Sindhi - Wisdom of Solomon

‫باب‪1‬‬ ‫‪1‬اي انصاف سان پيار ڪريو ‪،‬اي زمين جا جج بڻجو ‪:‬خدا جي باري ۾ چڱي ءَ طرح سوچيو ۽ دل جي سادگي ءَ‬ ‫سان کيس ڳوليو‪.‬‬ ‫‪2‬االَ ⁠جو هو انھن مان ملندو جيڪي کيس نہ آزمائي ‪.‬۽ پاڻ کي ظاهر ڪري ٿو ته جيئن مٿس بي اعتمادي نه‬ ‫ء‬ ‫ڪن‪.‬‬ ‫‪3‬االَ ⁠جو منحوس خيال خدا کان جدا آهن ‪،‬۽ سندس طاقت ‪،‬جڏهن اهو آزمائي ٿو ‪،‬بي ⁠دانن کي ملمت‬ ‫ء‬ ‫ڪري ٿو‪.‬‬ ‫‪4‬االَ ⁠جو بدڪار ماڻھو ءَ ۾ حڪمت داخل نہ ٿيندي ‪.‬۽ نڪي جسم ۾ رهو جيڪو گناه جي تابع آهي‪.‬‬ ‫ء‬ ‫‪5‬االَ ⁠جو نظم جو پاڪ روح ٺڳي ءَ کان ڀڄندو ۽ بي ⁠عقل خيالن مان ڪڍي اڏيندو ۽ جڏهن بڇڙائي ءَ ۾ اچي‬ ‫ء‬ ‫تڏهن قائم نہ رهندو‪.‬‬ ‫‪6‬االَ ⁠جو ڏاهپ هڪڙو پيار ڪندڙ روح آهي ‪.‬۽ پنھنجي لفظن جي ڪفر کي برائي نه ڪندو ‪،‬ااڪاڻ ⁠تہ‬ ‫ء‬ ‫خدا شاهد آهي سندس لشڪر جو ‪،‬۽ سندس دل جو سچو ڏسندڙ ‪،‬۽ سندس زبان جو ٻڌندڙ آهي‪.‬‬ ‫‪7‬االَ ⁠جو خداوند جو روح دنيا کي ڀري ٿو ‪،‬۽ جنھن ۾ سڀ شيون شامل آهن ‪،‬ان کي آواز جي ڄاڻ آهي‪.‬‬ ‫ء‬ ‫‪8‬تنھنڪري جيڪو بي انصافي ڳالھائي ٿو سو لڪائي نہ سگھندو ‪،‬۽ نڪي انتقام ‪،‬جڏهن سزا ڏيندو ‪،‬مٿس لنگھيو‪.‬‬ ‫‪9‬االَ ⁠جو پڇا ڳااا ڪئي ويندي بي دين جي الحن ۾ ‪:‬۽ سندس لفظن جو آواز خداوند ڏانھن پنھنجي بڇڙن‬ ‫ء‬ ‫لَ ايندو‪.‬‬ ‫ڪمن جي ظاهر ء‬ ‫‪10‬االَ ⁠جو حسد جو ڪن سڀ ڪجھہ ٻڌندو آهي ‪،‬۽ گوڙ گوڙ ڳجھو نہ آهي‪.‬‬ ‫ء‬ ‫‪11‬تنھنڪري گوڙ ڪرڻ کان هوشيار رهو ‪،‬جيڪو بيڪار آهي ‪.‬۽ پنھنجي زبان کي غيبت ڪرڻ کان روڪيو ‪،‬‬ ‫او ته ڪو به اهڙو ڳجھو لفظ نه آهي ‪،‬جيڪو بيڪار ٿي وڃي ‪،‬۽ وات جيڪو ڪوڙ ڪري ٿو اهو روح کي‬ ‫ماري ٿو‪.‬‬ ‫‪12‬پنھنجي زندگي ءَ جي گمراهي ءَ ۾ موت کي نہ ڳوليو ‪،‬۽ پنھنجي هٿن جي ڪمن سان پاڻ کي تباهي ءَ تي نہ‬ ‫اڪو‪.‬‬ ‫‪13‬االَ ⁠جو خدا موت کي نہ بڻايو آهي ۽ نڪي کيس جيئرن جي تباهي ءَ ۾ خوشي آهي‪.‬‬ ‫ء‬ ‫لَ تہ انھن جو وجود هجي ‪،‬۽ دنيا جا نسل احتمند رهيا ‪.‬۽‬ ‫‪14‬االَ ⁠جو هن هر‬ ‫شيَ کي پيدا ڪيو ‪،‬انھي ءَ ء‬ ‫ء‬ ‫ء‬ ‫انھن ۾ نه تباهي جو زهر آهي ۽ نه ئي زمين تي موت جي بادشاهي‪.‬‬ ‫( ‪15‬ااڪاڻ ته اداقت لفاني آهي)‪:‬‬ ‫‪،‬االَ ⁠جو جڏهن هنن ان کي پنھنجو دوست‬ ‫‪16‬پر بي ⁠دين ماڻھن پنھنجن ڪمن ۽ لفظن سان ان کي سڏيو‬ ‫ء‬ ‫‪،‬االَ ⁠جو اهي انھي ءَ ۾ حصو وٺڻ جي لئق‬ ‫سمجھيو ‪،‬تڏهن اان کي برباد ڪري اڏيو ۽ اان سان واعدو ڪيائون‬ ‫ء‬ ‫آهن‪.‬‬ ‫باب‪2‬‬ ‫‪1‬االَ ⁠جو انھن بي ⁠دين چيو ‪،‬جيڪي پاڻ سان بحث ڪن ٿا ‪،‬پر سچا نہ آهن” ‪،‬اسان جي زندگي مختصر ۽‬ ‫ء‬ ‫ٿڪائيندڙ آهي ‪،‬۽ ماڻھو ءَ جي موت ۾ ڪوبہ علج ڪونھي ‪،‬۽ نڪي ڪوبہ ماڻھو قبر مان موٽي آيو آهي‪.‬‬ ‫‪2‬االَ ⁠جو اسين پيدا ٿيا آهيون سڄي ءَ مشھوري ءَ ۾ ‪:‬۽ اسان آخرت ائين هونداسين ‪،‬ڄڻ تہ اسان اڳي ئي نہ‬ ‫ء‬ ‫‪،‬االَ ⁠جو اسان جي نڙي ءَ ۾ ساه دونھون آهي ‪،‬۽ اسان جي دل جي حرڪت ۾ ٿوري چمڪ آهي‪.‬‬ ‫هئاسين‬ ‫ء‬ ‫‪3‬جنھن کي وسائڻ سان اسان جو جسم خاڪ ٿي ويندو ۽ اسان جو روح نرم هوا وانگر گم ٿي ويندو‪،‬‬ ‫‪4‬۽ اسان جو نالو وقت تي وساريو ويندو ‪،‬۽ ڪنھن ماڻھوَ کي اسان جي ڪم ياد ڪرڻ ۾ نه ايندي ‪،‬۽ اسان جي‬ ‫زندگي ڪڪر جي نشان وانگر گذري ويندي ‪،‬۽ هڪڙو ڪڪر وانگر ٽڙي پکڙيل ٿي ويندو ‪،‬جيڪا شعاعن جي‬ ‫شعاعن سان ڀڄي ويندي ‪.‬سج ‪،‬۽ ان جي گرمي تي غالب‪.‬‬ ‫‪5‬االَ ⁠جو اسان جو وقت هڪڙو پااو آهي جيڪو گذري ٿو ‪.‬۽ اسان جي ختم ٿيڻ کان پوَ ڪو به واپس نه‬ ‫ء‬ ‫آهي ‪،‬ااڪاڻ ته اهو تيزيَ سان بند ٿيل آهي ‪،‬تنھنڪري ڪو به ماڻھو ٻيھر نه اچي‪.‬‬ ‫‪6‬تنھنڪري اچو تہ جيڪي چڱيون شيون موجود آهن ‪،‬تن مان لطف اندوز ٿي وڃون ۽ جھڙي ءَ طرح جواني ءَ ۾‬ ‫جھڙي ءَ طرح مخلوقات کي استعمال ڪريون‪.‬‬ ‫‪7‬اچو ته پاڻ کي قيمتي شراب ۽ عطر سان ڀريون ‪،‬۽ بھار جو ڪو به گل اسان جي ڀرسان نه گذري‪.‬‬

‫‪8‬اچو ته پاڻ کي گلب جي ڪڪرن سان تاج ڪريون ‪،‬ان کان اڳ جو اهي سڪي وڃن‪.‬‬ ‫سواَ وڃڻ نہ گھرجي ‪:‬اچو ته پنھنجي خوشين جا‬ ‫‪9‬اسان مان ڪنھن کي به پنھنجي رضامندي ءَ جي حصي کان‬ ‫ء‬ ‫‪،‬االَ ⁠جو اهو اسان جو حصو آهي ۽ اهو ئي اسان جو حصو آهي‪.‬‬ ‫نشان هر هنڌ اڏي ڏيون‬ ‫ء‬ ‫سرن وارن‬ ‫‪10‬اچو تہ غريب نيڪ ماڻھو ءَ تي ظلم ڪريون ‪،‬رن ⁠زال کي نہ بخشيون ۽ نڪي پوڙهن جي پراڻين ا‬ ‫جو احترام ڪريون‪.‬‬ ‫‪،‬االَ ⁠جو جيڪو ڪمزور آهي سو ڪجھہ بہ نہ ٿو ملي‪.‬‬ ‫‪11‬اچو ته اسان جي طاقت انصاف جو قانون بڻجو‬ ‫ء‬ ‫‪12‬تنھنڪري اچو تہ سچار جي انتظار ۾ رهون ‪.‬ااڪاڻ ته هو اسان جي موڙ تي نه آهي ‪،‬۽ هو اسان جي عملن‬ ‫جي خلف ااف آهي ‪:‬هو اسان جي قانون جي ڀڃڪڙي سان اسان کي بدنام ڪري ٿو ‪،‬۽ اسان جي تعليم جي‬ ‫خلف ورزي تي اسان جي بدنامي تي اعتراض ڪري ٿو‪.‬‬ ‫‪13‬هو اقرار ڪري ٿو تہ کيس خدا جي ڄاڻ آهي ‪،‬۽ هو پاڻ کي خداوند جو فرزند سڏائي ٿو‪.‬‬ ‫لَ بڻايو ويو هو‪.‬‬ ‫‪14‬هن کي اسان جي خيالن جي تلقين ڪرڻ ء‬ ‫‪،‬االَ ⁠جو هن جي زندگي ٻين ماڻھن جھڙي نه آهي ‪،‬هن جا طريقا‬ ‫لَ به‬ ‫ء‬ ‫لَ ڏکوئيندڙ آهي ڏسڻ ء‬ ‫‪15‬اهو اسان ء‬ ‫ٻئي انداز جا آهن‪.‬‬ ‫‪16‬اسان هن کي ڪوڙو سمجھندا آهيون ‪:‬هو اسان جي طريقن کان پاسو ڪري ٿو جيئن گندگي کان ‪:‬هو نيڪي ءَ‬ ‫جي پڄاڻي کي برڪت وارو قرار ڏئي ٿو ‪،‬۽ پنھنجي فخر ڪري ٿو ته خدا سندس پي اَ آهي‪.‬‬ ‫‪17‬اچو ته ڏسون ته سندس لفظ سچا آهن ‪،‬۽ اچو ته ثابت ڪريون ته هن جي آخر ۾ اا ٿيندو‪.‬‬ ‫‪18‬االَ ⁠جو جيڪڏهن سچار ماڻھو خدا جو فرزند آهي ‪،‬تہ هو سندس مدد ڪندو ۽ کيس سندس دشمنن جي هٿ‬ ‫ء‬ ‫کان بچائيندو‪.‬‬ ‫‪19‬اچو تہ کيس بي ⁠حرمتي ءَ ۽ ايذا ءَ سان جاچيون ‪،‬تہ جيئن سندس حليمي ءَ کي سڃاڻون ۽ سندس ابر جو ثبوت‬ ‫ڏيون‪.‬‬ ‫‪،‬االَ ⁠جو سندس ئي چوڻ سان سندس عزت ٿيندي‪.‬‬ ‫‪20‬اچو ته کيس شرمناڪ موت سان ملمت ڪريو‬ ‫ء‬ ‫‪،‬االَ ⁠جو انھن جي بڇڙائي ءَ کين انڌو ڪري اڏيو آهي‪.‬‬ ‫‪21‬اهڙيون ڳالھيون هنن تصور ڪيون ‪،‬۽ ٺڳي ويا‬ ‫ء‬ ‫‪22‬جيستائين خدا جي اسرار جي باري ۾ ‪،‬اهي انھن کي نہ ڄاڻندا آهن ‪:‬نڪي انھن کي سچائي جي اجرت جي اميد‬ ‫رکي ‪،‬۽ نڪي بي عيب روحن لَ ڪو انعام ڄاڻايو‪.‬‬ ‫‪23‬االَ ⁠جو خدا ماڻھو ءَ کي لفاني پيدا ڪيو ۽ کيس پنھنجي ابديت جو عڪس بڻايو‪.‬‬ ‫ء‬ ‫‪24‬تنھن هوندي بہ شيطان جي حسد جي ڪري موت دنيا ۾ آيو ‪،‬۽ جيڪي سندس پاسو رکن ٿا ‪،‬سي اها لھندا‪.‬‬ ‫باب‪3‬‬ ‫‪1‬پر نيڪن جا روح خدا جي هٿ ۾ آهن ‪،‬۽ انھن کي ڪوبہ عذاب نہ پھچندو‪.‬‬ ‫‪2‬بي عقلن جي نظر ۾ اهي مرڻ وارا آهن ‪،‬۽ انھن جي وڃڻ کي ڏک جي ڪري ورتو ويو آهي‪،‬‬ ‫‪3‬۽ انھن جو اسان کان وڃڻ بلڪل تباهي آهي ‪،‬پر اهي امن ۾ آهن‪.‬‬ ‫‪4‬االَ ⁠جو جيتوڻيڪ انھن کي ماڻھن جي نظر ۾ سزا ملي ٿي ‪،‬تڏهن بہ انھن جي اميد ابدي رهڻ سان ڀريل آهي‪.‬‬ ‫ء‬ ‫‪5‬۽ ٿوري سزا ڏيڻ کان پوَ ‪،‬انھن کي تمام گھڻو اجر ملندو ‪،‬االَ ⁠جو خدا انھن کي ثابت ڪيو ‪،‬۽ انھن کي‬ ‫پنھنجي لَ لئق مليو‪.‬‬ ‫‪6‬جيئن بھٽي ۾ سون انھن کي آزمايو آهي ‪،‬۽ انھن کي ساڙڻ واري قرباني طور قبول ڪيو‪.‬‬ ‫‪7‬۽ انھن جي اچڻ جي وقت ۾ اهي چمڪندا ‪،‬۽ ٿڌن جي وچ ۾ چمڪ وانگر ڊوڙندا ۽ ڀڄي ويندا‪.‬‬ ‫لَ راڄ ڪندو‪.‬‬ ‫‪8‬اهي قومن جو فيصلو ڪندا ‪،‬۽ ماڻھن تي حڪومت ڪندا ‪،‬۽ انھن جو پالڻھار هميشہ ء‬ ‫‪9‬اهي جيڪي مٿس ڀروسو رکندا آهن سي سچ سمجھندا ‪،‬۽ جيڪي پيار ۾ وفادار آهن اهي ساڻس گڏ رهندا ‪،‬‬ ‫لَ ‪،‬۽ هو پنھنجي چونڊيلن جو خيال رکي ٿو‪.‬‬ ‫االَ ⁠جو فضل ۽ ٻاجھ آهي سندس ٻانھن ء‬ ‫ء‬ ‫‪10‬پر بي ⁠دين کي پنھنجن گمان موجب سزا ملندي ‪،‬جن نيڪن کي نظرانداز ڪيو ۽ خداوند کي اڏي ڏنو‪.‬‬ ‫‪11‬االَ ⁠جو جيڪو ڏاهپ ۽ پرورش کي حقير ٿو سمجھي ‪،‬سو بدبخت آهي ۽ سندن اميد اجائي ‪،‬سندن محنت‬ ‫ء‬ ‫بيڪار ۽ سندن ڪم بيڪار آهي‪.‬‬ ‫‪12‬سندن زالون بيوقوف آهن ۽ سندن ٻار بڇڙا آهن‪.‬‬ ‫‪13‬انھن جو اولد لعنتي آهي ‪.‬تنھن ڪري برڪت وارو آهي بنجر جيڪو بيڪار آهي ‪،‬جنھن کي گناهه جي‬ ‫بستري جي خبر ناهي ‪:‬هن کي روح جي زيارت ۾ ميوو هوندو‪.‬‬

‫‪14‬۽ برڪت وارو آهي اهو هڪڙو ‪،‬جنھن پنھنجي هٿن سان ڪوبہ گناه نه ڪيو آهي ‪،‬۽ نڪي خدا جي خلف‬ ‫بڇڙا ڪم ڪيا آهن ‪،‬االَ ⁠جو هن کي ايمان جو خاص تحفو ڏنو ويندو ‪،‬۽ هڪڙو وراثت خداوند جي مندر ۾‬ ‫سندس دماغ لَ وڌيڪ قابل قبول آهي‪.‬‬ ‫‪15‬االَ ⁠جو سٺن ڪمن جو ڦل شاندار آهي ‪،‬۽ ڏاهپ جي پاڙ ڪڏهن بہ نہ کٽندي‪.‬‬ ‫ء‬ ‫لَ ‪،‬اهي پنھنجي تڪميل تائين پھچي نہ سگھندا ‪،‬۽ هڪڙي بيڪار بستري جو ٻج پاڙ پٽيو‬ ‫‪16‬زناڪارن جي ٻارن ء‬ ‫ويندو‪.‬‬ ‫‪17‬االَ ⁠جو جيتوڻيڪ اهي ڊگھا جيئرا آهن ‪،‬تڏهن بہ انھن کي ڪا بہ پرواه نہ ڪئي ويندي ‪،‬۽ سندن آخري‬ ‫ء‬ ‫عمر بي عزتي هوندي‪.‬‬ ‫‪18‬يا جيڪڏهن اهي جلد مري وڃن تہ انھن کي آزمائش جي ڏينھن ڪا اميد ‪،‬نڪي تسلي آهي‪.‬‬ ‫‪19‬االَ ⁠جو انھي ءَ بدڪار نسل جي پڄاڻي ڏاڍي خوفناڪ آهي‪.‬‬ ‫ء‬ ‫باب‪4‬‬ ‫⁠جو اهو يادگار ابدي آهي‬ ‫‪،‬االَ‬ ‫ء‬

‫⁠جو اهو خدا ۽ ماڻھن‬

‫‪1‬اهو بھتر آهي تہ اولد نہ هجي ۽ نيڪي هجي‬ ‫‪،‬االَ‬ ‫ء‬ ‫سان سڃاتي وڃي ٿو‪.‬‬ ‫‪2‬جڏهن اهو موجود آهي ‪،‬ماڻھو ان تي مثال وٺندا آهن ‪.‬۽ جڏهن اهو هليو ويندو آهي ‪،‬اهي ان جي خواهش ڪندا‬ ‫آهن ‪:‬اهو هڪڙو تاج پائڻ ‪،‬۽ هميشه لَ فتح حاال ڪري ‪،‬فتح حاال ڪري ‪،‬اڻڄاتل انعامن جي ڪوشش‬ ‫ڪندي‪.‬‬ ‫‪3‬پر بي ⁠دين جو وڌندڙ نسل نہ وڌندو ‪،‬نڪي هارين جي پاڙن مان پاڙون پٽيندو ۽ نڪي ڪو تيز بنياد رکندو‪.‬‬ ‫لَ وڌندا آهن ‪.‬اڃان تائين قائم نه رهيا آهن ‪،‬اهي واَ سان ڌوڏي‬ ‫‪4‬االَ ⁠جو جيتوڻيڪ اهي شاخن ۾ ٿوري وقت ء‬ ‫ء‬ ‫ويندا ‪،‬۽ واَ جي زور سان اهي پاڙون پٽي ويندا‪.‬‬ ‫لَ پڪو نہ هوندو ‪،‬هاڻي بيڪار هوندو‪.‬‬ ‫‪5‬اڻپوريون ٽاريون ٽٽي پونديون ‪،‬انھن جو ميوو بيڪار هوندو ‪،‬کائڻ ء‬ ‫‪6‬االَ ⁠جو جيڪي ٻار غيرقانوني بسترن مان پيدا ٿيا آهن سي پنھنجي آزمائش ۾ پنھنجي ما اَ ⁠پي اَ جي خلف‬ ‫ء‬ ‫بڇڙائي ءَ جا شاهد آهن‪.‬‬ ‫‪7‬پر جيتوڻيڪ سچار موت سان روڪيو وڃي ‪،‬پر هو آرام ۾ هوندو‪.‬‬ ‫‪8‬االَ ⁠جو عزت واري عمر اها نہ آهي جيڪا وقت جي ڊگھائي ۾ قائم ٿئي ۽ نڪي ان کي سالن جي تعداد سان‬ ‫ء‬ ‫ماپجي‪.‬‬ ‫لَ سفيد وار آهي ‪،‬۽ بي ⁠داغ زندگي پوڙهائپ آهي‪.‬‬ ‫‪9‬پر ڏاهپ ماڻھن ء‬ ‫‪10‬هو خدا کي پسند ڪندو هو ‪،‬۽ کيس پيارو هو ‪،‬تنھنڪري هن جو ترجمو گنھگارن جي وچ ۾ هو‪.‬‬ ‫‪11‬هائو ‪،‬هن کي تڪڙو تڪڙو ڪڍيو ويو ‪،‬متان بڇڙائي سندس سمجھ کي تبديل ڪري ‪،‬يا فريب سندس روح کي‬ ‫ٺڳي‪.‬‬ ‫‪12‬االَ ⁠جو شرارتن جي جادوگري ءَ سان انھن شين کي ظاهر ڪري ٿو ‪،‬جيڪي ايماندار آهن ‪.‬۽ ڀاڪر پائڻ‬ ‫ء‬ ‫سادو ذهن کي ڪمزور ڪري ٿو‪.‬‬ ‫‪13‬هو ٿوري وقت ۾ ڪامل ٿي ‪،‬گھڻو وقت پورو ٿيو‪.‬‬ ‫لَ تڪڙ‬ ‫‪14‬االَ ⁠جو هن جي روح خداوند کي راضي ڪيو ‪،‬تنھنڪري هن کيس بڇڙاين مان پري ڪرڻ ء‬ ‫ء‬ ‫ڪئي‪.‬‬ ‫‪15‬اهو ماڻھن ڏٺو ‪،‬۽ نہ سمجھيو ‪،‬۽ نڪي انھن پنھنجي دماغ ۾ اها ڳالھہ رکي ‪،‬تہ سندس فضل ۽ ٻاجھ سندس‬ ‫بزرگن سان آهي ‪،‬۽ اهو پنھنجي چونڊيل ماڻھن جو احترام ڪري ٿو‪.‬‬ ‫‪16‬اهڙي ءَ طرح سچار جيڪي مئل آهن سي بي ⁠دين کي سزا ڏيندا جيڪي جيئرا آهن ‪.‬۽ جواني ءَ جو جلد ئي‬ ‫پورو ٿئي ٿو گھڻا سال ۽ ڏاڍائي ءَ جي عمر‪.‬‬ ‫لَ اا ڪيو‬ ‫‪17‬االَ ⁠جو اهي ڏاهن جي پڇاڙي ءَ کي ڏسندا ‪،‬۽ اهو نہ سمجھندا تہ خدا پنھنجي مشوري ۾ هن ء‬ ‫ء‬ ‫جاَ تي خداوند کيس حفاظت ۾ مقرر ڪيو آهي‪.‬‬ ‫آهي ‪،‬۽ ڪھڙي ءَ ء‬ ‫‪18‬اهي هن کي ڏسندا ‪،‬۽ کيس نفرت ڪندا ‪.‬پر خدا انھن کي ٺٺولي ڪرڻ لَ کلندو ‪،‬۽ اهي هاڻي هميشه لَ‬ ‫هڪڙو خراب لش ‪،‬۽ مئلن جي وچ ۾ هميشه لَ ملمت هوندا‪.‬‬ ‫‪19‬االَ ⁠جو هو انھن کي ڦاڙي اڏيندو ۽ انھن کي هيٺ مٿي ڪري اڏيندو ‪،‬جيئن اهي گونگا ٿي ويندا ‪.‬۽ اهو‬ ‫ء‬ ‫انھن کي بنياد کان اڪيندو ‪.‬۽ اهي بلڪل برباد ٿي ويندا ‪،‬۽ ڏک ۾ هوندا ‪.‬۽ انھن جي يادگار ختم ٿي ويندي‪.‬‬

‫‪20‬۽ جڏهن اهي پنھنجن گناهن جا حساب ڪتاب ڪندا ‪،‬اهي خوف سان ايندا ‪،‬۽ انھن جا پنھنجا گناه انھن کي‬ ‫پنھنجي منھن تي قائل ڪندا‪.‬‬ ‫باب‪5‬‬ ‫‪1‬پوَ سچار ماڻھو ءَ وڏي ءَ دليري ءَ سان انھن جي اڳيان بيھي رهندو ‪،‬جن کيس تڪليف ڏني آهي ‪،‬۽ پنھنجي محنتن‬ ‫ء‬ ‫جو ڪوبہ حساب نہ ٿو رکي‪.‬‬ ‫‪2‬جڏهن اهي اهو ڏسندا ‪،‬اهي خوفناڪ خوفناڪ ٿي ويندا ۽ حيران ٿي ويندا هن جي اوٽڪاري جي عجيب ‪،‬‬ ‫ايتري قدر جو اهي ڳولي رهيا هئا‪.‬‬ ‫لَ روئڻ وارا پاڻ ۾ چوندا” ‪،‬هي اهو اهو آهي ‪،‬جنھن کي اسين ڪڏهن‬ ‫‪3‬۽ اهي پشيمان ٿي ۽ روح جي تڪليف ء‬ ‫ڪڏهن ٺٺوليون ڪندا هئاسين ‪،‬۽ هڪ ملمتي چوڻي آهي‪.‬‬ ‫‪4‬اسان بيوقوف سندس زندگي کي چريو قرار ڏنو ‪،‬۽ سندس پڄاڻي بي عزتي ڪئي‪.‬‬ ‫‪5‬اهو ڪھڙو ڳڻيو ويو آهي خدا جي ٻارن ۾ ‪،‬۽ سندس گھڻا ايمان وارن ۾ آهي!‬ ‫‪6‬تنھنڪري اسان سچ جي واٽ کان ڀلجي ويا آهيون ‪،‬۽ انصاف جي روشني اسان ڏانھن نه چمڪي آهي ‪،‬۽ سچائي‬ ‫جو سج اسان تي نه اڀريو آهي‪.‬‬ ‫‪7‬بڇڙائي ءَ ۽ تباهي ءَ جي رستي ۾ اسان پاڻ کي ٿڪائي اڏيو آهي ‪:‬هائو ‪،‬اسان بيابانن مان گذريا آهيون ‪،‬جتي ڪو‬ ‫لَ ‪،‬اسان کي ان جي خبر ئي نہ آهي‪.‬‬ ‫رستو ڪونھي ‪،‬پر خداوند جي واٽ ء‬ ‫‪8‬فخر اسان کي ڪھڙو فائدو ڏنو آهي؟ يا ڪھڙي سٺي دولت اسان جي بيوقوفيَ سان اسان کي آندو آهي؟‬ ‫‪9‬اهي سڀ شيون هڪ پااي وانگر گذري ويون آهن ‪،‬۽ هڪ ٽپ وانگر ‪،‬جيڪو جلدي جلدي ڪري ٿو‪.‬‬ ‫‪10‬جھڙي ءَ طرح ٻيڙي ءَ جو جيڪو پاڻي ءَ جي موجن جي مٿان لنگھي ٿو ‪،‬جنھن مان گذرڻ وقت ان جو ڪو نشان‬ ‫ئي نه ٿو ملي ‪،‬۽ نڪي لھين جي لھرن جو رستو‪.‬‬ ‫‪11‬يا جيئن ڪو پکي هوا مان اڏامندو آهي ‪،‬تڏهن سندس رستي جو ڪو نشان ئي ڪونھي ‪،‬پر هلڪي هوا پنھنجن‬ ‫پوَ‬ ‫پرن جي هٿن سان ٽٽي پوندي آهي ۽ انھن جي زوردار آواز ۽ حرڪت سان جدا ٿي ويندي آهي ‪.‬۽ ان کان ء‬ ‫ڪوبه نشان نه مليو جتي هو ءَ وئي هئي‪.‬‬ ‫‪12‬يا جھڙي ءَ طرح جڏهن تير نشان تي هليو وڃي ٿو ‪،‬ته هوا کي جدا ڪري ٿي ‪،‬جيڪا هڪدم وري گڏ ٿي وڃي‬ ‫ٿي ‪،‬تنھنڪري ماڻھو ءَ کي خبر ئي نٿي پوي ته اهو ڪيڏانھن ويو آهي‪.‬‬ ‫‪13‬اهڙي ءَ طرح اسين ‪،‬جيئن ئي پيدا ٿياسون ‪،‬پنھنجي پڄاڻي ءَ تي پھچڻ لڳاسين ‪،‬۽ اسان وٽ ڪا به فضيلت جي‬ ‫نشاني نه هئي ‪.‬پر اسان جي پنھنجي بڇڙائي ۾ کائي ويا‪.‬‬ ‫‪14‬االَ ⁠جو بي ⁠دين جي ااميد اان مٽي ءَ وانگر آهي ‪،‬جيڪا وا ءَ سان ااڏي ٿي وڃي ‪.‬هڪ ٿلھي ٻوٽي وانگر‬ ‫ء‬ ‫جيڪو طوفان سان ڀڄي ويو آهي؛ جيئن دونھون جيڪو هتي ۽ اتي طوفان سان پکڙيل آهي ‪،‬۽ ڪنھن مھمان جي‬ ‫ياد ۾ گذري ٿو جيڪو هڪ ڏينھن کان سواَ رهي ٿو‪.‬‬ ‫اعلي وٽ آهي‪.‬‬ ‫‪15‬پر سچار هميشہ جيئرو رهندا آهن ‪.‬انھن جو اجر پڻ رب وٽ آهي ‪،‬۽ انھن جي سنڀال تمام‬ ‫ي‬ ‫‪16‬تنھنڪري اهي هڪڙو شاندار بادشاهت حاال ڪندا ‪،‬۽ هڪڙو خوبصورت تاج خداوند جي هٿ مان ‪،‬‬ ‫االَ ⁠جو هو پنھنجي ساڄي هٿ سان انھن کي ڍڪيندو ‪،‬۽ پنھنجي هٿ سان هو انھن جي حفاظت ڪندو‪.‬‬ ‫لَ هٿيار بڻائيندو‪.‬‬ ‫لَ وٺي ويندو ‪،‬۽ مخلوق کي پنھنجي دشمنن جي بدلي ء‬ ‫‪17‬هو پنھنجي حسد کي مڪمل هٿيارن ء‬ ‫‪18‬هو سچائي ءَ کي سيني جي تختي وانگر پھريندو ‪،‬۽ سچي فيصلي کي ٽوپي جي بدران‪.‬‬ ‫لَ کڻندو‪.‬‬ ‫‪19‬هو پاڪائي ءَ کي هڪ ناقابل تسخير ڍال ء‬ ‫لَ تيز ڪندو ‪،‬۽ دنيا ساڻس گڏ بي عقلن سان وڙهندي‪.‬‬ ‫‪20‬هن جو سخت غضب هو تلوار ء‬ ‫‪21‬پوَ ساڄي مقصد وارا گجگوڙ ٻاهر ويندا ‪.‬۽ ڪڪرن مان ‪،‬جيئن چڱي طرح ٺھيل ڪمان مان ‪،‬اهي نشان‬ ‫ء‬ ‫ڏانھن پرواز ڪندا‪.‬‬ ‫‪22‬۽ غضب سان ڀريل ڪڪر پٿر جي ڪمان مان االيا ويندا ‪،‬۽ سمنڊ جو پاڻي انھن تي ڪاوڙجي ويندو ‪،‬۽‬ ‫سيلب انھن کي بي رحميَ سان ٻوڙي اڏيندو‪.‬‬ ‫ا‬ ‫‪23‬هائو ‪،‬هڪڙو زبردست هواَ انھن جي خلف اٿي بيھندو ‪،‬۽ هڪڙي طوفان وانگر انھن کي اڏي اڏيندو ‪:‬‬ ‫اهڙي ءَ طرح بي انصافي سڄي زمين کي برباد ڪري اڏيندي ‪،‬۽ بدڪاري زبردستي ءَ جي تخت کي ڊاهيندي‪.‬‬

‫باب‪6‬‬ ‫‪1‬تنھنڪري اي بادشاهيو ٻڌو ۽ سمجھو ‪.‬سکو ‪،‬اوهين جيڪي زمين جي پڇاڙي ءَ جا جج آهيو‪.‬‬ ‫‪2‬اي ٻڌو ‪،‬جيڪي ماڻھن تي حڪمراني ڪريو ٿا ‪،‬۽ قومن جي ميڙ ۾ فخر ڪريو‪.‬‬ ‫‪3‬االَ ⁠جو اوهان کي خداوند جي طرفان قدرت ڏني وئي آهي ۽ خدا کان بادشاهت ‪،‬جيڪو اوهان جي ڪمن‬ ‫ء‬ ‫کي پرکيندو ۽ اوهان جي الحن کي ڳوليندو‪.‬‬ ‫‪4‬االَ ⁠جو توهان هن جي بادشاهت جي وزيرن جي ڪري نہ احيح فيصلو ڪيو آهي ‪،‬نڪي شريعت تي‬ ‫ء‬ ‫عمل ڪيو آهي ۽ نڪي خدا جي مشوري تي هليا آهيو‪.‬‬ ‫لَ سخت فيصلو هوندو جيڪي مٿاهين جاين تي‬ ‫‪5‬هو ءَ ڏاڍي تيزي ءَ سان اوهان تي ايندي‬ ‫‪،‬االَ ⁠جو انھن ء‬ ‫ء‬ ‫هوندا‪.‬‬ ‫‪6‬االَ ⁠جو رحم جلد ئي گھٽين کي معاف ڪري اڏيندو ‪،‬پر طاقتور ماڻھن کي سخت عذاب ڏنو ويندو‪.‬‬ ‫ء‬ ‫‪7‬االَ ⁠جو اهو جيڪو سڀني جو خداوند آهي سو ڪنھن ماڻھو ءَ کان نہ ڊڄندو ‪،‬نڪي ڪنھن ماڻھو ءَ جي‬ ‫ء‬ ‫‪،‬االَ ⁠جو هن ننڍي توڙي وڏي کي ٺاهيو آهي ۽ سڀني جو خيال رکي ٿو‪.‬‬ ‫عظمت کان ڊڄندو‬ ‫ء‬ ‫‪8‬پر طاقتور تي سخت آزمائش ايندي‪.‬‬ ‫لَ تہ اوهين ڏاهپ سکو ۽ ڦري نہ وڃو‪.‬‬ ‫‪9‬تنھنڪري اي بادشاهيو ‪،‬آ ءَ اوهان سان ڳالھايان ٿو ‪،‬انھي ءَ ء‬ ‫‪10‬االَ ⁠جو جيڪي پاڪائي ءَ کي پاڪ رکندا آهن تن کي پاڪ قرار ڏنو ويندو ‪،‬۽ جن اهڙيون ڳالھيون‬ ‫ء‬ ‫سکيون آهن تن کي اا جواب ڏيڻو پوندو‪.‬‬ ‫‪11‬تنھنڪري منھنجي لفظن تي پنھنجو پيار قائم ڪر ‪.‬انھن جي خواهش ڪريو ‪،‬۽ توهان کي هدايت ڪئي ويندي‪.‬‬ ‫‪12‬حڪمت شاندار آهي ‪،‬۽ ڪڏهن به ختم نه ٿيندي آهي ‪،‬هائو ‪،‬اهو انھن کي آسانيَ سان ڏسي سگھجي ٿو جيڪي‬ ‫هن سان پيار ڪن ٿا ‪،‬۽ انھن کي ڳولي ٿو جيڪي کيس ڳولي رهيا آهن‪.‬‬ ‫‪13‬هو ءَ انھن کي روڪيندي آهي جيڪي کيس چاهين ٿا ‪،‬پاڻ کي پھرين انھن ڏانھن سڃاڻڻ ۾‪.‬‬ ‫‪،‬االَ ⁠جو هو کيس پنھنجي دروازي‬ ‫‪14‬جيڪو هن کي ابح جو ڳوليندو تنھن کي ڪا وڏي تڪليف نه ٿيندي‬ ‫ء‬ ‫تي ويھي لھندو‪.‬‬ ‫لَ نگاه رکي ٿو سو جلدي بي پرواه ٿيندو‪.‬‬ ‫لَ ڏاهپ جو ڪمال آهي ‪:‬۽ جيڪو هن ء‬ ‫‪15‬تنھنڪري هن تي سوچڻ ء‬ ‫لَ پاڻ کي چڱي ءَ طرح ڏيکاري ٿي ‪،‬‬ ‫‪16‬االَ ⁠جو هو ءَ اها ڳولھڻ ۾ گھمي ٿي ‪،‬جيڪي سندس لئق آهن ‪،‬انھن ء‬ ‫ء‬ ‫۽ انھن سان هر هڪ سوچ ۾ ملي ٿي‪.‬‬ ‫‪17‬االَ ⁠جو هن جي سچي شروعات آهي نظم و ضبط جي خواهش ‪.‬۽ نظم و ضبط جو خيال محبت آهي‪.‬‬ ‫ء‬ ‫‪18‬۽ محبت پنھنجي قانونن تي عمل ڪندي آهي ‪.‬۽ هن جي قانونن تي ڌيان ڏيڻ ناقابل فراموش جي ضمانت آهي‪.‬‬ ‫‪19‬۽ بدڪاري اسان کي خدا جي ويجھو بڻائي ٿي‪.‬‬ ‫‪20‬تنھنڪري حڪمت جي خواهش بادشاهت ۾ آڻي ٿي‪.‬‬ ‫‪21‬جيڪڏهن توهان جي خوشي تختن ۽ عطين ۾ آهي ‪،‬اي ماڻھن جا بادشاهؤ ‪،‬حڪمت جي عزت ڪريو ‪،‬انھي ءَ‬ ‫لَ تہ هميشہ تائين بادشاهي رهو‪.‬‬ ‫ء‬ ‫‪22‬دانائي جي باري ۾ ‪،‬اهو اا آهي ۽ اهو ڪيئن آيو آهي ‪،‬مان توهان کي ٻڌايان ٿو ‪،‬۽ توهان کان اسرار نه‬ ‫لڪائيندس ‪،‬پر هن کي پنھنجي پيدائش جي شروعات کان ڳوليندس ‪،‬۽ ان جي ڄاڻ کي روشني ۾ آڻيندس ‪،‬۽ حقيقت‬ ‫کان پاسو نه ڪندو‪.‬‬ ‫‪23‬۽ نڪي آ ءَ ويندس ساڙ سان ‪.‬او ته اهڙي ماڻھو ءَ کي عقل سان ڪو به واسطو نه هوندو‪.‬‬ ‫‪24‬پر عقلمندن جو ميڙ دنيا جي ڀلئي آهي ۽ عقلمند بادشاهہ ماڻھن جي سنڀال آهي‪.‬‬ ‫‪25‬تنھنڪري منھنجي لفظن جي ذريعي هدايت حاال ڪريو ‪،‬۽ اهو اوهان کي سٺو ڪندو‪.‬‬ ‫باب‪7‬‬ ‫‪1‬آ ءَ بہ پاڻ جھڙو هڪڙو فاني ماڻھو آهيان ‪،‬۽ انھي ءَ جو اولد آهيان ‪،‬جيڪو پھريون ڀيرو زمين مان ٺاهيو ويو‪،‬‬ ‫‪2‬۽ منھنجي ما اَ جي پيٽ ۾ ڏهن مھينن جي ڄمار ۾ ‪،‬رت ۾ ٺھيل ‪،‬انسان جي ٻج مان ‪،‬۽ ننڊ ۾ اچڻ واري لذت جو‬ ‫گوشت بڻجي ويو‪.‬‬ ‫‪3‬جڏهن آ ءَ پيدا ٿيس ‪،‬تڏهن مون عام هوا ۾ لھرائي زمين تي ڪري پيو ‪،‬جيڪا فطرت جھڙي آهي ‪،‬۽ پھريون آواز‬ ‫جيڪو مون چيو ‪،‬سو ٻين سڀني وانگر روئڻ جو هو‪.‬‬

‫‪4‬مون کي ڍڪيل ڪپڙن ۾ پاليو ويو ‪،‬۽ اهو خيال سان‪.‬‬ ‫‪5‬االَ ⁠جو ڪوبہ بادشاهہ ڪونھي ‪،‬جنھن جي پيدائش جي شروعات ٻئي ڪنھن بہ ڪئي هئي‪.‬‬ ‫ء‬ ‫لَ زندگي ءَ ۾ داخل ٿيڻ جو هڪڙو ئي رستو آهي ۽ هڪڙو ئي نڪرڻ جو‪.‬‬ ‫‪6‬االَ ⁠جو سڀني ماڻھن ء‬ ‫ء‬ ‫‪7‬تنھنڪري مون دعا ڪئي ‪،‬۽ سمجھ مون کي ڏني وئي ‪:‬مون خدا کي سڏيو ‪،‬۽ حڪمت جو روح مون وٽ آيو‪.‬‬ ‫‪8‬مون هن کي تختن ۽ تختن کان پھريائين ‪،‬۽ هن جي مقابلي ۾ ڪنھن بہ دولت کي نہ سمجھيو‪.‬‬ ‫‪،‬االَ ⁠جو هن جي حوالي سان سمورو سونا ٿورڙي‬ ‫‪9‬۽ نڪي مون هن سان ڪنھن قيمتي پٿر جو مقابلو ڪيو‬ ‫ء‬ ‫واري ءَ جي برابر آهي ‪،‬۽ چاندي ءَ کي هن جي اڳيان مٽي ءَ وانگر شمار ڪيو ويندو‪.‬‬ ‫‪10‬مون هن کي احت ۽ خوبصورتي کان مٿانھون پيار ڪيو ‪،‬۽ روشني جي بدران هن کي پسند ڪيو ‪،‬ااڪاڻ‬ ‫ته هن مان نڪرندڙ روشني ڪڏهن به نه نڪرندي آهي‪.‬‬ ‫‪11‬سڀ سٺيون شيون مون وٽ هن سان گڏ آيون ‪،‬۽ بيشمار دولت هن جي هٿن ۾ آئي‪.‬‬ ‫‪12‬۽ مون کي انھن سڀني ۾ خوشي ٿي ‪،‬ااڪاڻ ⁠تہ دانائي انھن جي اڳيان وڃي ٿي ‪،‬۽ مون کي خبر نہ هئي ته‬ ‫هو انھن جي ما اَ هئي‪.‬‬ ‫‪13‬مون چڱي ءَ طرح سکيو ‪،‬۽ آزادي ءَ سان هن سان ڳالھايو ‪:‬مان هن جي دولت کي لڪائي نٿو سگھان‪.‬‬ ‫لَ هڪڙو خزانو آهي جيڪو ڪڏهن بہ گھٽتائي نہ ٿو ‪،‬جنھن کي استعمال ڪرڻ وارا‬ ‫‪14‬االَ ⁠جو اهو ماڻھن ء‬ ‫ء‬ ‫خدا جا دوست بڻجي وڃن ٿا ‪،‬۽ انھن نعمتن جي ڪري تعريف ڪئي وڃي ٿي ‪،‬جيڪي سکيا مان حاال ٿين ٿيون‪.‬‬ ‫لَ ‪،‬‬ ‫‪15‬خدا مون کي عطا ڪيو آهي جيئن مان ڳالھائي سگھان ‪،‬۽ جيئن مون کي ڏنيون ويون آهن ‪،‬تيئن سمجھڻ ء‬ ‫االَ ⁠جو اهو ئي آهي جيڪو دانائي ءَ ڏانھن وٺي ٿو ۽ حڪمت ڏانھن هدايت ٿو ڪري‪.‬‬ ‫ء‬ ‫‪16‬االَ ⁠جو هن جي هٿ ۾ اسين ۽ اسان جا لفظ آهن ‪.‬تمام حڪمت پڻ ‪،‬۽ ڪم ڪار جو علم‪.‬‬ ‫ء‬ ‫لَ ته دنيا ڪيئن ٺھي ‪،‬۽‬ ‫‪17‬االَ ⁠جو هن مون کي انھن شين جي خاص ڄاڻ ڏني آهي جيڪي آهن ‪،‬يعني ڄاڻڻ ء‬ ‫ء‬ ‫عناارن جي ڪارڪردگي‪:‬‬ ‫‪18‬وقت جي شروعات ‪،‬پڄاڻي ۽ وچ ۾ ‪:‬سج جي ڦرڻ جي تبديلي ‪،‬۽ موسمن جي تبديلي‪:‬‬ ‫‪19‬سالن جا چڪر ‪،‬۽ تارن جي پوزيشن‪:‬‬ ‫‪20‬جاندارن جون فطرتون ‪،‬۽ جھنگلي جانورن جا غضب ‪:‬وا اَ جو تشدد ‪،‬۽ انسانن جا دليل ‪:‬ٻوٽن جا تنوع ۽ جڙڙن‬ ‫جون خوبيون‪:‬‬ ‫‪21‬۽ اهي سڀ شيون جيڪي ڳجھيون آهن يا پڌريون ‪،‬انھن کي آ ءَ ڄاڻان ٿو‪.‬‬ ‫‪22‬ااڪاڻ ⁠تہ ڏاهپ ‪،‬جيڪا سڀني شين جي ڪم ڪندڙ آهي ‪،‬مون کي سيکاريو آهي ‪،‬االَ ⁠جو هن ۾ هڪڙو‬ ‫سمجھڻ وارو روح آهي پاڪ ‪،‬هڪڙو ئي ‪،‬گھڻائي ‪،‬ذيلي ‪،‬جاندار ‪،‬ااف ‪،‬ااف ‪،‬ااف ‪،‬ااف ‪،‬تڪليف جي‬ ‫تابع ‪،‬سٺي شيَ سان پيار ڪرڻ ‪.‬جلدي ‪،‬جنھن کي اجازت نه ڏئي سگھجي ‪،‬سٺو ڪرڻ لَ تيار‪،‬‬ ‫شيَ جي نگراني ڪرڻ وارو‬ ‫لَ مھربان ‪،‬ثابت قدم ‪،‬پڪو ‪،‬بي پرواه ‪،‬هر طرح جي طاقت رکندڙ ‪،‬هر‬ ‫ء‬ ‫‪23‬ماڻھو ءَ ء‬ ‫۽ هر طرح جي سمجھ ‪،‬پاڪ ‪،‬۽ سڀ کان وڌيڪ نفيس روح‪.‬‬ ‫شيَ مان‬ ‫‪24‬االَ ⁠جو ڏاهپ ڪنھن حرڪت کان وڌيڪ هلندڙ آهي ‪:‬هو ءَ پنھنجي پاڪائي ءَ جي ڪري هر‬ ‫ء‬ ‫ء‬ ‫گذري ٿي‪.‬‬ ‫قادرمطلق جي شان مان‬ ‫ء‬ ‫‪25‬االَ ⁠جو اهو خدا جي قدرت جو سانس آهي ‪،‬۽ هڪڙو خالص اثر آهي جيڪو ء‬ ‫شيَ هن ۾ اچي نہ سگھي‪.‬‬ ‫نڪرندو آهي ‪،‬تنھنڪري ڪابہ پليت‬ ‫ء‬ ‫‪26‬االَ ⁠جو هي ءَ ابدي روشني ءَ جي چمڪ آهي ‪،‬خدا جي قدرت جو بي ⁠داغ آئينو ۽ سندس نيڪي ءَ جو‬ ‫ء‬ ‫عڪس آهي‪.‬‬ ‫‪27‬۽ ارف هڪ هجڻ جي ڪري ‪،‬هوَ سڀ ڪجھه ڪري سگھي ٿي ‪:‬۽ پاڻ ۾ رهي ‪،‬هوَ هر شيَ کي نئين‬ ‫بڻائي ٿي ‪،‬۽ سڀني عمرن ۾ پاڪ روح ۾ داخل ٿي ‪،‬هوَ انھن کي خدا ۽ نبين جي دوست بڻائي ٿي‪.‬‬ ‫‪28‬االَ ⁠جو خدا ڪنھن کي بہ نہ ٿو پياري مگر انھي ءَ سان ‪،‬جيڪو ڏاهپ سان رهي ٿو‪.‬‬ ‫ء‬ ‫‪29‬االَ ⁠جو هو ءَ سج کان وڌيڪ خوبصورت آهي ‪،‬۽ تارن جي ترتيب کان بہ وڌيڪ خوبصورت آهي ‪:‬‬ ‫ء‬ ‫روشني ءَ جي مقابلي ۾ ‪،‬هو ءَ ان جي اڳيان ملي ٿي‪.‬‬ ‫پوَ رات ايندي ‪،‬پر ڏاهپ تي برائي غالب نہ ٿيندي‪.‬‬ ‫‪30‬االَ ⁠جو هن کان ء‬ ‫ء‬ ‫باب‪8‬‬ ‫شيَ کي ترتيب ڏئي ٿي‪.‬‬ ‫‪1‬ڏاهپ هڪ ايڙي کان ٻي ءَ ايڙي تائين زور سان پھچي ٿي ۽ هو ءَ مٺي ءَ سان هر‬ ‫ء‬

‫‪2‬مون هن سان پيار ڪيو ‪،‬۽ پنھنجي جواني ءَ کان هن کي ڳولھيو ‪،‬مون کي هن کي پنھنجو ساٿي بڻائڻ چاهيو ‪،‬۽‬ ‫مون کي هن جي حسن جو پيارو هو‪.‬‬ ‫شيَ جي پالڻھار‬ ‫‪3‬جنھن ۾ هو ءَ خدا سان ڳالھائي ٿي ‪،‬تنھن ۾ هو پنھنجي شرافت جي واکاڻ ڪري ٿي ‪:‬هائو ‪،‬هر‬ ‫ء‬ ‫پاڻ هن سان پيار ڪيو‪.‬‬ ‫‪4‬االَ ⁠جو هو ءَ خدا جي علم جي اسرار کان پرهيز آهي ۽ سندس ڪمن سان پيار ڪندڙ آهي‪.‬‬ ‫ء‬ ‫‪5‬جيڪڏهن دولت هن زندگي ۾ گھربل ملڪيت آهي ‪.‬حڪمت کان وڌيڪ دولتمند اا آهي ‪،‬جيڪو هر شيَ کي‬ ‫ڪم ڪري ٿو؟‬ ‫‪6‬۽ جيڪڏهن هوشياري ءَ کان ڪم وٺي ‪.‬هن کان وڌيڪ هوشيار ڪم ڪندڙ ڪير آهي؟‬ ‫‪،‬االَ ⁠جو هو ابر ۽‬ ‫‪7‬۽ جيڪڏهن ڪو ماڻھو سچائي ءَ سان پيار ڪري ٿو ته سندس محنتون خوبيون آهن‬ ‫ء‬ ‫تدبر ‪،‬انصاف ۽ استقامت سيکاري ٿي ‪،‬جيڪي اهڙيون شيون آهن ‪،‬جيئن ماڻھو پنھنجي زندگي ءَ ۾ ان کان وڌيڪ‬ ‫شيَ نہ ٿي سگھي‪.‬‬ ‫فائدي واري ڪا‬ ‫ء‬ ‫‪8‬جيڪڏهن ڪو ماڻھو گھڻو تجربو چاهيندو آهي ‪،‬ته هو ءَ پراڻين شين کي ڄاڻي ٿي ‪،‬۽ احيح اندازو لڳائي ٿي ته‬ ‫اا ٿيڻو آهي ‪:‬هو ءَ تقريرن جي ذخيري کي ڄاڻي ٿي ‪،‬۽ ڳوڙها جمل بيان ڪري سگھي ٿي ‪:‬هو ءَ نشانين ۽ عجب‬ ‫جي اڳڪٿي ڪري ٿي ‪،‬۽ موسمن ۽ وقتن جي واقعن جي اڳڪٿي ڪري ٿي‪.‬‬ ‫‪،‬االَ ⁠جو مون کي خبر آهي تہ هو چڱين ڳالھين‬ ‫‪9‬تنھنڪري مون ارادو ڪيو هو تہ هن کي پاڻ وٽ وٺي وڃان‬ ‫ء‬ ‫جي الحڪار ۽ غمن ۽ ڏکن ۾ سڪون ڏيندڙ هوندي‪.‬‬ ‫‪10‬انھي ءَ خاطر مون کي ماڻھن ۾ عزت ملندي ‪،‬جيتوڻيڪ آ ءَ جوان هوندس ‪،‬پر بزرگن سان عزت ڪندس‪.‬‬ ‫‪11‬مون کي انصاف ڪرڻ ۾ تڪڙو تڪبر وارو ملندو ‪،‬۽ وڏن ماڻھن جي نظر ۾ ساراهيو ويندو‪.‬‬ ‫‪12‬جڏهن آ ءَ پنھنجي زبان کي پڪڙيندس ‪،‬اهي منھنجي فرات کي جھليندا ‪،‬۽ جڏهن آ ءَ ڳالھايان ٿو ‪،‬اهي مون کي‬ ‫چڱي ءَ طرح ڪن ٿا ‪،‬جيڪڏهن آ ءَ گھڻو ڳالھايان ٿو ‪،‬اهي پنھنجا هٿ پنھنجي وات تي رکندا‪.‬‬ ‫‪13‬ان کان سواَ ‪،‬هن جي ذريعي مان امرتا حاال ڪندس ‪،‬۽ مون کي پنھنجي پويان هڪ دائمي يادگار اڏيندس‬ ‫جيڪي مون کان پوَ ايندا‪.‬‬ ‫‪14‬مان ماڻھن کي ترتيب ڏيندس ‪،‬۽ قومون منھنجي تابع ٿي وينديون‪.‬‬ ‫‪15‬خوفناڪ ظالم ڊڄندا ‪،‬جڏهن اهي منھنجي باري ۾ ٻڌندا ‪.‬مون کي ميڙ جي وچ ۾ سٺو ‪،‬۽ جنگ ۾ بھادر ملندو‪.‬‬ ‫پوَ ‪،‬آ ءَ هن سان آرام ڪندس ‪،‬ااڪاڻ ⁠تہ هن جي گفتگو ءَ ۾ ڪا تلخي نه آهي ‪.‬۽‬ ‫‪16‬مان پنھنجي گھر ۾ اچڻ کان ء‬ ‫هن سان گڏ رهڻ ۾ ڪو به غم ناهي ‪،‬پر خوشي ۽ خوشي‪.‬‬ ‫‪17‬هاڻي جڏهن مون انھن ڳالھين تي پاڻ ۾ غور ڪيو ‪،‬۽ انھن کي پنھنجي دل ۾ سوچيو ‪،‬ته ڪيئن دانائي ءَ سان‬ ‫لڳاپو رکڻ لفاني آهي‪.‬‬ ‫‪18‬۽ وڏي خوشي ان جي دوستي آهي ‪.‬۽ هن جي هٿن جي ڪم ۾ لمحدود دولت آهي؛ ۽ هن سان گڏ ڪانفرنس‬ ‫جي مشق ۾ ‪،‬هوشياري؛ ۽ هن سان ڳالھائڻ ۾ ‪،‬هڪ سٺي رپورٽ؛ مان هن کي ڳوليندي رهيس ته هن کي مون وٽ‬ ‫ڪيئن آڻيان‪.‬‬ ‫‪19‬االَ ⁠جو آ ءَ هوشيار ٻار هوس ۽ مون ۾ سٺو روح هو‪.‬‬ ‫ء‬ ‫‪20‬بلڪ ‪،‬آ ءَ سٺو ٿي بي ⁠داغ بدن ۾ آيس‪.‬‬ ‫‪21‬تنھن هوندي به ‪،‬جڏهن مون سمجھيو ته مان هن کي ٻي اورت ۾ حاال نه ڪري سگھان ٿو ‪،‬سواَ خدا جي‬ ‫لَ ته هو ءَ ڪنھن جو تحفو آهي ‪.‬مون رب کي عرض‬ ‫هن کي ڏنو ‪.‬۽ اهو به عقل جو هڪ نقطو هو ته اهو ڄاڻڻ ء‬ ‫ڪيو ‪،‬۽ کيس عرض ڪيو ‪،‬۽ منھنجي سڄي دل سان مون چيو‪،‬‬ ‫باب‪9‬‬ ‫‪1‬اي منھنجن ابن ڏاڏن جا خدا ‪،‬۽ رحم جي پالڻھار ‪،‬جنھن پنھنجي ڪلم سان هر شيَ کي بڻايو‪،‬‬ ‫‪2‬۽ پنھنجي ڏاهپ جي وسيلي ماڻھو ءَ کي مقرر ڪيائين ‪،‬تہ هو انھن مخلوقن تي غالب رهي ‪،‬جن کي تو بڻايو آهي‪،‬‬ ‫‪3‬۽ دنيا کي انصاف ۽ انصاف سان ترتيب ڏيو ‪،‬۽ سچي دل سان فيصلو ڪريو‪.‬‬ ‫‪4‬مون کي ڏاهپ ڏي ‪،‬جيڪا تنھنجي تخت وٽ ويھي ‪.‬۽ مون کي پنھنجي اولد مان رد نه ڪر‪.‬‬ ‫‪5‬االَ ⁠جو آ ءَ تنھنجو ٻانھو ۽ تنھنجي ٻانھي جو پٽ آهيان ‪،‬هڪڙو ڪمزور ماڻھو آهيان ۽ ٿوري وقت جو آهيان‬ ‫ء‬ ‫۽ انصاف ۽ شريعت جي سمجھ ۾ تمام ننڍو آهيان‪.‬‬

‫‪6‬االَ ⁠جو جيڪڏهن ڪو ماڻھو ماڻھن جي ٻارن ۾ ايترو پورو نہ هجي ‪،‬تڏهن جيڪڏهن تنھنجي ڏاهپ وٽس نہ‬ ‫ء‬ ‫هوندي ‪،‬تہ کيس ڪا بہ پرواه نہ ٿيندي‪.‬‬ ‫لَ چونڊيو آهي‪.‬‬ ‫‪7‬تو مون کي پنھنجي قوم جو بادشاهہ ۽ پنھنجي پٽن ۽ ڌيئرن جو جج ڪرڻ ء‬ ‫‪8‬تو مون کي حڪم ڏنو آهي تہ پنھنجي مقدس جبل تي هڪڙو مندر ۽ شھر ۾ هڪڙو قربان گاہ ٺاهيو جتي تون‬ ‫رهندين ‪،‬هڪڙو مقدس خيمي جي مشابہت آهي ‪،‬جيڪو تو شروع کان تيار ڪيو آهي‪.‬‬ ‫‪9‬۽ دانائي تو وٽ هئي ‪:‬جيڪا توهان جي ڪمن کي ڄاڻي ٿي ‪،‬۽ جڏهن توهان دنيا کي بڻايو ‪،‬۽ اهو ڄاڻو ته اا‬ ‫توهان جي نظر ۾ قابل قبول آهي ‪،‬۽ توهان جي حڪمن ۾ احيح آهي‪.‬‬ ‫‪10‬اي هن کي پنھنجي پاڪ آسمان مان ۽ پنھنجي جلل جي تخت مان موڪليو ‪،‬تہ جيئن هو حاضر ٿي مون سان‬ ‫لَ تہ آ ءَ ڄاڻان تہ تو کي اا ٿو وڻي‪.‬‬ ‫گڏ محنت ڪري ‪،‬انھي ءَ ء‬ ‫شيَ ‪،‬۽ هو ءَ مون کي منھنجي ڪمن ۾ سنجيدگي ءَ سان ڏسندي ‪،‬۽‬ ‫‪11‬االَ ⁠جو هو ءَ ڄاڻي ٿي ۽ سمجھي ٿي هر‬ ‫ء‬ ‫ء‬ ‫پنھنجي طاقت ۾ مون کي بچائيندي‪.‬‬ ‫پوَ آ ءَ تنھنجي قوم جو انصاف ڪندس ۽ پنھنجي پي اَ جي ڪرسي ءَ تي‬ ‫‪12‬تنھنڪري منھنجا ڪم قبول ٿيندا ۽ ء‬ ‫ويھڻ جي لئق ٿيندس‪.‬‬ ‫‪13‬االَ ⁠جو اهو ڪھڙو ماڻھو آهي جيڪو خدا جي الح کي ڄاڻي سگھي؟ يا ڪير سوچي سگھي ٿو ته رب‬ ‫ء‬ ‫جي مرضي اا آهي؟‬ ‫‪14‬االَ ⁠جو فاني ماڻھن جا خيال خراب آهن ‪،‬۽ اسان جا اوزار بي ⁠باڪ آهن‪.‬‬ ‫ء‬ ‫‪15‬االَ ⁠جو فاسد جسم روح کي دٻائي ٿو ‪،‬۽ مٽي ءَ جو خيمو انھي ءَ دماغ کي دٻائي ٿو ‪،‬جيڪو گھڻن شين تي‬ ‫ء‬ ‫ڌيان ڏئي ٿو‪.‬‬ ‫‪16‬۽ اسان مشڪل سان اندازو لڳائي سگھون ٿا انھن شين تي جيڪي زمين تي آهن ‪،‬۽ محنت سان اسين اهي‬ ‫شيون ڳوليون ٿا جيڪي اسان جي اڳيان آهن ‪،‬پر جيڪي آسمان ۾ آهن تن کي ڪنھن ڳولي ورتو آهي؟‬ ‫سواَ؟‬ ‫‪،‬سواَ تون دانائي ءَ جي ‪،‬۽ پنھنجو پاڪ روح مٿي کان موڪلڻ کان‬ ‫‪17‬۽ تنھنجي الح کي ڪير ڄاڻي ٿو‬ ‫ء‬ ‫ء‬ ‫‪18‬االَ ⁠جو انھن جا طريقا سڌاريا ويا جيڪي زمين تي رهندا هئا ‪،‬۽ ماڻھن کي اهي شيون سيکاريون ويون‬ ‫ء‬ ‫جيڪي تو کي وڻنديون آهن ‪،‬۽ انھن کي ڏاهپ جي وسيلي اوٽڪارو ملي ويو‪.‬‬ ‫باب‪10‬‬ ‫‪1‬هن دنيا جي پھرين ٺاهيل پي اَ کي بچايو ‪،‬جيڪو اڪيلو پيدا ڪيو ويو هو ‪،‬۽ کيس پنھنجي زوال مان ڪڍي‪،‬‬ ‫‪2‬۽ کيس سڀني شين تي حڪمراني ڪرڻ جي طاقت ڏني‪.‬‬ ‫‪3‬پر جڏهن ظالم هن کان ڪاوڙ ۾ هليو ويو ‪،‬تڏهن هو بہ انھي ءَ غضب ۾ مري ويو ‪،‬جنھن پنھنجي ڀا اَ کي ماري‬ ‫وڌو‪.‬‬ ‫‪4‬جنھن جي ڪري زمين ٻوڏ سان ٻڏي وئي ‪،‬حڪمت وري ان کي محفوظ ڪيو ‪،‬۽ نيڪين جي رستي کي هڪڙي‬ ‫قيمتي ڪاٺ جي هڪڙي ٽڪر ۾ هدايت ڪئي‪.‬‬ ‫‪5‬ان کان علوہ ‪،‬قومون پنھنجي بڇڙي سازش ۾ حيران ٿي ويا ‪،‬هن کي سچار ڳوليائين ‪،‬۽ کيس خدا جي آڏو‬ ‫بي ⁠عيب بچايو ‪،‬۽ کيس پنھنجي پٽ ڏانھن پنھنجي نرم شفقت جي خلف مضبوط رکيو‪.‬‬ ‫‪6‬جڏهن بي ⁠ديني مري ويو ‪،‬تڏهن هن نيڪ ماڻھو ءَ کي بچايو ‪،‬جيڪو انھي ءَ باه کان ڀڄي ويو ‪،‬جيڪا پنجن‬ ‫شھرن تي ڪري پئي‪.‬‬ ‫‪7‬جنھن جي بڇڙائي ءَ جو اڄ تائين اها شاهدي آهي ‪،‬اها زمين جيڪا تماڪ اڪي ٿي ‪،‬۽ ٻوٽا جيڪي ميوا ڏين ٿا ‪،‬‬ ‫جيڪي ڪڏهن به پختي نه ٿين ٿا ‪،‬۽ لوڻ جو بيٺو ستون هڪڙو بي ايمان روح جو يادگار آهي‪.‬‬ ‫شيَ سٺي آهي ‪.‬پر انھن‬ ‫‪8‬االَ ⁠جو انھن کي نہ رڳو اهو ايذا اَ رسيو ‪،‬جو انھن کي خبر ئي نہ هئي تہ ڪھڙي‬ ‫ء‬ ‫ء‬ ‫لَ پڻ اڏي ويو ‪:‬ته جيئن انھن شين ۾ جن کي انھن ناراض ڪيو‬ ‫جي پويان انھن جي بيوقوفي ءَ جي يادگيري دنيا ء‬ ‫هو ايترو لڪائي نه سگھيا‪.‬‬ ‫‪9‬پر ڏاهپ انھن کي دردن کان اوٽڪارو ڏياريو ‪،‬جيڪي هن تي حاضر ٿيا‪.‬‬ ‫‪10‬جڏهن نيڪ ماڻھو پنھنجي ڀا اَ جي غضب کان ڀڄڻ لڳو ‪،‬تڏهن هن کي سڌي ءَ واٽ تي هدايت ڪيائين ‪،‬کيس خدا‬ ‫جي بادشاهت ڏيکاريائين ‪،‬کيس پاڪ شين جي ڄاڻ ڏني ‪،‬کيس پنھنجي سفر ۾ مالدار ڪيائين ‪،‬۽ سندس محنتن جو‬ ‫ڀاڙو وڌائين‪.‬‬ ‫‪11‬انھي ءَ للچ ۾ ‪،‬جيئن مٿس ظلم ڪيو ‪،‬تنھن سان گڏ بيٺي ‪،‬۽ کيس مالدار ڪيائين‪.‬‬

‫‪12‬هن کيس پنھنجي دشمنن کان بچايو ‪،‬۽ کيس انتظار ۾ ويٺلن کان بچايو ‪،‬۽ هڪڙي سخت تڪرار ۾ هن کي فتح‬ ‫ڏني ‪.‬ته جيئن هو ڄاڻي سگھي ته نيڪي سڀني کان وڌيڪ مضبوط آهي‪.‬‬ ‫‪13‬جڏهن نيڪ ماڻھو وڪڻي ويو ‪،‬تڏهن هن کيس نہ اڏيو ‪،‬بلڪ کيس گناهہ کان بچايو ‪،‬هو ءَ ساڻس گڏ کڏ ۾ هيٺ‬ ‫لھي ويئي‪.‬‬ ‫‪14‬۽ کيس قيد ۾ نه اڏيو ‪،‬جيستائين هوَ کيس بادشاهت جو عصا کڻي آئي ‪،‬۽ انھن جي خلف طاقت جيڪي مٿس‬ ‫ظلم ڪندا آهن ‪،‬انھن لَ جيڪي مٿس الزام هڻڻ لڳا ‪،‬هن انھن کي ڪوڙو ثابت ڪيو ‪،‬۽ کيس دائمي شان ڏني‪.‬‬ ‫‪15‬انھي ءَ نيڪ ماڻھن ۽ بي ⁠عيب ٻج کي انھي ءَ قوم کان اوٽڪارو ڏياريو ‪،‬جيڪا مٿن ظلم ڪري ٿي‪.‬‬ ‫‪16‬هو ءَ خداوند جي خادم جي روح ۾ داخل ٿي ‪،‬۽ خوفناڪ بادشاهن کي معجزن ۽ نشانين سان مقابلو ڪيو‪.‬‬ ‫لَ ڏينھن جو ڍڪ ۽‬ ‫‪17‬نيڪن کي سندن محنتن جو بدلو ڏنو ‪،‬انھن کي شاندار طريقي سان هدايت ڪئي ‪،‬۽ انھن ء‬ ‫رات جي موسم ۾ تارن جي روشني هو‪.‬‬ ‫‪18‬انھن کي ڳاڙهي سمنڊ مان آندو ‪،‬۽ انھن کي گھڻي پاڻي ءَ مان هليو ويو‪.‬‬ ‫‪19‬پر هن انھن جي دشمنن کي ٻوڙيو ‪،‬۽ انھن کي اونھين هيٺان ٻاهر ڪڍي اڏيو‪.‬‬ ‫‪20‬تنھنڪري نيڪن بي دين کي خراب ڪيو ‪،‬۽ تنھنجي پاڪ نالي جي واکاڻ ڪئي ‪،‬اي پالڻھار ‪،‬۽ هڪڙي‬ ‫هڪڙي تنھنجي هٿ سان وڏائي ڪئي ‪،‬جيڪو انھن لَ وڙهيو‪.‬‬ ‫‪21‬االَ ⁠جو ڏاهپ گونگن جو وات کولي اڏيو ۽ انھن جون ٻوليون ٺاهيون جيڪي فصيح ڳالھائي نہ ٿيون‬ ‫ء‬ ‫سگھن‪.‬‬ ‫باب‪11‬‬ ‫‪1‬هن پنھنجي ڪم کي پاڪ نبي ءَ جي هٿ ۾ پورو ڪيو‪.‬‬ ‫‪2‬اهي انھي ءَ بيابان مان لنگھي ويا ‪،‬جنھن ۾ ڪوبہ رهيو هو ۽ انھن هنڌن تي خيما کوڙيا ‪،‬جتي ڪو رستو نہ هو‪.‬‬ ‫‪3‬اهي پنھنجن دشمنن جي خلف بيٺا ‪،‬۽ پنھنجن مخالفن کان بدلو ورتو ويو‪.‬‬ ‫‪4‬جڏهن اهي اڃايل هئا ‪،‬تڏهن انھن تو کي سڏيو ‪،‬۽ انھن کي ٿڌڙي پٿر مان پاڻي ڏنو ويو ‪،‬۽ انھن جي اڃ سخت پٿر‬ ‫مان بجائي وئي‪.‬‬ ‫‪5‬االَ ⁠جو جن ڳالھين جي ڪري سندن دشمنن کي سزا ڏني ويئي ‪،‬سا ئي انھن کي سندن ضرورت ۾ فائدو‬ ‫ء‬ ‫پھچي ويو‪.‬‬ ‫‪6‬االَ ⁠جو هميشہ وهندڙ درياهہ جي بدران ‪،‬جيڪو گندي رت سان ڀريل آهي‪،‬‬ ‫ء‬ ‫لَ ‪،‬جنھن جي ذريعي ننڍڙن ٻارن کي قتل ڪيو ويو ‪،‬تو انھن کي اهڙي‬ ‫‪7‬انھي ءَ حڪم جي پڌري سرڪشي ءَ ء‬ ‫طرح پاڻي ڏنو ‪،‬جنھن جي کين ااميد نه هئي‪.‬‬ ‫پوَ تو سندن مخالفن کي ڪيئن سزا ڏني‪.‬‬ ‫‪8‬اان ااڃ جي ذريعي بيان ڪيو ته ء‬ ‫‪9‬االَ ⁠جو جڏهن انھن کي آزمايو ويو جيتوڻيڪ ٻاجھ سان ‪،‬پر انھن کي سزا ڏني ويئي ‪،‬تڏهن انھن کي خبر‬ ‫ء‬ ‫هئي تہ ڪيئن بي ⁠دينن کي غضب ۽ عذاب ۾ مبتل ڪيو ويندو آهي ‪،‬جيڪي انصاف پسندن جي ڀيٽ ۾ اڃايل‬ ‫آهن‪.‬‬ ‫لَ تو هڪ پي اَ وانگر نصيحت ڪئي ۽ ڪوشش ڪئي ‪،‬پر ٻيو ‪،‬هڪڙو سخت بادشاه وانگر ‪،‬تو‬ ‫‪10‬انھن ء‬ ‫ڏوهاريو ۽ سزا ڏني‪.‬‬ ‫‪11‬اهي غير حاضر هجن يا حاضر ‪،‬اهي هڪ جھڙا هئا‪.‬‬ ‫لَ رڙيون ڪرڻ لڳيون‪.‬‬ ‫‪12‬االَ ⁠جو مٿن ٻيڻو غم اچي ويو ۽ ماضي ءَ جي يادگيري ءَ ء‬ ‫ء‬ ‫‪13‬االَ ⁠جو جڏهن انھن ٻڌو تہ پنھنجن عذابن مان ٻئي کي فائدو ٿئي ٿو ‪،‬تڏهن انھن کي خداوند جو احساس ٿيو‪.‬‬ ‫ء‬ ‫لَ اهي بي ⁠حرمتي ءَ سان تعظيم ڪندا هئا ‪،‬جڏهن کيس ننڍڙن ننڍڙن ننڍڙن ننڍڙن ننڍڙن ننڍڙن ننڍڙن‬ ‫‪14‬جنھن ء‬ ‫ننڍڙن ٻارن کي ٻاهر االئي اڏيو هو ‪،‬تڏهن آخر اهو حال ڏسي سندن ساراه ڪيائون‪.‬‬ ‫لَ ‪،‬جنھن سان هو ٺڳي ءَ سان نانگن جي پوڄا ڪندا هئا ۽ بي ⁠عقل‬ ‫‪15‬پر انھن جي بڇڙائي ءَ جي بيوقوفي ءَ ء‬ ‫لَ بي ⁠عقل جانورن جو هڪڙو ميڙ موڪليو‪.‬‬ ‫جانورن جي ‪،‬تو انھن تي انتقام وٺڻ ء‬ ‫لَ تہ انھن کي خبر پوي تہ جيئن ڪو ماڻھو گناهہ ڪري ٿو ‪،‬تيئن کيس سزا بہ ملندي‪.‬‬ ‫‪16‬انھي ءَ ء‬ ‫قادرمطلق هٿ ‪،‬جنھن مادو جي دنيا کي بنا ڪنھن شڪل جي پيدا ڪيو ‪،‬سو انھن جي وچ‬ ‫ء‬ ‫‪17‬االَ ⁠جو تنھنجو ء‬ ‫۾ ٻاهرين يا خوفناڪ شينھن موڪلڻ جو ڪو مطلب ڪونھي‪.‬‬

‫‪18‬يا اڻڄاتل جھنگلي جانور ‪،‬غضب سان ڀريل ‪،‬نوان پيدا ڪيا ويا ‪،‬يا ته باه جي بخار ‪،‬يا پکڙيل دونھين جي گندي‬ ‫خوشبو ‪،‬يا انھن جي اکين مان خوفناڪ چمڪ ڪڍي ٿو‪:‬‬ ‫‪19‬ان جو نه رڳو نقصان انھن کي هڪدم پھچائي سگھي ٿو ‪،‬پر خوفناڪ نظارو انھن کي مڪمل طور تي تباه‬ ‫ڪري ٿو‪.‬‬ ‫سواَ اهي هڪ ڌماڪي سان هيٺ ڪري ويا آهن ‪،‬انتقام جي ستايل ‪،‬۽ توهان جي طاقت جي‬ ‫‪20‬ها ‪،‬۽ انھن کان‬ ‫ء‬ ‫سانس ذريعي ڀڄي ويا آهن ‪،‬پر توهان سڀني شين کي ماپ ۽ انگ ۽ وزن ۾ ترتيب ڏنو آهي‪.‬‬ ‫‪21‬االَ ⁠جو توهان هر وقت پنھنجي وڏي طاقت ڏيکاري سگھو ٿا ‪،‬جڏهن توهان چاهيو ‪.‬۽ ڪير تنھنجي هٿ‬ ‫ء‬ ‫جي طاقت کي برداشت ڪري سگھي ٿو؟‬ ‫‪22‬االَ ⁠جو سڄي دنيا تنھنجي اڳيان ترازن جي ٿورڙي اناج وانگر آهي ‪،‬يعني ابح جي ماڻي ءَ جي ڦٽ وانگر‬ ‫ء‬ ‫جيڪا زمين تي ڪري ٿي‪.‬‬ ‫شيَ ڪري سگھين ٿو ‪،‬۽ ماڻھن جي گناهن تي اکيون ڦاڙي سگھين‬ ‫‪23‬پر تون سڀني تي رحم ڪر ‪.‬او ته تون هر‬ ‫ء‬ ‫ٿو ‪،‬ااڪاڻ ⁠تہ انھن کي سڌارڻ گھرجي‪.‬‬ ‫شيَ کان نفرت نہ ڪندؤ ‪،‬‬ ‫‪24‬االَ ⁠جو تون انھن سڀني شين سان پيار ڪرين ٿو جيڪي آهن ‪،‬۽ ڪنھن بہ‬ ‫ء‬ ‫ء‬ ‫شيَ نہ ٺاهين ها‪.‬‬ ‫‪،‬االَ ⁠جو جيڪڏهن توهان ان کان نفرت ڪري ها تہ ڪڏهن بہ ڪا‬ ‫جيڪا تو بنايو آهي‬ ‫ء‬ ‫ء‬ ‫‪25‬۽ ڪا شيَ ڪيئن برداشت ڪري سگھي ٿي ‪،‬جيڪڏهن توهان جي مرضي نه هجي ها؟ يا محفوظ ڪيو ويو ‪،‬‬ ‫جيڪڏهن توهان طرفان نه سڏيو وڃي؟‬ ‫‪،‬االَ ⁠جو اهي تنھنجا آهن ‪،‬اي خداوند ‪،‬تون روحن جو پيارو آهين‪.‬‬ ‫‪26‬پر تون سڀني کي بچائيندو آهين‬ ‫ء‬ ‫باب‪12‬‬ ‫شيَ ۾ آهي‪.‬‬ ‫‪1‬االَ ⁠جو تنھنجو غير فاني روح هر‬ ‫ء‬ ‫ء‬ ‫‪2‬تنھنڪري تون انھن کي ٿورڙي ۽ ٿورڙي سزا ڏئين ٿو جيڪي ڏوه ڪن ٿا ‪،‬۽ انھن کي ياد ڏيارڻ سان ڊيڄارين‬ ‫ٿا جنھن ۾ اهي ڏوهاري رهيا آهن ‪،‬تہ جيئن اهي پنھنجن بڇڙائي ءَ کي اڏي توتي ايمان آڻين ‪،‬اي خداوند‪.‬‬ ‫‪3‬االَ ⁠جو تنھنجي مرضي هئي تہ اسان جي ابن ڏاڏن جي هٿان انھن ٻنھي پراڻن ماڻھن کي ناس ڪري ‪،‬‬ ‫ء‬ ‫جيڪي تنھنجي پاڪ سرزمين تي رهن ٿا‪.‬‬ ‫لَ جادوگري ءَ ‪،‬۽ بڇڙي قرباني ءَ جي؛‬ ‫‪4‬جنھن کان تون نفرت ڪرين ٿو گھڻا گندا ڪم ڪرڻ ء‬ ‫‪5‬۽ اهي اهي بي رحم قاتلن جو ٻارن جا ‪،‬۽ ماڻھن جو گوشت کائيندڙ ۽ رت جون عيدون‪،‬‬ ‫‪6‬پنھنجن پادرين سان گڏ انھن جي بت پرست ٽولي جي وچ ۾ ‪،‬۽ والدين ‪،‬جن کي پنھنجي هٿن سان ماريو ويو ‪،‬‬ ‫جيڪي مدد کان محروم روح آهن‪:‬‬ ‫لَ تہ انھي ءَ ملڪ کي ‪،‬جنھن کي توهان ٻين سڀني کان وڌيڪ سمجھو ‪،‬خدا جي ٻارن جي هڪڙي لئق‬ ‫‪7‬انھي ءَ ء‬ ‫ڪالوني حاال ڪري‪.‬‬ ‫‪8‬تنھن هوندي بہ جن کي تو ماڻھن وانگر بچائي اڏيو ‪،‬۽ پنھنجي لشڪر جا اڳوڻا جھاز موڪليا ‪،‬انھن کي ٿورڙو‬ ‫ناس ڪري‪.‬‬ ‫‪9‬ائين نہ آهي جو تون بي ⁠دين کي جنگ ۾ نيڪن جي هٿ هيٺ آڻي سگھين ‪،‬يا انھن کي هڪدم ظالم جانورن‬ ‫سان ‪،‬يا هڪڙي سخت لفظ سان برباد ڪري سگھين‪.‬‬ ‫جاَ ڏني ‪،‬انھي ءَ ڳالھہ کان بي خبر نہ رهيو‬ ‫‪10‬پر انھن تي ٿورڙو ۽ ٿورڙو فيصلو ڪري ‪،‬تو انھن کي توبھہ جي ء‬ ‫تہ اهي هڪڙو شرارتي نسل آهن ‪،‬۽ انھن ۾ سندن بڇڙائي پيدا ٿي آهي ‪،‬۽ انھن جو خيال ڪڏهن بہ نہ بدلبو‪.‬‬ ‫‪11‬االَ ⁠جو اهو شروع کان ئي لعنتي ٻج هو ‪.‬نه ته تو ڪنھن جي خوف کان انھن کي انھن شين جي معافي نه‬ ‫ء‬ ‫ڏني جن ۾ انھن گناهه ڪيو‪.‬‬ ‫‪12‬االَ ⁠جو ڪير چوندو تہ” تو اا ڪيو آهي؟ يا ڪير تنھنجي فيصلي کي برداشت ڪندو؟ يا ڪير تو تي‬ ‫ء‬ ‫لَ جيڪي برباد ٿيون ‪،‬جن کي تو بنايو؟ يا ڪير ايندو جيڪو تنھنجي خلف بيٺو ‪،‬‬ ‫الزام لڳائيندو انھن قومن جي ء‬ ‫لَ؟‬ ‫ظالمن کان بدلو وٺڻ ء‬ ‫سواَ ڪوبہ خدا ڪونھي ‪،‬جنھن کي سڀني جي پرواه آهي ‪،‬جنھن کي تون ڏيکارين ٿو تہ‬ ‫‪13‬االَ ⁠جو تو کان‬ ‫ء‬ ‫ء‬ ‫تنھنجو فيصلو غلط نہ آهي‪.‬‬ ‫لَ نڪو ڪو بادشاهہ يا ظالم پنھنجو منھن تنھنجي خلف ڪري سگھندو‪.‬‬ ‫‪14‬جنھن کي تو سزا ڏني آهي تنھن ء‬

‫شيَ کي سچائي ءَ سان حڪم ڪرين ٿو ‪:‬اهو سمجھي سگھي ٿو‬ ‫‪15‬پوَ جيئن تون پاڻ سڌريل آهين ‪،‬تيئن تون هر‬ ‫ء‬ ‫ء‬ ‫ته توهان جي طاقت جي لئق نه آهي ته انھي ءَ کي ڏوهاري ‪،‬جيڪو سزا جي لئق نه آهي‪.‬‬ ‫‪16‬االَ ⁠جو تنھنجي قدرت سچائي ءَ جي شروعات آهي ‪،‬۽ جيئن تہ تون سڀني جو پالڻھار آهين ‪،‬تنھنڪري اهو‬ ‫ء‬ ‫تو کي سڀني تي مھربان بڻائي ٿو‪.‬‬ ‫‪17‬االَ ⁠جو جڏهن ماڻھو ايمان نہ آڻيندا تہ تون پوري ءَ طاقت جو مالڪ آهين ‪،‬تڏهن تون پنھنجي طاقت‬ ‫ء‬ ‫ڏيکاريندين ‪،‬۽ انھن مان جيڪي ڄاڻن ٿا ‪،‬تن ۾ تون سندن دليري ءَ کي ظاهر ڪر‪.‬‬ ‫‪18‬پر تون ‪،‬پنھنجي طاقت جي مالڪ ‪،‬انصاف سان فيصلو ڪرين ٿو ‪،‬۽ اسان کي وڏي احسان سان حڪم ڪرين‬ ‫ٿو ‪،‬االَ ⁠جو توهان طاقت استعمال ڪري سگھوٿا جڏهن توهان چاهيو‪.‬‬ ‫‪19‬پر تو اهڙن ڪمن ذريعي پنھنجي قوم کي سيکاريو آهي تہ انصاف ڪندڙ ماڻھو ءَ کي رحم ڪرڻ گھرجي ‪،‬۽‬ ‫پنھنجي ٻارن کي سٺي ااميد ڏياريو آهين تہ تون گناهن کان توبھہ ڪرين‪.‬‬ ‫‪20‬االَ ⁠جو جيڪڏهن توهان پنھنجي ٻارن جي دشمنن کي سزا ڏني آهي ‪،‬۽ موت جي سزا ڏني آهي ‪،‬اهڙي ءَ‬ ‫ء‬ ‫طرح سمجھاڻي سان ‪،‬انھن کي وقت ۽ جڳھ ڏيو ‪،‬جنھن سان اهي سندن بڇڙائي ءَ کان بچي سگھن‪:‬‬ ‫‪21‬تو ڪھڙي وڏي احتياط سان پنھنجن پٽن جو فيصلو ڪيو ‪،‬جن جي ابن ڏاڏن سان تو قسم کنيا ‪،‬۽ سٺا واعدا‬ ‫ڪيا؟‬ ‫‪22‬تنھنڪري ‪،‬جتي تون اسان کي عذاب ڪرين ٿو ‪،‬تنھنڪري تون اسان جي دشمنن کي هزارين ڀيرا وڌيڪ‬ ‫دٻائي ٿو ‪،‬انھي ءَ نيت سان ته ‪،‬جڏهن اسين فيصلو ڪريون ‪،‬تنھنجي چڱائي ءَ جو خيال ڪريون ‪،‬۽ جڏهن اسان کي‬ ‫پاڻ تي انصاف ڪيو وڃي ‪،‬تڏهن رحم جي طلب ڪريون‪.‬‬ ‫‪23‬تنھنڪري ‪،‬جتي ماڻھو بي ⁠انصافي ءَ ۽ بي ⁠انصافي ءَ سان زندگي گذاري رهيا آهن ‪،‬تڏهن تو انھن کي‬ ‫پنھنجن گھڻن ڪمن سان عذاب ڪيو آهي‪.‬‬ ‫‪24‬االَ ⁠جو اهي گمراهي ءَ جي رستي ۾ تمام گھڻو گمراهہ ٿي ويا ۽ انھن کي ديوتا سمجھڻ لڳا ‪،‬جن کي انھن‬ ‫ء‬ ‫جي دشمنن جي جانورن ۾ بہ بي ⁠سمجھ ٻار وانگر ٺڳيو پيو ‪،‬حقير سمجھيو ويو‪.‬‬ ‫‪25‬تنھنڪري انھن ڏانھن ‪،‬ٻارن وانگر بي سبب ‪،‬تو انھن کي ٺٺولي ڪرڻ لَ هڪڙو فيصلو موڪليو‪.‬‬ ‫‪26‬پر اهي جيڪي انھي ءَ سڌاري سان سڌري نہ سگھندا ‪،‬جنھن ۾ هو انھن سان ٺھيل هو ‪،‬سي محسوس ڪندا تہ‬ ‫خدا جي سزا جي لئق آهي‪.‬‬ ‫لَ ‪،‬جن کي هو خدا‬ ‫لَ ‪،‬جڏهن کين سزا ڏني ويئي ‪،‬يعني انھن ء‬ ‫‪27‬االَ ⁠جو ‪،‬ڏسو ‪،‬انھن ڪھڙين ڳالھين ء‬ ‫ء‬ ‫سمجھندا هئا ‪.‬هاڻي انھن کي سزا ڏني پئي وڃي ‪،‬جڏهن انھن اهو ڏٺو ‪،‬انھن کيس سچو خدا تسليم ڪيو ‪،‬جنھن کي‬ ‫ڄاڻڻ کان اڳ اهي انڪار ڪندا هئا ‪،‬۽ تنھنڪري مٿن سخت لعنت آئي‪.‬‬ ‫باب‪13‬‬ ‫‪1‬يقينا ا سڀ ماڻھو بيڪار آهن ‪،‬جيڪي خدا کان بي خبر آهن ‪،‬۽ جيڪي چڱيون شيون ڏسڻ ۾ اچن ٿيون ‪،‬تن مان‬ ‫کيس سڃاڻي نہ سگھيا آهن ‪،‬۽ نڪي انھن ڪمن تي غور ڪندي ‪،‬ڪم جي مالڪ کي مڃيو‪.‬‬ ‫‪2‬پر انھن کي يا ته باهہ ‪،‬يا واَ ‪،‬يا تيز هوا ‪،‬يا تارن جو دائرو ‪،‬يا زبردست پاڻي ‪،‬يا آسمان جون روشنيون ‪،‬اهي‬ ‫ديوتا آهن جيڪي دنيا تي حڪومت ڪن ٿا‪.‬‬ ‫‪3‬جن جي خوبصورتي سان ‪،‬جيڪڏهن اهي خوش ٿي ويا ‪،‬انھن کي ديوتا بڻجي ويا ‪.‬انھن کي خبر ڏيو ته انھن جو‬ ‫رب ڪيترو بھتر آهي ‪:‬ااڪاڻ ته حسن جي پھرين ليکڪ انھن کي پيدا ڪيو آهي‪.‬‬ ‫‪4‬پر جيڪڏهن انھن کي سندن قدرت ۽ نيڪي ءَ تي عجب لڳو تہ انھن کي سمجھڻ گھرجي تہ اهو ڪيترو وڌيڪ‬ ‫طاقتور آهي جنھن کين بڻايو آهي‪.‬‬ ‫‪5‬االَ ⁠جو انھن جي ٺاهڻ جي نسبت سان مخلوقات جي عظمت ۽ خوبصورتي ءَ مان ظاهر ٿئي ٿو‪.‬‬ ‫ء‬ ‫‪،‬االَ ⁠جو هو خدا جي ڳول ۾ ۽ کيس‬ ‫لَ انھن تي جيترو به الزام هڻجي اوترو ئي گھٽ آهي‬ ‫ء‬ ‫پوَ به هن ء‬ ‫‪6‬پر ء‬ ‫ڳولڻ جي خواهش ۾ غلطي ءَ جو شڪار ٿين ٿا‪.‬‬ ‫‪7‬ااڪاڻ ⁠تہ اهي هن جي ڪمن ۾ ڄاڻن ٿا ‪،‬اهي کيس چڱيَ طرح ڳوليندا آهن ۽ انھن جي نظر کي مڃيندا آهن ‪،‬‬ ‫ااڪاڻ ⁠تہ اهي شيون خوبصورت آهن جيڪي ڏسڻ ۾ اچن ٿيون‪.‬‬ ‫پوَ به انھن کي معاف نه ڪيو وڃي‪.‬‬ ‫‪8‬پر ء‬ ‫‪9‬االَ ⁠جو جيڪڏهن اهي ايترو ڄاڻن ها ‪،‬جو اهي دنيا کي مقصد ڏيئي سگھن ٿا ‪.‬ڪيئن نه جلدي انھن کي رب‬ ‫ء‬ ‫معلوم ڪيو؟‬

‫‪10‬پر اهي بدبخت آهن ‪،‬۽ مئل شين ۾ انھن جي اميد آهي ‪،‬جيڪي انھن کي ديوتا سڏين ٿا ‪،‬جيڪي ماڻھن جي هٿن‬ ‫جا ڪم آهن ‪،‬سون ۽ چاندي ‪،‬جن ۾ هنر ڏيکارڻ ‪،‬جانورن جي مشابہت ‪،‬يا هڪڙو پٿر آهي جيڪو بيڪار آهي ‪.‬‬ ‫هڪ قديم هٿ جو‪.‬‬ ‫پوَ ‪،‬پنھنجي‬ ‫لَ هڪڙي وڻ کي هيٺ لھڻ کان ء‬ ‫‪11‬هاڻي هڪڙو ڪاريگر جيڪو لٺ وجھي ٿو ‪،‬انھي ءَ مقصد ء‬ ‫لَ هڪڙو برتن ٺاهيو ‪،‬جيڪو‬ ‫چوڌاري ءَ چڱي ءَ طرح سڄي ال ڪڍي ‪،‬ان کي چڱي ءَ طرح ٺاهيو ‪،‬۽ انھي ءَ ء‬ ‫لَ مناسب هو‪.‬‬ ‫ماڻھو ءَ جي زندگي ءَ جي خدمت ء‬ ‫‪12‬۽ پنھنجي ڪم جي گھٽتائي کي خرچ ڪرڻ کان پوَ ‪،‬پنھنجي گوشت کي ٺاهڻ لَ ‪،‬پاڻ کي ڀريو آهي‪.‬‬ ‫‪13‬۽ انھن جي وچ ۾ ڪچرو کڻي ‪،‬جيڪي بيڪار ٿي ويا ‪،‬ڪاٺ جو ٽڪر ٽڪر ۽ ڳنڍن سان ڀريل ‪،‬ان کي ڏاڍي‬ ‫محنت سان ٺاهيو آهي ‪،‬جڏهن هن وٽ ٻيو ڪو ڪم ڪونھي ‪،‬۽ پنھنجي سمجھ جي مھارت سان ٺاهيو ‪.‬ان کي هڪ‬ ‫انسان جي تصوير تي فيشن؛‬ ‫‪14‬يا اان کي ڪنھن ناپاڪ جانور جھڙو بڻائي ‪،‬اان جي مٿان ڪنوار سان ڍڪي ‪،‬اان کي ڳاڙهو رنگ ڏيئي اان ۾‬ ‫هر جڳھ کي ڍڪي اڏيو‪.‬‬ ‫ا‬ ‫لَ سھوليت وارو ڪمرو ٺاهيو ‪،‬تڏهن ان کي ڀت ۾ وجھي ‪،‬لوه سان تيزي ءَ سان ٺاهيائين‪.‬‬ ‫‪15‬جڏهن هن اان ء‬ ‫لَ مھيا ڪيو تہ اهو ڪري نہ پوي ‪،‬ااڪاڻ ⁠تہ اهو ڄاڻي ٿو ته اهو پنھنجي مدد‬ ‫‪16‬االَ ⁠جو هن انھي ءَ ء‬ ‫ء‬ ‫ڪرڻ کان قاار آهي ‪.‬ااڪاڻ ته اها هڪ تصوير آهي ‪،‬۽ مدد جي ضرورت آهي‪:‬‬ ‫لَ دعا گھري ٿو ‪،‬۽ انھي ءَ سان ڳالھائڻ ۾ شرم ٿو محسوس‬ ‫لَ ‪،‬پنھنجي زال ۽ ٻارن ء‬ ‫‪17‬پوَ هو پنھنجي مال ء‬ ‫ء‬ ‫ڪري ‪،‬جنھن جي زندگي ڪانھي‪.‬‬ ‫لَ دعا گھري ٿي جيڪا‬ ‫لَ هو انھي ءَ کي سڏي ٿو جيڪو ڪمزور آهي‬ ‫‪،‬االَ ⁠جو زندگي انھي ءَ ء‬ ‫ء‬ ‫‪18‬احت ء‬ ‫لَ دعا گھري ٿو جنھن جي مدد ڪرڻ جو گھٽ ۾ گھٽ مطلب آهي ‪:‬۽ هڪ‬ ‫لَ عاجزي سان ان ء‬ ‫مئل آهي ‪.‬مدد ء‬ ‫لَ هو ان کان پڇي ٿو جيڪو هڪ قدم اڳتي نه ٿو رکي سگھي‪.‬‬ ‫سٺي سفر ء‬ ‫‪19‬۽ حاال ڪرڻ ۽ حاال ڪرڻ لَ ‪،‬۽ هن جي هٿن جي سٺي ڪاميابي لَ ‪،‬هن کان ڪرڻ جي قابليت پڇي‬ ‫ٿو ‪،‬اهو سڀ کان وڌيڪ ڪم ڪرڻ جي قابل ناهي‪.‬‬ ‫باب‪14‬‬ ‫لَ ‪،‬انھي ءَ ڪاٺ جي هڪڙي‬ ‫لَ تيار ڪري ٿو ۽ ٻرندڙ لھرن مان لنگھڻ ء‬ ‫‪1‬وري ‪،‬هڪڙو پاڻ کي ٻيڙي ءَ ء‬ ‫ٽڪري کي سڏي ٿو ‪،‬جيڪا کيس کڻي وڃي رهي آهي‪.‬‬ ‫‪2‬االَ ⁠جو حقيقت ۾ حاال ڪرڻ جي خواهش اهو ٺاه ٺاهيو ‪،‬۽ ڪاريگر ان کي پنھنجي مھارت سان ٺاهيو‪.‬‬ ‫ء‬ ‫‪3‬پر اي پي اَ ‪،‬تنھنجي اختياري ان تي حڪومت ڪري ٿي ‪،‬او ته تو سمنڊ ۾ رستو ۽ موج ۾ محفوظ رستو ٺاهيو‬ ‫آهي‪.‬‬ ‫‪4‬ڏيکاري ٿو ته تون سڀني خطرن کان بچائي سگھين ٿو ‪:‬هائو ‪،‬جيتوڻيڪ هڪڙو ماڻھو سمنڊ ۾ ويو بغير فن‪.‬‬ ‫‪5‬تڏهن به تون نه چاهيندين ته تنھنجي ڏاهپ جا ڪم بيڪار هجن ‪،‬تنھنڪري ماڻھو پنھنجيون جانيون ڪاٺي ءَ جي‬ ‫لَ وجھن ‪،‬۽ ڪنھن ڪمزور ٻيڙي ءَ ۾ ااڏامندڙ سمنڊ مان لنگھڻ کان بچي وڃن‪.‬‬ ‫ننڍڙي ٽڪري ءَ ء‬ ‫‪6‬االَ ⁠جو پراڻي زماني ۾ بہ جڏهن وڏائي ديوتا ناس ٿي ويا هئا ‪،‬تڏهن دنيا جي اميد جيڪا تنھنجي هٿن تي‬ ‫ء‬ ‫لَ ٻج اڏي ويئي‪.‬‬ ‫هلندي هئي ‪،‬هڪ ڪمزور ٻيڙي ءَ ۾ بچي ويئي ۽ سڄي عمر نسلن ء‬ ‫‪7‬االَ ⁠جو برڪت وارو آهي اهو ڪاٺ جنھن سان سچائي اچي ٿي‪.‬‬ ‫ء‬ ‫‪8‬پر جيڪو هٿن سان ٺاهيو ويو آهي ‪،‬ان تي لعنت آهي ‪،‬جھڙي ءَ طرح جنھن ان کي ٺاهيو آهي ‪،‬اهو لعنتي آهي ‪.‬۽‬ ‫اهو ‪،‬ااڪاڻ ته ‪،‬خراب ٿيڻ جي ڪري ‪،‬ان کي خدا سڏيو ويندو هو‪.‬‬ ‫‪9‬االَ ⁠جو بي ⁠ديني ۽ سندس بي ⁠ديني ‪،‬ٻئي خدا جي نظر ۾ هڪ جھڙا آهن‪.‬‬ ‫ء‬ ‫‪10‬االَ ⁠جو جيڪو ٺاهيو ويو آهي سو انھي ءَ سان گڏ جنھن اهو ٺاهيو تنھن کي سزا ملندي‪.‬‬ ‫ء‬ ‫‪،‬االَ ⁠جو اهي خدا جي مخلوق ۾ گھٻرائجي ٿا وڃن ‪،‬۽‬ ‫‪11‬تنھنڪري غير قومن جي بتن تي به تعزيت ٿيندي‬ ‫ء‬ ‫لَ ڦڙو آهي‪.‬‬ ‫لَ ٺڳي ءَ جو سبب بڻجن ٿا ‪،‬۽ بي ⁠دانن جي پيرن ء‬ ‫ماڻھن جي جانن ء‬ ‫‪12‬االَ ⁠جو باتن جو ٺاهڻ روحاني زنا جي شروعات هئي ۽ انھن مان زندگي ءَ جي بگاڙ جو آغاز ٿيو‪.‬‬ ‫ء‬ ‫لَ هوندا‪.‬‬ ‫‪13‬االَ ⁠جو اهي نہ شروع کان هئا ‪،‬نڪي هميشہ ء‬ ‫ء‬ ‫‪14‬االَ ⁠جو اهي ماڻھن جي اجائي شان سان دنيا ۾ داخل ٿيا هئا ‪،‬تنھنڪري اهي جلد ئي ختم ٿي ويندا‪.‬‬ ‫ء‬

‫‪15‬ااڪاڻ ته هڪ پي اَ جيڪو وقتي ماتم ۾ مبتل هو ‪،‬جڏهن هن پنھنجي ٻار جي تصوير ٺاهي جلد ئي هٽائي‬ ‫اڏيو ‪،‬هاڻي هن کي هڪ ديوتا وانگر عزت ڏني ‪،‬جيڪو ان وقت مئل انسان هو ‪،‬۽ انھن جي حوالي ڪيو جيڪي‬ ‫هن جي ماتحت هئا ‪،‬تقريبون ۽ قربانيون‪.‬‬ ‫‪16‬اهڙي ءَ طرح وقت گذرڻ سان گڏ هڪڙو غير ديندار رواج مضبوط ٿيو ‪،‬جيڪو قانون جي طور تي قائم ڪيو‬ ‫ويو ‪،‬۽ مجسمن کي بادشاهن جي حڪمن جي پوڄا ڪئي وئي‪.‬‬ ‫‪17‬جنھن کي ماڻھو پري پري ۾ رهڻ جي ڪري عزت ڏيئي نه سگھندا هئا ‪،‬تنھنڪري هنن پري کان سندس‬ ‫لَ تہ جيئن‬ ‫روپوشي ءَ جو جعلسازي ٺاهيو ۽ انھي ءَ بادشاهي ءَ جو عڪس ٺاهيو ‪،‬جنھن جي عزت ڪندا هئا ‪،‬انھي ءَ ء‬ ‫انھن جي اڳيان وڌڻ سان سندس خوشامد ٿئي ‪.‬غير حاضر هو ‪،‬ڄڻ ته هو موجود هو‪.‬‬ ‫سواَ هنرمند جي اڪيلي محنت به جاهلن کي وڌيڪ وهم ڏانھن وڌڻ ۾ مدد ڪئي‪.‬‬ ‫‪18‬ان کان‬ ‫ء‬ ‫‪19‬االَ ⁠جو هو ‪،‬ڪنھن حاڪم کي خوش ڪرڻ جي جرئت ڪري ‪،‬پنھنجي سموري مھارت کي زبردستي‬ ‫ء‬ ‫لَ مجبور ڪيو‪.‬‬ ‫فيشن سان مشابھت ڏيڻ ء‬ ‫‪20‬تنھنڪري ميڙ ‪،‬ڪم جي فضل سان رغبت ٿي ‪،‬هن کي هاڻي هڪڙو ديوتا بڻائي ورتو ‪،‬جيڪو ٿورو اڳي ئي‬ ‫عزت وارو هو‪.‬‬ ‫لَ ‪،‬يا ته آفت يا ظلم جي خدمت ڪري ‪،‬پٿرن کي منسوب‬ ‫لَ ‪:‬ماڻھن ء‬ ‫‪21‬۽ اهو هڪڙو موقعو هو دنيا کي ٺڳي ءَ ء‬ ‫ڪيو ۽ انھن کي اڻ ڄاتل نالو ڏنو‪.‬‬ ‫لَ اهو ڪافي نہ هو جو اهي خدا جي علم ۾ گمراهہ ٿيا ‪.‬پر جتي اهي جاهليت جي عظيم‬ ‫‪22‬ان کان‬ ‫سواَ انھن ء‬ ‫ء‬ ‫جنگ ۾ رهندا هئا ‪،‬انھن عظيم آفتن انھن کي امن سڏيو‪.‬‬ ‫‪23‬االَ ⁠جو اهي پنھنجن ٻارن کي قرباني ءَ ۾ ماريندا هئا ‪،‬يا ڳجھيون رسمون استعمال ڪندا هئا ‪،‬يا عجيب‬ ‫ء‬ ‫رسمن جي ظاهر ڪندا هئا‪.‬‬ ‫‪24‬انھن نڪي جيئري رهيا ۽ نڪي نڪاح کي وڌيڪ بي ⁠پاڪ رکيو ‪،‬بلڪ ڪنھن ٻئي کي دغابازي ءَ سان‬ ‫ماريو يا زنا ڪري غمگين ڪيو‪.‬‬ ‫لَ تہ خون ‪،‬قتل عام ‪،‬چوري ‪،‬ڦرلٽ ‪،‬فساد ‪،‬بي وفائي ‪،‬فساد ‪،‬ڪوڙ‪،‬‬ ‫‪25‬انھي ءَ ء‬ ‫‪26‬چڱن مڙسن جو ناپاڪ ٿيڻ ‪،‬چڱن ڀلن کي وساري اڏڻ ‪،‬روح کي ناپاڪ ڪرڻ ‪،‬قسم بدلئڻ ‪،‬نڪاح ۾ خرابي ‪،‬‬ ‫زنا ۽ بي شرمي ناپاڪي‪.‬‬ ‫‪27‬االَ ⁠جو بتن جي پوڄا ڪرڻ جو نالو ئي نہ ورتو وڃي ‪،‬يعني هر برائي ءَ جي شروعات ‪،‬سبب ۽ پڄاڻي‪.‬‬ ‫ء‬ ‫‪28‬االَ ⁠جو يا ته اهي چريو ٿي وڃن ٿا جڏهن خوش ٿين ٿا ‪،‬يا ڪوڙ ڳالھائين ٿا ‪،‬يا ناحق زندگي گذارين ٿا ‪،‬يا‬ ‫ء‬ ‫وري هلڪو ٿي پاڻ کي جھلين ٿا‪.‬‬ ‫‪29‬االَ ⁠جو انھن جو ڀروسو بتن تي آهي ‪،‬جن جي ڪابہ زندگي نہ آهي ‪.‬جيتوڻيڪ اهي ڪوڙا قسم کڻندا آهن ‪،‬‬ ‫ء‬ ‫پر انھن کي ايذا اَ نظر نٿو اچي‪.‬‬ ‫‪30‬پر انھن ٻنھي سببن جي ڪري انھن کي انصاف سان سزا ڏني ويندي ‪:‬ٻئي ااڪاڻ ⁠تہ انھن خدا جي باري ۾‬ ‫سٺو نه سوچيو ‪،‬بتن تي ڌيان ڏنائين ‪،‬۽ پڻ ناانصافي سان ٺڳي ءَ ۾ قسم کنيو ‪،‬پاڪائي ءَ جي توفيق ڪئي‪.‬‬ ‫‪31‬االَ ⁠جو اهو انھن جي طاقت نہ آهي جنھن جو اهي قسم کڻن ٿا ‪،‬پر اهو گنھگارن جو انصاف آهي ‪،‬جيڪو‬ ‫ء‬ ‫بدڪارن جي ڏوهہ کي هميشه سزا ڏئي ٿو‪.‬‬ ‫باب‪15‬‬ ‫‪1‬پر اي خدا ‪،‬تون مھربان ۽ سچو آهين ‪،‬ابر ڪرڻ وارو ۽ رحم سان هر شيَ کي ترتيب ڏيڻ وارو آهين‪.‬‬ ‫‪2‬االَ ⁠جو جيڪڏهن اسين گناهہ ڪريون ٿا تہ تنھنجا آهيون ‪،‬تنھنجي قدرت کي ڄاڻون ٿا ‪،‬پر اسين گناهہ نہ‬ ‫ء‬ ‫ڪنداسين ‪،‬ااڪاڻ ⁠تہ اهو ڄاڻون ٿا تہ اسين تنھنجا شمار ڪيا ويا آهيون‪.‬‬ ‫‪3‬االَ ⁠جو تو کي ڄاڻڻ ئي ڪامل سچائي آهي ‪:‬هائو ‪،‬تنھنجي قدرت کي ڄاڻڻ ئي امر آهي‪.‬‬ ‫ء‬ ‫‪4‬االَ ⁠جو نه ماڻھن جي شرارتي ايجاد اسان کي ٺڳيو آهي ۽ نڪي مختلف رنگن سان ڀريل تصوير ‪،‬مصور‬ ‫ء‬ ‫جي بيڪار محنت؛‬ ‫‪5‬جيڪا نظر بيوقوفن کي للچ ۾ آڻي ٿي ‪،‬۽ اهڙي ءَ طرح اهي هڪڙي مئل تصوير جي شڪل اختيار ڪن ٿا ‪،‬‬ ‫جنھن ۾ ڪو دم ئي ڪونھي‪.‬‬ ‫‪6‬اهي جيڪي انھن کي ٺاهين ٿا ‪،‬اهي جيڪي انھن کي چاهين ٿا ‪،‬۽ جيڪي انھن جي پوڄا ڪن ٿا ‪،‬اهي ٻئي برائي‬ ‫شين سان پيار ڪندڙ آهن ‪،‬۽ اهڙين شين تي ڀروسو ڪرڻ جي لئق آهن‪.‬‬

‫لَ هر هڪ برتن کي تمام گھڻي محنت سان ٺاهي ٿو ‪:‬‬ ‫لَ ‪،‬نرم زمين کي نرم ڪندڙ ‪،‬اسان جي خدمت ء‬ ‫‪7‬پوتر ء‬ ‫لَ خدمت ڪن ٿا ‪،‬۽ ساڳي ءَ طرح اهي‬ ‫هائو ‪،‬اهو هڪڙو ئي مٽي ءَ مان ٻئي برتن ٺاهي ٿو جيڪي ااف استعمال ء‬ ‫سڀ شيون جيڪي ان جي ابتڙ خدمت ڪن ٿا ‪،‬پر اا آهي ‪.‬ڪنھن به قسم جو استعمال ‪،‬پوتر پاڻ جج آهي‪.‬‬ ‫‪8‬۽ پنھنجي محنت کي ناجائز ڪم ڪري ‪،‬هو انھي ءَ ئي مٽي ءَ جو بيڪار ديوتا بڻائي ٿو ‪،‬جيڪو ڪجھھ اڳي پاڻ‬ ‫پوَ وري ساڳي ءَ حالت ۾ موٽي ايندو ‪،‬جڏهن سندس جان جيڪا کيس‬ ‫زمين مان ٺاهيو ويو هو ‪،‬۽ ٿوري ءَ دير کان ء‬ ‫ڏني ويئي هئي ‪،‬سا ختم ٿي ويندي ‪.‬مطالبو ڪيو‪.‬‬ ‫‪9‬ان جي باوجود ‪،‬هن جي پرواهه نه آهي ته هن کي گھڻو محنت ڪرڻ گھرجي ‪،‬۽ نه ئي هن جي زندگي مختصر‬ ‫آهي ‪:‬پر هو سونار ۽ چانديَ جي ڪمن کي بھتر بنائڻ جي ڪوشش ڪري ٿو ‪،‬۽ پيتل جي مزدورن وانگر ڪم‬ ‫ڪرڻ جي ڪوشش ڪري ٿو ‪،‬۽ جعلي شيون ٺاهڻ کي پنھنجو شان سمجھي ٿو‪.‬‬ ‫‪10‬هن جي دل خاڪ آهي ‪،‬سندس اميد زمين کان وڌيڪ خراب آهي ‪،‬۽ سندس زندگي مٽي ءَ کان گھٽ آهي‪.‬‬ ‫‪11‬االَ ⁠جو هن پنھنجي ٺاهيندڙ کي نہ ڄاتو ‪،‬۽ انھي ءَ کي ‪،‬جنھن مٿس هڪڙو سرگرم روح ڦوڪيو ۽ جيئرو‬ ‫ء‬ ‫روح ڦوڪيو‪.‬‬ ‫‪12‬پر هنن اسان جي زندگي کي هڪ تفريح ۽ اسان جي وقت کي نفعو حاال ڪرڻ جو بازار سمجھيو ‪،‬‬ ‫االَ ⁠جو انھن جو چوڻ آهي تہ اسان کي هر طرح سان حاال ٿيڻو آهي ‪،‬جيتوڻيڪ اهو بڇڙائي ءَ سان هجي‪.‬‬ ‫ء‬ ‫‪13‬االَ ⁠جو هي اَ ماڻھو ‪،‬جيڪو زميني مادو ٺاهي ٿو ‪،‬ٿڙندڙ برتنن ۽ ڪڪڙن جي شڪل ٺاهي ٿو ‪،‬اهو ڄاڻي‬ ‫ء‬ ‫ٿو ته پاڻ کي ٻين سڀني کان وڌيڪ بدنام ڪري ٿو‪.‬‬ ‫‪14‬۽ تنھنجي قوم جا سڀ دشمن ‪،‬جيڪي انھن کي تابع ڪري رهيا آهن ‪،‬سي تمام بي ⁠وقوف آهن ۽ ننڍڙن ننڍڙن‬ ‫ٻارن کان وڌيڪ بدبخت آهن‪.‬‬ ‫لَ نڪي اکيون آهن ‪،‬نڪي سانس‬ ‫‪15‬االَ ⁠جو هنن غير قومن جي سڀني بتن کي ديوتا سمجھيو ‪،‬جن کي ڏسڻ ء‬ ‫ء‬ ‫لَ ‪،‬اهي هلڻ ۾ سست‬ ‫لَ ‪.‬۽ جيئن سندن پيرن ء‬ ‫لَ ڪن ‪،‬نڪي هٿن جون آڱريون سنڀالڻ ء‬ ‫لَ نڪ ‪،‬نڪي ٻڌڻ ء‬ ‫ڪڍڻ ء‬ ‫آهن‪.‬‬ ‫‪16‬االَ ⁠جو ماڻھو انھن کي ٺاهيو آهي ‪،‬۽ جنھن پنھنجو روح قرض ورتو هو تنھن انھن کي ٺاهيو آهي ‪،‬پر‬ ‫ء‬ ‫ڪوبہ ماڻھو پاڻ جھڙو ديوتا بڻائي نہ ٿو سگھي‪.‬‬ ‫‪،‬االَ ⁠جو هو پاڻ انھن شين کان بھتر‬ ‫شيَ ڪم ڪري ٿو‬ ‫‪17‬فاني ٿيڻ جي ڪري ‪،‬هو بڇڙن هٿن سان مئل‬ ‫ء‬ ‫ء‬ ‫آهي ‪،‬جن جي هو پوڄا ڪري ٿو ‪،‬جڏهن تہ هو هڪ دفعي جيئرو هو ‪،‬پر اهي ڪڏهن بہ نہ‪.‬‬ ‫‪18‬ها ‪،‬اهي انھن جانورن جي پڻ پوڄا ڪندا هئا ‪،‬جيڪي تمام گھڻا نفرت ڪندڙ آهن ‪:‬هڪ ٻئي جي مقابلي ۾ ‪،‬‬ ‫ڪي ٻين کان بھتر آهن‪.‬‬ ‫‪19‬نڪي اهي خوبصورت آهن ‪،‬جيتري قدر جانورن جي لحاظ کان گھرجن ‪،‬پر اهي خدا جي ساراهہ ۽ سندس‬ ‫نعمت کان سواَ هليا ويا‪.‬‬ ‫باب‪16‬‬ ‫‪1‬تنھنڪري انھن کي اهڙي ءَ طرح سزا ڏني ويئي ‪،‬۽ جانورن جي ميڙ پاران عذاب ڏنا ويا‪.‬‬ ‫لَ عجيب ذائقي جو گوشت‬ ‫‪2‬ان سزا جي بدران ‪،‬پنھنجي ماڻھن سان رحمدلي ءَ سان سلوڪ ڪندي ‪،‬توهان انھن ء‬ ‫لَ‪،‬‬ ‫تيار ڪيو آهي ‪،‬ايتري قدر جو انھن جي بھوت کي بھتر ڪرڻ ء‬ ‫‪3‬آخر ۾ ‪،‬اهي ‪،‬کاڌي جي خواهش ڪرڻ لَ ‪،‬انھن جي وچ ۾ موڪليل جانورن جي بداورت نظر جي ڪري ‪،‬‬ ‫لَ عذاب ۾ مبتل ‪،‬هڪ‬ ‫جاَ ء‬ ‫انھن کي گھٽائڻ جي ضرورت آهي ‪،‬جيڪا انھن کي گھربل آهي ‪.‬پر اهي ‪،‬ٿوري ء‬ ‫عجيب ذائقي جو حصو بڻجي سگھن ٿا‪.‬‬ ‫‪4‬او ته اهو گھربل هو ته مٿن ظلم جو عذاب اچي ‪،‬جنھن کان اهي بچي نه سگھندا ‪،‬پر انھن کي رڳو اهو ڏيکاريو‬ ‫وڃي ته ڪيئن سندن دشمنن کي عذاب ڏنو ويو‪.‬‬ ‫‪5‬االَ ⁠جو جڏهن انھن تي جانورن جو خوفناڪ ويڙه آيو ۽ اهي ڊگھي نانگن جي ڏنگ سان مري ويا ‪،‬تڏهن‬ ‫ء‬ ‫لَ نہ رهيو‪.‬‬ ‫تنھنجو غضب هميشه ء‬ ‫لَ تہ انھن کي نصيحت ڏني وڃي ‪،‬جنھن ۾ اوٽڪاري جي نشاني‬ ‫لَ پريشان ٿيا ‪،‬انھي ءَ ء‬ ‫‪6‬پر اهي ٿوري وقت ء‬ ‫لَ تہ انھن کي تنھنجي شريعت جي حڪم جي ياد ڏياري‪.‬‬ ‫آهي ‪،‬انھي ءَ ء‬ ‫شيَ جي ڪري نہ بچيو جيڪو هن ڏٺو ‪،‬پر تنھنجي‬ ‫‪7‬االَ ⁠جو جنھن پاڻ ڏانھن منھن موڙيو ‪،‬سو انھي ءَ‬ ‫ء‬ ‫ء‬ ‫وسيلي ‪،‬اهو آهي سڀني جو اوٽڪارو ڏيندڙ‪.‬‬

‫‪8‬۽ انھي ءَ ۾ تو پنھنجن دشمنن کي اقرار ڪيو ‪،‬ته اهو تون ئي آهين جيڪو سڀني برائي کان بچائيندو آهين‪.‬‬ ‫‪،‬االَ ⁠جو اهي‬ ‫لَ ٽڙي پکڙي ۽ مکين جو کاڄ ٿي ويو ‪،‬۽ نڪي سندن زندگي ءَ جو ڪو علج مليو‬ ‫ء‬ ‫‪9‬انھن ء‬ ‫اهڙي سزا جي لئق هئا‪.‬‬ ‫‪،‬االَ ⁠جو تنھنجي ٻاجھ انھن تي هميشہ‬ ‫‪10‬پر تنھنجي پٽن تي اهڙا نہ آهن جيڪي زهريلي نانگن جا ڏند آهن‬ ‫ء‬ ‫رهي هئي ۽ انھن کي شفا بخشي هئي‪.‬‬ ‫‪11‬االَ ⁠جو انھن کي چنبڙيو ويو ‪،‬تہ اهي تنھنجون ڳالھيون ياد ڪن ‪.‬۽ جلدي بچايو ويو ‪،‬ته اونھي وسارڻ ۾ نه‬ ‫ء‬ ‫پوي ‪،‬اهي توهان جي چڱائي کي مسلسل ياد رکندا‪.‬‬ ‫‪12‬االَ ⁠جو اهو نہ جڙي ٻوٽي ۽ نڪي ٺھيل پلستر ‪،‬جنھن انھن کي احت بحال ڪيو ‪،‬پر تنھنجو ڪلم ‪،‬اي‬ ‫ء‬ ‫خداوند ‪،‬جيڪو سڀني شين کي شفا ڏيندو‪.‬‬ ‫‪13‬االَ ⁠جو تو وٽ زندگي ءَ ۽ موت جو اختيار آهي ‪،‬تون دوزخ جي دروازن ڏانھن وٺي وڃين ٿو ۽ وري‬ ‫ء‬ ‫جيئرو ٿي اٿن‪.‬‬ ‫‪14‬ماڻھو سچ پچ پنھنجي بڇڙائي ءَ سان ماريندو آهي ‪،‬۽ روح ‪،‬جڏهن هليو ويندو آهي ‪،‬تڏهن واپس نہ ايندو آهي ‪.‬نه‬ ‫وري حاال ڪيل روح اچي ٿو‪.‬‬ ‫‪15‬پر تنھنجي هٿ مان ڀڄڻ ممڪن نہ آهي‪.‬‬ ‫‪16‬االَ ⁠جو اهي بي ⁠دين ‪،‬جن تو کي سڃاڻڻ کان انڪار ڪيو ‪،‬تنھنجي هٿ جي زور سان ڪٽجي ويا ‪:‬‬ ‫ء‬ ‫عجيب برساتن ‪،‬ڳلن ۽ برساتن سان ‪،‬انھن کي ايذايو ويو ‪،‬جو اهي بچي نہ سگھيا ‪،‬۽ اهي باهہ جي ڪري سڙي ويا‪.‬‬ ‫شيَ‬ ‫‪17‬االَ ⁠جو ‪،‬جنھن تي سڀ کان وڌيڪ عجب جي ڳالھ آهي ‪،‬باهہ پاڻي ءَ ۾ وڌيڪ طاقت هئي ‪،‬جيڪا هر‬ ‫ء‬ ‫ء‬ ‫لَ وڙهي ٿي‪.‬‬ ‫کي ختم ڪري ٿي‬ ‫‪،‬االَ ⁠جو دنيا سچارن ء‬ ‫ء‬ ‫لَ تہ اهو انھن جانورن کي ساڙي نہ سگھي ‪،‬جيڪي بي ⁠دين جي‬ ‫لَ شعل گھٽجي ويا ‪،‬انھي ءَ ء‬ ‫‪18‬ڪجھ وقت ء‬ ‫خلف موڪليا ويا هئا ‪.‬پر پاڻ شايد ڏسي ۽ سمجھن ته انھن کي خدا جي فيصلي سان ايذايو ويو‪.‬‬ ‫لَ تہ اهو ناحق زمين جي ميون کي‬ ‫‪19‬۽ ٻئي دفعي اهو پاڻي جي وچ ۾ باه جي طاقت کان مٿي ساڙي ٿو ‪،‬انھي ءَ ء‬ ‫ناس ڪري‪.‬‬ ‫‪20‬ان جي بدران تو پنھنجن ماڻھن کي ملئڪن جي ماني کارائي ‪،‬۽ انھن کي آسمان مان ماني موڪلي ‪،‬جيڪا‬ ‫سواَ تيار ٿي ‪،‬جيڪا هر ماڻھو ءَ جي لذت ۽ هر ذائقي تي راضي ٿي سگھي‪.‬‬ ‫انھن جي محنت کان‬ ‫ء‬ ‫لَ توهان جي مٺائي بيان ڪئي ‪،‬۽ کائڻ واري جي بھوت کي‬ ‫‪21‬االَ ⁠جو توهان جي روزي توهان جي ٻارن ء‬ ‫ء‬ ‫پورو ڪندي ‪،‬پاڻ کي هر ماڻھو ءَ جي مرضي ءَ مطابق بڻايو‪.‬‬ ‫‪22‬پر برف ۽ برف باه کي برداشت ڪيو ‪،‬۽ ڳريو نه ‪،‬ته انھن کي خبر پوي ته گڻ ۾ ٻرندڙ باه ‪،‬۽ مينھن ۾‬ ‫چمڪندڙ ‪،‬دشمنن جي ميون کي برباد ڪيو‪.‬‬ ‫لَ تہ نيڪن جي پرورش ٿئي‪.‬‬ ‫‪23‬پر هن وري پنھنجي طاقت کي وساري اڏيو ‪،‬انھي ءَ ء‬ ‫‪24‬االَ ⁠جو اهو مخلوق جيڪو توهان جي خدمت ڪري ٿو ‪،‬جيڪو ٺاهيندڙ آهي ‪،‬ظالمن جي خلف پنھنجي‬ ‫ء‬ ‫لَ جيڪي تو تي ڀروسو ڪن ٿا‪.‬‬ ‫لَ ‪،‬۽ پنھنجي طاقت گھٽائي ٿو انھن جي فائدي ء‬ ‫طاقت وڌائي ٿو انھن جي سزا ء‬ ‫‪25‬تنھنڪري اهو بہ سڀني شڪلين ۾ تبديل ڪيو ويو ‪،‬۽ توهان جي فضل جي فرمانبرداري ڪئي وئي ‪،‬جيڪا‬ ‫انھن سڀني شين جي پرورش ڪري ٿي ‪،‬انھن جي ضرورت مطابق‪.‬‬ ‫لَ تہ تنھنجا ٻار ‪،‬اي پالڻھار ‪،‬جنھن کي تون پيار ٿو ڪرين ‪،‬ڄاڻن تہ اهو ميون جي پوکي ءَ مان نہ آهي‬ ‫‪26‬انھي ءَ ء‬ ‫جيڪو انسان کي پالي ٿو ‪،‬پر اهو تنھنجو ڪلم آهي ‪،‬جيڪو انھن کي بچائي ٿو ‪،‬جيڪي تو تي ڀروسو ڪن ٿا‪.‬‬ ‫‪27‬االَ ⁠جو جنھن کي باهہ کان ناس نہ ڪيو ويو هو ‪،‬سو سج جي ٿورڙي شعاع سان گرم ٿي ‪،‬جلد ئي گل ٿي‬ ‫ء‬ ‫ويو‪.‬‬ ‫لَ تہ اهو معلوم ٿئي تہ اسان کي سج کي روڪڻ گھرجي ته جيئن تنھنجو شڪر ادا ڪري ‪،‬۽ ڏينھن‬ ‫‪28‬انھي ءَ ء‬ ‫لَ دعا گھرون‪.‬‬ ‫جي بھار ۾ تو ء‬ ‫‪29‬االَ ⁠جو بي ⁠شڪر جي ااميد سياري جي ٿڌ وانگر ڳري پوندي ۽ بيڪار پاڻي ءَ وانگر ڀڄي پوندي‪.‬‬ ‫ء‬ ‫باب‪17‬‬ ‫‪1‬االَ ⁠جو تنھنجا فيصل وڏا آهن ‪،‬جن کي بيان ڪري نہ ٿو سگھجي ‪،‬تنھنڪري غير پرورش ٿيل روحن‬ ‫ء‬ ‫غلطي ڪئي آهي‪.‬‬

‫‪2‬االَ ⁠جو جڏهن ظالم ماڻھن پاڪ قوم تي ظلم ڪرڻ جو سوچيو ‪.‬اهي پنھنجن گھرن ۾ بند ڪيا ويا ‪،‬اونداهين‬ ‫ء‬ ‫جي قيدين ۾ ‪،‬۽ ڊگھي رات جي بندن سان جڙيل ‪،‬اتي ابدي رزق کان جلوطن ٿي ويا‪.‬‬ ‫‪3‬االَ ⁠جو جڏهن اهي پنھنجن ڳجھن گناهن ۾ لڪندا رهيا هئا ‪،‬تڏهن اهي وساري ويندڙ اونداهي ءَ جي پردي‬ ‫ء‬ ‫هيٺ ٽڙي پکڙي ويا ‪،‬بيحد حيران ٿي ويا ۽ عجيب و غريب ظاهرن سان پريشان ٿي ويا‪.‬‬ ‫‪4‬االَ ⁠جو نڪي انھن کي خوف کان بچائي سگھي ٿو ‪،‬پر انھن جي چوڌاري پاڻي ءَ جي هيٺاهين جا آواز گونجڻ‬ ‫ء‬ ‫لڳا ‪،‬۽ ڏکوئيندڙ نظارا انھن کي ڳنڀير اورتن سان ڏسڻ ۾ آيا‪.‬‬ ‫‪5‬باه جي ڪا طاقت انھن کي روشني ڏئي نہ ٿي سگھي ‪،‬۽ نڪي تارن جا روشن شعل ان خوفناڪ رات کي‬ ‫روشن ڪرڻ لَ برداشت ڪري سگھندا‪.‬‬ ‫‪6‬رڳو انھن کي هڪڙي باه نظر آئي ‪،‬جيڪا ڏاڍي خوفناڪ هئي ‪،‬ااڪاڻ ⁠تہ اهي ڏاڍا ڊڄي ويا ‪،‬اهي سمجھندا‬ ‫هئا ته اهي شيون جيڪي ڏٺائين ‪،‬انھن کان وڌيڪ خراب آهن جيڪي هنن نه ڏٺيون آهن‪.‬‬ ‫‪7‬جيتري قدر فني جادو ءَ جا خيال ‪،‬انھن کي دٻايو ويو ‪،‬۽ انھن جي ڏاهپ تي بي ⁠عزتي ڪئي ويئي‪.‬‬ ‫‪8‬االَ ⁠جو اهي ‪،‬جن واعدو ڪيو هو تہ هو بيمار روح مان خوف ۽ مصيبتون دور ڪندا ‪،‬سي پاڻ ئي خوف ۾‬ ‫ء‬ ‫مبتل هئا ‪،‬جن تي ٺٺوليون ڪيون وڃن‪.‬‬ ‫شيَ جو ڊپ نہ هو ‪.‬اڃان تائين لنگھندڙ جانورن سان خوفزدہ ٿي رهيو‬ ‫‪9‬االَ ⁠جو انھن کي ڪنھن بہ خوفناڪ‬ ‫ء‬ ‫ء‬ ‫آهي ‪،‬۽ نانگن جي هسڻ‪،‬‬ ‫‪10‬اهي ڊڄي مري ويا ‪،‬۽ انڪار ڪيو ته انھن هوائي ڏٺو آهي ‪،‬جنھن کي ڪنھن طرف کان بچائي نه ٿو سگھجي‪.‬‬ ‫‪11‬االَ ⁠جو بڇڙائي ءَ ‪،‬جيڪا پنھنجي شاهدي سان ٺھيل آهي ‪،‬سا ڏاڍي بي ⁠وقوفي ءَ واري آهي ۽ ضمير سان‬ ‫ء‬ ‫دٻجي ‪،‬هميشہ ڏکوئيندڙ ڳالھين جي اڳڪٿي ڪري ٿي‪.‬‬ ‫‪12‬االَ ⁠جو خوف ٻيو ڪجھہ بہ نہ آهي ‪،‬پر انھن مددن جي خيانت آهي ‪،‬جيڪي دليل پيش ڪن ٿا‪.‬‬ ‫ء‬ ‫‪13‬۽ اندر جي اميد ‪،‬گھٽ هجڻ جي ڪري ‪،‬جھالت کي ان سبب کان وڌيڪ سمجھي ٿو جيڪو عذاب آڻيندو آهي‪.‬‬ ‫‪14‬پر ااهي اان رات اها ئي ننڊ سمي رهيا هئا ‪،‬جيڪا حقيقت ۾ ناقابل برداشت هئي ‪،‬۽ جيڪا انھن تي ناگزير دوزخ‬ ‫جي هيٺان ٻاهر آئي‪،‬‬ ‫‪15‬ڪجھه حد تائين خوفناڪ نگاهن سان ڪاوڙيل هئا ‪،‬۽ جزوي طور تي بيھوش ٿي ويا هئا ‪،‬انھن جي دل انھن‬ ‫کي ناڪام ٿي وئي ‪،‬ااڪاڻ ته اوچتو خوف ‪،‬۽ نه ڏٺو ويو ‪،‬انھن تي اچي ويو‪.‬‬ ‫‪،‬سواَ لوه‬ ‫‪16‬تنھنڪري جيڪو بہ هيٺ ڪري پيو ‪،‬سو سختي ءَ سان بند ڪيو ويو ‪،‬انھي ءَ جيل ۾ بند ڪيو ويو‬ ‫ء‬ ‫جي سڙيل‪.‬‬ ‫‪،‬پوَ هن کي پڪڙيو ويو ۽ انھي ءَ‬ ‫‪17‬االَ ⁠جو هو هاري هجي يا ريڍار هجي يا ٻني ءَ ۾ ڪم ڪندڙ هو‬ ‫ء‬ ‫ء‬ ‫‪،‬االَ ⁠جو اهي سڀيئي اونداهي ءَ جي هڪڙي‬ ‫ضرورت کي برداشت ڪيائين ‪،‬جنھن کان بچي نہ سگھيو هو‬ ‫ء‬ ‫زنجير سان جڪڙيل هئا‪.‬‬ ‫‪،‬االَ ⁠جو پکڙيل ٽارين جي وچ ۾ پکين جو آواز هجي ‪،‬يا پاڻي ءَ جو وڻندڙ ٽٽڻ جو زور هو‪.‬‬ ‫‪18‬اهو وا اَ هجي‬ ‫ء‬ ‫‪19‬يا پٿرن جو خوفناڪ آواز ‪،‬يا ڊوڙڻ جو آواز جيڪو لڪندڙ جانورن جو نه ڏٺو وڃي ‪،‬يا تمام وحشي جھنگلي‬ ‫جانورن جو گوڙ ڪندڙ آواز ‪،‬يا جبلن مان هڪ گونج جو آواز؛ اهي شيون انھن کي خوف کان بيدار ڪري اڏيو‪.‬‬ ‫‪20‬االَ ⁠جو سڄي دنيا روشن روشني ءَ سان چمڪي ويئي ‪،‬۽ انھن جي محنت ۾ ڪنھن کي بہ رڪاوٽ نہ آئي‪.‬‬ ‫ء‬ ‫‪21‬انھن جي مٿان رڳو هڪڙي ڳري رات پکڙيل هئي ‪،‬انھي ءَ اونداهي ءَ جو هڪڙو عڪس جيڪو بعد ۾ کين‬ ‫لَ اونداهين کان وڌيڪ ڏکوئيندڙ هئا‪.‬‬ ‫پوَ به اهي پاڻ ء‬ ‫قبول ڪرڻ گھرجي ‪،‬پر ء‬ ‫باب‪18‬‬ ‫‪1‬تنھن هوندي بہ تنھنجي بزرگن کي ڏاڍي روشني هئي ‪،‬جنھن جو آواز ٻڌندا هئا ۽ سندن شڪل اورت نہ ڏسندا‬ ‫هئا ‪،‬ااڪاڻ ⁠تہ انھن کي بہ اهڙيون تڪليفون نہ سھنديون هيون ‪،‬تنھنڪري انھن کي خوشي ءَ ۾ شمار ڪندا هئا‪.‬‬ ‫‪2‬پر هنن انھن کي هاڻي ايذا اَ نہ رسايو ‪،‬جن جي ڪري اڳي مٿن ظلم ٿيو هو ‪،‬سو انھن جو شڪريو ادا ڪيائون ‪،‬‬ ‫لَ ته اهي دشمن هئا‪.‬‬ ‫۽ کانئن معافي گھريائون ‪،‬انھي ءَ ء‬ ‫‪3‬ان جي بدران توهان انھن کي باهه جو ٻرندڙ ستون ڏنو ‪،‬ٻئي نامعلوم سفر جي رهنمائي ڪرڻ لَ ‪،‬۽ هڪ بي‬ ‫ضرر سج انھن جي عزت سان تفريح ڪرڻ لَ‪.‬‬ ‫‪4‬االَ ⁠جو اهي روشني ءَ کان محروم رهڻ ۽ اونداهي ءَ ۾ قيد ٿيڻ جي لئق هئا ‪،‬جن تنھنجي پٽن کي بند ڪري‬ ‫ء‬ ‫رکيو هو ‪،‬جن جي وسيلي دنيا کي شريعت جي اڻ کٽ روشني ڏني ويندي‪.‬‬

‫‪5‬۽ جڏهن انھن مقدسن جي ٻارن کي مارڻ جو ارادو ڪيو ‪،‬هڪڙو ٻار ڪڍيو پيو وڃي ‪،‬۽ بچايو وڃي ‪،‬انھن کي‬ ‫ملمت ڪرڻ لَ ‪،‬تو انھن جي ٻارن جي ميڙ کي ورتو ‪،‬۽ انھن کي هڪڙي وڏي پاڻي ءَ ۾ تباه ڪيو‪.‬‬ ‫‪،‬پوَ‬ ‫‪6‬انھي ءَ رات جو اڳيئي اسان جا ابا ڏاڏا تصديق ٿيل هئا ‪،‬ته يقينن ڄاڻندا هئا ته ڪھڙي قسم جي مڃتا ڏني اٿن‬ ‫ء‬ ‫اهي خوشي ءَ مان ٿي سگھندا‪.‬‬ ‫‪7‬تنھنڪري تنھنجي قوم جي نيڪين جي اوٽڪاري ۽ دشمنن جي تباهي ءَ کي قبول ڪيو ويو‪.‬‬ ‫‪8‬االَ ⁠جو تو اسان جي مخالفن کي سزا ڏني ‪،‬ساڳي ءَ طرح تو اسان کي ساراهيو ‪،‬جنھن کي تو سڏيو آهي‪.‬‬ ‫ء‬ ‫‪9‬االَ ⁠جو چڱن ماڻھن جي نيڪ اولد ڳجھي طرح قربانيون ڏنيون ۽ هڪڙي رضامندي ءَ سان هڪڙو پاڪ‬ ‫ء‬ ‫قانون ٺاهيو ‪،‬تہ جيئن بزرگ ساڳي ءَ چڱائي ءَ ۽ برائي ءَ ۾ شريڪ ٿين ‪،‬تنھنڪري ابن ڏاڏن هاڻي ساراه جا گيت‬ ‫ڳائي رهيا آهن‪.‬‬ ‫لَ ماتم جو آواز گونجي ويو ‪،‬جيڪي روئي‬ ‫‪10‬پر ٻئي پاسي کان دشمنن جي روئڻ جو آواز پيو ‪،‬۽ انھن ٻارن ء‬ ‫رهيا هئا‪.‬‬ ‫‪11‬آقا ۽ نوڪر کي هڪڙي طريقي سان سزا ڏني وئي ‪.‬۽ جيئن بادشاهه ‪،‬ائين ئي عام ماڻھو ءَ کي برداشت ڪيو‪.‬‬ ‫‪12‬تنھنڪري انھن سڀني گڏجي هڪ ئي قسم جي موت سان گڏ بيشمار مئل هئا ‪.‬نه ئي جيئرا انھن کي دفن ڪرڻ‬ ‫لَ ڪافي هئا ‪:‬ااڪاڻ ته هڪ لمحي ۾ انھن مان سڀ کان وڏو اولد تباهه ٿي ويو‪.‬‬ ‫ء‬ ‫‪13‬االَ ⁠جو اهي جادوگري ءَ جي ڪري ڪنھن بہ ڳالھہ تي ايمان نہ آڻيندا ‪.‬پھرين ڄاول جي تباهي تي ‪،‬انھن‬ ‫ء‬ ‫هن قوم کي خدا جا پٽ تسليم ڪيو‪.‬‬ ‫‪14‬االَ ⁠جو جڏهن سڀ شيون خاموشي ءَ ۾ هيون ‪،‬۽ اها رات پنھنجي تيز رفتاري ءَ جي وچ ۾ هئي‪،‬‬ ‫ء‬ ‫قادرمطلق ڪلم آسمان مان هيٺ لھي پيو ‪،‬جھڙي ءَ طرح تنھنجي شاهي تخت تان ‪،‬هڪ زبردست‬ ‫‪15‬تنھنجو ء‬ ‫جنگي ماڻھو ءَ وانگر تباهي واري ملڪ ۾‪،‬‬ ‫‪16‬۽ تنھنجو اڻڄاڻ حڪم هڪڙو تيز تلوار وانگر کڻي آيو ‪،‬۽ اٿي بيھڻ سڀني شين کي موت سان ڀريو ‪.‬۽ اهو‬ ‫آسمان کي اھيو ‪،‬پر اهو زمين تي بيٺو‪.‬‬ ‫‪17‬پوَ اوچتو ئي خوفناڪ خوابن جي رويا انھن کي ڏاڍو پريشان ڪيو ‪،‬۽ انھن تي خوفناڪ خوف اچي ويا ‪،‬‬ ‫ء‬ ‫جنھن جو ڪو سبب نه هو‪.‬‬ ‫‪18‬هڪڙو هتي االيو ويو ۽ ٻيو اتي ‪،‬اڌ مئل ‪،‬پنھنجي موت جو سبب ڏيکاريو‪.‬‬ ‫ا‬ ‫لَ تہ متان اهي‬ ‫‪19‬االَ ⁠جو انھن خوابن جي اڳڪٿي ڪئي هئي جيڪي کين پريشان ڪري رهيا هئا ‪،‬انھي ءَ ء‬ ‫ء‬ ‫ناس ٿي وڃن ۽ اها خبر نہ پوي ته کين او ڏک ٿيو‪.‬‬ ‫‪20‬هائو ‪،‬موت جو ذائقو سچارن کي پڻ اھيو ‪،‬۽ رڻ ۾ ميڙ جي تباهي هئي ‪،‬پر اهو غضب گھڻو وقت نہ رهيو‪.‬‬ ‫لَ بيٺو ‪.‬۽ پنھنجي مناسب وزارت جي ڍال ‪،‬حتي نماز ‪،‬۽‬ ‫‪21‬تڏهن بي ⁠داغ ماڻھو ءَ تڪڙ ڪئي ‪،‬۽ انھن جي بچا ءَ ء‬ ‫بخور جي ڍال آڻيندي ‪،‬پاڻ کي غضب جي خلف قائم ڪيو ‪،‬۽ اهڙيَ طرح آفت کي ختم ڪيو ‪،‬اعلن ڪيو ته هو‬ ‫تنھنجو خادم آهي‪.‬‬ ‫‪22‬تنھنڪري هن تباهي ءَ کي شڪست ڏني ‪،‬نڪي بدن جي طاقت سان ۽ نڪي هٿن جي زور سان ‪،‬پر انھي ءَ لفظ‬ ‫سان جنھن سزا ڏني هئي ‪،‬انھي ءَ کي شڪست ڏني ‪،‬پي اَ ڏاڏن سان ڪيل قسم ۽ واعدن جي ڀڃڪڙي ڪئي‪.‬‬ ‫‪23‬االَ ⁠جو جڏهن مئل هڪٻئي تي ڍير ڪري ڪري پيا هئا ‪،‬وچ ۾ بيٺا هئا ‪،‬تڏهن هن غضب کي روڪيو ۽‬ ‫ء‬ ‫لَ رستو جدا ڪري اڏيو‪.‬‬ ‫جيئرن ء‬ ‫‪24‬االَ ⁠جو انھي ءَ ڊگھي پوشاڪ ۾ سڄي دنيا هئي ۽ پٿرن جي چئن قطارن ۾ ابن ڏاڏن جو شان ۽ شان سندس‬ ‫ء‬ ‫مٿي تي لکيل هو‪.‬‬ ‫‪25‬انھن کي تباه ڪرڻ واري جاَ ڏني ‪،‬۽ انھن کان ڊڄي ويو ‪،‬االَ ⁠جو اهو ڪافي هو جو انھن رڳو غضب‬ ‫جو مزو چکيو‪.‬‬ ‫باب‪19‬‬ ‫⁠جو هن کي اڳي ئي خبر هئي تہ‬

‫لَ ‪،‬انھن تي غضب نازل ٿيو آخر تائين بي رحم‬ ‫‪،‬االَ‬ ‫ء‬ ‫‪1‬جيتري قدر بي دينن ء‬ ‫اهي اا ڪندا‪.‬‬ ‫‪2‬ڪيئن انھن کي وڃڻ جي اجازت ڏني ‪،‬۽ انھن کي تڪڙو تڪڙو موڪلئي ‪،‬اهي پشيمان ٿين ۽ انھن جي پٺيان‬ ‫لڳن‪.‬‬

‫⁠وقوفي ءَ وارو وسيلو‬

‫‪3‬جڏهن هو اڃا مئلن جي قبرن تي ماتم ۽ ماتم ڪري رهيا هئا ‪،‬تڏهن انھن هڪ ٻيو بي‬ ‫لَ هنن منٿ ڪئي هئي‪.‬‬ ‫جوڙيو ۽ انھن جي پٺيان ڀڄڻ وارن وانگر هلڻ لڳا ‪،‬جن جي وڃڻ ء‬ ‫‪4‬ااڪاڻ ⁠تہ تقدير ‪،‬جنھن جي اهي لئق هئا ‪،‬انھن کي هن پڄاڻي ڏانھن اڪايو ‪،‬۽ انھن کي وساري اڏيون‬ ‫لَ تہ اهي اها سزا پوري ڪن ‪،‬جيڪا سندن عذابن جي خواهش‬ ‫شيون جيڪي اڳ ۾ ئي ٿي چڪا آهن ‪،‬انھي ءَ ء‬ ‫هئي‪.‬‬ ‫لَ تہ تنھنجا ماڻھو عجيب رستو اختيار ڪن ‪،‬پر انھن کي هڪڙو عجيب موت ملي سگھي ٿو‪.‬‬ ‫‪5‬۽ انھي ءَ ء‬ ‫‪6‬االَ ⁠جو سڄي جاندار پنھنجي خاص نوعيت ۾ نئين سر ٺاهيو ويو آهي ‪،‬انھن خاص حڪمن جي خدمت‬ ‫ء‬ ‫لَ تہ اوهان جا ٻار بي ⁠ضرر رهن‪.‬‬ ‫ڪندي جيڪي انھن کي ڏنا ويا هئا ‪،‬انھي ءَ ء‬ ‫‪7‬جيئن ته ‪،‬ڪڪر اانو ڪيمپ؛ ۽ جتي پاڻي اڳي بيٺو ‪،‬سڪي زمين ظاهر ٿي ‪.‬۽ ڳاڙهي سمنڊ مان هڪ رستو‬ ‫بغير ڪنھن رڪاوٽ جي؛ ۽ پرتشدد وهڪري کان ٻاهر هڪ سبز ميدان‪:‬‬ ‫‪8‬جتي اهي سڀ ماڻھو ويا جن جو بچا اَ تنھنجي هٿ سان هو ‪،‬تنھنجا عجيب عجيب معجزا ڏسي‪.‬‬ ‫‪9‬االَ ⁠جو اهي گھوڙن وانگر گھڙي ويا ۽ گھڻن وانگر ٽپو ڏيئي تنھنجي ساراهہ ڪري ‪،‬اي خداوند ‪،‬جنھن‬ ‫ء‬ ‫انھن کي اوٽڪارو ڏنو‪.‬‬ ‫‪10‬االَ ⁠جو اهي اڃا تائين انھن ڳالھين کي ياد ڪري رهيا هئا ‪،‬جيڪي انھن اجنبي ملڪ ۾ رهڻ دوران ڪيا‬ ‫ء‬ ‫هئا ‪،‬تہ ڪيئن زمين ڍورن جي بدران مکيون پيدا ڪيون ۽ ڪيئن دريا ءَ مڇين بدران ڏيڏر جو ميڙ ڪڍيو‪.‬‬ ‫پوَ انھن پکين جي نئين نسل کي ڏٺو ‪،‬جڏهن انھن کي انھن جي باک مان هلندي ‪،‬لذيذ گوشت گھرائڻ‬ ‫‪11‬پر ان کان ء‬ ‫لڳا‪.‬‬ ‫لَ آهن‪.‬‬ ‫‪12‬االَ ⁠جو انھن وٽ سمنڊ مان ڀاڄيون اچن ٿيون ‪،‬جيڪي سندن سڪون ء‬ ‫ء‬ ‫‪13‬۽ سزا گنھگارن تي آئي ‪،‬بغير اڳين نشانين جي گجگوڙ جي زور سان ‪،‬ااڪاڻ ⁠تہ انھن پنھنجي بڇڙائيَ جي‬ ‫مطابق انصاف سان برداشت ڪيو ‪،‬ايتري قدر جو انھن اجنبي سان وڌيڪ سخت ۽ نفرت وارو رويو استعمال‬ ‫ڪيو‪.‬‬ ‫‪14‬االَ ⁠جو سدومي ءَ انھن کي قبول نہ ڪيو ‪،‬جن کي انھن جي اچڻ وقت خبر نہ هئي ‪،‬پر اهي انھن دوستن کي‬ ‫ء‬ ‫غلمي ءَ ۾ وٺي آيا ‪،‬جيڪي انھن جي لئق هئا‪.‬‬ ‫‪15‬۽ نه رڳو ايترو ‪،‬پر شايد انھن مان ڪجھ احترام ڪيو ويندو ‪،‬ااڪاڻ ⁠تہ اهي اجنبي کي دوستي نه ڪندا‬ ‫آهن‪.‬‬ ‫‪16‬پر انھن ماڻھن کي ڏاڍو ڏک ٿيو ‪،‬جيڪي انھن کي دعوتن سان مليا هئا ‪،‬۽ اڳي ئي انھن سان گڏ ساڳيا شريعت‬ ‫جا شريڪ ٿيا هئا‪.‬‬ ‫‪17‬تنھنڪري اهي انڌا ٿي ويا ‪،‬جھڙي ءَ طرح سڌريل ماڻھو ءَ جي دروازن تي هئا ‪:‬جڏهن خوفناڪ وڏي اونداهي ءَ‬ ‫۾ پکڙجي ويا ‪،‬تڏهن هر ڪو پنھنجن دروازن مان گذرڻ جي ڪوشش ڪرڻ لڳو‪.‬‬ ‫سرن جو نالو مٽائي ‪،‬‬ ‫ء‬ ‫‪18‬االَ ⁠جو عنصر پاڻ ۾ هڪڙي قسم جي مطابقت سان تبديل ٿي ويا آهن ‪،‬جھڙي ءَ طرح ا‬ ‫پر هميشه آواز آهن ‪.‬جنھن کي چڱي ءَ طرح سمجھي سگھجي ٿو انھن شين جي نظر سان جيڪي ڪيو ويو آهي‪.‬‬ ‫‪19‬االَ ⁠جو زميني شيون پاڻي ءَ ۾ تبديل ٿي ويون ۽ شيون ‪،‬جيڪي اڳي پاڻي ءَ ۾ ترنديون هيون ‪،‬سو هاڻي زمين‬ ‫ء‬ ‫تي ٿي ويون‪.‬‬ ‫‪20‬باه پاڻي ءَ ۾ طاقت رکي ٿي ‪،‬پنھنجي خوبين کي وساريندي ‪،‬۽ پاڻي ءَ پنھنجي فطرت کي وساري اڏيو‪.‬‬ ‫‪21‬ٻئي پاسي ‪،‬شعلن خراب ٿيڻ واري جاندارن جو گوشت برباد نه ڪيو ‪،‬جيتوڻيڪ اهي ان ۾ هلندا آهن ‪.‬نه ئي‬ ‫انھن برفاني قسم جي آسماني گوشت کي پگھليو ‪،‬جيڪو پگھلڻ لئق فطرت جو هو‪.‬‬ ‫شيَ ۾ ‪،‬اي خداوند ‪،‬تو پنھنجي قوم کي ساراهيو ۽ انھن کي ساراهيو ‪،‬نڪي تو انھن کي گھٽ‬ ‫‪22‬االَ ⁠جو هر‬ ‫ء‬ ‫ء‬ ‫جاَ تي مدد ڪيائين‪.‬‬ ‫سمجھيو ‪،‬پر انھن کي هر وقت ۽ ء‬