Issuu

‫استثنا‬ ‫باب ‪1‬‬ ‫موسي سڀني بني اسرائيلن کي اردن جي ھن پار بيابان ۾‪ ،‬ڳاڙھي سمنڊ جي سامھون ميدان ۾‪ ،‬فاران‪ ،‬توفل‪،‬‬ ‫‪1‬اھي ڳالھيون آھن جيڪي‬ ‫ي‬ ‫لبن‪ ،‬حصيروت ۽ ديزہاب جي وچ ۾ چيون‪.‬‬ ‫( ‪2‬حوريب کان قادش برنيع تائين جبل شعير جي رستي تي يارھن ڏينھن جو سفر آھي)‪.‬‬ ‫موسي بني اسرائيل سان ڳالھايو‪ ،‬جيئن خداوند کيس انھن کي حڪم ڏنو‬ ‫‪3‬۽ چاليھين سال ۾‪ ،‬يارھين مھيني ۾‪ ،‬مھيني جي پھرين ڏينھن تي‪،‬‬ ‫ي‬ ‫ھو؛‬ ‫‪4‬جڏھن ھن امورين جي بادشاھه سيحون کي قتل ڪيو‪ ،‬جيڪو ھشبون ۾ رھندو ھو‪ ،‬۽ باشان جي بادشاھه عوج کي‪ ،‬جيڪو ادرعي ۾‬ ‫آستاروت ۾ رھندو ھو‪:‬‬ ‫موسي ھن قانون جو اعلن ڪرڻ شروع ڪيو‪ ،‬چيو ته‪،‬‬ ‫‪5‬اردن جي ھن پار‪ ،‬موآب جي ملڪ ۾‪،‬‬ ‫ي‬ ‫‪6‬خداوند اسان جو خدا حورب ۾ اسان سان ڳالھايو‪ ،‬چيو ته توھان ھن جبل ۾ ڪافي وقت رھيا آھيو‪:‬‬ ‫‪7‬تون ڦر‪ ،‬۽ پنھنجو سفر ڪر‪ ،‬۽ امورين جي جبل ڏانھن وڃو‪ ،‬۽ ان جي ويجھو سڀني جڳھن ڏانھن‪ ،‬ميدان ۾‪ ،‬ٽڪرين ۾‪ ،‬ميدان ۾‪ ،‬۽ ڏکڻ‬ ‫۾‪ ،‬۽ سمنڊ جي ڪناري تي‪ ،‬ڪنعاني ماڻھن جي ملڪ ڏانھن‪ ،‬۽ لبنان ڏانھن‪ ،‬وڏي دريا ءَ‪ ،‬فرات تائين‪.‬‬ ‫‪8‬ڏسو‪ ،‬مون ھي ملڪ توھان جي اڳيان رکيو آھي ‪:‬وڃو ۽ ان ملڪ تي قبضو ڪريو جيڪو خداوند توھان جي ابن ڏاڏن‪ ،‬ابراھيم‪ ،‬اسحاق‬ ‫پوَ ڏيندو‪.‬‬ ‫۽ يعقوب سان قسم کنيو ھو ته انھن کي ۽ انھن جي اولد کي انھن کان ء‬ ‫‪9‬۽ مون ان وقت توھان سان ڳالھايو ھو‪ ،‬چيو ھو ته‪ ،‬مان اڪيلو توھان کي برداشت نٿو ڪري سگھان‪:‬‬ ‫‪10‬خداوند اوھان جي خدا اوھان کي وڌايو آھي‪ ،‬۽ ڏسو‪ ،‬اوھين اڄ آسمان جي تارن جيترا گھڻا آھيو‪.‬‬ ‫( ‪11‬خداوند اوھان جي ابن ڏاڏن جو خدا اوھان کي ھزار ڀيرا وڌيڪ ڪري جيترو اوھين آھيو‪ ،‬۽ اوھان کي برڪت ڏئي‪ ،‬جيئن ھن اوھان‬ ‫سان واعدو ڪيو آھي)!‬ ‫‪12‬مان اڪيلو ڪيئن توھان جي تڪليف‪ ،‬توھان جو بار ۽ توھان جا جھڳڙا برداشت ڪري سگھان ٿو؟‬ ‫‪13‬پنھنجن قبيلن مان ڏاھا‪ ،‬سمجھدار ۽ ڄاتل سڃاتل ماڻھو چونڊيو‪ ،‬۽ مان انھن کي اوھان تي حاڪم مقرر ڪندس‪.‬‬ ‫لَ سٺو آھي‪.‬‬ ‫‪14‬۽ اوھان مون کي جواب ڏنو‪ ،‬۽ چيو تہ‪ ،‬جيڪو اوھان چيو آھي سو اسان ء‬ ‫‪15‬تنھنڪري مون اوھان جي قبيلي جي سردارن کي‪ ،‬ڏاھا ۽ سمجھدار ماڻھن کي ورتو‪ ،‬۽ انھن کي اوھان تي سردار مقرر ڪيو‪ ،‬ھزارن‬ ‫تي سردار‪ ،‬۽ سؤن تي سردار‪ ،‬۽ پنجاھہ تي سردار‪ ،‬۽ ڏھن تي سردار‪ ،‬۽ اوھان جي قبيلي مان آفيسر‪.‬‬ ‫‪16‬۽ مون ان وقت اوھان جي ججن کي حڪم ڏنو تہ‪ ،‬پنھنجن ڀائرن جي وچ ۾ جھڳڙو ٻڌو‪ ،‬۽ ھر ماڻھو ءَ ۽ سندس ڀا ءَ جي وچ ۾‪ ،‬۽ انھي ءَ‬ ‫پرديسي جي وچ ۾ جيڪو ساڻس گڏ آھي‪ ،‬انصاف سان فيصلو ڪريو‪.‬‬ ‫‪17‬توھان فيصلي ۾ ڪنھن جي به طرفداري نه ڪريو؛ پر توھان ننڍن ۽ وڏن جي ٻنھي کي ٻڌو؛ توھان کي انسان جي منھن کان ڊپ نه‬ ‫لَ تمام ڏکيو آھي‪ ،‬اھو مون وٽ آڻيو‪ ،‬۽ مان ان کي ٻڌندس‪.‬‬ ‫ٿيندو؛ ڇاڪاڻ ته فيصلو خدا جو آھي ‪:‬۽ جيڪو معاملو توھان ء‬ ‫‪18‬۽ ان وقت مون توھان کي اھي سڀ ڪم ڪرڻ جو حڪم ڏنو جيڪي توھان کي ڪرڻ گھرجن‪.‬‬ ‫‪19‬۽ جڏھن اسين حورب کان روانا ٿياسين‪ ،‬تڏھن اسان جي خداوند خدا جي حڪم موجب‪ ،‬امورين جي جبل جي رستي تي‪ ،‬ان سڄي وڏي‬ ‫۽ خوفناڪ بيابان مان گذرياسين‪ ،‬جيڪو اوھان ڏٺو ھو؛ ۽ اسين قادش برنيع ۾ پھتاسين‪.‬‬ ‫‪20‬۽ مون اوھان کي چيو تہ اوھين امورين جي جبل تي آيا آھيو‪ ،‬جيڪو خداوند اسان جو خدا اسان کي ڏئي ٿو‪.‬‬ ‫‪21‬ڏسو‪ ،‬خداوند توھان جي خدا ھي ملڪ توھان جي اڳيان رکيو آھي ‪:‬مٿي وڃو ۽ ان تي قبضو ڪريو‪ ،‬جيئن خداوند توھان جي ابن ڏاڏن‬ ‫جي خدا توھان کي چيو آھي؛ ڊڄو نه‪ ،‬۽ نه مايوس ٿيو‪.‬‬ ‫‪22‬۽ اوھان مان ھر ھڪ منھنجي ويجھو آيو ۽ چيو تہ اسين پنھنجي اڳيان ماڻھو موڪلينداسين ۽ اسان کي ملڪ جي ڳول ڪندا ۽ اسان‬ ‫کي وري ٻڌائيندا تہ اسان کي ڪھڙي رستي سان مٿي وڃڻو آھي ۽ ڪھڙن شھرن ۾ پھچڻو آھي‪.‬‬ ‫‪23‬۽ مون کي اھا ڳالھه پسند آئي ‪:‬۽ مون اوھان مان ٻارھن ماڻھو چونڊيا‪ ،‬قبيلي مان ھڪڙو‪.‬‬ ‫‪24‬۽ اھي ءمڙيا ۽ جبل تي چڙھي ويا‪ ،‬۽ اءشڪول جي وادي ۾ آيا‪ ،‬۽ ان جي جاچ ڪئي‪.‬‬ ‫‪25‬۽ انھن پنھنجي ھٿن ۾ ملڪ جو ڪجھ ميوو کنيو ۽ اسان وٽ آندو‪ ،‬۽ اسان کي وري خبر ڏنائون ۽ چيائون تہ 'اھو سٺو ملڪ آھي‬ ‫جيڪو خداوند اسان جو خدا اسان کي ڏئي رھيو آھي'‪.‬‬ ‫‪26‬تڏھن بہ اوھان مٿي وڃڻ جي ڪوشش نہ ڪئي‪ ،‬پر خداوند پنھنجي خدا جي حڪم جي خلف ورزي ڪئي‪.‬‬ ‫‪27‬۽ اوھان پنھنجن خيمن ۾ ڪءرڪندي چيو تہ 'ڇاڪاڻ تہ خداوند اسان کان نفرت ڪندو ھو‪ ،‬تنھنڪري ھو اسان کي مصر جي ملڪ‬ ‫مان ڪڍي آيو آھي تہ جيئن اسان کي امورين جي ھٿ ۾ ڏئي‪ ،‬تہ جيئن اسان کي ناس ڪري'‪.‬‬ ‫‪28‬اسين ڪٿي وڃون؟ اسان جي ڀائرن اسان جي دلين کي بيوقوف بڻايو آھي‪ ،‬چون ٿا ته ماڻھو اسان کان وڏا ۽ ڊگھا آھن؛ شھر وڏا آھن ۽‬ ‫آسمان تائين ڀتيون آھن؛ ۽ ان کان علوه اسان اتي عناقين جي پٽن کي ڏٺو آھي‪.‬‬ ‫‪29‬پوَ مون اوھان کي چيو تہ ڊڄو نہ‪ ،‬۽ نڪي انھن کان ڊڄو‪.‬‬ ‫ء‬ ‫لَ ڪيو‪.‬‬ ‫اوھان‬ ‫۾‬ ‫مصر‬ ‫اڳيان‬ ‫اکين‬ ‫جي‬ ‫اوھان‬ ‫ھن‬ ‫جيئن‬ ‫وڙھندو‪،‬‬ ‫لَ‬ ‫اوھان‬ ‫آھي‪،‬‬ ‫اڳيان‬ ‫جي‬ ‫اوھان‬ ‫جيڪو‬ ‫خدا‪،‬‬ ‫جو‬ ‫اوھان‬ ‫‪30‬خداوند‬ ‫ء‬ ‫ء‬ ‫‪31‬۽ بيابان ۾‪ ،‬جتي توھان ڏٺو آھي ته خداوند توھان جو خدا توھان کي‪ ،‬جيئن ڪو ماڻھو پنھنجي پٽ کي کڻي ويندو آھي‪ ،‬سڄي رستي ۾‬ ‫جاَ تي نه پھتا‪.‬‬ ‫جتي توھان ھليا‪ ،‬جيستائين توھان ھن ء‬ ‫‪32‬پر ھن ڳالھہ ۾ اوھان خداوند پنھنجي خدا تي يقين نہ ڪيو‪،‬‬

‫استثنا‬

‫لَ ته‬ ‫لَ‪ ،‬رات جو باھ ۾‪ ،‬اوھان کي رستو ڏيکارڻ ء‬ ‫جاَ ڳولڻ ء‬ ‫لَ خيما لڳائڻ جي ء‬ ‫‪33‬جيڪو اوھان جي اڳيان رستي تي ھليو‪ ،‬اوھان ء‬ ‫اوھان کي ڪھڙي رستي تي ھلڻو آھي‪ ،‬۽ ڏينھن جو ڪڪر ۾‪.‬‬ ‫‪34‬۽ خداوند اوھان جي ڳالھين جو آواز ٻڌو‪ ،‬۽ ڪاوڙجي پيو‪ ،‬۽ قسم کڻي چيائين تہ‪،‬‬ ‫‪35‬يقينا ا ھن بڇڙي نسل مان ڪو به اھو سٺو ملڪ نه ڏسندو‪ ،‬جيڪو مون توھان جي ابن ڏاڏن کي ڏيڻ جو قسم کنيو ھو‪.‬‬ ‫‪36‬سواَ يفنه جي پٽ ڪالب جي؛ ھو ان کي ڏسندو‪ ،‬۽ مان کيس اھا زمين ڏيندس جنھن تي ھن پير رکيو آھي‪ ،‬۽ سندس اولد کي‪ ،‬ڇاڪاڻ‬ ‫ء‬ ‫ته ھن مڪمل طور تي خداوند جي پيروي ڪئي آھي‪.‬‬ ‫‪37‬۽ اوھان جي ڪري خداوند مون تي ڪاوڙيو‪ ،‬۽ چيائين تہ 'تون بہ اتي داخل نہ ٿيندين'‪.‬‬ ‫‪38‬پر نون جو پٽ يشوع‪ ،‬جيڪو تنھنجي اڳيان بيٺو آھي‪ ،‬اتي ويندو ‪.‬کيس ھمت ڏي‪ ،‬ڇاڪاڻ ⁠تہ ھو بني اسرائيل کي ان جو وارث‬ ‫بڻائيندو‪.‬‬ ‫ء‬ ‫‪39‬وڌيڪ‪ ،‬توھان جا ننڍا ٻار‪ ،‬جن کي توھان چيو ھو ته لٽ ٿيندي‪ ،‬۽ توھان جا ٻار‪ ،‬جن کي ان ڏينھن نيڪي ۽ بدي جي ڪا به خبر نه‬ ‫ھئي‪ ،‬اھي اتي ويندا‪ ،‬۽ مان انھن کي اھو ڏيندس‪ ،‬۽ اھي ان تي قبضو ڪندا‪.‬‬ ‫‪40‬پر اوھين‪ ،‬ءمڙجو ۽ ڳاڙھي سمنڊ جي رستي بيابان ۾ پنھنجو سفر ڪريو‪.‬‬ ‫‪41‬پوَ اوھان مون کي جواب ڏنو ۽ چيو تہ 'اسان خداوند جو گناھہ ڪيو آھي‪ ،‬اسين مٿي وينداسين ۽ وڙھنداسين‪ ،‬جيئن خداوند اسان جي‬ ‫ء‬ ‫لَ تيار ٿيا'‪.‬‬ ‫چڙھڻ‬ ‫تي‬ ‫اوھين‬ ‫تڏھن‬ ‫کنيو‪،‬‬ ‫ھٿيار‬ ‫جنگي‬ ‫پنھنجو‬ ‫ھڪ‬ ‫ھر‬ ‫مان‬ ‫اوھان‬ ‫جڏھن‬ ‫'‪.‬۽‬ ‫آھي‬ ‫ڏنو‬ ‫حڪم‬ ‫کي‬ ‫اسان‬ ‫خدا‬ ‫َ‬ ‫ٽڪري‬ ‫ء‬ ‫ء‬ ‫‪42‬۽ خداوند مون کي چيو تہ انھن کي چئو تہ مٿي نہ وڃو ۽ نہ وڙھو‪ ،‬ڇو تہ آ ءَ اوھان سان گڏ نہ آھيان‪ ،‬متان اوھان کي پنھنجن دشمنن‬ ‫جي ھٿان شڪست ملي‪.‬‬ ‫‪43‬مون اوھان سان ڳالھايو؛ ۽ اوھان نہ ٻڌو‪ ،‬پر خداوند جي حڪم جي خلف بغاوت ڪئي‪ ،‬۽ ھٺ سان ٽڪري ءَ تي چڙھي ويا‪.‬‬ ‫‪44‬۽ اموري‪ ،‬جيڪي انھي ءَ جبل تي رھندا ھئا‪ ،‬توھان جي خلف نڪتا ۽ توھان جو پيڇو ڪيو‪ ،‬جيئن مکيون ڪنديون آھن‪ ،‬۽ توھان کي‬ ‫سعير ۾‪ ،‬ءحرمہ تائين تباھه ڪيو‪.‬‬ ‫‪45‬۽ اوھين موٽي آيا ۽ خداوند جي اڳيان روئڻ لڳا‪ ،‬پر خداوند اوھان جو آواز نه ٻڌو ۽ نڪي اوھان تي ڪن ڏنو‪.‬‬ ‫‪46‬تنھنڪري اوھين قادش ۾ گھڻا ڏينھن رھيا‪ ،‬جھڙا ڏينھن اوھان اتي رھيا ھئا‪.‬‬ ‫باب ‪2‬‬ ‫‪1‬پوَ اسين ءمڙياسين‪ ،‬۽ جيئن خداوند مون سان ڳالھايو ھو‪ ،‬اسان ڳاڙھي سمنڊ جي رستي بيابان ۾ پنھنجو سفر ڪيو ‪:‬۽ اسان ڪيترائي‬ ‫ء‬ ‫ڏينھن جبل سعير جي چوڌاري گھمندا رھيا‪.‬‬ ‫‪2‬۽ خداوند مون سان ڳالھايو ۽ چيو تہ‪،‬‬ ‫‪3‬اوھان ھن جبل جي چوڌاري ڪافي وقت گھميو آھي‪ ،‬تنھنڪري اتر طرف رخ ڪريو‪.‬‬ ‫‪4‬۽ تون ماڻھن کي حڪم ڪر تہ اوھين پنھنجي ڀائرن‪ ،‬عيسو جي اولد‪ ،‬جيڪي سعير ۾ رھن ٿا‪ ،‬جي سامونڊي ڪناري مان لنگھو؛ ۽‬ ‫اھي اوھان کان ڊڄندا ‪.‬تنھنڪري اوھين پاڻ تي ڌيان ڏيو‪:‬‬ ‫‪5‬انھن سان دخل نہ ڏي‪ ،‬ڇو تہ آ ءَ توکي انھن جي ملڪ مان ڪونہ ڏيندس‪ ،‬نہ تہ ھڪ فوٽ ويڪر بہ نہ‪ ،‬ڇاڪاڻ ⁠تہ مون جبل شعير‬ ‫عيسو کي ملڪيت طور ڏنو آھي‪.‬‬ ‫‪6‬اوھين انھن کان پئسن سان گوشت خريد ڪندا تہ جيئن اوھين کائي سگھو‪ ،‬۽ انھن کان پاڻي بہ پئسن سان خريد ڪندا تہ جيئن اوھين پي‬ ‫سگھو‪.‬‬ ‫‪7‬ڇالَ ⁠جو خداوند اوھان جو خدا اوھان جي ھٿن جي سڀني ڪمن ۾ اوھان کي برڪت ڏني آھي ‪:‬ھو اوھان جي ھن وڏي بيابان ۾ گھمڻ‬ ‫ء‬ ‫شيَ جي گھٽتائي نہ ٿي‪.‬‬ ‫کي ڄاڻي ٿو ‪:‬ھي چاليھ سال خداوند اوھان جو خدا اوھان سان گڏ رھيو آھي؛ اوھان کي ڪنھن بہ‬ ‫ء‬ ‫‪8‬۽ جڏھن اسين پنھنجن ڀائرن عيسو جي اولد کان‪ ،‬جيڪي سعير ۾ رھندا ھئا‪ ،‬ايلت ۽ عزيونگابر کان ميدان جي رستي تان لنگھياسين‪،‬‬ ‫تڏھن اسين ءمڙي موآب جي بيابان جي رستي تان لنگھياسين‪.‬‬ ‫ڇالَ ⁠جو آ ءَ توکي انھن جي زمين جو‬ ‫‪9‬۽ خداوند مون کي چيو تہ موآب وارن کي تڪليف نہ ڏي‪ ،‬۽ نہ ئي انھن سان جنگ ۾ وڙھ‪،‬‬ ‫ء‬ ‫ڪوبہ حصو ملڪيت طور نہ ڏيندس‪ ،‬ڇاڪاڻ ⁠تہ مون عار کي لوط جي اولد کي ملڪيت طور ڏنو آھي‪.‬‬ ‫‪10‬اڳئين زماني ۾ اتي ايمي رھندا ھئا‪ ،‬ھڪ قوم عناقين وانگر وڏا‪ ،‬گھڻا ۽ ڊگھا ھئا؛‬ ‫‪11‬جيڪي پڻ عناقين وانگر ديوتا سمجھيا ويندا ھئا؛ پر موآبي انھن کي ايمي سڏين ٿا‪.‬‬ ‫جاَ تي آندو‪ ،‬جڏھن انھن انھن کي پنھنجي اڳيان تباھه ڪيو‪ ،‬۽‬ ‫‪12‬حوريم به اڳي سعير ۾ رھندا ھئا؛ پر عيسي جي اولد انھن کي پنھنجي ء‬ ‫جاَ تي آباد ٿيا؛ جيئن اسرائيل پنھنجي ملڪيت جي ملڪ سان ڪيو‪ ،‬جيڪو خداوند انھن کي ڏنو ھو‪.‬‬ ‫انھن جي ء‬ ‫‪13‬مون چيو تہ ”ھاڻي اٿيو ۽ زرد ندي ءَ جي پار وڃو “‪.‬۽ اسين زرد ندي ءَ جي پار ويا‪.‬‬ ‫‪14‬۽ قادءش برنيع کان اسان جي اچڻ تائين‪ ،‬زرد ندي ءَ جي پار پھچڻ تائين‪ ،‬اٺٽيھه سال لڳا؛ جيستائين جنگي ماڻھن جي سڄي نسل لشڪر‬ ‫مان ختم نه ٿي وئي‪ ،‬جيئن خداوند انھن سان قسم کنيو ھو‪.‬‬ ‫‪15‬ڇالَ ⁠جو خداوند جو ھٿ انھن جي خلف ھو تہ جيئن انھن کي لشڪر مان ناس ڪري‪ ،‬جيستائين اھي ناس نہ ٿي وڃن‪.‬‬ ‫ء‬ ‫‪16‬پوَ ائين ٿيو‪ ،‬جڏھن سڀ جنگي ماڻھو ماڻھن مان ختم ٿي ويا ۽ مري ويا‪،‬‬ ‫ء‬ ‫‪17‬تہ خداوند مون سان ڳالھايو تہ‪،‬‬ ‫‪18‬اڄ توکي موآب جي ڪناري‪ ،‬عار مان گذرڻو آھي‪:‬‬ ‫‪19‬۽ جڏھن تون عمونين جي ويجھو پھچندين‪ ،‬تڏھن انھن کي تنگ نه ڪر‪ ،‬۽ نڪي انھن سان دخل ڏي‪ ،‬ڇاڪاڻ ⁠تہ مان توکي عمونين‬ ‫جي ملڪ مان ڪا به ملڪيت نه ڏيندس‪ ،‬ڇاڪاڻ ⁠تہ مون اھو لوط جي اولد کي ملڪيت طور ڏنو آھي‪.‬‬ ‫( ‪20‬اھو پڻ ديوانن جو ملڪ سمجھيو ويندو ھو ‪:‬پراڻي زماني ۾ ديوان ان ۾ رھندا ھئا؛ ۽ عموني انھن کي زمزمي سڏيندا ھئا؛)‬

‫استثنا‬

‫جاَ ڏني‪ ،‬۽ انھن جي‬ ‫‪21‬اءھي عناقين وانگر وڏا‪ ،‬گھڻا ۽ ڊگھا ماڻھو ھئا‪ ،‬پر خداوند انھن کي انھن جي اڳيان ناس ڪيو؛ ۽ اھي انھن کي ء‬ ‫جاَ تي رھڻ لڳا‪.‬‬ ‫ء‬ ‫جاَ‬ ‫جي‬ ‫انھن‬ ‫اھي‬ ‫۽‬ ‫ڪيو؛‬ ‫تباھه‬ ‫کي‬ ‫حوريم‬ ‫اڳيان‬ ‫جي‬ ‫انھن‬ ‫ھن‬ ‫جڏھن‬ ‫ھئا‪،‬‬ ‫رھندا‬ ‫۾‬ ‫سعير‬ ‫جيڪي‬ ‫ڪيو‪،‬‬ ‫سان‬ ‫اولد‬ ‫جي‬ ‫عيسو‬ ‫ھن‬ ‫‪22‬جيئن‬ ‫ء‬ ‫جاَ تي رھندا آھن‪:‬‬ ‫تي آيا‪ ،‬۽ اڄ تائين انھن جي ء‬ ‫جاَ تي‬ ‫جي‬ ‫انھن‬ ‫۽‬ ‫ڇڏيو‬ ‫ڪري‬ ‫ناس‬ ‫کي‬ ‫انھن‬ ‫نڪتا‪،‬‬ ‫مان‬ ‫ڪفتور‬ ‫جيڪي‬ ‫ڪفتوريم‪،‬‬ ‫ھئا‪،‬‬ ‫رھندا‬ ‫تائين‬ ‫عزه‬ ‫‪23‬۽ عويم جيڪي حصاريم ۾‬ ‫ء‬ ‫رھڻ لڳا)‪.‬‬ ‫‪24‬اءٿ‪ ،‬پنھنجو سفر ڪر‪ ،‬۽ ارنون دريا ءَ پار ڪر ‪:‬ڏس‪ ،‬مون حشبون جي بادشاھ سيحون اموري کي ۽ سندس ملڪ کي اوھان جي ھٿ ۾‬ ‫ڏئي ڇڏيو آھي ‪:‬ان تي قبضو ڪرڻ شروع ڪريو ۽ ان سان جنگ ڪريو‪.‬‬ ‫‪25‬اڄ کان آئون توھان جو خوف ۽ خوف انھن قومن تي وجھڻ شروع ڪندس جيڪي سڄي آسمان ھيٺ آھن‪ ،‬جيڪي توھان جي خبر‬ ‫ٻڌندا ۽ ڊڄندا ۽ توھان جي ڪري پريشان ٿيندا‪.‬‬ ‫‪26‬۽ مون قديموت جي بيابان مان حشبون جي بادشاھه سيحون ڏانھن امن جي لفظن سان قاصد موڪليا‪ ،‬چيو ته‪:‬‬ ‫‪27‬مون کي پنھنجي ملڪ مان گذرڻ ڏيو ‪:‬مان وڏي رستي سان ھلندس‪ ،‬مان نه ساڄي طرف ۽ نه کاٻي طرف ءمڙيندس‪.‬‬ ‫‪28‬تون مون کي پئسن سان گوشت وڪڻندين ته مان کائيندس؛ ۽ مون کي پئسن سان پاڻي ڏيندين ته مان پيئندس؛ رڳو مان پيرن سان لنگھي‬ ‫سگھندس‪.‬‬ ‫( ‪29‬جيئن عيسو جي اولد جيڪي سعير ۾ رھن ٿا ۽ موآبي جيڪي عار ۾ رھن ٿا‪ ،‬مون سان ڪيو؛ )جيستائين مان اردن پار ڪري ان‬ ‫ملڪ ۾ نه وڃان جيڪو خداوند اسان جو خدا اسان کي ڏئي ٿو‪.‬‬ ‫‪30‬پر حشبون جي بادشاھه سيحون اسان کي پاڻ وٽان گذرڻ نه ڏنو‪ ،‬ڇاڪاڻ ته خداوند توھان جي خدا ھن جو روح سخت ڪيو ۽ ھن جي‬ ‫دل کي سخت ڪيو‪ ،‬ته جيئن ھو ھن کي توھان جي ھٿ ۾ ڏئي‪ ،‬جيئن اڄ ظاھر آھي‪.‬‬ ‫‪31‬۽ خداوند مون کي چيو تہ‪ ،‬ڏسو‪ ،‬مون سيحون ۽ سندس ملڪ کي تنھنجي اڳيان ڏيڻ شروع ڪيو آھي ‪:‬قبضو ڪرڻ شروع ڪر تہ‬ ‫جيئن تون سندس ملڪ جو وارث ٿئين‪.‬‬ ‫لَ اسان جي خلف ٻاھر نڪتو‪.‬‬ ‫‪32‬پوَ سيحون‪ ،‬ھو ۽ سندس سڀ ماڻھو‪ ،‬ياحز ۾ جنگ ڪرڻ ء‬ ‫ء‬ ‫‪33‬۽ خداوند اسان جي خدا کيس اسان جي اڳيان فتح ڪيو؛ ۽ اسان کيس‪ ،‬سندس پٽن ۽ سندس سڀني ماڻھن کي ماريو‪.‬‬ ‫‪34‬۽ اسان ان وقت سندس سڀني شھرن تي قبضو ڪيو‪ ،‬۽ ھر شھر جي مردن‪ ،‬عورتن ۽ ننڍڙن ٻارن کي مڪمل طور تي تباھه ڪيو‪،‬‬ ‫اسان ڪنھن کي به باقي نه ڇڏيو‪:‬‬ ‫لَ لءٽ ڪيا ۽ شھرن جو مال لءٽيو جيڪي اسان کنيو‪.‬‬ ‫‪35‬رڳو ڍور اسان پاڻ ء‬ ‫‪36‬عروعير کان‪ ،‬جيڪو ارنون ندي ءَ جي ڪناري تي آھي‪ ،‬۽ شھر کان جيڪو دريا ءَ جي ڪناري تي آھي‪ ،‬جلعاد تائين‪ ،‬ڪو به شھر‬ ‫لَ مضبوط نه ھو ‪.‬خداوند اسان جي خدا سڀ ڪجھه اسان جي حوالي ڪيو‪.‬‬ ‫اسان جي ء‬ ‫جاَ تي‪ ،‬۽ نه ئي جبلن جي شھرن ۾‪ ،‬۽ نه ئي انھن ھنڌن تي جتي خداوند‬ ‫‪37‬رڳو عمونين جي ملڪ ۾‪ ،‬۽ نه ئي يبوق ندي ءَ جي ڪنھن به ء‬ ‫اسان جي خدا اسان کي منع ڪئي ھئي‪ ،‬نه ئي تون ويو ھئين‪.‬‬ ‫باب ‪3‬‬ ‫لَ اسان‬ ‫‪1‬پوَ اسين ءمڙياسين‪ ،‬۽ بسن جي رستي تي چڙھياسين ‪:‬۽ بسن جو بادشاھ عوج‪ ،‬ھو ۽ سندس سڀ ماڻھو‪ ،‬ادرعي ۾ جنگ ڪرڻ ء‬ ‫ء‬ ‫جي خلف نڪري آيو‪.‬‬ ‫‪2‬۽ خداوند مون کي چيو تہ ”ھن کان نہ ڊڄ‪ ،‬ڇاڪاڻ ⁠تہ مان ھن کي‪ ،‬سندس سڀني ماڻھن کي ۽ سندس ملڪ کي تنھنجي ھٿ ۾ ڏيندس؛‬ ‫۽ تون ھن سان ائين ئي ڪندين جيئن تو امورين جي بادشاھه سيحون سان ڪيو ھو‪ ،‬جيڪو حسبون ۾ رھندو ھو“‪.‬‬ ‫‪3‬تنھنڪري خداوند اسان جي خدا اسان جي ھٿن ۾ بسن جي بادشاھه عوج ۽ سندس سڀني ماڻھن کي ڏنو ‪:‬۽ اسان کيس اھڙو ماريو جو‬ ‫سندس ڪو به باقي نه رھيو‪.‬‬ ‫‪4‬۽ اسان ان وقت سندس سڀ شھر ورتا‪ ،‬ڪو به اھڙو شھر نه ھو جيڪو اسان انھن کان نه کسيو ھجي‪ ،‬سٺ شھر‪ ،‬ارگوب جو سڄو‬ ‫علئقو‪ ،‬باشان ۾ عوگ جي بادشاھت‪.‬‬ ‫سواَ ڀتين جي ڪيترن ئي شھرن جي‪.‬‬ ‫‪5‬اھي سڀئي شھر بلند ڀتين‪ ،‬دروازن ۽ سيخن سان گھريل ھئا؛‬ ‫ء‬ ‫‪6‬۽ اسان انھن کي بلڪل تباھه ڪيو‪ ،‬جيئن اسان حسبون جي بادشاھه سيحون سان ڪيو ھو‪ ،‬ھر شھر جي مردن‪ ،‬عورتن ۽ ٻارن کي‬ ‫بلڪل تباھه ڪيو‪.‬‬ ‫ء‬ ‫لَ لٽ ڪري ورتو‪.‬‬ ‫‪7‬پر اسان سڀ ڍور ۽ شھرن جو مال پاڻ ء‬ ‫‪8‬۽ اسان ان وقت امورين جي ٻن بادشاھن جي ھٿ کان اھو ملڪ ورتو جيڪو اردن جي ھن پار ھو‪ ،‬ارنون جي ندي ءَ کان ھرمون جبل‬ ‫تائين؛‬ ‫( ‪9‬جنھن کي صيدوني ماڻھو ءسريون سڏين ٿا ۽ اموري ماڻھو شنير سڏين ٿا؛)‬ ‫‪10‬ميداني علئقن جا سڀ شھر‪ ،‬سڄو جلعاد ۽ سڄو بسن‪ ،‬سلخ ۽ ادرعي تائين‪ ،‬عوج جي بادشاھت جا شھر جيڪي بسن ۾ آھن‪.‬‬ ‫‪11‬ڇاڪاڻ ته صرف باشان جو بادشاھه عوج باقي بچيل ديوين مان بچيو ھو؛ ڏسو‪ ،‬سندس بسترو لوھه جو بسترو ھو؛ ڇا اھو عمون جي‬ ‫اولد جي ربات ۾ ناھي؟ ان جي ڊيگھه نو ھٿ ھئي‪ ،‬۽ ان جي ويڪر چار ھٿ ھئي‪ ،‬ھڪ انسان جي ھٿ جي حساب سان‪.‬‬ ‫‪12‬۽ ھي ملڪ‪ ،‬جيڪو ان وقت اسان جي قبضي ۾ ھو‪ ،‬عروعير کان‪ ،‬جيڪو ارنون ندي ءَ جي ڪناري تي آھي‪ ،‬۽ اڌ جبل جلعاد‪ ،‬۽ ان‬ ‫جا شھر‪ ،‬مون روبين ۽ جادين کي ڏنا‪.‬‬ ‫‪13‬۽ جلعاد جو باقي حصو‪ ،‬۽ سڄو بسن‪ ،‬جيڪو عوج جي بادشاھت ھئي‪ ،‬مون منسي جي اڌ قبيلي کي ڏنو؛ ارجوب جو سڄو علئقو‪،‬‬ ‫سڄو بسن سميت‪ ،‬جيڪو ديوانن جي ملڪ سڏيو ويندو ھو‪.‬‬

‫استثنا‬

‫‪14‬منسي جي پٽ جيئر‪ ،‬ارگوب جي سڄي ملڪ کي گيشوري ۽ ماچيتي جي ساحل تائين ورتو ‪.‬۽ انھن کي پنھنجي نالي سان سڏيندو آھي‪،‬‬ ‫بشنووتجير‪ ،‬اڄ تائين‪.‬‬ ‫‪15‬۽ مون جلعاد ماخير کي ڏنو‪.‬‬ ‫‪16‬۽ روبين ۽ جادين کي مون جلعاد کان وٺي ارنون ندي ءَ تائين ۽ وادي جي اڌ تائين ۽ يبوق ندي ءَ تائين سرحد ڏني‪ ،‬جيڪا عمون جي‬ ‫اولد جي سرحد آھي‪.‬‬ ‫‪17‬۽ ميدان‪ ،‬اردن ۽ ان جو ڪنارو‪ ،‬ڪنيرٿ کان وٺي ميدان جي سمنڊ تائين‪ ،‬يعني لوڻ سمنڊ تائين‪ ،‬جيڪو اوڀر طرف اشدوت ءپسگا جي‬ ‫ھيٺان آھي‪.‬‬ ‫‪18‬۽ مون ان وقت اوھان کي حڪم ڏنو تہ‪’ ،‬خداوند اوھان جي خدا اوھان کي ھي ملڪ ڏنو آھي تہ جيئن ان تي قبضو ڪري وٺو ‪.‬اوھين‬ ‫لَ تيار آھن‪ ،‬ھٿياربند ٿي پار وڃو‘‪.‬‬ ‫پنھنجن ڀائرن بني اسرائيل جي اڳيان‪ ،‬جيڪي جنگ ء‬ ‫‪19‬پر اوھان جون زالون‪ ،‬اوھان جا ٻار ۽ اوھان جا ڍور‪( ،‬ڇاڪاڻ تہ مون کي خبر آھي تہ اوھان وٽ گھڻا ڍور آھن )اوھان جي شھرن ۾‬ ‫رھندا جيڪي مون اوھان کي ڏنا آھن‪.‬‬ ‫‪20‬جيستائين خداوند اوھان جي ڀائرن کي ۽ اوھان کي آرام نه ڏئي‪ ،‬۽ جيستائين اھي انھي ءَ ملڪ تي قبضو ڪن جيڪو خداوند اوھان جي‬ ‫پوَ اوھان مان ھر ھڪ پنھنجي ملڪيت ڏانھن موٽي ويندو‪ ،‬جيڪا مون اوھان کي ڏني آھي‪.‬‬ ‫خدا انھن کي اردن جي پار ڏنو آھي‪ ،‬۽ ء‬ ‫‪21‬۽ ان وقت مون يشوع کي حڪم ڏنو‪ ،‬ته‪' ،‬توھان جي اکين اھو سڀ ڪجھه ڏٺو آھي جيڪو خداوند توھان جي خدا انھن ٻن بادشاھن‬ ‫سان ڪيو آھي ‪.‬خداوند انھن سڀني بادشاھتن سان به اھڙو ئي ڪندو جتي توھان لنگھندا'‪.‬‬ ‫لَ وڙھندو‪.‬‬ ‫‪22‬اوھين انھن کان نہ ڊڄو‪ ،‬ڇاڪاڻ ⁠تہ خداوند اوھان جو خدا اوھان ء‬ ‫‪23‬۽ مون ان وقت خداوند کي عرض ڪيو‪،‬‬ ‫‪:‬ڇالَ ⁠جو آسمان ۾ يا زمين ۾‬ ‫‪24‬اي خداوند خدا‪ ،‬تو پنھنجي ٻانھي کي پنھنجي عظمت ۽ پنھنجي طاقتور ھٿ ڏيکارڻ شروع ڪيو آھي‬ ‫ء‬ ‫ڪھڙو خدا آھي جيڪو تنھنجي ڪمن ۽ تنھنجي طاقت مطابق ڪري سگھي ٿو؟‬ ‫سٺي جبل ۽ لبنان ڏسڻ ڏيو‪.‬‬ ‫‪25‬آ ءَ اوھان کي عرض ٿو ڪريان تہ مون کي پار وڃڻ ڏيو ۽ اءردن جي پار واري سٺي زمين‪ ،‬ء‬ ‫‪26‬پر خداوند اوھان جي ڪري مون تي ڪاوڙيل ھو‪ ،‬۽ منھنجي نہ ٻڌي ‪:‬۽ خداوند مون کي چيو تہ‪” ،‬بس ڪر‪ ،‬ھن معاملي بابت مون‬ ‫ڳالھاَ“‪.‬‬ ‫سان وڌيڪ نہ‬ ‫ء‬ ‫‪27‬پسگاه جي چوٽي ءَ تي چڙھ‪ ،‬۽ پنھنجون اکيون اولھه‪ ،‬اتر‪ ،‬ڏکڻ ۽ اوڀر طرف کڻ‪ ،‬۽ پنھنجين اکين سان ان کي ڏس‪ ،‬ڇاڪاڻ ⁠تہ تون‬ ‫ھن اردن پار نہ ويندين‪.‬‬ ‫‪28‬پر يشوع کي حڪم ڪر‪ ،‬کيس ھمت ڏي ۽ مضبوط ڪر‪ ،‬ڇاڪاڻ ⁠تہ ھو ھن قوم جي اڳيان پار ويندو‪ ،‬۽ انھن کي اھو ملڪ ورثي ۾‬ ‫ڏيندو جيڪو تون ڏسندين‪.‬‬ ‫‪29‬تنھنڪري اسين بيت فغور جي سامھون وادي ۾ رھياسين‪.‬‬ ‫باب ‪4‬‬ ‫لَ‪ ،‬ته‬ ‫‪1‬تنھن ڪري‪ ،‬اي بني اسرائيلو‪ ،‬ھاڻي ٻڌو‪ ،‬انھن قانونن ۽ فيصلن کي جيڪي مان توھان کي سيکاريان ٿو‪ ،‬انھن تي عمل ڪرڻ ء‬ ‫جيئن توھان جيئرو رھو ۽ ان ملڪ ۾ داخل ٿيو ۽ ان تي قبضو ڪريو جيڪو خداوند توھان جي ابن ڏاڏن جو خدا توھان کي ڏئي ٿو‪.‬‬ ‫‪2‬جيڪو ڪلم مان اوھان کي حڪم ڏيان ٿو‪ ،‬ان ۾ اوھين ڪجھہ بہ نہ وڌايو‪ ،‬۽ نڪي ڪجھہ گھٽايو‪ ،‬تہ جيئن اوھين خداوند پنھنجي خدا‬ ‫جا حڪم جيڪي آ ءَ اوھان کي ٻڌايان ٿو‪ ،‬تن تي عمل ڪريو‪.‬‬ ‫‪:‬ڇالَ ⁠جو جيڪي ماڻھو بعل فغور جي پيروي ڪندا ھئا‪ ،‬تن سڀني‬ ‫‪3‬اوھان جي اکين ڏٺو آھي تہ خداوند بعل فغور جي ڪري ڇا ڪيو‬ ‫ء‬ ‫کي خداوند اوھان جي خدا اوھان مان ناس ڪري ڇڏيو آھي‪.‬‬ ‫‪4‬پر اوھين جيڪي خداوند پنھنجي خدا سان وابسته رھيا آھيو‪ ،‬اوھان مان ھر ھڪ اڄ جيئرو آھيو‪.‬‬ ‫‪5‬ڏسو‪ ،‬مون اوھان کي قانون ۽ فيصل سيکاريا آھن‪ ،‬جيئن خداوند منھنجي خدا مون کي حڪم ڏنو آھي‪ ،‬تہ اوھين انھي ءَ ملڪ ۾ ائين‬ ‫لَ وڃي رھيا آھيو‪.‬‬ ‫ڪريو جتي اوھين ان کي حاصل ڪرڻ ء‬ ‫‪6‬تنھنڪري انھن تي عمل ڪريو ۽ انھن تي عمل ڪريو؛ ڇاڪاڻ ⁠تہ اھا اوھان جي دانائي ۽ سمجھہ قومن جي نظر ۾ آھي‪ ،‬جيڪي‬ ‫اھي سڀ قانون ٻڌنديون ۽ چونديون تہ بيشڪ ھي عظيم قوم ھڪ عقلمند ۽ سمجھدار قوم آھي‪.‬‬ ‫شيَ ۾ آھي جنھن‬ ‫‪7‬ڇالَ ⁠جو ڪھڙي قوم ايتري وڏي آھي‪ ،‬جنھن جو خدا انھن جي ايترو ويجھو آھي‪ ،‬جيئن خداوند اسان جو خدا ھر‬ ‫ء‬ ‫ء‬ ‫لَ اسين کيس سڏيندا آھيون؟‬ ‫ء‬ ‫‪8‬۽ ڪھڙي قوم اھڙي عظيم آھي‪ ،‬جنھن جا قانون ۽ فيصل اھڙا صحيح آھن جيئن ھي سڄو قانون‪ ،‬جيڪو مان اڄ توھان جي اڳيان پيش‬ ‫ڪريان ٿو؟‬ ‫‪9‬رڳو پاڻ تي ڌيان ڏي‪ ،‬۽ پنھنجي روح جي چڱي ءَ طرح حفاظت ڪر‪ ،‬متان اھي شيون وساري ڇڏين جيڪي تنھنجين اکين ڏٺيون آھن‪ ،‬۽‬ ‫متان اھي تنھنجي دل مان سڄي زندگي نڪري وڃن ‪.‬پر پنھنجن پٽن ۽ پنھنجن پٽن جي پٽن کي اھي سيکاريو‪.‬‬ ‫‪10‬خاص طور تي اھو ڏينھن جڏھن تون حورب ۾ خداوند پنھنجي خدا جي اڳيان بيٺو ھئين‪ ،‬جڏھن خداوند مون کي چيو ته ماڻھن کي مون‬ ‫وٽ گڏ ڪر‪ ،‬۽ مان انھن کي پنھنجون ڳالھيون ٻڌائيندس‪ ،‬ته جيئن اھي زمين تي جيئڻ جا ڏينھن مون کان ڊڄڻ سکن‪ ،‬۽ پنھنجن ٻارن کي‬ ‫سيکارين‪.‬‬ ‫‪11‬۽ اوھين ويجھو آيا ۽ جبل جي ھيٺان بيٺا رھيا؛ ۽ جبل آسمان جي وچ تائين باھ سان سڙي رھيو ھو‪ ،‬اونداھي‪ ،‬ڪڪر ۽ گھاٽي اونداھي‬ ‫سان‪.‬‬ ‫‪12‬۽ خداوند باھه مان توھان سان ڳالھايو ‪:‬توھان لفظن جو آواز ٻڌو‪ ،‬پر ڪا به مثال نه ڏٺي؛ صرف توھان ھڪ آواز ٻڌو‪.‬‬ ‫‪13‬۽ ھن توھان کي پنھنجو عھد ٻڌايو‪ ،‬جنھن تي عمل ڪرڻ جو حڪم ڏنو‪ ،‬يعني ڏھه حڪم؛ ۽ ھن انھن کي پٿر جي ٻن تختين تي لکيو‪.‬‬

‫استثنا‬

‫‪14‬۽ خداوند ان وقت مون کي حڪم ڏنو ته توھان کي قانون ۽ فيصل سيکاريان‪ ،‬ته جيئن توھان انھن تي ان ملڪ ۾ عمل ڪريو جتي‬ ‫لَ پار وڃي رھيا آھيو‪.‬‬ ‫توھان ان تي قبضو ڪرڻ ء‬ ‫‪15‬تنھنڪري اوھين پاڻ تي ڌيان ڏيو‪ ،‬ڇاڪاڻ ⁠تہ جنھن ڏينھن خداوند اوھان سان حورب ۾ باھ مان ڳالھايو‪ ،‬تنھن ڏينھن اوھان ڪا بہ‬ ‫مثال نہ ڏٺي‪.‬‬ ‫لَ ڪا مورت ٺاھيو‪ ،‬ڪنھن بہ شڪل جي صورت‪ ،‬مرد يا عورت جي صورت‪،‬‬ ‫پاڻ‬ ‫۽‬ ‫ڇڏيو‬ ‫بگاڙي‬ ‫کي‬ ‫پاڻ‬ ‫اوھين‬ ‫‪16‬متان‬ ‫ء‬ ‫‪17‬ڪنھن به جانور جي صورت جيڪا زمين تي آھي‪ ،‬ڪنھن به پرن واري پکي جي صورت جيڪا ھوا ۾ اڏامي ٿي‪،‬‬ ‫شيَ جي صورت جيڪا زمين تي ريڙھي ٿي‪ ،‬ڪنھن به مڇي جي صورت جيڪا زمين جي ھيٺان پاڻي ءَ ۾ آھي‪:‬‬ ‫‪18‬ڪنھن به‬ ‫ء‬ ‫‪19‬۽ ائين نه ٿئي جو تون آسمان ڏانھن اکيون کڻين‪ ،‬۽ جڏھن تون سج‪ ،‬چنڊ ۽ تارن کي‪ ،‬يعني آسمان جي سڀني لشڪرن کي ڏسندين‪ ،‬ته‬ ‫لَ مجبور نه ٿئين‪ ،‬جن کي خداوند تنھنجي خدا سڄي آسمان ھيٺان سڀني قومن ۾ ورھايو‬ ‫انھن جي عبادت ڪرڻ ۽ انھن جي خدمت ڪرڻ ء‬ ‫آھي‪.‬‬ ‫‪20‬پر خداوند اوھان کي کنيو آھي ۽ اوھان کي لوھ جي ڀءٽي مان‪ ،‬يعني مصر مان ڪڍيو آھي‪ ،‬تہ جيئن اوھين سندس وارث قوم ٿيو‪ ،‬جيئن‬ ‫اوھين اڄ آھيو‪.‬‬ ‫‪21‬وڌيڪ‪ ،‬خداوند اوھان جي ڪري مون تي ناراض ٿيو‪ ،‬۽ قسم کنيو تہ آ ءَ اردن پار نہ ويندس ۽ نہ انھي ءَ سٺي ملڪ ۾ داخل ٿيندس‪،‬‬ ‫جيڪو خداوند اوھان جو خدا اوھان کي ميراث طور ڏئي ٿو‪.‬‬ ‫‪22‬پر مون کي ھن ملڪ ۾ مرڻو آھي‪ ،‬مون کي اردن پار نه وڃڻو آھي ‪:‬پر توھان پار ويندا ۽ ان سٺي ملڪ تي قبضو ڪندا‪.‬‬ ‫لَ ڪا تراشيل مورت‬ ‫‪23‬خبردار رھو‪ ،‬متان اوھين خداوند پنھنجي خدا جو عھد وساري ڇڏيو جيڪو ھن اوھان سان ڪيو آھي ۽ پنھنجي ء‬ ‫شيَ جي صورت ٺاھيو‪ ،‬جنھن کان خداوند اوھان جي خدا اوھان کي منع ڪئي آھي‪.‬‬ ‫يا ڪنھن به‬ ‫ء‬ ‫‪24‬ڇالَ ⁠جو خداوند اوھان جو خدا ساڙيندڙ باھ آھي‪ ،‬۽ اھو حيا ءَ ڪندڙ خدا بہ آھي‪.‬‬ ‫ء‬ ‫شيَ جي صورت يا ڪا‬ ‫‪25‬جڏھن اوھان کي ٻار ۽ پوٽا پيدا ٿيندا‪ ،‬۽ اوھين ملڪ ۾ گھڻو وقت رھندؤ‪ ،‬۽ پاڻ کي بگاڙيندؤ‪ ،‬۽ ڪنھن به‬ ‫ء‬ ‫تراشيل مورت ٺاھيندؤ‪ ،‬۽ خداوند پنھنجي خدا جي نظر ۾ بڇڙو ڪم ڪندؤ‪ ،‬۽ کيس غضب ۾ آڻيندؤ‪:‬‬ ‫‪26‬آ ءَ اڄ آسمان ۽ زمين کي اوھان جي خلف شاھدي ڏيان ٿو‪ ،‬تہ اوھين جلد ئي انھي ءَ ملڪ مان بلڪل ناس ٿي ويندا جتي اوھين اردن پار‬ ‫لَ وڃو ٿا؛ اوھين ان تي پنھنجا ڏينھن ڊگھا نه ڪري سگھندؤ‪ ،‬پر بلڪل ناس ٿي ويندا‪.‬‬ ‫ڪري ان تي قبضو ڪرڻ ء‬ ‫‪27‬۽ خداوند اوھان کي قومن ۾ ڇڙوڇڙ ڪندو ۽ اوھان انھن قومن ۾ ٿورا رھجي ويندا جتي خداوند اوھان کي وٺي ويندو‪.‬‬ ‫‪28‬۽ اتي اوھين ديوتائن جي عبادت ڪندا‪ ،‬جيڪي ماڻھن جي ھٿن جا ڪم آھن‪ ،‬ڪاٺ ۽ پٿر‪ ،‬جيڪي نہ ڏسن ٿا‪ ،‬نہ ٻڌن ٿا‪ ،‬نہ کائيندا آھن‬ ‫۽ نہ سونگھندا آھن‪.‬‬ ‫‪29‬پر جيڪڏھن اتان تون خداوند پنھنجي خدا جي ڳول ڪندين‪ ،‬ته کيس ڳوليندين‪ ،‬جيڪڏھن تون ھن کي پنھنجي سڄي دل ۽ پنھنجي سڄي‬ ‫جان سان ڳوليندين‪.‬‬ ‫‪30‬جڏھن تون مصيبت ۾ ھوندين ۽ اھي سڀ ڳالھيون تو تي اينديون‪ ،‬آخري ڏينھن ۾ به‪ ،‬جيڪڏھن تون پنھنجي خداوند خدا ڏانھن ڦرندين ۽‬ ‫سندس آواز جي فرمانبرداري ڪندين؛‬ ‫( ‪31‬ڇاڪاڻ ته خداوند توھان جو خدا ھڪ رحمدل خدا آھي؛ )ھو توھان کي نه ڇڏيندو‪ ،‬نه توھان کي تباھه ڪندو‪ ،‬۽ نه ئي توھان جي‬ ‫ابن ڏاڏن سان ڪيل عھد کي وساريندو جيڪو ھن انھن سان قسم کنيو ھو‪.‬‬ ‫‪32‬ھاڻي پڇو انھن ڏينھن کان جيڪي گذري ويا آھن‪ ،‬جيڪي توھان کان اڳ ھئا‪ ،‬ان ڏينھن کان وٺي جڏھن خدا انسان کي زمين تي پيدا‬ ‫شيَ وانگر ڪا اھڙي ڳالھه ٿي آھي‪ ،‬يا ان وانگر ٻڌو ويو آھي؟‬ ‫ڪيو‪ ،‬۽ آسمان جي ھڪ پاسي کان ٻئي پاسي پڇو‪ ،‬ڇا ھن عظيم‬ ‫ء‬ ‫‪33‬ڇا ڪڏھن ماڻھن خدا جي آواز کي باھه مان ڳالھائيندي ٻڌو‪ ،‬جيئن تو ٻڌو آھي‪ ،‬۽ جيئرا رھيا؟‬ ‫‪34‬يا خدا ڪوشش ڪئي آھي ته ڪنھن ٻئي قوم جي وچ مان وڃي ھڪ قوم کي وٺي وڃي‪ ،‬آزمائشن‪ ،‬نشانين‪ ،‬عجائبات‪ ،‬جنگ‪ ،‬طاقتور‬ ‫لَ مصر ۾ توھان جي اکين اڳيان ڪيو؟‬ ‫ھٿ‪ ،‬ڊگھي بازو ۽ وڏن خوفناڪ ڪمن سان‪ ،‬جيئن خداوند توھان جي خدا توھان ء‬ ‫سواَ ٻيو ڪوبہ خدا ڪونھي‪.‬‬ ‫‪35‬اھو اوھان کي ڏيکاريو ويو تہ جيئن اوھين ڄاڻو تہ خداوند ئي خدا آھي‪ ،‬۽ ان کان‬ ‫ء‬ ‫‪36‬آسمان مان ھن توکي پنھنجو آواز ٻڌو ته جيئن ھو توکي ھدايت ڪري ‪:‬۽ زمين تي ھن توکي پنھنجي وڏي باھه ڏيکاري؛ ۽ تو باھه مان‬ ‫سندس ڳالھيون ٻڌيون‪.‬‬ ‫پوَ انھن جي اولد کي چونڊيو‪ ،‬۽ اوھان کي پنھنجي نظر‬ ‫‪37‬۽ ڇاڪاڻ ⁠تہ ھن اوھان جي ابن ڏاڏن سان پيار ڪيو‪ ،‬تنھنڪري انھن کان ء‬ ‫۾ پنھنجي زبردست طاقت سان مصر مان ڪڍي آيو‪.‬‬ ‫‪38‬ته جيئن توھان کان وڏين ۽ طاقتور قومن کي توھان جي اڳيان ٻاھر ڪڍي‪ ،‬توھان کي اندر آڻي‪ ،‬توھان کي انھن جي زمين ورثي ۾‬ ‫ڏئي‪ ،‬جيئن اڄ آھي‪.‬‬ ‫‪39‬تنھنڪري اڄ ڄاڻو‪ ،‬۽ پنھنجي دل ۾ غور ڪريو‪ ،‬تہ خداوند اھو ئي خدا آھي جيڪو مٿي آسمان ۾ ۽ ھيٺ زمين تي آھي‪ ،‬ٻيو ڪوبہ‬ ‫ڪونھي‪.‬‬ ‫‪40‬تنھنڪري اوھين سندس قانونن ۽ حڪمن تي عمل ڪريو‪ ،‬جيڪي اڄ آ ءَ اوھان کي ڏئي رھيو آھيان‪ ،‬تہ جيئن اوھان جو ۽ اوھان جي‬ ‫لَ ڏئي ٿو‪.‬‬ ‫ٻارن جو ڀلو ٿئي‪ ،‬۽ اوھين انھي ءَ زمين تي پنھنجي عمر ڊگھي ڪريو‪ ،‬جيڪا خداوند اوھان جو خدا اوھان کي ھميشہ ء‬ ‫موسي اردن دريا ءَ جي ھن پار سج اڀرڻ واري پاسي ٽي شھر ورھايا‪.‬‬ ‫‪41‬پوَ‬ ‫ء‬ ‫ي‬ ‫‪42‬تہ جيئن اھو قاتل اءتي ڀڄي وڃي‪ ،‬جيڪو پنھنجي پاڙيسري کي بي خبري ءَ ۾ ماري ۽ اڳ ۾ ان کان نفرت نہ ڪري؛ ۽ انھن شھرن مان‬ ‫ڪنھن ھڪ ڏانھن ڀڄي وڃي بچي‪:‬‬ ‫‪43‬يعني‪ ،‬روبين جي ميداني علئقي ۾ بيابان ۾ بصر؛ ۽ جادين جي جلعاد ۾ راموت؛ ۽ منسي ءَ جي باشان ۾ جولن‪.‬‬ ‫موسي بني اسرائيل جي اڳيان رکيو‪:‬‬ ‫‪44‬۽ ھي اءھو شريعت آھي جيڪو‬ ‫ي‬ ‫پوَ ٻڌايا‪،‬‬ ‫‪45‬ھي اءھي شاھديون‪ ،‬قانون ۽ حڪم آھن جيڪي‬ ‫موسي بني اسرائيل کي مصر مان نڪرڻ کان ء‬ ‫ي‬

‫استثنا‬

‫‪46‬اردن جي ھن پار‪ ،‬بيت فغور جي سامھون وادي ۾‪ ،‬امورين جي بادشاھه سيحون جي ملڪ ۾‪ ،‬جيڪو حسبون ۾ رھندو ھو‪ ،‬جنھن کي‬ ‫پوَ ماريو ھو‪.‬‬ ‫موسي ۽ بني اسرائيل مصر مان نڪرڻ کان ء‬ ‫ي‬ ‫‪47‬۽ انھن سندس ملڪ ۽ باشان جي بادشاھ عوج جي ملڪ تي قبضو ڪيو‪ ،‬امورين جا ٻہ بادشاھ‪ ،‬جيڪي اردن جي ھن پار سج اڀرڻ‬ ‫جي طرف ھئا‪.‬‬ ‫‪48‬عروئير کان‪ ،‬جيڪو ارنون ندي ءَ جي ڪناري تي آھي‪ ،‬صيون جبل تائين‪ ،‬جيڪو حرمون آھي‪،‬‬ ‫‪49‬۽ اردن جي ھن پار اوڀر طرف سڄو ميدان‪ ،‬پسگاه جي چشمن جي ھيٺان ميدان جي سمنڊ تائين‪.‬‬ ‫باب ‪5‬‬ ‫موسي سڀني بني اسرائيلن کي سڏيو ۽ انھن کي چيو ته‪ ،‬اي بني اسرائيلو‪ ،‬اھي قانون ۽ فيصل ٻڌو جيڪي مان اڄ توھان جي ڪنن ۾‬ ‫‪1‬۽‬ ‫ي‬ ‫ٻڌايان ٿو‪ ،‬ته جيئن توھان انھن کي سکيو‪ ،‬انھن تي عمل ڪريو ۽ انھن تي عمل ڪريو‪.‬‬ ‫‪2‬خداوند اسان جي خدا حورب ۾ اسان سان ھڪ عھد ڪيو‪.‬‬ ‫‪3‬خداوند ھي عھد اسان جي ابن ڏاڏن سان نه‪ ،‬پر اسان سان ڪيو‪ ،‬اسان سان‪ ،‬جيڪي اڄ ھتي جيئرا آھيون‪.‬‬ ‫‪4‬خداوند جبل تي باھ جي وچ مان اوھان سان روبرو ڳالھايو‪،‬‬ ‫( ‪5‬ان وقت مان خداوند ۽ اوھان جي وچ ۾ بيٺو ھوس ته اوھان کي خداوند جو ڪلم ٻڌايان‪ ،‬ڇاڪاڻ ⁠تہ اوھين باھہ کان ڊڄي ويا ھئا ۽‬ ‫جبل تي نہ ويا ھئا )‪.‬چيو تہ‪،‬‬ ‫‪6‬آ ءَ خداوند تنھنجو خدا آھيان‪ ،‬جيڪو توکي مصر جي ملڪ مان‪ ،‬غلمي ءَ جي گھر مان ڪڍي آيو آھيان‪.‬‬ ‫‪7‬مون کان اڳ اوھان کي ٻيو ڪو به معبود نه ھجڻ گھرجي‪.‬‬ ‫شيَ جي صورت جيڪا مٿي آسمان ۾ آھي‪ ،‬يا جيڪا ھيٺ زمين ۾ آھي‪ ،‬يا جيڪا زمين‬ ‫‪8‬تون ڪا به ءڇريل تصوير نه ٺاھ‪ ،‬۽ نه ڪنھن‬ ‫ء‬ ‫ھيٺ پاڻي ءَ ۾ آھي‪.‬‬ ‫‪9‬تون انھن کي سجدو نه ڪر ۽ نڪي انھن جي عبادت ڪر‪ ،‬ڇاڪاڻ ⁠تہ آ ءَ خداوند تنھنجو خدا غيرتمند خدا آھيان‪ ،‬جيڪي مون کان‬ ‫نفرت ڪن ٿا‪ ،‬تن جي ٽئين ۽ چوٿين نسل تائين پي ءَ ڏاڏن جي گناھہ جو بدلو ٻارن تي ڏيندس‪.‬‬ ‫‪10‬۽ انھن ھزارين تي رحم ڪريان ٿو جيڪي مون سان پيار ڪن ٿا ۽ منھنجا حڪم مڃين ٿا‪.‬‬ ‫‪11‬تون خداوند پنھنجي خدا جو نالو بيڪار نہ وٺ‪ ،‬ڇاڪاڻ ⁠تہ جيڪو سندس نالو بيڪار ٿو وٺي‪ ،‬خداوند ان کي بي ڏوھي نہ ٺھرائيندو‪.‬‬ ‫ملھاَ‪.‬‬ ‫‪12‬جيئن خداوند تنھنجي خدا توکي حڪم ڏنو آھي‪ ،‬سبت جي ڏينھن کي پاڪ ڪري‬ ‫ء‬ ‫‪13‬ڇھ ڏينھن محنت ڪر ۽ پنھنجو سڀ ڪم ڪر‪.‬‬ ‫‪14‬پر ستين ڏينھن خداوند تنھنجي خدا جو آرام آھي ‪:‬ان ۾ تون ڪو به ڪم نه ڪر‪ ،‬نه ته تون‪ ،‬نه تنھنجو پٽ‪ ،‬نه تنھنجي ڌي ءَ‪ ،‬نه تنھنجو‬ ‫غلم‪ ،‬نه تنھنجي ٻانھي‪ ،‬نه تنھنجو ڍڳو‪ ،‬نه تنھنجو گڏھه‪ ،‬نه تنھنجو ڪو به ڍور‪ ،‬نه تنھنجو ڪو به پرديسي جيڪو تنھنجي دروازن جي‬ ‫اندر آھي‪ ،‬ته جيئن تنھنجو غلم ۽ تنھنجي ٻانھي به تو وانگر آرام ڪن‪.‬‬ ‫‪15‬۽ ياد رک تہ تون مصر جي ملڪ ۾ غلم ھئين‪ ،‬۽ خداوند تنھنجي خدا توکي اتان ڪڍي پنھنجي طاقتور ھٿ ۽ ڊگھي ھٿ سان ڪڍيو‪،‬‬ ‫تنھن ڪري خداوند تنھنجي خدا توکي سبت جي ڏينھن کي مڃڻ جو حڪم ڏنو آھي‪.‬‬ ‫‪16‬پنھنجي پي ءَ ۽ ما ءَ جي عزت ڪر‪ ،‬جيئن خداوند تنھنجي خدا توکي حڪم ڏنو آھي‪ ،‬تہ جيئن تنھنجا ڏينھن ڊگھا ٿين ۽ انھي ءَ ملڪ ۾‬ ‫جيڪو خداوند تنھنجو خدا توکي ڏئي ٿو‪ ،‬تنھنجو ڀلو ٿئي‪.‬‬ ‫‪17‬تون قتل نه ڪر‪.‬‬ ‫‪18‬۽ نڪي زنا ڪر‪.‬‬ ‫‪19‬۽ نڪي چوري ڪر‪.‬‬ ‫‪20‬۽ نڪي پنھنجي پاڙيسري ءَ جي خلف ڪوڙي شاھدي ڏي‪.‬‬ ‫‪21‬۽ نه ئي پنھنجي پاڙيسري جي زال جي للچ ڪر‪ ،‬نه ئي پنھنجي پاڙيسري جي گھر‪ ،‬يا سندس ميدان‪ ،‬يا سندس نوڪر‪ ،‬يا سندس ٻانھي‪،‬‬ ‫شيَ جي للچ ڪر جيڪا تنھنجي پاڙيسري جي آھي‪.‬‬ ‫يا سندس گڏھ‪ ،‬يا ڪنھن به‬ ‫ء‬ ‫‪22‬اھي ڳالھيون خداوند جبل تي باھه‪ ،‬ڪڪر ۽ گھاٽي اونداھي مان توھان جي سڄي جماعت کي وڏي آواز سان چيون ‪:‬۽ وڌيڪ نه چيو ‪.‬‬ ‫۽ ھن انھن کي پٿر جي ٻن تختين تي لکي مون کي ڏنيون‪.‬‬ ‫‪23‬۽ جڏھن اوھان اونداھي ءَ مان آواز ٻڌو (ڇاڪاڻ تہ جبل باھ سان سڙي رھيو ھو)‪ ،‬تڏھن اوھين منھنجي ويجھو آيا‪ ،‬اوھان جي قبيلي جا‬ ‫سڀ سردار ۽ اوھان جا بزرگ؛‬ ‫‪24‬۽ اوھان چيو تہ ڏسو‪ ،‬خداوند اسان جي خدا اسان کي پنھنجو شان ۽ عظمت ڏيکاري آھي‪ ،‬۽ اسان سندس آواز باھہ مان ٻڌو آھي ‪:‬اسان‬ ‫اڄ ڏٺو آھي تہ خدا ماڻھو ءَ سان ڳالھائي ٿو ۽ ھو جيئرو رھي ٿو‪.‬‬ ‫پوَ‬ ‫‪25‬ھاڻي اسان ڇو مرون؟ ڇو ته ھي وڏي باھه اسان کي ساڙي ڇڏيندي ‪:‬جيڪڏھن اسان پنھنجي خداوند خدا جو آواز ٻيھر ٻڌون ته ء‬ ‫اسين مري وينداسين‪.‬‬ ‫‪26‬ڇا سڀني انسانن مان ڪير آھي جيڪو زنده خدا جي آواز کي باھه مان ڳالھائيندي ٻڌو آھي‪ ،‬جيئن اسان ٻڌو آھي ۽ جيئرو رھيو آھي؟‬ ‫ٻڌاَ جيڪي خداوند اسان جو خدا تو کي‬ ‫‪27‬ويجھو وڃو ۽ خداوند اسان جو خدا جيڪو چوندو سو ٻڌو ‪:‬۽ تون اسان کي اھي سڀ ڳالھيون ء‬ ‫چوندو‪ ،‬۽ اسين اھو ٻڌنداسين ۽ ان تي عمل ڪنداسين‪.‬‬ ‫‪28‬۽ جڏھن توھان مون سان ڳالھايو ته خداوند توھان جي لفظن جو آواز ٻڌو؛ ۽ خداوند مون کي چيو ته‪ ،‬مون ھن قوم جي لفظن جو آواز‬ ‫ٻڌو آھي‪ ،‬جيڪي انھن توھان سان ڳالھايو آھي ‪.‬انھن جيڪو ڪجھه ڳالھايو آھي اھو سڀ ڪجھه سٺو چيو آھي‪.‬‬ ‫‪29‬ڪاش انھن ۾ اھڙي دل ھجي ھا‪ ،‬جو اھي مون کان ڊڄن ھا‪ ،‬۽ منھنجا سڀ حڪم ھميشه تي عمل ڪن ھا‪ ،‬ته جيئن انھن جو ۽ انھن‬ ‫لَ ڀلو ٿئي!‬ ‫جي ٻارن جو ھميشه ء‬

‫استثنا‬

‫‪30‬وڃي انھن کي چئو تہ پنھنجن خيمن ۾ موٽي وڃو‪.‬‬ ‫‪31‬پر تون ھتي منھنجي ڀرسان بيٺو‪ ،‬۽ مان توکي سڀ حڪم‪ ،‬قانون ۽ فيصل ٻڌائيندس‪ ،‬جيڪي تون انھن کي سيکاريندين‪ ،‬ته جيئن اھي‬ ‫لَ ڏيان ٿو‪.‬‬ ‫ان ملڪ ۾ انھن تي عمل ڪن جيڪو مان انھن کي ان جي قبضي ۾ ڏيڻ ء‬ ‫‪32‬تنھنڪري اوھين احتياط سان ائين ڪندا جيئن خداوند اوھان جي خدا اوھان کي حڪم ڏنو آھي ‪:‬اوھين ساڄي يا کاٻي پاسي نه ءمڙيندؤ‪.‬‬ ‫‪33‬اوھين انھن سڀني طريقن تي ھلندؤ جن جو خداوند اوھان جي خدا اوھان کي حڪم ڏنو آھي‪ ،‬تہ جيئن اوھين جيئرا رھو ۽ اوھان جو ڀلو‬ ‫ٿئي ۽ اوھان جي ڏينھن انھي ءَ ملڪ ۾ ڊگھي رھي‪ ،‬جنھن تي اوھين قبضو ڪندا‪.‬‬ ‫باب ‪6‬‬ ‫‪1‬ھاڻي اھي حڪم‪ ،‬قانون ۽ فيصل آھن‪ ،‬جيڪي خداوند توھان جي خدا توھان کي سيکارڻ جو حڪم ڏنو آھي‪ ،‬ته جيئن توھان انھن تي‬ ‫لَ وڃي رھيا آھيو‪:‬‬ ‫عمل ڪري سگھو ان ملڪ ۾ جتي توھان ان تي قبضو ڪرڻ ء‬ ‫‪2‬تہ جيئن اوھين پنھنجي خداوند خدا کان ڊڄو‪ ،‬۽ سندس سڀني قانونن ۽ حڪمن تي عمل ڪريو‪ ،‬جيڪي مان اوھان کي‪ ،‬اوھان ۽ اوھان‬ ‫جو پٽ ۽ اوھان جي پوٽي کي‪ ،‬پنھنجي سڄي زندگي ۾ ڏيون ٿا؛ ۽ اوھان جا ڏينھن ڊگھا ٿين‪.‬‬ ‫‪3‬تنھنڪري اي اسرائيلو‪ ،‬ٻڌو ۽ ان تي عمل ڪرڻ جي ڪوشش ڪريو؛ ته جيئن توھان جو ڀلو ٿئي ۽ توھان تمام گھڻو وڌو‪ ،‬جيئن توھان‬ ‫جي ابن ڏاڏن جي خدا توھان سان واعدو ڪيو آھي‪ ،‬انھي ملڪ ۾ جيڪو کير ۽ ماکي سان وھندو آھي‪.‬‬ ‫‪4‬اي بني اسرائيلو‪ ،‬ٻڌو ‪:‬خداوند اسان جو خدا ھڪڙو خداوند آھي‪.‬‬ ‫‪5‬۽ تون خداوند پنھنجي خدا کي پنھنجي سڄي دل‪ ،‬پنھنجي سڄي جان ۽ پنھنجي سڄي طاقت سان پيار ڪر‪.‬‬ ‫‪6‬۽ اھي ڳالھيون‪ ،‬جيڪي مان اڄ توکي حڪم ڏيان ٿو‪ ،‬تنھنجي دل ۾ ھونديون‪:‬‬ ‫‪7‬۽ اوھين انھن کي پنھنجن ٻارن کي احتياط سان سيکاريو‪ ،‬۽ جڏھن اوھين پنھنجي گھر ۾ ويھو‪ ،‬۽ جڏھن اوھين رستي تي ھلو‪ ،‬۽ جڏھن‬ ‫اوھين ليٽيو‪ ،‬۽ جڏھن اوھين اٿو‪ ،‬انھن بابت ڳالھايو‪.‬‬ ‫لَ ٻڌو‪ ،‬۽ اھي توھان جي اکين جي وچ ۾ پيشاني وانگر ھجن‪.‬‬ ‫‪8‬۽ تون انھن کي پنھنجي ھٿ تي نشان ء‬ ‫‪9‬۽ تون انھن کي پنھنجي گھر جي چوڪن تي ۽ پنھنجن دروازن تي لک‪.‬‬ ‫‪10‬۽ ائين ٿيندو‪ ،‬جڏھن خداوند توھان جو خدا توھان کي ان ملڪ ۾ آڻيندو جيڪو ھن توھان جي ابن ڏاڏن‪ ،‬ابراھيم‪ ،‬اسحاق ۽ يعقوب سان‬ ‫قسم کنيو ھو‪ ،‬ته توھان کي وڏا ۽ سٺا شھر ڏيندو‪ ،‬جيڪي توھان نه ٺاھيا ھئا‪،‬‬ ‫‪11‬۽ سڀني سٺين شين سان ڀريل گھر جيڪي توھان نه ڀريا‪ ،‬۽ کوھه جيڪي توھان نه کوٽيا‪ ،‬۽ انگورن جا باغ ۽ زيتون جا وڻ جيڪي‬ ‫توھان نه پوکيا‪ ،‬جڏھن توھان کائي ڍ ءَ ڪندا ۽ ڍءڪندا؛‬ ‫‪12‬پوَ خبردار رھجو‪ ،‬متان خداوند کي وساريو‪ ،‬جيڪو اوھان کي مصر جي ملڪ مان‪ ،‬غلمي ءَ جي گھر مان ڪڍي آيو‪.‬‬ ‫ء‬ ‫‪13‬تون خداوند پنھنجي خدا کان ڊڄ‪ ،‬سندس عبادت ڪر‪ ،‬۽ سندس نالي جو قسم کڻ‪.‬‬ ‫‪14‬اوھين ٻين ديوتائن جي پٺيان نہ وڃو‪ ،‬انھن ماڻھن جي ديوتائن جي جيڪي اوھان جي چوڌاري آھن‪.‬‬ ‫( ‪15‬ڇاڪاڻ ته خداوند اوھان جو خدا اوھان جي وچ ۾ ھڪ غيرتمند خدا آھي )متان خداوند اوھان جي خدا جو غضب اوھان تي ڀڙڪي ۽‬ ‫اوھان کي زمين تان ناس ڪري ڇڏي‪.‬‬ ‫‪16‬اوھين خداوند پنھنجي خدا کي نہ آزمايو‪ ،‬جيئن اوھان کيس مسہ ۾ آزمايو ھو‪.‬‬ ‫‪17‬اوھين خداوند پنھنجي خدا جي حڪمن‪ ،‬سندس شاھدن ۽ سندس قانونن تي سختي سان عمل ڪندا‪ ،‬جيڪي ھن اوھان کي ڏنا آھن‪.‬‬ ‫‪18‬۽ اوھين اھو ڪم ڪندؤ جيڪو خداوند جي نظر ۾ صحيح ۽ سٺو آھي‪ ،‬تہ جيئن اوھان جو ڀلو ٿئي‪ ،‬۽ اوھين انھي ءَ سٺي ملڪ ۾ داخل‬ ‫ٿي سگھو جنھن جو خداوند اوھان جي ابن ڏاڏن سان قسم کنيو ھو‪.‬‬ ‫‪19‬جيئن خداوند چيو آھي ته‪ ،‬پنھنجن سڀني دشمنن کي پنھنجي اڳيان ڪڍي ڇڏ‪.‬‬ ‫‪20‬۽ جڏھن ايندڙ وقت ۾ توھان جو پٽ توھان کان پڇي ته‪' ،‬انھن شاھدين‪ ،‬قانونن ۽ فيصلن جو مطلب ڇا آھي‪ ،‬جيڪي خداوند اسان جي‬ ‫خدا توھان کي ڏنا آھن؟'‬ ‫‪21‬پوَ تون پنھنجي پٽ کي چئو تہ اسين مصر ۾ فرعون جا غلم ھئاسين‪ ،‬۽ خداوند اسان کي پنھنجي زبردست ھٿ سان مصر مان‬ ‫ء‬ ‫ڪڍيو‪.‬‬ ‫‪22‬۽ خداوند اسان جي اکين اڳيان مصر‪ ،‬فرعون ۽ سندس سڄي گھراڻي تي وڏا ۽ ڏکوئيندڙ نشان ۽ معجزا ڏيکاريا‪.‬‬ ‫‪23‬۽ ھو اسان کي اتان ڪڍي آيو‪ ،‬ته جيئن اسان کي اندر آڻي‪ ،‬اھو ملڪ ڏئي جيڪو ھن اسان جي ابن ڏاڏن سان قسم کنيو ھو‪.‬‬ ‫لَ خداوند پنھنجي خدا کان‬ ‫لَ ھميشه ء‬ ‫‪24‬۽ خداوند اسان کي حڪم ڏنو ته اھي سڀ قانون عمل ڪريون‪ ،‬ته جيئن اسان جي ڀلئي ءَ ء‬ ‫ڊڄون‪ ،‬ته جيئن ھو اسان کي جيئرو رکي‪ ،‬جيئن اڄ آھي‪.‬‬ ‫‪25‬۽ اھا اسان جي صداقت ھوندي‪ ،‬جيڪڏھن اسين خداوند پنھنجي خدا جي اڳيان انھن سڀني حڪمن تي عمل ڪرڻ جي احتياط ڪريون‪،‬‬ ‫جيئن ھن اسان کي حڪم ڏنو آھي‪.‬‬ ‫باب ‪7‬‬ ‫لَ وڃي رھيو آھين‪ ،‬۽ تنھنجي اڳيان ڪيترين ئي‬ ‫‪1‬جڏھن خداوند تنھنجو خدا توکي انھي ءَ ملڪ ۾ آڻيندو جتي تون ان تي قبضو ڪرڻ ء‬ ‫قومن کي ڪڍي ڇڏيندو‪ ،‬يعني ءحتءي‪ ،‬گرگاشي‪ ،‬اموري‪ ،‬ڪنعاني‪ ،‬فرزي‪ ،‬حوي ۽ يبوسي‪ ،‬ست قومون جيڪي تو کان وڏيون ۽ طاقتور‬ ‫آھن‪.‬‬ ‫‪2‬۽ جڏھن خداوند توھان جو خدا انھن کي توھان جي اڳيان پھچائيندو‪ ،‬ته توھان انھن کي ماريو ۽ انھن کي مڪمل طور تي تباھه ڪريو؛‬ ‫توھان انھن سان ڪو به عھد نه ڪريو ۽ نه انھن تي رحم ڪريو‪.‬‬

‫استثنا‬

‫‪3‬۽ نڪي انھن سان شادي ڪر‪ ،‬پنھنجي ڌي ءَ انھن جي پٽ کي نہ ڏي‪ ،‬۽ نڪي انھن جي ڌي ءَ پنھنجي پٽ سان شادي ڪر‪.‬‬ ‫‪4‬ڇالَ ⁠جو اھي اوھان جي پٽ کي منھنجي پيروي ڪرڻ کان روڪيندا‪ ،‬تہ جيئن اھي ٻين ديوتائن جي عبادت ڪن ‪:‬اھڙي ءَ طرح‬ ‫ء‬ ‫خداوند جو غضب اوھان تي ڀڙڪندو ۽ اوھان کي اوچتو ئي ناس ڪندو‪.‬‬ ‫‪5‬پر اوھين انھن سان ھيئن سلوڪ ڪندا ‪:‬اوھين سندن قربانگاھون ڊاھيو‪ ،‬۽ سندن بتن کي ڀڃي ڇڏيو‪ ،‬۽ سندن عياشيون ڪٽي ڇڏيون‪ ،‬۽‬ ‫انھن جي تراشيل بتن کي باھہ ۾ ساڙي ڇڏيون‪.‬‬ ‫لَ ھڪ‬ ‫‪6‬ڇالَ ⁠جو اوھين خداوند پنھنجي خدا جي پاڪ قوم آھيو ‪:‬خداوند اوھان جي خدا اوھان کي زمين جي سڀني ماڻھن مان پنھنجي ء‬ ‫ء‬ ‫لَ چونڊيو آھي‪.‬‬ ‫خاص قوم ٿيڻ ء‬ ‫‪7‬خداوند اوھان تي پنھنجو پيار نه رکيو ۽ نڪي اوھان کي چونڊيو‪ ،‬ڇاڪاڻ ⁠تہ اوھين ڪنھن بہ قوم کان تعداد ۾ گھڻا ھئا‪ ،‬ڇاڪاڻ ⁠تہ‬ ‫اوھين سڀني ماڻھن کان ٿورا ھئا‪.‬‬ ‫‪8‬پر ڇاڪاڻ ⁠تہ خداوند اوھان سان پيار ڪندو ھو ۽ اوھان جي ابن ڏاڏن سان جيڪو قسم کنيو ھو سو پورو ڪرڻ گھرندو ھو‪،‬‬ ‫تنھنڪري خداوند اوھان کي وڏي ھٿ سان ڪڍيو ۽ اوھان کي غلمي ءَ جي گھر مان‪ ،‬مصر جي بادشاھہ فرعون جي ھٿ کان ڇڏايو‪.‬‬ ‫‪9‬تنھنڪري ڄاڻو تہ خداوند اوھان جو خدا‪ ،‬اھو خدا آھي‪ ،‬وفادار خدا‪ ،‬جيڪو انھن سان واعدو ۽ رحم رکي ٿو جيڪي کيس پيار ڪن ٿا ۽‬ ‫سندس حڪمن تي ھزارين نسلن تائين عمل ڪن ٿا‪.‬‬ ‫لَ ‪:‬ھو ان سان سست نه ٿيندو جيڪو ھن کان‬ ‫ڪرڻ‬ ‫تباھه‬ ‫کي‬ ‫انھن‬ ‫ٿو‪،‬‬ ‫ڏئي‬ ‫بدلو‬ ‫تي‬ ‫منھن‬ ‫‪10‬۽ جيڪي ھن کان نفرت ڪن ٿا انھن کي‬ ‫ء‬ ‫نفرت ڪري ٿو‪ ،‬ھو ان کي منھن تي بدلو ڏيندو‪.‬‬ ‫‪11‬تنھن ڪري تون اڄ جيڪي حڪم‪ ،‬قانون ۽ فيصل ٻڌايان ٿو‪ ،‬تن تي عمل ڪر‪.‬‬ ‫پوَ خداوند توھان جو خدا توھان سان اھو عھد‬ ‫‪12‬تنھن ڪري اھو ٿيندو‪ ،‬جيڪڏھن توھان انھن فيصلن کي ٻڌو ۽ انھن تي عمل ڪريو‪ ،‬ته ء‬ ‫۽ رحم رکندو جيڪو ھن توھان جي ابن ڏاڏن سان قسم کنيو ھو‪:‬‬ ‫‪13‬۽ ھو توسان پيار ڪندو‪ ،‬۽ توکي برڪت ڏيندو‪ ،‬۽ توکي وڌائيندو ‪:‬ھو تنھنجي پيٽ جي ميوي‪ ،‬۽ تنھنجي زمين جي ميوي‪ ،‬تنھنجي اناج‪،‬‬ ‫تنھنجي شراب‪ ،‬۽ تنھنجي تيل‪ ،‬تنھنجي ڍورن جي واڌ ۽ تنھنجي رڍن جي ڌڻ کي به انھي ءَ ملڪ ۾ برڪت ڏيندو‪ ،‬جيڪو ھن تنھنجي ابن‬ ‫ڏاڏن سان قسم کنيو ھو ته توکي ڏيندو‪.‬‬ ‫‪14‬اوھان سڀني ماڻھن کان وڌيڪ برڪت وارا ھوندؤ ‪:‬اوھان ۾ ۽ اوھان جي ڍورن ۾ ڪو به نر يا مادي سنڍ نه ھوندو‪.‬‬ ‫‪15‬۽ خداوند توھان کان سڀ بيماريون ڪڍي ڇڏيندو ۽ مصر جي ڪا به بڇڙي بيماري نه آڻيندو‪ ،‬جيڪي توھان کي خبر آھي؛ پر اھي‬ ‫انھن سڀني تي آڻيندو جيڪي توھان کان نفرت ڪن ٿا‪.‬‬ ‫‪16‬۽ تون انھن سڀني ماڻھن کي ناس ڪندين جيڪي خداوند تنھنجو خدا توکي پھچائيندو؛ تنھنجي نظر انھن تي رحم نه ڪندي‪ ،‬۽ نه ئي‬ ‫لَ ھڪ ڦندي ھوندو‪.‬‬ ‫تون انھن جي ديوتائن جي عبادت ڪندين‪ ،‬ڇاڪاڻ ته اھو تو ء‬ ‫‪17‬جيڪڏھن تون پنھنجي دل ۾ چوين ته‪ ،‬ھي قومون مون کان وڌيڪ آھن‪ ،‬مان انھن کي ڪيئن ڪڍي سگھان ٿو؟‬ ‫‪18‬تون انھن کان نه ڊڄ‪ ،‬پر ياد رک تہ خداوند تنھنجي خدا فرعون ۽ سڄي مصر سان ڇا ڪيو‪.‬‬ ‫‪19‬اھي وڏيون آزمائشون جيڪي توھان جي اکين ڏٺيون‪ ،‬۽ اھي نشانيون‪ ،‬۽ معجزا‪ ،‬۽ طاقتور ھٿ ۽ وڌايل بازو‪ ،‬جنھن سان خداوند توھان‬ ‫جو خدا توھان کي ٻاھر ڪڍيو‪ ،‬اھو ئي خداوند توھان جو خدا انھن سڀني ماڻھن سان ڪندو جن کان توھان ڊڄو ٿا‪.‬‬ ‫‪20‬وڌيڪ‪ ،‬خداوند توھان جو خدا انھن ۾ ڀونڀو موڪليندو‪ ،‬جيستائين اھي جيڪي بچيا آھن ۽ توھان کان لڪائين ٿا‪ ،‬تباھه نه ٿين‪.‬‬ ‫‪21‬تون انھن کان نه ڊڄ‪ ،‬ڇاڪاڻ ته خداوند تنھنجو خدا تنھنجي وچ ۾ آھي‪ ،‬ھڪ طاقتور ۽ خوفناڪ خدا‪.‬‬ ‫‪22‬۽ خداوند توھان جو خدا انھن قومن کي توھان جي اڳيان ٿوري ٿوري ڪري ڪڍي ڇڏيندو ‪:‬توھان انھن کي ھڪ ڀيرو تباھه نه ڪري‬ ‫سگھو‪ ،‬نه ته جھنگلي جانور توھان تي وڌي ويندا‪.‬‬ ‫‪23‬پر خداوند اوھان جو خدا انھن کي اوھان جي حوالي ڪندو ۽ انھن کي وڏي تباھي سان تباھ ڪندو‪ ،‬جيستائين اھي ناس نہ ٿين‪.‬‬ ‫‪24‬۽ ھو انھن جي بادشاھن کي تنھنجي ھٿ ۾ ڏيندو‪ ،‬۽ تون انھن جو نالو آسمان ھيٺان ختم ڪندين ‪:‬ڪو به ماڻھو تنھنجي سامھون بيھي نه‬ ‫سگھندو‪ ،‬جيستائين تون انھن کي تباھه نه ڪندين‪.‬‬ ‫‪25‬اوھين انھن جي ديوتائن جي تراشيل بتن کي باھ ۾ ساڙي ڇڏيو ‪.‬انھن تي لڳل چاندي يا سون جي للچ نہ ڪريو‪ ،‬۽ نہ ئي ان کي پاڻ وٽ‬ ‫لَ نفرت جوڳو آھي‪.‬‬ ‫وٺو‪ ،‬متان اوھين انھن ۾ ڦاسي پئو‪ ،‬ڇاڪاڻ ⁠تہ اھو خداوند اوھان جي خدا ء‬ ‫شيَ ٿئين ‪:‬پر تون ان کان بلڪل نفرت ڪندين‪ ،‬۽‬ ‫شيَ آڻيندين‪ ،‬متان تون ان وانگر لعنتي‬ ‫‪26‬۽ نڪي تون پنھنجي گھر ۾ ڪا نفرت انگيز‬ ‫ء‬ ‫ء‬ ‫شيَ آھي‪.‬‬ ‫تون ان کان بلڪل نفرت ڪندين؛ ڇاڪاڻ ته اھا لعنت واري‬ ‫ء‬ ‫باب ‪8‬‬ ‫‪1‬جيڪي حڪم اڄ آئون توھان کي ڏيان ٿو‪ ،‬انھن تي عمل ڪرڻ جي ڪوشش ڪريو‪ ،‬ته جيئن توھان جيئرا رھو ۽ وڌو ۽ ان ملڪ ۾‬ ‫داخل ٿيو ۽ ان تي قبضو ڪريو جنھن جو خداوند توھان جي ابن ڏاڏن سان قسم کنيو ھو‪.‬‬ ‫‪2‬۽ اوھين اھو سڄو رستو ياد ڪندا جيڪو خداوند اوھان جو خدا اوھان کي چاليھن سالن تائين بيابان ۾ ھليو‪ ،‬اوھان کي عاجز ڪرڻ ۽‬ ‫لَ ته اوھان جي دل ۾ ڇا آھي‪ ،‬ڇا اوھين سندس حڪمن تي عمل ڪندا يا نه‪.‬‬ ‫اوھان کي آزمائڻ ء‬ ‫لَ‪ ،‬ڄاڻڻ ء‬ ‫‪3‬۽ ھن توکي عاجز ڪيو‪ ،‬۽ توکي بکيو رکيو‪ ،‬۽ توکي من کارايو‪ ،‬جيڪو توکي نه ڄاڻندو ھو‪ ،‬۽ نه ئي تنھنجي پي ءَ ڏاڏي کي خبر ھئي؛‬ ‫ته جيئن ھو توکي ٻڌائي ته انسان رڳو ماني ءَ سان جيئرو نٿو رھي‪ ،‬پر ھر لفظ سان جيڪو خداوند جي وات مان نڪرندو آھي‪ ،‬انسان‬ ‫جيئرو رھي ٿو‪.‬‬ ‫سڄي‪.‬‬ ‫‪4‬انھن چاليھن سالن ۾ توھان جا ڪپڙا پراڻا نه ٿيا‪ ،‬۽ نه ئي توھان جا پير ء‬ ‫‪5‬تون پنھنجي دل ۾ اھو به سوچين تہ جيئن ڪو ماڻھو پنھنجي پٽ کي سيکت ڏئي ٿو‪ ،‬تيئن خداوند تنھنجو خدا توکي سيکت ڏئي ٿو‪.‬‬ ‫‪6‬تنھنڪري اوھين خداوند پنھنجي خدا جي حڪمن تي عمل ڪريو‪ ،‬سندس واٽن تي ھلو ۽ کانئس ڊڄو‪.‬‬

‫استثنا‬

‫‪7‬ڇالَ ⁠جو خداوند اوھان جو خدا اوھان کي ھڪ سٺي ملڪ ۾ وٺي ويندو‪ ،‬پاڻي ءَ جي ندين‪ ،‬چشمن ۽ کوٽائين جي ملڪ ۾ جيڪي وادين‬ ‫ء‬ ‫۽ ٽڪرين مان نڪرندا آھن‪.‬‬ ‫‪8‬ڪڻڪ‪ ،‬ءج ءو‪ ،‬انگورن‪ ،‬انجير جي وڻن ۽ انار جي زمين؛ زيتون جي تيل ۽ ماکي جي زمين؛‬ ‫شيَ جي گھٽتائي نه ٿيندي؛ ھڪ اھڙو‬ ‫‪9‬ھڪ اھڙو ملڪ جتي توھان بغير ڪنھن ڪمائي جي ماني کائيندا‪ ،‬توھان کي ان ۾ ڪنھن به‬ ‫ء‬ ‫ملڪ جنھن جا پٿر لوھه جا آھن‪ ،‬۽ جنھن جي ٽڪرين مان توھان ٽامي کوٽائي سگھو ٿا‪.‬‬ ‫‪10‬جڏھن تون کائي ڍ ءَ ڪرين‪ ،‬تڏھن تون پنھنجي خداوند خدا جي تعريف ڪندين‪ ،‬جيڪو ھن توکي ڏنو آھي‪.‬‬ ‫‪11‬خبردار‪ ،‬خداوند پنھنجي خدا کي نہ وساريو‪ ،‬سندس حڪمن‪ ،‬فيصلن ۽ قانونن تي عمل نه ڪريو‪ ،‬جيڪي مان اڄ اوھان کي ڏئي رھيو‬ ‫آھيان‪.‬‬ ‫‪12‬ائين نه ٿئي جو جڏھن توھان کائي پيٽ ڀريندؤ ۽ سٺا گھر ٺاھي انھن ۾ رھندا؛‬ ‫‪13‬۽ جڏھن توھان جا ڌڻ ۽ ڌڻ وڌندا‪ ،‬۽ توھان جو چاندي ۽ سون وڌندو‪ ،‬۽ جيڪو ڪجھه توھان وٽ آھي اھو سڀ ڪجھه وڌندو؛‬ ‫‪14‬پوَ توھان جو دل مغرور ٿيندو ۽ توھان خداوند پنھنجي خدا کي وساري ڇڏيندا‪ ،‬جيڪو توھان کي مصر جي ملڪ مان‪ ،‬غلمي ءَ جي‬ ‫ء‬ ‫گھر مان ڪڍي آيو‪.‬‬ ‫‪15‬جيڪو توکي انھي ءَ وڏي ۽ خوفناڪ بيابان مان وٺي آيو‪ ،‬جتي ٻرندڙ نانگ ۽ وڇون ھئا‪ ،‬۽ خشڪي ھئي‪ ،‬جتي پاڻي نه ھو؛ جنھن‬ ‫توکي چقمق جي پٿر مان پاڻي ڪڍيو؛‬ ‫‪16‬جنھن اوھان کي بيابان ۾ من کارايو‪ ،‬جيڪو اوھان جي ابن ڏاڏن کي خبر نہ ھئي‪ ،‬تہ جيئن اوھان کي عاجز ڪري‪ ،‬۽ اوھان کي‬ ‫آزمائي‪ ،‬تہ جيئن اوھان جي آخر ۾ اوھان جو ڀلو ڪري‪.‬‬ ‫‪17‬۽ تون پنھنجي دل ۾ چئو تہ‪ ،‬منھنجي طاقت ۽ ھٿ جي زور مون کي ھي دولت ڏني آھي‪.‬‬ ‫‪18‬پر اوھين خداوند پنھنجي خدا کي ياد ڪجو‪ ،‬ڇاڪاڻ ⁠تہ اھو اھو آھي جيڪو اوھان کي دولت حاصل ڪرڻ جي طاقت ڏئي ٿو‪ ،‬تہ‬ ‫جيئن ھو پنھنجو اھو عھد قائم ڪري جيڪو ھن اوھان جي ابن ڏاڏن سان قسم کنيو ھو‪ ،‬جيئن اڄ آھي‪.‬‬ ‫‪19‬۽ ائين ٿيندو‪ ،‬جيڪڏھن توھان خداوند پنھنجي خدا کي وساريو‪ ،‬۽ ٻين معبودن جي پٺيان ھلو‪ ،‬۽ انھن جي عبادت ڪريو‪ ،‬۽ انھن جي‬ ‫پوڄا ڪريو‪ ،‬ته مان اڄ توھان جي خلف شاھدي ڏيان ٿو ته توھان ضرور تباھه ٿيندؤ‪.‬‬ ‫‪20‬جيئن انھن قومن کي جيڪي خداوند توھان جي اڳيان تباھه ڪندو‪ ،‬تيئن توھان به تباھه ٿيندا‪ ،‬ڇاڪاڻ ته توھان خداوند پنھنجي خدا جي‬ ‫آواز جي فرمانبرداري نه ڪئي‪.‬‬ ‫باب ‪9‬‬ ‫‪1‬اي بني اسرائيلو‪ ،‬ٻڌو ‪:‬تون اڄ اردن پار ويندين‪ ،‬ته جيئن پاڻ کان وڏين ۽ طاقتور قومن تي قبضو ڪرين‪ ،‬وڏا شھر ۽ آسمان تائين ڀت‬ ‫سان لڳل ھجن‪،‬‬ ‫‪2‬ھڪ قوم وڏي ۽ ڊگھي آھي‪ ،‬عناقين جا ٻار‪ ،‬جن کي تون ڄاڻين ٿو‪ ،‬۽ جن بابت تو ٻڌو آھي ته‪ ،‬عناقين جي اڳيان ڪير بيھي سگھي ٿو!‬ ‫‪3‬تنھن ڪري اڄ سمجھو ته خداوند توھان جو خدا اھو آھي جيڪو توھان جي اڳيان پار ٿيندو؛ ھڪ ساڙيندڙ باھه وانگر ھو انھن کي‬ ‫تباھه ڪندو‪ ،‬۽ ھو انھن کي توھان جي سامھون آڻيندو ‪:‬تنھنڪري توھان انھن کي ٻاھر ڪڍندؤ‪ ،‬۽ انھن کي جلدي تباھه ڪندا‪ ،‬جيئن‬ ‫خداوند توھان کي چيو آھي‪.‬‬ ‫‪4‬جڏھن خداوند اوھان جو خدا انھن کي اوھان جي اڳيان ڪڍي ڇڏيو آھي‪ ،‬تڏھن پنھنجي دل ۾ ائين نہ چئو تہ منھنجي صداقت جي ڪري‬ ‫لَ آندو آھي‪ ،‬پر انھن قومن جي بڇڙائي ءَ جي ڪري خداوند انھن کي اوھان جي اڳيان ڪڍي‬ ‫خداوند مون کي ھن ملڪ تي قبضو ڪرڻ ء‬ ‫ٿو‪.‬‬ ‫لَ نہ ٿو وڃين‪ ،‬پر انھن قومن جي بڇڙائي ءَ‬ ‫‪5‬تون پنھنجي صداقت يا پنھنجي دل جي سچائي ءَ جي ڪري انھن جي ملڪ تي قبضو ڪرڻ ء‬ ‫لَ تہ ھو اھو ڪلم پورو ڪري جيڪو خداوند تنھنجي ابن‬ ‫جي ڪري خداوند تنھنجو خدا انھن کي تنھنجي اڳيان ڪڍي ڇڏيندو‪ ،‬۽ انھي ءَ ء‬ ‫ڏاڏن‪ ،‬ابراھيم‪ ،‬اسحاق ۽ يعقوب سان قسم کنيو ھو‪.‬‬ ‫لَ نہ ٿو ڏئي‪،‬‬ ‫‪6‬تنھنڪري سمجھو تہ خداوند اوھان جو خدا اوھان کي ھي سٺو ملڪ اوھان جي صداقت جي ڪري قبضي ۾ ڪرڻ ء‬ ‫ڇاڪاڻ ⁠تہ اوھين سخت گردن وارا ماڻھو آھيو‪.‬‬ ‫‪7‬ياد رکو ۽ نه وساريو ته ڪيئن تو بيابان ۾ خداوند پنھنجي خدا کي غضب ۾ آندو ھو ‪:‬جنھن ڏينھن کان وٺي تون مصر جي ملڪ مان‬ ‫جاَ تي نه آيو آھين‪ ،‬توھان خداوند جي خلف بغاوت ڪئي آھي‪.‬‬ ‫نڪتو ھئين‪ ،‬جيستائين تون ھن ء‬ ‫‪8‬۽ اوھان حورب ۾ خداوند کي غضب ڏياريو‪ ،‬ايتري قدر جو خداوند اوھان تي ناراض ٿي اوھان کي ناس ڪري ڇڏيو‪.‬‬ ‫لَ جبل تي چڙھيس‪ ،‬يعني ان عھد جون تختيون جيڪو خداوند توھان سان ڪيو ھو‪ ،‬تڏھن مان جبل تي‬ ‫‪9‬جڏھن مان پٿر جون تختيون وٺڻ ء‬ ‫چاليھه ڏينھن ۽ چاليھه راتيون رھيوس‪ ،‬مون نه ماني کاڌي ۽ نه پاڻي پيتو‪:‬‬ ‫‪10‬۽ خداوند مون کي پٿر جون ٻہ تختيون ڏنيون‪ ،‬جيڪي خدا جي آڱر سان لکيل ھيون؛ ۽ انھن تي اھي سڀ ڳالھيون لکيل ھيون جيڪي‬ ‫خداوند جبل تي باھه مان گڏ ٿيڻ جي ڏينھن توھان سان ڳالھايون ھيون‪.‬‬ ‫‪11‬۽ چاليھن ڏينھن ۽ چاليھن راتين جي آخر ۾‪ ،‬خداوند مون کي پٿر جون ٻہ تختيون ڏنيون‪ ،‬يعني عھد جون تختيون‪.‬‬ ‫‪12‬۽ خداوند مون کي چيو تہ اءٿ‪ ،‬ھتان جلدي ھيٺ لھي وڃ‪ ،‬ڇاڪاڻ ⁠تہ تنھنجا ماڻھو جن کي تون مصر مان ڪڍي آيو آھين‪ ،‬پاڻ کي‬ ‫لَ ھڪ پگھريل بت‬ ‫بگاڙي چڪا آھن؛ اھي جلد ئي انھي ءَ رستي کان ڀٽڪي ويا آھن جنھن جو مون انھن کي حڪم ڏنو ھو ‪.‬انھن پاڻ ء‬ ‫ٺاھيو آھي‪.‬‬ ‫‪13‬وڌيڪ خداوند مون سان چيو تہ‪ ،‬مون ھن قوم کي ڏٺو آھي‪ ،‬۽ ڏسو‪ ،‬اھا ھڪ سخت گردن واري قوم آھي‪.‬‬ ‫‪14‬مون کي اڪيلو ڇڏي ڏي‪ ،‬ته جيئن مان انھن کي تباھه ڪريان ۽ انھن جو نالو آسمان ھيٺان ختم ڪريان ‪:‬۽ مان توکي ھڪ قوم‬ ‫بڻائيندس جيڪا انھن کان وڌيڪ طاقتور ۽ وڏي ھوندي‪.‬‬

‫استثنا‬

‫‪15‬پوَ مان ڦري جبل تان ھيٺ لٿس‪ ،‬۽ جبل باھه سان سڙي رھيو ھو ‪:‬۽ عھد جون ٻہ تختيون منھنجي ٻنھي ھٿن ۾ ھيون‪.‬‬ ‫ء‬ ‫لَ ھڪ ڍاليل گابي ٺاھيو ھو ‪.‬اوھين جلد ئي انھي ءَ‬ ‫‪16‬۽ مون ڏٺو‪ ،‬۽‪ ،‬ڏسو ته اوھان خداوند پنھنجي خدا جي خلف گناھہ ڪيو ھو ۽ پاڻ ء‬ ‫رستي کان ڀٽڪي ويا ھئا جيڪو خداوند اوھان کي حڪم ڏنو ھو‪.‬‬ ‫‪17‬۽ مون ٻہ تختيون کڻي پنھنجن ٻنھي ھٿن مان اڇلئي ڇڏيون ۽ اوھان جي اکين اڳيان ڀڃي ڇڏيم‪.‬‬ ‫‪18‬۽ مان خداوند جي اڳيان ڪري پيو‪ ،‬جيئن اڳ ۾ ھو‪ ،‬چاليھه ڏينھن ۽ چاليھه راتيون ‪.‬مون نه ماني کاڌي ۽ نه پاڻي پيتو‪ ،‬ڇاڪاڻ ته‬ ‫لَ‪.‬‬ ‫توھان جي سڀني گناھن جي ڪري جيڪي توھان گناھه ڪيا ھئا‪ ،‬خداوند جي نظر ۾ بڇڙا ڪم ڪرڻ سان‪ ،‬ھن کي ڪاوڙائڻ ء‬ ‫‪19‬ڇاڪاڻ ⁠تہ مون کي خداوند جي غضب ۽ سخت غضب کان ڊپ ٿيو‪ ،‬جيڪو اوھان تي غضبناک ھو تہ اوھان کي تباھ ڪري ڇڏي ‪.‬‬ ‫پر خداوند ان وقت بہ منھنجي ٻڌي‪.‬‬ ‫لَ به دعا گھري‪.‬‬ ‫‪20‬۽ خداوند ھارون تي تمام گھڻو ناراض ھو جو ھن کي تباھه ڪري ڇڏيو ‪:‬۽ مون ساڳئي وقت ھارون ء‬ ‫‪21‬۽ مون اوھان جو گناھہ‪ ،‬اھو گابو جيڪو اوھان ٺاھيو ھو‪ ،‬ورتو ۽ ان کي باھ ۾ ساڙي ڇڏيو‪ ،‬۽ ان کي نچوڙيو‪ ،‬۽ ان کي تمام ننڍڙو‬ ‫پيس ڪيو‪ ،‬ايستائين جو اھو مٽي ءَ وانگر ننڍو ٿي ويو ‪:‬۽ مون ان جي مٽي کي ان ندي ءَ ۾ اڇلئي ڇڏيو جيڪو جبل مان نڪرندو ھو‪.‬‬ ‫‪22‬۽ تبعيرا‪ ،‬مسا ۽ قبروت ھتاوا ۾‪ ،‬اوھان خداوند کي غضب ڏياريو‪.‬‬ ‫‪23‬ساڳي ءَ طرح جڏھن خداوند توھان کي قاديش برنيع کان موڪليو ۽ چيو ته مٿي وڃو ۽ ان ملڪ تي قبضو ڪريو جيڪو مون توھان‬ ‫کي ڏنو آھي‪ ،‬تڏھن توھان خداوند پنھنجي خدا جي حڪم جي خلف بغاوت ڪئي ۽ توھان ھن تي يقين نه ڪيو ۽ نه ئي سندس آواز ٻڌو‪.‬‬ ‫‪24‬جنھن ڏينھن کان مون اوھان کي سڃاتو‪ ،‬اوھين خداوند جي خلف بغاوت ڪندا آيا آھيو‪.‬‬ ‫‪25‬تنھنڪري آ ءَ خداوند جي اڳيان چاليھ ڏينھن ۽ چاليھ راتيون ڪري پيو رھيس‪ ،‬جيئن پھرين ڀيري ڪري پيو ھوس‪ ،‬ڇاڪاڻ ⁠تہ‬ ‫خداوند چيو ھو تہ ھو اوھان کي تباھ ڪندو‪.‬‬ ‫‪26‬تنھنڪري مون خداوند کان دعا گھري ۽ چيو تہ اي خداوند خدا‪ ،‬پنھنجي قوم ۽ پنھنجي ميراث کي تباھ نہ ڪر‪ ،‬جنھن کي تو پنھنجي‬ ‫عظمت سان ڇوٽڪارو ڏنو آھي‪ ،‬جنھن کي تو پنھنجي طاقتور ھٿ سان مصر مان ڪڍيو آھي‪.‬‬ ‫‪27‬پنھنجن ٻانھن‪ ،‬ابراھيم‪ ،‬اسحاق ۽ يعقوب کي ياد ڪر؛ ھن قوم جي ضد‪ ،‬۽ انھن جي بڇڙائي‪ ،‬۽ انھن جي گناھ ڏانھن نه ڏس‪.‬‬ ‫‪28‬متان اءھو ملڪ جنھن مان تون اسان کي ڪڍي آيو آھين‪ ،‬چوي ته‪ ،‬ڇاڪاڻ ته خداوند انھن کي ان ملڪ ۾ نه آڻي سگھيو جنھن جو ھن‬ ‫انھن سان واعدو ڪيو ھو‪ ،‬۽ ڇاڪاڻ ته ھن انھن کان نفرت ڪئي ھئي‪ ،‬ھن انھن کي ٻاھر ڪڍيو آھي ته جيئن انھن کي بيابان ۾ مارائي‬ ‫ڇڏين‪.‬‬ ‫‪29‬پر اھي تنھنجا ماڻھو ۽ تنھنجو وارث آھن‪ ،‬جن کي تو پنھنجي وڏي طاقت ۽ پنھنجي ڊگھي ھٿ سان ٻاھر ڪڍيو آھي‪.‬‬ ‫باب ‪10‬‬ ‫لَ ڪاٺ جو صندوق ٺاھ‪.‬‬ ‫‪1‬ان وقت خداوند مون کي چيو تہ‪ ،‬پھرين وانگر پٿر جون ٻہ تختيون ڪٽي مون وٽ جبل تي چڙھ ۽ پاڻ ء‬ ‫رکجانَ‪.‬‬ ‫‪2‬۽ مان انھن تختين تي اھي لفظ لکندس جيڪي پھرين تختين تي ھئا جيڪي تو ڀڃي ڇڏيون ھيون‪ ،‬۽ تون انھن کي صندوق ۾‬ ‫ء‬ ‫‪3‬۽ مون شيٽم ڪاٺ جو ھڪ صندوق ٺاھيو‪ ،‬۽ پھرين وانگر پٿر جون ٻه تختيون ٺاھيون‪ ،‬۽ ٻئي تختيون منھنجي ھٿ ۾ کڻي جبل تي‬ ‫چڙھي ويس‪.‬‬ ‫‪4‬۽ ھن پھرين لکت وانگر‪ ،‬اھي ڏھه حڪم لکيا‪ ،‬جيڪي خداوند توھان کي جبل تي باھه جي وچ مان گڏجاڻي جي ڏينھن تي ٻڌايا ھئا ‪:‬۽‬ ‫خداوند اھي مون کي ڏنا‪.‬‬ ‫‪5‬۽ مان پاڻ کي ڦيرايو ۽ جبل تان ھيٺ لٿو‪ ،‬۽ تختيون ان صندوق ۾ رکان جيڪو مون ٺاھيو ھو؛ ۽ اھي اتي آھن‪ ،‬جيئن خداوند مون کي‬ ‫حڪم ڏنو ھو‪.‬‬ ‫‪6‬۽ بني اسرائيل يعقان جي بيروت کان موسيرا تائين سفر ڪيو ‪:‬اتي ھارون مري ويو‪ ،‬۽ اتي ئي دفن ڪيو ويو؛ ۽ سندس پٽ اليعزر‬ ‫جاَ تي ڪاھن جي عھدي تي ڪم ڪيو‪.‬‬ ‫سندس ء‬ ‫‪7‬اتان کان اھي گدگوده ڏانھن سفر ڪيو؛ ۽ گدگوده کان يوتبٿ ڏانھن‪ ،‬جيڪو پاڻي جي دريائن جو ملڪ آھي‪.‬‬ ‫‪8‬انھي ءَ وقت خداوند لوي جي قبيلي کي جدا ڪيو ته جيئن ھو خداوند جي عھد جي صندوق کي کڻي‪ ،‬خداوند جي اڳيان بيھن ۽ سندس‬ ‫خدمت ڪري ۽ سندس نالي تي برڪت ڏئي‪ ،‬اڄ تائين‪.‬‬ ‫‪9‬تنھن ڪري لوي کي پنھنجن ڀائرن سان گڏ ڪو به حصو يا ميراث ناھي‪ ،‬خداوند سندس ميراث آھي‪ ،‬جيئن خداوند توھان جي خدا ھن‬ ‫سان واعدو ڪيو ھو‪.‬‬ ‫‪10‬۽ مان پھرين ڀيري وانگر چاليھه ڏينھن ۽ چاليھه راتيون جبل تي رھيوس؛ ۽ خداوند ان وقت به منھنجي ٻڌي‪ ،‬۽ خداوند توکي تباھه نه‬ ‫ڪرڻ چاھيندو ھو‪.‬‬ ‫‪11‬۽ خداوند مون کي چيو تہ اءٿ‪ ،‬ماڻھن جي اڳيان سفر ڪر تہ جيئن اھي وڃي انھي ءَ ملڪ تي قبضو ڪن‪ ،‬جيڪو مون سندن ابن ڏاڏن‬ ‫کي ڏيڻ جو قسم کنيو ھو‪.‬‬ ‫‪12‬۽ ھاڻي‪ ،‬اي اسرائيل‪ ،‬خداوند توھان جو خدا توھان کان ڇا گھري ٿو‪ ،‬پر خداوند توھان جي خدا کان ڊڄو‪ ،‬سندس سڀني طريقن تي ھلو‪،‬‬ ‫۽ ان سان پيار ڪريو‪ ،‬۽ پنھنجي سڄي دل ۽ پنھنجي سڄي روح سان خداوند توھان جي خدا جي خدمت ڪريو‪،‬‬ ‫لَ ڏئي رھيو آھيان؟‬ ‫لَ‪ ،‬جيڪي مان اڄ توھان کي توھان جي ڀلئي ء‬ ‫‪13‬خداوند جي حڪمن ۽ سندس قانونن تي عمل ڪرڻ ء‬ ‫‪14‬ڏسو‪ ،‬آسمان ۽ آسمانن جو آسمان خداوند اوھان جي خدا جو آھي‪ ،‬زمين پڻ‪ ،‬۽ جيڪي ڪجھہ انھن ۾ آھي سو سڀ سندس آھي‪.‬‬ ‫پوَ انھن جي اولد کي چونڊيو‪ ،‬اوھان کي سڀني‬ ‫‪15‬رڳو خداوند کي اوھان جي ابن ڏاڏن سان پيار ڪرڻ جي خوشي ھئي‪ ،‬۽ ھن انھن کان ء‬ ‫ماڻھن کان‪ ،‬جيئن اڄ آھي‪.‬‬ ‫‪16‬تنھنڪري پنھنجي دل جي چمڙي جو طھر ڪرايو‪ ،‬۽ وڌيڪ ضدي نہ ٿيو‪.‬‬

‫استثنا‬

‫‪17‬ڇاڪاڻ ⁠تہ خداوند اوھان جو خدا ديوتائن جو خدا ۽ خداوندن جو خداوند آھي‪ ،‬ھڪڙو وڏو خدا‪ ،‬ھڪڙو طاقتور ۽ خوفناڪ‪ ،‬جيڪو‬ ‫ماڻھن جي پرواھ نٿو ڪري ۽ نڪي بدلو وٺي ٿو‪.‬‬ ‫‪18‬ھو يتيم ۽ بيواھه جو انصاف ڪندو آھي‪ ،‬۽ اجنبي سان پيار ڪندو آھي‪ ،‬کيس کاڌو ۽ ڪپڙا ڏيندو آھي‪.‬‬ ‫‪19‬تنھنڪري اوھين پرديسي سان پيار ڪريو‪ ،‬ڇاڪاڻ ⁠تہ اوھين مصر جي ملڪ ۾ پرديسي ھئا‪.‬‬ ‫‪20‬تون خداوند پنھنجي خدا کان ڊڄ‪ ،‬سندس عبادت ڪر‪ ،‬۽ ساڻس چنبڙ ۽ سندس نالي جو قسم کڻ‪.‬‬ ‫لَ اھي وڏا ۽ خوفناڪ ڪم ڪيا آھن‪ ،‬جيڪي اوھان جي اکين ڏٺا‬ ‫‪21‬اھو اوھان جي ساراھ آھي‪ ،‬۽ اھو اوھان جو خدا آھي‪ ،‬جنھن اوھان ء‬ ‫آھن‪.‬‬ ‫‪22‬اوھان جا ابا ڏاڏا ستر ماڻھن سان مصر ۾ لھي ويا ھئا‪ ،‬۽ ھاڻي خداوند اوھان جي خدا اوھان کي آسمان جي تارن جيتري گھڻا ڪيو‬ ‫آھي‪.‬‬ ‫باب ‪11‬‬ ‫‪1‬تنھنڪري اوھين خداوند پنھنجي خدا سان پيار ڪريو ۽ سندس حڪمن‪ ،‬قانونن‪ ،‬فيصلن ۽ حڪمن تي ھميشہ عمل ڪريو‪.‬‬ ‫‪2‬۽ اڄ اوھين ڄاڻو ٿا ‪:‬ڇو ته مان اوھان جي ٻارن سان نہ ٿو ڳالھايان‪ ،‬جن کي خبر نہ آھي‪ ،‬۽ جن اوھان جي خداوند خدا جي سزا‪ ،‬سندس‬ ‫عظمت‪ ،‬سندس طاقتور ھٿ ۽ سندس وڌايل ھٿ کي نہ ڏٺو آھي‪،‬‬ ‫‪3‬۽ سندس معجزا ۽ سندس ڪم جيڪي ھن مصر جي وچ ۾ مصر جي بادشاھه فرعون ۽ سندس سڄي ملڪ سان ڪيا؛‬ ‫‪4‬۽ مصر جي فوج سان‪ ،‬انھن جي گھوڙن ۽ انھن جي رتھن سان ڇا ڪيو‪ ،‬ڪيئن ھن ڳاڙھي سمنڊ جو پاڻي انھن تي وھائي ڇڏيو جڏھن‬ ‫اھي توھان جي پٺيان لڳا‪ ،‬۽ ڪيئن خداوند انھن کي اڄ تائين تباھه ڪيو آھي؛‬ ‫جاَ تي نه آيا؛‬ ‫‪5‬۽ جيڪو ھن توھان سان بيابان ۾ ڪيو‪ ،‬جيستائين توھان ھن ء‬ ‫‪6‬۽ جيڪو ھن روبن جي پٽ اءلياب جي پٽن داٿن ۽ ابيرام سان ڪيو ‪:‬ڪيئن زمين پنھنجو وات کوليو ۽ انھن کي‪ ،‬انھن جي گھرن کي‪،‬‬ ‫انھن جي خيمن کي‪ ،‬۽ سڀني شين کي جيڪي انھن جي قبضي ۾ ھيون‪ ،‬سڀني اسرائيلين جي وچ ۾ نگليو‪:‬‬ ‫‪7‬پر اوھان جي اکين خداوند جا سڀ وڏا ڪم ڏٺا آھن جيڪي ھن ڪيا‪.‬‬ ‫‪8‬تنھنڪري اوھين سڀ حڪم جيڪي اڄ اوھان کي ڏيان ٿو‪ ،‬تن تي عمل ڪندا رھو‪ ،‬تہ جيئن اوھين مضبوط ٿيو ۽ انھي ءَ ملڪ ۾ داخل‬ ‫لَ وڃي رھيا آھيو‪.‬‬ ‫ٿيو ۽ ان تي قبضو ڪريو‪ ،‬جتي اوھين ان تي قبضو ڪرڻ ء‬ ‫‪9‬۽ تہ اوھين انھي ءَ ملڪ ۾ ڊگھا ڏينھن گذاريو‪ ،‬جيڪو خداوند اوھان جي ابن ڏاڏن کي ۽ سندن اولد کي ڏيڻ جو قسم کنيو ھو‪ ،‬اھو ملڪ‬ ‫جيڪو کير ۽ ماکي سان وھندو آھي‪.‬‬ ‫لَ وڃي رھيا آھيو‪ ،‬اھو مصر جي ملڪ وانگر نہ آھي‪ ،‬جتان اوھين نڪتا آھيو‪ ،‬جتي‬ ‫‪10‬ڇاڪاڻ ⁠تہ جنھن ملڪ ۾ اوھين قبضو ڪرڻ ء‬ ‫اوھين پنھنجو ٻج پوکيندا ھئا ۽ پنھنجي پيرن سان ان کي پاڻي ڏيندا ھئا‪ ،‬جيئن جڙي ٻوٽين جو باغ‪:‬‬ ‫لَ وڃي رھيا آھيو‪ ،‬ٽڪرين ۽ وادين جو ملڪ آھي‪ ،‬۽ آسمان جي مينھن جو پاڻي پيئي ٿو‪.‬‬ ‫‪11‬پر اھا زمين‪ ،‬جنھن تي توھان قبضو ڪرڻ ء‬ ‫‪12‬ھڪ اھڙي زمين جنھن جو خداوند توھان جو خدا خيال رکي ٿو ‪:‬خداوند توھان جي خدا جون نظرون سال جي شروعات کان وٺي سال‬ ‫جي آخر تائين ھميشه ان تي آھن‪.‬‬ ‫‪13‬۽ ائين ٿيندو‪ ،‬جيڪڏھن توھان منھنجي حڪمن کي غور سان ٻڌندؤ جيڪي آئون اڄ توھان کي ڏيان ٿو‪ ،‬ته خداوند پنھنجي خدا سان پيار‬ ‫ڪريو ۽ پنھنجي سڄي دل ۽ پنھنجي سڄي جان سان سندس خدمت ڪريو‪،‬‬ ‫‪14‬تہ مان اوھان کي اوھان جي زمين جو مينھن سندس مقرر وقت تي ڏيندس‪ ،‬پھريون ۽ پويون مينھن‪ ،‬تہ جيئن اوھين پنھنجو اناج‪،‬‬ ‫پنھنجو شراب ۽ پنھنجو تيل گڏ ڪري سگھو‪.‬‬ ‫لَ گاھه موڪليندس‪ ،‬ته جيئن توھان کائي سگھو ۽ ڍءڪ ڀريو‪.‬‬ ‫‪15‬۽ مان توھان جي ٻنين ۾ توھان جي ڍورن ء‬ ‫‪16‬خبردار رھو‪ ،‬متان توھان جي دل ٺڳي نه وڃي ۽ توھان ڦري وڃو ۽ ٻين ديوتائن جي عبادت ڪريو ۽ انھن جي پوڄا ڪريو‪.‬‬ ‫پوَ خداوند جو غضب اوھان تي ڀڙڪي پوندو ۽ ھو آسمان کي بند ڪري ڇڏيندو‪ ،‬متان مينھن نه پوي ۽ زمين پنھنجو ميوو نہ ڏئي‪،‬‬ ‫‪17‬۽ ء‬ ‫۽ متان اوھين انھي ءَ سٺي زمين مان جلدي ناس ٿي وڃو جيڪا خداوند اوھان کي ڏئي رھيو آھي‪.‬‬ ‫‪18‬تنھن ڪري اوھين منھنجي انھن ڳالھين کي پنھنجي دل ۽ پنھنجي روح ۾ محفوظ ڪريو‪ ،‬۽ انھن کي پنھنجي ھٿ تي نشان طور ٻڌو‪ ،‬ته‬ ‫جيئن اھي توھان جي اکين جي وچ ۾ چمڙن وانگر ھجن‪.‬‬ ‫‪19‬۽ اوھين پنھنجن ٻارن کي اھي سيکاريو‪ ،‬جڏھن اوھين پنھنجي گھر ۾ ويھو‪ ،‬جڏھن اوھين رستي تي ھلو‪ ،‬جڏھن اوھين ليٽيو ۽ جڏھن‬ ‫اوھين اٿو‪ ،‬انھن بابت ڳالھايو‪.‬‬ ‫‪20‬۽ تون انھن کي پنھنجي گھر جي دروازن جي چوڪن تي ۽ پنھنجن دروازن تي لک‪.‬‬ ‫‪21‬تہ جيئن اوھان جا ۽ اوھان جي ٻارن جا ڏينھن انھي ءَ ملڪ ۾ وڌن‪ ،‬جيڪو خداوند اوھان جي ابن ڏاڏن کي ڏيڻ جو قسم کنيو ھو‪ ،‬جيئن‬ ‫زمين تي آسمان جا ڏينھن ھوندا‪.‬‬ ‫‪22‬ڇالَ ⁠جو جيڪڏھن اوھين انھن سڀني حڪمن تي سختي سان عمل ڪندؤ جيڪي آ ءَ اوھان کي ڏيان ٿو‪ ،‬انھن تي عمل ڪرڻ‪،‬‬ ‫ء‬ ‫خداوند پنھنجي خدا سان پيار ڪرڻ‪ ،‬سندس سڀني طريقن تي ھلڻ ۽ ساڻس لڪل رھڻ؛‬ ‫‪23‬پوَ خداوند انھن سڀني قومن کي توھان جي اڳيان ڪڍي ڇڏيندو‪ ،‬۽ توھان پاڻ کان وڏيون ۽ طاقتور قومون حاصل ڪندا‪.‬‬ ‫ء‬ ‫جاَ جتي توھان جي پيرن جا تل ءَ ھلندا‪ ،‬اھي توھان جي ھوندي ‪:‬بيابان ۽ لبنان کان‪ ،‬دريا ءَ فرات کان‪ ،‬ايتري تائين جو سمنڊ جي‬ ‫‪24‬ھر ء‬ ‫آخري حد تائين توھان جو ساحل ھوندو‪.‬‬ ‫‪25‬ڪو به ماڻھو توھان جي سامھون بيھي نه سگھندو‪ ،‬ڇاڪاڻ ته خداوند توھان جو خدا توھان جي خوف ۽ خوف کي سڄي زمين تي‬ ‫رکندو جنھن تي توھان ٽنگندا‪ ،‬جيئن ھن توھان کي چيو آھي‪.‬‬ ‫‪26‬ڏسو‪ ،‬اڄ مان توھان جي اڳيان ھڪ نعمت ۽ ھڪ لعنت رکان ٿو‪.‬‬

‫استثنا‬

‫‪27‬برڪت‪ ،‬جيڪڏھن توھان خداوند پنھنجي خدا جي حڪمن تي عمل ڪريو‪ ،‬جيڪي آئون اڄ توھان کي ڏيان ٿو‪:‬‬ ‫‪28‬۽ لعنت‪ ،‬جيڪڏھن توھان خداوند پنھنجي خدا جي حڪمن تي عمل نه ڪندا‪ ،‬پر ان رستي کان ھٽي ويندا جيڪو مان اڄ توھان کي‬ ‫حڪم ڪريان ٿو‪ ،‬۽ ٻين ديوتائن جي پيروي ڪندا‪ ،‬جن کي توھان نه سڃاتو آھي‪.‬‬ ‫لَ وڃي رھيا آھيو‪ ،‬ته توھان‬ ‫‪29‬۽ ائين ٿيندو‪ ،‬جڏھن خداوند توھان جو خدا توھان کي ان ملڪ ۾ آڻيندو جتي توھان ان کي حاصل ڪرڻ ء‬ ‫گريزيم جبل تي برڪت ۽ عيبال جبل تي لعنت وجھيندؤ‪.‬‬ ‫‪30‬ڇا اھي اردن جي ٻئي پاسي‪ ،‬انھي ءَ رستي تي جتي سج لھي ٿو‪ ،‬ڪنعاني ماڻھن جي ملڪ ۾ نه آھن‪ ،‬جيڪي گلگل جي سامھون‪ ،‬موره‬ ‫جي ميدانن جي ڀرسان‪ ،‬سامونڊي ڪناري تي رھن ٿا؟‬ ‫لَ وڃو جيڪو خداوند اوھان جو خدا اوھان کي ڏئي ٿو‪ ،‬۽ اوھين‬ ‫‪31‬ڇالَ ⁠جو اوھين اردن پار ڪندا تہ انھي ءَ ملڪ تي قبضو ڪرڻ ء‬ ‫ء‬ ‫ان تي قبضو ڪندا ۽ ان ۾ رھندا‪.‬‬ ‫‪32‬۽ اوھين انھن سڀني قانونن ۽ فيصلن تي عمل ڪرڻ جو خيال رکندؤ جيڪي مون اڄ اوھان جي اڳيان رکيا آھن‪.‬‬ ‫باب ‪12‬‬ ‫‪1‬اءھي اءھي قانون ۽ فيصل آھن‪ ،‬جن تي اوھين انھي ءَ ملڪ ۾ عمل ڪرڻ جو خيال رکندؤ‪ ،‬جيڪو اوھان جي ابن ڏاڏن جو خدا اوھان کي‬ ‫لَ ڏئي ٿو‪ ،‬جيستائين اوھين زمين تي رھو ٿا‪.‬‬ ‫ملڪيت ء‬ ‫‪2‬اوھين انھن سڀني جڳھن کي بلڪل ناس ڪندا‪ ،‬جتي اوھان جون قومون پنھنجن ديوتائن جي پوڄا ڪنديون ھيون‪ ،‬بلند جبلن تي‪ ،‬ٽڪرين‬ ‫تي‪ ،‬۽ ھر سائي وڻ ھيٺان‪.‬‬ ‫‪3‬۽ اوھين انھن جي قربانگاھن کي ڊاھيو‪ ،‬۽ انھن جا ٿنڀا ڀڃي ڇڏيو‪ ،‬۽ انھن جي عياشين کي باھہ سان ساڙي ڇڏيو؛ ۽ اوھين انھن جي‬ ‫جاَ تان ختم ڪري ڇڏيو‪.‬‬ ‫ديوتائن جي تراشيل تصويرن کي ڪٽي ڇڏيو‪ ،‬۽ انھن جا نال انھي ءَ ء‬ ‫‪4‬اوھين خداوند پنھنجي خدا سان ائين نہ ڪريو‪.‬‬ ‫لَ چونڊيندو‪ ،‬يعني سندس رھائش گاھ‬ ‫جاَ ڏانھن جيڪو خداوند اوھان جو خدا اوھان جي سڀني قبيلن مان پنھنجو نالو رکڻ ء‬ ‫‪5‬پر انھي ءَ ء‬ ‫ڏانھن اوھين ڳول ڪندا‪ ،‬۽ اتي اوھين پھچندؤ‪:‬‬ ‫‪6‬۽ اتي اوھين پنھنجون ساڙڻ واريون قربانيون‪ ،‬پنھنجون قربانيون‪ ،‬پنھنجو ڏھون حصو‪ ،‬پنھنجي ھٿن جون نذرانيون‪ ،‬پنھنجون نذرون‪،‬‬ ‫پنھنجون رضامندي ءَ جون قربانيون‪ ،‬۽ پنھنجن ڍڳن ۽ پنھنجي ٻڪرين جا پھريون ٻار آڻيندؤ‪.‬‬ ‫‪7‬۽ اتي اوھين خداوند پنھنجي خدا جي اڳيان کائو‪ ،‬۽ اوھين ۽ اوھان جا گھراڻا‪ ،‬جنھن ۾ خداوند اوھان جي خدا اوھان کي برڪت ڏني‬ ‫آھي‪ ،‬تنھن تي خوش ٿيو‪.‬‬ ‫پوَ نہ ڪندا جيڪي اسين اڄ ھتي ڪريون ٿا‪ ،‬ھر ڪو ماڻھو جيڪو پنھنجي نظر ۾ صحيح سمجھي‪.‬‬ ‫‪8‬اوھين انھن سڀني ڪمن کان ء‬ ‫‪9‬ڇالَ ⁠جو اوھين اڃا تائين آرام ۽ ميراث ۾ نہ پھتا آھيو‪ ،‬جيڪو خداوند اوھان جو خدا اوھان کي ڏئي ٿو‪.‬‬ ‫ء‬ ‫لَ ڏئي ٿو‪ ،‬۽ جڏھن ھو‬ ‫‪10‬پر جڏھن اوھين اردن پار ڪري انھي ءَ ملڪ ۾ رھو جيڪو خداوند اوھان جو خدا اوھان کي وارث ڪرڻ ء‬ ‫اوھان کي اوھان جي چوڌاري سڀني دشمنن کان آرام ڏئي‪ ،‬تہ جيئن اوھين سلمتي ءَ سان رھو‪.‬‬ ‫لَ چونڊيندو؛ اتي توھان سڀ ڪجھه آڻيندؤ جيڪو مان‬ ‫جاَ ھوندي جيڪا خداوند توھان جو خدا پنھنجي نالي کي رھڻ ء‬ ‫‪11‬پوَ اتي ھڪ ء‬ ‫ء‬ ‫توھان کي حڪم ڏيان ٿو؛ توھان جون ساڙڻ واريون قربانيون‪ ،‬توھان جون قربانيون‪ ،‬توھان جو ڏھون حصو‪ ،‬۽ توھان جي ھٿ جو‬ ‫لَ نذر ڪريو ٿا‪.‬‬ ‫نذرانو‪ ،‬۽ توھان جون سڀ چونڊيل قسمون جيڪي توھان خداوند ء‬ ‫‪12‬۽ اوھين‪ ،‬اوھان جا پٽ‪ ،‬اوھان جون ڌيئرون‪ ،‬اوھان جا نوڪر‪ ،‬اوھان جون ٻانھيون‪ ،‬۽ اھو لوي جيڪو اوھان جي دروازن جي اندر‬ ‫آھي‪ ،‬خداوند پنھنجي خدا جي اڳيان خوشي ڪريو‪ ،‬ڇاڪاڻ ⁠تہ ان جو اوھان سان ڪو حصو يا ميراث ڪونھي‪.‬‬ ‫‪13‬پاڻ تي ڌيان ڏيو ته جيئن توھان ھر ھنڌ جتي ڏسو ٿا اتي پنھنجون ساڙڻ واريون قربانيون پيش نه ڪريو‪.‬‬ ‫جاَ چونڊيندو‪ ،‬اتي اوھين پنھنجا ساڙڻ وارا نذرانا پيش ڪندا‪ ،‬۽ اتي اوھين‬ ‫‪14‬پر اتي جيڪو خداوند اوھان جي قبيلي مان ڪنھن ھڪ ء‬ ‫سڀ ڪجھہ ڪندا جيڪو مان اوھان کي حڪم ڏيان ٿو‪.‬‬ ‫‪15‬تڏھن بہ اوھين پنھنجي سڀني دروازن ۾ گوشت ڪھي کائي سگھو ٿا‪ ،‬جيڪو اوھان جي دل چاھي‪ ،‬خداوند اوھان جي خدا جي نعمت‬ ‫جي مطابق جيڪو اوھان کي ڏنو آھي ‪.‬ناپاڪ ۽ پاڪ سڀ ان کي کائي سگھن ٿا‪ ،‬جيئن ھرڻ ۽ ھرڻ جو‪.‬‬ ‫‪16‬پر رت نہ کائو‪ ،‬ان کي پاڻي ءَ وانگر زمين تي وھايو‪.‬‬ ‫‪17‬اوھين پنھنجن دروازن جي اندر پنھنجي اناج جو ڏھون حصو‪ ،‬يا پنھنجي شراب جو‪ ،‬يا پنھنجي تيل جو‪ ،‬يا پنھنجي ڍورن يا پنھنجي ڌڻ‬ ‫جي پھرين ٻار جو‪ ،‬يا پنھنجي ڪنھن به قسم جي نذراني جو جيڪو توھان قسم کڻو ٿا‪ ،‬يا پنھنجي رضامندي ءَ جي نذراني جو‪ ،‬يا پنھنجي‬ ‫ھٿ جي ھڏائڻ جو نذرانو نه کائو‪.‬‬ ‫جاَ تي کائين جيڪو خداوند تنھنجو خدا چونڊيندو‪ ،‬تون‪ ،‬تنھنجو پٽ‪ ،‬تنھنجي‬ ‫َ‬ ‫انھي‬ ‫اڳيان‬ ‫جي‬ ‫خدا‬ ‫پنھنجي‬ ‫‪18‬پر تون انھن کي خداوند‬ ‫ء ء‬ ‫شيَ ۾ تون پنھنجا ھٿ رکين تنھن ۾‬ ‫ڌي ءَ‪ ،‬تنھنجو نوڪر‪ ،‬تنھنجي ٻانھي‪ ،‬۽ اھو لوي جيڪو تنھنجي دروازن جي اندر آھي‪ ،‬۽ جنھن‬ ‫ء‬ ‫خداوند پنھنجي خدا جي اڳيان خوش ٿئين‪.‬‬ ‫‪19‬خبردار رھو ته جيستائين توھان زمين تي رھندا آھيو‪ ،‬لوي کي نه ڇڏيو‪.‬‬ ‫‪20‬جڏھن خداوند توھان جو خدا توھان جي سرحد کي وڌائيندو‪ ،‬جيئن ھن توھان سان واعدو ڪيو آھي‪ ،‬۽ توھان چئو ٿا‪ ،‬مان گوشت‬ ‫پوَ توھان گوشت کائي سگھو ٿا‪ ،‬جيڪو توھان جي روح جي خواھش‬ ‫لَ چاھي ٿو‪ ،‬ته ء‬ ‫کائيندس‪ ،‬ڇاڪاڻ ته توھان جو روح گوشت کائڻ ء‬ ‫آھي‪.‬‬ ‫پوَ توھان پنھنجي‬ ‫لَ چونڊيو آھي‪ ،‬توھان کان تمام پري ھجي‪ ،‬ته ء‬ ‫‪21‬جيڪڏھن اھو ھنڌ جيڪو خداوند توھان جي خدا پنھنجو نالو رکڻ ء‬ ‫ڌڻ ۽ ڌڻ مان جيڪو خداوند توھان کي ڏنو آھي‪ ،‬جيئن مون توھان کي حڪم ڏنو آھي‪ ،‬ڪھو ۽ جيڪو توھان جي دل چاھي اھو پنھنجي‬ ‫دروازن ۾ کائو‪.‬‬

‫استثنا‬

‫‪22‬جيئن ھرڻ ۽ ھرڻ کائي ويندا آھن‪ ،‬تيئن توھان به انھن کي کائو ‪:‬ناپاڪ ۽ پاڪ انھن مان ھڪجھڙا کائيندا‪.‬‬ ‫‪23‬پر احتياط ڪر تہ رت نہ کا ءَ‪ ،‬ڇاڪاڻ ⁠تہ رت ئي زندگي آھي؛ ۽ تون گوشت سان گڏ زندگي نہ کائي سگھين‪.‬‬ ‫وھاَ‪.‬‬ ‫‪24‬تون ان کي نه کائين‪ ،‬پر ان کي پاڻي ءَ وانگر زمين تي‬ ‫ء‬ ‫لَ ته جڏھن تون اھو ڪرين جيڪو خداوند جي نظر ۾ صحيح آھي ته تنھنجو ۽ تنھنجو اولد جو ڀلو ٿئي‪.‬‬ ‫‪25‬تون اھو نه کا ءَ‪ ،‬انھي ءَ ء‬ ‫جاَ ڏانھن وڃو جيڪو خداوند چونڊيندو‪.‬‬ ‫َ‬ ‫انھي‬ ‫کڻي‬ ‫اوھين‬ ‫نذرون‪،‬‬ ‫پنھنجون‬ ‫۽‬ ‫آھن‬ ‫وٽ‬ ‫اوھان‬ ‫جيڪي‬ ‫شيون‬ ‫‪26‬رڳو پنھنجون پاڪ‬ ‫ء ء‬ ‫‪27‬۽ اوھين پنھنجيون ساڙڻ واريون قربانيون‪ ،‬گوشت ۽ رت‪ ،‬خداوند پنھنجي خدا جي قربان گاه تي پيش ڪندا‪ ،‬۽ اوھان جي قربانين جو‬ ‫رت خداوند پنھنجي خدا جي قربان گاه تي ھاريو ويندو‪ ،‬۽ اوھين گوشت کائو‪.‬‬ ‫‪28‬جيڪي ڳالھيون مان توکي ٻڌايان ٿو‪ ،‬تن تي عمل ڪر ۽ ٻڌ‪ ،‬تہ جيئن جڏھن تون اھو ڪرين جيڪو خداوند تنھنجي خدا جي نظر ۾ سٺو‬ ‫لَ ڀلو ٿئي‪.‬‬ ‫پوَ تنھنجو ۽ تنھنجي اولد جو ھميشه ء‬ ‫۽ صحيح آھي‪ ،‬ته ء‬ ‫لَ وڃي رھيا آھيو‪ ،‬۽‬ ‫‪29‬جڏھن خداوند اوھان جو خدا اوھان جي اڳيان انھن قومن کي ناس ڪندو‪ ،‬جتي اوھين انھن تي قبضو ڪرڻ ء‬ ‫اوھين انھن کي ماري انھن جي ملڪ ۾ رھو‪.‬‬ ‫‪30‬خبردار رھو ته جيئن انھن جي پيروي ڪندي ڦاسي نه پئو‪ ،‬جڏھن اھي توھان جي اڳيان تباھه ٿي وڃن؛ ۽ توھان انھن جي ديوتائن کان‬ ‫پڇا ڳاڇا نه ڪريو‪ ،‬اھو چئي ته اھي قومون پنھنجن ديوتائن جي ڪيئن عبادت ڪنديون ھيون؟ مان به ائين ئي ڪندس‪.‬‬ ‫‪31‬تون خداوند پنھنجي خدا سان ائين نہ ڪر‪ ،‬ڇاڪاڻ ⁠تہ انھن ھر ھڪ نفرت انگيز ڪم ڪيو آھي جيڪو خداوند کي ناپسند آھي‪ ،‬سو‬ ‫لَ باھ ۾ ساڙي ڇڏيو آھي‪.‬‬ ‫انھن پنھنجن ديوتائن سان ڪيو آھي؛ ڇو تہ پنھنجن پٽن ۽ ڌيئرن کي بہ پنھنجن ديوتائن ء‬ ‫‪32‬جيڪو ڪجھہ آ ءَ اوھان کي حڪم ڏيان ٿو‪ ،‬ان تي عمل ڪرڻ جي ڪوشش ڪريو ‪:‬اوھين ان ۾ نہ اضافو ڪريو ۽ نہ گھٽايو‪.‬‬ ‫باب ‪13‬‬ ‫‪1‬جيڪڏھن توھان ۾ ڪو نبي‪ ،‬يا خواب ڏسڻ وارو ظاھر ٿئي‪ ،‬۽ توھان کي ڪا نشاني يا معجزو ڏيکاري‪،‬‬ ‫‪2‬۽ اھو نشان يا معجزو پورو ٿئي‪ ،‬جنھن بابت ھن توھان کي چيو ته‪ ،‬اچو ته ٻين ديوتائن جي پيروي ڪريون‪ ،‬جن کي توھان نه سڃاتو‬ ‫آھي‪ ،‬۽ اچو ته انھن جي عبادت ڪريون‪.‬‬ ‫‪3‬اوھين انھي ءَ نبي ءَ يا خواب ڏسندڙ جي ڳالھين کي نہ ٻڌو‪ ،‬ڇاڪاڻ ⁠تہ خداوند اوھان جو خدا اوھان کي آزمائي ٿو تہ ڄاڻو تہ اوھين‬ ‫خداوند پنھنجي خدا کي پنھنجي سڄي دل ۽ پنھنجي سڄي جان سان پيار ڪندا آھيو يا نہ‪.‬‬ ‫‪4‬اوھين خداوند پنھنجي خدا جي پٺيان ھلندؤ‪ ،‬۽ کانئس ڊڄندؤ‪ ،‬۽ سندس حڪمن تي عمل ڪندؤ‪ ،‬۽ سندس آواز تي عمل ڪندؤ‪ ،‬۽ سندس‬ ‫خدمت ڪندؤ‪ ،‬۽ ساڻس ءلڪيل رھندؤ‪.‬‬ ‫‪5‬۽ اھو نبي‪ ،‬يا خواب ڏسندڙ‪ ،‬قتل ڪيو ويندو؛ ڇاڪاڻ ته ھن توھان کي خداوند توھان جي خدا کان پري ڪرڻ جي ڳالھه ڪئي آھي‪،‬‬ ‫جيڪو توھان کي مصر جي ملڪ مان ڪڍي آيو‪ ،‬۽ توھان کي غلمي جي گھر مان آزاد ڪيو‪ ،‬ته جيئن توھان کي ان رستي کان ٻاھر‬ ‫ڪڍي جنھن ۾ خداوند توھان جي خدا توھان کي ھلڻ جو حڪم ڏنو آھي ‪.‬اھڙي طرح توھان پنھنجي وچ مان برائي کي ختم ڪري ڇڏيو‪.‬‬ ‫‪6‬جيڪڏھن تنھنجو ڀا ءَ‪ ،‬تنھنجي ما ءَ جو پٽ‪ ،‬يا تنھنجو پٽ‪ ،‬يا تنھنجي ڌي ءَ‪ ،‬يا تنھنجي سيني جي زال‪ ،‬يا تنھنجو دوست‪ ،‬جيڪو تنھنجي‬ ‫پنھنجي جان جھڙو آھي‪ ،‬توکي ڳجھي طرح سان ورغلئي چوي ته‪ ،‬اچو ته ٻين ديوتائن جي عبادت ڪريون‪ ،‬جن کي تو نه سڃاتو آھي‪ ،‬نه‬ ‫تو‪ ،‬۽ نه ئي تنھنجي پي ءَ ڏاڏي؛‬ ‫‪7‬يعني‪ ،‬انھن ماڻھن جي ديوتائن مان جيڪي توھان جي چوڌاري آھن‪ ،‬توھان جي ويجھو‪ ،‬يا توھان کان پري‪ ،‬زمين جي ھڪ ڇيڙي کان‬ ‫زمين جي ٻئي ڇيڙي تائين؛‬ ‫‪8‬تون ھن جي ڳالھه نه مڃيندين‪ ،‬۽ نه ھن جي ڳالھه ٻڌندين‪ ،‬۽ نه ھن تي رحم ڪندين‪ ،‬۽ نه ھن کي لڪائيندين‪:‬‬ ‫پوَ سڀني ماڻھن جو ھٿ‪.‬‬ ‫لَ پھريائين تنھنجو ھٿ ھن تي ھوندو‪ ،‬۽ ء‬ ‫‪9‬پر تون ضرور کيس ماري ڇڏ؛ کيس مارڻ ء‬ ‫‪10‬۽ تون کيس پٿرن سان مارڻ گھرجين ته جيئن ھو مري وڃي‪ ،‬ڇاڪاڻ ته ھن توکي خداوند تنھنجي خدا کان پري ڪرڻ جي ڪوشش‬ ‫ڪئي آھي‪ ،‬جيڪو توکي مصر جي ملڪ مان‪ ،‬غلمي ءَ جي گھر مان ڪڍي آيو ھو‪.‬‬ ‫‪11‬۽ سڀ بني اسرائيل ٻڌندا ۽ ڊڄندا‪ ،‬۽ وري اوھان ۾ اھڙي بڇڙائي نه ڪندا جيئن اوھان ڪئي آھي‪.‬‬ ‫لَ ڏنو آھي‪ ،‬ته‪:‬‬ ‫‪12‬جيڪڏھن توھان پنھنجي شھرن مان ڪنھن ۾ اھو ٻڌو جيڪو خداوند توھان جي خدا توھان کي اتي رھڻ ء‬ ‫‪13‬ڪجھ ماڻھو‪ ،‬بدمعاش جا ٻار‪ ،‬اوھان مان نڪري ويا آھن‪ ،‬۽ پنھنجي شھر جي رھاڪن کي‪ ،‬ھي چئي‪ ،‬ڪڍي ڇڏيو آھي تہ اچو تہ ٻين‬ ‫ديوتائن جي عبادت ڪريون‪ ،‬جن کي اوھان نہ سڃاتو آھي‪.‬‬ ‫‪14‬پوَ اوھين پڇا ڳاڇا ڪندا‪ ،‬۽ ڳول ڪندا‪ ،‬۽ احتياط سان پڇندا؛ ۽ ڏسو‪ ،‬جيڪڏھن اھو سچ آھي‪ ،‬۽ پڪ آھي ته اھڙو نفرت انگيز ڪم‬ ‫ء‬ ‫اوھان ۾ ڪيو ويو آھي؛‬ ‫‪15‬تون ضرور ان شھر جي رھاڪن کي تلوار جي ڌءڪ سان ماريندين‪ ،‬ان کي‪ ،‬ان ۾ موجود سڀني شين کي‪ ،‬۽ ان جي چوپائي مال کي‬ ‫تلوار جي ڌءڪ سان بلڪل تباھه ڪندين‪.‬‬ ‫‪16‬۽ تون ان جو سڀ مال ان جي گھٽي جي وچ ۾ گڏ ڪر‪ ،‬۽ شھر کي ۽ ان جي سڀني مال کي باھه سان ساڙي ڇڏ‪ ،‬خداوند پنھنجي خدا‬ ‫لَ ڍير رھندو؛ اھو ٻيھر نه ٺاھيو ويندو‪.‬‬ ‫لَ ‪:‬۽ اھو ھميشه ء‬ ‫جي ء‬ ‫شيَ توھان جي ھٿ ۾ نه رھندي‪ ،‬ته جيئن خداوند پنھنجي سخت غضب کان توبھه ڪري‪ ،‬توھان تي‬ ‫شيَ مان ڪا به‬ ‫‪17‬۽ لعنت ڪيل‬ ‫ء‬ ‫ء‬ ‫رحم ڪري‪ ،‬توھان تي رحم ڪري ۽ توھان کي وڌائي‪ ،‬جيئن ھن توھان جي ابن ڏاڏن سان قسم کنيو آھي‪.‬‬ ‫‪18‬جڏھن اوھين خداوند پنھنجي خدا جي آواز کي ٻڌو ۽ سندس سڀ حڪم جيڪي اڄ آ ءَ اوھان کي ڏئي رھيو آھيان‪ ،‬تي عمل ڪريو ۽ اھو‬ ‫ڪريو جيڪو خداوند پنھنجي خدا جي نظر ۾ صحيح آھي‪.‬‬

‫استثنا‬

‫باب ‪14‬‬ ‫‪1‬اوھين خداوند پنھنجي خدا جا ٻار آھيو‪ ،‬اوھين مئلن جي ياد ۾ پاڻ کي نہ ڪٽيو ۽ نہ ئي پنھنجين اکين جي وچ ۾ گنجو ڪرايو‪.‬‬ ‫لَ ھڪ خاص‬ ‫‪2‬ڇالَ ⁠جو اوھين خداوند پنھنجي خدا جي پاڪ قوم آھيو‪ ،‬۽ خداوند اوھان کي زمين تي رھندڙ سڀني قومن مان پنھنجي ء‬ ‫ء‬ ‫لَ چونڊيو آھي‪.‬‬ ‫ٿيڻ‬ ‫قوم‬ ‫ء‬ ‫شيَ نه کائو‪.‬‬ ‫‪3‬ڪا به ناگوار‬ ‫ء‬ ‫‪4‬اھي جانور آھن جيڪي توھان کائيندا ‪:‬ڍڳي‪ ،‬رڍون ۽ ٻڪريون‪،‬‬ ‫‪5‬ھرڻ‪ ،‬ھرڻ‪ ،‬ھرڻ‪ ،‬جھنگلي ٻڪري‪ ،‬ٻڪر‪ ،‬جھنگلي ڳئون ۽ ٻڪر‪.‬‬ ‫‪6‬۽ جانورن مان جيڪو ءکر ڦاٽل آھي ۽ ٻن پنجن ۾ چيريل آھي ۽ جھڳڙي ڪري ٿو‪ ،‬اھو توھان کائو‪.‬‬ ‫‪7‬پر انھن مان جيڪي ءجڳائي چٻاڙين ٿا يا جيڪي ءجڳائي ءکٻاڙين ٿا‪ ،‬تن مان اوھين نہ کائو‪ ،‬جھڙوڪ اءٺ‪ ،‬خرگوش ۽ شنگھائي؛‬ ‫لَ ناپاڪ آھن‪.‬‬ ‫ڇاڪاڻ ⁠تہ اھي ءجڳائي چٻاڙين ٿا پر ءجڳائي ءکٻاڙين نہ ٿا‪ ،‬تنھنڪري اھي اوھان ء‬ ‫لَ ناپاڪ آھي ‪:‬توھان انھن جو گوشت نه کائو ۽ نه ئي انھن‬ ‫‪8‬۽ سوئر‪ ،‬ڇاڪاڻ ته ان جا ءکر ڦاٽل آھن پر جھڳڙو نه ٿا ڪن‪ ،‬اھو توھان ء‬ ‫جي مئل لش کي ھٿ لڳايو‪.‬‬ ‫‪9‬پاڻي ءَ ۾ رھندڙ سڀني مان توھان اھي کائو ‪:‬جن جا پن ۽ ڇل آھن‪ ،‬اھي سڀ کائو‪:‬‬ ‫لَ ناپاڪ آھي‪.‬‬ ‫‪10‬۽ جنھن کي پن ۽ ڇلڪا نه ھجن‪ ،‬اھو توھان ء‬ ‫‪11‬سڀني پاڪ پکين مان توھان کائو‪.‬‬ ‫‪12‬پر اھي اھي آھن جن مان توھان نه کائو ‪:‬عقاب‪ ،‬۽ آسفريج‪ ،‬۽ آسپري‪،‬‬ ‫‪13‬۽ گليڊ‪ ،‬۽ چيل‪ ،‬۽ گدھ پنھنجي قسم جي مطابق‪،‬‬ ‫‪14‬۽ ھر ڪوئي پنھنجي قسم جي مطابق‪،‬‬ ‫‪15‬۽ الو‪ ،‬۽ رات جو باز‪ ،‬۽ ڪوڪو‪ ،‬۽ باز پنھنجي قسم جي مطابق‪،‬‬ ‫‪16‬ننڍو الو‪ ،‬وڏو الو‪ ،‬۽ حان‪،‬‬ ‫‪17‬۽ پيليڪن‪ ،‬۽ گيئر عقاب‪ ،‬۽ ڪورمورنٽ‪،‬‬ ‫‪18‬۽ لعل‪ ،‬۽ سندس جنس مطابق بگل‪ ،‬۽ لءپءڻ‪ ،‬۽ چمگادڙ‪.‬‬ ‫لَ ناپاڪ آھي ‪:‬اھي نه کائو‪.‬‬ ‫‪19‬۽ ھر جيتڻ وارو جانور جيڪو اڏامي ٿو اھو توھان ء‬ ‫‪20‬پر سڀني پاڪ پکين مان توھان کائي سگھو ٿا‪.‬‬ ‫‪21‬جيڪو پاڻمرادو مري وڃي‪ ،‬تنھن مان ڪو به نه کائو ‪.‬توھان اھو ڪنھن اجنبي کي ڏيو جيڪو توھان جي دروازن ۾ رھي ته اھو کائي‬ ‫سگھي ٿو ‪.‬يا توھان ان کي ڪنھن اجنبي کي وڪرو ڪري سگھو ٿا‪ ،‬ڇاڪاڻ ته توھان خداوند پنھنجي خدا جي پاڪ قوم آھيو ‪.‬توھان‬ ‫ٻڪري کي ان جي ما ءَ جي کير ۾ نه پچايو‪.‬‬ ‫‪22‬تون پنھنجي ٻج جي سڄي پيداوار جو ڏھون حصو سچ پچ ۾ ڏيندين‪ ،‬جيڪا زمين سال بہ سال پيدا ڪري ٿي‪.‬‬ ‫لَ چونڊيندو‪ ،‬يعني پنھنجي اناج‪ ،‬پنھنجي شراب ۽‬ ‫جاَ تي کا ءَ جيڪو ھو پنھنجو نالو رکڻ ء‬ ‫‪23‬۽ تون خداوند پنھنجي خدا جي اڳيان‪ ،‬انھي ءَ ء‬ ‫پنھنجي تيل جو ڏھون حصو‪ ،‬۽ پنھنجن ڍڳن ۽ ڌڻن جا پھريون ٻار‪ ،‬تہ جيئن تون ھميشہ خداوند پنھنجي خدا کان ڊڄڻ سکين‪.‬‬ ‫جاَ توھان کان تمام پري آھي‪ ،‬جيڪا‬ ‫لَ تمام ڊگھو آھي‪ ،‬۽ توھان ان کي کڻي نه ٿا سگھو؛ يا جيڪڏھن اھا ء‬ ‫‪24‬۽ جيڪڏھن رستو توھان ء‬ ‫لَ چونڊيندو‪ ،‬جڏھن خداوند توھان جو خدا توھان کي برڪت ڏيندو‪:‬‬ ‫خداوند توھان جو خدا پنھنجو نالو اتي رکڻ ء‬ ‫جاَ تي ويندين جيڪو خداوند تنھنجو خدا چونڊيندو‪.‬‬ ‫‪25‬پوَ تون ان کي پئسن ۾ بدلئيندين‪ ،‬۽ پئسا پنھنجي ھٿ ۾ ٻڌي ان ء‬ ‫ء‬ ‫لَ‪ ،‬يا جيڪو ڪجھ‬ ‫لَ‪ ،‬يا شراب ء‬ ‫لَ‪ ،‬يا شراب ء‬ ‫لَ‪ ،‬يا رڍن ء‬ ‫لَ خرچ ڪندين‪ ،‬يعني ڍڳن ء‬ ‫‪26‬۽ تون اھو پئسو پنھنجي دل جي گھرج ء‬ ‫تنھنجو دل چاھي ‪:‬۽ تون اتي خداوند پنھنجي خدا جي اڳيان کائيندين‪ ،‬۽ تون ۽ تنھنجو گھر وارا خوش ٿيندا‪.‬‬ ‫‪27‬۽ جيڪو لوي اوھان جي دروازن جي اندر آھي‪ ،‬تنھن کي نہ ڇڏجو‪ ،‬ڇاڪاڻ ⁠تہ ھن جو اوھان سان ڪو حصو يا ميراث ڪونھي‪.‬‬ ‫‪28‬ٽن سالن جي آخر ۾‪ ،‬تون ساڳئي سال پنھنجي فصل جو سڀ ڏھون حصو ڪڍي پنھنجن دروازن ۾ جمع ڪندين‪.‬‬ ‫‪29‬۽ لوي‪( ،‬ڇاڪاڻ ته ھن کي توھان سان گڏ ڪو به حصو يا ورثو ناھي‪) ،‬۽ پرديسي‪ ،‬يتيم‪ ،‬۽ بيوه‪ ،‬جيڪي توھان جي دروازن جي‬ ‫اندر آھن‪ ،‬ايندا‪ ،‬۽ کائيندا ۽ مطمئن ٿيندا؛ ته جيئن خداوند توھان جو خدا توھان جي ھٿ جي سڀني ڪمن ۾ توھان کي برڪت ڏئي جيڪو‬ ‫توھان ڪندا آھيو‪.‬‬ ‫باب ‪15‬‬ ‫‪1‬ھر ستن سالن جي آخر ۾ توھان کي معافي ڏيڻ گھرجي‪.‬‬ ‫‪2‬۽ معافي جو طريقو ھي آھي ‪:‬ھر قرضدار جيڪو پنھنجي پاڙيسري کي ڪجھه قرض ڏئي ٿو اھو ان کي ڇڏي ڏئي؛ ھو پنھنجي‬ ‫پاڙيسري يا پنھنجي ڀا ءَ کان ان کي واپس نه وٺي‪ ،‬ڇاڪاڻ ته ان کي خداوند جو معافي سڏيو ويندو آھي‪.‬‬ ‫‪3‬ڪنھن پرديسي کان تون اھو واپس وٺي سگھين ٿو ‪:‬پر جيڪو تنھنجي ڀا ءَ وٽ آھي سو تنھنجو ھٿ ڇڏائي ڇڏيندو‪.‬‬ ‫‪4‬پر جڏھن توھان ۾ ڪو به غريب نه ھجي؛ ڇاڪاڻ ته خداوند توھان کي ان ملڪ ۾ تمام گھڻو برڪت ڏيندو جيڪو خداوند توھان جو خدا‬ ‫لَ ورثي ۾ ڏئي ٿو‪.‬‬ ‫توھان کي ان جي ملڪيت ء‬ ‫‪5‬رڳو جيڪڏھن اوھين خداوند پنھنجي خدا جي آواز کي غور سان ٻڌو ۽ انھن سڀني حڪمن تي عمل ڪريو جيڪي مان اڄ اوھان کي‬ ‫ڏئي رھيو آھيان‪.‬‬ ‫‪6‬ڇالَ ⁠جو خداوند اوھان جو خدا اوھان کي برڪت ڏيندو‪ ،‬جيئن ھن اوھان سان واعدو ڪيو ھو ‪:‬۽ اوھين گھڻن قومن کي قرض ڏيندا‪،‬‬ ‫ء‬ ‫پر اوھان کي قرض نه ملندو؛ ۽ اوھين گھڻن قومن تي حڪومت ڪندا‪ ،‬پر اھي اوھان تي حڪومت نه ڪنديون‪.‬‬

‫استثنا‬

‫‪7‬جيڪڏھن توھان جي ملڪ ۾ جيڪو خداوند توھان جو خدا توھان کي ڏئي ٿو‪ ،‬توھان جي ڪنھن به دروازن اندر توھان جي ڀائرن مان‬ ‫ڪو غريب ماڻھو ھجي‪ ،‬ته توھان پنھنجو دل سخت نه ڪريو ۽ نه ئي پنھنجي غريب ڀا ءَ کان ھٿ بند ڪريو‪.‬‬ ‫لَ ڪافي قرض ڏي‪ ،‬جيڪو ھو گھري ٿو‪.‬‬ ‫‪8‬پر تون پنھنجو ھٿ ھن ڏانھن ڪشادو ڪر‪ ،‬۽ ضرور کيس سندس ضرورت پوري ڪرڻ ء‬ ‫‪9‬خبردار‪ ،‬متان تنھنجي بڇڙي دل ۾ ڪو خيال اچي ته چوي ته ستين سال‪ ،‬ڇوٽڪاري جو سال ويجھو آھي‪ ،‬۽ تنھنجي نظر پنھنجي غريب‬ ‫لَ گناھه ھوندو‪.‬‬ ‫ڀا ءَ تي خراب ھجي ۽ تون کيس ڪجھه به نه ڏئين؛ ۽ ھو تنھنجي خلف خداوند کي فرياد ڪري ۽ اھو تو ء‬ ‫لَ خداوند تنھنجو خدا توکي‬ ‫‪10‬تون ضرور کيس ڏيندين‪ ،‬۽ جڏھن تون کيس ڏيندين ته تنھنجو دل ڏک نه ڪندو‪ ،‬ڇاڪاڻ ته انھي ءَ ڪم ء‬ ‫شيَ ۾ برڪت ڏيندو جنھن ۾ تون پنھنجو ھٿ رکين ٿو‪.‬‬ ‫تنھنجي سڀني ڪمن ۾ ۽ ھر‬ ‫ء‬ ‫‪11‬ڇاڪاڻ ته غريب ملڪ مان ڪڏھن به ختم نه ٿيندا‪ ،‬تنھن ڪري مان توھان کي حڪم ڏيان ٿو ته‪ ،‬توھان پنھنجي ملڪ ۾ پنھنجي ڀا ءَ‪،‬‬ ‫لَ پنھنجو ھٿ کليل رکو‪.‬‬ ‫پنھنجي غريب ۽ ضرورتمند ء‬ ‫‪12‬۽ جيڪڏھن توھان جو ڀا ءَ‪ ،‬ڪو عبراني مرد يا ڪا عبراني عورت‪ ،‬توھان کي وڪرو ڪيو وڃي ۽ ڇھه سال توھان جي خدمت‬ ‫پوَ ستين سال ۾ توھان ان کي آزاد ڪري ڇڏيو‪.‬‬ ‫ڪري‪ ،‬ته ء‬ ‫ڇڏجانَ‪.‬‬ ‫‪13‬۽ جڏھن تون کيس آزاد ڪري موڪلين ته کيس خالي ھٿ نه‬ ‫ء‬ ‫‪14‬اوھين کيس پنھنجي ڌڻ‪ ،‬پنھنجي ٻني ۽ پنھنجي باغ مان ۽ پنھنجي انگور جي حوض مان سخاوت سان کارايو ‪.‬انھن شين مان جيڪي‬ ‫خداوند اوھان جي خدا اوھان کي برڪت ڏني آھي‪ ،‬اوھين کيس ڏيو‪.‬‬ ‫‪15‬۽ توکي ياد ھوندو ته تون مصر جي ملڪ ۾ غلم ھئين‪ ،‬۽ خداوند تنھنجي خدا توکي ڇڏايو ‪:‬تنھن ڪري مان اڄ توکي ھي حڪم ڏيان‬ ‫ٿو‪.‬‬ ‫‪16‬۽ جيڪڏھن ھو توکي چوي ته مان توکان پري نه ويندس‪ ،‬ڇاڪاڻ ته ھو توسان ۽ تنھنجي گھر سان پيار ڪري ٿو‪ ،‬۽ توسان سٺو آھي‪.‬‬ ‫لَ تنھنجو غلم ٿيندو ‪.‬۽ پنھنجي ٻانھي ءَ سان به ائين ئي‬ ‫سوتي کڻي سندس ڪن ۾ دروازي سان لڳائي ڇڏ‪ ،‬ته ھو ھميشه ء‬ ‫ء‬ ‫‪17‬پوَ تون ھڪ ء‬ ‫ڪر‪.‬‬ ‫لَ‬ ‫‪18‬جڏھن تون کيس آزاد ڪري موڪليندين ته توکي ڏکيائي نه لڳندين‪ ،‬ڇاڪاڻ ته ھو ڇھن سالن تائين تنھنجي خدمت ڪرڻ ۾ تنھنجي ء‬ ‫ٻيڻي مزدوري جي برابر رھيو آھي ‪.‬۽ خداوند تنھنجو خدا توکي ھر ڪم ۾ برڪت ڏيندو‪.‬‬ ‫لَ پاڪ ڪريو ‪.‬پنھنجي ٻچڙي جي پھرين ٻار‬ ‫‪19‬پنھنجي ڌڻ ۽ ڌڻ مان سڀ پھريون ٻار جيڪي نڪرندا آھن سي خداوند پنھنجي خدا ء‬ ‫سان ڪو ڪم نہ ڪريو ۽ نڪي پنھنجي رڍن جي پھرين ٻار جي ڪءتر ڪڍو‪.‬‬ ‫جاَ تي کائو جيڪو خداوند چونڊيندو‪.‬‬ ‫‪20‬اوھين ۽ اوھان جو گھر وارا سال بہ سال خداوند پنھنجي خدا جي اڳيان انھي ءَ ء‬ ‫پوَ تون ان کي خداوند‬ ‫ته‬ ‫ھجي‪،‬‬ ‫عيب‬ ‫خراب‬ ‫ڪو‬ ‫‪21‬۽ جيڪڏھن ان ۾ ڪو عيب ھجي‪ ،‬جھڙوڪ اھو لنگڙو ھجي يا انڌو ھجي‪ ،‬يا‬ ‫ء‬ ‫پنھنجي خدا جي آڏو قربان نه ڪر‪.‬‬ ‫‪22‬اوھين ان کي پنھنجن دروازن جي اندر کائو ‪:‬ناپاڪ ۽ پاڪ ماڻھو ان کي ھڪجھڙو کائيندا‪ ،‬جيئن ھرڻ ۽ ھرڻ‪.‬‬ ‫وھاَ‪.‬‬ ‫‪23‬پر تون ان جو رت نه کائين‪ ،‬ان کي پاڻي ءَ وانگر زمين تي‬ ‫ء‬ ‫باب ‪16‬‬ ‫لَ فسح ڪريو‪ ،‬ڇاڪاڻ‬ ‫‪1‬ابيب جي مھيني کي ياد رکو ۽ خداوند پنھنجي خدا جي ء‬ ‫رات جو مصر مان ڪڍيو ھو‪.‬‬ ‫لَ‬ ‫رکڻ‬ ‫نالو‬ ‫پنھنجو‬ ‫خداوند‬ ‫جيڪو‬ ‫تي‬ ‫جاَ‬ ‫مان‪،‬‬ ‫ڍڳي‬ ‫۽‬ ‫ڌڻ‬ ‫ڪريو‪،‬‬ ‫قرباني‬ ‫جي‬ ‫فسح‬ ‫لَ‬ ‫خدا‬ ‫پنھنجي‬ ‫‪2‬تنھنڪري اوھين خداوند‬ ‫َ‬ ‫انھي‬ ‫ء‬ ‫ء ء‬ ‫ء‬ ‫چونڊيندو‪.‬‬ ‫‪3‬تون ان سان گڏ خميري ماني نه کائين ‪.‬ست ڏينھن تائين ان سان گڏ بي خميري ماني کائين‪ ،‬جيڪا ڏک جي ماني آھي؛ ڇاڪاڻ ته تون‬ ‫مصر جي ملڪ مان تڪڙ ۾ نڪتو ھئين‪ ،‬ته جيئن تون پنھنجي سڄي زندگي اھو ڏينھن ياد رکين جڏھن تون مصر جي ملڪ مان نڪتو‬ ‫ھئين‪.‬‬ ‫شيَ جيڪا توھان پھرين‬ ‫‪4‬۽ ست ڏينھن تائين توھان جي سڄي علئقي ۾ ڪا به خميري ماني نه ڏٺي وڃي؛ ۽ نه ئي گوشت مان ڪا به‬ ‫ء‬ ‫ڏينھن شام جو قربان ڪئي ھئي‪ ،‬سڄي رات صبح تائين رھي‪.‬‬ ‫‪5‬جيڪو خداوند اوھان جو خدا اوھان کي ڏئي ٿو‪ ،‬تنھن جي ڪنھن بہ دروازي ۾ اوھين فسح جي قرباني نہ ڪريو‪.‬‬ ‫لَ چونڊيندو‪ ،‬اتي اوھين فسح جي قرباني شام جو‪ ،‬سج لھڻ وقت‪ ،‬انھي ءَ موسم‬ ‫جاَ تي خداوند اوھان جو خدا پنھنجو نالو رکڻ ء‬ ‫‪6‬پر جنھن ء‬ ‫۾ ڪجو جنھن ۾ اوھين مصر مان نڪتا آھيو‪.‬‬ ‫جاَ تي پچائي کائو جيڪو خداوند اوھان جو خدا چونڊيندو ‪:‬۽ اوھين صبح جو موٽي پنھنجن خيمن ڏانھن وڃو‪.‬‬ ‫‪7‬۽ اوھين ان کي انھي ءَ ء‬ ‫لَ ھڪ مقدس گڏجاڻي ڪريو ‪.‬انھي ءَ ڏينھن ڪوبہ‬ ‫جي‬ ‫خدا‬ ‫پنھنجي‬ ‫خداوند‬ ‫تي‬ ‫ڏينھن‬ ‫ستين‬ ‫۽‬ ‫کائو‬ ‫ماني‬ ‫بيخميري‬ ‫‪8‬ڇھ ڏينھن تائين اوھين‬ ‫ء‬ ‫ڪم نہ ڪريو‪.‬‬ ‫لَ ست ھفتا ڳڻڻ شروع ڪر ‪:‬جڏھن کان تون اناج ۾ ڏاٽو ھڻڻ شروع ڪرين ٿو‪ ،‬ست ھفتا ڳڻڻ شروع ڪر‪.‬‬ ‫‪9‬تون پنھنجي ء‬ ‫لَ ھفتن جي عيد ملھائيندا‪ ،‬پنھنجي ھٿ جي رضامندي جي نذراني سان‪ ،‬جيڪا اوھين خداوند پنھنجي خدا‬ ‫‪10‬۽ اوھين خداوند پنھنجي خدا ء‬ ‫کي ڏيندا‪ ،‬جيئن خداوند اوھان جي خدا اوھان کي برڪت ڏني آھي‪.‬‬ ‫‪11‬۽ تون‪ ،‬تنھنجو پٽ‪ ،‬تنھنجي ڌي ءَ‪ ،‬تنھنجو نوڪر‪ ،‬تنھنجي ٻانھي‪ ،‬۽ لوي جيڪو تنھنجي دروازن جي اندر آھي‪ ،‬۽ پرديسي‪ ،‬يتيم‪ ،‬۽‬ ‫لَ چونڊيو آھي‪ ،‬خوش ٿيو‪.‬‬ ‫جاَ تي جيڪو خداوند تنھنجي خدا پنھنجو نالو رکڻ ء‬ ‫بيواھ‪ ،‬جيڪي اوھان جي وچ ۾ آھن‪ ،‬انھي ءَ ء‬ ‫‪12‬۽ توکي ياد رھندو ته تون مصر ۾ غلم ھئين ‪:‬۽ تون انھن قانونن تي عمل ڪندين‪.‬‬ ‫ملھاَ‪.‬‬ ‫پوَ‪ ،‬ست ڏينھن تائين خيمن جي عيد‬ ‫‪13‬پنھنجي اناج ۽ شراب کي گڏ ڪرڻ کان ء‬ ‫ء‬ ‫⁠تہ ابيب جي مھيني ۾ خداوند اوھان جو خدا اوھان کي‬

‫استثنا‬

‫رھجانَ‪ ،‬تون‪ ،‬تنھنجو پٽ‪ ،‬تنھنجي ڌي ءَ‪ ،‬تنھنجو نوڪر‪ ،‬تنھنجي ٻانھي‪ ،‬۽ لوي‪ ،‬پرديسي‪ ،‬يتيم ۽ بيواھ‪،‬‬ ‫‪14‬۽ تون پنھنجي عيد ۾ خوش‬ ‫ء‬ ‫جيڪي تنھنجي دروازن جي اندر آھن‪.‬‬ ‫جاَ تي جيڪا خداوند چونڊيندو‪ ،‬ڇاڪاڻ ⁠تہ خداوند تنھنجو خدا‬ ‫لَ ست ڏينھن تائين عيد‬ ‫ملھاَ‪ ،‬انھي ءَ ء‬ ‫ء‬ ‫‪15‬تون خداوند پنھنجي خدا جي ء‬ ‫تنھنجي سڀني واڌ ويجھ ۾ ۽ تنھنجي ھٿن جي سڀني ڪمن ۾ توکي برڪت ڏيندو‪ ،‬تنھنڪري تون ضرور خوش ٿيندين‪.‬‬ ‫جاَ تي حاضر ٿين جيڪا ھو چونڊيندو ‪:‬بيخميري ماني ءَ‬ ‫‪16‬سال ۾ ٽي ڀيرا اوھان جا سڀئي مرد خداوند اوھان جي خدا جي اڳيان انھي ءَ ء‬ ‫جي عيد تي‪ ،‬ھفتن جي عيد تي‪ ،‬۽ خيمن جي عيد تي؛ ۽ اھي خداوند جي اڳيان خالي ھٿ نه اچن‪.‬‬ ‫‪17‬ھر ڪو پنھنجي وس آھر ڏئي‪ ،‬خداوند تنھنجي خدا جي نعمت مطابق جيڪا ھن توکي ڏني آھي‪.‬‬ ‫‪18‬اوھين پنھنجن سڀني دروازن ۾‪ ،‬جيڪي خداوند اوھان جو خدا اوھان کي ڏيندو‪ ،‬اوھان جي قبيلن مان قاضي ۽ آفيسر مقرر ڪريو‪ ،‬۽‬ ‫اھي ماڻھن جو انصاف سان فيصلو ڪندا‪.‬‬ ‫‪19‬تون انصاف کي خراب نه ڪر‪ ،‬ماڻھن جي طرفداري نه ڪر‪ ،‬۽ نه ئي تحفو وٺ‪ ،‬ڇاڪاڻ ته تحفو عقلمندن جون اکيون انڌيون ڪري‬ ‫ٿو‪ ،‬۽ نيڪن جي ڳالھين کي بگاڙي ٿو‪.‬‬ ‫‪20‬جيڪو بلڪل انصاف وارو آھي ان جي پيروي ڪر‪ ،‬ته جيئن تون جيئرو رھين ۽ ان ملڪ جو وارث ٿئين جيڪو خداوند تنھنجو خدا‬ ‫توکي ڏئي ٿو‪.‬‬ ‫‪21‬تون خداوند پنھنجي خدا جي قربان ⁠گاھہ جي ويجھو ڪنھن بہ وڻ جي اصطبل نہ لڳائين‪ ،‬جيڪا تون پاڻ ٺاھيندين‪.‬‬ ‫‪22‬۽ نڪي ڪا اھڙي مورت قائم ڪر‪ ،‬جنھن کان خداوند تنھنجي خدا نفرت ڪري‪.‬‬ ‫باب ‪17‬‬ ‫شيَ ھجي‪ ،‬ڇاڪاڻ‬ ‫‪1‬تون خداوند پنھنجي خدا کي ڪوبہ ڍڳو يا رڍ نہ قربان ڪر‪ ،‬جنھن ۾ ڪو عيب يا ڪا بڇڙي‬ ‫ء‬ ‫تنھنجي خدا کي نفرت جوڳو آھي‪.‬‬ ‫‪2‬جيڪڏھن توھان جي وچ ۾‪ ،‬توھان جي ڪنھن به دروازن ۾‪ ،‬جيڪو خداوند توھان جو خدا توھان کي ڏئي ٿو‪ ،‬ڪو مرد يا عورت‪،‬‬ ‫جيڪو خداوند توھان جي خدا جي نظر ۾ بڇڙو ڪم ڪيو آھي‪ ،‬سندس عھد جي ڀڃڪڙي ڪندي‪،‬‬ ‫‪3‬۽ وڃي ٻين ديوتائن جي عبادت ڪئي آھي‪ ،‬۽ انھن جي پوڄا ڪئي آھي‪ ،‬يا ته سج‪ ،‬يا چنڊ‪ ،‬يا آسمان جي ڪنھن به لشڪر جي‪ ،‬جنھن‬ ‫جو مون حڪم نه ڏنو آھي؛‬ ‫‪4‬۽ اھو توکي ٻڌايو وڃي‪ ،‬۽ تو ان بابت ٻڌو ھجي‪ ،‬۽ احتياط سان جاچ ڪيو‪ ،‬۽ ڏسو‪ ،‬اھو سچ آھي‪ ،‬۽ ڳالھه يقيني آھي‪ ،‬ته اھڙو نفرت‬ ‫انگيز ڪم اسرائيل ۾ ڪيو ويو آھي‪:‬‬ ‫اچجانَ‪ ،‬يعني اھو مرد يا عورت‪ ،‬۽ انھن‬ ‫‪5‬پوَ تون ان مرد يا عورت کي‪ ،‬جنھن اھو بڇڙو ڪم ڪيو آھي‪ ،‬پنھنجن دروازن تي ڪڍي‬ ‫ء‬ ‫ء‬ ‫ڇڏجانَ‪ ،‬جيستائين اھي مري نه وڃن‪.‬‬ ‫کي پٿرن سان ماري‬ ‫ء‬ ‫‪6‬ٻن شاھدن يا ٽن شاھدن جي واتان‪ ،‬جيڪو موت جي لئق آھي‪ ،‬ان کي موت جي سزا ڏني ويندي؛ پر ھڪڙي شاھد جي واتان کيس موت‬ ‫جي سزا نه ڏني ويندي‪.‬‬ ‫پوَ سڀني ماڻھن جا ھٿ‪ ،‬اھڙي طرح اوھين پاڻ مان بڇڙائي کي ختم ڪندا‪.‬‬ ‫لَ مٿس ھوندا‪ ،‬۽ ء‬ ‫‪7‬شاھدن جا ھٿ پھريائين کيس مارڻ ء‬ ‫دعوي جي وچ ۾‪ ،‬۽ مار ۽ مار جي وچ ۾‪،‬‬ ‫دعوي ۽‬ ‫لَ تمام ڏکيو ھجي‪ ،‬خون ۽ خون جي وچ ۾‪،‬‬ ‫‪8‬جيڪڏھن ڪو معاملو فيصلي ۾ توھان ء‬ ‫ي‬ ‫ي‬ ‫جاَ تي چڙھجو جيڪو خداوند توھان جو خدا چونڊيندو‪.‬‬ ‫پوَ توھان اٿي ان ء‬ ‫توھان جي دروازن جي اندر تڪرار جا معامل ھجن‪ ،‬ته ء‬ ‫‪9‬۽ تون لوي ڪاھنن ۽ انھن ڏينھن جي قاضي وٽ وڃ ۽ پڇا ڳاڇا ڪر؛ ۽ اھي توکي فيصلي جو حڪم ٻڌائيندا‪.‬‬ ‫جاَ مان ٻڌائيندا جيڪو خداوند چونڊيندو؛ ۽ جيڪو ڪجھہ اھي توکي‬ ‫‪10‬۽ تون انھي ءَ فيصلي مطابق عمل ڪر‪ ،‬جيڪو اھي انھي ءَ ء‬ ‫ٻڌائين تنھن تي عمل ڪرڻ جي احتياط ڪر‪.‬‬ ‫‪11‬جيڪو قانون اھي توکي سيکاريندا‪ ،‬۽ جيڪو فيصلو اھي توکي ٻڌائيندا‪ ،‬تنھن تي عمل ڪر ‪:‬جيڪو فيصلو اھي توکي ٻڌائيندا‪ ،‬تنھن‬ ‫ھٽجانَ‪.‬‬ ‫کان ساڄي ھٿ يا کاٻي ھٿ نه‬ ‫ء‬ ‫لَ‬ ‫‪12‬۽ جيڪو ماڻھو گستاخي سان ڪم ڪندو ۽ ان ڪاھن جي ڳالھه نه ٻڌندو جيڪو خداوند توھان جي خدا جي اڳيان خدمت ڪرڻ ء‬ ‫بيٺو آھي‪ ،‬يا قاضي جي‪ ،‬اھو ماڻھو ضرور ماريو ويندو ‪:‬۽ توھان اسرائيل مان بڇڙائي کي ختم ڪري ڇڏيو‪.‬‬ ‫‪13‬۽ سڀ ماڻھو ٻڌندا‪ ،‬۽ ڊڄندا‪ ،‬۽ وڌيڪ گستاخي نه ڪندا‪.‬‬ ‫‪14‬جڏھن تون انھي ءَ ملڪ ۾ پھچين ٿو جيڪو خداوند تنھنجو خدا توکي ڏئي ٿو ۽ ان تي قبضو ڪرين ٿو ۽ ان ۾ رھين ٿو ۽ چوين ٿو ته‬ ‫مان به پنھنجي چوڌاري رھندڙ سڀني قومن وانگر پاڻ تي ھڪ بادشاھه مقرر ڪندس‪.‬‬ ‫‪15‬ڪنھن به طرح سان‪ ،‬جنھن کي خداوند توھان جو خدا چونڊيندو‪ ،‬تنھن کي توھان تي بادشاھه مقرر ڪريو ‪.‬توھان پنھنجن ڀائرن مان‬ ‫ڪنھن کي پنھنجو بادشاھه مقرر ڪريو ‪.‬توھان ڪنھن به اجنبي کي پاڻ تي بادشاھه نه مقرر ڪري سگھو ٿا جيڪو توھان جو ڀا ءَ نه‬ ‫آھي‪.‬‬ ‫لَ گھوڙا نه وڌائيندو‪ ،‬۽ نه ئي ماڻھن کي مصر ڏانھن موٽائي موڪليندو ته جيئن ھو گھوڙا وڌائي ‪:‬ڇاڪاڻ ته خداوند‬ ‫‪16‬پر ھو پاڻ ء‬ ‫پوَ ان طرف نه موٽندؤ‪.‬‬ ‫توھان کي چيو آھي ته توھان ھاڻي کان ء‬ ‫لَ چاندي ۽ سون گھڻو وڌائيندو‪.‬‬ ‫لَ گھڻيون زالون رکندو‪ ،‬متان سندس دل ڦري نه وڃي ۽ نه ئي ھو پاڻ ء‬ ‫‪17‬۽ نه ئي ھو پاڻ ء‬ ‫‪18‬۽ جڏھن ھو پنھنجي بادشاھت جي تخت تي ويھندو‪ ،‬ته ھو ھن قانون جي ھڪ ڪاپي ھڪ ڪتاب ۾ لکي ڇڏيندو جيڪو ڪاھنن ليوي‬ ‫جي اڳيان آھي‪:‬‬ ‫‪19‬۽ اھو ساڻس گڏ ھوندو‪ ،‬۽ ھو پنھنجي سڄي زندگي ان کي پڙھندو ‪:‬ته جيئن ھو پنھنجي خداوند خدا کان ڊڄڻ سکي‪ ،‬ھن شريعت جي‬ ‫سڀني ڳالھين ۽ انھن قانونن تي عمل ڪري‪ ،‬انھن تي عمل ڪري‪:‬‬ ‫⁠تہ اھو خداوند‬

‫استثنا‬

‫‪20‬تہ جيئن سندس دل پنھنجن ڀائرن جي مٿان مغرور نہ ٿئي‪ ،‬۽ ھو حڪم کان ساڄي يا کاٻي پاسي نه ڦري‪ ،‬تہ جيئن ھو ۽ سندس اولد‪،‬‬ ‫اسرائيل جي وچ ۾ پنھنجي بادشاھت ۾ پنھنجا ڏينھن ڊگھا ڪري سگھن‪.‬‬ ‫باب ‪18‬‬ ‫‪1‬لوي ءَ جي اولد مان ڪاھنن ۽ لوي ءَ جي سڄي قبيلي کي بني اسرائيل سان گڏ ڪو به حصو يا ميراث نه ملندي ‪.‬اھي خداوند جي باھه‬ ‫جي نذرانن ۽ سندس ميراث کي کائيندا‪.‬‬ ‫‪2‬تنھن ڪري انھن کي پنھنجن ڀائرن سان ڪا به ميراث نه ملندي ‪.‬خداوند انھن جو ميراث آھي‪ ،‬جيئن ھن انھن کي چيو آھي‪.‬‬ ‫‪3‬۽ ھي ڪاھنن جو حق آھي ماڻھن کان‪ ،‬انھن کان جيڪي قرباني پيش ڪن ٿا‪ ،‬چاھي اھو ڍڳي ھجي يا رڍ؛ ۽ اھي ڪاھن کي ڪلھو‪ ،‬ٻئي‬ ‫ڳل ۽ ماڙ ڏيندا‪.‬‬ ‫‪4‬۽ پنھنجي اناج‪ ،‬پنھنجي شراب ۽ پنھنجي تيل جو پھريون ڀاڱو ۽ پنھنجي رڍن جي اءن جو پھريون حصو‪ ،‬کيس ڏيو‪.‬‬ ‫لَ‬ ‫لَ خداوند جي نالي ۾ خدمت ڪرڻ ء‬ ‫‪5‬ڇالَ ⁠جو خداوند اوھان جي خدا اوھان جي سڀني قبيلي مان کيس ۽ سندس پٽن کي ھميشہ ء‬ ‫ء‬ ‫چونڊيو آھي‪.‬‬ ‫‪6‬۽ جيڪڏھن ڪو لوي سڄي اسرائيل مان توھان جي ڪنھن به دروازن مان اچي‪ ،‬جتي ھو رھندو ھو‪ ،‬۽ پنھنجي دل جي پوري خواھش‬ ‫جاَ تي اچي جيڪو خداوند چونڊيندو‪.‬‬ ‫سان ان ء‬ ‫‪7‬پوَ ھو خداوند پنھنجي خدا جي نالي تي خدمت ڪندو‪ ،‬جيئن سندس سڀ ڀائر لوي ڪندا آھن‪ ،‬جيڪي اتي خداوند جي اڳيان بيٺا آھن‪.‬‬ ‫ء‬ ‫سواَ ان جي جيڪو سندس ورثي جي وڪري مان ملندو‪.‬‬ ‫لَ ھڪجھڙا حصا ملندا‪،‬‬ ‫ء‬ ‫‪8‬انھن کي کائڻ ء‬ ‫‪9‬جڏھن تون انھي ءَ ملڪ ۾ داخل ٿيندين جيڪو خداوند تنھنجو خدا توکي ڏئي رھيو آھي‪ ،‬تڏھن تون انھن قومن جي نفرت انگيز ڪمن تي‬ ‫عمل ڪرڻ نه سکندين‪.‬‬ ‫‪10‬اوھان مان ڪوبہ اھڙو نہ ملندو جيڪو پنھنجي پٽ يا ڌي ءَ کي باھہ مان گذرائي‪ ،‬يا ڪا جادوگري ڪري‪ ،‬يا وقت ڏسندڙ‪ ،‬يا‬ ‫جادوگرياڻي‪ ،‬يا جادوگرياڻي‪،‬‬ ‫‪11‬يا ڪو جادوگر‪ ،‬يا واقف روحن سان صلح ڪندڙ‪ ،‬يا ڪو جادوگر‪ ،‬يا ڪو پوشاڪون ڏيندڙ‪.‬‬ ‫‪12‬ڇالَ ⁠جو جيڪي بہ اھي ڪم ڪن ٿا سي خداوند جي نظر ۾ نفرت جوڳا آھن ‪:‬۽ انھن نفرت جي ڪري خداوند اوھان جو خدا انھن‬ ‫ء‬ ‫کي اوھان جي اڳيان ڪڍي ڇڏيندو‪.‬‬ ‫‪13‬تون خداوند پنھنجي خدا سان ڪامل ٿي ءَ‪.‬‬ ‫‪14‬ڇالَ ⁠جو اھي قومون‪ ،‬جيڪي اوھان کي ملنديون‪ ،‬وقت ڏسڻ وارن ۽ فال ڪڍڻ وارن جي ٻڌيون ھيون ‪:‬پر اوھان جي باري ۾‪،‬‬ ‫ء‬ ‫خداوند اوھان جي خدا اوھان کي ائين ڪرڻ جي اجازت نہ ڏني آھي‪.‬‬ ‫لَ اوھان مان‪ ،‬اوھان جي ڀائرن مان مون جھڙو ھڪڙو نبي پيدا ڪندو ‪.‬اوھين سندس ٻڌو‪.‬‬ ‫‪15‬خداوند اوھان جو خدا اوھان ء‬ ‫‪16‬جيئن تو حورب ۾ گڏجاڻي جي ڏينھن تي خداوند پنھنجي خدا کان دعا گھري ھئي‪ ،‬چيو ته مون کي ٻيھر خداوند پنھنجي خدا جو آواز‬ ‫ٻڌڻ نه ڏي‪ ،‬۽ نه ئي ھي وڏي باھه ڏسڻ ڏي‪ ،‬نه ته مان مران‪.‬‬ ‫‪17‬۽ خداوند مون کي چيو تہ‪” ،‬انھن جيڪو چيو آھي سو سٺو چيو آھي‪.‬‬ ‫لَ انھن جي ڀائرن مان تو جھڙو ھڪڙو نبي پيدا ڪندس‪ ،‬۽ منھنجا لفظ سندس وات ۾ وجھندس؛ ۽ ھو انھن کي اھو سڀ‬ ‫‪18‬آ ءَ انھن ء‬ ‫ٻڌائيندو جيڪو مان کيس حڪم ڏيندس‪.‬‬ ‫‪19‬۽ ائين ٿيندو‪ ،‬ته جيڪو به منھنجين ڳالھين کي نه ٻڌندو جيڪي ھو منھنجي نالي تي ڳالھائيندو‪ ،‬مان ان کان ان جو حساب وٺندس‪.‬‬ ‫‪20‬پر جيڪو نبي منھنجي نالي تي اھڙو ڪلم ڳالھائيندو جيڪو مون کيس ٻڌائڻ جو حڪم نه ڏنو آھي‪ ،‬يا ٻين ديوتائن جي نالي تي‬ ‫ڳالھائيندو‪ ،‬اھو نبي به مرندو‪.‬‬ ‫‪21‬۽ جيڪڏھن تون پنھنجي دل ۾ چوين ته‪ ،‬اسان کي اھو ڪلم ڪيئن معلوم ٿيندو جيڪو خداوند نه ڳالھايو آھي؟‬ ‫پوَ اھو اھو ڪم آھي جيڪو خداوند‬ ‫‪22‬جڏھن ڪو نبي خداوند جي نالي تي ڳالھائي ٿو‪ ،‬جيڪڏھن اھو ڪم نه ٿئي‪ ،‬۽ نه ئي پورو ٿئي‪ ،‬ته ء‬ ‫نه ڳالھايو آھي‪ ،‬پر نبي اھو بيوقوفي ءَ سان ڳالھايو آھي ‪:‬تون ان کان نه ڊڄ‪.‬‬ ‫باب ‪19‬‬ ‫جاَ تي آڻين ۽‬ ‫‪1‬جڏھن خداوند تنھنجو خدا انھن قومن کي تباھه ڪري‪ ،‬جن جي زمين خداوند تنھنجو خدا توکي ڏئي ٿو‪ ،‬۽ تون انھن کي ء‬ ‫انھن جي شھرن ۽ گھرن ۾ رھين‪.‬‬ ‫لَ الڳ ڪر‪ ،‬جيڪو خداوند تنھنجو خدا توکي قبضي ۾ ڏيڻ وارو آھي‪.‬‬ ‫پنھنجي‬ ‫شھر‬ ‫ٽي‬ ‫‪2‬تون پنھنجي ملڪ جي وچ ۾‬ ‫ء‬ ‫لَ‬ ‫لَ رستو تيار ڪر ۽ پنھنجي ملڪ جي حدن کي ٽن حصن ۾ ورھايو‪ ،‬جيڪو خداوند تنھنجو خدا توکي وارث ڪرڻ ء‬ ‫‪3‬تون پنھنجي ء‬ ‫ڏئي ٿو‪ ،‬تہ جيئن ھر ڪو خوني اءتي ڀڄي وڃي‪.‬‬ ‫‪4‬۽ اھو خوني جو حال آھي‪ ،‬جيڪو اتي ڀڄي وڃي ته جيئن ھو بچي سگھي ‪:‬جيڪو پنھنجي پاڙيسري کي بي خبري ءَ سان ماري ٿو‪،‬‬ ‫جنھن کان ھن اڳ ۾ نفرت نه ڪئي ھئي؛‬ ‫لَ ڪھاڙي کڻي ٿو ۽ سندس مٿو‬ ‫لَ ٻيلي ۾ ويندو آھي‪ ،‬۽ سندس ھٿ وڻ ڪٽڻ ء‬ ‫‪5‬جيئن ڪو ماڻھو پنھنجي پاڙيسري سان گڏ ڪاٺ ڪٽڻ ء‬ ‫پوَ ھو انھن شھرن مان ڪنھن ھڪ ڏانھن ڀڄي ويندو ۽ جيئرو‬ ‫ءڇرڪي پوي ٿو ۽ پنھنجي پاڙيسري تي لڳي ٿو ۽ ھو مري وڃي ٿو‪ ،‬ته ء‬ ‫رھندو‪:‬‬ ‫‪6‬متان خون جو بدلو وٺندڙ قاتل جو پيڇو ڪري‪ ،‬جڏھن سندس دل گرم ھجي‪ ،‬۽ کيس پڪڙي‪ ،‬ڇاڪاڻ ته رستو ڊگھو آھي‪ ،‬۽ کيس ماري‬ ‫ڇڏي؛ جيتوڻيڪ ھو موت جي لئق نه ھو‪ ،‬ڇاڪاڻ ته ھن اڳ ۾ ھن کان نفرت نه ڪئي ھئي‪.‬‬

‫استثنا‬

‫لَ ٽي شھر الڳ ڪريو‪.‬‬ ‫‪7‬تنھنڪري آ ءَ اوھان کي حڪم ٿو ڏيان تہ اوھين پنھنجي ء‬ ‫‪8‬۽ جيڪڏھن خداوند توھان جو خدا توھان جي ابن ڏاڏن سان قسم کڻي توھان جي سرحد کي وڌائي ۽ توھان کي اھو سڄو ملڪ ڏئي‬ ‫جيڪو ھن توھان جي ابن ڏاڏن سان ڏيڻ جو واعدو ڪيو ھو‪.‬‬ ‫‪9‬جيڪڏھن تون انھن سڀني حڪمن تي عمل ڪندين‪ ،‬جيڪي مان اڄ توکي ٻڌايان ٿو‪ ،‬ته پنھنجي خداوند خدا سان پيار ڪر ۽ سندس راھن‬ ‫لَ شامل ڪندين‪:‬‬ ‫پوَ تون انھن ٽن کان علوه ٽي شھر وڌيڪ پنھنجي ء‬ ‫تي ھل‪ ،‬ته ء‬ ‫‪10‬تہ جيئن تنھنجي ملڪ ۾‪ ،‬جيڪو خداوند تنھنجو خدا توکي ورثي ۾ ڏئي ٿو‪ ،‬بيگناھه جو خون نه وھايو وڃي‪ ،‬۽ تنھن ڪري خون تو تي‬ ‫اچي‪.‬‬ ‫‪11‬پر جيڪڏھن ڪو ماڻھو پنھنجي پاڙيسري کان نفرت ڪري‪ ،‬۽ ان جي تاڙ ۾ بيھي‪ ،‬۽ ان جي خلف اٿي‪ ،‬۽ ان کي موتمار ماري‪ ،‬۽‬ ‫انھن شھرن مان ڪنھن ھڪ ۾ ڀڄي وڃي‪:‬‬ ‫‪12‬پوَ سندس شھر جا بزرگ موڪلي کيس اتان وٺي اچن ۽ کيس خون جو بدلو وٺندڙ جي حوالي ڪن ته جيئن ھو مري وڃي‪.‬‬ ‫ء‬ ‫‪13‬تنھنجي نظر مٿس رحم نہ ڪري‪ ،‬پر تون بني اسرائيل مان بيگناھ خون جي ڏوھه کي دور ڪر‪ ،‬تہ جيئن تنھنجو ڀلو ٿئي‪.‬‬ ‫ھٽاَ‪ ،‬جيڪا پراڻي زماني ۾ انھن پنھنجي ورثي ۾ مقرر ڪئي ھئي‪ ،‬جيڪا تون انھي ءَ ملڪ ۾ وارث‬ ‫‪14‬تون پنھنجي پاڙيسري ءَ جي حد نه ء‬ ‫ٿيندين جيڪا خداوند تنھنجو خدا توکي ان جي قبضي ۾ ڏئي ٿو‪.‬‬ ‫‪15‬ڪو به ماڻھو ڪنھن به گناھه يا ڪنھن به گناھه جي ڪري‪ ،‬جيڪو ھن ڪيو آھي‪ ،‬ھڪ به شاھد نه بيھندو ‪:‬ٻن شاھدن جي وات تي‪،‬‬ ‫يا ٽن شاھدن جي وات تي‪ ،‬معاملو ثابت ڪيو ويندو‪.‬‬ ‫‪16‬جيڪڏھن ڪو ڪوڙو شاھد ڪنھن ماڻھو ءَ جي خلف اٿي بيھي ۽ سندس خلف ڪوڙي شاھدي ڏئي‪.‬‬ ‫‪17‬پوَ ٻئي ماڻھو‪ ،‬جن جي وچ ۾ تڪرار آھي‪ ،‬خداوند جي اڳيان‪ ،‬ڪاھنن ۽ قاضين جي اڳيان‪ ،‬جيڪي انھن ڏينھن ۾ ھوندا‪ ،‬بيھندا‪.‬‬ ‫ء‬ ‫‪18‬۽ جج سخت جاچ ڪندا ‪:‬۽ ڏسو‪ ،‬جيڪڏھن شاھد ڪوڙو شاھد آھي‪ ،‬۽ پنھنجي ڀا ءَ جي خلف ڪوڙي شاھدي ڏني آھي؛‬ ‫‪19‬پوَ اوھين ان سان ائين ئي ڪندا جيئن ھن پنھنجي ڀا ءَ سان ڪرڻ جو سوچيو ھو ‪:‬اھڙي طرح اوھين پاڻ مان بڇڙائي کي ختم ڪندا‪.‬‬ ‫ء‬ ‫پوَ توھان ۾ اھڙي بڇڙائي نه ڪندا‪.‬‬ ‫‪20‬۽ جيڪي باقي رھندا سي ٻڌندا ۽ ڊڄندا‪ ،‬۽ ھاڻي کان ء‬ ‫‪21‬۽ اوھان جون اکيون رحم نہ ڪنديون‪ ،‬پر جان جي بدلي جان‪ ،‬اک جي بدلي اک‪ ،‬ڏند جي بدلي ڏند‪ ،‬ھٿ جي بدلي ھٿ‪ ،‬پير جي بدلي‬ ‫پير‪.‬‬ ‫باب ‪20‬‬ ‫لَ نڪرو ۽ گھوڙا‪ ،‬رٿ ۽ اوھان کان وڌيڪ ماڻھو ڏسو‪ ،‬تڏھن انھن کان نہ ڊڄو‪ ،‬ڇاڪاڻ‬ ‫‪1‬جڏھن اوھين پنھنجن دشمنن سان وڙھڻ ء‬ ‫خداوند اوھان جو خدا اوھان سان گڏ آھي‪ ،‬جيڪو اوھان کي مصر جي ملڪ مان ڪڍي آيو‪.‬‬ ‫‪2‬۽ جڏھن اوھين جنگ جي ويجھو پھچندؤ‪ ،‬تڏھن ڪاھن ويجھو اچي ماڻھن سان ڳالھائيندو‪،‬‬ ‫لَ ويجھو آھيو ‪:‬پنھنجا دلين ڪمزور نہ ٿيو‪ ،‬ڊڄو‬ ‫‪3‬۽ انھن کي چوندو تہ‪ ،‬اي اسرائيلو‪ ،‬ٻڌو‪ ،‬اوھين اڄ پنھنجن دشمنن سان جنگ ڪرڻ ء‬ ‫نہ‪ ،‬۽ نہ ڊڄو‪ ،‬۽ نڪي انھن کان ڊڄو‪.‬‬ ‫لَ وڙھي‪ ،‬اوھان کي بچائي‪.‬‬ ‫‪4‬ڇالَ ⁠جو خداوند اوھان جو خدا اوھان سان گڏ ويندو‪ ،‬تہ جيئن اوھان جي دشمنن سان اوھان جي ء‬ ‫ء‬ ‫‪5‬۽ آفيسر ماڻھن کي چوندا ته‪' ،‬ڪو اھڙو ماڻھو آھي جنھن نئون گھر ٺاھيو ھجي پر ان کي وقف نه ڪيو ھجي؟ ان کي پنھنجي گھر ڏانھن‬ ‫واپس وڃڻ گھرجي‪ ،‬متان ھو جنگ ۾ مري وڃي ۽ ٻيو ماڻھو ان کي وقف ڪري'‪.‬‬ ‫‪6‬۽ ڪھڙو ماڻھو آھي جنھن انگورن جو باغ لڳايو آھي پر اڃا تائين ان مان نه کاڌو آھي؟ اھو به وڃي پنھنجي گھر ڏانھن موٽي وڃي‪،‬‬ ‫متان ھو جنگ ۾ مري وڃي ۽ ٻيو ماڻھو ان مان کائي‪.‬‬ ‫‪7‬۽ ڪھڙو ماڻھو آھي جنھن ڪنھن زال سان مڱڻو ڪيو ھجي پر ان سان شادي نه ڪئي ھجي؟ ان کي پنھنجي گھر واپس وڃڻ گھرجي‪،‬‬ ‫متان ھو جنگ ۾ مري وڃي ۽ ٻيو ماڻھو ان سان شادي ڪري‪.‬‬ ‫‪8‬۽ آفيسر ماڻھن سان وڌيڪ ڳالھائين‪ ،‬۽ اھي چون ته‪ ،‬ڪھڙو ماڻھو ڊڄي ۽ ٿڪجي پيو آھي؟ ان کي پنھنجي گھر ڏانھن موٽڻ گھرجي‪،‬‬ ‫متان سندس ڀائرن جي دل به سندس دل وانگر ٿڪجي پوي‪.‬‬ ‫لَ فوجن جا ڪپتان مقرر ڪندا‪.‬‬ ‫‪9‬۽ جڏھن آفيسر ماڻھن سان ڳالھائڻ ختم ڪندا‪ ،‬ته اھي ماڻھن جي اڳواڻي ء‬ ‫لَ ويجھو ٿيو‪ ،‬تڏھن ان سان صلح جو اعلن ڪريو‪.‬‬ ‫‪10‬جڏھن اوھين ڪنھن شھر سان جنگ ڪرڻ ء‬ ‫پوَ اھو ٿيندو ته ان ۾ ملندڙ سڀ ماڻھو تنھنجي غلم ھوندا ۽ تنھنجي‬ ‫لَ در کولي‪ ،‬ته ء‬ ‫‪11‬۽ جيڪڏھن اھو توکي صلح جو جواب ڏئي ۽ تو ء‬ ‫خدمت ڪندا‪.‬‬ ‫پوَ توھان ان کي گھيرو ڪندا‪:‬‬ ‫‪12‬۽ جيڪڏھن اھو توھان سان صلح نه ڪندو‪ ،‬پر توھان سان جنگ ڪندو‪ ،‬ته ء‬ ‫‪13‬۽ جڏھن خداوند توھان جو خدا ان کي توھان جي ھٿن ۾ ڏئي‪ ،‬ته توھان ان جي ھر مرد کي تلوار جي ڌڙ سان ماريو‪.‬‬ ‫‪14‬پر عورتون‪ ،‬ٻار‪ ،‬ڍور ۽ جيڪي ڪجھہ شھر ۾ آھي‪ ،‬يعني سڀ مال غنيمت پاڻ وٽ کڻجو؛ ۽ اوھين پنھنجن دشمنن جي مال غنيمت‬ ‫کائيندؤ‪ ،‬جيڪا خداوند اوھان جي خدا اوھان کي ڏني آھي‪.‬‬ ‫‪15‬اھڙي طرح توھان سڀني شھرن سان ڪندا جيڪي توھان کان تمام پري آھن‪ ،‬۽ جيڪي انھن قومن جي شھرن مان نه آھن‪.‬‬ ‫‪16‬پر انھن ماڻھن جي شھرن مان‪ ،‬جيڪي خداوند توھان جو خدا توھان کي ميراث طور ڏئي ٿو‪ ،‬توھان ڪنھن به ساھه واري کي جيئرو‬ ‫نه بچائيندا‪.‬‬ ‫‪17‬پر اوھين انھن کي بلڪل ناس ڪندا‪ ،‬يعني حتتي‪ ،‬اموري‪ ،‬ڪنعاني‪ ،‬فرزي‪ ،‬حوي ۽ يبوسي‪ ،‬جيئن خداوند اوھان جي خدا اوھان کي‬ ‫حڪم ڏنو آھي‪.‬‬ ‫پوَ نہ ڪريو‪ ،‬جيڪي انھن پنھنجن ديوتائن سان ڪيا آھن؛‬ ‫‪18‬تہ جيئن اھي اوھان کي سيکارين تہ پنھنجين سڀني نفرت انگيز ڪمن کان ء‬ ‫۽ ائين اوھين خداوند پنھنجي خدا جي خلف گناھہ ڪريو‪.‬‬ ‫⁠تہ‬

‫استثنا‬

‫پوَ توھان ان جي وڻن کي ڪھاڙي‬ ‫لَ جنگ ڪندا‪ ،‬ته ء‬ ‫‪19‬جڏھن توھان ڪنھن شھر کي گھڻو وقت گھيرو ڪندا‪ ،‬ان تي قبضو ڪرڻ ء‬ ‫سان نه ڊاھڻ گھرجي‪ ،‬ڇاڪاڻ ته توھان انھن مان کائي سگھو ٿا‪ ،‬۽ توھان انھن کي نه ڪٽيندا (ڇاڪاڻ ته ميدان جو وڻ انسان جي زندگي‬ ‫لَ‪:‬‬ ‫آھي )انھن کي گھيري ۾ استعمال ڪرڻ ء‬ ‫لَ وڻ نه آھن‪ ،‬انھن کي تباھه ڪريو ۽ ڪٽيو؛ ۽ توھان ان شھر جي خلف مورچا‬ ‫‪20‬رڳو اھي وڻ جيڪي توھان ڄاڻو ٿا ته اھي کائڻ ء‬ ‫ٺاھيو جيڪو توھان سان جنگ ڪري ٿو‪ ،‬جيستائين اھو قابو نه ٿئي‪.‬‬ ‫باب ‪21‬‬ ‫‪1‬جيڪڏھن ڪو ماڻھو انھي ءَ ملڪ ۾ قتل ٿيل ملي جيڪو خداوند توھان جو خدا توھان کي ان جي قبضي ۾ ڏئي رھيو آھي‪ ،‬۽ اھو معلوم‬ ‫نه ٿئي ته ان کي ڪنھن ماريو آھي‪:‬‬ ‫‪2‬پوَ اوھان جا بزرگ ۽ اوھان جا قاضي نڪرندا‪ ،‬۽ اھي انھن شھرن کي ماپيندا جيڪي مقتول جي چوڌاري آھن‪:‬‬ ‫ء‬ ‫‪3‬۽ اھو ٿيندو ته جيڪو شھر مقتول جي ويجھو ھوندو‪ ،‬ان شھر جا بزرگ ھڪ اھڙي ڍڳي کڻندا جنھن سان نه ڪم ڪيو ويو ھجي ۽ نه‬ ‫جوَ ۾ ڇڪيو ويو ھجي‪.‬‬ ‫ئي‬ ‫ء‬ ‫‪4‬۽ انھي ءَ شھر جا بزرگ ڳئون کي ڪنھن اھڙي ءَ اونداھي وادي ۾ لھي ڇڏيندا‪ ،‬جيڪا نه ته پوکي وئي ھجي ۽ نه ئي پوکي وئي ھجي‪ ،‬۽‬ ‫اتي وادي ۾ ڳئون جي ڳچي ءَ کي ڪٽي ڇڏيندا‪.‬‬ ‫لَ خداوند اوھان جي خدا انھن کي چونڊيو آھي تہ جيئن سندس خدمت ڪن ۽ خداوند جي نالي‬ ‫‪5‬۽ لوي جا پٽ ڪاھن ويجھو اچن؛ انھن ء‬ ‫تي برڪت ڏين ‪.‬۽ انھن جي چوڻ سان ھر تڪرار ۽ ھر مار جي آزمائش ڪئي ويندي‪.‬‬ ‫‪6‬۽ ان شھر جا سڀ بزرگ‪ ،‬جيڪي مقتول جي ڀرسان ھوندا‪ ،‬پنھنجا ھٿ ان ڳئون تي ڌوئيندا جنھن جو سر وادي ۾ ڪٽيل ھوندو‪.‬‬ ‫‪7‬۽ اھي جواب ڏيندا ۽ چوندا ته اسان جي ھٿن ھي خون نه وھايو آھي‪ ،‬۽ نه ئي اسان جي اکين ڏٺو آھي‪.‬‬ ‫‪8‬اي خداوند‪ ،‬پنھنجي قوم اسرائيل تي رحم ڪر‪ ،‬جنھن کي تو ڇوٽڪارو ڏنو آھي‪ ،‬۽ پنھنجي قوم اسرائيل جي الزام ۾ بيگناھ خون نه‬ ‫وجھو ‪.‬۽ خون انھن کي معاف ڪيو ويندو‪.‬‬ ‫‪9‬اھڙي ءَ طرح اوھين پنھنجي وچ مان بيگناھ جي خون جي ڏوھه کي ختم ڪندا‪ ،‬جڏھن اوھين اھو ڪندا جيڪو خداوند جي نظر ۾ صحيح‬ ‫آھي‪.‬‬ ‫لَ نڪرو‪ ،‬۽ خداوند اوھان جو خدا انھن کي اوھان جي ھٿن ۾ ڏئي ڇڏيو‪ ،‬۽ اوھين انھن‬ ‫‪10‬جڏھن اوھين پنھنجن دشمنن سان جنگ ڪرڻ ء‬ ‫کي قيدي بڻائي ڇڏيو‪،‬‬ ‫‪11‬۽ قيدين ۾ ھڪ سھڻي عورت ڏسين ٿو‪ ،‬۽ ان جي خواھش ڪرين ٿو ته تون ان کي پنھنجي زال سان رکين‪.‬‬ ‫‪12‬پوَ تون کيس پنھنجي گھر وٺي اچجئين‪ ،‬۽ ھو ءَ پنھنجو مٿو ڪوڙائيندي ۽ پنھنجا ناخن ڪٽائيندي‪.‬‬ ‫ء‬ ‫پوَ‬ ‫لَ پورو ھڪ مھينو روئندي ‪:‬۽ ان کان ء‬ ‫‪13‬۽ ھو ءَ پنھنجي قيد جا ڪپڙا لھي ڇڏيندي‪ ،‬۽ تنھنجي گھر ۾ رھندي‪ ،‬۽ پنھنجي پي ءَ ۽ ما ءَ ء‬ ‫تون ان وٽ ويندين‪ ،‬۽ سندس مڙس ٿيندين‪ ،‬۽ ھو ءَ تنھنجي زال ٿيندي‪.‬‬ ‫لَ بلڪل نه وڪڻو‪،‬‬ ‫پوَ توھان ھن کي جتي وڻي ڇڏي ڏيو؛ پر توھان ھن کي پئسن ء‬ ‫‪14‬۽ جيڪڏھن توھان کي ھن ۾ خوشي نه آھي‪ ،‬ته ء‬ ‫توھان ھن کي واپار نه ڪريو‪ ،‬ڇاڪاڻ ته توھان ھن کي بي عزت ڪيو آھي‪.‬‬ ‫‪15‬جيڪڏھن ڪنھن ماڻھو ءَ جون ٻہ زالون ھجن‪ ،‬ھڪ پياري ۽ ٻي ناپسنديده‪ ،‬۽ انھن کيس ٻار پيدا ڪيا ھجن‪ ،‬پياري ۽ ناپسنديده ٻئي؛ ۽‬ ‫جيڪڏھن پھريون پٽ ان جو ھجي جيڪو ناپسنديده ھو‪:‬‬ ‫‪16‬پوَ جڏھن ھو پنھنجن پٽن کي پنھنجي ملڪيت جو وارث بڻائيندو‪ ،‬ته ھو پياري جي پٽ کي نفرت واري جي پٽ کان اڳ‪ ،‬جيڪو‬ ‫ء‬ ‫حقيقت ۾ پھريون پٽ آھي‪ ،‬نه ڏئي‪.‬‬ ‫‪17‬پر ھو نفرت ڪيل جي پٽ کي پھرين پٽ جي حيثيت سان تسليم ڪندو‪ ،‬۽ کيس پنھنجي سڀني ملڪيتن مان ٻيڻو حصو ڏيندو ‪:‬ڇاڪاڻ ته‬ ‫ھو سندس طاقت جو آغاز آھي؛ پھرين پٽ جو حق سندس آھي‪.‬‬ ‫‪18‬جيڪڏھن ڪنھن ماڻھو ءَ جو ضدي ۽ باغي پٽ ھجي‪ ،‬جيڪو پنھنجي پي ءَ جي آواز يا ما ءَ جي آواز کي نه مڃيندو‪ ،‬۽ جڏھن اھي کيس‬ ‫سيکت ڏيندا آھن‪ ،‬تڏھن به انھن جي ڳالھه نه ٻڌندو‪:‬‬ ‫جاَ جي دروازي تي ٻاھر وٺي ويندا‪.‬‬ ‫‪19‬پوَ سندس پي ءَ ۽ ما ءَ کيس پڪڙيندا‪ ،‬۽ کيس سندس شھر جي بزرگن وٽ ۽ سندس ء‬ ‫ء‬ ‫‪20‬۽ اھي سندس شھر جي بزرگن کي چوندا ته ھي اسان جو پٽ ضدي ۽ باغي آھي‪ ،‬ھو اسان جي ڳالھه نه ٿو مڃي ‪.‬ھو پيٽو ۽ شرابي‬ ‫آھي‪.‬‬ ‫‪21‬۽ سندس شھر جا سڀ ماڻھو کيس پٿر ھڻي ماريندا ته جيئن ھو مري وڃي ‪:‬اھڙي طرح تون پنھنجي وچ مان بڇڙائي کي دور ڪندين؛‬ ‫۽ سڀ بني اسرائيل ٻڌندا ۽ ڊڄندا‪.‬‬ ‫‪22‬۽ جيڪڏھن ڪو ماڻھو موت جي لئق گناھه ڪيو آھي‪ ،‬۽ ان کي موت جي سزا ڏني وڃي‪ ،‬۽ توھان ان کي وڻ تي لٽڪايو‪:‬‬ ‫‪23‬سندس لش سڄي رات وڻ تي نه ٽنگيو وڃي‪ ،‬پر تون ڪنھن به طرح ان ڏينھن ان کي دفن ڪر؛ (ڇاڪاڻ ته جيڪو ڦاھي تي لٽڪايو‬ ‫ويو آھي اھو خدا جو لعنتي آھي؛ )ته جيئن تنھنجي زمين پليت نه ٿئي‪ ،‬جيڪا خداوند تنھنجو خدا توکي ميراث طور ڏئي ٿو‪.‬‬ ‫باب ‪22‬‬ ‫‪1‬تون پنھنجي ڀا ءَ جي ڍڳي يا رڍ کي گمراھه ٿيندي نه ڏسين ۽ انھن کان لڪائي نه ڇڏ‪ ،‬ڪنھن به صورت ۾ انھن کي پنھنجي ڀا ءَ ڏانھن‬ ‫واپس آڻيندين‪.‬‬ ‫پوَ توھان ان کي پنھنجي گھر آڻيو‪ ،‬۽ اھو‬ ‫‪2‬۽ جيڪڏھن توھان جو ڀا ءَ توھان جي ويجھو نه آھي‪ ،‬يا جيڪڏھن توھان ان کي نٿا ڄاڻو‪ ،‬ته ء‬ ‫توھان سان گڏ رھندو جيستائين توھان جو ڀا ءَ ان جي ڳول ڪري‪ ،‬۽ توھان ان کي واپس ڪري ڇڏيو‪.‬‬

‫استثنا‬

‫شيَ سان‪ ،‬جيڪا ھن گم ڪئي آھي‬ ‫‪3‬ساڳي ءَ طرح تون سندس گڏھه سان ڪندين‪ ،‬۽ سندس ڪپڙن سان ڪندين‪ ،‬۽ پنھنجي ڀا ءَ جي گم ٿيل‬ ‫ء‬ ‫۽ توکي ملي آھي‪ ،‬تنھن سان بہ ڪندين‪ ،‬پاڻ کي نہ لڪائيندين‪.‬‬ ‫‪4‬تون پنھنجي ڀا ءَ جي گڏھه يا ڍڳي کي رستي تي ڪريل نه ڏسندين ۽ انھن کان لڪندي نه ڏسندين‪ ،‬ضرور انھن کي ٻيھر اٿارڻ ۾ مدد‬ ‫ڪندين‪.‬‬ ‫‪5‬عورت اھو لباس نه پائي جيڪو مرد جو آھي‪ ،‬۽ نه ئي مرد عورت جو لباس پائي‪ ،‬ڇاڪاڻ ته جيڪي به اھڙا ڪم ڪن ٿا اھي خداوند‬ ‫توھان جي خدا جي نظر ۾ نفرت جوڳا آھن‪.‬‬ ‫‪6‬جيڪڏھن ڪنھن پکي جو آکيرو رستي ۾ ڪنھن وڻ تي يا زمين تي ھجي‪ ،‬چاھي اھي ٻار ھجن يا آنا‪ ،‬۽ ڌي ءَ ٻارن تي يا آنا تي ويٺي‬ ‫کڻجانَ‪.‬‬ ‫پوَ ڌي ءَ کي ٻارن سان گڏ نه‬ ‫ء‬ ‫ھجي‪ ،‬ته ء‬ ‫‪7‬پر تون ڪنھن به طرح سان ما ءَ کي ڇڏي ڏي ۽ ٻار پاڻ سان گڏ کڻي وڃ‪ ،‬ته جيئن تنھنجو ڀلو ٿئي ۽ تون پنھنجي عمر وڌائين‪.‬‬ ‫لَ ڇت ٺاھيو‪ ،‬تہ جيئن جيڪڏھن ڪو ماڻھو اتان ڪري پوي تہ پنھنجي گھر تي‬ ‫‪8‬جڏھن اوھين نئون گھر ٺاھيو ٿا‪ ،‬تڏھن پنھنجي ڇت ء‬ ‫خون نہ اچي‪.‬‬ ‫‪9‬تون پنھنجي انگورن جي باغ ۾ مختلف قسمن جا ٻج نه پوکين‪ ،‬متان تنھنجي پوکيل ٻج ۽ تنھنجي انگورن جي باغ جو ميوو پليت ٿي وڃن‪.‬‬ ‫” ‪10‬تون ڍڳي ۽ گڏھه کي گڏ نه ھلت ڪر‪.‬‬ ‫‪11‬تون مختلف قسمن جو لباس نه پائيندين‪ ،‬جيئن اءن ۽ ڪپڙي جو گڏجي ٺھيل‪.‬‬ ‫‪12‬تون پنھنجي پوشاڪ جي چئني حصن تي جھالرون ٺاھيندين‪ ،‬جن سان تون پاڻ کي ڍڪيندين‪.‬‬ ‫‪13‬جيڪڏھن ڪو ماڻھو ڪنھن زال سان شادي ڪري ۽ ان سان صحبت ڪري ۽ ان کان نفرت ڪري‪،‬‬ ‫‪14‬۽ سندس خلف ڳالھائڻ جا موقعا ڏيو‪ ،‬۽ سندس بدنامي ڪريو‪ ،‬۽ چئو ته مون ھن عورت سان شادي ڪئي ھئي‪ ،‬۽ جڏھن مان ھن وٽ‬ ‫آيس‪ ،‬ته مون کي اھا ڪنواري نه ملي‪.‬‬ ‫‪15‬پوَ ڇوڪري ءَ جو پي ءَ ۽ سندس ما ءَ‪ ،‬ڇوڪري ءَ جي ڪنوارپڻ جا نشان کڻي شھر جي بزرگن وٽ دروازي تي آڻيندا‪.‬‬ ‫ء‬ ‫‪16‬۽ ڇوڪري ءَ جو پي ءَ بزرگن کي چوندو ته‪ ،‬مون پنھنجي ڌي ءَ کي ھن ماڻھو ءَ سان شادي ڪئي ھئي‪ ،‬۽ ھو ان کان نفرت ڪري ٿو‪.‬‬ ‫‪17‬۽‪ ،‬ڏسو‪ ،‬ھن سندس خلف تقريرون ڪيون آھن‪ ،‬۽ چيو آھي ته‪ ،‬مون توھان جي ڌي ءَ کي ڪنواري نه ڏٺو؛ پر ھي منھنجي ڌي ءَ جي‬ ‫ڪنوارپڻ جا نشان آھن ‪.‬۽ اھي شھر جي بزرگن جي اڳيان ڪپڙو پکيڙيندا‪.‬‬ ‫‪18‬۽ ان شھر جا بزرگ ان ماڻھو ءَ کي پڪڙيندا ۽ کيس سزا ڏيندا‪.‬‬ ‫‪19‬۽ اھي کيس ھڪ سؤ مثقال چاندي ءَ جو ڏنڊ ڏيندا ۽ ڇوڪري ءَ جي پي ءَ کي ڏيندا‪ ،‬ڇاڪاڻ ته ھن اسرائيل جي ھڪ ڪنواري تي‬ ‫بدنامي ڪئي آھي ‪:‬۽ ھو ءَ سندس زال ھوندي؛ ھو پنھنجي سڄي زندگي ان کي طلق نه ڏئي سگھندو‪.‬‬ ‫لَ ڪنوارپڻ جا نشان نه مليا آھن‪:‬‬ ‫‪20‬پر جيڪڏھن ھي ڳالھه سچي آھي‪ ،‬۽ ڇوڪري ءَ ء‬ ‫‪21‬پوَ اھي ڇوڪري ءَ کي سندس پي ءَ جي گھر جي دروازي تي ڪڍي آڻين‪ ،‬۽ سندس شھر جا ماڻھو کيس پٿرن سان ماريندا ته جيئن ھو ءَ‬ ‫ء‬ ‫مري وڃي‪ ،‬ڇاڪاڻ ته ھن اسرائيل ۾ بيوقوفي ڪئي آھي‪ ،‬پنھنجي پي ءَ جي گھر ۾ زناڪاري ڪئي آھي ‪.‬اھڙي طرح تون پنھنجي وچ مان‬ ‫بڇڙائي کي دور ڪر‪.‬‬ ‫‪22‬جيڪڏھن ڪو مرد ڪنھن اھڙي عورت سان زنا ڪندي مليو وڃي جيڪا ڪنھن مڙس سان شادي ڪري رھي ھجي‪ ،‬ته اھي ٻئي‬ ‫مارجي وڃن‪ ،‬اھو مرد جيڪو ان عورت سان صحبت ڪري ۽ اھا عورت ‪:‬اھڙي طرح تون اسرائيل مان بڇڙائي کي ختم ڪري ڇڏيندين‪.‬‬ ‫‪23‬جيڪڏھن ڪا ڪنواري ڇوڪري ڪنھن مڙس سان مڱڻي ٿيل ھجي ۽ ڪو ماڻھو ان کي شھر ۾ ڏسي ۽ ان سان صحبت ڪري‪.‬‬ ‫‪24‬پوَ اوھين انھن ٻنھي کي شھر جي دروازي تي ٻاھر ڪڍو‪ ،‬۽ انھن کي پٿر ھڻي ماريو تہ اھي مري وڃن ‪:‬ڇوڪري‪ ،‬ڇاڪاڻ ⁠تہ ھن‬ ‫ء‬ ‫شھر ۾ ھوندي رڙ نہ ڪئي؛ ۽ مڙس‪ ،‬ڇاڪاڻ ⁠تہ ھن پنھنجي پاڙيسري ءَ جي زال کي بي حيائي ڪئي آھي ‪.‬اھڙي ءَ طرح اوھين پاڻ مان‬ ‫بڇڙائي کي ختم ڪندا‪.‬‬ ‫پوَ صرف اھو ماڻھو‬ ‫‪25‬پر جيڪڏھن ڪو ماڻھو ڪنھن ڇوڪري ءَ کي ميدان ۾ ڳولي ۽ ان کي زبردستي ڪري ۽ ان سان لت ھڻي ته ء‬ ‫جيڪو ان سان ليٽيو‪ ،‬اھو ئي مري ويندو‪.‬‬ ‫‪26‬پر ڇوڪري ءَ سان ڪجھ به نه ڪجو‪ ،‬ڇوڪري ءَ ۾ ڪو به اھڙو گناھه ناھي جيڪو موت جي لئق ھجي ‪.‬ڇو ته جيئن ڪو ماڻھو‬ ‫پنھنجي پاڙيسري ءَ تي حملو ڪري ان کي ماري‪ ،‬تيئن ھي معاملو به آھي‪:‬‬ ‫‪27‬ڇاڪاڻ ⁠تہ ھن کي ميدان ۾ مليو‪ ،‬۽ مڱڻي ٿيل ڇوڪري رڙ ڪئي‪ ،‬۽ ڪو به کيس بچائڻ وارو نه ھو‪.‬‬ ‫‪28‬جيڪڏھن ڪو ماڻھو ڪا ڪنواري ڇوڪري ڳولي‪ ،‬جنھن جي منگڻي نه ٿيل ھجي‪ ،‬۽ ان کي پڪڙي ۽ ان سان مباشرت ڪري ۽ اھي‬ ‫ملي وڃن؛‬ ‫‪29‬پوَ جيڪو ماڻھو ان سان صحبت ڪندو‪ ،‬اھو ڇوڪري ءَ جي پي ءَ کي پنجاھه مثقال چاندي ءَ جا سڪا ڏيندو‪ ،‬۽ ھو ءَ ان جي زال ٿيندي؛‬ ‫ء‬ ‫ڇاڪاڻ ته ھن ان کي بي عزت ڪيو آھي‪ ،‬تنھن ڪري ھو پنھنجي سڄي زندگي ان کي طلق نه ڏئي سگھي‪.‬‬ ‫‪30‬ڪو به ماڻھو پنھنجي پي ءَ جي زال سان شادي نه ڪندو‪ ،‬۽ نه ئي پنھنجي پي ءَ جو ڪپڙو لڪائيندو‪.‬‬ ‫باب ‪23‬‬ ‫‪1‬جيڪو پٿرن ۾ زخمي ٿيل آھي‪ ،‬يا سندس ٽنگ ڪٽيل آھي‪ ،‬اھو خداوند جي جماعت ۾ داخل نه ٿيندو‪.‬‬ ‫‪2‬ڪو به حرامزادو خداوند جي جماعت ۾ داخل نه ٿيندو‪ ،‬پنھنجي ڏھين پيڙھي ءَ تائين به خداوند جي جماعت ۾ داخل نه ٿيندو‪.‬‬ ‫لَ خداوند جي جماعت ۾ داخل‬ ‫‪3‬ڪو به عموني يا موآبي خداوند جي جماعت ۾ داخل نه ٿيندو‪ ،‬۽ اھي پنھنجي ڏھين پيڙھي ءَ تائين ھميشه ء‬ ‫نه ٿيندا‪.‬‬ ‫‪4‬ڇاڪاڻ ⁠تہ جڏھن اوھين مصر مان نڪتا ھئا‪ ،‬تڏھن رستي ۾ انھن اوھان سان ماني ۽ پاڻي نہ مليو‪ ،‬۽ انھن اوھان جي خلف‬ ‫ميسوپوٽيميا جي پٽ بعور کي پئسي تي رکيو ھو تہ اوھان تي لعنت ڪري‪.‬‬

‫استثنا‬

‫⁠تہ خداوند‬

‫لَ نعمت ۾ بدلئي ڇڏيو‪ ،‬ڇاڪاڻ‬ ‫‪5‬پر خداوند اوھان جي خدا بلعام جي نہ ٻڌي‪ ،‬پر خداوند اوھان جي خدا لعنت کي اوھان ء‬ ‫اوھان جو خدا اوھان سان پيار ڪندو ھو‪.‬‬ ‫‪6‬تون پنھنجي سڄي زندگي انھن جي سلمتي ۽ خوشحالي جي ڳول نہ ڪر‪.‬‬ ‫‪7‬تون ڪنھن ادومي ءَ کان نفرت نه ڪر‪ ،‬ڇاڪاڻ ته ھو تنھنجو ڀا ءَ آھي‪ ،‬۽ ڪنھن مصري ءَ کان نفرت نه ڪر‪ ،‬ڇاڪاڻ ته تون سندس‬ ‫ملڪ ۾ پرديسي ھئين‪.‬‬ ‫‪8‬جيڪي ٻار انھن مان پيدا ٿيندا‪ ،‬اھي پنھنجي ٽئين پيڙھي ۾ خداوند جي جماعت ۾ داخل ٿيندا‪.‬‬ ‫‪9‬جڏھن لشڪر توھان جي دشمنن جي خلف نڪرندو‪ ،‬تڏھن توھان کي ھر برائي کان بچايو‪.‬‬ ‫پوَ ھو ڪئمپ کان ٻاھر نڪري‬ ‫‪10‬جيڪڏھن توھان مان ڪو ماڻھو رات جي وقت ڪنھن ناپاڪ‬ ‫شيَ جي ڪري پاڪ نه ھجي‪ ،‬ته ء‬ ‫ء‬ ‫وڃي‪ ،‬ڪئمپ ۾ نه اچي‪.‬‬ ‫‪11‬پر جڏھن شام ٿيندي ته ھو پاڻ کي پاڻي ءَ سان غسل ڏيندو ۽ جڏھن سج لھندو ته ھو وري ڪئمپ ۾ ايندو‪.‬‬ ‫جاَ ملندي‪ ،‬جتي اوھين ٻاھر نڪرندؤ‪.‬‬ ‫‪12‬۽ اوھان کي خيمي کان ٻاھر ھڪ ء‬ ‫لَ آرام ڪندا‪ ،‬ته توھان ان سان کوٽيو‪ ،‬۽‬ ‫‪13‬۽ توھان جي ھٿيار تي ھڪ پيڊل ھوندو؛ ۽ اھو ٿيندو‪ ،‬جڏھن توھان پاڻ کي ٻاھر نڪرڻ ء‬ ‫پوئتي موٽندا ۽ جيڪو توھان مان نڪرندو ان کي ڍڪيندا‪:‬‬ ‫‪14‬ڇالَ ⁠جو خداوند اوھان جو خدا اوھان جي ڪئمپ جي وچ ۾ گھمندو آھي‪ ،‬تہ جيئن اوھان کي بچائي ۽ اوھان جي دشمنن کي اوھان‬ ‫ء‬ ‫شيَ نہ ڏسي ۽ اوھان کان منھن‬ ‫جي اڳيان شڪست ڏئي‪ ،‬تنھنڪري اوھان جي ڪئمپ پاڪ رھي تہ جيئن ھو اوھان ۾ ڪابہ ناپاڪ‬ ‫ء‬ ‫موڙي‪.‬‬ ‫‪15‬جيڪو نوڪر پنھنجي مالڪ کان ڀڄي وڃي تو وٽ آيو آھي‪ ،‬تنھن کي سندس مالڪ جي حوالي نه ڪر‪.‬‬ ‫جاَ تي جيڪو ھو توھان جي دروازن مان ڪنھن ھڪ ۾ چونڊيندو‪ ،‬جتي اھو ھن کي‬ ‫‪16‬ھو توھان سان گڏ رھندو‪ ،‬توھان جي وچ ۾‪ ،‬ان ء‬ ‫بھتر لڳندو ‪:‬توھان ان تي ظلم نه ڪريو‪.‬‬ ‫‪17‬اسرائيل جي ڌيئرن مان ڪا به فاحشه نه ھجي‪ ،‬۽ نه ئي اسرائيل جي پٽن مان ڪا به لونڊي ھجي‪.‬‬ ‫لَ ڪنھن فسح جي مزدوري يا ڪتي جي قيمت خداوند پنھنجي خدا جي گھر ۾ نه آڻيندين‪ ،‬ڇاڪاڻ ته اھي‬ ‫‪18‬تون ڪنھن به قسم جي نذر ء‬ ‫ٻئي خداوند تنھنجي خدا جي نظر ۾ نفرت جوڳا آھن‪.‬‬ ‫شيَ جو وياج جيڪو وياج تي ڏنو وڃي‪.‬‬ ‫‪19‬تون پنھنجي ڀا ءَ کي وياج تي قرض نه ڏي‪ ،‬پئسن جو وياج‪ ،‬کاڌي پيتي جو وياج‪ ،‬ڪنھن به‬ ‫ء‬ ‫‪20‬ڪنھن اجنبي کي وياج تي قرض ڏئي سگھين ٿو؛ پر پنھنجي ڀا ءَ کي وياج تي قرض نه ڏي‪ ،‬ته جيئن خداوند تنھنجو خدا توکي ان ملڪ‬ ‫شيَ ۾ برڪت ڏئي‪.‬‬ ‫لَ وڃي رھيو آھين‪ ،‬ھر‬ ‫ء‬ ‫۾ جتي تون ان تي قبضو ڪرڻ ء‬ ‫لَ ڪا منت ڪريو ٿا‪ ،‬تڏھن ان کي پورو ڪرڻ ۾ دير نه ڪريو‪ ،‬ڇاڪاڻ ⁠تہ خداوند اوھان‬ ‫‪21‬جڏھن اوھين خداوند پنھنجي خدا جي ء‬ ‫لَ گناھہ ٿيندو‪.‬‬ ‫جو خدا ضرور اوھان کان ان جو حساب وٺندو؛ ۽ اھو اوھان ء‬ ‫‪22‬پر جيڪڏھن تون قسم نه کڻندين ته ان ۾ ڪو گناھه نه ٿيندو‪.‬‬ ‫‪23‬جيڪو توھان جي وات مان نڪتو آھي‪ ،‬اھو رکو ۽ پورو ڪريو؛ جيتوڻيڪ ھڪ رضامندي جي قرباني‪ ،‬جيئن توھان خداوند پنھنجي‬ ‫خدا سان واعدو ڪيو آھي‪ ،‬جيڪو توھان پنھنجي وات سان واعدو ڪيو آھي‪.‬‬ ‫‪24‬جڏھن اوھين پنھنجي پاڙيسري ءَ جي انگورن جي باغ ۾ وڃو‪ ،‬تڏھن اوھين پنھنجي مرضي ءَ سان انگور کائي سگھو ٿا‪ ،‬پر پنھنجي ٿان ءَ‬ ‫۾ ڪجھہ بہ نہ وجھو‪.‬‬ ‫‪25‬جڏھن تون پنھنجي پاڙيسري جي بيٺل اناج ۾ وڃين‪ ،‬تڏھن پنھنجي ھٿ سان سنگ پٽي سگھين ٿو‪ ،‬پر پنھنجي پاڙيسري جي بيٺل اناج ۾‬ ‫ھلَ‪.‬‬ ‫ڏاٽو نہ‬ ‫ء‬ ‫باب ‪24‬‬ ‫‪1‬جڏھن ڪو ماڻھو ڪنھن زال سان شادي ڪري ۽ ان سان شادي ڪري‪ ،‬۽ اھو ٿئي ته ھو ءَ سندس نظر ۾ ڪا به مھرباني نه ڏسي‪،‬‬ ‫پوَ ھو ھن کي طلق جو بل لکي‪ ،‬ان کي ھٿ ۾ ڏئي‪ ،‬۽ ھن کي پنھنجي گھر مان ٻاھر‬ ‫ڇاڪاڻ ته ھن ھن ۾ ڪا ناپاڪ ڳالھه ڏٺي آھي‪ ،‬ته ء‬ ‫موڪلي‪.‬‬ ‫‪2‬۽ جڏھن ھو ءَ سندس گھر کان ٻاھر نڪري وڃي ته ھو ءَ وڃي ڪنھن ٻئي مرد جي زال ٿي سگھي ٿي‪.‬‬ ‫‪3‬۽ جيڪڏھن ٻيو مڙس ھن کان نفرت ڪري ۽ طلق نامو لکي ان کي ڏئي ۽ ان کي پنھنجي گھر مان ڪڍي ڇڏي؛ يا جيڪڏھن ٻيو مڙس‬ ‫مري وڃي‪ ،‬جنھن ھن کي پنھنجي زال بڻايو ھو؛‬ ‫لَ نه گھرڻ گھرجي‪،‬‬ ‫پوَ کيس ٻيھر زال ٿيڻ ء‬ ‫‪4‬سندس پھريون مڙس‪ ،‬جنھن کيس ڪڍي ڇڏيو ھو‪ ،‬تنھن کي سندس ناپاڪ ٿيڻ کان ء‬ ‫ڇاڪاڻ ⁠تہ اھو خداوند جي نظر ۾ نفرت جوڳو آھي ‪:‬۽ تون انھي ءَ ملڪ کي گناھہ نہ ڪر‪ ،‬جيڪو خداوند تنھنجو خدا توکي ورثي ۾ ڏئي‬ ‫رھيو آھي‪.‬‬ ‫‪5‬جڏھن ڪو ماڻھو نئين زال پرڻي‪ ،‬ته کيس جنگ ۾ نه وڃڻ گھرجي‪ ،‬۽ نه ئي کيس ڪنھن به ڪم جو ذميوار بڻايو وڃي‪ ،‬پر ھو ھڪ‬ ‫سال گھر ۾ آزاد رھي ۽ پنھنجي زال کي خوش ڪري جيڪا ھن پرڻيل آھي‪.‬‬ ‫‪6‬ڪوبہ ماڻھو چڪي جو ھيٺيون يا مٿيون پءڙ گروي نہ رکي‪ ،‬ڇاڪاڻ ⁠تہ اھو ماڻھو ءَ جي جان گروي رکي ٿو‪.‬‬ ‫پوَ اھو‬ ‫‪7‬جيڪڏھن ڪو ماڻھو بني اسرائيل جي ڪنھن به ڀا ءَ کي چوري ڪندي ۽ ان کي وڪرو ڪندي يا وڪرو ڪندي ملي وڃي ته ء‬ ‫چور ضرور ماريو ويندو ۽ توھان پنھنجي وچ مان بڇڙائي کي ختم ڪري ڇڏيو‪.‬‬ ‫‪8‬ڪوڙھه جي بيماري ۾ خبردار رھو‪ ،‬۽ احتياط سان عمل ڪريو‪ ،‬۽ اھو سڀ ڪجھه ڪريو جيڪو ليوي ڪاھن توھان کي سيکارين ٿا ‪:‬‬ ‫جيئن مون انھن کي حڪم ڏنو آھي‪ ،‬تيئن توھان احتياط سان عمل ڪندا‪.‬‬ ‫پوَ رستي ۾ مريم سان ڇا ڪيو‪.‬‬ ‫‪9‬ياد رکو تہ خداوند اوھان جي خدا اوھان جي مصر مان نڪرڻ کان ء‬

‫استثنا‬

‫لَ سندس گھر ۾ نہ وڃو‪.‬‬ ‫‪10‬جڏھن اوھين پنھنجي ڀا ءَ کي ڪا‬ ‫شيَ قرض ڏيو ٿا‪ ،‬تڏھن سندس گروي رکڻ ء‬ ‫ء‬ ‫شيَ ٻاھر آڻيندو‪.‬‬ ‫‪11‬تون ٻاھر بيھي رھج‪ ،‬۽ جنھن کي تون قرض ڏيندين اھو ماڻھو گروي واري‬ ‫ء‬ ‫پوَ ان جي گروي رکي نه سمھو‪.‬‬ ‫‪12‬۽ جيڪڏھن اھو ماڻھو غريب آھي‪ ،‬ته ء‬ ‫شيَ کيس واپس موٽائي ڇڏ‪ ،‬ته جيئن ھو پنھنجي ڪپڙن ۾ سمھي ۽ توکي‬ ‫‪13‬ڪنھن به صورت ۾ جڏھن سج لھي ٿو ته تون گروي واري‬ ‫ء‬ ‫لَ صداقت ھوندي‪.‬‬ ‫برڪت ڏئي ‪:‬۽ اھو خداوند تنھنجي خدا جي نظر ۾ تو ء‬ ‫‪14‬تون ڪنھن غريب ۽ محتاج مزدور تي ظلم نه ڪر‪ ،‬ڇا اھو تنھنجي ڀائرن مان ھجي‪ ،‬يا تنھنجي پرديسي مان ھجي جيڪي تنھنجي‬ ‫ملڪ ۾ تنھنجي دروازن اندر رھن ٿا‪:‬‬ ‫‪15‬ان جي ڏينھن تي توھان ھن کي سندس مزدوري ڏيو‪ ،‬نه ته سج لھي‪ ،‬ڇاڪاڻ ته ھو غريب آھي ۽ ھن جو دل ان تي آھي‪ ،‬متان ھو‬ ‫لَ گناھه ھجي‪.‬‬ ‫توھان جي خلف خداوند ڏانھن فرياد ڪري ۽ اھو توھان ء‬ ‫‪16‬پي ءَ کي اولد جي خاطر نه ماريو وڃي‪ ،‬۽ نه ئي پي ءَ جي خاطر ٻار کي ماريو وڃي ‪:‬ھر ماڻھو کي پنھنجي گناھه جي ڪري ماريو‬ ‫وڃي‪.‬‬ ‫‪17‬تون پرديسي ۽ يتيم جي انصاف کي خراب نه ڪر‪ ،‬۽ نه ئي ڪنھن رنڙھہ جا ڪپڙا گروي رک‪.‬‬ ‫‪18‬پر ياد رکجو تہ اوھين مصر ۾ غلم ھئا‪ ،‬۽ خداوند اوھان جي خدا اوھان کي اتان ڇڏايو ‪:‬تنھنڪري آ ءَ اوھان کي ھي ڪم ڪرڻ جو‬ ‫حڪم ڏيان ٿو‪.‬‬ ‫لَ وري نہ وڃو‪ ،‬اھو پرديسي‪،‬‬ ‫‪19‬جڏھن اوھين پنھنجي ٻني ءَ ۾ پنھنجو فصل ڪٽيو ۽ ڪو ٻوٽو ٻني ءَ ۾ وساري ڇڏيو‪ ،‬تڏھن ان کي کڻڻ ء‬ ‫لَ ھوندو‪ ،‬تہ جيئن خداوند اوھان جو خدا اوھان جي ھٿن جي سڀني ڪمن ۾ اوھان کي برڪت ڏئي‪.‬‬ ‫يتيم ۽ بيواھ ء‬ ‫لَ ھوندو‪.‬‬ ‫‪20‬جڏھن تون پنھنجي زيتون جي وڻ کي ءڇٽيندين‪ ،‬تڏھن وري ٽاريون نه ءڇٽيندين‪ ،‬اھو اجنبي‪ ،‬يتيم ۽ بيواھ ء‬ ‫لَ ھوندو‪.‬‬ ‫‪21‬جڏھن اوھين پنھنجي انگورن جي باغ مان انگور گڏ ڪريو‪ ،‬تڏھن انھن کي بعد ۾ نه ڇٽيو‪ ،‬اھو پرديسي‪ ،‬يتيم ۽ بيواھ ء‬ ‫‪22‬۽ توکي ياد ھوندو ته تون مصر جي ملڪ ۾ غلم ھئين‪ ،‬تنھن ڪري مان توکي ھي ڪم ڪرڻ جو حڪم ڏيان ٿو‪.‬‬ ‫باب ‪25‬‬ ‫پوَ اھي نيڪ کي انصاف ڏيندا‬ ‫لَ اچن ته جيئن جج انھن جو فيصلو ڪن؛ ء‬ ‫‪1‬جيڪڏھن ماڻھن جي وچ ۾ ڪو تڪرار ٿئي ۽ اھي فيصلي ء‬ ‫۽ بدڪار کي مجرم قرار ڏيندا‪.‬‬ ‫‪2‬۽ جيڪڏھن بدڪار ماڻھو مار کائڻ جي لئق ھجي ته جج کيس ليٽائي‪ ،‬۽ سندس سامھون‪ ،‬سندس ڏوھه جي مطابق‪ ،‬ھڪ خاص تعداد ۾‬ ‫مار کائي‪.‬‬ ‫‪3‬ھو کيس چاليھه ڪوڙا ھڻي سگھي ٿو‪ ،‬۽ ان کان وڌيڪ نه ‪:‬نه ته جيڪڏھن ھو ان کان وڌيڪ ڪري ۽ ان کي گھڻن ڪوڙن سان‬ ‫پوَ توھان جو ڀا ءَ توھان کي بيوقوف لڳي‪.‬‬ ‫ماري‪ ،‬ته ء‬ ‫‪4‬جڏھن ڍڳو اءنء ڳھڻ ۾ ھجي ته ان جو ءمنھن نه ٻڌ‪.‬‬ ‫پوَ مئل جي زال ڪنھن اجنبي سان شادي نه ڪري ‪.‬‬ ‫‪5‬جيڪڏھن ڀائر گڏ رھن ۽ انھن مان ڪو مري وڃي ۽ کيس ڪو اولد نه ھجي‪ ،‬ته ء‬ ‫سندس مڙس جو ڀا ءَ ان سان شادي ڪري ۽ ان کي پاڻ سان شادي ڪرائي ۽ ان تي مڙس جي ڀا ءَ جو فرض ادا ڪري‪.‬‬ ‫جاَ وٺندو ته جيئن سندس نالو اسرائيل مان‬ ‫‪6‬۽ اھو ٿيندو ته جيڪو پھريون ٻار ھن کي جنم ڏيندو‪ ،‬اھو پنھنجي مري ويل ڀا ءَ جي نالي تي ء‬ ‫ختم نه ٿئي‪.‬‬ ‫پوَ سندس ڀا ءَ جي زال دروازي تي بزرگن وٽ وڃي‬ ‫ته‬ ‫ڪري‪،‬‬ ‫نه‬ ‫پسند‬ ‫ڪرڻ‬ ‫شادي‬ ‫سان‬ ‫زال‬ ‫جي‬ ‫َ‬ ‫ڀا‬ ‫پنھنجي‬ ‫ماڻھو‬ ‫ڪو‬ ‫جيڪڏھن‬ ‫‪7‬۽‬ ‫ء‬ ‫ء‬ ‫۽ چوي ته منھنجي مڙس جو ڀا ءَ اسرائيل ۾ پنھنجي ڀا ءَ جو نالو قائم ڪرڻ کان انڪار ڪري ٿو‪ ،‬ھو منھنجي مڙس جي ڀا ءَ جو فرض ادا‬ ‫نه ڪندو‪.‬‬ ‫‪8‬پوَ سندس شھر جا بزرگ کيس سڏيندا ۽ ساڻس ڳالھائيندا ‪:‬۽ جيڪڏھن ھو پنھنجي ڳالھه تي قائم رھي ۽ چوي ته‪ ،‬مون کي ھن سان‬ ‫ء‬ ‫شادي ڪرڻ پسند ناھي‪.‬‬ ‫‪9‬پوَ سندس ڀا ءَ جي زال بزرگن جي سامھون ان وٽ ايندي‪ ،‬۽ سندس پير مان جوتا لھيندي‪ ،‬۽ سندس منھن تي ٿڪيندي‪ ،‬۽ جواب ڏيندي‬ ‫ء‬ ‫چوندي‪ ،‬ته اھو ئي ان ماڻھو ءَ سان ڪيو ويندو جيڪو پنھنجي ڀا ءَ جو گھر نه ٺاھيندو‪.‬‬ ‫‪10‬۽ اسرائيل ۾ سندس نالو سڏيو ويندو‪" ،‬ان شخص جو گھر جنھن جو ءجتو لٿو ويو"‪.‬‬ ‫لَ ويجھو ايندي آھي جيڪو کيس‬ ‫‪11‬جڏھن مرد ھڪ ٻئي سان وڙھندا آھن‪ ،‬۽ ھڪ جي زال پنھنجي مڙس کي ان جي ھٿ کان بچائڻ ء‬ ‫ماريندو آھي‪ ،‬۽ پنھنجو ھٿ وڌائيندي آھي‪ ،‬۽ ان کي رازن کان پڪڙيندي آھي‪:‬‬ ‫‪12‬پوَ تون سندس ھٿ وڍي ڇڏ‪ ،‬۽ تنھنجي اک کيس رحم نه ڪندي‪.‬‬ ‫ء‬ ‫‪13‬پنھنجي ٿيلھي ۾ مختلف وزن نہ رکجو‪ ،‬ننڍو ۽ وڏو‪.‬‬ ‫‪14‬پنھنجي گھر ۾ مختلف ماپون نہ رکجو‪ ،‬ھڪ وڏو ۽ ٻيو ننڍو‪.‬‬ ‫‪15‬پر توھان وٽ صحيح ۽ صحيح وزن ھجي‪ ،‬۽ صحيح ۽ صحيح ماپ ھجي‪ ،‬ته جيئن توھان جا ڏينھن ان ملڪ ۾ ڊگھا ٿين جيڪو خداوند‬ ‫توھان جو خدا توھان کي ڏئي رھيو آھي‪.‬‬ ‫لَ نفرت جوڳا آھن‪.‬‬ ‫‪16‬ڇالَ ⁠جو جيڪي اھڙا ڪم ڪن ٿا ۽ جيڪي بي انصافي ڪن ٿا‪ ،‬سي خداوند اوھان جي خدا ء‬ ‫ء‬ ‫‪17‬ياد رکو تہ عماليق اوھان سان ڇا ڪيو‪ ،‬جڏھن اوھين مصر مان نڪتا ھئا‪.‬‬ ‫‪18‬جڏھن تون ٿڪل ۽ ٿڪل ھئين‪ ،‬تڏھن ھو ڪيئن توکي رستي تي مليو ۽ تنھنجي پوئين حصي کي‪ ،‬يعني سڀني ڪمزور ماڻھن کي‬ ‫ماريو‪ ،‬۽ ھن خدا کان نه ڊڄيو‪.‬‬

‫استثنا‬

‫‪19‬تنھن ڪري‪ ،‬جڏھن خداوند توھان جو خدا توھان کي توھان جي چوڌاري سڀني دشمنن کان آرام ڏئي‪ ،‬انھي ملڪ ۾ جيڪو خداوند‬ ‫پوَ توھان عماليق جي ياد کي آسمان جي ھيٺان کان ختم ڪري ڇڏيو ‪.‬‬ ‫لَ ورثي ۾ ڏئي ٿو‪ ،‬ته ء‬ ‫توھان جو خدا توھان کي ان جي ملڪيت ء‬ ‫توھان ان کي نه وساريو‪.‬‬ ‫باب ‪26‬‬ ‫‪1‬۽ ائين ٿيندو‪ ،‬جڏھن توھان ان ملڪ ۾ داخل ٿيو جيڪو خداوند توھان جو خدا توھان کي ورثي ۾ ڏئي ٿو ۽ ان تي قبضو ڪريو ۽ ان ۾‬ ‫رھو‪.‬‬ ‫‪2‬تہ تون پنھنجي زمين مان جيڪا خداوند تنھنجو خدا توکي ڏيندو‪ ،‬زمين جي سڀني ميون مان پھريون ڀاڱو کڻي ٽوڪري ۾ وجھي انھي ءَ‬ ‫لَ چونڊيندو‪.‬‬ ‫جاَ تي ھليو وڃ‪ ،‬جيڪو خداوند تنھنجو خدا پنھنجو نالو رکڻ ء‬ ‫ء‬ ‫‪3‬۽ تون انھن ڏينھن جي ڪاھن وٽ وڃ ۽ کيس چئو تہ‪ ،‬اڄ مان خداوند تنھنجي خدا جي حضور اقرار ڪريان ٿو تہ مان انھي ءَ ملڪ ۾‬ ‫آيو آھيان جيڪو خداوند اسان جي ابن ڏاڏن سان اسان کي ڏيڻ جو قسم کنيو ھو‪.‬‬ ‫‪4‬۽ ڪاھن اوھان جي ھٿ مان ٽوڪري کڻي خداوند اوھان جي خدا جي قربان ⁠گاھہ جي اڳيان رکي‪.‬‬ ‫لَ تيار ھو‪ ،‬۽ ھو مصر ۾‬ ‫‪5‬۽ تون خداوند پنھنجي خدا جي اڳيان ڳالھائيندين ۽ چوندين تہ‪ ،‬منھنجو پي ءَ ھڪ شامي ھو جيڪو تباھ ٿيڻ ء‬ ‫لٿو‪ ،‬۽ اتي ٿورن سان گڏ رھيو‪ ،‬۽ اتي ھڪ قوم بڻجي ويو‪ ،‬وڏي‪ ،‬طاقتور ۽ آباد‪:‬‬ ‫‪6‬۽ مصري اسان سان بڇڙو سلوڪ ڪيو‪ ،‬اسان کي تڪليف ڏني‪ ،‬۽ اسان تي سخت غلمي ڪئي‪.‬‬ ‫‪7‬۽ جڏھن اسان پنھنجي ابن ڏاڏن جي خداوند خدا کي پڪاريو‪ ،‬تڏھن خداوند اسان جي آواز ٻڌي‪ ،‬۽ اسان جي مصيبت‪ ،‬اسان جي محنت ۽‬ ‫اسان جي ظلم تي نظر ڪئي‪.‬‬ ‫‪8‬۽ خداوند اسان کي مصر مان ھڪ طاقتور ھٿ سان‪ ،‬ھڪ ڊگھي بازو سان‪ ،‬۽ وڏي خوفناڪ‪ ،‬نشانين ۽ عجيب ڪمن سان ڪڍيو‪:‬‬ ‫جاَ تي آندو آھي‪ ،‬۽ اسان کي ھي ملڪ ڏنو آھي‪ ،‬ھڪ اھڙو ملڪ جيڪو کير ۽ ماکي سان وھندو آھي‪.‬‬ ‫‪9‬۽ ھن اسان کي ھن ء‬ ‫‪10‬۽ ھاڻي‪ ،‬ڏسو‪ ،‬مان ان زمين جو پھريون ميوو کڻي آيو آھيان‪ ،‬جيڪا تو‪ ،‬اي خداوند‪ ،‬مون کي ڏني آھي ‪.‬۽ تون ان کي خداوند پنھنجي‬ ‫ڪجانَ‪:‬‬ ‫رکجانَ‪ ،‬۽ خداوند پنھنجي خدا جي اڳيان سجدو‬ ‫خدا جي اڳيان‬ ‫ء‬ ‫ء‬ ‫شيَ تي خوش ٿيندين جيڪا خداوند تنھنجي خدا توکي ۽ تنھنجي گھر کي ڏني آھي‪ ،‬تون‪ ،‬لوي ۽ پرديسي جيڪو‬ ‫سٺي‬ ‫ھر‬ ‫‪11‬۽ تون‬ ‫ء‬ ‫تنھنجي وچ ۾ رھي ٿو‪.‬‬ ‫‪12‬جڏھن توھان ٽئين سال ۾ پنھنجي سڀني فصلن جو ڏھون حصو ڏيو‪ ،‬جيڪو ڏھون حصو ڏيڻ جو سال آھي‪ ،‬۽ اھو لوي‪ ،‬پرديسي‪ ،‬يتيم‬ ‫۽ بيوه کي ڏيو‪ ،‬ته جيئن اھي توھان جي دروازن ۾ کائي سگھن ۽ پيٽ ڀرين؛‬ ‫‪13‬پوَ تون خداوند پنھنجي خدا جي اڳيان چئو تہ‪ ،‬مون پنھنجي گھر مان پاڪ شيون ڪڍيون آھن‪ ،‬۽ اھي لوي ۽ پرديسي‪ ،‬يتيم ۽ بيواھہ‬ ‫ء‬ ‫کي بہ ڏنيون آھن‪ ،‬تنھنجي سڀني حڪمن جي مطابق جيڪي تو مون کي ڏنا آھن ‪:‬مون تنھنجي حڪمن جي ڀڃڪڙي نه ڪئي آھي‪ ،‬۽ نه‬ ‫ئي انھن کي وساريو آھيان‪.‬‬ ‫لَ ورتو آھي‪ ،‬۽ نه ئي ان مان‬ ‫‪14‬مون پنھنجي سوڳ ۾ ان مان ڪجھه به نه کاڌو آھي‪ ،‬نه ئي مون ان مان ڪجھه ڪنھن ناپاڪ ڪم ء‬ ‫لَ ڏنو آھي‪ ،‬پر مون پنھنجي خدا خداوند جي آواز کي ٻڌو آھي‪ ،‬۽ جيڪو ڪجھه تو مون کي حڪم ڏنو آھي اھو سڀ ڪجھه‬ ‫ڪجھه مئلن ء‬ ‫ڪيو آھي‪.‬‬ ‫جاَ‪ ،‬آسمان مان ھيٺ ڏسو‪ ،‬۽ پنھنجي قوم بني اسرائيل کي برڪت ڏيو‪ ،‬۽ انھي ءَ ملڪ کي جيڪو تو اسان کي ڏنو آھي‪،‬‬ ‫‪15‬پنھنجي پاڪ ء‬ ‫جيئن تو اسان جي ابن ڏاڏن سان قسم کنيو ھو‪ ،‬اھو ملڪ جيڪو کير ۽ ماکي سان وھندو آھي‪.‬‬ ‫‪16‬اڄ خداوند توھان جي خدا توھان کي انھن قانونن ۽ فيصلن تي عمل ڪرڻ جو حڪم ڏنو آھي ‪:‬تنھن ڪري توھان انھن کي پنھنجي‬ ‫سڄي دل ۽ پنھنجي سڄي جان سان عمل ڪريو ۽ ان تي عمل ڪريو‪.‬‬ ‫‪17‬اڄ تو خداوند کي پنھنجو خدا قرار ڏنو آھي‪ ،‬۽ سندس طريقن تي ھلڻ‪ ،‬سندس قانونن‪ ،‬حڪمن ۽ فيصلن تي عمل ڪرڻ ۽ سندس آواز‬ ‫ٻڌڻ جو واعدو ڪيو آھي‪:‬‬ ‫‪18‬۽ خداوند اڄ اوھان کي پنھنجو خاص ماڻھو ڪري ظاھر ڪيو آھي‪ ،‬جيئن ھن اوھان سان واعدو ڪيو آھي‪ ،‬۽ اوھان کي سندس سڀني‬ ‫حڪمن تي عمل ڪرڻ گھرجي‪.‬‬ ‫‪19‬۽ توکي سڀني قومن کان مٿاھون ڪري جيڪي ھن پيدا ڪيون آھن‪ ،‬تعريف‪ ،‬نالي ۽ عزت ۾؛ ۽ جيئن ھن چيو آھي ته تون خداوند‬ ‫لَ ھڪ پاڪ قوم ٿي سگھين‪.‬‬ ‫پنھنجي خدا جي ء‬ ‫باب ‪27‬‬ ‫موسي بني اسرائيل جي بزرگن سان گڏ ماڻھن کي حڪم ڏنو تہ‪” ،‬اڄ جيڪي حڪم مان توھان کي ڏيان ٿو‪ ،‬انھن سڀني تي عمل‬ ‫‪1‬۽‬ ‫ي‬ ‫ڪريو‪.‬‬ ‫لَ‬ ‫‪2‬۽ جنھن ڏينھن اوھين اردن پار ڪري انھي ءَ ملڪ ۾ پھچندؤ جيڪو خداوند اوھان جو خدا اوھان کي ڏيندو‪ ،‬تڏھن اوھين وڏا پٿر پاڻ ء‬ ‫ٺاھيندا ۽ انھن کي پلستر سان ليپ ڪندا‪.‬‬ ‫‪3‬۽ جڏھن اوھين پار ٿيندؤ تہ انھن تي ھن شريعت جون سڀ ڳالھيون لکجو‪ ،‬تہ جيئن اوھين انھي ءَ ملڪ ۾ داخل ٿي سگھو جيڪو خداوند‬ ‫اوھان جو خدا اوھان کي ڏئي ٿو‪ ،‬ھڪڙو ملڪ جيڪو کير ۽ ماکي سان وھندو آھي‪ ،‬جيئن خداوند اوھان جي ابن ڏاڏن جي خدا اوھان سان‬ ‫واعدو ڪيو آھي‪.‬‬ ‫‪4‬تنھن ڪري جڏھن توھان اردن پار ڪري وڃو ته توھان اھي پٿر‪ ،‬جن جو آئون اڄ توھان کي حڪم ڏيان ٿو‪ ،‬عيبال جبل تي نصب‬ ‫ڪريو‪ ،‬۽ انھن کي پلستر سان ليپ ڪريو‪.‬‬

‫استثنا‬

‫لَ پٿرن جي قربانگاھہ ٺاھيندين ‪.‬انھن تي لوھ جو ڪو بہ اوزار نہ کڻندين‪.‬‬ ‫‪5‬۽ اتي تون خداوند پنھنجي خدا ء‬ ‫‪6‬تون خداوند پنھنجي خدا جي قربانگاھہ کي سڙيل پٿرن مان ٺاھيندين ۽ ان تي خداوند پنھنجي خدا کي ساڙڻ جون قربانيون پيش ڪندين‪.‬‬ ‫‪7‬۽ اوھين اتي سلمتي ءَ جون قربانيون پيش ڪجو ۽ کائو ۽ خداوند پنھنجي خدا جي اڳيان خوشي ڪريو‪.‬‬ ‫‪8‬۽ تون پٿرن تي ھن شريعت جا سڀ لفظ صاف صاف لک‪.‬‬ ‫موسي ۽ لوي ڪاھنن سڀني بني اسرائيل کي چيو تہ ”اي بني اسرائيلو‪ ،‬ڌيان ڏيو ۽ ٻڌو‪ ،‬اڄ اوھين خداوند پنھنجي خدا جي قوم ٿيا‬ ‫‪9‬۽‬ ‫ي‬ ‫آھيو‪.‬‬ ‫‪10‬تنھنڪري اوھين خداوند پنھنجي خدا جي آواز کي مڃيندؤ ۽ سندس حڪمن ۽ قانونن تي عمل ڪندؤ‪ ،‬جيڪي اڄ آ ءَ اوھان کي ڏئي‬ ‫رھيو آھيان‪.‬‬ ‫موسي ساڳئي ڏينھن ماڻھن کي حڪم ڏنو ته‪،‬‬ ‫‪11‬۽‬ ‫ي‬ ‫لَ گريزيم جبل تي بيٺا رھندا ‪:‬شمعون‪ ،‬لوي‪ ،‬يھوداه‪ ،‬اءشڪار‪ ،‬يوسف ۽‬ ‫‪12‬جڏھن اوھين اردن پار ڪندؤ تہ اھي ماڻھن کي برڪت ڏيڻ ء‬ ‫بنيامين‪.‬‬ ‫لَ عيبال جبل تي بيٺا ھوندا ‪:‬روبين‪ ،‬جاد‪ ،‬آشر‪ ،‬زبولون‪ ،‬دان ۽ نفتالي‪.‬‬ ‫‪13‬۽ اءھي لعنت ڪرڻ ء‬ ‫‪14‬۽ لوي وڏي آواز سان بني اسرائيل جي سڀني ماڻھن کي چوندا‪،‬‬ ‫‪15‬لعنت ھجي ان ماڻھو تي جيڪو ڪا به ڪاٽيل يا ڍاليل مورت ٺاھي‪ ،‬جيڪا خداوند کي نفرت جوڳي ھجي‪ ،‬ڪاريگر جي ھٿن جي ڪم‬ ‫جاَ تي رکي ‪.‬۽ سڀ ماڻھو جواب ۾ چوندا‪ ،‬آمين‪.‬‬ ‫جي ھجي‪ ،‬۽ ان کي ڪنھن ڳجھي ء‬ ‫‪16‬لعنت ھجي ان تي جيڪو پنھنجي پي ءَ يا ما ءَ جي بي عزتي ڪري ‪.‬۽ سڀ ماڻھو چوندا‪ ،‬آمين‪.‬‬ ‫‪17‬لعنت ھجي ان تي جيڪو پنھنجي پاڙيسري جي حد جي نشان کي ھٽائي ٿو ‪.‬۽ سڀ ماڻھو چوندا‪ ،‬آمين‪.‬‬ ‫‪18‬لعنت ھجي ان تي جيڪو انڌي کي رستي کان ڀٽڪائي ٿو ‪.‬۽ سڀ ماڻھو چوندا‪ ،‬آمين‪.‬‬ ‫‪19‬لعنت ھجي ان تي جيڪو پرديسي‪ ،‬يتيم ۽ بيوه جو انصاف خراب ڪري ‪.‬۽ سڀ ماڻھو چوندا‪ ،‬آمين‪.‬‬ ‫‪20‬لعنت ھجي ان تي جيڪو پنھنجي پي ءَ جي زال سان صحبت ڪري‪ ،‬ڇاڪاڻ ته ھن پنھنجي پي ءَ جي ڳچي ءَ کي لھي ڇڏيو آھي ‪.‬۽‬ ‫سڀ ماڻھو چوندا‪ ،‬آمين‪.‬‬ ‫‪21‬لعنت ھجي ان تي جيڪو ڪنھن به قسم جي جانور سان جنسي تعلق رکي ٿو ‪.‬۽ سڀ ماڻھو چوندا‪ ،‬آمين‪.‬‬ ‫‪22‬لعنت ھجي ان تي جيڪو پنھنجي ڀيڻ سان‪ ،‬پنھنجي پي ءَ جي ڌي ءَ سان‪ ،‬يا پنھنجي ما ءَ جي ڌي ءَ سان‪ ،‬۽ سڀ ماڻھو چوندا‪ ،‬آمين‪.‬‬ ‫‪23‬لعنت ھجي ان تي جيڪو پنھنجي سس سان صحبت ڪري ۽ سڀ ماڻھو چوندا‪ ،‬آمين‪.‬‬ ‫‪24‬لعنت ھجي ان تي جيڪو پنھنجي پاڙيسري کي ڳجھي طرح ماري ‪.‬۽ سڀ ماڻھو چوندا‪ ،‬آمين‪.‬‬ ‫لَ پئسا وٺي ٿو ‪.‬۽ سڀ ماڻھو چوندا‪ ،‬آمين‪.‬‬ ‫‪25‬لعنت ھجي ان تي جيڪو ڪنھن بيگناھه کي مارڻ ء‬ ‫‪26‬لعنت ھجي ان تي جيڪو ھن شريعت جي سڀني ڳالھين جي تصديق نه ڪري ۽ انھن تي عمل نه ڪري ‪.‬۽ سڀ ماڻھو چوندا‪ ،‬آمين‪.‬‬ ‫باب ‪28‬‬ ‫‪1‬۽ ائين ٿيندو‪ ،‬جيڪڏھن تون خداوند پنھنجي خدا جي آواز کي غور سان ٻڌندين‪ ،‬سندس سڀني حڪمن تي عمل ڪندين جيڪي مان اڄ‬ ‫توکي ڏئي رھيو آھيان‪ ،‬ته خداوند تنھنجو خدا توکي زمين جي سڀني قومن کان مٿي ڪندو‪.‬‬ ‫‪2‬۽ اھي سڀ نعمتون توھان تي اينديون ۽ توھان کي ملنديون‪ ،‬جيڪڏھن توھان پنھنجي خداوند خدا جي آواز کي ٻڌندؤ‪.‬‬ ‫‪3‬برڪت وارو ٿيندين تون شھر ۾‪ ،‬۽ برڪت وارو ٿيندين تون ٻني ءَ ۾‪.‬‬ ‫‪4‬برڪت وارو ٿيندو توھان جي جسم جو ميوو‪ ،‬توھان جي زمين جو ميوو‪ ،‬۽ توھان جي ڍورن جو ميوو‪ ،‬توھان جي ڍڳن جو ميوو ۽‬ ‫توھان جي رڍن جا ڌڻ‪.‬‬ ‫‪5‬اوھان جي ٽوڪري ۽ اوھان جو دڪان مبارڪ ھوندو‪.‬‬ ‫‪6‬جڏھن تون اندر ايندين ته برڪت وارو ٿيندين‪ ،‬۽ جڏھن تون ٻاھر ويندين ته برڪت وارو ٿيندين‪.‬‬ ‫‪7‬خداوند توھان جي دشمنن کي جيڪي توھان جي خلف اٿي کڙا ٿين ٿا‪ ،‬توھان جي سامھون شڪست ڏيندو ‪:‬اھي توھان جي خلف ھڪ‬ ‫طرف نڪرندا ۽ توھان جي اڳيان ست طرف ڀڄي ويندا‪.‬‬ ‫‪8‬خداوند اوھان تي اوھان جي خزانن ۾ ۽ انھن سڀني شين ۾ برڪت نازل ڪندو جن ۾ اوھين پنھنجو ھٿ رکو ٿا؛ ۽ اھو اوھان کي انھي ءَ‬ ‫ملڪ ۾ برڪت ڏيندو جيڪو خداوند اوھان جو خدا اوھان کي ڏئي ٿو‪.‬‬ ‫لَ ھڪ پاڪ‬ ‫پنھنجي‬ ‫کي‬ ‫اوھان‬ ‫خداوند‬ ‫تہ‬ ‫ھلندؤ‬ ‫تي‬ ‫واٽن‬ ‫سندس‬ ‫۽‬ ‫‪9‬جيڪڏھن اوھين خداوند پنھنجي خدا جي حڪمن تي عمل ڪندؤ‬ ‫ء‬ ‫قوم بڻائيندو‪ ،‬جيئن ھن اوھان سان قسم کنيو آھي‪.‬‬ ‫‪10‬۽ زمين جا سڀ ماڻھو ڏسندا ته توھان کي خداوند جي نالي سان سڏيو ويندو آھي؛ ۽ اھي توھان کان ڊڄندا‪.‬‬ ‫‪11‬۽ خداوند توکي مال ۾‪ ،‬تنھنجي جسم جي ميوي ۾‪ ،‬تنھنجي ڍورن جي ميوي ۾‪ ،‬۽ تنھنجي زمين جي ميوي ۾‪ ،‬انھي ءَ ملڪ ۾ جيڪو‬ ‫خداوند تنھنجي ابن ڏاڏن سان قسم کنيو ھو ته توکي ڏيندو‪.‬‬ ‫لَ پنھنجو سٺو خزانو کوليندو‪ ،‬آسمان‪ ،‬توھان جي زمين تي پنھنجي موسم ۾ مينھن وسائيندو‪ ،‬۽ توھان جي ھٿ جي سڀني‬ ‫‪12‬خداوند توھان ء‬ ‫ڪمن ۾ برڪت ڏيندو ‪:‬۽ توھان ڪيترين ئي قومن کي قرض ڏيندا‪ ،‬پر توھان قرض نه وٺندا‪.‬‬ ‫‪13‬۽ خداوند توکي مٿو بڻائيندو‪ ،‬پڇ نه؛ ۽ تون صرف مٿي ھوندين‪ ،‬۽ تون ھيٺ نه ھوندين‪ ،‬جيڪڏھن تون خداوند پنھنجي خدا جي حڪمن‬ ‫کي ٻڌين ٿو‪ ،‬جيڪي مان اڄ توکي حڪم ڏيان ٿو‪ ،‬ته انھن تي عمل ڪر ۽ انھن تي عمل ڪر‪.‬‬ ‫‪14‬۽ تون اڄ جيڪي حڪم ڏئي رھيو آھيان انھن مان ڪنھن به ھڪ کان به نه ھٽندين‪ ،‬ساڄي يا کاٻي پاسي‪ ،‬ٻين معبودن جي پوڄا ڪرڻ‬ ‫لَ انھن جي پٺيان نه ويندين‪.‬‬ ‫ء‬

‫استثنا‬

‫‪15‬پر جيڪڏھن اوھين خداوند پنھنجي خدا جي آواز کي نہ ٻڌندؤ‪ ،‬۽ سندس سڀني حڪمن ۽ قانونن تي عمل ڪرڻ جي ڪوشش نه ڪندؤ‬ ‫جيڪي مان اڄ اوھان کي ڏئي رھيو آھيان‪ ،‬تہ اھي سڀ لعنتون اوھان تي اينديون ۽ اوھان کي پڪڙينديون‪.‬‬ ‫‪16‬تون شھر ۾ لعنتي ٿيندين‪ ،‬۽ تون ميدان ۾ لعنتي ٿيندين‪.‬‬ ‫‪17‬لعنتي ٿيندو تنھنجي ٽوڪري ۽ تنھنجو گودام‪.‬‬ ‫‪18‬لعنت ھوندي تنھنجي جسم جي پيداوار تي‪ ،‬تنھنجي زمين جي پيداوار تي‪ ،‬تنھنجي ڍڳن جي واڌ تي‪ ،‬۽ تنھنجي رڍن جي ڌڻ تي‪.‬‬ ‫‪19‬جڏھن تون اندر ايندين ته لعنت ٿيندين‪ ،‬۽ جڏھن تون ٻاھر ويندين ته لعنت ٿيندين‪.‬‬ ‫لَ توھان پنھنجو ھٿ رکو ٿا‪ ،‬جيستائين توھان تباھه نه ٿيو‬ ‫‪20‬خداوند توھان تي لعنت‪ ،‬تڪليف ۽ ملمت موڪليندو‪ ،‬ھر ان ڪم ۾ جنھن ء‬ ‫۽ جيستائين توھان جلدي تباھه نه ٿيو‪ ،‬توھان جي ڪمن جي بڇڙائي جي ڪري‪ ،‬جنھن سان توھان مون کي ڇڏي ڏنو آھي‪.‬‬ ‫لَ‬ ‫‪21‬خداوند توھان تي وبا وجھي ڇڏيندو‪ ،‬جيستائين ھو توھان کي ان ملڪ مان ناس نه ڪري ڇڏي‪ ،‬جتي توھان ان تي قبضو ڪرڻ ء‬ ‫وڃي رھيا آھيو‪.‬‬ ‫‪22‬خداوند توکي سور‪ ،‬بخار‪ ،‬سوزش‪ ،‬سخت ساڙڻ‪ ،‬تلوار‪ ،‬سور‪ ،‬۽ ڦڦڙ سان ماريندو؛ ۽ اھي توکي ايستائين پڪڙيندا رھندا جيستائين تون‬ ‫ناس نه ٿئين‪.‬‬ ‫‪23‬۽ تنھنجو آسمان جيڪو تنھنجي مٿي تي آھي‪ ،‬ٽامي جو ھوندو‪ ،‬۽ تنھنجي ھيٺان زمين لوھه جي ھوندي‪.‬‬ ‫‪24‬خداوند تنھنجي زمين تي مينھن وسائيندو‪ ،‬مٽي ۽ ڌوڙ‪ ،‬آسمان مان تو تي وسندو رھندو‪ ،‬جيستائين تون تباھه نه ٿئين‪.‬‬ ‫‪25‬خداوند توکي تنھنجي دشمنن جي اڳيان شڪست ڏيندو ‪:‬تون انھن جي خلف ھڪ طرف ويندين‪ ،‬۽ انھن جي اڳيان ست طرف ڀڄندين ‪:‬‬ ‫۽ زمين جي سڀني بادشاھتن ۾ ڀٽڪندين‪.‬‬ ‫‪26‬۽ تنھنجو لش ھوا جي سڀني پکين ۽ زمين جي جانورن جو کاڌو ھوندو‪ ،‬۽ ڪو به انھن کي نه ھٽائيندو‪.‬‬ ‫‪27‬خداوند توکي مصر جي ڦٽن‪ ،‬ڦڦڙن‪ ،‬خارش ۽ خارش سان ماريندو‪ ،‬جن مان تون شفا نه ٿي سگھندين‪.‬‬ ‫‪28‬خداوند توکي چريائي‪ ،‬انڌائي ۽ دل جي حيرت ۾ مبتل ڪندو‪.‬‬ ‫‪29‬۽ اوھين منجھند جو ٽانڊا ھڻندا‪ ،‬جيئن انڌو اوندھه ۾ ٽانڊا ھڻندو آھي‪ ،‬۽ اوھين پنھنجي طريقن ۾ ڪامياب نه ٿيندا ‪:‬۽ اوھين رڳو مظلوم ۽‬ ‫لءٽجي ويندا‪ ،‬۽ ڪو به اوھان کي بچائي نه سگھندو‪.‬‬ ‫‪30‬تون ڪنھن زال سان مڱڻو ڪندين‪ ،‬۽ ٻيو ماڻھو ان سان لنگھندو ‪.‬تون گھر ٺاھيندين‪ ،‬پر ان ۾ نه رھندين ‪.‬تون انگورن جو باغ لڳائيندين‪،‬‬ ‫پر ان جا انگور نه گڏ ڪندين‪.‬‬ ‫‪31‬تنھنجو ڍڳو تنھنجي اکين اڳيان ڪءٽيو ويندو‪ ،‬۽ تون اءن مان نہ کائي سگھندين؛ تنھنجو گڏھہ تنھنجي سامھون زور سان کنيو ويندو‪ ،‬۽‬ ‫لَ انھن کي بچائڻ وارو ڪو نہ ھوندو‪.‬‬ ‫توکي واپس نہ ڪيو ويندو؛ تنھنجون رڍون تنھنجي دشمنن کي ڏنيون وينديون‪ ،‬۽ تنھنجي ء‬ ‫لَ ترسندي ڏسندي ٿڪجي پونديون ‪:‬‬ ‫‪32‬اوھان جا پٽ ۽ ڌيئرون ڪنھن ٻئي قوم کي ڏنيون وينديون‪ ،‬۽ اوھان جون اکيون سڄو ڏينھن انھن ء‬ ‫۽ اوھان جي ھٿ ۾ ڪا به طاقت نه ھوندي‪.‬‬ ‫‪33‬تنھنجي زمين جو ميوو ۽ تنھنجي سڀ محنت‪ ،‬ھڪ قوم جنھن کي تون نه ٿو سڃاڻين‪ ،‬کائي ويندي؛ ۽ تون ھميشه مظلوم ۽ ڪچليو‬ ‫ويندو‪.‬‬ ‫لَ تون چريو ٿي ويندين‪.‬‬ ‫‪34‬تنھنڪري جيڪي اکيون تون ڏسندين تن ء‬ ‫‪35‬خداوند توکي گوڏن ۽ ٽنگن ۾‪ ،‬تنھنجي پيرن جي تري کان وٺي مٿي جي چوٽي ءَ تائين‪ ،‬اھڙي زخم سان ماريندو جيڪو ڪڏھن به ٺيڪ‬ ‫نه ٿيندو‪.‬‬ ‫‪36‬خداوند توکي ۽ تنھنجي بادشاھه کي‪ ،‬جنھن کي تون پاڻ تي مقرر ڪندين‪ ،‬ھڪ اھڙي قوم ڏانھن وٺي ويندو جنھن کي نه تون ۽ نه‬ ‫تنھنجي ابن ڏاڏن سڃاتو ھو‪ ،‬۽ اتي تون ٻين ديوتائن جي عبادت ڪندين‪ ،‬ڪاٺ ۽ پٿر جي‪.‬‬ ‫‪37‬۽ تون سڀني قومن ۾ حيرت‪ ،‬چوڻي ۽ طعنو بڻجي ويندين جتي خداوند توکي وٺي ويندو‪.‬‬ ‫‪38‬تون ٻني ءَ ۾ گھڻو ٻج کڻي ويندين‪ ،‬پر ٿورو گڏ ڪندين؛ ڇاڪاڻ ته ماڪڙ ان کي کائي ويندي‪.‬‬ ‫‪39‬اوھين انگورن جا باغ لڳائيندؤ ۽ انھن کي تيار ڪندؤ‪ ،‬پر نڪي شراب پيئندؤ ۽ نڪي انگور گڏ ڪندؤ‪ ،‬ڇاڪاڻ ⁠تہ انھن کي ڪيڙا‬ ‫کائي ويندا‪.‬‬ ‫‪40‬اوھان جي سڀني علئقن ۾ زيتون جا وڻ ھوندا‪ ،‬پر اوھين پاڻ کي تيل نہ لڳائي سگھندؤ‪ ،‬ڇاڪاڻ ⁠تہ اوھان جو زيتون پنھنجو ميوو‬ ‫ڪري ڇڏيندو‪.‬‬ ‫‪41‬اوھان کي پٽ ۽ ڌيئرون پيدا ٿينديون‪ ،‬پر انھن مان اوھان کي ڪو فائدو نه ملندو‪ ،‬ڇاڪاڻ ⁠تہ اھي قيد ۾ ويندا‪.‬‬ ‫‪42‬توھان جا سڀ وڻ ۽ توھان جي زمين جا ميوا ماڪڙ کائي ويندا‪.‬‬ ‫‪43‬جيڪو پرديسي توھان ۾ آھي‪ ،‬اھو توھان کان تمام گھڻو مٿي ٿيندو؛ ۽ توھان تمام گھٽ لھندا‪.‬‬ ‫‪44‬ھو توکي قرض ڏيندو‪ ،‬۽ تون کيس قرض نه ڏيندين ‪:‬ھو مٿو ھوندو‪ ،‬۽ تون پڇ ھوندين‪.‬‬ ‫‪45‬وڌيڪ‪ ،‬اھي سڀ لعنتون توھان تي اينديون ۽ توھان جو پيڇو ڪنديون ۽ توھان کي پڪڙينديون‪ ،‬جيستائين توھان تباھه نه ٿيو؛‬ ‫لَ جيڪي ھن توھان کي ڏنا ھئا‪.‬‬ ‫ڇاڪاڻ ته توھان خداوند پنھنجي خدا جي آواز کي نه ٻڌو‪ ،‬ھن جي حڪمن ۽ قانونن تي عمل ڪرڻ ء‬ ‫لَ ھوندا‪.‬‬ ‫لَ نشان ۽ عجب ء‬ ‫‪46‬۽ اھي تو تي ۽ تنھنجي اولد تي ھميشه ء‬ ‫‪47‬ڇاڪاڻ ⁠تہ تو سڀني شين جي ڪثرت جي باوجود خوشي ءَ ۽ دل جي خوشي ءَ سان خداوند پنھنجي خدا جي خدمت نه ڪئي‪.‬‬ ‫شيَ جي‬ ‫‪48‬تنھنڪري اوھين پنھنجن دشمنن جي خدمت ڪندا جن کي خداوند اوھان جي خلف موڪليندو‪ ،‬بک‪ ،‬اڃ‪ ،‬ننگا پن ۽ ھر‬ ‫ء‬ ‫ضرورت ۾ ‪:‬۽ ھو اوھان جي ڳچي ءَ تي لوھ جو جوڙو وجھندو‪ ،‬جيستائين اوھان کي ناس نه ڪري‪.‬‬ ‫‪49‬خداوند ھڪ قوم کي پري کان‪ ،‬زمين جي ڇيڙي کان‪ ،‬جيئن عقاب تيزي ءَ سان اڏامي ٿو‪ ،‬تو تي چڙھائي ڪندو‪ ،‬ھڪ اھڙي قوم جنھن‬ ‫جي ٻولي تون نه سمجھي سگھندين‪.‬‬ ‫‪50‬ھڪ سخت چھري واري قوم‪ ،‬جيڪا نه پوڙھي جي پرواھه ڪندي ۽ نه ئي جوان تي رحم ڪندي‪.‬‬

‫استثنا‬

‫لَ اناج‪ ،‬شراب‪ ،‬تيل‪،‬‬ ‫‪51‬۽ ھو توھان جي ڍورن جو ميوو ۽ توھان جي زمين جو ميوو کائيندو‪ ،‬جيستائين توھان تباھه نه ٿيو؛ ۽ اھو توھان ء‬ ‫توھان جي ڍورن جو واڌارو‪ ،‬يا توھان جي رڍن جو ڌڻ به نه ڇڏيندو‪ ،‬جيستائين توھان کي تباھه نه ڪري‪.‬‬ ‫ڪري پون‪ ،‬جن تي توھان‬ ‫نه‬ ‫ڀتيون‬ ‫‪52‬۽ ھو توھان جي سڀني دروازن ۾ توھان جو گھيرو ڪندو‪ ،‬جيستائين توھان جون بلند ۽ مضبوط‬ ‫ء‬ ‫ڀروسو ڪيو ھو‪ ،‬توھان جي سڄي ملڪ ۾ ‪:‬۽ ھو توھان جي سڀني دروازن ۾ توھان جو گھيرو ڪندو‪ ،‬توھان جي سڄي ملڪ ۾‪ ،‬جيڪو‬ ‫خداوند توھان جو خدا توھان کي ڏنو آھي‪.‬‬ ‫‪53‬۽ اوھين پنھنجي جسم جو ميوو‪ ،‬پنھنجن پٽن ۽ ڌيئرن جو گوشت کائيندا‪ ،‬جيڪو خداوند اوھان جي خدا اوھان کي ڏنو آھي‪ ،‬انھي ءَ‬ ‫گھيري ۽ تنگي ءَ ۾‪ ،‬جنھن سان اوھان جا دشمن اوھان کي پريشان ڪندا‪.‬‬ ‫‪54‬تہ جيئن اوھان مان جيڪو ماڻھو نرم ۽ نازڪ آھي‪ ،‬تنھن جي نظر پنھنجي ڀا ءَ‪ ،‬پنھنجي سيني جي زال ۽ پنھنجي بچيل ٻارن تي‪،‬‬ ‫جيڪي ھو ڇڏي ويندو‪ ،‬بڇڙي ھوندي‪.‬‬ ‫‪55‬ته جيئن ھو انھن مان ڪنھن کي به پنھنجي ٻارن جو گوشت نه ڏئي‪ ،‬جيڪي ھو کائيندو ‪:‬ڇاڪاڻ ته ھن وٽ ڪجھه به نه بچيو آھي‬ ‫جڏھن ته محاصري ۽ تنگي ۾‪ ،‬جنھن سان توھان جا دشمن توھان جي سڀني دروازن ۾ توھان کي پريشان ڪندا‪.‬‬ ‫لَ زمين تي رکڻ جي جرئت‬ ‫‪56‬اوھان ۾ جيڪا نرم ۽ نازڪ عورت آھي‪ ،‬جيڪا پنھنجي پيرن جي تري کي پنھنجي نازڪ ۽ نرمي ءَ ء‬ ‫نٿي ڪري‪ ،‬تنھن جي نظر پنھنجي سيني جي مڙس‪ ،‬پنھنجي پٽ ۽ پنھنجي ڌي ءَ تي بڇڙي ھوندي‪.‬‬ ‫‪57‬۽ پنھنجي ٻار ڏانھن جيڪو ھن جي پيرن مان نڪرندو آھي‪ ،‬۽ پنھنجن ٻارن ڏانھن جيڪي ھو ءَ جنم ڏيندي ‪:‬ڇاڪاڻ ته ھو ءَ انھن کي‬ ‫شيَ جي ضرورت کان لڪائي کائي ويندي‪ ،‬ان محاصري ۽ تنگي ۾‪ ،‬جنھن سان توھان جو دشمن توھان کي توھان جي دروازن ۾‬ ‫ھر‬ ‫ء‬ ‫پريشان ڪندو‪.‬‬ ‫‪58‬جيڪڏھن توھان ھن ڪتاب ۾ لکيل سڀني قانونن تي عمل ڪرڻ جي ڪوشش نه ڪندا‪ ،‬ته جيئن توھان ھن شاندار ۽ خوفناڪ نالي‪،‬‬ ‫خداوند توھان جي خدا کان ڊڄو‪.‬‬ ‫لَ عجيب آفتون ۽ توھان جي اولد جي آفتون‪ ،‬وڏيون آفتون‪ ،‬ڊگھي عرصي واريون‪ ،‬۽ ڏکوئيندڙ بيماريون‪ ،‬۽‬ ‫‪59‬پوَ خداوند توھان جي ء‬ ‫ء‬ ‫ڊگھي عرصي واريون ڪندو‪.‬‬ ‫‪60‬وڌيڪ‪ ،‬ھو تو تي مصر جون سڀ بيماريون آڻيندو‪ ،‬جن کان تو ڊڄندو ھو؛ ۽ اھي تو کي چنبڙي پونديون‪.‬‬ ‫‪61‬۽ ھر بيماري ۽ ھر آفت‪ ،‬جيڪا ھن شريعت جي ڪتاب ۾ لکيل نه آھي‪ ،‬اھي خداوند توھان تي آڻيندو‪ ،‬جيستائين توھان تباھه نه ٿيو‪.‬‬ ‫‪62‬۽ اوھان جو تعداد ٿورا رھجي ويندو‪ ،‬جيتوڻيڪ اوھان جي گھڻائي آسمان جي تارن جيتري ھئي‪ ،‬ڇاڪاڻ ⁠تہ اوھان خداوند پنھنجي‬ ‫خدا جي آواز کي نہ ٻڌو‪.‬‬ ‫‪63‬۽ ائين ٿيندو‪ ،‬جيئن خداوند توھان تي خوش ٿيو ته توھان جي ڀلئي ڪري ۽ توھان کي وڌائي‪ ،‬تيئن خداوند توھان تي خوش ٿيندو ته‬ ‫لَ وڃي رھيا‬ ‫توھان کي تباھه ڪري ۽ توھان کي تباھه ڪري؛ ۽ توھان کي ان ملڪ مان ڪڍيو ويندو جتي توھان ان کي قبضو ڪرڻ ء‬ ‫آھيو‪.‬‬ ‫‪64‬۽ خداوند اوھان کي سڀني ماڻھن ۾‪ ،‬زمين جي ھڪ ڇيڙي کان ٻئي ڇيڙي تائين ڇڙوڇڙ ڪندو؛ ۽ اتي اوھين ٻين ديوتائن جي عبادت‬ ‫ڪندا‪ ،‬جن کي نہ اوھان ۽ اوھان جي ابن ڏاڏن سڃاتو آھي‪ ،‬جيتوڻيڪ ڪاٺ ۽ پٿر‪.‬‬ ‫‪65‬۽ انھن قومن ۾ توکي ڪا به آرام نه ملندي‪ ،‬۽ نه ئي تنھنجي پيرن جي تري کي آرام ملندو‪ ،‬پر خداوند اتي توکي ڏڪندڙ دل‪ ،‬اکين جي‬ ‫ڪمزوري ۽ دل جي غم ڏيندو‪.‬‬ ‫‪66‬۽ اوھان جي زندگي اوھان جي اڳيان شڪ ۾ ٽنگيل رھندي؛ ۽ اوھان کي ڏينھن رات ڊپ ٿيندو‪ ،‬۽ اوھان کي پنھنجي زندگي جو ڪو به‬ ‫يقين نه ھوندو‪.‬‬ ‫‪67‬صبح جو تون چوندين‪” ،‬اي خدا‪ ،‬شام ٿئي ھا “!۽ شام جو تون چوندين‪” ،‬اي خدا‪ ،‬صبح ٿئي ھا “!تنھنجي دل جي خوف جي ڪري‪،‬‬ ‫جنھن سان تون ڊڄندين‪ ،‬۽ تنھنجين اکين جي نظر جي ڪري‪ ،‬جيڪو تون ڏسندين‪.‬‬ ‫‪68‬۽ خداوند توکي ٻيڙين سان مصر ۾ ٻيھر آڻيندو‪ ،‬جنھن رستي بابت مون توکي چيو ھو ته تون ان کي ٻيھر نه ڏسندين ‪:‬۽ اتي توھان‬ ‫پنھنجن دشمنن کي غلمن ۽ ٻانھين طور وڪرو ڪيا ويندا‪ ،‬۽ ڪو به توھان کي خريد نه ڪندو‪.‬‬ ‫باب ‪29‬‬ ‫موسي کي حڪم ڏنو تہ ھو بني اسرائيل سان موآب جي ملڪ ۾ ڪري‪ ،‬انھي ءَ عھد‬ ‫‪1‬ھي انھي ءَ عھد جون ڳالھيون آھن جيڪو خداوند‬ ‫ي‬ ‫سواَ جيڪو ھن انھن سان حورب ۾ ڪيو‪.‬‬ ‫کان‬ ‫ء‬ ‫موسي سڀني بني اسرائيلين کي سڏ ڪري چيو تہ ”اوھان سڀ ڪجھہ ڏٺو آھي جيڪو خداوند اوھان جي اکين اڳيان مصر جي ملڪ‬ ‫‪2‬پوَ‬ ‫ء‬ ‫ي‬ ‫۾ فرعون‪ ،‬سندس سڀني نوڪرن ۽ سندس سڄي ملڪ سان ڪيو‪.‬‬ ‫‪3‬اھي وڏيون آزمائشون جيڪي توھان جي اکين ڏٺيون آھن‪ ،‬نشانيون‪ ،‬۽ اھي وڏا معجزا‪:‬‬ ‫لَ ڪن نه ڏنا آھن‪.‬‬ ‫لَ اکيون ۽ ٻڌڻ ء‬ ‫لَ دل‪ ،‬ڏسڻ ء‬ ‫‪4‬پر خداوند اڄ تائين اوھان کي سمجھڻ ء‬ ‫‪5‬۽ مون اوھان کي چاليھ سال بيابان ۾ ھليو آھي ‪:‬اوھان جا ڪپڙا اوھان تي پراڻا نه ٿيا آھن‪ ،‬۽ اوھان جي پيرن تي ءجتي پراڻا نه ٿيا آھن‪.‬‬ ‫لَ تہ اوھين ڄاڻو تہ آ ءَ خداوند اوھان جو خدا‬ ‫‪6‬اوھان ماني نہ کاڌي آھي‪ ،‬نڪي شراب پيتي آھي ۽ نڪي ڪو سخت مشروب‪ ،‬انھي ءَ ء‬ ‫آھيان‪.‬‬ ‫لَ نڪتا‪ ،‬۽‬ ‫جاَ تي آيا‪ ،‬تڏھن حشبون جو بادشاھ سيحون ۽ باشان جو بادشاھ عوج اسان جي خلف جنگ ڪرڻ ء‬ ‫‪7‬۽ جڏھن اوھين ھن ء‬ ‫اسان انھن کي ماريو‪.‬‬ ‫‪8‬۽ اسان سندن ملڪ ورتو ۽ ان کي روبين‪ ،‬جاد ۽ منسي ءَ جي اڌ قبيلي کي ورثي ۾ ڏنو‪.‬‬ ‫‪9‬تنھنڪري ھن عھد جي لفظن تي عمل ڪريو‪ ،‬۽ انھن تي عمل ڪريو‪ ،‬تہ جيئن اوھين پنھنجي ھر ڪم ۾ ڪامياب ٿيو‪.‬‬

‫استثنا‬

‫‪10‬اڄ اوھين سڀيئي خداوند پنھنجي خدا جي اڳيان بيٺا آھيو‪ ،‬اوھان جا قبيلي جا سردار‪ ،‬اوھان جا بزرگ‪ ،‬اوھان جا آفيسر‪ ،‬بني اسرائيل جا‬ ‫سڀ ماڻھو‪،‬‬ ‫‪11‬اوھان جا ٻار‪ ،‬اوھان جون زالون‪ ،‬۽ اوھان جو پرديسي جيڪو اوھان جي ڪئمپ ۾ آھي‪ ،‬اوھان جي ڪاٺيون ڪٽڻ واري کان اوھان‬ ‫جو پاڻي ڀرڻ واري تائين‪.‬‬ ‫‪12‬تہ اوھين خداوند پنھنجي خدا سان عھد ڪريو ۽ سندس قسم کڻو‪ ،‬جيڪو خداوند اوھان جو خدا اڄ اوھان سان ڪري رھيو آھي‪:‬‬ ‫‪13‬تہ جيئن ھو اڄ توکي پنھنجي قوم بڻائي ۽ تنھنجو خدا ٿئي‪ ،‬جيئن ھن تو کي چيو آھي ۽ جيئن ھن تنھنجي پي ءَ ڏاڏي ابراھيم‪ ،‬اسحاق ۽‬ ‫يعقوب سان قسم کنيو آھي‪.‬‬ ‫‪14‬۽ نه ئي مان ھي عھد ۽ قسم رڳو توھان سان ٿو کڻان‪.‬‬ ‫‪15‬پر ان سان جيڪو اڄ اسان سان گڏ خداوند اسان جي خدا جي اڳيان بيٺو آھي‪ ،‬۽ ان سان پڻ جيڪو اڄ اسان سان گڏ ناھي‪.‬‬ ‫( ‪16‬ڇاڪاڻ ته توھان کي خبر آھي ته اسان مصر جي ملڪ ۾ ڪيئن رھيا ھئاسين؛ ۽ اسان انھن قومن مان ڪيئن آيا ھئاسين جن مان‬ ‫توھان گذريا ھئا؛)‬ ‫‪17‬۽ اوھان انھن جا نفرت انگيز ڪم ۽ سندن بت ڏٺا آھن‪ ،‬ڪاٺ‪ ،‬پٿر‪ ،‬چاندي ۽ سون‪ ،‬جيڪي انھن ۾ ھئا)‪:‬‬ ‫‪18‬متان اوھان ۾ ڪو اھڙو مرد‪ ،‬عورت‪ ،‬يا خاندان‪ ،‬يا قبيلو ھجي‪ ،‬جنھن جي دل اڄ خداوند اسان جي خدا کان ڦري وڃي ۽ انھن قومن‬ ‫جي ديوتائن جي عبادت ڪري ‪.‬متان اوھان ۾ ڪا اھڙي پاڙ نه ھجي جيڪا ءپت ۽ ڪيڙو ٻاري‪.‬‬ ‫‪19‬۽ ائين ٿئي ٿو‪ ،‬جڏھن ھو ھن لعنت جا لفظ ٻڌي ٿو‪ ،‬ته ھو پنھنجي دل ۾ پاڻ کي برڪت ڏئي ٿو‪ ،‬چوي ٿو ته‪ ،‬مون کي امن ملندو‪،‬‬ ‫جيتوڻيڪ مان پنھنجي دل جي تخيل ۾ ھلن ٿو‪ ،‬ته جيئن شراب کي اڃ ۾ شامل ڪريان‪:‬‬ ‫پوَ خداوند جو غضب ۽ سندس حسد انھي ءَ ماڻھو ءَ تي ڀڙڪندو‪ ،‬۽ سڀ لعنتون جيڪي ھن ڪتاب ۾ لکيل‬ ‫‪20‬خداوند کيس نه بخشيندو‪ ،‬پر ء‬ ‫آھن‪ ،‬ان تي پونديون‪ ،‬۽ خداوند سندس نالو آسمان ھيٺان کان ميساري ڇڏيندو‪.‬‬ ‫لَ الڳ ڪندو‪ ،‬عھد جي سڀني لعنتن جي مطابق جيڪي ھن شريعت جي‬ ‫‪21‬۽ خداوند ھن کي بني اسرائيل جي سڀني قبيلن مان برائي ء‬ ‫ڪتاب ۾ لکيل آھن‪:‬‬ ‫ء‬ ‫پوَ اڀرندا ۽ پرديسي جيڪو پري ملڪ کان ايندو‪ ،‬جڏھن اھي انھي ءَ ملڪ‬ ‫‪22‬تہ جيئن ايندڙ نسل اوھان جي اولد جا جيڪي اوھان کان ء‬ ‫جون آفتون ۽ بيماريون ڏسندا جيڪي خداوند ان تي موڪليون آھن‪ ،‬تڏھن چوندا تہ ”اوھان جي قوم جا ماڻھو اوھان کي نہ مڃيندي“‪.‬‬ ‫‪23‬۽ ان جي سڄي زمين گندھڪ‪ ،‬لوڻ ۽ سڙيل آھي‪ ،‬جو ان ۾ نه پوکيو ويندو آھي‪ ،‬نه ئي اءڀرندو آھي‪ ،‬۽ نه ئي ان ۾ ڪا گاھه اءڀرندي‬ ‫آھي‪ ،‬جيئن سدوم‪ ،‬عموره‪ ،‬ادمه ۽ ضبوئيم جي تباھي ھئي‪ ،‬جن کي خداوند پنھنجي غضب ۽ غضب ۾ تباھه ڪيو ھو‪.‬‬ ‫‪24‬سڀ قومون چونديون تہ خداوند ھن ملڪ سان اھڙو ڇو ڪيو آھي؟ ھن وڏي غضب جي گرمي جو مطلب ڇا آھي؟‬ ‫‪25‬پوَ ماڻھو چوندا تہ ڇاڪاڻ ⁠تہ انھن پنھنجي ابن ڏاڏن جي خدا خداوند جي انھي ءَ عھد کي ڇڏي ڏنو آھي‪ ،‬جيڪو ھن انھن سان ڪيو‬ ‫ء‬ ‫ھو جڏھن ھو انھن کي مصر جي ملڪ مان ڪڍي آيو ھو‪.‬‬ ‫‪26‬ڇاڪاڻ ⁠تہ اھي ويا ۽ ٻين ديوتائن جي عبادت ڪئي‪ ،‬۽ انھن جي پوڄا ڪئي‪ ،‬جن کي اھي نہ ڄاڻندا ھئا‪ ،‬۽ جن کي ھن انھن کي نہ‬ ‫ڏنو ھو‪.‬‬ ‫‪27‬۽ خداوند جو غضب ھن ملڪ تي ڀڙڪيو‪ ،‬ته جيئن ھن ڪتاب ۾ لکيل سڀ لعنتون ان تي نازل ڪري‪:‬‬ ‫‪28‬۽ خداوند غضب‪ ،‬غضب ۽ وڏي غضب ۾ انھن کي انھن جي ملڪ مان ڪڍي ڇڏيو‪ ،‬۽ انھن کي ٻئي ملڪ ۾ اڇلئي ڇڏيو‪ ،‬جيئن اڄ‬ ‫آھي‪.‬‬ ‫لَ‬ ‫لَ ھميشه ء‬ ‫‪ 29‬ءڳجھيون شيون خداوند اسان جي خدا جون آھن ‪:‬پر جيڪي ظاھر ڪيون ويون آھن اھي اسان جي ۽ اسان جي اولد جي ء‬ ‫آھن‪ ،‬ته جيئن اسين ھن شريعت جي سڀني ڳالھين تي عمل ڪريون‪.‬‬ ‫باب ‪30‬‬ ‫‪1‬۽ اھو ٿيندو‪ ،‬جڏھن اھي سڀ شيون توھان تي اينديون‪ ،‬نعمت ۽ لعنت‪ ،‬جيڪي مون توھان جي اڳيان رکيا آھن‪ ،‬۽ توھان انھن کي سڀني‬ ‫قومن ۾ ياد ڪندا‪ ،‬جتي خداوند توھان جي خدا توھان کي ھڪليو آھي‪،‬‬ ‫‪2‬۽ خداوند پنھنجي خدا ڏانھن موٽندؤ‪ ،‬۽ سندس آواز تي عمل ڪندؤ‪ ،‬جيڪو اڄ مان اوھان کي حڪم ڏيان ٿو‪ ،‬تون ۽ اوھان جا ٻار‪،‬‬ ‫پنھنجي سڄي دل ۽ پنھنجي سڄي جان سان‪.‬‬ ‫پوَ خداوند اوھان جو خدا اوھان جي قيد کي موٽائيندو‪ ،‬۽ اوھان تي رحم ڪندو‪ ،‬۽ موٽي اوھان کي انھن سڀني قومن مان گڏ ڪندو‪،‬‬ ‫‪3‬تہ ء‬ ‫جتي خداوند اوھان جو خدا اوھان کي ڇڙوڇڙ ڪيو آھي‪.‬‬ ‫‪4‬جيڪڏھن توھان مان ڪو به آسمان جي ڏورانھين حصن ڏانھن ڌڪيو وڃي‪ ،‬ته اتان کان خداوند توھان جو خدا توھان کي گڏ ڪندو‪ ،‬۽‬ ‫اتان کان ھو توھان کي وٺي ايندو‪:‬‬ ‫‪5‬۽ خداوند اوھان جو خدا اوھان کي انھي ءَ ملڪ ۾ آڻيندو جيڪو اوھان جي ابن ڏاڏن وٽ ھو‪ ،‬۽ اوھين ان تي قبضو ڪندؤ؛ ۽ اھو اوھان‬ ‫تي ڀلئي ڪندو ۽ اوھان کي اوھان جي ابن ڏاڏن کان وڌيڪ وڌائيندو‪.‬‬ ‫‪6‬۽ خداوند تنھنجو خدا تنھنجي دل ۽ تنھنجي اولد جي دل جو طھر ڪندو‪ ،‬ته جيئن تون پنھنجي سڄي دل ۽ پنھنجي سڄي جان سان‬ ‫خداوند پنھنجي خدا سان پيار ڪرين‪ ،‬ته جيئن تون جيئرو رھين‪.‬‬ ‫‪7‬۽ خداوند توھان جو خدا اھي سڀ لعنتون توھان جي دشمنن تي ۽ انھن تي نازل ڪندو جيڪي توھان کان نفرت ڪن ٿا‪ ،‬جن توھان کي‬ ‫ستايو آھي‪.‬‬ ‫‪8‬۽ تون موٽي ايندين ۽ خداوند جي آواز جي فرمانبرداري ڪندين‪ ،‬۽ سندس سڀ حڪم پورا ڪندين جيڪي مان اڄ توکي ڏيان ٿو‪.‬‬

‫استثنا‬

‫‪9‬۽ خداوند توھان جو خدا توھان کي توھان جي ھٿ جي ھر ڪم ۾‪ ،‬توھان جي جسم جي ميوي ۾‪ ،‬توھان جي ڍورن جي ميوي ۾‪ ،‬۽ توھان‬ ‫لَ خوش ٿيندو‪ ،‬جيئن ھو توھان جي ابن ڏاڏن تي‬ ‫لَ گھڻو ڪندو ‪:‬ڇاڪاڻ ته خداوند ٻيھر توھان تي ڀلئي ء‬ ‫جي زمين جي ميوي ۾‪ ،‬ڀلئي ء‬ ‫خوش ھو‪:‬‬ ‫‪10‬جيڪڏھن اوھين خداوند پنھنجي خدا جي آواز کي ٻڌو‪ ،‬سندس حڪمن ۽ قانونن تي عمل ڪريو جيڪي ھن شريعت جي ڪتاب ۾ لکيل‬ ‫آھن‪ ،‬۽ جيڪڏھن اوھين پنھنجي سڄي دل ۽ پنھنجي سڄي جان سان خداوند پنھنجي خدا ڏانھن موٽندؤ‪.‬‬ ‫‪11‬ڇالَ ⁠جو ھي حڪم جيڪو اڄ آ ءَ اوھان کي ڏئي رھيو آھيان‪ ،‬اھو اوھان کان ءڳجھو نہ آھي‪ ،‬۽ نہ ئي پري آھي‪.‬‬ ‫ء‬ ‫لَ آسمان تي چڙھندو ۽ ان کي اسان وٽ آڻيندو‪ ،‬ته جيئن اسين ان کي ٻڌون ۽ ان تي‬ ‫‪12‬اھو آسمان ۾ ناھي‪ ،‬جو توھان چئو ته ڪير اسان ء‬ ‫عمل ڪريون؟‬ ‫لَ سمنڊ پار ويندو ۽ ان کي اسان وٽ آڻيندو ته جيئن اسين ان کي ٻڌون ۽‬ ‫‪13‬۽ نه ئي اھو سمنڊ جي پار آھي جو توھان چئو ته ڪير اسان ء‬ ‫ان تي عمل ڪريون؟‬ ‫‪14‬پر اھو ڪلم اوھان جي تمام ويجھو آھي‪ ،‬اوھان جي وات ۾ ۽ اوھان جي دل ۾‪ ،‬تہ جيئن اوھين ان تي عمل ڪري سگھو‪.‬‬ ‫‪15‬ڏسو‪ ،‬مون اڄ توھان جي اڳيان زندگي ۽ نيڪي‪ ،‬۽ موت ۽ برائي رکي آھي‪.‬‬ ‫‪16‬اڄ آئون توکي حڪم ٿو ڏيان ته خداوند پنھنجي خدا سان پيار ڪر‪ ،‬سندس طريقن تي ھل‪ ،‬۽ سندس حڪمن‪ ،‬سندس قانونن ۽ فيصلن تي‬ ‫عمل ڪر‪ ،‬ته جيئن تون جيئرو رھين ۽ وڌندين ‪:‬۽ خداوند تنھنجو خدا توکي انھي ءَ ملڪ ۾ برڪت ڏيندو جتي تون ان کي حاصل ڪرڻ‬ ‫لَ وڃي رھيو آھين‪.‬‬ ‫ء‬ ‫‪17‬پر جيڪڏھن تنھنجو دل ڦري وڃي‪ ،‬۽ تون نہ ٻڌندين‪ ،‬پر ھٽي ويندين‪ ،‬۽ ٻين ديوتائن جي پوڄا ڪندين ۽ انھن جي عبادت ڪندين؛‬ ‫‪18‬اڄ مان اوھان کي خبردار ٿو ڪريان تہ اوھين ضرور ناس ٿيندا‪ ،‬۽ اوھين انھي ءَ ملڪ ۾ پنھنجا ڏينھن ڊگھا نہ ڪندا‪ ،‬جتي اوھين‬ ‫لَ وڃي رھيا آھيو‪.‬‬ ‫اردن پار ڪري ان تي قبضو ڪرڻ ء‬ ‫لَ سڏيان ٿو‪ ،‬ته مون توھان جي اڳيان زندگي ۽ موت‪ ،‬برڪت ۽ لعنت‬ ‫‪19‬مان آسمان ۽ زمين کي اڄ توھان جي خلف رڪارڊ ڪرڻ ء‬ ‫رکي آھي ‪:‬تنھن ڪري زندگي چونڊيو‪ ،‬ته جيئن توھان ۽ توھان جو اولد ٻئي جيئرا رھي سگھن‪:‬‬ ‫‪20‬تہ جيئن اوھين خداوند پنھنجي خدا سان پيار ڪريو‪ ،‬۽ سندس آواز جي تابعداري ڪريو‪ ،‬۽ اوھان ساڻس لڪل رھو‪ ،‬ڇاڪاڻ ⁠تہ اھو‬ ‫اوھان جي زندگي ۽ اوھان جي عمر جي ڊگھائي آھي‪ ،‬تہ جيئن اوھين انھي ءَ ملڪ ۾ رھو جيڪو خداوند اوھان جي ابن ڏاڏن‪ ،‬ابراھيم‪،‬‬ ‫اسحاق ۽ يعقوب سان قسم کنيو ھو تہ انھن کي ڏيندو‪.‬‬ ‫باب ‪31‬‬ ‫‪1‬پوَ‬ ‫موسي ويو ۽ اھي ڳالھيون سڀني بني اسرائيلن کي ٻڌايون‪.‬‬ ‫ء‬ ‫ي‬ ‫‪2‬۽ ھن انھن کي چيو ته‪” ،‬مان اڄ ھڪ سؤ ويھه سالن جو آھيان‪ ،‬ھاڻي مان ٻاھر ۽ اندر نه ٿو اچي سگھان‪ ،‬۽ خداوند مون کي چيو آھي‬ ‫ته‪ ،‬تون ھن اردن پار نه ويندين“‪.‬‬ ‫‪3‬خداوند اوھان جو خدا اوھان جي اڳيان پار ٿيندو‪ ،‬۽ اوھان جي اڳيان انھن قومن کي ناس ڪندو‪ ،‬۽ اوھين انھن تي قبضو ڪندا ‪:‬۽ يشوع‬ ‫اوھان جي اڳيان پار ٿيندو‪ ،‬جيئن خداوند چيو آھي‪.‬‬ ‫‪4‬۽ خداوند انھن سان ائين ئي ڪندو جيئن ھن امورين جي بادشاھن سيحون ۽ عوج سان ڪيو ۽ انھن جي ملڪ سان‪ ،‬جن کي ھن ناس‬ ‫ڪيو‪.‬‬ ‫‪5‬۽ خداوند انھن کي توھان جي اڳيان شڪست ڏيندو‪ ،‬ته جيئن توھان انھن سان انھن سڀني حڪمن مطابق عمل ڪريو جيڪي مون توھان‬ ‫کي ڏنا آھن‪.‬‬ ‫‪6‬مضبوط ۽ ھمت وارو ٿيو‪ ،‬نه ڊڄو ۽ نه ئي انھن کان ڊڄو‪ ،‬ڇاڪاڻ ته خداوند توھان جو خدا‪ ،‬اھو ئي آھي جيڪو توھان سان گڏ ھلندو ‪.‬‬ ‫ھو توھان کي ناڪام نه ڪندو ۽ نه ئي توھان کي ڇڏي ڏيندو‪.‬‬ ‫موسي يشوع کي سڏ ڪيو ۽ سڀني بني اسرائيلن جي سامھون کيس چيو تہ ”مضبوط ۽ دلير رھو‪ ،‬ڇو تہ توکي ھن قوم سان گڏ انھي ءَ‬ ‫‪7‬پوَ‬ ‫ء‬ ‫ي‬ ‫ملڪ ڏانھن وڃڻو آھي جيڪو خداوند سندن ابن ڏاڏن سان قسم کنيو آھي تہ انھن کي ڏيندس ‪.‬۽ تون انھن کي ان جو وارث بڻائيندين“‪.‬‬ ‫‪8‬۽ خداوند‪ ،‬اھو اھو آھي جيڪو اوھان جي اڳيان ھلندو‪ ،‬اھو اوھان سان گڏ ھوندو‪ ،‬ھو اوھان کي ناڪام نه ڪندو‪ ،‬۽ نڪي اوھان کي‬ ‫ڇڏي ڏيندو ‪:‬ڊڄو نه‪ ،‬نڪي مايوس ٿيو‪.‬‬ ‫موسي ھي شريعت لکي‪ ،‬ان کي لوي جي پٽن ڪاھنن ۽ بني اسرائيل جي سڀني بزرگن کي ڏنو‪ ،‬جيڪي خداوند جي عھد جو صندوق‬ ‫‪9‬۽‬ ‫ي‬ ‫کڻي رھيا ھئا‪.‬‬ ‫موسي انھن کي حڪم ڏنو تہ‪” ،‬ھر ست سالن جي آخر ۾‪ ،‬آزادي ءَ جي سال جي تقريب ۾‪ ،‬عيد خيمن ۾‪،‬‬ ‫‪10‬۽‬ ‫ي‬ ‫جاَ تي حاضر ٿين جيڪا ھو چونڊيندو‪ ،‬تڏھن تون سڀني بني اسرائيلن‬ ‫َ‬ ‫انھي‬ ‫اڳيان‬ ‫جي‬ ‫خدا‬ ‫تنھنجي‬ ‫خداوند‬ ‫اسرائيل‬ ‫بني‬ ‫سڀيئي‬ ‫‪11‬جڏھن‬ ‫ء ء‬ ‫ٻڌاَ‪.‬‬ ‫جي اڳيان انھن جي ٻڌڻ ۾ ھي شريعت پڙھي ء‬ ‫‪12‬ماڻھن کي گڏ ڪريو‪ ،‬مرد‪ ،‬عورتون‪ ،‬ٻار‪ ،‬۽ توھان جو پرديسي جيڪو توھان جي دروازن جي اندر آھي‪ ،‬ته جيئن اھي ٻڌن‪ ،‬۽ سکن‪،‬‬ ‫۽ خداوند توھان جي خدا کان ڊڄن‪ ،‬۽ ھن قانون جي سڀني لفظن تي عمل ڪرڻ جي ڪوشش ڪن‪:‬‬ ‫‪13‬۽ انھن جا ٻار‪ ،‬جيڪي ڪجھه به نه ڄاڻندا آھن‪ ،‬ٻڌن ۽ خداوند توھان جي خدا کان ڊڄڻ سکن‪ ،‬جيستائين توھان ان ملڪ ۾ رھندا آھيو‬ ‫لَ وڃي رھيا آھيو‪.‬‬ ‫جتي توھان اردن پار ڪري ان تي قبضو ڪرڻ ء‬ ‫موسي کي چيو تہ ”ڏس‪ ،‬تنھنجا ڏينھن ويجھا آھن جڏھن توکي مرڻو آھي ‪.‬يشوع کي سڏ ۽ پاڻ کي خيمي جي اجتماع ۾ حاضر‬ ‫‪14‬۽ خداوند‬ ‫ي‬ ‫موسي ۽ يشوع ويا ۽ پاڻ کي خيمي جي اجتماع ۾ حاضر ڪيو‪.‬‬ ‫ڪر تہ جيئن مان کيس حڪم ڏيان‬ ‫“‪.‬پوَ‬ ‫ء‬ ‫ي‬ ‫‪15‬۽ خداوند خيميہ ۾ ڪڪر جي ٿنڀ ۾ ظاھر ٿيو ‪:‬۽ ڪڪر جو ٿنڀو خيميہ جي دروازي جي مٿان بيٺو ھو‪.‬‬

‫استثنا‬

‫موسي کي چيو تہ ”ڏس‪ ،‬تون پنھنجي پي ءَ ڏاڏن سان گڏ سمھندين؛ ۽ ھي ماڻھو اءٿي کڙا ٿيندا ۽ انھي ءَ ملڪ جي اجنبي ديوتائن‬ ‫‪16‬۽ خداوند‬ ‫ي‬ ‫لَ ويندا‪ ،‬۽ مون کي ڇڏي ڏيندا‪ ،‬۽ منھنجو اھو عھد ٽوڙيندا جيڪو مون انھن سان‬ ‫جي پٺيان زنا ڪندا‪ ،‬جتي اھي انھن جي وچ ۾ رھڻ ء‬ ‫ڪيو آھي‪.‬‬ ‫‪17‬پوَ ان ڏينھن منھنجو غضب انھن تي ڀڙڪندو‪ ،‬۽ مان انھن کي ڇڏي ڏيندس‪ ،‬۽ مان پنھنجو منھن انھن کان لڪائيندس‪ ،‬۽ اھي کائي‬ ‫ء‬ ‫ويندا‪ ،‬۽ انھن تي ڪيتريون ئي برائيون ۽ مصيبتون اينديون؛ ته جيئن اھي ان ڏينھن چوندا‪ ،‬ڇا اھي برائيون اسان تي نه آيون آھن‪ ،‬ڇاڪاڻ‬ ‫ته اسان جو خدا اسان جي وچ ۾ ناھي؟‬ ‫‪18‬۽ مان ضرور ان ڏينھن پنھنجو منھن انھن سڀني بڇڙن ڪمن جي ڪري لڪائيندس جيڪي انھن ڪيا ھوندا‪ ،‬ڇاڪاڻ ته اھي ٻين‬ ‫معبودن ڏانھن ڦري ويا آھن‪.‬‬ ‫لَ لکو ۽ بني اسرائيل کي سيکاريو ‪:‬انھن جي وات ۾ وجھو‪ ،‬تہ جيئن ھي گيت بني اسرائيل جي‬ ‫‪19‬تنھنڪري ھاڻي اوھين ھي گيت پاڻ ء‬ ‫خلف منھنجي شاھدي بڻجي‪.‬‬ ‫‪20‬ڇاڪاڻ ته جڏھن مان انھن کي ان ملڪ ۾ آڻيندس جيڪو مون انھن جي ابن ڏاڏن سان قسم کنيو ھو‪ ،‬جيڪو کير ۽ ماکي سان وھندو‬ ‫آھي؛ ۽ اھي کائي پيٽ ڀريندا‪ ،‬۽ موٽا ٿي ويندا‪ ،‬تڏھن اھي ٻين ديوتائن ڏانھن ڦري ويندا‪ ،‬۽ انھن جي عبادت ڪندا‪ ،‬۽ مون کي ناراض‬ ‫ڪندا‪ ،‬۽ منھنجو عھد ٽوڙيندا‪.‬‬ ‫‪21‬۽ ائين ٿيندو‪ ،‬جڏھن انھن تي ڪيتريون ئي مصيبتون ۽ مصيبتون اينديون‪ ،‬تڏھن ھي گيت انھن جي خلف شاھدي ڏيندو؛ ڇاڪاڻ ته اھو‬ ‫انھن جي اولد جي وات مان وسري نه ويندو ‪:‬ڇاڪاڻ ته مان انھن جي تخيل کي ڄاڻان ٿو جيڪو اھي ڪندا آھن‪ ،‬ھاڻي به‪ ،‬ان کان اڳ جو‬ ‫مان انھن کي ان ملڪ ۾ آڻيان جنھن جو مون قسم کنيو ھو‪.‬‬ ‫موسي انھي ءَ ڏينھن ھي گيت لکيو ۽ بني اسرائيل کي سيکاريو‪.‬‬ ‫‪22‬تنھن ڪري‬ ‫ي‬ ‫‪23‬۽ ھن نون جي پٽ يشوع کي حڪم ڏنو ۽ چيو ته مضبوط ۽ ھمت وارو رھه‪ ،‬ڇو ته تون بني اسرائيل کي ان ملڪ ۾ وٺي ويندين جنھن‬ ‫جو مون انھن سان قسم کنيو ھو‪ ،‬۽ مان توسان گڏ ھوندس‪.‬‬ ‫موسي ھن شريعت جي لفظن کي ڪتاب ۾ لکڻ ختم ڪيو‪ ،‬جيستائين اھي مڪمل نه ٿيا‪،‬‬ ‫‪24‬۽ اھو ٿيو‪ ،‬جڏھن‬ ‫ي‬ ‫‪25‬موسي لوين کي حڪم ڏنو‪ ،‬جيڪي خداوند جي عھد جو صندوق کڻي رھيا ھئا‪ ،‬چيو تہ‬ ‫ي‬ ‫‪26‬ھي شريعت جو ڪتاب کڻي خداوند پنھنجي خدا جي عھد جي صندوق جي پاسي ۾ رک تہ جيئن اءتي اوھان جي خلف شاھدي طور‬ ‫رھي‪.‬‬ ‫‪27‬ڇالَ ⁠جو مون کي اوھان جي بغاوت ۽ اوھان جي سخت ڳچي ءَ جي خبر آھي ‪.‬ڏسو‪ ،‬جڏھن تہ اڄ آ ءَ اوھان سان گڏ جيئرو آھيان‪،‬‬ ‫ء‬ ‫پوَ ڪيترو وڌيڪ؟‬ ‫کان‬ ‫مرڻ‬ ‫منھنجي‬ ‫‪.‬۽‬ ‫آھيو‬ ‫ڪئي‬ ‫بغاوت‬ ‫خلف‬ ‫جي‬ ‫خداوند‬ ‫اوھين‬ ‫ء‬ ‫‪28‬پنھنجن قبيلي جي سڀني بزرگن ۽ پنھنجن آفيسرن کي مون وٽ گڏ ڪريو‪ ،‬تہ جيئن مان اھي ڳالھيون انھن جي ڪنن ۾ ٻڌايان ۽ آسمان ۽‬ ‫زمين کي انھن جي خلف شاھدي ڏيان‪.‬‬ ‫پوَ اوھين پاڻ کي بلڪل خراب ڪندا‪ ،‬۽ انھي ءَ رستي کان ءمنھن موڙيندا جنھن جو‬ ‫‪29‬ڇالَ ⁠جو مون کي خبر آھي تہ منھنجي مرڻ کان ء‬ ‫ء‬ ‫مون اوھان کي حڪم ڏنو آھي؛ ۽ آخري ڏينھن ۾ اوھان تي برائي ايندي‪ ،‬ڇاڪاڻ ⁠تہ اوھين خداوند جي نظر ۾ بڇڙا ڪم ڪندا‪ ،‬۽ پنھنجي‬ ‫ھٿن جي ڪم سان کيس غضب ۾ آڻيندا‪.‬‬ ‫موسي بني اسرائيل جي سڄي جماعت جي ڪنن ۾ ھن گيت جا لفظ ٻڌايا‪ ،‬جيستائين اھي ختم نه ٿيا‪.‬‬ ‫‪30‬۽‬ ‫ي‬ ‫باب ‪32‬‬ ‫‪1‬اي آسمانو‪ ،‬ڪن ڏيو‪ ،‬۽ مان ڳالھائيندس؛ ۽ اي زمين‪ ،‬منھنجي وات جون ڳالھيون ٻڌو‪.‬‬ ‫‪2‬منھنجو عقيدو مينھن وانگر وسندو‪ ،‬منھنجون ڳالھيون شبنم وانگر وسنديون‪ ،‬نرم ٻوٽي تي ٿوري مينھن وانگر‪ ،‬۽ گاھه تي مينھن وانگر‪:‬‬ ‫‪3‬ڇاڪاڻ ته مان خداوند جو نالو شايع ڪندس ‪:‬اسان جي خدا جي عظمت بيان ڪريو‪.‬‬ ‫‪4‬ھو پٿر آھي‪ ،‬سندس ڪم ڪامل آھي ‪:‬ڇاڪاڻ ته سندس سڀ طريقا انصاف آھن ‪:‬سچائي جو خدا ۽ بي انصافي‪ ،‬ھو انصاف ۽ سچو آھي‪.‬‬ ‫جاَ نه آھي ‪:‬اھي ھڪ بگڙيل ۽ ٽيڙھي نسل آھن‪.‬‬ ‫جاَ سندس اولد جي ء‬ ‫‪5‬انھن پاڻ کي خراب ڪيو آھي‪ ،‬انھن جي ء‬ ‫‪6‬اي بيوقوف ۽ بيوقوف ماڻھو‪ ،‬ڇا توھان خداوند کي اھڙو بدلو ڏيو ٿا؟ ڇا اھو توھان جو پي ءَ ناھي جنھن توھان کي خريد ڪيو آھي؟ ڇا‬ ‫ھن توھان کي نه ٺاھيو ۽ قائم ڪيو؟‬ ‫‪7‬پراڻن ڏينھن کي ياد ڪر‪ ،‬ڪيترن ئي نسلن جي سالن تي غور ڪر ‪:‬پنھنجي پي ءَ کان پڇ‪ ،‬۽ ھو توکي ٻڌائيندو؛ پنھنجا بزرگ‪ ،‬۽ اھي‬ ‫توکي ٻڌائيندا‪.‬‬ ‫اعلي خدا قومن کي سندن ميراث ورھايو‪ ،‬جڏھن ھن آدم جي پٽن کي جدا ڪيو‪ ،‬تڏھن ھن بني اسرائيل جي تعداد مطابق‬ ‫‪8‬جڏھن سڀ کان‬ ‫ي‬ ‫ماڻھن جون حدون مقرر ڪيون‪.‬‬ ‫‪9‬ڇالَ ⁠جو خداوند جو حصو سندس قوم آھي‪ ،‬يعقوب سندس ميراث جو حصو آھي‪.‬‬ ‫ء‬ ‫‪10‬ھن کيس ھڪ ريگستاني زمين ۾ ۽ ويران بيابان ۾ مليو؛ ھن کيس گھمايو‪ ،‬ھن کيس ھدايت ڪئي‪ ،‬ھن کيس پنھنجي اک جي تاري‬ ‫وانگر رکيو‪.‬‬ ‫‪11‬جيئن عقاب پنھنجو آکيرو ٺاھيندو آھي‪ ،‬پنھنجن ٻارن تي لڙڪندو آھي‪ ،‬پنھنجا پر پکيڙيندو آھي‪ ،‬انھن کي پڪڙيندو آھي‪ ،‬انھن کي‬ ‫پنھنجن پرن تي کڻي ويندو آھي‪:‬‬ ‫‪12‬تنھنڪري خداوند اڪيلو ئي ھن جي اڳواڻي ڪئي‪ ،‬۽ ھن سان گڏ ڪو به عجيب خدا نه ھو‪.‬‬ ‫‪13‬ھن کيس زمين جي بلند ھنڌن تي سوار ڪيو‪ ،‬ته جيئن ھو ٻنين جي پيداوار کائي؛ ۽ ھن کي پٿر مان ماکي ۽ سخت پٿر مان تيل چوسيو‪.‬‬ ‫‪14‬ڳئون جو مکڻ‪ ،‬رڍن جو کير‪ ،‬ٻڪرين جي چربی‪ ،‬بسن جي نسل جا ڌڻ ۽ ٻڪريون‪ ،‬ڪڻڪ جي ڳئون جي چربی سان؛ ۽ تو انگورن‬ ‫جو خالص رت پيتو‪.‬‬

‫استثنا‬

‫پوَ ھن خدا کي ڇڏي‬ ‫‪15‬پر يشورون ٿلھو ٿي ويو‪ ،‬۽ لت ھنئي ‪:‬تون ٿلھو ٿي ويو آھين‪ ،‬تون ٿلھو ٿي ويو آھين‪ ،‬تون ٿلھو ٿي ويو آھين؛ ء‬ ‫ڏنو جنھن کيس پيدا ڪيو‪ ،‬۽ پنھنجي نجات جي پٿر کي گھٽ سمجھيو‪.‬‬ ‫‪16‬انھن کيس ڌارين معبودن سان حسد ڏياريو‪ ،‬۽ نفرت انگيز شين سان کيس غضب ۾ وڌو‪.‬‬ ‫لَ جيڪي نوان نڪتا‪ ،‬جن کان‬ ‫لَ جن کي اھي نہ ڄاڻندا ھئا‪ ،‬نون ديوتائن ء‬ ‫لَ قربانيون ڏنيون‪ ،‬انھن ديوتائن ء‬ ‫‪17‬انھن خدا نہ پر شيطانن ء‬ ‫اوھان جا ابا ڏاڏا نہ ڊڄندا ھئا‪.‬‬ ‫‪18‬تون اءن پٿر کان غافل آھين‪ ،‬جنھن توکي پيدا ڪيو‪ ،‬۽ خدا کي وساري ڇڏيو آھين جنھن توکي ٺاھيو‪.‬‬ ‫‪19‬۽ جڏھن خداوند اھو ڏٺو‪ ،‬تڏھن ھن پنھنجن پٽن ۽ ڌيئرن جي ڪاوڙ جي ڪري انھن کان نفرت ڪئي‪.‬‬ ‫‪20‬۽ ھن چيو تہ‪ ،‬مان انھن کان پنھنجو منھن لڪائيندس‪ ،‬مان ڏسندس ته انھن جو انجام ڇا ٿيندو ‪:‬ڇاڪاڻ ته اھي ھڪ تمام گھڻي بگڙيل‬ ‫نسل آھن‪ ،‬ٻار جن ۾ ڪو به ايمان ناھي‪.‬‬ ‫شيَ سان حسد ۾ آندو آھي جيڪو خدا ناھي؛ انھن مون کي پنھنجي بيوقوفي سان غضب ۾ آندو آھي ‪:‬۽ مان انھن کي‬ ‫‪21‬انھن مون کي ان‬ ‫ء‬ ‫انھن سان حسد ۾ آڻيندس جيڪي قوم نه آھن؛ مان انھن کي ھڪ بيوقوف قوم سان غضب ۾ آڻيندس‪.‬‬ ‫‪22‬ڇالَ ⁠جو منھنجي غضب ۾ باھہ ڀڙڪي رھي آھي‪ ،‬۽ ھيٺئين دوزخ تائين ساڙيندي‪ ،‬۽ زمين کي سندس پيداوار سميت ساڙيندي‪ ،‬۽‬ ‫ء‬ ‫جبلن جي بنيادن کي باھہ ڏيندي‪.‬‬ ‫‪23‬آ ءَ انھن تي مصيبتن جو ڍير لڳائيندس‪ ،‬۽ پنھنجا تير انھن تي خرچ ڪندس‪.‬‬ ‫‪24‬اھي بک سان سڙي ويندا‪ ،‬۽ ساڙيندڙ گرمي ۽ سخت تباھي سان کائي ويندا ‪:‬مان انھن تي جانورن جا ڏند به موڪليندس‪ ،‬مٽي ءَ جي‬ ‫نانگن جي زھر سان‪.‬‬ ‫‪25‬ٻاھر تلوار ۽ اندر ۾ دھشت‪ ،‬نوجوان ۽ ڪنواري ٻنھي کي تباھه ڪندي‪ ،‬کير پياريندڙ ٻار کي به اڇي وارن واري ماڻھو ءَ سان گڏ‪.‬‬ ‫‪26‬مون چيو تہ‪ ،‬مان انھن کي ڪنڊن ۾ ڇڙوڇڙ ڪري ڇڏيندس‪ ،‬مان انھن جي ياد ماڻھن مان ختم ڪري ڇڏيندس‪:‬‬ ‫‪27‬جيڪڏھن مون کي دشمن جي غضب کان ڊپ نه ھجي ھا‪ ،‬متان انھن جا دشمن عجيب سلوڪ ڪن ھا‪ ،‬۽ متان اھي چون ھا ته اسان‬ ‫جو ھٿ بلند آھي‪ ،‬۽ خداوند ھي سڀ ڪجھه نه ڪيو آھي‪.‬‬ ‫‪28‬ڇالَ ⁠جو اھي ھڪ اھڙي قوم آھن جن ۾ سمجھہ ئي ڪونھي‪ ،‬۽ نڪي انھن ۾ ڪا سمجھہ آھي‪.‬‬ ‫ء‬ ‫‪29‬ڪاش اھي عقلمند ھجن ھا‪ ،‬۽ ھي سمجھن ھا‪ ،‬۽ پنھنجي پڇاڙي ءَ تي غور ڪن ھا!‬ ‫‪30‬ڪيئن ھڪ ھزار کي ڀڄائي سگھي ٿو ۽ ٻه ڏھه ھزار کي ڀڄائي سگھن ٿا‪ ،‬جيستائين انھن جي پٿر انھن کي وڪرو نه ڪري ھا ۽‬ ‫خداوند انھن کي بند نه ڪري ھا؟‬ ‫‪31‬ڇالَ ⁠جو انھن جو پٿر اسان جي پٿر جھڙو نہ آھي‪ ،‬جيتوڻيڪ اسان جا دشمن پاڻ جج آھن‪.‬‬ ‫ء‬ ‫‪32‬ڇاڪاڻ ⁠تہ انھن جو ڊاک سدوم جي ڊاک ۽ عموره جي ٻنين مان آھي ‪.‬انھن جا ڊاک پت جا ڊاک آھن‪ ،‬۽ انھن جا ءگڇا ڪءڙا آھن‪.‬‬ ‫‪33‬انھن جي شراب نانگن جو زھر ۽ نانگن جو ظالم زھر آھي‪.‬‬ ‫‪34‬ڇا ھي مون وٽ محفوظ نه آھي‪ ،‬۽ منھنجي خزانن ۾ ءمھر لڳل نه آھي؟‬ ‫‪35‬بدلو ۽ بدلو مون وٽ آھي؛ انھن جا پير وقت تي لڙڪندا‪ ،‬ڇاڪاڻ ته انھن جي آفت جو ڏينھن ويجھو آھي‪ ،‬۽ جيڪي انھن تي اچڻ وارا‬ ‫آھن اھي جلدي ڪندا‪.‬‬ ‫لَ توبھ ڪندو‪ ،‬جڏھن ھو ڏسندو تہ انھن جي طاقت ختم ٿي وئي‬ ‫‪36‬ڇاڪاڻ ⁠تہ خداوند پنھنجي قوم جو انصاف ڪندو‪ ،‬۽ پنھنجن ٻانھن ء‬ ‫آھي‪ ،‬۽ ڪوبہ بند يا بچيل ڪونھي‪.‬‬ ‫‪37‬۽ ھو چوندو ته ڪٿي آھن انھن جا ديوتا‪ ،‬انھن جي پٿر جنھن تي اھي ڀروسو ڪندا ھئا‪،‬‬ ‫‪38‬جيڪي انھن جي قربانين جي چربی کائي‪ ،‬۽ انھن جي پيئڻ جي نذرانن جي شراب پيئي؟ انھن کي اٿڻ ڏيو ۽ توھان جي مدد ڪريو‪ ،‬۽‬ ‫توھان جو بچا ءَ ڪريو‪.‬‬ ‫‪39‬ھاڻي ڏسو ته مان‪ ،‬پاڻ‪ ،‬ھو آھيان‪ ،‬۽ مون سان ڪو به خدا ناھي ‪:‬مان ماريندو آھيان‪ ،‬۽ مان جيئرو ڪندو آھيان؛ مان زخمي ڪندو‬ ‫آھيان‪ ،‬۽ مان شفا ڏيندو آھيان ‪:‬۽ نه ئي ڪو منھنجي ھٿ کان بچائي سگھندو‪.‬‬ ‫‪40‬ڇالَ ⁠جو آ ءَ پنھنجو ھٿ آسمان ڏانھن کڻي چوان ٿو تہ آ ءَ ھميشہ جيئرو رھندس‪.‬‬ ‫ء‬ ‫‪41‬جيڪڏھن مان پنھنجي چمڪندڙ تلوار کي تيز ڪريان‪ ،‬۽ منھنجو ھٿ انصاف تي قبضو ڪريان‪ ،‬ته مان پنھنجن دشمنن کان بدلو‬ ‫وٺندس‪ ،‬۽ انھن کي بدلو ڏيندس جيڪي مون کان نفرت ڪن ٿا‪.‬‬ ‫‪42‬مان پنھنجن تيرن کي رت سان مست ڪندس‪ ،‬۽ منھنجي تلوار گوشت کائي ويندي؛ ۽ اھو به مقتولن ۽ قيدين جي رت سان‪ ،‬دشمن کان‬ ‫بدلو وٺڻ جي شروعات کان‪.‬‬ ‫‪43‬اي قومون‪ ،‬سندس قوم سان خوش ٿيو‪ ،‬ڇاڪاڻ ⁠تہ ھو پنھنجن ٻانھن جي خون جو بدلو وٺندو‪ ،‬۽ پنھنجن دشمنن کان بدلو وٺندو‪ ،‬۽‬ ‫پنھنجي ملڪ ۽ پنھنجي قوم تي رحم ڪندو‪.‬‬ ‫موسي آيو ۽ ھن گيت جا سڀ لفظ ماڻھن جي ڪنن ۾ ٻڌايا‪ ،‬پاڻ ۽ نون جي پٽ ھوشيع‪.‬‬ ‫‪44‬۽‬ ‫ي‬ ‫موسي اھي سڀ ڳالھيون سڀني بني اسرائيلن کي چوڻ ختم ڪيون‪:‬‬ ‫‪45‬۽‬ ‫ي‬ ‫‪46‬۽ ھن انھن کي چيو ته‪ ،‬پنھنجي دل انھن سڀني ڳالھين تي لڳايو جيڪي مان اڄ توھان جي وچ ۾ گواھي ڏيان ٿو‪ ،‬۽ توھان پنھنجن ٻارن‬ ‫کي حڪم ڏيو ته ھن قانون جي سڀني لفظن تي عمل ڪن‪.‬‬ ‫شيَ ذريعي توھان پنھنجي ڏينھن کي ان‬ ‫لَ ڪا اجائي ڳالھه ناھي‪ ،‬ڇاڪاڻ ته اھا توھان جي زندگي آھي ‪:‬۽ ھن‬ ‫ء‬ ‫‪47‬ڇو ته اھا توھان ء‬ ‫لَ وڃي رھيا آھيو‪.‬‬ ‫ملڪ ۾ ڊگھو ڪندا‪ ،‬جتي توھان اردن پار ڪري ان تي قبضو ڪرڻ ء‬ ‫موسي سان ڳالھايو ۽ چيو تہ‬ ‫‪48‬۽ خداوند انھي ءَ ڏينھن‬ ‫ي‬ ‫‪49‬ھن جبل عباريم تي چڙه‪ ،‬جبل نبو تي‪ ،‬جيڪو موآب جي ملڪ ۾ آھي‪ ،‬جيڪو يريحو جي سامھون آھي؛ ۽ ڪنعان جي ملڪ کي ڏس‪،‬‬ ‫جيڪو مان بني اسرائيل کي ملڪيت طور ڏيان ٿو‪.‬‬

‫استثنا‬

‫‪50‬۽ جتي تون چڙھين ٿو اتي ئي مر ۽ پنھنجي قوم ۾ گڏ ٿي وڃ‪ ،‬جيئن تنھنجو ڀا ءَ ھارون ھور جبل تي مري ويو ۽ پنھنجي قوم ۾ گڏ ٿي‬ ‫ويو‪.‬‬ ‫‪51‬ڇاڪاڻ ⁠تہ اوھين بني اسرائيل جي وچ ۾ ميريبا قادش جي پاڻي ءَ وٽ‪ ،‬صين جي بيابان ۾ مون کان بي ⁠وفا ٿيا؛ ڇاڪاڻ ⁠تہ اوھان‬ ‫بني اسرائيل جي وچ ۾ مون کي پاڪ نه ڪيو‪.‬‬ ‫‪52‬پر تون پنھنجي اڳيان ملڪ ڏسندين‪ ،‬پر تون اتي انھي ءَ ملڪ ڏانھن نہ ويندين جيڪو مان بني اسرائيل کي ڏيندس‪.‬‬ ‫باب ‪33‬‬ ‫موسي‪ ،‬خدا جي مرد‪ ،‬پنھنجي موت کان اڳ بني اسرائيل کي برڪت ڏني ھئي‪.‬‬ ‫‪1‬۽ ھي اھا برڪت آھي جيڪا‬ ‫ي‬ ‫‪2‬۽ ھن چيو تہ‪ ،‬خداوند سينا کان آيو‪ ،‬۽ سعير کان انھن ڏانھن اڀريو؛ ھو فاران جبل کان چمڪيو‪ ،‬۽ ھو ڏھه ھزار بزرگن سان گڏ آيو ‪:‬‬ ‫لَ ھڪ باھه وارو قانون نڪتو‪.‬‬ ‫سندس ساڄي ھٿ مان انھن ء‬ ‫‪3‬ھا‪ ،‬ھن ماڻھن سان پيار ڪيو؛ سندس سڀ بزرگ تنھنجي ھٿ ۾ آھن ‪:‬۽ اھي تنھنجي پيرن تي ويٺا آھن؛ ھر ڪو تنھنجي لفظن مان‬ ‫حاصل ڪندو‪.‬‬ ‫‪4‬موسي اسان کي شريعت ڏني‪ ،‬يعني يعقوب جي جماعت جي ميراث‪.‬‬ ‫ي‬ ‫‪5‬۽ ھو يشورون ۾ بادشاھه ھو‪ ،‬جڏھن ماڻھن جا سردار ۽ بني اسرائيل جا قبيل گڏ ٿيا ھئا‪.‬‬ ‫‪6‬روبن جيئرو رھي ۽ نه مرڻ ڏي‪ ،‬۽ سندس ماڻھو ٿورا نه ٿين‪.‬‬ ‫لَ ڪافي‬ ‫‪7‬۽ ھي يھودا جي برڪت آھي ‪:‬۽ ھن چيو ته‪ ،‬اي خداوند‪ ،‬يھودا جي آواز ٻڌو‪ ،‬۽ کيس پنھنجي قوم ڏانھن آڻيو ‪:‬سندس ھٿ ھن ء‬ ‫ھجن؛ ۽ تون ھن جي دشمنن کان ھن جي مدد ڪر‪.‬‬ ‫‪8‬۽ لوي بابت ھن چيو ته‪ ،‬توھان جو ٿوميم ۽ توھان جو اوريم توھان جي پاڪ سان گڏ ھجي‪ ،‬جنھن کي توھان مسا ۾ آزمايو ھو‪ ،‬۽ جنھن‬ ‫سان توھان مريبه جي پاڻي ءَ تي جدوجھد ڪئي ھئي‪.‬‬ ‫‪9‬جنھن پنھنجي پي ءَ ۽ ما ءَ کي چيو تہ مون ھن کي نہ ڏٺو آھي‪ ،‬نہ تہ ھن پنھنجن ڀائرن کي سڃاتو‪ ،‬نہ ئي پنھنجن ٻارن کي سڃاتو‪،‬‬ ‫ڇاڪاڻ ⁠تہ انھن تنھنجو ڪلم ٻڌو آھي ۽ تنھنجو عھد رکيو آھي‪.‬‬ ‫‪10‬اھي يعقوب کي تنھنجا فيصل ۽ اسرائيل کي تنھنجو قانون سيکاريندا ‪:‬اھي تنھنجي اڳيان بخور ٻاريندا‪ ،‬۽ تنھنجي قربانگاھه تي پوري‬ ‫ساڙيل قرباني ڏيندا‪.‬‬ ‫‪11‬اي خداوند‪ ،‬سندس مال کي برڪت ڏي‪ ،‬۽ سندس ھٿن جي ڪم کي قبول ڪر ‪:‬جيڪي سندس خلف اٿيا آھن ۽ جيڪي ھن کان نفرت‬ ‫ڪن ٿا‪ ،‬انھن جي پٺي کي ماري ڇڏ‪ ،‬ته جيئن اھي ٻيھر نه اٿيا وڃن‪.‬‬ ‫‪12‬۽ بنيامين بابت ھن چيو ته‪ ،‬خداوند جو پيارو سندس ڀرسان سلمتي ءَ سان رھندو؛ ۽ خداوند سڄو ڏينھن کيس ڍڪيندو‪ ،‬۽ ھو سندس‬ ‫ڪلھن جي وچ ۾ رھندو‪.‬‬ ‫لَ‬ ‫لَ‪ ،‬۽ اونھائي ء‬ ‫لَ‪ ،‬شبنم ء‬ ‫‪13‬۽ يوسف جي باري ۾ ھن چيو ته‪ ،‬خداوند کان سندس ملڪ برڪت وارو ھجي‪ ،‬آسمان جي قيمتي شين ء‬ ‫جيڪا ھيٺ لھي ٿي‪،‬‬ ‫لَ‪،‬‬ ‫لَ‪ ،‬۽ چنڊ جي پيدا ٿيندڙ قيمتي شين ء‬ ‫‪14‬۽ سج جي پيدا ٿيندڙ قيمتي ميون ء‬ ‫لَ‪،‬‬ ‫لَ‪ ،‬۽ دائمي ٽڪرين جي قيمتي شين ء‬ ‫‪15‬۽ قديم جبلن جي مکيه شين ء‬ ‫لَ جيڪو ٻوٽي ۾ رھندو ھو ‪:‬يوسف جي مٿي تي ۽ ان جي‬ ‫‪16‬۽ زمين جي قيمتي شين ۽ ان جي ڀرپوري ءَ ء‬ ‫لَ‪ ،‬۽ ان جي نيڪ خواھشن ء‬ ‫مٿي تي برڪت اچي جيڪو پنھنجن ڀائرن کان جدا ٿي ويو ھو‪.‬‬ ‫‪17‬سندس شان سندس ٻڪري ءَ جي پھرئين ٻار وانگر آھي‪ ،‬۽ سندس سڱ جھنگلي جي سڱن وانگر آھن ‪:‬انھن سان ھو ماڻھن کي زمين‬ ‫جي ڇيڙن تائين گڏ ڪندو ‪:‬۽ اھي افرائيم جا ڏھه ھزار آھن‪ ،‬۽ اھي منسي جا ھزارين آھن‪.‬‬ ‫‪18‬۽ زبولون بابت ھن چيو ته‪ ،‬اي زبولون‪ ،‬پنھنجي ٻاھر نڪرڻ ۾ خوش ٿيو؛ ۽ اي اشڪار‪ ،‬پنھنجن خيمن ۾‪.‬‬ ‫‪19‬اھي ماڻھن کي جبل تي سڏيندا؛ اتي اھي نيڪي ءَ جون قربانيون پيش ڪندا ‪:‬ڇاڪاڻ ته اھي سمنڊن جي ڪثرت ۽ ريتي ءَ ۾ لڪيل‬ ‫خزانن مان چوسيندا‪.‬‬ ‫‪20‬۽ گاد بابت ھن چيو ته‪ ،‬برڪت وارو آھي اھو جيڪو گاد کي وڌائي ٿو ‪:‬ھو شينھن وانگر رھندو آھي‪ ،‬۽ ھٿ کي مٿي جي تاج سان‬ ‫چيريندو آھي‪.‬‬ ‫لَ پھريون حصو تيار ڪيو‪ ،‬ڇاڪاڻ ته اتي‪ ،‬قانون ڏيندڙ جي ھڪ حصي ۾‪ ،‬ھو ويٺو ھو؛ ۽ ھو ماڻھن جي سردارن سان‬ ‫‪21‬۽ ھن پاڻ ء‬ ‫گڏ آيو‪ ،‬ھن خداوند جي انصاف ۽ اسرائيل سان سندس فيصل ڪيا‪.‬‬ ‫‪22‬۽ دان بابت ھن چيو ته‪ ،‬دان شينھن جو ٻچو آھي ‪:‬ھو بسن کان ٽپو ڏيندو‪.‬‬ ‫‪23‬۽ نفتالي بابت ھن چيو ته‪ ،‬اي نفتالي‪ ،‬فضل سان مطمئن ۽ خداوند جي نعمت سان ڀريل ‪:‬تون اولھه ۽ ڏکڻ تي قبضو ڪر‪.‬‬ ‫‪24‬۽ آشر بابت ھن چيو ته‪ ،‬آشر کي اولد سان برڪت ملي؛ ھو پنھنجن ڀائرن کي قبول پوي‪ ،‬۽ ھو پنھنجو پير تيل ۾ ٻوڙيو‪.‬‬ ‫‪25‬اوھان جا ءجتا لوھ ۽ ٽامي جا ھوندا؛ ۽ جيئن اوھان جا ڏينھن‪ ،‬تيئن اوھان جي طاقت ھوندي‪.‬‬ ‫‪26‬يشورون جي خدا جھڙو ڪوبہ ڪونھي‪ ،‬جيڪو تنھنجي مدد ۾ آسمان تي سواري ڪري ٿو‪ ،‬۽ پنھنجي شان ۾ آسمان تي‪.‬‬ ‫‪27‬دائمي خدا توھان جي پناھه آھي‪ ،‬۽ ھيٺان دائمي ھٿ آھن ‪:‬۽ ھو توھان جي اڳيان دشمن کي ڌڪي ڇڏيندو؛ ۽ چوندو‪ ،‬انھن کي تباھه‬ ‫ڪريو‪.‬‬ ‫‪28‬پوَ اسرائيل اڪيلو سلمتي ءَ سان رھندو ‪:‬يعقوب جو چشمو اناج ۽ شراب جي زمين تي ھوندو؛ ۽ سندس آسمان شبنم به وسائيندو‪.‬‬ ‫ء‬ ‫‪29‬اي اسرائيل‪ ،‬تون خوش نصيب آھين !ڪير تو جھڙو آھي‪ ،‬اي خداوند جي بچايل قوم‪ ،‬تنھنجي مدد جي ڍال‪ ،‬۽ تنھنجي عظمت جي‬ ‫تلوار !۽ تنھنجا دشمن تو کي ڪوڙا ثابت ٿيندا‪ ،‬۽ تون انھن جي بلندين تي لتاڙيندين‪.‬‬

‫استثنا‬

‫باب ‪34‬‬ ‫موسي موآب جي ميدانن مان نبو جي جبل تي‪ ،‬پسگاه جي چوٽي ءَ تي‪ ،‬جيڪو يريحو جي سامھون آھي‪ ،‬چڙھيو ‪.‬۽ خداوند کيس جلعاد‬ ‫‪1‬۽‬ ‫ي‬ ‫جو سڄو ملڪ ڏيکاريو‪ ،‬دان تائين‪،‬‬ ‫‪2‬۽ سڄو نفتالي‪ ،‬افرائيم ۽ منسي جو ملڪ‪ ،‬۽ يھوداه جو سڄو ملڪ‪ ،‬سمنڊ جي ڪناري تائين‪،‬‬ ‫‪3‬۽ ڏکڻ ۽ يريحو جي وادي جو ميدان‪ ،‬کجي ءَ جي وڻن جو شھر‪ ،‬ضءغر تائين‪.‬‬ ‫‪4‬۽ خداوند کيس چيو تہ ”ھي اھو ملڪ آھي جيڪو مون ابراھيم‪ ،‬اسحاق ۽ يعقوب سان قسم کنيو ھو تہ آ ءَ اھو اوھان جي اولد کي‬ ‫ڏيندس ‪.‬مون اوھان کي پنھنجين اکين سان اھو ڏيکاريو آھي‪ ،‬پر اوھين اءتي پار نہ وڃي سگھندؤ“‪.‬‬ ‫موسي خداوند جي ڪلم موجب اتي موآب جي ملڪ ۾ وفات ڪئي‪.‬‬ ‫‪5‬تنھنڪري خداوند جو ٻانھو‬ ‫ي‬ ‫‪6‬۽ ھن کيس موآب جي ملڪ ۾ بيت فغور جي سامھون ھڪ وادي ۾ دفن ڪيو ‪:‬پر اڄ تائين ڪو به سندس قبر جي خبر ناھي‪.‬‬ ‫موسي ھڪ سؤ ويھه سالن جو ھو جڏھن ھو فوت ٿيو ‪:‬سندس اک نه ڌءنڌلي ھئي ۽ نه ئي سندس قدرتي طاقت گھٽجي ھئي‪.‬‬ ‫‪7‬۽‬ ‫ي‬ ‫لَ روئڻ ۽ ماتم ڪرڻ جا ڏينھن ختم ٿي ويا‪.‬‬ ‫‪:‬پوَ‬ ‫‪8‬۽ بني اسرائيل‬ ‫موسي ء‬ ‫لَ موآب جي ميدانن ۾ ٽيھه ڏينھن رويا ء‬ ‫موسي ء‬ ‫ي‬ ‫ي‬ ‫موسي پنھنجا ھٿ ھن تي رکيا ھئا ‪:‬۽ بني اسرائيل سندس ڳالھه ٻڌي ۽‬ ‫ته‬ ‫ڇاڪاڻ‬ ‫ھو؛‬ ‫ڀريل‬ ‫سان‬ ‫روح‬ ‫جي‬ ‫دانائي‬ ‫يشوع‬ ‫پٽ‬ ‫‪9‬۽ نون جو‬ ‫ي‬ ‫موسي کي حڪم ڏنو ھو تيئن ڪيو‪.‬‬ ‫جيئن خداوند‬ ‫ي‬ ‫موسي جھڙو ڪو به نبي نه آيو‪ ،‬جنھن کي خداوند روبرو سڃاڻندو ھو‪.‬‬ ‫پوَ بني اسرائيل ۾‬ ‫‪10‬۽ ان کان ء‬ ‫ي‬ ‫لَ‬ ‫‪11‬سڀني نشانين ۽ معجزن ۾‪ ،‬جيڪي خداوند کيس مصر جي ملڪ ۾ فرعون‪ ،‬سندس سڀني نوڪرن ۽ سندس سڄي ملڪ ڏانھن ڪرڻ ء‬ ‫موڪليو‪،‬‬ ‫َ‬ ‫انھي‬ ‫َ‬ ‫انھي‬ ‫موسي سڀني بني اسرائيلن جي نظر ۾ ڏيکاريو‪.‬‬ ‫جيڪو‬ ‫۾‬ ‫خوف‬ ‫وڏي‬ ‫سڄي‬ ‫۽‬ ‫۾‪،‬‬ ‫ھٿ‬ ‫طاقتور‬ ‫سڄي‬ ‫‪12‬۽‬ ‫ي‬ ‫ء‬ ‫ء‬