtamasiibo,nabarnanabarro, dhibnadhib,warxunnawarxun,xanuunnacudur,iyo xukunnoxunoosidanookaleah,midbamidkakale, xanuuniyoafgembi,iyobarafiyodhaxaniyobaraf,iyo qandho,iyoqarqaryo,iyorafaad,iyoabaar,iyodhimasho, iyoseef,iyomaxaabiis,iyodhammaannoocyada masiibooyinkaiyoxanuunnada

14Kuwaasoodhammuwaxaykudhicidoonaanqarnishar lehoodhulkakuxadgudba:shuqulladooduwaa wasakhnimoiyosino,iyowasakhnimoiyokaraahiyo 15Markaaswaxayodhandoonaan,'Waayihii awowayaashawaxayahaayeenkuwobadan(xataakun sano),waynawanaagsanaayeen;laakiinbaleeg,maalmaha nolosheenna,haddiininbadannoolaa,waasaddexiyo labaatansano,hadduuxoogbadanyahayna,afariyolixdan sano,kuwaasoosharkalehna,manajirtonabadmaalmaha qarnigansharkaleh.'

16Ooqarnigaascarruurtuwaxayaabbayaashoodiyo odayaashoodakuxukumidoonaandembigaiyoxaqdarrada, iyoerayadaafkoodaiyoxumaantawaaweyneeay sameeyaan,iyoinaykatageenaxdigiiRabbigudhex dhigayiyagaiyoisaga,inaydhawraanooaysameeyaan amarradiisaoodhaniyoxukummadiisaiyosharciyadiisa oodhan,iyagoonuleexanmidigamabidixtoona

17Waayo,dhammaantoodwaxaysameeyeenwaxsharah, afkastanawuxuukuhadlaaxumaan,shuqulladoodunawaa wasakhiyokaraahiyo,jidadkoodunawaawasakh,wasakh iyobaabba'

18Baleeg,dhulkuwuubaabbi'idoonaashuqulladoodaoo dhanaawadood,oomajiridoonoiniincanabah,iyosaliid toona;waayo,shuqulladooduwaabeen,oodhammaantood waywadabaabbi'idoonaan,xayawaanka,iyolo'da,iyo shimbiraha,iyokalluunkabaddaoodhan,oodadka aawadiisayayubaabbi'idoonaan

19Oowayiskudiriridoonaanmidbamidkakale,kanyar iyokanweynba,kanweyniyokanyarba,kanmiskiinka iyokantaajirkaah,kanhooseeyaiyokanweynba,kan miskiinkaahnaiyokanamiirrada,sharcigaiyoaxdiga aawadiis;waayo,waxayilloobeenamarkii,iyoaxdigii,iyo iidihii,iyobilaha,iyosabtiyadii,iyoyubiliiyadii,iyo xukummadiioodhan

20Oowaxaykuistaagidoonaanqaansooyiniyoseefoiyo dagaalsiaydibuguceliyaanjidka;laakiinsedibumasoo

noqondoonaanilaadhiigbadandhulkalagudaadiyo, midbamidkakale.

21Kuwabaxsadaynaxumaantoodakamasoonoqon doonaanjidkaxaqnimada,laakiinsedhammaantoodwaxay iskukibridoonaankhiyaanoiyomaal,simidwalbauuu qaatowaxaderiskiisaleeyahayoodhan,oowaxaymagaca weynkumagacaabidoonaan,laakiinruniyoxaqnimo kumamagacaabidoonaan,oowaxaynijaasayndoonaan meeshaquduuskaaheequduuskaahwasakhnimadooda iyowasakhnimadooda

22Oociqaabweynayaakaimandoontashuqullada qarniganxaggaRabbiga,oowuxuuiyagaugacangelin doonaaseefiyoxukuniyomaxaabiisnimo,iyoinladhaco oolacuno

23Oowuxuukusookicindoonaadembilayaasha quruumaha,kuwaasooaannaxariisiyonaxariismidna lahayn,ooaanixtiraamidooninqofna,haahaadomid weynamamidyar,amamidna,waayo,waykasharbadan yihiinoowaykaxoogbadanyihiindadkaoodhan.Oo waxaydulmikusamayndoonaanIsraa'iiliyoxadgudub reerYacquub,oodhiigbadanbaadhulkalagudaadin doonaa,oocidnamasooururindoontooocidnamaaasi doonto

24Maalmahaaswayqaylindoonaan,oowayqaylin doonaanootukandoonaansiloogabadbaadiyogacanta dembilayaasha,kuwaasooahquruumaha;laakiinmidna lamabadbaadindoono

25Madaxyadacarruurtuwaxaynoqondoonaankuwocad ootimocirroleh,ilmosaddextoddobaadjiranawuxuuu ekaandoonaaninboqolsanojirah,dhererkoodunawaxaa burburindoonadhibaatoiyodulmi.

26Oowakhtigaascarruurtuwaxaybilaabidoonaaninay bartaansharciyada,Ooayraadiyaanamarrada,Ooayku noqdaanjidkaxaqnimada.

27Maalmuhunawaxaybilaabidoonaaninaykubataanoo aykusiibataancarruurtaasaadanahailaacimrigooduuu kusoodhowaadokunsano.Ooaytiradoodukabadan tahay(kahor)tiradiimaalmaha

28Oomajiridoononinda'weynamamidaancimrigiisa kuqanacsanayn,Waayo,dhammaantoodwaxaynoqon doonaansidacarruuriyodhallinyaro

29Oocimrigoodaoodhanwaydhammaystiridoonaanoo waxaykunoolaandoonaannabadiyofarxad,Oomajiri doonoShaydaaniyowaxsharlehoowaxbaabbi'iya; Waayo,maalmahoodaoodhammuwaxayahaandoonaan maalmobarakoiyobogsiinah.

30OowakhtigaasRabbiguwuxuubogsiindoonaa addoommadiisa,waynakicidoonaanoowaxayarki doonaannabadweyn,oocadaawayaashoodanawayeryi doonaanKuwaxaqaahunawayarkidoonaanooway mahadnaqidoonaan,oowaxaykufarxidoonaanfarxad weligoodiyoweligood,Oowaxayarkidoonaan xukunkoodaoodhaniyohabaarkoodaoodhanooku dhacayacadaawayaashooda

31Lafahoodunadhulkaykunasandoonaan,Ruuxooduna farxadbadanbayhelidoonaan,Oowaxayogaandoonaan inRabbiguyahaykanxukunkasameeya,oounaxariista boqollaaliyokumannaaniyokuwaisagajeceloodhan

32Ooadigu,Muuse,erayadanqor;waayo,sidaasbaaloo qoray,oowaxaykuqoranyihiinlooxyadasamadasiay markhaatiunoqdaanqarniyadaoodhan

CUTUBKA24

1MarkiiIbraahimdhintaykadib,Rabbiguwuxuu barakeeyeywiilkiisiiIsxaaq,oowuxuukakacayXebroon, oowuxuutegeyoodegayCeelkaAragtidasannadkiiugu horreeyayeetoddobaadkasaddexaad[2073AM]ee sannad-guuradan,toddobasannadood.

2Sannadkiiuguhorreeyayeetoddobaadkaafraadabaar ayaakabilaabataydhulka,[2080AM]markalagareebo abaartiiuguhorreysay,oodhacdaywakhtigiiIbraahim 3Yacquubwuxuukarsadaymaraqdigirah,Ceesawna wuxuukayimidduurkaisagoogaajaysan.Markaasuu walaalkiisYacquubkuyidhi,Isiimaraqkancas Yacquubnawuxuukuyidhi,Iiiibixaqaagacuradnimada, oowaxaankusiindoonaakibisiyosidookalemaraqkan digir

4MarkaasaaCeesawwuxuuqalbigiisaiskayidhi,Waan dhimandoonaa;haddabacuradnimadumaxayiitaraysaa?

5'MarkaasuuYacquubkuyidhi,Waankusiinayaa' Yacquubnawuxuuyidhi,Maantaiidhaaro,oowuuu dhaartay.

6YacquubnawuxuuwalaalkiisCeesawsiiyeykibisiyo fuud,wuunacunayilaauukadhergay,Ceesawnawuxuu quudhsadaycuradnimadiisii;sidaasdaraaddeedmagiciisii waxaaloobixiyeyEdom,sababtooahfuudkiicasee Yacquubusiiyeycuradnimadiisii

7Yacquubnawuxuunoqdayoday,Ceesawnasharaftiisii waalahoosaysiiyey

8Ooabaartiinadhulkiibaykadhacday,Isxaaqnawuxuuu kacayinuuMasarudhaadhacosannaddiilabaadee toddobaadkan,oowuxuuutegeyboqorkiireerFalastiinoo Geraarutegey,ooAbiimeleguyimid

9Rabbigunawuuumuuqday,oowuxuukuyidhi,Masar haudhaadhicin,laakiinsedegdhulkaaankuusheegi doono,oodalkandeg,oowaankulajiridoonaaoowaanku barakayndoonaa.

10Waayo,adigaiyofarcankaagabawaxaansiindoonaa dalkanoodhan,oowaanadkayndoonaadhaartiiaanugu dhaartayaabbahaaIbraahim,oofarcankaaganawaxaanu tarmindoonaasidaxiddigahasamada,oowaxaan farcankaagasiindoonaadhulkanoodhan

11Oofarcankaagaayayquruumahadunidaoodhammuku barakoobidoonaan,maxaayeelay,aabbahaabaaaddeecay codkaygii,oowuxuudhawrayamarkaygii,iyo amarradaydii,iyoqaynuunnadayda,iyoqaynuunnadayda, iyoaxdigaygii,oohaddacodkaygaaddeecaoodalkan degganaada.

12OosaddextoddobaadooGelaarahayuudegganaa

13Abimelegnawuxuukuamrayisaga,[2080-2101AM] iyowaxallawixiiuulahaaoodhan,oowuxuukuyidhi, Ninkastaootaabtaisagaamawaxkastaoouuleeyahay hubaalwaaladilidoonaa

14IsxaaqnawuukuxoogaystayreerFalastiin,wuxuuna lahaaxoolobadan,ooahaadibi,iyoido,iyogeel,iyo dameerro,iyoaddoommobadan

15MarkaasuuwaxkubeeraydhulkareerFalastiin,boqol laabnawuusoosaaray,Isxaaqnaaadbuuuweynaa,reer Falastiinnawaykamasayreen

16CeelashiiaddoommadaIbraahimqodeenoodhanintii Ibraahimnoolaa,reerFalastiinayaaawdaykadibmarkii Ibraahimdhintay,oowaxaykabuuxiyeenciid

17AbimelegnawuxuuIsxaaqkuyidhi,Nagatag,waayo, aadbaadnoogaxoogbadantahay.Isxaaqnahalkaasbuuka baxaysannaddiikowaadeetoddobaadkatoddobaad,oo wuxuudegaydooxooyinkaGeraar

18Markaasaymarkaleqodeenceelashabiyahaahooay addoommadaIbraahim,aabbihiis,qodeen,ooayreer FalastiinxidheenkadibgeeridiiaabbihiisIbraahim,oo wuxuumagacyadoodaubixiyeysidiiaabbihiisIbraahimu magacaabay

19MarkaasaaaddoommadiiIsxaaqceelkaqodeen dooxada,oowaxaykaheleenbiyonool,adhijirradiireer GeraarnawayladirireenadhijirradiiIsxaaq,iyagooleh, Biyahaannagaaleh.MarkaasaaIsxaaqceelkamagiciisiiu bixiyeyShar,maxaayeelay,waynagaqalloociyeen 20Ceellabaadayayqodeen,waynakudagaalameen,isna wuxuuubixiyey'Cadownimo'.Markaasuuhalkaaska kacayooceelkaleayayqodeen,ootaasaawadeedmaay dagaalamin,markaasuuubixiyey'Qol',Isxaaqnawuxuu yidhi,'HaddaRabbiguwuunagadhigaymeelbannaan,oo dhulkanawaankubadinnay'

21MarkaasuuhalkaasugakacayCeelkaDhaartasannadkii uguhorreeyayeetoddobaadkauguhorreeyaee[2108AM] sannad-guuradaafartaniyoafraad

22MarkaasaaRabbiguumuuqdayisagahabeenkaas,bishii kowaadeebisha,oowuxuukuyidhi,Aniguwaxaanahay IlaahaaabbahaaIbraahim;hacabsan,waayo,waankula jiraa,oowaankubarakayndoonaa,oohubaalfarcankaaga waxaanutarmindoonaasidaciiddadhulka,addoonkayga Ibraahimaawadiis

23Markaasuuhalkaaskadhisaymeelallabarioouumarkii uguhorreysayaabbihiisIbraahimdhisay,oowuxuuku baryootamaymagacaRabbiga,oowuxuuallabariubixiyey IlaahaaabbihiisIbraahim

24Ceelbayqodeen,oowaxayheleenbiyonool.

25MarkaasaaaddoommadiiIsxaaqceelkaleqodeen,oo biyomaayhelin,oowaytageenoowaxayIsxaaqu sheegeeninaanaybiyohelin,Isxaaqnawuxuuyidhi, MaantawaxaanudhaartayreerFalastiin,oowaxaaswaa naloosheegay

26MarkaasuumeeshaasubixiyeyCeelkiiDhaarta,waayo, halkaasbuuugudhaartayAbiimeleg,iyosaaxiibkiis Axusat,iyoFiikolooahaataliyihiiciidankiisa

27MaalintaasIsxaaqwuuogaainuuiyagaugudhaartay inuunabadlasameeyo

28IsxaaqmaalintaasayuuhabaarayreerFalastiin,oo wuxuuyidhi,ReerFalastiinhainkaaranyihiinilaa maalintacadhadaiyocadhadakaimanaysaquruumahaoo dhan;Ilaahhakadhigowaxlaguqoslo,habaar,iyocadho, iyocadhogacantadembilayaashaquruumahaiyogacanta reerKitiim

29OokiikabaxsadaseeftacadowgaiyoreerKitiim, quruuntaxaqaahxukunhakasoosaartosamadahoosteeda, waayo,waxayahaandoonaancadaawayaashaiyo cadowyadacarruurtaydataniyoqarniyadoodaoodhan dhulka

30Oomidnakamahadhidoono,manabadbaadidoono maalintacadhadaxukunka;waayo,farcankiireerFalastiin

oodhanayaalabadbaadindoonaa,oomagaciyofarcan toonadhulkakumahadhidoonaanKaftoriimkan.

31Waayo,inkastoouusamadakorukaco,halkaasbaa lagasoodejindoonaa,Ooinkastoouudhulkaku xoogeeyo,halkaaswaalagasoojiididoonaa,Ooinkastoo uukudhuuntoquruumahadhexdooda,xataahalkaaswaa lagarujindoonaa;OoinkastoouuShe'oolhoosugu dhaadhaco,halkaasnaxukunkiisuwuuweynaandoonaa, Oohalkaasnanabadkumahelidoono

32Oohaddiiladilo,gacantakuwadoonayainaynaftiisa kudilaanayayjidkakudilidoonaan,oomagaciyofarcan midnadhulkaoodhanugumadayndoono,waayo,habaar weligiisahbuugelidoonaa.

33Sidaasbaalooguqorayoolooguxardhaylooxyada samada,siloogusameeyoisagamaalintaxukunka,silooga rujiyodhulka.

CUTUBKA25

1Sannadkiilabaadeetoddobaadkaneesannad-guuradan, RebeqahwaxayuyeedhaywiilkeedaYacquub,oowaxay lahadashay[2109AM],iyadooleh:Wiilkaygiiyow,haku guursannaaggabdhahareerKancaansidawalaalkaa Ceesaw,oolabanaagoodkaguursadaygabdhahareer Kancaan,oowaxaynaftaydakaxanaajiyeenshuqulladooda nijaastaahoodhan;waayo,shuqulladooduwaasinoiyo damaca,ooxaqnimonamajirto,waayo,(falkoodu)waa shar.

2Aniguna,wiilkaygiiyow,aadbaankuujeclahay, qalbigaygunaiyojacaylkaygubawaykubarakeeyaan saacadkastaoomaalintaahiyohabeenkaoodhan.

3Haddabawiilkaygiiyow,codkaygadhegayso,oosamee doonistahooyadaa,oohaguursangabdhahadalkan,laakiin waxaadguursandoontaaookeliyagurigaaabbahayiyo qaraabadaaabbahayWaxaadguursandoontaanaagguriga aabbahay,Ilaahaugusarreeyanawuukubarakayndoonaa, carruurtaadunawaxaynoqondoonaanjiilxaqahiyofarcan quduusah

4MarkaasaaYacquublahadlayhooyadiisRebeqah,oo wuxuukuyidhi,Hooyo,waxaanjiraasagaaltoddobaad, manaaangaranayn,manataabannaag,manaaanguursan midna,manaaanmalayninaannaagkaguursadogabdhaha reerKancaan.

5Waayo,hooyo,waxaanxasuustaahadalladiiIbraahim, aabbahay,waayo,wuxuuiguamrayinaanannaagka guursangabdhahareerKancaan,laakiininaannaagka guursadofarcankagurigaaabbahayiyoqaraabadayda

6HoreayaanumaqlayinLaabaan,walaalkaa,gabdhou dhashay,oowaxaanqalbigaygasaarayinaannaagka guursado

7Sababtaasaawadeedayaanruuxaygaugadhawrayinaan dembaaboamaaankuxadgudbojidadkaygaoodhan cimrigaygaoodhan,waayo,aabbahayIbraahimwuxuui siiyeyamarbadanookusaabsandamacaiyosinada

8Iyadooayjiraanwaxkastaoouuiguamray,labadaniyo labaatankansanowalaalkaywuuiladagaallamay,oosi joogtoahayuuilahadlayoowuxuuiguyidhi,Walaalkay, labadaydaxaaskaguursowalaashiis;laakiinwaandiiday inaansameeyosidiiuusameeyay

9Hooyo,waxaanhortaadakudhaaranayaainaan cimrigaygaoodhannaagkaguursandooningabdhaha

farcankaKancaan,ooaananudhaqmidooninsidii walaalkayookale.

10Hacabsanhooyo;hubiinaandoonistaadasamayn doonoooaansiqummanusocondoono,ooaananweligay jidadkaygakharribidoonin.

11Markaasaawejigeediikoruqaaddayxaggasamada,oo faraheedagacmaheedaayayfidisay,ooafkeediibayfurtay, oowaxayammaantayIlaahaugusarreeya,ooabuuray samadaiyodhulka,oowayumahadcelisayooammaantay 12Oowaxaytidhi,MahadwaxaalehRabbigaIlaahaah, magiciisaquduuskaahnahabarakeeyoweligiisiyo weligiis,ooYacquubisiiyeysidiiwiildaahirahiyofarcan quduusah;waayo,isaguwaakaaga,farcankiisunahadiyo goorbawuusiijiridoonaaqarnikastaiyoweligeedba

13Rabbiyow,isagabarakeeyo,ooafkaygagelibarakada xaqnimada,siaanisagauguduceeyo.

14OosaacaddiimarkiiRuuxiixaqnimadaafkeedakusoo degayayaylabadiigacmoodbamadaxiiYacquubsaartay, oowaxaytidhi,

15Mahadsanid,RabbigaxaqnimadaiyoIlaahadaa'imka ahow,OohakubarakeeyojiilalkaoodhanWiilkaygiiyow, jidkaxaqnimadahakusiiyo,Oofarcankaaganahau muujiyoxaqnimada

16Oowiilashaadanahatarmointaadnooshahay,Oohau sarakacosidabilahasannadkaookale.Oocarruurtooduna hakabateenxiddigahasamada,Ootirooyinkoodunahaka bateenciiddabadda

17Oodhulkanwanaagsanhasiiyo,siduuyidhi,wuxuusiin doonaaIbraahimiyofarcankiisakadambeeyaba,oo weligoodbahantiahaanbayuhaysandoonaan

18Ooaankuuarko(kudhashay)wiilkaygiiyow,carruur barakeysanintaaannoolahay,oofarcankaagaoodhamiha ahaadofarcanbarakeysanooquduusah

19Oosidaadruuxahooyadaaunasisayintiiaynoolayd, uurkiikiikudhalaynasidaasbuukuubarakeeyaa, [jacaylkaygu]iyonaasahaygunawaykubarakeeyaan, Afkaygaiyocarrabkaygunaaadbaykuuammaanaan.

20Kubataanookufaafdhulka,Oofarcankaagunahaku dhammaadofarxaddasamadaiyodhulkaweligeedah,Oo farcankaagunahafarxo,Oomaalintaweyneenabaddana nabadhahelo

21Magacaagaiyofarcankaagubahasiijiraanweligood, IlaahaugusarreeyanahaahaadoIlaahooda,Ilaahaxaqa ahnahaladegganaado,ooiyaganameeshaquduuskaahha ladhisoweligood

22Waxaabarakaysankiikuuduceeya,Oobinu-aadmiga oodhanoosibeenahkuuhabaarta,halahabaaro 23Waydhunkatay,oowaxaykutidhi,Rabbigaadduunku hakujeclaadosidaqalbigahooyadaaiyojacaylkeedu kuugufarxaanoouukuubarakeeyoOowaykajoogsatay ducada

CUTUBKA26

1SannaddiitoddobaadeetoddobaadkanIsxaaqwuxuuu yeedhaywiilkiisiiweynaaCeesaw,oowuxuukuyidhi, 'Waangaboobay,wiilkaygiiyow,oobaleeg,indhahaygu wayaragdartiis,managaranayomaalintadhimashadayda' 2Haddabaqaadohubkaagaugaadhsigagabooyahaagaiyo qaansadaada,ooduurkaubax,oowiilkaygiiyow,ugaadhso ooisooqabo,ooiisameehilibmacaan,sidanaftaydu

jeceshahay,ooiikeenaancuno,oonaftaydunaaykuu ducaysointaanandhiman.

3RebeqahnawaymaqashayIsxaaqoolahadlayaCeesaw 4Ceesawnaaroortiihoreayuuduurkaubaxayinuu ugaadhsadooosooqabtooouuaabbihiisukeeno.

5RebeqahnawaxayuyeedhaywiilkeediiYacquub,oo waxaykutidhi,Baleeg,waxaanmaqlayaabbahaaIsxaaq oolahadlayawalaalkaaCeesaw,isagooleh,Isooraadi,oo iisameecuntomacaan,ooiikeen

6WaancunikaraaoowaankubarakayndoonaaRabbiga hortiisaintaanandhimanHaddabawiilkaygiiyow, codkaygaaddeecwaxaankuguamrayo:Tagadhigaagaoo iikeenlabaorgioowanaagsan,oowaxaanaabbahaau samayndoonaahilibmacaan,ooahkanuujecelyahay,oo aabbahaaugeeinuucunooouukuuguduceeyoRabbiga hortiisakahorintuusandhiman,ooaadbarakaysnaato.

7YacquubnawuxuuhooyadiisRebeqahkuyidhi,Hooyo, waxaanaabbahaycunilahaaoouukafarxinlahaama haysto,laakiinwaxaankabaqayaa,hooyaday,inuuigaran doonocodkaygaoouuitaabto

8Waadogtahayinaansimanahay,walaalkayCeesawna waadhogorbadanyahay,oowaxaanhortiisakamuuqan doonaasidiininsharleh,oowaxaansamayndoonaawax uusaniamrin,wuunaiicadhoondoonaa,oowaxaanisku soodejindoonaahabaar,oobarakomaaha.

9MarkaasaahooyadiisRebeqahkutidhi,Wiilkaygiiyow, habaarkaaguanigahaigudhaco,codkaygakeliyaaddeec 10Yacquubnawuxuudhegaystaycodkiihooyadiis Rebeqah,wuunategeyoowuxuusookaxeeyeylabaorgi oowanaagsanoobuurbuuran,oowuxuuukeenay hooyadiis,hooyadiisnawaxayusamaysayhilibmacaanoo uujeclaa

11Rebeqahnawaxayqaadatayroobkiiwanaagsanaaee wiilkeediiweynaaCeesaw,oogurigakulajiray,oowaxay uxidhaywiilkeediiyaraaYacquub,(iyagoowata),oo haraggacarruurtanawaxaysaartaygacmihiisaiyoqoortiisa qaawan.

12Oowaxayhilibkiiiyokibistiiaydiyaarisaysiisay wiilkeediiYacquub

13Yacquubnawuxuuutegeyaabbihiis,ookuyidhi,Anigu waxaanahaywiilkaagiiSidaadiguamartayayaanu sameeyeyKacoofadhiisooocunwixiiaansooqabtay, aabbahay,siaadnaftaydaiiducayso.

14Isxaaqnawuxuuwiilkiisiikuyidhi,Wiilkaygiiyow, sideebaaddhaqsouguheshay?

15Yacquubnawuxuuyidhi,'Waayo,RabbigaIlaahaagaah ayaaihelay'

16Isxaaqnawuxuukuyidhi,Soodhowow,aankutaabto, wiilkaygiiyow,inaadtahaywiilkaygaCeesawiyoinkale 17YacquubnawuxuuusoodhowaadayaabbihiisIsxaaq, wuunataabtayoowuxuuyidhi,Codkuwaacodkii Yacquub,gacmuhusewaagacmihiiCeesaw.

18Isagusemauugaranayn,waayo,waxayahaydamar samadakayimidsiuuwaxgarashadiisauqaado,Isxaaqna mauugaran,waayo,gacmihiisuxaadbayuekaayeensidii kiiwalaalkiisCeesawookale,sidaasdaraaddeedwuuu duceeyey.

19Markaasuuyidhi,MawiilkaygiiCeesawbaadtahay? Markaasuuyidhi,Aniguwaxaanahaywiilkaagii Markaasuuyidhi,Iisoodhowee,aancunowaxaadsoo qabatay,wiilkaygiiyow,siaankuuduceeyo

20Markaasuuusoodhowaaday,wuunacunay,oowuxuu ukeenaykhamri,wuunacabbay.

21MarkaasaaaabbihiisIsxaaqkuyidhi,Soodhowow, wiilkaygiiyow,idhunko.

22Markaasuuusoodhowaadayoodhunkaday,oowuxuu uriyeyurtadharkiisa,wuunauduceeyey,oowuxuuyidhi, Baleeg,urtawiilkayguwaasidaurtabeerbuuxdaoo Rabbigubarakeeyey.

23Rabbigunahakusiiyosayaxasamada,Iyosayaxa dhulka,IyohadhuudhiyosaliidbadanQuruumuhuhakuu adeegeen,Dadyowgunahakuusujuudeen

24Walaalahaasayidunoqo,wiilashahooyadaanahakuu sujuudeen;OobarakooyinkaRabbiguiibarakeeyeyoouu aabbahayIbraahimubarakeeyeyhaidinlajiraanadigaiyo farcankaagabaweligiinHainkaarnaadokiikuhabaartama, oohabarakeeyokiikubarakeeya.

25MarkiiIsxaaqdhammeeyeyducadiiuuwiilkiisii Yacquubuduceeyey,YacquubnakategeyaabbihiisIsxaaq, ayuuisqariyey,walaalkiisCeesawnawuxuukayimid ugaadhsigiisii

26Ooisnawuxuusameeyeyhilibmacaan,oowuxuuu keenayaabbihiis,oowuxuuaabbihiiskuyidhi,Aabbahay hakacooocunhilibkaygaugaadhasiaadiiguducayso

27MarkaasaaaabbihiisIsxaaqkuyidhi,Kumaadtahay?

Markaasuukuyidhi,Waxaanahaycuradkaagii,wiilkaagii CeesawWaxaansameeyeywixiiaadiguamartay 28Isxaaqnaaadbuuuyaabay,oowuxuuyidhi,Yaa ugaadhsadayooqabtayooiikeenay,oowaxwalbawaan cunaykahorintaadaniman,oowaanuduceeyey,ooisaga iyofarcankiisaoodhammubawaybarakaysnaandoonaan weligood.

29CeesawnamarkuumaqlayhadalkiiaabbihiisIsxaaq ayuukuqayliyeycodaaduweynooqadhaadh,oowuxuu aabbihiiskuyidhi,Aniganaiiducee,Aabbow.

30Markaasuukuyidhi,Walaalkaabaasirqoolahuyimid oobarakadaadiiqaatayMarkaasuuyidhi,Haddawaan ogahaysababtamagiciisaloogubixiyeyYacquub:baleeg, labadanjeerayuuikhiyaaneeyey:wuxuuigaqaaday xaqaygiidhalashada,haddanawuxuuigaqaaday barakadaydii.

31Markaasuuyidhi,Aabbow,miyaadanducoiireebin? IsxaaqnawuuujawaabayoowuxuuCeesawkuyidhi,Bal eeg,waxaanisagakadhigaysayidkaaga,walaalihiisoo dhannawaxaanusiiyeyinayaddoommounoqdaan,oo waxaankuxoogeeyeyhadhuudhiyokhamriiyosaliid badan.Haddabamaxaankuusameeyaa,wiilkaygiiyow?

32CeesawnawuxuuaabbihiisIsxaaqkuyidhi,Aabbow, ducokeliyamaleedahay?Iiduceeanigana,Aabbow.

33MarkaasaaCeesawcodkiisiikoruqaadayooooyay Isxaaqnawuuujawaabayookuyidhi,Baleeg,meeshaad deggantahaywaykafogtahaysayaxadhulka,Oowaxay kafogtahaysayaxasamadasare.

34Ooseeftaadaadkunoolaandoontaa,walaalkaanawaad uadeegidoontaaOomarkaadweynaatoooaad harqoodkiisaqoortaadakaruxdo,waxaaddembaabi doontaailaadhimasho,farcankaaganawaalagarujin doonaasamadahoosteeda.

35CeesawnawuxuuYacquubuguhanjabayducadii aabbihiisuguduceeyeyaawadeed,oowuxuuqalbigiisaka yidhi,Maalmahabaroordiiqdaaabbahayhayimaadaan,si aanwalaalkayYacquubudilo

CUTUBKA27

1.MarkaasaaRebeqahriyoloogusheegayhadalkii wiilkeediiweynaaooahaaCeesaw;Rebeqahnawaxayu ciddirtayoouyeedhaywiilkeediiyaraaooahaaYacquub 2oowuxuukuyidhi,Baleeg,walaalkaaCeesawayaakaa aargudandoonaookudilidoona.

3Haddaba,wiilkaygiiyow,codkaygaaddeec,ookacoou cararwalaalkayLaabaan,ooucararHaraan,oolajoog dhawrmaalmoodilaauuwalaalkaacadhadiisukaaleexato, oouucadhadiisakaaqaado,oouuillowdowaxaad samaysayoodhan;dabadeednawaankuusoodiridoonaa oohalkaasbaankaasookaxayndoonaa

4Yacquubnawuxuuyidhi,Anigukamacabsanayo;hadduu doonayoinuuidilo,waandilidoonaa.

5Markaasaykutidhi,Yaananlabadaydawiilbahalmaalin kamaqnaan

6YacquubnawuxuuhooyadiisRebeqahkuyidhi,Baleeg, waadogtahayinaabbahaygaboobayoouusanwaxbaarkin, waayo,indhihiisuwayqarracmeen,oohaddaankatago waykaxumaandoontaaindhihiisa,waayo,waankatagay oowaankaategayaa,aabbahaynawuucadhoondoonaaoo wuuihabaaridoonaaAnigumategidoono;markuuidiro, markaasanigakeliyaayaantegidoonaa.

7RebeqahnawaxayYacquubkutidhi,Waangelidoonaa oolahadlidoonaa,oowuukusiidayndoonaa

8RebeqahnawayutagtayoowaxayIsxaaqkutidhi, NaftayduwayiganacaysaalabadiigabdhoodeereerXeed ooCeesawguursaday,ooYacquubhadduunaagka guursadogabdhahadalkaookaleah,maxaanusiinoolaan doonaa,waayo,gabdhahareerKancaanwaasharbadan yihiin?

9IsxaaqnawuxuuuyeedhayYacquub,wuunauduceeyey, oowuxuukuyidhi,HaguursangabdhahareerKancaan midkood;

10KacooMesopotamiyatag,oowaxaadtagtaagurigii Betuu'el,ooahaaaabbeheed,oohalkaasnaagkaguurso gabdhahaLaabaan,ooahwalaalkaahooyadaa

11OoIlaahaQaadirkaahuhakubarakeeyo,oohaku badiyo,oohakutarmiyoinaadnoqotodadquruumobadan, oohakusiiyobarakooyinkaaabbahayIbraahim,adigaiyo farcankaagakaadambeeyaba,siaadudhaxashiddhulka aadqariibkakutahayiyodalkiiIlaahIbraahimsiiyeyoo dhanWiilkaygiiyow,nabadkutag

12IsxaaqnaYacquubwuudiray,oowuxuuutegey Mesobotamiya,oowuxuuutegeyLaabaaninaBetuu'eloo ahaareerSuuriya,ooahaawalaalkiiRebeqah,ooahayd Yacquubhooyadiis

13MarkiiYacquubukacayinuutagoMesopotamia,ayay ruuxiiRebeqahkacaloolxumaataywiilkeedii,wayna ooyday.

14IsxaaqnawuxuuRebeqahkuyidhi,Walaashay,hau ooyinwiilkaygaYacquubaawadiis;waayo,nabadbuuku socdaa,oowuusoonoqondoonaa

15Ilaahaugusarreeyaayaakailaalindoonasharkasta, wuunalajiridoonaa;waayo,isagucimrigiisaoodhanma dayrindoono

16Waayo,waanogahayinjidadkiisuaykubarwaaqoobi doonaanwaxkastaoouutago,ilaauunabadnoogusoo laabto,ooaankuaragnoisagaoonabadah

17Walaashay,hakabaqinisagaaawadiis,waayo,isagu wuxuukusocdaajidkatoosan,waananinqumman,waana aamin,manadhimandoonoHaooyin

18IsxaaqnaRebeqahwuuqalbiqaboojiyeywiilkeedii Yacquubaawadiis,wuunauduceeyey.

19YacquubnawuxuukabaxayCeelkaDhaartasiuuu tagoHaraansannadkiiuguhorreeyayeetoddobaadka labaadeeafariyoafartanaadeeyubilii,oowuxuuyimid Luzookuyaalbuuraha,taasooahBeytel,bishiicusbayd eebishiiuguhorraysayeetoddobaadkan,[2115AM]oo wuxuuyimidmeeshiifiidkiioowuxuukaleexdayjidka galbeedeewaddadahabeenkaas;oohalkaasuukuseexday, waayo,qorraxduwaydhacday.

20Markaasuumidkamidahdhagaxyadameeshaaskasoo qaadayoomadaxiisadhigaygeedkahoostiisa,ookeligiis ayuusafray,wuunaseexday.

21Habeenkaasnawuuriyooday,oowuxuuarkayjaranjaro dhulkasaaran,oocagaheedunasamadagaadhay,oobaleeg, malaa'igihiiRabbiguwaykorukaceenookusoodegeen, oobaleeg,Rabbiguwuudultaagnaa

22MarkaasuuYacquublahadlayookuyidhi,Anigu waxaanahayRabbigaahIlaahaaabbahaaIbraahim,iyo IlaahaIsxaaq;dhulkaaadkujiifto,adigaankusiindoonaa, adigaiyofarcankaagakaadambeeyaba

23Farcankaagunawuxuunoqondoonaasidaciiddadhulka, oowaxaadkutarmidoontaagalbeediyobari,iyowoqooyi iyokoonfur;ooadigaiyofarcankaagabaqabiilooyinka quruumahaoodhammuwaybarakoobidoonaan.

24Oobaleeg,waankulajiridoonaa,meelkastaooaad tagtonawaankuilaalindoonaa,oodalkannabadbaankugu soocelindoonaa;waayo,kumategidoonoilaaaan sameeyowaxkastaooaankuusheegay

25MarkaasaaYacquubhurdadiisiikasootoosay,oo wuxuuyidhi,RuntiimeeshaniwaagurigiiRabbiga,mana aanogaynMarkaasuucabsadayoowuxuuyidhi,Meeshani waamidcabsibadanooaanahayngurigaIlaahmooyaane, kanunawaairiddiisamada.

26Yacquubnaaroortiihoreayuukacay,oowuxuuqaaday dhagaxiiuumadaxiisahoosdhigay,oowuxuuuqotomiyey tiircalaamadahaan,oosaliidbuukushubaydusheeda. MarkaasuumeeshaasmagaceediiubixiyeyBeytel, laakiinsemeeshaasmagaceediiwuxuumarkiihoreahaa Luus.

27YacquubnawuxuuRabbiganidarunidray,isagooleh, HaddiiRabbiguilajiro,oouuiilaaliyojidkanaansocdo, oouuisiiyocuntoaancunoiyodharaanxidho,ooaan gurigaaabbahaynabadkusoolaabto,markaasRabbigu wuxuunoqondoonaaIlaah,oodhagaxanaanuqotomiyey tiircalaamadahaanmeeshan,wuxuunoqondoonaaguriga Rabbiga,oowaxkastaooaadisiiso,waxaankusiin doonaameeltobnaadkaIlaahayow

CUTUBKA28

1Markaasuusafarkiisiitegey,oowuxuuyimiddalkiibari, oowuxuuuyimidLaabaanooahaawalaalkiiRebeqah,oo isnawuulajoogay,ootoddobaadayuuuadeegay gabadhiisiiRaaxeel

2Sannadkiiuguhorreeyayeetoddobaadkasaddexaad [2122AM]ayuukuyidhi,'Isiixaaskayga,ooaantoddoba

sannadoodkuuadeegay';LaabaannawuxuuYacquubku yidhi,'Aniguwaxaankusiindoonaanaagtaada.' 3Laabaannawuxuusameeyeydiyaafad,oowuxuu kaxaystaygabadhiisiiweynaydeeLee'ah,oowuxuu Yacquubusiiyeynaag,ooaddoontiisiinaSilfahayuuu siiyeyinayaddoonunoqoto;Yacquubnamauuogayn, waayo,wuxuuumaleeyayinaytahayRaaxeel

4Markaasuuugalay,oobaleeg,waxayahaydLee'ah; YacquubnawuuucadhoodayLaabaan,oowuxuukuyidhi, Maxaadsidaniigusamaysay?MiyaananRaaxeelkuu adeeginooaanahaynLee'ah?Maxaadiiguxumaysay?

5Gabadhaadaqaado,oowaantegidoonaa,waayo,waadi xumaysay.'Waayo,YacquubwuxuuRaaxeelkajeclaa Lee'ah,waayo,indhihiisuwaydaciifahaayeen,laakiin qaabkeeduaadbuuuquruxbadnaa;laakiinRaaxeelwaxay lahaydindhoqurxooniyomuuqaalquruxbadanooaadu quruxbadan

6LaabaannawuxuuYacquubkuyidhi,Dalkayagalaguma sameeyosidaasookale,inkanyarlasiiyokanweynka horManaahawaxhabboonintanlasameeyo;waayo, sidaasayaalooqorayoolaguqoraylooxyadajannada, inaanninnagabadhiisayarlasiinkahorkanweyn;laakiin kanweyn,kanuguhorreeyaayaamarkahorebixiyakan yarkadib,kansidaassameeyana,waxaydembikusoo oogaanjannada,oomidnaxaqmaahaoowaxaassameeya, waayo,falkaniwaawaxRabbigahortiisasharkuah

7OowaxaadreerbinuIsraa'iilkuamartaainaanaywaxan samayn,ooyaanayqaadanooaanaysiinkanyarkahor intaysansiinkanweyn,waayo,waawaxaaduxun

8LaabaannawuxuuYacquubkuyidhi,Toddobada maalmoodeeiiddakanhadhaafto,oowaxaankusiin doonaaRaaxeel,inaadtoddobasannadoodookaleii adeegto,siaadadhigaygaudaajisosidiiaadudaajisay toddobaadkiihore.

9MaalintiitoddobadiimaalmoodeediyaafaddaLee'ah dhammaatayayayLaabaansiiyeyRaaxeelYacquubinuu toddobasannadoodookaleuadeego,oowuxuusiiyey RaaxeelBilhahooahaydSilfahwalaasheedinayaddoonu noqoto

10Ooisnatoddobasannadoodookaleayuuuadeegay Raaxeelaawadeed;waayo,Lee'ahwaxaaloosiiyeywaxba la'aan

11MarkaasaaRabbigufuraymaxalkiiLee'ah,wayna uuraysatayooYacquubwiilbaydhashay,oowuxuu magiciisaubixiyeyRuubeen,bishiisagaalaadmaalintii afariyotobnaad,sannadkiiuguhorreeyayeetoddobaadka saddexaad[2122AM]

12LaakiinuurkiiRaaxeelwuuxidhnaa,waayo,Rabbigu wuxuuarkayinLee'ahlanecbaaooRaaxeelnaayjeclayd 13YacquubnawuxuumarkaleutegeyLee'ah,wayna uuraysatay,oowaxaydhashaywiillabaad,oowuxuuu bixiyeySimecoon,bishiitobnaadkowiyolabaatanaad,iyo sannadkiisaddexaadeetoddobaadkan[2124AM]

14YacquubnamarkaleayuuutegeyLee'ah,wayna uuraysatay,oowaxayudhashaywiilsaddexaad,oowuxuu magiciisaubixiyeyLaawi,bishiicusbaydeebishiikowaad sannaddiilixaadeetoddobaadkan.[2127AM]

15Yacquubnamarkaleayuuutegeyiyadii,wayna uuraysatay,oowaxayudhashaywiilafraad,oowuxuu magiciisiiubixiyeyYahuudah,bishiisaddexaad,sannaddii kowaadeetoddobaadkaafraad[2129AM]

16RaaxeelnawaxaykamasayrtayLee'ah,waayo,maay dhalin,oowaxayYacquubkutidhi,Carruurisii. Yacquubnawuxuuyidhi,Miyaankaadiidaymidhaha uurkaaga?Miyaankaategey?

17MarkiiRaaxeelaragtayinLee'ahayYacquubudhashay afarwiil,ookalaahaaRuubeen,Simecoon,Laawiiyo Yahuudah,ayaykutidhi,'UtagaddoontaydaBilhah, waynauuraysandoontaaoowiilbayiidhalidoontaa.' (WaxaynasiisayaddoonteediiBilhahinayguursato)

18Markaasuuutegeyiyadii,waynauuraysatayoowiilbay udhashay,oowuxuumagiciisaubixiyeyDaan,bishii lixaad,sannaddiilixaadeetoddobaadkasaddexaad[2127 AM]

19YacquubnamarlabaadayuuBilhahutegey,wayna uuraysatayooYacquubwiilkalebaydhashay,Raaxeelna waxayubixisayNaftali,bishiitoddobaadeeshanaad, sannadkiilabaadeetoddobaadkaafraad[21:30AM]

20MarkiiLee'aharagtayinaymadhalaysnoqotayooaanay dhalikarin,ayayRaaxeelkamasayrtay,oowaxay YacquubsiisayaddoonteediiSilfahinayguursato,wayna uuraysatayoowiildhashay,Lee'ahnawaxayubixisay Gaad,bishiisiddeedaadeelabaiyotobnaad,sannadkii saddexaadeetoddobaadkaafraad[2131AM]

21Ooisnawuuutegeyiyadii,waynauuraysatayoowaxay udhashaywiillabaad,Lee'ahnawaxaymagiciisiiubixisay Aasheer,bishiikowiyotobnaad,sannaddiishanaadee toddobaadkaafraad[2133AM]

22YacquubnawuxuuutegeyLee'ah,waynauuraysatayoo waxaydhashaywiil,oowaxaymagiciisiiubixisay Isaakaar,bishiiafraadeebishiishanaad,sannadkiiafraad eetoddobaadkaafraad,[2132AM],waxaynaudhiibtay kalkaaliso

23Yacquubnawuuutegeyiyadii,waynauuraysatay,oo waxaydhashaylaba(carruurah),wiiliyogabadh,oo waxayubixisaywiilkiiSebulun,gabadhiinawaxayu bixisayDiinah,bishiitoddobaadeetoddobaad,sannaddii lixaadeetoddobaadkaafraad.[2134AM]

24RabbigunawuuunaxariistayRaaxeel,oouurkeedana wuufuray,waynauuraysatayoowiilbaydhashay,oo waxaymagiciisaubixisayYuusuf,bishiiafraadeebisha cusub,sannadkiilixaadeetoddobaadkanafraad[2134AM]

25MarkiiYuusufdhashay,YacquubwuxuuLaabaanku yidhi,Naagahaygaiyowiilashaydaisii,ooaanutago aabbahayIsxaaq,ooaanguriiidhiso;waayo,waxaan dhammeeyeysannadihiiaankuuguadeegaylabadaada gabdhoodaawadood,oowaxaantegidoonaagurigii aabbahay

26LaabaannawuxuuYacquubkuyidhi,Mushaharkaagaii joog,ooadhigayganamarkaleiidaaji,oo mushahaaradaadanaqaado

27Oowaxayiskuraaceeninuusiiyomushaharkiisa,kuwa wanankaiyoriyaha,kuwamadowiyokuwabarbarahaiyo caddaankaah,kuwaasoonoqondoonamushaharkiisa

28Idihiioodhammunawaxaydhaleenbarbaroiyo dhibicyoiyomadow,ookaladuwan,oowaxaydhaleen wanookale,oointiilabarbardhigayoodhanwaxay ahaayeenYacquub,intiiaanlabarbardhiginnawaxay ahaayeenLaabaan

29MarkaasaaYacquubxoolihiisiiaadubateen,wuxuuna lahaadibiyo,ido,iyodameerro,iyogeel,iyorag addoommoahiyonaagoaddoommoah

30LaabaaniyowiilashiisiinawaykamasayreenYacquub, Laabaannawuxuuadhigiisiikasooceliyey,oosixunbuu uarkay

CUTUBKA29

1MarkiiRaaxeeldhashayYuusuf,Laabaanwuxuuu baxayinuuidahaxiirto;waayo,saddexmaalmoodayayu socdeen

2YacquubnamarkuuarkayinLaabaanuuidahaxiirayo, ayuuYacquubuyeedhayLee'ahiyoRaaxeel,oosiraxmad lehayuuulahadlayinayisagalayimaadaandalkaKancaan 3Waayo,wuxuuusheegaysiduuwaxwalbauguarkay riyo,xitaawaxkastaoouukulahadlayinuukulaabto gurigiiaabbihiis,waxaynakuyidhaahdeen,Meelkastaoo aadtagtidbawaankulasocondoonnaa.

4YacquubnawuxuuammaanayIlaahaaabbihiisIsxaaqiyo IlaahaaabbihiisIbraahim,wuunakacayoowuxuufuulay naagihiisiiiyocarruurtiisii,oowuxuuqaataywixiiuu haystayoodhan,oowuxuukagudbaywebiga,oowuxuu yimiddalkiiGilecaad,Yacquubnawuxuuusheegay Laabaan,ooumauusheegin.

5OosannaddiitoddobaadeetoddobaadkaafraadYacquub wuxuuujeestayGilecaadbishiikowaad,kowiyo labaatanaad.[2135AM]Laabaannawuueryadayoo wuxuuYacquubkugaadhaybuurtaGilecaadbishii saddexaad,maalintiisaddexiyotobnaad

6RabbigunaumaoggolaaninuuYacquubwaxyeelo; waayo,habeennimoayuuriyougumuuqdayLaabaanna wuxuuYacquublahadlay

7OomaalintiishaniyotobnaadnaYacquubwuxuu diyaafadusameeyeyLaabaaniyointiilasocotayoodhan, oomaalintaasnaYacquubwuxuukudhaartayLaabaan, LaabaannaYacquubwuxuukudhaartayinaanumidkoodna buurtaGilecaadugudbinsixunulamacaamiloon 8Oohalkaasayuukadhisaytuulmomarkhaatiah,sidaas daraaddeedmeeshaaswaxaaloogubixiyey'Tuulmo Markhaati'kadibmarkiiuukayimidtuulmadan

9LaakiinkahorintaysandalkaGilecaaduguyeedhin dalkaRefaa'iim,waayo,wuxuuahaadalkiireerRefaa'iim, oohalkaaswaxaakudhashayreerRefaa'iim,oo dhererkooduwuxuuahaatoban,sagaal,siddeedilaa toddobadhudhun.

10Oodegganaashoodunawaxaykabilaabataydalkiireer CammoonilaaBuurXermoon;oofadhigii boqortooyadoodunawaxayahaayeenKarnayim,iyo Ashtaroth,iyoEdrecii,iyoMisur,iyoBeon 11Rabbigunawuubaabbi'iyeysharkiifalimahooda aawadiis,waayo,aadbayuxumaayeen,reerAmorna waxaydegganaayeenmeeshoodii,iyagoosharlehoo dembilayaalah,manajirodadmaantadembiyadoodaoo dhansibuuxdausameeyey,oocimridheerdhulkakuma laha

12YacquubnawuxuuLaabaandiray,oowuxuuukacay Mesobotamiya,ooahayddalkiibari,Yacquubnawuxuuku noqdaydalkiiGilecaad

13OowuxuukagudbayYabboqbishiisagaalaad, maalintiikowiyotobnaadOomaalintaaswalaalkiis Ceesawayaauyimid,wuunalaheshiiyey,oowuukategey oowuxuuukacaydalkiiSeciir,Yacquubnawuxuu degganaateendhooyin

14Sannadkiiuguhorreeyayeetoddobaadkashanaadee sannad-guuradan[2136AM]ayuukagudbayWebiUrdun, oowuxuudegayWebiUrdunshishadiisa,oowuxuu daaqsinjirayidihiisiibaddiitaalladailaaBeytshan,iyo DotaaniyokayntaAkrabbiim.

15MarkaasuuaabbihiisIsxaaqusoodiraywaxallawixii uuhaystayoodhan,dharkiisii,iyocuntadiisii,iyo hilibkiisii,iyocabitaankiisii,iyocaanokiisii,iyosubagtiisii, iyofarmaajodiisii,iyotimirtiidooxada

16OohooyadiisRebeqahnaafarjeersannadkii,intau dhaxaysabilaha,intaudhaxaysabeeristaiyogoosashada, iyointaudhaxaysadayrtaiyoroobka(xilliga)iyointau dhaxaysajiilaalkaiyogu'ga,ilaamunaaraddiiIbraahim.

17Waayo,IsxaaqwuxuukasoonoqdayCeelkiiDhaarta, oowuxuuukacaymunaaraddiiaabbihiisIbraahim,oo halkaasayuukunoolaaisagookafogwiilkiisaCeesaw.

18Waayo,waagiiYacquubtegeyMesobotamiya,Ceesaw wuxuuguursadayMahalatgabadhiiIsmaaciil,oowuxuu soourursadayadhigiiaabbihiisiyonaagihiisiioodhan,oo intuukacayayuuBuurSeciirdegay,ooaabbihiisIsxaaq ayuukeligiiskagategeyCeelkiiDhaarta

19IsxaaqnawuxuukasoobaxayCeelkiiDhaarta,oo wuxuudegaymunaaraddiiaabbihiisIbraahimookutiil buurahaXebroon

20Yacquubnawuxuuudirayaabbihiisiyohooyadiiswax kastaoouuudiray,waxkastaooayubaahnaayeen,oo waxayYacquubuguduceeyeenqalbigoodaoodhaniyo naftoodaoodhan.

CUTUBKA30

1Sannadkiiuguhorreeyayeetoddobaadkalixaad[2143 AM]ayuusinabadahugubaxaySaalem,ookutaalbariga Shekem,bishiiafraad.

2MarkaasayDiinahooahaydgabadhiiYacquubhalkaas kakaxeeyeen,oowaxaygeeyeengurigiiShekem,ina Xamoor,ooahaareerXiwi,ooahaaamiirkiidalka,ooisna wuulajiifsadayoonijaaseeyey,waxaynaahaydgabadhyar, oolabaiyotobanjirahayd

3Markaasuuaabbihiisiyowalaalaheedkabaryayinay iyadaguurusiiyaanYacquubiyowiilashiisiinawayu cadhoodeendadkiiShekemaawadood;maxaayeelay, waxaynijaaseeyeenwalaashoodDiinah,oowaxaykula hadleensixun,waynakhiyaaneeyeenookhiyaaneeyeen

4MarkaasaaSimecooniyoLaawisilamafilaanahu yimaadeenShekem,oowaxayxukumeendadkiiShekem oodhan,oowaxaydileendadkiiaykaheleenoodhan,oo midkoodnakamauureebin;oodhammaantoodwaxayku dileencadho,maxaayeelay,waxayceebeeyeen walaashoodDiinah

5HaddabasidaashausamayningabadhreerbinuIsraa'iil ahlanijaaseeyo;waayo,xukunbaasamadalaguamray inayseefkubaabbi'iyaanraggiireerShekemoodhan, maxaayeelay,waxaykuceeboobeenreerbinuIsraa'iil

6MarkaasaaRabbiguiyagaugacangeliyeywiilashii Yacquubsiayseefugubaabbi'iyaanooayxukunugu sameeyaan,ooaanaymardambereerbinuIsraa'iilkudhex samayninbikradreerbinuIsraa'iilahlanijaaseeyo

7OohaddiininreerbinuIsraa'iilahuudoonayoinuu gabadhiisaamawalaashiissiiyoninkamidahfarcanka dadkaaanYuhuuddaahayn,hubaalwuudhimandoonaa,

oodhagaxyobaykudhagxindoonaan,waayo,wuxuuku ceeboobayIsraa'iil.Oonaagtanadabbaykugubidoonaan, maxaayeelay,waxaycaasiyowdaymagacareerka aabbaheed,ooiyadanawaalagarujindoonaaIsraa'iil.

8Ooyaanlaaragdhilloiyowaxnijaasahooreerbinu Israa'iilahcimrigaoodhan,waayo,reerbinuIsraa'iilwaa quduusRabbiga,ooninkastaoonijaaseeyaahubaalwuu dhimandoonaa.

9Waayo,sidaasbaalooguqorayoolooguqoraylooxyada samadakuyaalookusaabsanfarcankareerbinuIsraa'iil oodhan:Kiinijaaseeyaahubaalwuudhimandoonaa,oo dhagaxyobaalagudhagxindoonaa

10Oosharciganmajiroxadmaalmoodah,manajirocafis, amakafaaraggudtoona;laakiinseninkiigabadhiisa nijaaseeyeywaainlagagooyaareerbinuIsraa'iiloodhan dhexdooda,maxaayeelay,wuxuufarcankiisiiMoloch siiyey,oowuxuusameeyeywaxsharahsiuuunijaaseeyo 11OoMuuse,reerbinuIsraa'iilamar,ookuwaaninay gabdhahoodausiiyaanquruumaha,ooaanaywiilashooduu guuringabdhahaquruumaha,waayo,taasuwaawax Rabbigahortiisakaraahiyoah

12Sababtaasawgeedwaxaanidiinkuqorayerayada sharcigadhammaanfalkiireerShekem,ooayku sameeyeenDiinah,iyosidiiwiilashiiYacquubayu hadleen,iyagooleh,Gabadheennamasiindoonnoninaan gudnayn;waayo,taasiwaxaynaguahaydceeb

13OowaaceebreerbinuIsraa'iil,iyokuwanool,iyokuwa guursadagabdhahaquruumaha;waayo,taasuwaanijaasoo waakaraahiyoreerbinuIsraa'iil

14Israa'iilnakamaxoroobidoontowasakhdanhaddiiay leedahayxaaskamidahgabdhahadadkaaanYuhuudda ahayn,amaaymidkamidahgabdhaheedasiisayninka midahdadkaaanYuhuuddaahayn

15Waayo,belaayobaakudhicidoontabelaayo,habaarna habaarnakudhicidoonta,xukunkastaiyobelaayoiyo habaarnawuukudhicidoonaa:hadduuwaxansameeyo, amauuindhihiisakaqariyokuwanijaastasameeya,ama kuwanijaaseeyameeshaquduuskaaheeRabbiga,ama kuwanijaaseeyamagiciisaquduuskaah,markaas(markaa) ummaddaoodhanwaalawadaxukumidoonaawasakhda iyonijaastaninkan

16Oodadkanaloomaeexandoono,manaaqbalidoono midhaha,iyoqurbaannada,iyoqurbaannadalagubo,iyo baruurta,amaudgoonkamacaansilooaqbalo;oosidaasoo kaleayayuahaandoonaanninkastaooreerbinuIsraa'iil ahoonijaaseeyameeshaquduuskaah.

17Sababtaasawgeedayaankuguamray,anigooleh,'U markhaatifurIsraa'iilmarkhaati-furkan:fiirisidareer Shekemiyocarruurtoodaudhaqmeen:sidaloogugacan geliyaylabawiilooYacquubah,ooaykudileenjirdil,oo loogutiriyeyxaqnimo,oolooguqorayxaqnimo

18FarcankiiLaawinawaxaaloodoortayinaywadaad noqdaan,ooaynoqdaanreerLaawi,siayRabbigahortiisa uguadeegaan,sidaanhadiyojeerbauahaanno,iyoin Laawiiyowiilashiisubaayweligoodbarakaystaan,waayo, wuxuuaadugudadaalayinuusameeyoxaqnimoiyo caddaaladiyoaargoosidhammaankuwiikasoohorjeeday Israa'iil

19Oosidaasayuguqoreenlooxyadasamadainay markhaatiunoqdaannimcadiisa,barakadaiyoxaqnimada hortiisaIlaahawaxwalba

20Waxaannaxasuusannaaxaqnimadiiuuninkuku guulaystaynoloshiisa,xillikastaoosannadkaah;ilaakun qarniayayqoridoonaan,waynauimandoonaanisagaiyo farcankiisakadambeeya,waxaanalooxyadajannadalagu qoraysidiisaaxiibiyoninxaqah.

21Dhammaansheekadanwaankuuqoray,oowaxaan kuguamrayinaadreerbinuIsraa'iilkutidhaahdo,inayan dembigelinooaanaykuxadgudbinamaaanayjebin axdigiiloodhigay,laakiinayfuliyaanoolooqoroinay yihiinsaaxiibo

22Laakiinhaddiiayxadgudubaanooaysikastau sameeyaanwasakhnimo,waxaalaguqoridoonaalooxyada jannadaiyagooahcadow,waanalagatirtiridoonaa kitaabkanolosha,waxaanalaguqoridoonaakitaabkakuwa labaabbi'indoonoiyokuwadhulkalagarujindoono

23MaalintiiaywiilashiiYacquubdileenShekemwaxaa samadalaguqorayqoraalayraallikayihiinooahinay sameeyeenxaqnimoiyoxaqnimoiyoaargoosi dembilayaasha,waxaanalooqoraybarako.

24MarkaasaywalaashoodDiinahkasookaxeeyeengurigii Shekem,oowaxaylatageenwixiiShekemkujirayoo dhan,iyoadhigoodii,iyolo'doodii,iyodameerradoodii,iyo maalkoodiioodhan,iyoadhigoodiioodhan,oo dhammaantoodwaxayukeeneenaabbahoodYacquub 25Wuunacanaantay,maxaayeelay,waxaymagaaladaseef kulaayeen,maxaayeelay,wuxuukabaqaydadkiidalka degganaa,ooahaareerKancaaniyoreerFeris

26CabsidiiRabbigaayaakudhacdaymagaalooyinkiiku wareegsanaaShekemoodhan,manaaykicininay eryadaanwiilashiiYacquub,waayo,cabsibaakudhacday CUTUBKA31

1Maalintiibishacusubeebisha,Yacquubwuxuudadkii gurigiisaoodhanlahadlay,oowuxuukuyidhi,Isdaahiriya oodharkiinnabeddesha,ooaynukacnoooaynuBeytel tagno,halkaasooaanisaganidarugudhaartaymaalintii aankacararaywalaalkayCeesawhortiisa,maxaayeelay, wuuilajirayoodalkannabadigukeenay,ooiskafogeeya ilaahyadaqalaadeeidinkudhexjira.

2Markaasayiskatageenilaahyadiiqalaadaaiyowixii dhegahoodakujirayiyowixiiqoortakujiray,iyo sanamyadiiRaaxeelkaxaddayaabbaheedLaabaanooay YacquubsiisayMarkaasuugubayookalajejebiyeyoo burburiyey,oowuxuukuqariyeygeedkiikuyiildalka Shekemhoostiisa.

3OobishiitoddobaadayuuBeytelukacay,oomeeshiiuu kuseexdayayuumeelallabarikadhisay,oohalkaasayuu tiirkataagay,oowuxuuudirayaabbihiisIsxaaqinuuu yimaadoallabarigiisa,iyohooyadiisRebeqah 4Isxaaqnawuxuuyidhi,WiilkaygaYacquubhaisooraaco, oohaiarkointaanandhiman.

5YacquubnawuxuuutegeyaabbihiisIsxaaqiyohooyadiis Rebeqah,ooahaagurigiiaabbihiisIbraahim,oowuxuu kaxaystaylabawiiloouudhalay,ooahaaLaawiiyo Yahuudah,oowuxuuuyimidaabbihiisIsxaaqiyo hooyadiisRebeqah.

6Rebeqahnawaxaymunaaraddiikasoobaxdayooutimid xaggahoreeebuurtainayYacquubdhunkatoooayisku duubto;waayo,nafteeduwaysoonoolaataymarkay maqashay,oowaxaytidhi,WiilkaagiiYacquubwaayimid

7Oomarkayaragtaylabadiisawiil,waygaratay,oowaxay kutidhi,Makuwanbaawiilashaadii,wiilkaygiiyow? Markaasayiskuduubtayoodhunkatay,oouduceesay, iyadooleh,FarcankiiIbraahimidinkayidinkuammaani doonaan,oodhulkaadkubarakoobidoontaan.

8YacquubnawuxuuugalayaabbihiisIsxaaqqolkiiuu jiifay,labadiisiiwiilnawaylasocdeen,oogacantii aabbihiisbuuqabtay,oofoororsadayoodhunkaday, IsxaaqnawuxuukudhegayqoortiiwiilkiisiiYacquub,oo qoortiisiibuukuooyay

9MarkaasaagudcurkiikabaxayindhihiiIsxaaq,oowuxuu arkaylabadiiwiileeYacquub,LaawiiyoYahuudah,oo wuxuuyidhi,Wiilkaygiiyow,kuwanumawiilashaadiibaa? Waayo,iyaguwaasidaadaookale

10Markaasuukuyidhi,runtiiwaxayahaayeenwiilashiisii: 'Ooruntiiwaadaragtayinayruntiiyihiinwiilashayda.'

11Oowayusoodhowaadeen,wuunasoojeestayoo dhunkaday,oolabadoodiibawuuiskuduubay

12Markaasaaruuxiiwaxsiisheegiddaafkiisakusoo degay,oowuxuuLaawigacantiisiimidigkuqabtay, Yahuudahnagacantiisiibidix

13MarkaasuumarkahoreujeestayLaawi,oomarkiihore wuxuubilaabayinuuuduceeyo,oowuxuukuyidhi,Ilaaha waxwalba,ooahRabbigaweligiisah,hakubarakeeyo adigaiyocarruurtaadabaweligiisiyoweligiisba.

14Rabbiguhakusiiyoadigaiyofarcankaagabaweynaan iyoammaanweyn,oohaidinkadhigoadigaiyo farcankaaga,ookadhexsaarbinu-aadmigaoodhan,inaad isagausoodhowaataansiaaduguadeegtaanmeeshiisa quduuskaahsidamalaa'igtahortiisaiyosidakuwa quduuskaah.(Xitaaiyaga,farcankacarruurtaaduwaxay ahaandoonaanammaaniyoweynaaniyoquduusnimo,oo hakadhigokuwowaaweynweligood)

15Ooiyaguwaxaynoqondoonaanxaakinnoiyoamiirro, iyomadaxkamidahfarcankareerYacquuboodhan; WaxayeraygaRabbigasixaqahuguhadlidoonaan,Oo waxayxukummadiisaoodhansixaqahuguxukumi doonaanOowaxayjidadkaygausheegidoonaanYacquub, JidadkayganareerbinuIsraa'iilbayusheegidoonaan BarakadaRabbiguafkoodaayaykujiridoontaainay barakeeyaanfarcankalajecelyahayoodhan

16HooyadaawaxaymagacaagaugubixisayLaawi,Oosi xaqahayaymagacaagaugubixisay;Waxaadkuxidhnaan doontaaRabbiga,Oowaxaadlajiridoontaadhammaan wiilashiiYacquub;Miiskiisuhaahaadokaaga,adigaiyo wiilashaadunahacuneen;Oomiiskaagunahabuuxsamo taniyoabkaab,Oocuntadaadunahadhammaanweligeed 17Ookuwakuneceboodhammuhortaadahakudhaceen, Oocadaawayaashaadaoodhannahalarujiyoooha baabba'aan;Waxaabarakaysankiikuuduceeya,ooquruun kastaookuhabaartanahahabaaranto 18OowuxuuYahuudahkuyidhi,Rabbiguhakusiiyo xoogiyoxoogaadkutumatidkuwakuneceboodhan; Adigaiyowiilashaadamidkoodnawaxaadnoqondoontaan amiirutaliyawiilashiiYacquubMagacaagaiyomagaca wiilashaadubahasoobaxaanoohadhexmaraandhulkasta iyodhulkasta.Markaasquruumuhuhortaadaayayka cabsandoonaan,ooquruumahaoodhammunawaygariiri doonaan

19.CaawintareerYacquubadigaykugujirtaa, BadbaadintareerbinuIsraa'iilnawaykugujirtaa

20Markaadkufadhiisatocarshigasharaftaada xaqnimadaada,nabadweynayaaujiridoontafarcanka carruurtakuwalajecelyahayoodhanWaxaabarakaysan kankubarakeeya,kuwakunecebookudhibaooku habaaraoodhanwaalarujindoonaaoodhulkalaga baabbi'indoonaa,oowaalahabaaridoonaa

21Markaasuusoojeestayoomarkaledhunkaday,ooisku duubay,ooaadbuuufarxay,waayo,wuxuusirunahu arkaywiilashiiwiilkiisiiYacquub

22Markaasuucagihiisiikabaxayoosujuuday,wuunau duceeyey,oohabeenkaasnahalkaasuukulanastay aabbihiisIsxaaq,oowaywaxcuneenoocabbeenfarxad aawadeed.

23MarkaasuulabadiiwiileeYacquubseexiyey,mid midigtiisa,kankalenabidixdiisa,oowaxaaisagaloogu tiriyeyxaqnimo.

24Yacquubnawuxuuaabbihiisusheegaywaxwalba habeenkii,siduuRabbiguugunaxariistay,iyosiduu jidkiisaoodhanugubarwaaqoobay,oouuugailaaliyay xumaanoodhan

25IsxaaqnawuxuuammaanayIlaahaaabbihiisIbraahim, ooaannaxariistiisiiiyoxaqnimadiisiikacelinwiilashii addoonkiisiiIsxaaq

26OosubaxdiiayuuYacquubusheegayaabbihiisIsxaaq nidarkiiuuRabbigaugudhaartay,iyoriyadiisiiuuarkay, iyoinuumeelallabaridhisay,waxwalbanadiyaaruyihiin inallabarigaRabbigahortiisalagusameeyosiduunidarku galay,iyoinuuuyimidinuudameerfuusho.

27IsxaaqnawuxuuwiilkiisiiYacquubkuyidhi,Ma awoodikaroinaankulasocdo;waayo,waangaboobayoo maqaadikarojidka.Wiilkaygiiyow,nabadkutag;waayo, maantawaxaanjiraaboqoliyoshaniyolixdansano;mar dambemaawoodoinaansafro;hooyadaadameersaaroo hakulasocoto.

28Waanogahay,wiilkaygiiyow,inaadaawadayiitimid, oomaantahabarakaysoinaadiaragtayanigoonool,ooaan kuarkay,wiilkaygiiyow.

29Waadbarwaaqoobidoontaaoowaadoofindoontaa nidarkaaadniddartay,oonidarkaaganahadibudhigin, waayo,nidarkawaalagaaqaadidoonaa.Haddabasidaas daraaddeeddhaqsousamee,ookanwaxwalbausameeyey, kanaadniddartayhakufarxo

30MarkaasuuRebeqahkuyidhi,WiilkaagaYacquubraac. RebeqahnawaytagtayiyadoowadatawiilkeediiYacquub, Debooraahnawaylasocotay,oowaxayyimaadeenBeytel

31Yacquubnawuxuuxusuustayducadiiaabbihiisugu duceeyeyisagaiyolabadiisiiwiilooahaaLaawiiyo Yahuudah,wuunafarxayoouduceeyeyIlaaha awowayaashiis,IbraahimiyoIsxaaq

32Markaasuuyidhi,'Haddawaanogahayinaanrajo weligeedahleeyahay,iyowiilashayduna,Ilaahawaxwalba hortiisa';sidaasdarteednawaxaaloogutalagalaylabada; waxaynauqoraansidiimarkhaatiweligeedahooiyaga loogutalagalayookuqoranlooxyadajannadasidaIsxaaq uguduceeyey

CUTUBKA32

1HabeenkaasnawuxuuBeytelkuhoyday,ooLaawi wuxuukuriyoodayinayisagaudoorteenooaykadhigeen wadaadkiiIlaahaugusarreeya,isagaiyowiilashiisiiba

weligood;markaasuuhurdadiisiikasookacayooRabbiga uduceeyey.

2Yacquubnawuxuukacayaroortiihore,bishiiafariyo tobnaad,oowuxuubixiyeytobanmeeloodmeelwixiila socdayoodhan,ooahaadadiyoduunyo,dahabiyoweel iyodharba,oowaxwalbanawuxuukabixiyeytoban meeloodmeel

3WaagaasnaRaaxeelwaxayuuraysataywiilkeedii BenyaamiinYacquubnawuxuuwiilashiisiikatiriyeykor, LaawinawuxuukudhacayqaybtaRabbiga,aabbihiisna wuxuuuxidhaydharkawadaadnimadaoogacmihiisaayuu buuxiyey

4Oobishiishaniyotobnaadnawuxuumeeshiiallabariga keenayafariyotobandibioodibiah,iyosiddeediyo labaatanwan,iyosagaaliyoafartanwan,iyotoddobawan ooyaryar,iyokowiyolabaatanorgiooqurbaanlaguboah ookorsaarnaameeshaallabarigaqurbaankalagubo,oo carafudgoonuahIlaahhortiisa

5Kanuwuxuuahaaqurbaankiisii,siduuahaanidarkiiuu nidarkugalayinuubixindoonomeeltobnaadka,iyo qurbaannadoodamidhahaahiyoqurbaannadooda cabniinka.

6Oomarkiidabkugubayayuufooxkushidaydabkadabka kudulshiday,iyoqurbaanmahadnaqah,labadibi,iyoafar wan,iyoafarwan,iyoafarorgi,iyolabawanoosannadjir ah,iyolabaorgiooyaryar;oosidaasookaleayuumaalin kastasamaynjiraytoddobamaalmood

7Ooisagaiyowiilashiisiiiyoraggiisiioodhammuba toddobamaalmoodayayhalkaaskucunayeeniyagoo faraxsan,oowaxayuduceeyeenooumahadnaqeen Rabbiga,kaasookasamatabbixiyeydhibaatadiisiioodhan, oonidarkiisiinauballanqaaday

8Oowuxuubixiyeytobanmeeloodmeelxoolahanadiifka ahoodhan,oowuxuubixiyeyallabarilagubo,laakiin xoolahanijaastaahwuxuusiiyey(kumasiinin)wiilkiisii Luusi,oowuxuusiiyeydhammaannafahadadka 9LaawiwuxuukaqaadayshaqadiiwadaadnimadaBeytel aabbihiishortiisaYacquubtobankiisiiwalaalihiis,oo halkaasayuuwadaadkaahaa,Yacquubnawuxuu nidarkiisiikubixiyey:sidaasdaraaddeedayuu meeltobnaadkiiRabbigaubixiyeyooquduusugadhigay, oowaxayunoqotayquduusisaga

10Sababtaasawgeedwaxaalooqoraylooxyadasamada inayyihiinsharciindibloobixiyomeeltobnaadkasi Rabbigahortiisaloogucunosannadilaasannad,meesha loodoortayinuumagiciisakujiro,sharcigannamajiroxad maalmoahooweligiisah

11Amarkanwaxaalooqorayinsannadbasannadlafulin karoiyadoolacunayomeeltobnaadkiilabaadeeRabbiga hortiisameeshiiloodoortay,oowaxbakamahadhi doonaansannadkanilaasannadkakuxiga

12Waayo,sannaddiisawaxaalacunidoonaainiinyahailaa maalmahalasooururiyoiniinyahasannadka,khamrigana ilaamaalmahakhamriga,iyosaliiddanailaamaalmaha xilligeeda

13Wixiikaharayooduugoobay,halooarkoinaynijaas yihiin:dabhalagugubo,waayo,waanijaas.

14Oosidaashakuwadacunaanmeeshaquduuskaah,oo yaanayuoggolaaninayduugoobaan

15Oomeeltobnaadkalo'daiyoidahaoodhanwaainay quduusuahaadaanRabbiga,oowaxaaiskalahaandoona

wadaaddada,kuwaasooaysannadwalbahortiisakucuni doonaan;waayo,sidaasayaalooguqorayoolooguxardhay meeltobnaadkalooxyadasamadakuyaal

16Habeenkiixigay,maalintiilabaiyolabaatanaadee bishaan,Yacquubwuxuugo'aansadayinuumeeshaasdhiso, oouubarxaddakuhareereeyoderbi,oouuquduuska dhigooouuweligiisquduuskadhigo,isagaiyo carruurtiisakadambeeyaba.

17MarkaasaaRabbiguhabeennimadiiumuuqday,oowuu barakeeyey,oowuxuukuyidhi,Magacaagalooguma yeedhidoonoYacquub,laakiinsemagacaagawaxaaloogu yeedhidoonaaIsraa'iil

18Oohaddanawuxuukuyidhi,Aniguwaxaanahay Rabbigaabuuraysamadaiyodhulka,ooaadbaankuu kordhindoonaaookuutarmindoonaa,boqorronawaykaa soobixidoonaan,oomeelkastaoocagtadadkukusocoto ayayxukumidoonaan

19Oowaxaanfarcankaagasiindoonaadhulkasamadaka hooseeyaoodhan,ooquruumahaoodhanwaxayuxukumi doonaansidaydoonayaan,oomarkaasdabadeedwaxay dhaxlidoonaandhulkaoodhan,ooweligoodnawaydhaxli doonaan.

20Oomarkuuhadalkiidhammeeyeyayuukategeyisagii, Yacquubnawuufiiriyeyilaauusamadaukacay

21Oowuxuuarkayriyohabeennimoah,oomalaa'igbaa samadakasoodegtayootoddobalooxgacantakuhaysatay, oowuxuuYacquubsiiyey,wuunaakhriyeyoowuxuuogaa waxkastaookuqornaaookudhicidoonaisagaiyo wiilashiisabaweligiisiyoweligiis

22Markaasuutusaydhammaanwixiilooxyadakuqornaa, oowuxuukuyidhi,Meeshanhadhisin,oohakadhigin meelquduusahooweligeedah,oohalkanhadegin;waayo, meeshanimaahameeshaasTaggurigiiaabbahaaIbraahim ooladegaabbahaaIsxaaqilaamaalintaaabbahaadhinto.

23Waayo,Masarayaadnabadugudhimandoontaa,oo dalkanwaxaalaguuguaasidoonaaqabrigaawowayaashaa, IbraahimiyoIsxaaq.

24Hacabsan,waayo,sidaaduaragtayooaaduakhriday ayaywaxwalbaahaandoonaan,oowaxwalbauqorsidaad uaragtayooaaduakhriday.

25Yacquubnawuxuuyidhi,Sayidow,sideebaanu xasuusankaraawaxkastaooaanakhriyayooaanarkay? Markaasuukuyidhi,Waxwalbawaankuxasuusandoonaa.

26Markaasuukakacay,oohurdadiisiikasookacay,oo wuxuuxusuustaywaxkastaoouuakhriyayoouuarkay, oowuxuuqoraydhammaanerayadiiuuakhriyayoouu arkay

27Oohalkaasayuumaalinkalekudabaaldegay,oowuxuu kuallabaryaysidiiuuwaagiihoreubixinjirayoodhan,oo wuxuuubixiyeyKu-darid,waayo,maantawaaladaray, maalmihiihorenawuxuuubixiyeyIid

28Sidaasayaynaucaddaatayinaysidaastahay,waxaana laguqoraylooxyadajannadakujira;sidaasdarteedwaxaa loomuujiyayinuuudabaaldego,oouukudarotoddobada maalmoodeeiidda

29Magaceediinawaxaaloobixiyey'Ku-darka',maxaa yeelaywaxaalagudiiwaangeliyaymaalmahaciidaha, iyadoolooeegayotiradamaalmahasanadka

30Oohabeenkii,saddexiyolabaatankiibishaan,ayaa midiidintiiDeborahRebeqahuahayddhimatay,oowaxay kuaaseenmagaaladahoosteedageedkiiwebigakuyiil,oo

meeshanmagaceediiwuxuuubixiyeyWebigaDeborah, geedkiinawuxuuubixiyeygeedkiibaroordiiqdaDeborah.

31Rebeqahnawaytagtayoowaxaykunoqotaygurigeedii aabbihiisIsxaaq.Yacquubnawuxuugacanteedakusoo diraywannoiyoidoiyoriyosiayaabbihiisugudiyaariso cuntouudoonayo

32WuunaraacayhooyadiisilaauuyimiddhulkaKabratan, oohalkaasayuukunoolaa.

33Raaxeelhabeenkaaswiilbaydhashay,oowaxay magiciisiiubixisay'Wiilkiimurugadayda';waayo,wayku dhibtootayinayumusho:laakiinaabbihiiswuxuuubixiyey Benyaamiin,bishiisiddeedaadeekowiyotobnaad, toddobaadkalixaadeesannad-guuradan.[2143AM]

34Raaxeelnahalkaasaykudhimatay,waxaanalaguaasay dalkaEfrad,ooahBeytlaxam,Yacquubnawuxuutiirka dhisayqabrigiiRaaxeel,ookuyaalwaddadakasarraysa qabrigeeda

CUTUBKA33

1Yacquubnawuxuutegeyoodegayxaggakoonfureedoo Magdaladre'ef.MarkaasuuaabbihiisIsxaaqutegey,isaga iyonaagtiisiiLee'ah,bishiitobnaad

2RuubeennawuxuuarkayBilhahooahaydaddoontii Raaxeel,ooahaydnaagtiiaabbihiis,iyadoobiyoku maydhanaysameelqarsoon,wuunajeclaaday

3Markaasuuhabeenkiiisqariyey,oowuxuugalaygurigii Bilhah,oowuxuuarkayiyadookeligeedsariirkujiifta gurigeeda

4Markaasuulaseexdayiyada,oowaykacdayooaragtay, oowaxayaragtayRuubeenoosariirtalajiifa,oowaxay qarisaydarafkiibushimaheeda,waynaqabatay,ooqaylisay, oowaxayogaatayinuuRuubeenyahay

5Waynakaxishoonaysayisaga,gacanteediinawayka furtay,wuunacararay

6Ootaasaadbayugubarooratay,ooninnaumaay sheegin.

7MarkiiYacquubsoonoqdayoouuraadiyay,ayayku tidhi,Anigukuumanadiifsani,waayo,waanku nijaasoobay;waayo,Ruubeenbaainijaaseeyey, habeenkiinawuuilajiifsaday,oowaanhurday,manaaan ogaanilaauugo'daydaigaqaadayoouuilaseexday

8YacquubnaaadbuuugucadhoodayRuubeen,maxaa yeelay,wuxuulaseexdayBilhah,maxaayeelay,wuxuu qaawiyeygo'giiaabbihiis

9Yacquubnamardambeumauusoodhowaaniyada, maxaayeelay,RuubeenbaanijaaseeyeyOoninkastaoo qaawiyadarafkiiaabbihiis,shuqulkiisuwaawaxaaduxun, waayo,Rabbiguwuukaraahiyobadanyahay

10Sababtaasawgeedwaxaalooqorayoolaguqoray looxyadajannadainninuusanlaseexannaagtiiaabbihiis, oouusanqaawingoonnadaaabbihiis,waayo,taasuwaa nijaasHubaalwaywadadhimandoonaan,ninkiilaseexda naagtiiaabbihiisiyonaagtaba,waayo,waxaydhulkaku sameeyeenwasakh

11Ooquruuntiiuuisaguudoortayinayhantiahaanu lahaatoooaanwaxnijaasahkujirinIlaaheennahortiisa. 12Oohaddana,marlabaadwaxaalaqoray:'Ha inkaarnaadokiilaseexdanaagtiiaabbihiis,waayo,wuxuu qariyeyceebtiiaabbihiis';ooquduusiintaoodhanee Rabbigaayaayidhi,'Haahaato,haahaato'

13OoMuuse,reerbinuIsraa'iilamarinayeraygan dhawraan;waayo,wuxuukeenayaaciqaabdhimashoah, waananijaas,manajirtowaxkafaaraggudahooweligeed loosameeyosiloogukafaarogudoninkiiwaxaas sameeyay,laakiinwaainladilaaooladilaa,oodhagaxyo lagudhagxiyaa,oolagasoosaaraadadkaIlaaheenna dhexdooda

14Waayo,ninkastaoosidaaskusameeyaIsraa'iillooma oggolainuumaalinkeliyadhulkakunoolaado,waayo, isaguwaakaraahiyooonijaas

15Ooyaanaykuodhan:Ruubeenwaalasiiyeynololiyo cafiskadibmarkuulaseexdaynaagtiiaabbihiis,iyadanain kastooayninlahayd,ooninkeedaYacquub,ooahaa aabbihiis,weliwuunoolaa

16Waayo,ilaawakhtigaasmajirinamariyoxukuniyo sharcidhammaystiranooloogutalagalaydadkaoodhan, laakiinmaalmahaaga(waxaaloomuujiyey)sidiisharci xilliyoiyomaalmoah,iyosharciweligiisahooloogu talagalayqarniyadaweligeedah.

17Sharciganawgiismajiromaalmodhammaadah,mana jirowaxkafaaraggudah,laakiinwaainlabadabalaga saaraaqarankadhexdiisa:maalintaaysameeyeenwaydili doonaan

18Ooadigu,Muuseow,uqorreerbinuIsraa'iilinay sameeyaanooaysameeyaansidaerayadankuqoran,oo aanaydembidhimashoahgelin;waayo,Rabbiga Ilaaheennaahwaaxaakin,ooaandadkaueexanooaan hadiyadoaqbalin.

19Oousheegerayadanaxdigainaymaqlaanooay dhawraan,ooayiskailaaliyaan,ooaanaybaabbi'inoo dhulkalagasaarin,waayo,wasakhiyokaraahiyoiyo wasakhnimoayaaahkuwadhulkakusameeyaIlaahayaga hortiisa

20Oomajirodembikaweynsinadaaydhulkaku sameeyaan;waayo,Israa'iilwaaquruunquduusahoouah RabbigaIlaahiisa,iyoquruundhaxalleh,iyoquruun wadaadnimoiyoboqornimoleh,oouahhantidiisa;oo wasakhdaasookalemamuuqandoontogudahaquruun quduusah

21Sannadkiisaddexaadeetoddobaadkanlixaad[2145AM] Yacquubiyowiilashiisiioodhammuwaytageenoowaxay degeengurigiiIbraahim,ooudhowaabbihiisIsxaaqiyo hooyadiisRebeqah.

22KuwanunawaamagacyadiiwiilashiiYacquub: Ruubeenooahaacuradkii,Simecoon,Laawi,Yahuudah, Isaakaar,iyoSebulun,wiilashiiLee'ah,iyowiilashii Raaxeel,YuusufiyoBenyaamiin,wiilashiiBilhahna,Daan iyoNaftaali,wiilashiiSilfahna,GaadiyoAasheer,iyo DiinahooahaydgabadhiiLee'ah,ooahaydgabadhiikeliya eeYacquub

23MarkaasayuyimaadeenoousujuudeenIsxaaqiyo Rebeqah,oomarkayarkeenayayuduceeyeenYacquubiyo wiilashiisiioodhan,Isxaaqnaaadbuuufarxay,waayo, wuxuuarkaywiilashiiYacquub,ooahaawiilkiisiiyaraa, wuunauduceeyey

CUTUBKA34

1Sannadkiilixaadeetoddobaadkaneesannad-guuradan afartaniyoafraad[2148AM]Yacquubwuxuuwiilashiisii

udirayinaydaajiyaanadhigooda,addoommadiisiina waxaylatageendaaqsintiiShekem.

2MarkaasaatoddobadiiboqorooreerAmorahisusoo urureeninaylaayaan,oowaxaykudhuumanayeengeedaha hoostooda,ooayxoolahoodanakaqaateenmeelayku dhacaan

3Yacquub,iyoLaawi,iyoYahuudahiyoYuusufnawaxay gurigakulajireenaabbahoodIsxaaq,waayo,naftiisuway murugaysnayd,waynakategikariwaayeen;Benyaamiinna wuxuuahaakiiuguyaraa,sidaasdarteednawuxuula joogayaabbihiis

4MarkaasaawaxaayimidboqorkiiTafuiyoboqorkii Aresa,iyoboqorkiiSeragan,iyoboqorkiiSelo,iyo boqorkiiGaaas,iyoboqorkiiBethoron,iyoboqorkii Macaanisakir,iyodhammaankuwabuurahandegganiyo kuwakunoolkayntadalkaKancaan.

5OowaxayYacquubusheegeeninaykuyidhaahdeen,Bal eeg,boqorradiireerAmorayaahareereeyeywiilashaadii, ooxoolahoodanawaydhaceen.

6Markaasuugurigiisiikakacay,isagaiyosaddexdiisiiwiil iyoaddoommadiiaabbihiisoodhan,iyoaddoommadiisiiba, oowuxuulakacaylixkunooninooseefosita.

7MarkaasuukulaayaydaaqsintiiShekem,oowuxuu eryadaykuwiicararay,ooseefbuukulaayay,oowuxuu dilayAresa,Tafu,Saregan,Selo,Amani-sakir,iyo Ga[ga]as,ooxoolihiisiinawuusooceliyey

8Wuunakaadkaaday,oowuxuusaaraycanshuurayku bixiyaanshanmiroodoodhulkoodaah,wuxuunadhisay RobeliyoTamnatares

9Markaasuunabadkusoonoqday,oowuulaheshiiyey, oowaxayaddoommounoqdeenilaamaalintiiisagaiyo wiilashiisiiMasartageen

10Sannadkiitoddobaadeetoddobaadkan[2149AM]ayuu Yuusufudirayinuuwaxkaogaadowanaaggawalaalihiis ookayimidgurigiisailaadhulkaShekem,wuxuunaka helaydalkaDotaan

11Waynakhiyaaneeyeen,ooshirqoolbaykusameeyeensi ayudilaan,laakiinwaybeddeleenfikirkoodii,oowaxay kaiibiyeenganacsatoreerIsmaaciilah,oowaxaygeeyeen Masar,oowaxaykaiibiyeenFootiifar,ooahaabohonkii Fircoon,ooahaamadaxiicuntokariyayaasha,iyo wadaadkiimagaaladaElew

12WiilashiiYacquubnawaxaygowraceenorgiyar,oo waxayshuluggiiYuusufkudhexdareendhiigga,oowaxay udireenaabbahoodYacquubbishiitoddobaadtobnaad 13Habeenkaasoodhanayuuubaroortay,waayo,fiidkii ayayukeeneen,wuunaladhacaybaroordiiqdiigeeridiisa aawadeed,oowuxuuyidhi,BahalxunbaaYuusufcunay. Oodadkiigurigiisaoodhammunamaalintaaswayla barooranayeen,oomaalintaasoodhanwayla barooranayeen

14Wiilashiisiiiyogabadhiisiibawayukaceeninayqalbi qaboojiyaan,laakiinsewuudiidayinuuwiilkiisaqalbi qaboojiyo

15BilhahmaalintaasayaymaqashayinYuusufdhintay, waynadhimatayiyadoobarooranaysa,oowaxay degganaydQafratef,gabadhiisiinaDiinaahnaway dhimataykadibmarkiiYuusufdhintay

16SaddexdiibaroorwaxaareerbinuIsraa'iilkudhacday bilgudaheed,ooBilhahwaxaalaguaasaymeelkasoohor

jeeddaqabrigiiRaaxeel,iyoDiinahooahaydgabadhiisiina halkaasaykuaaseen.

17OosannadayuuYuusufubaroortay,manauujoojin, waayo,wuxuuyidhi,Isiidaaaanqabrigaudhaadhaco anigoobarooranayawiilkayga.

18SidaadarteedwaxaareerbinuIsraa'iillooamrayinay iskudhibaanmaalintatobnaadeebishatoddobaadmaalintiiwarkakusaabsanYuusufuooyayaabbihiis Yacquub-inaykukafaaraggudaanorgiyarmaalinta tobnaadeebishatoddobaad,sannadkiinamar, dembiyadoodaaawadood;waayo,waxaykacalool xumaadeennaxariistiiaabbahooduqabaywiilkiisiiYuusuf 19Maalintanwaxaalooqoondeeyayinaykamurugoodaan dembiyadooda,iyoxadgudubyadoodaoodhaniyo khaladaadkoodaoodhan,siaymaalintaasunadiifiyaan naftoodahalmarsannadkii.

20KadibmarkiiYuusufdhintay,wiilashiiYacquub waxayguursadeennaagoMagacaxaaskiiRuubeenwuxuu ahaaAda;magacaxaaskiiSimecoonnawuxuuahaaAdlbaa, ooreerKancaanahaa;magacaxaaskiiLaawinawuxuu ahaaMelka,ookamidahaydgabdhahaAraam,ookamid ahaydfarcankiiwiilashiiTerax;magacaxaaskii YahuudahnawuxuuahaaBetasu'elooreerKancaanahaa; magacaxaaskiiIsaakanawuxuuahaaHesaqa;magaca xaaskiiSebulunnawuxuuahaaNi'imaan;magacaxaaskii DaannawuxuuahaaCegla;magacaxaaskiiNaftaalina wuxuuahaaRasu'uooreerMesopotamiaah;magaca xaaskiiGadnawuxuuahaaMaka;magacaxaaskii AasheernawuxuuahaaIjonaah;magacaxaaskiiYuusufna wuxuuahaaAsenatooreerMasarahaa;iyomagacaxaaskii BenyaamiinnawuxuuahaaIjasaka.

21Simecoonwuutoobadkeenay,oowuxuuguursaday naaglabaadookatimidMesopotamiyaisagooah walaalihiis.

CUTUBKA35

1Sannadkiiuguhorreeyayeetoddobaadkauguhorreeyaee shaniyoafartan-guurada[2157AM]Rebeqahwaxayu yeedhayYacquub,wiilkeeda,oowaxaykuamartay aabbihiisiyowalaalkiisinuumaamuusocimrigiisaoodhan 2Yacquubnawuxuuyidhi,Waxkastaooaadiguamartay waansamayndoonaa,waayo,taasuwaxayiinoqon doontaasharafiyoweynaan,iyoxaqnimoRabbigahortiisa ahinaaniyagamaamuuso

3Adigana,hooyo,waadogtahaytaniyomarkiiaan dhashayilaamaanta,dhammaanfalalkaygaiyowaxa qalbigaygakujiraoodhan,inaanhadiyojeerwanaagka fikirowaxwalba

4Oosideebaananusamaynaynwaxaaadiguamartay, inaanaabbahayiyowalaalkaymaamuuso?

5Hooyo,iisheegwaxaxuneeaadiguaragtayooaanka leexandoono,oonaxariisbaaigusoodegidoonta

6Markaasaykutidhi,Wiilkaygiiyow,maalmahaygiioo dhankumaaragwaxqalloocanlaakiinwaxaankuarkay falalqummanHaddanaruntaayaankuusheegayaa, wiilkaygiiyow:Sannadkanwaandhimandoonaa, sannadkannanoloshaydakumanoolaandoono;waayo, waxaanriyokuarkaymaalintiiaandhintay,inaanan noolaandooninwaxkabadanboqoliyokontoniyoshan

sano;oobaleeg,waxaandhammaystiraymaalmihii noloshaydaoodhaneeaannoolaandoono.

7Yacquubnawuukuqoslayhadalkiihooyadiis,maxaa yeelayhooyadiiswaxaykutidhiwaydhimandoontaa,oo waxayfadhidaymeelkasoohorjeeddaisagaooxoogleh, ooxooggeediinamaaytaagnayn;waayo,waysoogashay oowayaragtay,ilkihiisunawayadkaayeen,ooxanuunna mataabancimrigeedaoodhan.

8Yacquubnawuxuukuyidhi,Hooyo,waan barakaysanahay,haddiicimrigaygusoodhowaado maalmahanoloshaada,ooxooggaygunauuilajirosida xooggaagaookale,ooaadandhimandoonin,waayo,waad igaqoslinaysaadhimashadaada.

9MarkaasayutagtayIsxaaqoowaxaykutidhi,Waxaan kuubaryayaahalcodsiookeliya:Ceesawhakudhaarto inuusanYacquubwaxyeelidoonin,oouusancadaawadku dabasocon;waayo,waadogtahayfikirradiiCeesawinay qalloocanyihiintaniyoyaraantiisii,ooaanaywax wanaagsankujirin;waayo,wuxuudoonayaainuudiloka dibdhimashadaada

10Waadogtahaywaxkastaoouusameeyeytaniyo maalintiiwalaalkiisYacquubuuHaraantegeyilaa maantadanlajoogo:siduuqalbigiisaoodhannoogu dayriyeyoouuwaxxunnoogusameeyey,adhigaagiina wuukaxaystayoowuxuukaqaatayalaabtiiaadlahaydoo dhanhortaada

11Oomarkiiaannuwaxkabaryeynayooaannuka barinnaywuxuuinooahaasidiininnoonaxariistay.

12Wuunakaaxanaaqsanyahay,waayo,waxaadYacquub ubarakeysaywiilkaagaqummanooqumman;waayo,wax sharahmajiroisagamooyaanewanaagkeliya,ootaniyo markiiuukayimidHaraanilaamaantawaxbanagama dhicin,waayo,wuxuuhadiyojeerinakeenaawaxwalba xilligiisa,oowuxuukufarxaaqalbigiisaoodhanmarkaan gacantiisaqabsannooouuinabarakeeyo,oonagamategin taniyomarkiiuukayimidHaraanilaamaantadanlajoogo, oohadiyojeerwuunalajoogaagurigaisagoonasharfaya. 13Isxaaqnawuxuukuyidhi,Anigunawaanogahayoo waanarkayaashuqulladiiYacquuboonalajooga,siduu qalbigiisaoodhannoogumaamuuso;laakiinseCeesaw waanjeclaaYacquub,maxaayeelay,wuxuuahaacuradkii; laakiinsehaddaYacquubwaankajeclahayCeesaw,waayo, wuxuusameeyeywaxyaalobadanoosharah,ooxaqnimo kumajirtoisaga,waayo,jidadkiisaoodhammuwaa xaqdarroiyodulmi,ooxaqnimonakumajirtohareerihiisa 14Haddabaqalbigayguwuudhibtoonayaashuqulladiisaoo dhanawgood,isagaiyofarcankiisabamidnalama badbaadindoono,waayo,iyaguwaakuwadhulkalaga baabbi'indoonooosamadahoosteedalagarujindoono, waayo,wuxuukategeyIlaahaIbraahimoowuxuuraacay naagihiisiiiyowasakhnimadoodaiyoqaladkoodakadib, isagaiyocarruurtiisiiba.

15Oowaxaadiguamraysaainaankudhaartoinuusan walaalkiisYacquubdilidoonin,xataahadduudhaarto, dhaartiisiinamafulindoono,wanaagnamasamayndoono laakiinxumaankeliya

16LaakiinhadduudoonayoinuuwalaalkiisYacquubdilo, waxaagacantaYacquubloogelindoonaa,oogacantiisana kamabaxsandoono,waayo,gacantiisaayuugelidoonaa 17HakabaqinYacquubaawadiis,waayo,ilaaliyaha Yacquubwaaweynyahayooxoogbadanyahay,sharafna

leh,ooammaantiisunawaakasiibadantahayilaaliyaha Ceesaw.

18RebeqahnawayuciddirtayoouyeedhayCeesaw, wuunauyimid,oowaxaykutidhi,Wiilkaygiiyow,waxaan kuuhayaacodsi,ooadigunaballanqaadoinaadsidaas samayso,wiilkaygiiyow

19Markaasuuyidhi,Waxkastaooaaditidhaahdowaan samayndoonaa,oocodsigaaganadiidimaayo.

20Waxaykutidhi,Waxaankaabaryayaamaalintaaan dhintoinaadigeysoooaadiaastomeeludhowSaarah,oo ahhooyadaaabbahaa,adigaiyoYacquubnaaadisjeclaan doontaanooaydaanxumaankarabinkankale,laakiin jacaylkalabadadhinacookeliya,oosidaasayaadku barwaaqoobidoontaan,wiilashaydiiyow,oodalka dhexdiisawaadkusharafbadnaandoontaan,oocadowna kumafarxidoono,oowaxaadnoqondoontaanbarakoiyo naxariishortiiskuwaidinjeceloodhan

21Markaasuuyidhi,Waxkastaooaadiisheegtaywaan samayndoonaa,oomaalintaaadkudhimatoSaarah,oo ahaydhooyaday,waankuaasidoonaasidaadrabtayin lafaheedaaylafahaagaudhowaadaan

22Yacquub,walaalkay,sidookale,waanjeclaandoonaa jidhkaoodhan;waayo,malihiwalaaldhulkaoodhan, isagakeliyamooyaane:ootanifaa'iidoweyniimaaha haddiiaanjeclaadoisaga;waayo,isaguwaawalaalkay, waanankuwadabeerannayjidhkaaga,ooannaguna waxaankasoobaxnayuurkaaga,oohaddaananwalaalkay jeclayn,yaanjeclaandoonaa?

23AnigunawaankubaryayaainaadYacquubusheegto anigaiyowiilashaydaba,waayo,waanogahayinuuhubaal ahaanboqorunoqondoonoanigaiyowiilashaydaba, waayo,maalintiiaabbahaybarakeeyey,wuxuuisagaka dhigaymidsare,aniganamidhoose

24Oowaxaankuugudhaaranayaainaanisagajeclaan doono,ooaananxumaankadoonayncimrigaygaoodhan, laakiinwanaagkeliya

25Markaasuuudhaartayiyadaookusaabsanarrintanoo dhanMarkaasayYacquubuguyeedhayhortiisaCeesaw, oowaxaykuamartaysidiiayulahadashayCeesaw

26Markaasuuyidhi,Waansamayndoonaawaxaad jeceshahayIrumaysoinaanwaxsharahigasoobixi dooninanigaiyowiilashaydaba,ooaanjacaylkeliya mooyaaneaanahaandoonokanuguhorreeya.

27Ooiyadaiyowiilasheediibahabeenkaaswaycuneenoo cabbeen,waynadhimatay,saddexsannadoodiyohal toddobaadiyohalsanojir,habeenkaas,labadeediiwiil, CeesawiyoYacquub,waxaykuaaseengodkiilabanlaabka ahaaeeudhowaaSaarah,ooahaydhooyadiiaabbahood.

CUTUBKA36

1Sannadkiilixaadeetoddobaadkan[2162AM]Isxaaq wuxuuuyeedhaylabadiisawiileeCeesawiyoYacquub, waynauyimaadeen,oowuxuukuyidhi,Wiilashaydiiyow, waxaanusocdaajidkiiawowayaashay,gurigiiweligiisah ooayawowayaashayjoogaan

2HaddabaaasaabbahayIbraahimagtiisagodka labanlaabkaahookuyaalberrinkaCefroonkiireerXeed, oouuIbraahimkaiibsadayxabaallaguaaso;xabaashiiaan qoday,halkaasiguaas.

3Ootanwaxaanidinkuamrayaa,wiilashiiyow,inaad xaqnimoiyoqummanaankusamaysaandhulka,siRabbigu idiinkusoodejiyowaxkastaooRabbigukuyidhiinuuku sameeyoIbraahimiyofarcankiisa.

4Wiilashaydiiyow,walaalihiinisjeclaadasidaninnaftiisa jecel,midwalbanaharaadiyowaxauuwalaalkiisu faa'iidaynkaro,oodhulkakuwadadhaqma;ooha isjeclaadosidanaftooda.

5Ookusaabsansu'aashasanamyada,waxaanidinku amrayaaooidinkuwaaninayaainaadiskadaysaanooaad necbaan,ooaadanjeclayn,waayo,waxaykabuuxaan khiyaanokuwacaabudaiyokuwausujuuda

6Wiilashaydiiyow,XusuustaRabbigaahIlaahaaabbahaa Ibraahim,iyosidiiaanisagaugucaabudayooaanugu adeegaysixaqnimoiyofarxadleh,siuuidiintarmooouu farcankiinnaubadiyosidaxiddigahacirkaookale,oouu dhulkaidiinkudhisosidageedxaqnimoahooaanlarujin doonintaniyoqarniyadaoodhan

7Haddabawaxaanidinkudhaarindoonaadhaarweynwaayo,majirodhaarkaweynoomagacaaslehooammaan iyosharafleh,weyn,quruxbadan,yaabiyoxoogbadanleh, ooabuuraysamadaiyodhulkaiyowaxkastaoowadajirainaadisagakacabsataanooaadcaabuddaan

8Iyoinmidwalbauuwalaalkiiskujeclaadokalgacaliyo xaqnimo,oouusanxumaankarabinwalaalkiiswixiihadda kadambeeyacimrigaagaoodhansiaaduguliibaantaan shuqulladiinnaoodhanooaydaanuhalaagmin

9Haddiimidkiinxumaanumaleeyowalaalkiis,ogaadain wixiihaddakadambeeyamidkastaooxumaanumaleeya walaalkiisuugacantiisakudhicidoono,oolagarujin doonodhulkakuwanool,farcankiisanalagabaabbi'in doonosamadahoosteeda

10Laakiinmaalintabuuqaiyohabaarkaiyoxanaaqaiyo cadhada,oodabololayaoowaxgubayasidauuSodomu gubay,sidaasookaleayuudhulkiisaiyomagaaladiisaiyo wixiiuulahaaoodhanugubidoonaa,ooisagawaalaga tirtiridoonaakitaabkaedbintacarruurtabinu-aadmiga,oo lagumaqoridoonokitaabkanolosha,laakiinwaxaloo qoondeeyayhalaagga,oowuxuuubixidoonaahabaar weligiisah;sixukunkoodaloogucusboonaysiiyonacayb iyohabaariyocadhoiyocadhoiyocadhoiyobelaayoiyo cudurweligiisah

11Wiilashaydow,waxaanidinleeyahayooidiinmarkhaati furayaa,sidakucadxukunkakudhicidoonaninka doonayainuuwalaalkiiswaxyeeleeyo

12Maalintaasayuulabadiisauqaybiyeywixiiuuhaystay oodhan,oowuxuuqaybtiiugubadnaydsiiyeykiicuradka ahaa,iyomunaaraddiiiyowixiikuwareegsanaaoodhan, iyowixiiIbraahimhaystayoodhanookuyaalCeelka Dhaarta

13Markaasuuyidhi:'Qaybtanweynwaxaansiindoonaa curadka.'

14Ceesawnawuxuuyidhi,Yacquubwaaniibiyay, curadnimadaydiinawaxaansiiyeyYacquub;isagahala siiyo,oowaxbakamaodhankaro,waayo,isagaaiskaleh 15Isxaaqnawuxuuyidhi,Baryohaidinkusoodegto, wiilashaydaiyofarcankiinnaba,maanta,waayo,waadi nasisay,ooqalbigaygunakamacaloolxumaado curadnimada,waabaintaasooaadxumaankusamaysaan 16Ilaahaugusarreeyahabarakeeyoninkaxaqnimada sameeya,isagaiyofarcankiisabaweligood

17Markaasuudhammeeyeyamarkiiiyoducadii,oowaxay hortiisakuwadacuneenookucabbeen,wuunafarxay maxaayeelayhalfikirayaaudhexeeyay,waynakatageen oomaalintaaswaynasteenooseexdeen.

18Isxaaqnamaalintaasayuusariirtiisiikuseexdayisagoo faraxsan,oohurdoweligeedahayuuseexday,wuxuuna dhintayboqoliyosiddeetansannadoodOowuxuu dhammaystayshaniyolabaatantoddobaadiyoshan sannadood,oolabadiisiiwiileeCeesawiyoYacquubna wayaaseen

19MarkaasaaCeesawwuxuuukacaydalkiiEdomilaa BuurSeciir,oohalkaasuudegay

20YacquubnawuxuudegganaabuurahaXebroon,ooku yaalmunaaraddiidhulkiiuuaabbihiisIbraahimdegganaa, oowuxuuRabbigaugucaabudayqalbigiisaoodhaniyo amarradamuuqdasidiiuuukalaqaybiyeymaalmihii qarniyadiisa

21XaaskiisiiLee'ahnawaydhimataysannadkiiafraadee toddobaadkalabaadeeshaniyoafartanaadeesannadguurada,[2167AM]oowuxuukuaasaygodlabanlaaban ooudhowhooyadiisRebeqahookutaalbidixdaqabriga Saarah,ooahaydhooyadiiaabbihiis.

22Wiilashiisiioodhammunawaxayuyimaadeeninay naagtiisiiLee'ahlabaroortaan,ooayugatacsiyeeyaan iyada,waayo,wuuubarooranayay,waayo,aadbuuu jeclaadaymarkiiwalaasheedRaaxeeldhimataykadib

23Waayo,wayqummanaydoosiqummanayayusocotay, Yacquubnawuusharfay,oointaylanoolaydoodhan afkeedakamauumaqlinhadalqallafsan,waayo,way naxariisbadnayd,oonabadbayahayd,ooqummanayd,oo sharafbadnayd.

24Wuunasooxusuustayshuqulladeediioodhanooay samaysayintiiaynoolayd,wuunaubaroortay,waayo, wuxuuiyadakujeclaaqalbigiisaoodhaniyonaftiisaoo dhan

CUTUBKA37

1MaalintiiIsxaaqaabbihiiYacquubiyoCeesawdhinteen, [2162AM]wiilashiiCeesawwaxaymaqleeninIsxaaquu qaybtiiweynsiiyeywiilkiisiikayaraaYacquub,waynaaad ucadhoodeen

2Markaasayaabbahoodlamurmeen,oowaxayku yidhaahdeen,MaxaaaabbahaaYacquubusiiyeyqaybta weynoouukaagadhaafay,inkastooaadtahaykanweyn, Yacquubnakanyar?

3Markaasuukuyidhi,'Maadaamaaancuradnimadaydii Yacquubuguiibiyayxoogaayaroodigirah,maalintii aabbahayiidirayinaanugaadhsadooosooqabtoooaanu keenowaxuucunooouuiiduceeyo,ayuukhiyaanoku yimidooaabbahayukeenaycuntoiyocabitaan, aabbahaynawuuuduceeyeyoogacantiisaayuuihoos geliyey

4Haddabaaabbahaybaanadhaariyey,anigaiyoisagaba, inaannaanmidnaxumaanugufikirinwalaalkiis,ooaannu jacayliyonabadkusiinoolaannowalaalkii,ooaynaan jidkeennakharribin.

5Markaasaykuyidhaahdeen,Annagukumadhegaysan doonnosiaanisagaulaheshiinno;waayo,xooggeennuwaa kaweynyahayxooggiisa,annagunawaanukaxoogbadan nahayisaga;waannukuweeraridoonnaaoowaannudili

doonnaa,ooisagaiyowiilashiisabawaannubaabbi'in doonnaa.Oohaddiiaadannaraacin,annagunawaannuku dhaawicidoonnaa

6Haddabanadhegaysta.AanudirnoSuuriya,iyoFalastiin, iyoMoo'aab,iyoCammoon,ooaynudoorannoragla doortayoodagaaludiyaarah,ooaynuladagaallanno isaga,ooaynudhulkakatirtirnointuusanxoogaysan 7Markaasaaaabbahoodkuyidhi,Hateginaoohala dagaalamininawaabaintaasooaadhortiisakudhacdaan 8Markaasaykuyidhaahdeen,Kanuwaafalkiiaad samaysaytaniyoyaraantaadiiilaamaantadanlajoogo,oo qoortaadanawaxaadhoosgelinaysaaharqoodkiisa

9Erayadandhegaysanmayno.'MarkaasayudireenSuuriya iyoAduramooayudireensaaxiibkiiaabbahood,oowaxay lasookireeyeenkunninoodagaalyahanahooladoortay 10OowaxaaiyagakayimidMoo'aabiyoreerCammoon, ooahaakunninooladoortay,iyoFalastiinooahaakun ninoodagaalloodoortay,iyoEdomiyoreerXorooahaa kunninoodagaalloodoortay,iyoKitiimooahaaragxoog badan

11Markaasayaabbahoodkuyidhaahdeen,Labaxooiyaga lasoco,haddiikalewaanukudilidoonnaa.

12Oomarkuuarkayinwiilashiisuaykuqasbeeninuu hortoodatagosiayuladagaallamaanwalaalkiisYacquub, ayuuaadugacadhoodayooxanaaqiyoxanaaqbadanla kulmay

13Laakiindabadeedwuxuusooxusuustayxumaantii qalbigiisakuqarsoonaydwalaalkiisYacquub,manauu xusuusandhaartiiuuaabbihiisiyohooyadiisugudhaartay inuuweligiisxumaankusamayndooninwalaalkiis Yacquub.

14Inkastaoowaxyaalahanoodhanayjireen,Yacquubma uuogayninaydagaalusoosocdaan,wuunau barooranayaynaagtiisiiLee'ahilaaayaadugusoo dhowaadeenmunaaraddiiiyagoowataafarkunooninoo dagaalyahanahiyoragladoortay

15MarkaasayraggiireerXebroonusoodireenooku yidhaahdeen,Baleeg,walaalkaaayaakugusooduulay inuukuladagaallamo,isagoowataafarkunooseefoiyo gaashaan,oositagaashaaniyohub;waayo,waxay YacquubkajeclaayeenCeesawMarkaasayusheegeen; waayo,Yacquubwuxuuahaaninkanaxariisbadan Ceesaw.

16LaakiinYacquubmauurumaysanilaaayaadugusoo dhowaadeenmunaaraddii

17Markaasuualbaabbadiimunaaraddaxidhay;oowuxuu istaagayqalcadaha,oowuxuulahadlaywalaalkiisCeesaw, oowuxuukuyidhi,Raaxadaaadiigutimidinaadiiqalbi qaboojisoxaaskaygadhimatayMakaniwaadhaartiiaad aabbahaaiyohooyadaaugudhaarataykahorintaysan dhiman?Waadjebisaydhaartii,islamarkiiaadaabbahaau dhaarataynawaalaguxukumay.

18MarkaasaaCeesawujawaabayookuyidhi,Dadkaiyo xayawaankadhulkamidnamalehdhaarxaqahooay weligoodkudhaartaan,laakiinsemaalinkastawaxayisku halleeyaanxumaan,iyosidamidwalbauuudilo cadowgiisaiyocadowgiisa.

19Ooweligaybawaadinecebtahayanigaiyo carruurtaydabaOomajiroxiriirwalaaltinimoooadiga kulajira.

20Maqalerayadanaankuusheegayo,Haddiidoofaarkuuu maqaarkiisabeddelikarooouukadhigikarosidadhogor jilicsan,amahaddiiuugeesokasoobixikaromadaxiisa sidageesahadhogortaamaidaha,markaasayaanilaalin doonaaxiriirkawalaaltinimadaeeadigakulajira,iyo haddiinaasuhuaykasoocmaanhooyadood,waayo,adigu maaadanahaynwalaal

21Haddiiyeeyduaylaheshiiyaanbaraarkasiaysanu cuninamausamaynrabshad,oohaddiiqalbigooduu janjeerowanaag,markaasnabadbaaqalbigaygakujiri doonta

22Haddiilibaaxunoqdosaaxiibkadibigaoouulaheshiiyo, Oohaddiiuuiskuxidhooouulafalgalo,markaaswaan kulaheshiindoonaa

23Oomarkatukeucaddaadaysidaraso,markaasogaada inaankujeclaaday,ooaankulaheshiindoono,waalagaa saaridoonaa,oowiilashaadanawaalarujindoonaa,oo nabadnakuumajiridoonto

24Yacquubmarkuuarkayinuuaadugufaraxsanyahay qalbigiisaiyonaftiisaoodhaninuudilo,iyoinuuusoo baxaysidiidooggaduurjoogtaahookusoodhacaya warankiioodila,ooaankanoqonayn; 25Markaasuulahadlaydadkiisiiiyoaddoommadiisiiba inayisagaiyosaaxiibbadiisoodhanweeraraan

CUTUBKA38

1DabadeednaYahuudahwuxuulahadlayaabbihiis Yacquub,oowuxuukuyidhi,Aabbe,qaansadaadasoo qaad,oofallaarahaagasootuur,oocadowganadila,oo waadawoodikartaa,waayo,walaalkaamadilidoonno, waayo,isaguwaasidaadaookale,isagunawaasidaadaoo kale,aansharafkansiino

2MarkaasaaYacquubqaansadiisiixoodayoofallaadhsoo diray,oowalaalkiisCeesawkudhuftay(laabtamidig)oo dilay

3Oohaddanawuxuusootuurayfallaadh,oowuxuuku dhuftayAdoraankiireerSuuriya,oolaabtabidixkaga dhuftay,oodiburiixayoodilay

4MarkaasaawiilashiiYacquubbaxeen,iyagaiyo addoommadiisiiba,oowaxayuqaybsameenafardhinacoo munaaraddaah

5MarkaasaaYahuudahhormaray,isagaiyoNaftaaliiyo Gaadoolasocday,iyokontonaddoonooisagalasocday, oowaxayjoogeendhankiikoonfureedeemunaaradda,oo waxaylaayeenwixiiayhortoodakaheleenoodhan,oo midkoodnamabaxsan

6MarkaasaaLaawi,iyoDaan,iyoAasheer,iyokontonnin oolasocday,waxayubaxeendhankabarieemunaaradda, oowaxaylaayeenraggiidagaalkaeereerMoo'aabiyoreer Cammoon

7MarkaasaaRuubeeniyoIsaakaariyoSebulunwaxayu baxeenxaggawoqooyioomunaaraddaah,iyagookonton ninlasocda,oowaxaylaayeenraggiidagaalkaeereer Falastiin

8MarkaasaaSimecooniyoBenyaamiiniyoEnoogooahaa inaRuubeenwaxayubaxeendhankagalbeedee munaaradda,iyagoowatakontonninoolasocda,oo waxayreerEdomiyoreerXorkadileenafarboqoloonin oodagaalyahannoahooxoogbadan;lixboqolnaway carareen,afarkamidahwiilashiiCeesawnawayla

carareen,oowaxayaabbahoodkagatageenisagoomeydah, sidiiuuugudhacaybuurtaAduram.

9WiilashiiYacquubnawayueryadeenilaabuurahaSeciir, Yacquubnawalaalkiiswuxuukuaasaybuurtakutaal Aduram,wuunakunoqdaygurigiisii.

10WiilashiiYacquubnawaxaykueryadeenwiilashii CeesawbuurahaSeciir,ooqoortayufoororsadeensiayu addoommounoqdaanwiilashiiYacquub.

11Waxayudireenaabbahood(siayuweydiiyaan)inayla heshiiyaaniyoinaydilaan

12Yacquubnawuxuuwiilashiisiiudirayinaynabad sameeyaan,waynalaheshiiyeen,oowaxaysaareen harqoodaddoonsi,siayhadiyojeerubixiyaancashuur Yacquubiyowiilashiisii

13OowaxayYacquubuadeegijireenilaamaalintiiuu Masartegey.

14OoreerEdomnakamaayxoroobinharqoodkii addoonnimadaahaaoolabaiyotobankiiwiilooYacquub aysaareenilaamaantadanlajoogo.

15KuwanuwaaboqorradiixukumijirayEdomintaan boqornautalinreerbinuIsraa'iililaamaantadanlajoogo dalkaEdom.

16BalaqinaBecoorwuxuuxukumijirayEdom, magaaladiisunawaxayahaydDanaba

17MarkaasaaBalaaqdhintay,oowaxaameeshiisiiboqor kanoqdayYoobaabinaSeraxooreerBoserahaa

18MarkaasaaYoobaabdhintay,oowaxaameeshiisiiboqor kanoqdayAasaaookayimiddalkaTeemaan.

19MarkaasaaAasamdhintay,oowaxaameeshiisiiboqor kanoqdayCaadahinaBaraad,kaasooreerMidyaanku laayayberrinkiiMoo'aab,magaaladiisiinamagaceeda waxaalaodhanjirayCawiid

20MarkaasaaCadaaddhintay,Salmaanookayimid Cammaaseqana,ayaameeshiisiiboqorkanoqday.

21MarkaasaaSalmaandhintay,Saa'uulooreerRa'aboth ah(oowebigaagtiisakuyaal)ayaameeshiisiiboqorka noqday.

22MarkaasaaSaa'uuldhintay,Ba'elunaanooahaaina Akboornawuuboqornoqday

23MarkaasaaBa'elunaan,inaAkboor,waxaameeshiisii boqorkanoqdayCadaad,naagtiisiinamagaceedawaxaala odhanjirayMaitaabith,gabadhiiMataarat,gabadhii Metabedsa'aab.

24KuwanuwaaboqorradiixukumijiraydalkaEdom

CUTUBKA39

1Yacquubnawuxuudegaydhulkiiaabbihiisqariibkaku ahaaookuyiildalkiiKancaanKuwanuwaafarcankii Yacquub

2Yuusufnawuxuujiraytoddobaiyotobansannadood markaygeeyeendalkiiMasar,waxaanaiibsadayFootiifar, ooahaabohonkiiFircoon,ooahaamadaxacuntokariyaha

3MarkaasuuYuusufmadaxugadhigaygurigiisaoodhan, barakadaRabbigunawaxaykusoodegtaygurigiiMasriga Yuusufaawadiis,Rabbigunawuukubarwaaqoobaywax kastaoouusameeyey.

4NinkiiMasrigaahaawuxuuYuusufgacantaugeliyey waxwalba,waayo,wuxuuarkayinRabbigulajiro,oo Rabbigunauukuliibaaniyeywaxkastaoouusameeyey.

5MuuqashadiiYuusufnaaadbayuquruxbadnayd,naagtii sayidkiisiinaindhaheedaayaykoruqaaddayooaragtay Yuusuf,waynajeclayd,oowaxaykabaridayinuula seexdoiyada.

6Laakiinnaftiisamauusandhiibin,wuxuunaxusuustay RabbigaiyoereyadiiuuYacquub,aabbihiis,kaakhriyi jirayerayadiiIbraahim,ooahaainaanninnalasinaysan naagninleh;inisagaloogutalagalayciqaabtadhimashada eesamadalaguamrayIlaahaugusarreeyahortiisa, dembiganalaguqoridoonobuugaagtaweligeedahhadiyo jeerhortiisaRabbigahortiisa

7Yuusufnawuuxusuustayhadalladii,wuunadiidayinuu laseexdoiyada.

8Sannadbaykabaryaysay,laakiinwuudiidayoomauu dhegaysan

9Laakiinwayiskuduubtayoogurigaayaykuqabataysi ayuguqasabtoinuulaseexdo,albaabbadiiguriganaway xidhayoosiadagayayuqabatay;laakiindharkiisiiayuu gacmaheedakudaayayooalbaabkaayuukajabiyayoo dibaddaayuuugacararayhortiisa

10Naagtiimarkayaragtayinuusanlaseexandoonin,ayay kubeensheegtaysayidkiisiihortiisa,iyadooleh, AddoonkiiCibraanigaahaaooaadjeceshahayayaai qasbayinuuilaseexdo;oomarkiiaancodkaygiikoru qaadayayuucararayoodharkiisiigacmahaygakudaayay markiiaanqabtay,oouualbaabkakajabay

11NinkiiMasrigaahaawuxuuarkaydharkiiYuusufiyo albaabkiioojabay,wuunamaqlayhadalkiinaagtiisa,oo Yuusufwuxuukuridayxabsigiiaykujireenmaxaabiistii boqorkuxidhay

12Oohalkaasayuuxabsigakujiray,Rabbigunawuxuu Yuusufraallikadhigaymadaxiixabsigahortiisa,oo wuxuuunaxariistayhortiisa,waayo,wuxuuarkayin Rabbigulajiroisaga,iyoinRabbiguliibaaniyeywaxkasta oouusameeyo

13Markaasuuwaxwalbagacantiisakudhiibay,oo madaxiiwaardiyayaashanawaxbakamauuogayn,waayo, Yuusufwaxwalbawuusameeyey,Rabbigunawuu dhammaystiray

14Oowuxuuhalkaasjoogaylabasannadood.Waagaasna Fircoon,ooahaaboqorkiiMasar,aadbuuugucadhooday labadiisiiboqor,ooahaamadaxiikhamriga,iyomadaxii dubista,oowuxuukuridayxabsikuyaalgurigiimadaxa cuntokariyaha,ookujirayxabsigiiYuusuflaguhayay

15MadaxiiwaardiyayaashaxabsiganaYuusufayuuu dhiibay,oohortoodaayuuuadeegay.

16Labadoodiibawaxayriyoodeen,madaxiikhamrigaiyo kiimadaxauahaarootiga,ooYuusufbayusheegeen.

17Oosidiiuuugufasirayayaykudhacday,Fircoonna wuxuumadaxiikhamrigakuceliyeyshaqadiisii,kii madaxauahaaeedubijiraynawuudilay,sidiiYuusufugu fasiray.

18LaakiinmadaxiikhamrigaayaaYuusufxabsigaku illoobay,inkastoouuusheegaywaxakudhicidoona, manauuxusuusaninuuFircoonusheegosiduuYuusufu sheegay,waayo,wuuilloobay

CUTUBKA40

1WaagaasFircoonwuxuukuriyoodaylabariyoodhal habeenooabaarahookadhicidoontadalkaoodhan,

markaasuuhurdadiisiikasookacayoowuxuuuyeedhay dhammaanfasirayaashiiriyadaMasariyosaaxiriintii,oo wuxuuusheegaylabadiisiiriyood,waynasheegiwaayeen 2Markaasaamadaxiikhamrigacabbayaywuxuuxusuustay Yuusuf,ooboqorkiibuuusheegay,ooxabsigaayuukasoo saaray,oowuxuuhortiisakusheegaylabadiisiiriyood

3MarkaasuuFircoonhortiisakuyidhiinlabadiisiiriyood ayahaayeenmid,oowuxuukuyidhi,Toddobasannadood ayaaimandoona(ooaydalkaMasaroodhankajiridoonto) barwaaqo,kadibnatoddobasannadoodooabaarah,oo abaaraanhoreugadhicindalkaoodhan

4HaddabaFircoonhaumagacaabohoggaamiyeyaasha dalkaMasaroodhan,oohakukaydiyocuntomagaalo kastamaalmahasannadahabarwaaqadaah,oowaxaajiri doonacuntotoddobadasannadoodooabaartaah,oo dhulkunaabaartakumabaabbi'idoono,waayo,aadbuuu daranyahay

5RabbigunawuxuuYuusufsiiyeynaxariisiyonaxariis Fircoonhortiisa,Fircoonnawuxuuaddoommadiisiiku yidhi,Ninxigmadiyocaqlibadanoolamidahninkanma helidoonno,waayo,ruuxaRabbiguwuulajiraa

6Oowuxuukadhigaykiilabaadeeboqortooyadiisaoo dhan,wuxuunasiiyeyamaruukuxukumoMasaroodhan, oowuxuukadhigayinuufuulogaadhifaraskiilabaadee Fircoon.

7Wuxuuuxidhaydharmaroah,wuxuunaqoortausaaray silsiladdahabah,oo(wacdiye)ayaahortiisakudhawaaqay 'El'Elwa'Abirer,'oowuxuugacantiisakudhejiyay faraanti,wuxuunakadhigaytaliyahagurigiisaoodhan, wuunaweyneeyay,oowuxuukuyidhi,'Kaliyacarshiga ayaankaagaweynaandoonaa.'

8YuusufnawuxuuxukumayaydalkaMasaroodhan, amiirradiiFircoonoodhan,iyoaddoommadiisiioodhan, iyokuwiiboqorkashuqulkiisaqabanjirayoodhanway jeclaayeen,waayo,siqummanayuuugusocday,waayo, kibiriyoislaweynaanmalahayn,dadkanaumaeexanjirin, hadiyadonamauusanqaadan,laakiinwuxuusiqummanu xukumijiraydadkadalkaoodhan

9DhulkaMasarnawuxuukunabadahaaFircoonhortiisa Yuusufaawadiis,waayo,Rabbiguwuulajiray,oowuxuu siiyeynaxariisiyonaxariisjiilalkiisiioodhankahorintii ayyaqaaneenoodhaniyokuwiimaqlayisaga, boqortooyadiiFircoonnasiwanaagsanbayunidaamsanayd, Shaydaannamajiriniyoqofsharlehnamajirin

10MarkaasaaboqorkiiwuxuuYuusufubixiyey Sefantiifaan,ooYuusufwuxuuuguuriyeygabadhii Footiifar,ooahaydgabadhiiwadaadkiiHeliopolis,ooahaa cuntokariyihiiugusarreeyay.

11MaalintiiYuusufhoristaagayFircoon,wuxuujiray soddonsannadood

12SannaddiiIsxaaqnawuudhintayOosidiiYuusufku yidhifasirkiilabadiiriyood,siduuyidhi,waxaadalka Masaroodhankajiraytoddobasannadoodoobarwaaqoah, dalkiiMasarnaaadbuuusoobaxay,halqiyaas(oosoo saaraysiddeediyotobanboqolooqiyaas)

13Yuusufnawuxuucuntokusooururiyeymagaalokasta ilaaaykadhergeenhadhuudhilaaaytirinkariwaayeenoo ayqiyaaseenintiiaytiroahaanubadnaayeen CUTUBKA41

1Oosannaddiishaniyoafartanaadeeyubilii,toddobaadka labaad,(iyo)sannadkiilabaad,[2165AM]Yahuudah wuxuuuguuriyeyCeerooahaacuradkiisii,naagkamidah gabdhahareerSuuriya,oomagaceedalaodhanjiray Taamaar.

2Laakiinsewuunecbaaoolamauuseexan,maxaayeelay, hooyadiiswaxaykamidahaydgabdhahareerKancaan,oo wuxuudoonayayinuunaagkaguursadoqaraabaddii hooyadiis;laakiinseYahuudah,ooahaaaabbihiis,umauu oggolaan

3OoCeerooahaacuradkiiYahuudahwuxuuahaamid sharleh,Rabbigunawuudilay

4MarkaasaaYahuudahwuxuukuyidhiOonaan,walaalkiis, Utagnaagtawalaalkaaoousameewaajibkawalaalkaa,oo farcanudhaliwalaalkaa

5Oonaannawuuogaainfarcankuuusankiisiinoqon doonin,(laakiin)walaalkiiskeliya,markaasuugalaygurigii naagtiiwalaalkiis,ooabuurkiiayuudhulkakudaadiyey, wuunasharbadnaaRabbigahortiisa,wuunadilay.

6MarkaasaaYahuudahwuxuukuyidhigabadhiiTaamaar oouusoddoggauahaa,Balgurigaaabbahaakujoogsidii carmalilaauuwiilkaygaSheelaahkoro,ooaankusiin doonoinaadguursato

7Wuukoray;laakiinBedsu'el,xaaskiiYahuudah,uma oggolaanwiilkeedaShelahinuuguursado.Bedsu'el, xaaskiiYahuudah,ayaageeriyootay[2168AM]sannadkii shanaadeetoddobaadkan

8OosannaddiilixaadYahuudahwuxuuubaxayinuu idahaxiirtoTimnah[2169AM]WaxayTaamaarku yidhaahdeen,Baleeg,soddoggaawuxuuubaxayaa Timnahinuuidihiisiixiirto.

9Markaasayiskadhigtaydharkiicarmalnimadeedii,oo waxayxidhatayindhashareer,oowayisqurxisay,oowaxay fadhiisatayiriddiiagteedaahaydeeTimnaahudhowayd.

10MarkiiYahuudahsiisocdayayuuhelayiyadii,oo wuxuuumaleeyayinaydhillotahay,markaasuukuyidhi,I daaaankuuimaado.Markaasaykutidhi,Soogal,ooisna wuugalay

11Markaasaykutidhi,Isiikiradayda,oowuxuukuyidhi, Waxbagacantaydakumahaystomarkalagareebo faraantigaygafarahakujira,iyosilsiladdayda,iyoushayda gacantakujirta

12Markaasaykutidhi,Isiiilaaaadiisoodirtokiradayda, markaasuukuyidhi,Waxaankuusoodiridoonaaorgiyar Markaasuusiiyey,wuunautegey,waynauuraysatay

13MarkaasaaYahuudahwuxuuutegeyadhigiisii,oo waxaytagtaygurigiiaabbaheed

14MarkaasaaYahuudahwuxuuadhijirkiisiiusoodiray orgiyaroouukusoodhiibaygacantiiadhijirkiisiiooahaa reerCadullaam,wuunawaayay,markaasuudadkiimeesha joogaykuyidhi,Xaggeedhilladiihalkanjoogtay? Markaasaykuyidhaahdeen,Halkandhillomajoogto.

15Markaasuusoonoqdayoousheegay,oowuxuuku yidhi,Maaananhelin:Waxaandadkiimeeshajoogay weydiiyay,oowaxayiguyidhaahdeen,Halkandhilloma joogto

16Markaasuuyidhi,Hahaysato,yaanaynunoqonwax laguqosloOomarkaysaddexbilooddhammaysatay, waxaacaddaatayinayuuraysatay,oowaxaaYahuudahloo sheegay,oolaguyidhi,Baleeg,gabadhiiaadsoddoggau ahaydwaxaykuuuraysataydhillo

17MarkaasaaYahuudahwuxuutegeygurigiiaabbaheed, oowuxuuaabbaheediyowalaalaheedkuyidhi,Iyadasoo bixiyaoohalagubo,waayo,waxayreerbinuIsraa'iilku nijaasowdaynijaas.

18Oomarkayusoobixiyeeninaygubaanayay soddogkeedudirtayfaraantiiyosilsilad,iyoushii,oo waxaykutidhi,Baleegciddalehkuwan,waayo,isagaan uuraystay.

19MarkaasaaYahuudahqirtay,oowuxuuyidhi,Taamaar wayigaxaqbadantahay

20HaddabayaanaygubinSidaasdarteednaloomasiinin Sheelaah,isnamardambeumauusoodhowaan

21Kadibwaxaydhashaylabawiil,Perez[2170AM]iyo Serax,sannadkiitoddobaadeetoddobaadkanlabaad

22Markaasaatoddobadiisannadoodoomidhodhalah dhammaadeen,ooYuusuflahadlayFircoon.

23MarkaasaaYahuudahwuxuuqirtayinfalkiiuu sameeyeyuuahaamidsharah,waayo,wuxuulaseexday gabadhiiuusoddoggauahaa,wuunauarkayinaywax karaahiyoahindhihiisa,oowuxuuqirtayinuuxadgudbay oouuqalday,maxaayeelay,wuxuuqaawiyeygoonnada wiilkiisa,oowuxuubilaabayinuuooyoooRabbiga hortiisakubaryoxadgudubkiisiiaawadiis

24Ooriyoayaanugusheegnayinlacafiyaysababtooahsi dhabahayuuubaryay,ooubaroortay,oomardambema uusansamayn

25Wuunacafiyaysababtooahwuxuukasoojeestay dembigiisiiiyojaahilnimadiisii,waayo,aadbuuugu xadgudbayIlaahayagahortiisa;oomidkastaoosidaas sameeya,oomidkastaoosoddohdiislaseexda,hakugubo dabsiuuugugubo,waayo,waxaasaaranwasakhiyo wasakh,dabhakugubeen

26OowaxaadreerbinuIsraa'iilkuamartaainaannijaaska dhexjirin,waayo,midkastaoolaseexdagabadhiisaama soddohdiiswuxuusameeyeynijaas,oodabhakugubeen ninkiilaseexday,iyonaagtanasidookale,ooRabbigu wuxuukacelindoonaacadhadaiyociqaabtareerbinu Israa'iil

27OowaxaanreerYahuudahusheegnayinlabadiisawiil aysanlaseexan,sidaasdarteednafarcankiisiiayaala aasaasayjiillabaad,ooaanlarujindoonin

28Waayo,wuxuukutegeyoouuraadinayayciqaab,sida uuIbraahimuamraywiilashiisii,Yahuudahwuxuu doonayayinuudabkugubo

CUTUBKA42

1Sannadkiiuguhorreeyayeetoddobaadkasaddexaadee shaniyoafartanaadeeYubilii,abaartuwaxaybilaabatay inaydhulkakusoodegto[2171AM],roobkunawuudiiday indhulkalasiiyo,waayowaxkastaoodhacaymajirin

2Dhulkiinawuumadhnaa,laakiinsedalkiiMasarwaxaa jiraycunto,waayo,Yuusufwuxuusoourursadayiniinihii dhulkatoddobadiisannadoodoobarwaaqadaahayd,wuuna ilaaliyey

3MasriyiintiinawaxayuyimaadeenYuusufinuucunto siiyo,markaasuufuraybakhaarradiiaykujireen hadhuudhkiisannadkiihore,oowuxuudadkiidalkaka iibiyaydahab

4HaddabaabaartuaadbayuguxumayddalkiiKancaan, YacquubnawuxuumaqlayincuntokajirtoMasar,oo

wuxuuudiraytobankiisiiwiilinaycuntougasooiibiyaan Masar;laakiinseBenyaamiinmauusandirin,ootobankii wiileeYacquubwaxayyimaadeenMasariyagoolasocda kuwiihalkaastegay.

5Yuusufnawuugartay,laakiinmaaygaranayn,wuunala hadlayoosu'aalweydiiyay,oowuxuukuyidhi, Miyaydnaanbasaasiinahaynoomiyaanaydinuimaninaad baadhomeelahadalkaudhow?Markaasuuiyagiiku xidhayxabsi

6Dabadeednawuusiidaayay,oowuxuuxidhaySimecoon ookeliya,sagaalkiiwalaalihiisnawuudiray

7Oowuxuujawaannadoodiikabuuxiyeyhadhuudh, dahabkoodiinawuxuukuridayjawaannadoodii,wayna garanwaayeen

8Wuxuunakuamrayinaykeenaanwalaalkoodkayar, waayowaxayusheegeeninuuaabbahoodnoolyahayiyo walaalkoodkayar

9MarkaasaykabaxeendalkiiMasaroowaxayyimaadeen dalkiiKancaan,oowaxayaabbahoodusheegeenwixiiku dhacayoodhan,iyosidiisayidkiidalkasiqallafsanula hadlay,oouuSimecoonuqabtayilaaayBenyaamiin keeneen.

10Yacquubnawuxuuyidhi,Anigucarruurtaydiiwaadiga gablanteen!Yuusufmajoogo,Simecoonnamajoogo,oo waxaadkaxayndoontaanBenyaamiin.Xumaantiinnuway igudhacday

11'Wuxuunakuyidhi,Wiilkayguidinlamaraacidoono waabahaddiiuubukoodo;waayohooyadoodwaxay dhashaylabawiil,midnawuudhintay,kannawaadiga qaadidoontaanHaddiiuuqandhokudhacojidka dhexdiisa,waxaadgabowdaygaygaoomurugolehugeyn lahayddhimasho'

12Waayo,wuxuuarkayinlacagtoodiiloosooceliyeynin walbaoojoonyaddiisiikujiray,sidaasdarteednawuuka baqayinuuisagadiro

13Abaartiinawaysiikorodhayooaadbayuguxumayd dhulkaKancaan,iyodhammaandalalkamarkalagareebo dhulkaMasar,waayocarruurbadanooreerMasarahayaa iniinahoodaukaydiyaycuntotaniyomarkiiayarkeen Yuusufooururinayainiinyoookaydinayaookaydinaya sannadahaabaarta

14DadkiiMasarnawaxaykuquudiyeensannaddiiugu horreysayeeabaarta.

15MarkiireerbinuIsraa'iilarkeeninabaartuaadugu xumayddhulka,ooaanayjirinwaxsamatabbixinah,ayuu wiilashiisiikuyidhi,Tagaoocuntonoosooiibiya, yaanaynudhimanne

16Markaasayyidhaahdeen,Annagumategidoonno, haddiiaanuwalaalkeenkannooguyarnaraacin,annagu mategidoonno

17ReerbinuIsraa'iilnawaxayarkeenhaddiiuusaniyagala dirin,inaydhammaantoodabaartaaawadeedudhiman doonaan

18MarkaasaaRuubeenwuxuuyidhi,Anigaiidhiib,haddii aanankuusoocelin,labadaydawiilbahadilin

19Markaasuukuyidhi,Isagukulamasocondoono MarkaasaaYahuudahusoodhowaadayookuyidhi,Isii isaga,oohaddiiaananisagakuusoocelin,aaneeddakaa qaadointaannoolahayoodhan

20Oowuxuuudirayisagasannadkiilabaadee toddobaadkanmaalintiiuguhorreysayeebisha[2172Am],

waxaynayimaadeendalkiiMasariyagoowatadhammaan kuwiibaxay,oowaxaygacmahoodakuhaysteenhadiyado, istakteiyoyicibiyolawsterebinthahiyomalabsaafiah

21MarkaasaytageenoowaxayhoristaageenYuusuf,oo wuxuuarkaywalaalkiisBenyaamiin,wuunagartay,oo wuxuukuyidhi,Mawalaalkiinyarbaa?Markaasayku yidhaahdeen,WaaisagaMarkaasuuyidhi,Rabbiguhakuu naxariisto,wiilkaygiiyow!

22Markaasuugurigiisiiudiray,oowuxuuusookaxeeyey Simecoon,oowuxuuusameeyeydiyaafad,oowaxayu keeneenhadiyaddiiaygacmahoodakukeeneen

23Oohortiisaywaxkucuneen,oowuxuudhammaantood siiyeyqayb,laakiinqaybtiiBenyaamiinwaxaytoddoba jeerkaweynaydmidkiiaylahaayeen

24Markaasaywaxcuneenoocabbeen,waynakaceenoo dameerradoodiilajoogeen.

25Yuusufnawuxuuhindisayqorsheuukuogaankaro fikirradoodakusaabsaninfikirradanabadeeday dhexdoodakajiraaniyoinkale,oowuxuukuyidhi wakiilkiigurigiisautalinjiray,Joonyadahoodaoodhan cuntokubuuxi,oolacagtoodanaweelalkoodakuceli, koobkaygana,koobkalacagtaaheeaankacabbo,kurid joonyadakanuguyar,ooiskadir

CUTUBKA43

1MarkaasuuyeelaysidiiYuusufkuamray,oo joonyadohoodiioodhanayuucuntougubuuxiyey, lacagtoodiinawuxuukuridayjoonyadohoodii,koobkiina wuxuukuridayjoonyaddiiBenyaamiin

2Aroortiihoreayaytageen,oomarkayhalkaaskatageen, Yuusufwuxuukuyidhiwakiilkiigurigiisa:'Raadso,orod ooqabso,oowuxuukuyidhi,'Wanaagsanayaadiiguabaal guddeenxumaan;waxaadigaxadeenkoobkiilacagtaahaa eesayidkaygukacabbo'Ooiikeenawalaalkooduguyaraa, oodhaqsoukeenkahorintaananubixinkursigayga garsoorka.'

3Markaasuukadabaordayoowuxuukuyidhierayadan ookale

4Markaasaywaxaykuyidhaahdeen,Ilaahhanagafogeeyo inaanaddoommadaaduwaxansamaynoooaykaxadaan gurigasayidkaagaalaabkasta,oolacagtiiaannumarkii horekahelnayjoonyadahayagiina,annagaoo addoommadaadaahayaannukasoocelinnaydalkii Kancaan

5Haddabasideebaanuxadikarnaaalaab?Baleeg,annaga iyokolaygayagubawaanuraadinaynaa,meelkastaooaad kaheshokoobkakujirakolayganinkastaoonagamidah, haladilo,annagaiyodameerahayagunawaanuuadeegi doonnaasayidkaaga

6Markaasuukuyidhi,Maya,ninkiiaankaheloisagaoo keliyaayaanaddoonuqaadandoonaa,ooidinkunanabad baadkusoonoqondoontaangurigiinna

7Oomarkuuweelashoodakabaadhayay,ookabilaabay kiiuguweynaailaakiiuguyaraa,waxaalagahelayjeelkii Benyaamiin

8Markaasaydharkoodiijeexjeexeen,oodameerradoodii bayrareen,oomagaaladiibaykunoqdeenoowaxay yimaadeengurigiiYuusuf,oodhammaantoodnawejigooda ayaydhulkaufoororsadeenhortiisa.

9Yuusufnawuxuukuyidhi,Waxaadsamayseenwaxxun Markaasayyidhaahdeen,Maxaannunidhaahnaaoosidee baannuisudifaacidoonnaa?Sayidkeennuwuxuuogaaday xadgudubkaaddoommadiisa;baleeg,annaguwaxaannu nahayaddoommadasayidkeenna,dameerahayagunawaa addoommadayada

10Yuusufnawuxuukuyidhi,AnigunaRabbigaanka cabsadaa;idinkunaguryihiinnatagaoowalaalkiinii adeego,waayo,waxaadsamayseenwaxsharah Miyaydnaanogayninninkufarxakoobkasidaananiguba koobkanugufarxo?Oohaddanawaadigaxaddeen 11MarkaasaaYahuudahyidhi,Sayidow,waanku baryayaaye,anooaddoonkaagaah,aaneraykulahadlo dhegtasayidkaygalabawalaaloahoohooyada addoonkaagaahaydayaabbahayudhashayMidbaategey oolumay,lamanahelin,ookeligiisbaahooyadiiska hadhay,addoonkaagaaabbahaynawuujeclaa,oonaftiisuna waxaykuxidhantahaynoloshawiilkan

12Oowaxaynoqondoontaa,markaanutagno addoonkaagaaabbahay,oowiilkuaanunalajoogin,wuu dhimandoonaa,ooaabbahaynawaxaanukeenidoonnaa murugodhimashoah.

13Haddababalidaa,addoonkaaga,aanwiilkameeshiisii joogo,sayidkaygiiyow,oowiilkanahalasocdowalaalihiis, waayo,waxaanisagadammiinuganoqdayaddoonkaaga aabbahay,oohaddaanansoocelin,addoonkaaganawaan maqlidoonaaeeddaaabbahayweligiis

14Yuusufnawuxuuarkayinaydhammaantoodwanaag iskuqabaan,wuunaiscelinwaayay,oowuxuuusheegay inuuisaguyahayYuusuf

15MarkaasuukulahadlayafCibraaniga,qoortoodana ayuukudhacayooooyay

16Laakiinmaaygaranayn,waynaooyeenMarkaasuuku yidhi,Haiiooyina,laakiindhaqsoukeenaaabbahay,oo waadaragtaaninuuafkaygahadlayo,indhahawalaalkay Benyaamiinnawayarkaan

17Waayo,baleeg,kanuwaasannaddiilabaadeeabaarta, ooweliwaxaajirashansannadoodooaanlagoosan, midhonalabeerin,amaaanlabeerin

18Idinkudhaqsousoodega,idinkaiyoreerihiinnuba,si aydaanabaartaugudhiman,ooaydaanumurugoon hantidiinna,waayo,Rabbiguwuxuuhortiiniisoodiray inaanwaxudiyaariyodadbadansiayunoolaadaan.

19Ooaabbahayusheeginaanwelinoolahay,oobaleega, waadaragtaaninRabbiguFircoonigadhigayaabbe,iyo taliyegurigiisaiyodalkaMasaroodhan.

20Ooaabbahayusheegammaantaydaoodhan,iyomaal iyoammaantaoodhanooRabbiguisiiyey.

21OoamarkiiFircoonwuxuusiiyeygaadhifardoodiyo sahayjidkaloogutalagalay,oowuxuusiiyeydhariyo lacagmidabyobadanleh

22Ooaabbahoodnawuxuuudiraydhariyolacagiyo tobandameeroohadhuudhsiday,wuunadiray

23Markaasayutageenoowaxayaabbahoodusheegeenin Yuusufnoolyahay,oouuhadhuudhucabbirayay quruumahadunidaoodhan,iyoinuuisaguyahaytaliyaha dalkaMasaroodhan.

24Aabbahoodnamauurumaysan,waayo,wuuwaalan yahay,laakiinmarkuuarkaygaadhifardoodkiiYuusufsoo diray,noloshiiruuxiisuwaysoonoolaatay,oowuxuuyidhi,

WaaigufilantahayhaddiiYuusufnoolaado;waansoo degidoonaaoowaanarkidoonaaintaanandhiman.

CUTUBKA44

1Israa'iilnawuxuukaguuraygurigiisiiHaaraanbishii saddexaad,bishiikowaadnawaxayahaydbishiisaddexaad, oowuxuumarayjidkaCeelkaDhaarta,oowuxuuallabariu bixiyeyIlaahaaabbihiisIsxaaqmaalintiitoddobaadee bishaas

2YacquubnawuxuuxusuustayriyadiiuuBeytelkuarkay, wuunakabaqayinuuMasartago

3OomarkuukafikirayayinuuYuusufudirofarriin,oo uusanhoosudegin,ayuutoddobamaalmoodhalkaas joogay,haddiilagayaaboinuuarkoriyokusaabsaninuu siijoogoiyoinuuhoosudego.

4Oowuxuuudabaaldegaydabaaldeggagoosashada midhahauguhorreeyaisagooadeegsanayahadhuudhduug ah,waayo,dalkaKancaanoodhanmajirinwaxyaroo abuurahoodhulkakuyaal,waayo,abaartuwaxayku dhacdaydhammaanxayawaanka,lo'daiyoshimbiraha,iyo dadkaba.

5MaalintiilixiyotobnaadnaRabbiguwuuumuuqday,oo wuxuukuyidhi,Yacquubow,Yacquubow;oowuxuuku yidhi,Waakan.Markaasuukuyidhi,Aniguwaxaanahay Ilaahaawowayaashaa,IlaahaIbraahimiyoIsxaaq;haka baqininaadMasarkudhaadhacdo,waayo,halkaasayaan kaagadhigidoonaaquruunweyn,waankulasocondoonaa, oowaankusookorindoonaa,oodalkanwaxaalaguguaasi doonaa,Yuusufnagacmihiisaayuuindhahaagasaari doonaa.

6Hacabsan;Masarudhaadhac

7Wiilashiisiinawaykaceen,wiilashiisiiiyowiilashiisiina waykaceen,oowaxayaabbahoodiyoalaabtoodiibaku qaadeengaadhifardood

8MarkaasaaIsraa'iilwuxuukakacayCeelkiiDhaarta bishiisaddexaadmaalintiilixiyotobnaad,oowuxuutegey dalkiiMasar

9MarkaasaaIsraa'iilYahuudahudiraywiilkiisiiYuusufsi uuusooogaadodalkaGoshen;waayo,Yuusufwuxuu walaalihiiskuamrayinayyimaadaanooayhalkaasdegaan siayugudhowaadaanisaga

10KanuwuxuuahaadhulkauguwanaagsandalkaMasar, ugunadhow,dhammaantoodiyosidookalexoolaha

11KuwanuwaamagacyadiiwiilashiiYacquubooMasarla yimidaabbahoodYacquub.

12RuubeenwuxuuahaacuradkiiIsraa'iil;kuwanunawaa magacyadiiwiilashiisiiEnoch,iyoFalluu,iyoXesroon,iyo Karmii

13Simecooniyowiilashiisii,kuwanunawaamagacyadii wiilashiisii:Yemuu'eel,iyoYaamiin,iyoOhad,iyo Yaakiin,iyoSohar,iyoShaa'uulooahaawiilkiinaagtareer Sefaat,ootoddobaahaa

14Laawiiyowiilashiisii;kuwanunawaamagacyadii wiilashiisii:Gershoon,iyoQohaad,iyoMeraarii,afar

15Yahuudahiyowiilashiisii;kuwanunawaamagacyadii wiilashiisii:Sheela,iyoFeres,iyoSerax,afar.

16Isaakaariyowiilashiisii;kuwanunawaamagacyadii wiilashiisii:Tola,iyoFuwa,iyoYasub,iyoShimroon, waxaynaahaayeenshan.

17Sebuluniyowiilashiisii:kuwanunawaamagacyadii wiilashiisii:Sered,iyoEeloon,iyoYaxle'eel,afarbay ahaayeen

18KuwanuwaawiilashiiYacquubiyowiilashiisiiay Lee'ahudhashayYacquubMesobotamiya,lix,iyo walaashoodDiinahookeliya,iyodhammaannafihii wiilashiiLee'ah,iyowiilashoodii,ooaabbahoodYacquub Masarlategey,waxayahaayeensagaaliyolabaatan, aabbahoodYacquubnawuxuulajoogaysoddon

19WiilashiiSilfah,ooahaydaddoontiiLee'ah,ooahayd naagtiiYacquub,ooudhashayYacquubGaadiyoAshuur 20KuwanunawaamagacyadiiwiilashiisiiooisagaMasar layimid.WiilashiiGaadnawaxayahaayeenSifiyoon,iyo Xaggii,iyoShuunii,iyoEsboon,iyoEri,iyoAreelii,iyo Aroodi,siddeed

21WiilashiiAasheernawaxayahaayeenYimnaah,iyo Yishwaah,iyoYishwi,iyoBeriicaah,iyoSerax,ooahaa walaashood,lix

22Dhammaantoodwaxayahaayeenafariyotoban, Lee'ahnawaxayahaydafariyoafartan

23WiilashiiRaaxeelooahaydnaagtiiYacquubwaxay ahaayeenYuusufiyoBenyaamiin.

24YuusufnaMasarbuuugudhashaykahorintuusan aabbihiisMasariman,kuwaasooayudhashayAsenatoo ahaydgabadhiiFootiifar,ooahaydwadaadkiiHeliopolis, saddex,ooahaaManasehiyoEfrayim

25WiilashiiBenyaamiinnawaxayahaayeenBelac,iyo Beker,iyoAshbeel,iyoGeeraa,iyoNacamaan,iyoEexii, iyoRosh,iyoMufiim,iyoXufiim,iyoArd-eleven

26Raaxeelnafteediioodhammunawaxayahaayeenafar iyotoban.

27WiilashiiBilhah,ooahaydaddoontiiRaaxeel,ooahayd naagtiiYacquub,ooayYacquubudhashay,waxay ahaayeenDaaniyoNaftaali.

28KuwanuwaamagacyadiiwiilashiisiiooMasaruraacay WiilashiiDaannawaxayahaayeenXushiim,iyoSaamoon, iyoAsuudi,iyoIjaaka,iyoSulaymaan,lix.

29OowaxaydhinteensannadkiiayMasargaleen,oo waxaakahadhayDanXushimookeliya

30KuwanunawaamagacyadiiwiilashiiNaftaaliooahaa Yaxsii'eel,iyoGuunii,iyoYeser,iyoShalluum,iyoIv

31Oo'Iv,ookudhashaysannadoabaarahkadib,wuxuu kudhintayMasar.

32Raaxeelnafteediioodhammunawaxayahaayeenlixiyo labaatan

33DhammaandadkiiYacquubeeMasartegeywaxay ahaayeentoddobaatanqofKuwaasuwaacarruurtiisiiiyo carruurtiisii,dhammaantoodtoddobaatan,laakiinshanbaa MasarkudhintaykahorYuusuf,carruurnamaaylahayn

34LabawiilooreerYahuudahahayaakudhintaydalkii Kancaan,CeeriyoOonaan,oocarruurnamaaylahayn,oo reerbinuIsraa'iilnawaxayaaseenkuwiidhintay,oowaxaa lagutiriyeytoddobaatanquruumoodooquruumoah

CUTUBKA45

1ReerbinuIsraa'iilwaxaytageendalkiiMasar,oowaxay yimaadeendalkiiGoshen,bishiiafraad[2172subaxnimo], sannadkiilabaadeetoddobaadkasaddexaadeeshaniyo afartansanojir.

2YuusufnawuxuuutegeyinuuaabbihiisYacquubkula kulmodalkiiGoshen,ooqoortiiaabbihiisayuukudhacay ooooyay

3MarkaasaaIsraa'iilwuxuuYuusufkuyidhi,Haddabaaan dhintotaniyomarkiiaankuarkay,oohaddaRabbigaah IlaahaIsraa'iilhabarakeeyoIlaahaIbraahimiyoIlaaha Isxaaq,ooaannaxariistiisaiyonimcadiisakajoojin addoonkiisiiYacquub.

4Waaigufilantahayinaanwejigaagaarkayintaan noolahay,haa,riyadaaanBeytelkuarkaywaarun RabbigaIlaahaygaahhabarakeeyoweligiisiyoweligiis, magiciisanahabarakeeyo

5Yuusufiyowalaalihiisnawaxayaabbahoodhortiisaku cuneenkibis,khamrinawaycabbeen,Yacquubnaaadbuu ugufarxayfarxadaaduweyn,waayo,wuxuuarkay Yuusufoowalaalihiislacunayaoohortiisawaxku cabbaya,oowuxuuuduceeyeyAbuurahawaxkastaoo isagailaaliyay,oolabaiyotobankiisiiwiiluhayay

6Yuusufnawuxuuaabbihiisiyowalaalihiissiiyeyxaqay kudegaandhulkaGosheniyoRacmesesiyodhulkaku wareegsanoodhan,oouuFircoonhortiisakatalinjiray Israa'iiliyowiilashiisiinawaxaydegeendalkaGoshen,oo ahmeeshauguwanaagsandalkaMasar,Israa'iilnawuxuu jirayboqoliyosoddonsannadoodmarkuuMasaryimid 7Yuusufnawuxuuaabbihiisiyowalaalihiisiyo xoolahoodabakuquudiyeycuntokufilantoddobadii sannadoodooabaartaahayd

8DhulkiiMasarnaabaartiibaakudhacday,Yuusufna wuxuuFircooncuntougubeddelaydalkiiMasaroodhan, Fircoonnawuxuuuceliyeydadkiiiyoxoolihiisiiiyowax waluba.

9Sannadihiiabaartanawaydhammaadeen,Yuusufna wuxuudadkiidalkadegganaasiiyeyabuuriyocuntoayku beeraansannaddiisiddeedaad,waayo,webiguwuxuubuux dhaafiyeydalkiiMasaroodhan

10Waayo,toddobadiisanoeeabaartaahaydwaybuux dhaaftay(maaysanbuuxdhaafin)waxaynawaraabinjirtay meeloyarookuyaaldaafahawebiga,laakiinhaddaway buuxdhaaftayooMasriyiintiinawaxaybeerteendhulka, sannaddaasnawaxaysoosaartayhadhuudhbadan.

11Kaniwuxuuahaasannadkiiuguhorreeyayee[2178 AM]toddobaadkiiafraadeeshaniyoafartansanojirkii 12Yuusufnawuxuuboqorkiikaqaatayhadhuudhkii shanaad,afarmeeloodnawuxuuugategeycuntoiyoabuur, YuusufnawuxuutaaskadhigayqaynuundalkaMasarilaa maantadanlajoogo.

13Israa'iilnawaxaykunoolaayeendalkaMasartoddoba iyotobansannadood,maalmihiiuunoolaaoodhanna waxayahaayeensaddexYubilii,boqoliyotoddobaiyo afartansannadood,wuxuunadhintaysannadkiiafraad [2188AM]eetoddobaadkiishanaadeeYubiliigiiafartan iyoshanaad.

14Israa'iilnawuxuuwiilashiisiiuduceeyeyintuusan dhiman,oowuxuuusheegaywaxkastaookudhicidoona dalkaMasar,oowuxuuusheegaywaxakudhicidoona maalmahaugudambeeya,wuunauduceeyey,Yuusufna wuxuusiiyeylabaqayboodoodalkaah.

15Markaasuudhintayoolaseexdayawowayaashiis,oo waxaalaguaasaygodkiilabanlaabkaahaaeedalka Kancaan,ooudhowaabbihiisIbraahim,ookuyaal

qabrigiiuuisagukaqodaygodkiilabanlaabkaahaaee dalkaXebroon.

16OowuxuuwiilkiisiiLaawisiiyeydhammaan buugaagtiisiiiyobuugaagtiiawowayaashiissiuuuilaaliyo oouuugucusboonaysiiyocarruurtiisailaamaantadanla joogo

CUTUBKA46

1MarkiiYacquubdhintaykadib,reerbinuIsraa'iilwaxay kubateendhulkaMasar,waxaynanoqdeenquruunweyn, oowaxayahaayeeniskuqalbiah,sidaasdarteedwalaalkii wuxuujeclaawalaalkii,ninwalbanawuxuucaawiyay walaalkiis,waynabateenooaadbayubateen,toban toddobaad[2242AM]oosannadoah,maalmihiiYuusuf oodhan.

2OoShaydaaniyosharmidnamajirinwakhtigiiYuusuf noolaaoodhanoouunoolaakadibaabbihiisYacquub, waayo,Masriyiintiioodhammuwaxaysharfijireenreer binuIsraa'iilwakhtigiiYuusufnoolaaoodhan

3Yuusufnawuxuudhintayisagooboqoliyotobanjirah, toddobaiyotobansannadoodnawuxuukunoolaadalkii Kancaan,tobansannadoodnawuxuuahaaaddoon,saddex sannadoodnawuxuukujirayxabsi,siddeetansannadoodna wuxuuhoosjoogayboqorka,isagooxukumayadalka Masaroodhan

4Markaasuudhintay,iyowalaalihiisoodhan,iyo qarnigaasoodhan.

5OowuxuureerbinuIsraa'iilkuamraykahorintuusan dhimaninaylafihiisalaqaataanmarkaykabaxeendalka Masar.

6Oowuxuukudhaariyeylafihiisa,waayo,wuuogaain Masriyiintuaanaymardambesoobixinooaasidoonin dalkaKancaan,waayo,Makamaron,ooahaaboqorkii Kancaan,isagookunooldalkaAshuur,ayaadooxadiikula dagaallamayboqorkiiMasaroohalkaaskudilay,oo MasriyiintiinawaxaykueryadeenilaairdahaErmon.

7Laakiinmauusanawoodininuugalo,waayo,boqorkale oocusubayaanoqdayboqorkiiMasar,wuunakaxoog badnaa,wuxuunakulaabtaydalkiiKancaan,albaabbadii Masarnawayxidhnaayeen,midnamasoobixinooMasar masoogelin

8Yuusufnawuxuudhintaymaalintiiafariyoafartaniyo lixaadeeyubilii,toddobaadkiilixaad,sannadkiilabaad, waxaanalaguaasaydalkaMasar,walaalihiisoodhammuna waydhinteenkadib.

9BoqorkiiMasarwuxuuubaxayinuuladagaallamo boqorkiiKancaan[2263AM]sannaddiitoddobaiyo afartanaadeeyubilii,toddobaadkiilabaadeesannadkii labaad,reerbinuIsraa'iilnawaxaysoosaareendhammaan lafahacarruurtiiYacquubmarkalagareebolafahaYuusuf, waxaynakuaaseenduurkagodkalabanlaabkaaheebuurta kuyaal

10BadankoodnawaxaykunoqdeenMasar,laakiinqaar yarayaakuhadhaybuurahaXebroon,aabbahaa Camraamnawuulajoogay

11BoqorkiiKancaannawuukaadkaadayboqorkiiMasar, albaabadanawuuxidhay

12OowuxuureerbinuIsraa'iilumaleeyeyxeeladxunoo uukudhibayo,oowuxuudadkiiMasarkuyidhi,Baleega,

dadkiireerbinuIsraa'iilwaynagabadanyihiinooway nagabadanyihiin.

13Kaalayaooaynusicaqliahulamacaamilnoiyaga intaanayaadubadin,ooaynuaddoonsikudhibnointaanay dagaalnagusoodeginiyointaanayiyagunanala dagaallamin;haddiikalesewaxaykudarsamidoonaan cadaawayaasheennaooaykasoobixindoonaandalkayaga, waayo,qalbigoodaiyowejigoodubawaxayujeedaandalka Kancaan

14Oowuxuumadaxugadhigaynimanshaqoqabtasiay ugudhibaanaddoonsi,oowaxayudhiseenmagaalooyin adagFircoon,iyoFitom,iyoRaamses,oowaxaydhiseen derbiyadiioodhaniyoqalcadihiioodhaneekudhacay magaalooyinkaMasar

15Oowaxaykuqasbeeninaysiadaguadeegaan,oointay xumaankusameeyeenayaysiikordheenoosiitarmeen.

16OodadkiiMasarwaxaykarahsadeenreerbinuIsraa'iil

CUTUBKA47

1Toddobaadkiitoddobaad,sannaddiitoddobaad,toddoba iyoafartanaadeeYubilii,aabbahaawuxuukabaxay dhulkaKancaan[2303AM],waxaadnadhalatay toddobaadkiiafraad,sannaddiilixaad,sannaddii[2330AM] eesiddeediyoafartanaadeeYubilii;kanuwuxuuahaa wakhtigiidhibkareerbinuIsraa'iil

2MarkaasaaFircoon,boqorkiiMasar,amarkubixiyay inaycarruurtoodalabkaahoodhankutuuraanwebiga 3Oowaxaykurideentoddobabiloodilaamaalintiiaad dhalatay.

4Hooyadaasaddexbiloodayaykuqarisay,waynakuu sheegeenOowaxaykuusamaysaydoonni,oowaxayku dabooshaydaamuriyolaambad,oowaxaykudhigtay calankuyaalwebigaqarkiisa,toddobamaalmoodnaway kuridday,hooyadaahabeennimoayaytimidooku nuujisay,maalintiinawalaashaaMaryanayaakaa ilaalinaysayshimbiraha

5OowaagaasgabadhiiFircoonayaatimidTarmuutsiay ugumaydhatowebiga,oowaxaymaqashaycodkaagaoo qaylinaya,gabdhaheedanawaxaykutidhiinaykusoo bixiyaan,waynakukeeneen

6Oowaykaasoosaartaydoonnidii,waynakuu naxariisatay

7Markaasaawalaashaawaxaykutidhi,Mainaankuu yeedhaamidkamidahnaagahaCibraaniyadainaynuujiso ooayilmahannuujiso?

8Markaasaykutidhi,Tag.Markaasaytagtayoowaxayu yeedhayhooyadaaYokebed,oowaxaysiisay mushaharkeedii,waynakunuujisay

9Dabadeedna,markaadweynaatay,waxaykugeeyeen gabadhiiFircoon,oowaxaadnoqotaywiilkeedii,aabbahaa Amram-nawuxuukubarayqorista,kadibmarkiiaad dhammaysaysaddextoddobaadwaxaykugeeyeen barxaddaboqortooyada

10Saddextoddobaadoosannadoahayaadmaxkamadda joogtayilaawakhtigii[2351-]aadkabaxdaymaxkamadda boqortooyadaooaadaragtayninMasriahoodilaya saaxiibkaaooahaa[2372AM]ookamidahreerbinu Israa'iil,waadnadishayoociiddakuqarisay.

11Oomaalintiilabaadnawaadisdagaaleenadigaiyolaba reerbinuIsraa'iilah,oowaxaadkutidhikiixumaan samaynayay,Maxaadwalaalkaaudishaa?

12Markaasuuxanaaqayoocadhooday,oowuxuuyidhi, Yaakaadhigayamiiriyoxaakin?Mawaxaadu malaynaysaainaadidishosidiiaadshalayudishay Masrigii?Waadnakabaqdayoowaadcarartayerayadan aawadood.

CUTUBKA48

1Sannadkiilixaadeetoddobaadkasaddexaadeesagaaliyo afartanaadeeYubiliiayaadbaxsatayoowaxaaddegtay dhulkaMidyaan,shantoddobaadiyohalsanoOowaxaad Masarkusoonoqotaytoddobaadkiilabaadeesannadkii labaadeekontonaadeeYubilii.

2Adigaaiskalehwuxuukulahadlay[2410AM]Buur Siinay,iyowaxauuamiirMastêmâdoonayayinuukula sameeyomarkaadkusoolaabanaysayMasarmarkaadjidka kusoogashaymarkiiaadkulakulantaygoobtahoyga

3Miyaanuxooggiisaoodhankudayininuukudilooouu Masarkasamatabbixiyogacantaadamarkuuarkayinlaguu soodirayinaadxukuniyoaargoosikufulisoMasriyiinta?

4Oogacantiisaankaasamatabbixiyey,oowaxaad samaysaycalaamooyinkiiiyoyaababkiilaguusoodiray inaadMasarkusamaysoFircoon,iyoreerkiisiioodhan, iyoaddoommadiisii,iyodadkiisiiba

5RabbigunawuxuuuguaargudayreerbinuIsraa'iil aawadoodaargoosiweyn,oowuxuukudhuftay belaayooyindhiigiyorahyo,injiroiyoduqsiyo,iyoboogo xunxunookasoobaxaybaroordiiq,iyoxoolahoodiioo dhintay,iyodhagaxyoroobdhagaxyaaleah,oowuxuuku baabbi'iyeywaxkastaoousoobaxay;iyoayaxcunayintii kahadhayroobdhagaxyaaleiyogudcur,iyodhimashadii curadyadiidadkaiyoduunyada,iyosanamyadoodiioo dhanRabbiguwuxuukaaargudayookugubaydab 6Oowaxwalbagacantaadaayaalaguusoodiray,inaad waxyaalahanusheegtokahorintaanaydhicin,oowaxaad boqorkiiMasarkulahadashayaddoommadiisiioodhaniyo dadkiisiihortooda.

7Waxwalbanasidiiaadtidhibayudhaceen;tobanxukun oowaaweynoocabsilehayaadalkaMasarkusoodegaysi aadugaaargudatoreerbinuIsraa'iil.

8Rabbigunawaxwalbawuxuuusameeyeyreerbinu Israa'iilaawadood,iyosidiiaxdigiisiiuuIbraahimkula dhigtayinuuiyagakaaargutosidiiayxoogugu addoonsadeen

9AmiirkiiMastêmâayaakugusooistaagayoowuxuuisku dayayinuukugeliyogacantaFircoon,wuxuunacaawiyay saaxiriintiiMasar

10Wayistaageenoowaxayhortaadakasameeyeen xumaantaruntiiwaanuoggolaanayinayshaqeeyaan, laakiindaawayntamaaananoggolaaningacmahoodalagu sameeyo

11MarkaasaaRabbigukudhuftayboogoxunxun,wayna istaagiwaayeen,waayo,waanbaabbi'innaysiaanay calaamadkeliyausamayn.

12Iyadooayjiraancalaamadahaniyoyaababkanoodhan, amiirkiiMastêmâmauusanceeboobinmaxaayeelaywuu geesinimoqaadayoowuxuuuqayliyeyMasriyiintiiinay kueryadaanxooggaMasriyiintiioodhan,

gaadhifardoodkoodii,iyofardahoodii,iyodhammaan ciidankadadkaMasar.

13OowaxaandhexistaagayMasriyiintiiiyoIsraa'iil,oo reerbinuIsraa'iilnawaankasamatabbixinnaygacantiisii iyogacantiidadkiisa,ooRabbigunawuxuuiyagadhex mariyeybaddasidiidhulengegan

14Oodadkiioodhanoouuukeenayinayeryadaanreer binuIsraa'iil,RabbigaIlaaheennaahuwuxuukuriday baddadhexdeeda,oowuxuukuridaymoolkahooseee yaamayskahoostiisareerbinuIsraa'iil,sidiidadkiiMasar carruurtoodaugutuureenwebiga,Wuxuukaaarguday 1,000,000ooiyagakamidah,kunninooxoogbadanoo xoogbadanayaakudhintayilmoyarookamidah carruurtadadkaagaooaykutuureenwebiga

15Maalintiiafariyotobnaadiyoshaniyotobnaadiyolix iyotobaniyotoddobaiyosiddeediyotobnaadnaamiirkii Mastêmâayaalaguxidhayoolaguxidhaygadaashareer binuIsraa'iilsiuusanudacweyn

16Oosagaaliyotobnaadayaanusiidaynaysiayu caawiyaanMasriyiintaooayueryadaanreerbinuIsraa'iil 17Oowuxuuqalbigoodiiqallafiyeyookadhigayinay madaxadkaadaan,ooRabbigaIlaaheennaahuwuxuu xeeladuhindisayinuuMasriyiintakulaayooouubadda kutuuro

18Oomaalintiiafariyotobnaadnawaxaankuxidhnaysi uusanreerbinuIsraa'iiludacweynmaalintiiayMasar weydiisteenweelaliyodhar,iyoweelallacagah,iyo weelaldahabah,iyoweelalnaxaasah,siayMasaru boobaanaddoonsigiiaykuqasbeeninayuadeegaan 19OoannagureerbinuIsraa'iilkamaaynaansoobixin Masariyagoogacanmadhan.

CUTUBKA49

1XusuusoamarkiiRabbiguidinkuamrayeekusaabsanaa Kormaridda,inaadudabaaldegtaanxilligiisabishakowaad maalinteedaafariyotobnaad,inaadqalataankahor intaysanfiidkiidhicin,ooayhabeenkiicunaanfiidkiishan iyotobnaadlagabilaabowakhtigaqorraxdudhacdo 2Waayo,habeenkan-bilowgiiiiddaiyobilowgiifarxadda -waxaadkucunaysaanKormariddaMasar,markii dhammaanxooggiiMastêmâlasiidaayaysiloodilo curadyadiioodhaneedalkaMasar,lagabilaabocuradkii Fircoonilaacuradkiiaddoontiimaxbuuskaahaydeeku jirtaywarshadda,iyoilaalo'dii

3KanuwaacalaamaddaRabbigusiiyey:Gurikastaooku yaalalbaabbadahoreooaykuarkeendhiiggawansannad jirah,gurigaasmagelikaraaninaygowracaan,laakiinwaa inaymaraan,sikuwagurigakujirayoodhanloo badbaadiyosababtooahcalaamaddadhiigguwaxayku taallayalbaabbadiisasare

4OogacantiiRabbigunawaxaysamaysaywaxkastasidii Rabbigukuamray,oowaxaydhexmareenreerbinu Israa'iiloodhan,oobelaayadiinakumaaydhicininayka baabbi'isonaftooda,iyoneef,iyoneef,iyoneef,iyoey toona

5OobelaayadiiaadbayuguxumaydMasar,oomajirin guriMasarkuyaalooaanqofnakudhiman,oooohiniyo baroorasholeh

6OoreerbinuIsraa'iiloodhammuwaxaycuneenhilibkii wankiiKormaridda,oowaxaycabbeenkhamrigii,wayna

ammaaneen,ooduceeyeen,ooumahadnaqeenRabbigaah Ilaahaawowayaashood,oowaxaydiyaaruahaayeeninay kabaxaanharqoodkaMasariyoaddoonsigasharkaleh 7Oomaalintanxusuusomaalmahanoloshaadaoodhan,oo sannadilaasannadufiirsomaalmahanoloshaadaoodhan, sannadkiibamar,maalintiisa,sidawaafaqsansharcigeeda oodhan,oohadibudhiginmaalinilaamaalin,amabililaa bil.

8Waayo,waaqaynuunweligiisah,oolaguxardhay looxyadasamadaoodhanookusaabsanreerbinuIsraa'iil oodhaninaysannadkastamaalintoodaudhawraansannad kasta,taniyoqarniyadoodaoodhan,ooaanlahaynwax maalmoahoolasoodhaafay,waayo,taasuweligeedbay ahayd

9Ooninkiidaahirkaahooaannijaastiisauimaninuu maalintaasusameeyoqurbaanlaaqbalikaroRabbiga hortiisa,iyoinuuwaxkucunooocabboRabbigahortiisa maalintaiidda,ninkaasdaahirkaahooudhowwaainlaga gooyaa,maxaayeelay,isagumauubixinqurbaankii Rabbigaxilligiisiilaamray,ooisagudembigiisaayuu qaadidoonaa

10ReerbinuIsraa'iilhayimaadeenoohadhawreenIidda Kormariddamaalintiilacayimay,ooahbishakowaad maalinteedaafariyotobnaad,fiidkii,lagabilaabomaalinta saddexaadilaahabeenkasaddexaad,waayo,labaqaybood oomaalintaahayaaiftiinloobixiyaa,saddexmeelood meelnailaafiidkii

11KanuwaawixiiRabbigukuguamrayinaadfiidkii dhawrtaan

12Lamaogolainlaqalointalagujirowakhtikastaoo iftiinkaah,laakiinintalagujiroxilligaudhexeeyafiidkii, oohacunaanwakhtigafiidkii,ilaaqaybtasaddexaadee habeenka,wixiikahadhahilibkiisaoodhanlagabilaabo qaybtasaddexaadeehabeenkaiyowixiikadambeeya,ha kugubeendab

13Oowaainayanbiyokukarin,manaaycunincayriin, laakiinwaainaydabkudubtaan.Oowaainaysiadagu cunaan,madaxiisaiyocalooshaiyocagihiisanadabku dubaan,ooaanaylafojebin;waayo,reerbinuIsraa'iillafna lamajebindoono.

14SidaasdaraaddeedRabbiguwuxuureerbinuIsraa'iilku amrayinayIiddaKormariddadhawraanmaalintiila cayimay,ooayanlafkajebin,waayo,waamaaliniidah, waanamaalinlaamray,ooaanmaalinkamaaliniyobilka maalinladhaafikarin,laakiinsemaalintaiiddeedahala dhawro.

15OowaxaadreerbinuIsraa'iilkuamartaainayIidda Kormariddadhawraanmaalmahoodaoodhan,sannadkasta, sannadkiinamarmaalintiilacayimay,ooayutimaado xusuusRabbigahortiisakafarxisa,oobelaayonahakusoo degtosiayudilaanamaudilaansannaddaasayu dabaaldegaanIiddaKormariddaxilligiisasikastaoouu amarkiisayahay

16Ooiyaguwaainayankucuninmeeshaquduuskaahee Rabbigadibaddeeda,laakiinwaainaykucunaanmeesha quduuskaaheeRabbigahortiisa,oodadkashirkareerbinu Israa'iiloodhammunawaainaykudhawraanxilligiisala amray

17Ooninkastaoomaalintiisayimaadaawaainuuku cunaameeshaquduuskaaheeIlaahaagahortiisaRabbiga hortiisa,lagabilaabolabaatansannadoodiyowixiika

weyn;waayo,sidaasaalooqorayoolooamrayinayku cunaanmeeshaquduuskaaheeRabbiga.

18OomarkiireerbinuIsraa'iilayyimaadaandalkaay hantiyidoonaan,ooahdalkaKancaan,ooayteendhada Rabbigakadhistaandalkadhexdiisaqabiilooyinkoodamid kamidahilaameeshaquduuskaaheeRabbigalagadhiso dalka,hayimaadeenooIiddaKormariddahaku sameeyeenteendhadaRabbigadhexdooda,oosannad walbahakuqaleenRabbigahortiisa

19OomaalmahagurigalagudhisayomagacaRabbigaee dalkaaydhaxalkauleeyihiin,waainayhalkaastagaanoo ayIiddaKormariddaqalaanfiidkii,markaqorraxdudhacdo, maalintasaddexaad.

20Oowaainaydhiiggiisakubixiyaanalbaabkameesha allabariga,oobaruurtiisanawaainaykushubaandabka meeshaallabarigasaaran,oohilibkiisanawaainayku cunaanbarxaddagurigaquduuskaahoomagacaRabbiga laguquduusay

21OowaainaanayIiddaKormariddakucaasiyin magaalooyinkooda,amameelkastaooaanahayn taambuuggaRabbigahortiisa,amagurigiisahortiisaoo magiciisaladhigaymooyaane;ooiyaguwaainayanka leexanRabbiga

22OoMuuse,waxaadreerbinuIsraa'iilkuamartaainay dhawraanqaynuunnadaKormaridda,sidiilaguuguamray; sannadkastaiyomaalintiisaiyoiiddakibistaaankhamiirka lahaynusheeginaytoddobamaalmoodcunaankibisaan khamiirlahayn,ooaydhawraaniiddaas,iyoinaymaalin kastaqurbaanlagubokubixiyaantoddobadaasmaalmood eefarxaddalehRabbigahortiisameeshaallabariga Ilaahaaga.

23Waayo,waxaadsidegdegahudabaaldegteeniiddan markaadkasoobaxdeenMasarilaaaadkasoogasheen cidladaShuur;waayo,xeebtabaddaayaadku dhammaystirteen

CUTUBKA50

1OosharcigandabadiiswaxaanmaalmahaSabtidaidinku ogeysiiyeycidladaSin[ai],ooudhaxaysaEelimiyoSiinay.

2OowaxaanidiinsheegaySabtiyadadalkaBuurSiinay, oowaxaanidiinsheegaysannadahaYubiliiggaee Sabtiyadasannadaha,laakiinsannaddaasidiinmasheegin ilaaaadgashaandalkaaadhantidaandoontaan

3Dhulkunawaainuudhawraasabtiyadiisaintaaykunool yihiin,oowaxayogaandoonaansannaddayubiliigga.

4Sidaadarteedwaxaankuudhigaytoddobaadyada sannadahaiyosannadahaiyosannadahayubilii:waxaajira sagaaliyoafartanyubiliilagabilaabowakhtigiiAadanilaa maanta,[2410AM]iyohaltoddobaadiyolabasano:oo waxaawelijiraafartansanooosoosocda(macnaha'fog') siloobartoamarradaRabbiga[2450AM],ilaaayka gudbaandalkaKancaan,iyagookagudbayaWebiUrdun xaggagalbeed

5Oosannad-guuraduwaydhammaandoonaan,ilaa Israa'iillaganadiifiyodembiyadasinada,wasakhda, wasakhda,dembiga,iyoqaladka,ooaysikalsoonilehugu noolaadaandhulkaoodhan,ooaanmardambejiridoonin Shaydaanamawaxsharleh,dhulkunawuunadiifahaan doonaalagabilaabowakhtigaasilaaweligiis.

6OobaleegamarkiikusaabsanaaSabtida-anigunawaan kuuqoray-iyodhammaanxukummadiisharciyadeeda.

7Lixmaalmoodwaainaadshaqaysaan,laakiinsemaalinta toddobaadwaasabtiuahRabbigaIlaahiinnaah.Oowaa inaydaanshuqulqaban,idinkaiyowiilashiinna,iyo addoommadaadaraggaah,iyoaddoommadaadagabdhaha ah,iyoxoolihiinnaoodhan,iyoshisheeyahaidinlajoogaba 8Ninkiiwaxshaqoahkuqabtanawuudhimandoonaa:kii maalintaasnijaaseeya,kiixaaskiisalaseexda,amakii sheegainuuwaxkusamayndoono,inuusafarkuaadi doonowaxiibsiamaiibah:ookiibiyokusoo dhaansadanauusanmaalintiilixaadisudiyaarin,ookii qaadawaxkastaooculussiuuugasooqaadoteendhadiisa amagurigiisawaadhimandoonaa

9MaalintaSabtidawaxshuqulahhaqabaninamaalinta lixaadmooyaanewaxaadisudiyaariseeninaadwax cuntaan,waxcabtaan,oonasataan,ooaadmaalintaas Sabtidakadhawrtaanshuqulkastaooaadqabtaan,ooaad ammaantaanRabbigaIlaahiinnaahooidinsiiyeymaalin ciidahiyomaalinquduusah:oomaalintaboqortooyada quduuskaaheereerbinuIsraa'iiloodhanmaantawaa maaliniyagakamidahweligood.

10Waayo,sharaftiiRabbigusiiyeyreerbinuIsraa'iilwaa weyntahayinaywaxcunaanoocabbaanooaydhergaan maalintaniidka,ooaykanastaanshaqokastaooay qabtaandadkaoodhan,markalagareeboshididdafooxa iyokeenistaqurbaannoiyoallabaryoRabbigahortiisa maalmoiyoSabtiyo.

11ShaqadanookeliyawaainmaalmahaSabtidalagu sameeyaameeshaquduuskaaheeRabbigaIlaahaagaah,si ayreerbinuIsraa'iilugukafaaroguddaanallabarihadiyo jeermaalinkastasiayunoqdaanxusuusRabbigahortiisa kafarxisa,iyoinuuhadiyojeermaalinkastauaqbalosidii laguuguamray.

12Ooninkastaooshaqokuqabta,amasafargala,ama beertiisabeera,haahaatogurigiisaamameelkale,iyoqof kastaoodabshida,amafuulabahal,amadoonnikusafra badda,iyoqofkastaoowaxdila,amadilabahalama shimbir,amaqofkastaooqabtaxayawaanamashimbir amakalluun,amaqofkastaoosoomaamadagaalgala Sabtida

13NinkiiwaxyaalahanoodhansameeyaSabtidawaainuu dhintaa,sireerbinuIsraa'iilayudhawraansabtidasidaku xusanamarradakusaabsansabtidadalka,sidakuqoran looxyada,oouugacantaydakusiiyeyinaanidiinqoro sharciyadaxilliyada,iyoxilliyadasidaayukalaqaybsan yihiinmaalmahooduHalkanwaxaalagudhammaystiray xisaabintaqaybintamaalmaha.