Skip to main content

Shona - The Good Samaritan

Page 1

MuSamaria Akanaka Ruka 10:25-37 25 Zvino tarira, mumwe gweta akasimuka, akamuedza, achiti: Mudzidzisi, ndingaitei kuti ndigare nhaka yeupenyu husingaperi? 26 Akati kwaari, “ Mumurayiro makanyorwa sei? Unoverenga sei?” 27 Akapindura akati, “Ida Ishe Mwari wako nomwoyo wako wose, nomweya wako wose, nesimba rako rose, nepfungwa dzako dzose, uye muvakidzani wako sezvaunozviita.” 28 Akati kwaari: Wapindura zvakanaka; ita izvozvo, ugorarama. 29 Asi iye, achida kuzviruramisa, akati kuna Jesu: Muvakidzani wangu ndianiko? 30 Jesu akapindura akati, “ Mumwe murume akabva kuJerusarema achienda kuJeriko, akawira pakati pemakororo akamubvisa nguo dzake, akamurova, ndokumusiya ava kuda kufa.” 31 Zvakangoitikawo kuti mumwe mupristi akaburukawo nenzira iyoyo, uye paakamuona, akamupfuura neparutivi. 32 Saizvozvowo muRevhi, paakasvika panzvimbo iyoyo, akamuona, akapfuura neparutivi rumwe. 33 Asi mumwe muSamaria, ari parwendo, akasvika paari; akati achimuona, akamunzwira tsitsi, 34 Akaenda kwaari, akasunga maronda ake, akaadira mafuta newaini, akamukwidza pamhuka yake, akamuisa kuimba yevaeni, akamuchengeta. 35 Zvino mangwana acho, akabudisa madhenari maviri, akapa kune muridzi weimba, akati kwaari: Muchengete; uye chero chaunoshandisa kupfuura izvi, ndichakuripira pandinodzoka. 36 Ndianiko pavatatu ava waunofunga kuti akanga ari muvakidzani waiye akawira pakati pemakororo? 37 Akati, “Uyo akamunzwira tsitsi.” Ipapo Jesu akati kwaari, “ Enda, undoita saizvozvo.” Nyaya yemuSamaria Akanaka (Ruka 10:25–37) ndeimwe yemifananidzo yakakurumbira yaJesu. Inotsanangura zvakadzama rudo rwechokwadi, tsitsi, uye zvinorehwa chaizvo nekuva muvakidzani. Heino kupfupikiswa kwendima nendima kunotsanangura nyaya yacho, kuchiteverwa nezvidzidzo zvikuru uye mashandisirwo azvo.

1


MuSamaria Akanaka

Kupatsanurwa kwendima nendima Ruka 10:25–28 — Muedzo weGweta neMirairo Mikuru Ndima 25: Gweta (nyanzvi yeMutemo waMosesi) rinomira kuti riedze Jesu, richimubvunza kuti anofanira kuitei kuti agare nhaka yehupenyu husingaperi. Ndima 26: Jesu anopindura nekudzosera mubvunzo kumagwaro matsvene, achibvunza gweta kuti anoverenga sei Mutemo. Ndima 27: Gweta rinopindura nemazvo, richipfupikisa Mutemo kuita misimboti miviri mikuru: kuda Mwari nemoyo wako wese, mweya wako wese, simba rako, nepfungwa dzako dzose, uye kuda muvakidzani wako sezvaunozviita (tichitarisa Dheuteronomio 6:5 naRevhitiko 19:18). Vhesi 28: Jesu anorumbidza mhinduro yake, achimuudza kuti kuita izvi kuchaunza hupenyu. Ruka 10:29–32 — Kurudziro uye Vatariri Vasingatarisirwi Ndima 29: Achiedza kuzviruramisa kana kuderedza basa rake, gweta rinobvunza kuti, "Ko muvakidzani wangu ndiani?" Vhesi 30: Jesu anotanga mufananidzo uyu. Murume aifamba mumugwagwa une njodzi achibva kuJerusarema achienda kuJeriko akabatwa nemakororo. Vanomubvisa mbatya dzake, vakamurova zvakanyanya, ndokumusiya ava kuda kufa. Ndima 31: Mupristi anouya nenzira imwe cheteyo. Achiona murume akakuvara, anoyambuka akananga kune rimwe divi ndokuramba achifamba. Ndima 32: MuRevhi (mubatsiri wetemberi) anosvikawo. Anotarisa murume akakuvara, asi semupristi, anoyambuka achienda kune rimwe divi opfuura nepaari. Ruka 10:33–35 — MuSamaria Ane Tsitsi Ndima 33: MuSamariya—nhengo yeboka raishorwa uye rairambwa nevaJudha vazhinji venguva iyoyo—anouya nemugwagwa. Achiona murume akakuvara, anonzwa tsitsi huru. Ndima 34: MuSamaria anoenda zvakananga kumurume uyu, anosunga maronda ake, anoarapa nemafuta newaini (mishonga yakajairika yenguva iyoyo), anomukwidza pamhuka yake, anomuendesa kuimba yevaeni, uye anomutarisira husiku hwese. Vhesi 35: Zuva rakatevera, muSamariya akapa muridzi weimba yevaeni madhenari maviri kuti atarisire zvimwe zvinhu, achivimbisa kudzoka obhadhara chero mari yaakazoshandisa. Ruka 10:36–37 — Mhedziso Inoshanda Ndima 36: Jesu anopindura mubvunzo wekutanga, achibvunza gweta kuti ndiani pavatatu ava akashanda semuvakidzani wemunhu akaurayiwa. Ndima 37: Asingakwanise kutaura kuti "muSamaria," gweta rinopindura richiti, "Uyo akamunzwira tsitsi." Jesu anomurayira achiti: " Enda, undoita saizvozvo. "

Zvidzidzo Zvikuru & Mashandisirwo Ehupenyu Kutsanangura Patsva "Muvakidzani": Kuva muvakidzani hakutsanangurwi nenzvimbo, dzinza, kana miganhu yemagariro, asi nekuda kuratidza rudo netsitsi kune chero munhu anoshaya. Tsitsi Pamusoro peTsika: Ruzivo rwechitendero kana chinzvimbo munharaunda hazvirevi zvakawanda pasina rudo runoshanda. Mupristi nemuRevhi vaichengetedza kuchena kwechitendero kana kuti mukana wekuzviitira zvinhu vachisiya tsitsi dzevanhu. Rudo Rune Zviito: Rudo rwechokwadi runoda chiito chinoshanda uye chinodhura. MuSamaria akasiya nguva yake, zvinhu zvake, kuchengetedzeka, uye nyaradzo yake kuti adzorere mutorwa.

2


MuSamaria Akanaka

Kukunda Rusaruro: Rubatsiro nerunako zvinowanzobva kunzvimbo dzisingatarisirwi. Mufananidzo uyu unotikurudzira kuti tisatarise rusaruro rwevanhu asi tione hunhu huri mumunhu wese.

Nhoroondo Yekare Pakati PevaJudha NevaSamariya Ruvengo pakati pevaJudha nevaSamariya muzana remakore rekutanga rwaisangova kurwisana kwevanhu chete; rwaiva ruvengo rwakakura, rwakanga rwagara mazana emakore rwakavakirwa parudzi, zvematongerwo enyika, uye zvitendero zvikuru. Kuti tinzwisise zvizere kuti sei vateereri vaJesu muna Ruka 10 vangadai vakashamisika kunzwa muSamaria achinzi ndiye gamba renyaya iyi, zvinobatsira kunzwisisa kuti gakava iri rakatanga sei.

1. Kupatsanurwa Kwenhoroondo: Mavambo Akakamurwa Kukundwa kweAsiriya (722 BCE): Umambo hweAsiriya pahwakakunda Umambo hwekuchamhembe kweIsraeri (Samaria), vakatapa vaIsraeri vakawanda ndokugarisa marudzi ekune dzimwe nyika munzvimbo iyi. Dzinza Rakasanganiswa: Vazukuru veavo vakaramba vakaroorana nevatorwa. Kunyange zvazvo vaSamaria vaiti ndivo vaiva zvizvarwa zvechokwadi, zvisina kukanganiswa zvemadzinza ekuchamhembe (Efraimi naManase), vaJudha vaivaona se "rudzi rwakasanganiswa" rwakakanganiswa kana kuti hafu yeropa vakanga vakanganisa kuchena kwerudzi uye kunamata kwakatendeka.

2. Kuvakazve Tembere neMakakatanwa Ezvematongerwo Enyika Kupikiswa kwaEzra naNehemia (Zana remakore rechi5 BCE): Vatapwa veJudhiya pavakadzoka kubva kuBhabhironi kuzovakazve Jerusarema neTemberi Yechipiri, vaSamariya vakabvuma kubatana nechirongwa ichi. Vatungamiriri vechiJudha vakaramba rubatsiro rwavo, vachivaona sevasina kubvumirana pane chitendero. Kutsiva: Vatungamiriri veSamaria vakakurudzira hurumende yePersia kuti inonoke uye ikanganise kuvakwazve kweJerusarema. Izvi zvakagadzira hasha dzezvematongerwo enyika dzinogara kwenguva refu.

3. Kupatsanurwa Kwechitendero: Gomo reGerizimi vs. Gomo reZioni Nzvimbo Dzekunamatira Dzinokwikwidzana: Varambwa neJerusarema, vaSamariya vakavaka temberi yavo pachavo paGomo reGerizimu pedyo neShekemu, vachiti ndiyo nzvimbo tsvene chaiyo yakasarudzwa naMosesi. Magwaro Akasiyana Zvishoma: VaSamaria vaingogamuchira Pentateuch yevaSamaria chete (mabhuku mashanu ekutanga aMosesi) semagwaro matsvene, vachiramba Vaprofita vechiHebheru, Zvinyorwa, netsika dzeJerusarema. Kuparadzwa kweTemberi yeSamaria (110 BCE): Kusawirirana kwakasvika pakuipisisa munguva yeHasmonean apo Mupristi Mukuru wechiJudha John Hyrcanus akapinda muSamaria ndokuparadza temberi yeSamaria paGomo reGerizimu. Kuparadzwa uku kwakasimbisa zvizvarwa zvevengi vakakomba.

3


MuSamaria Akanaka

4. Chokwadi Chemuzana Remakore Rekutanga Munguva Yeushumiri hwaJesu

Pakazosvika nguva yeTestamente Itsva, kupatsanurwa uku kwakakanganisa hupenyu hwezuva nezuva: Kudzivisa & Kugara Kure: Vafambi vechiJudha vaifamba pakati peGarireya neJudhiya vaiwanzofamba vachipfuura nemumupata weRwizi Jorodhani kuitira kuti vasatsike muSamaria. Kunyomba Kwetsika: Kudana muJudha kuti "muSamariya" kwaive kutuka kukuru, kwakafanana nekumudana kuti mupanduki kana kuti mupanduki (sezvinoonekwa muna Johani 8:48). Zviitiko zveKuzvidza: Maererano nenhoroondo yaFlavius Josephus, panguva yehudiki hwaJesu, boka revaSamariya rakaparadzira mapfupa evanhu muchivande mukati meTemberi yeJerusarema panguva yePaseka kuti vaisvibise.

Chikonzero nei Chinyorwa Ichi Chichiwedzera Mufananidzo

Gweta parakabvunza kuti "Muvakidzani wangu ndiani?" muna Ruka 10:29, raitarisira muganhu— kusimbisa kuti "muvakidzani" aingoshanda kune vamwe vagari vechiJudha vaiteerera mutemo. Jesu paakasuma muSamariya munyaya iyi: Chinhu Chinoshamisa Chegamba: Vateereri vaitarisira boka remafirimu matatu eMupristi, MuRevhi, uye munhuwo zvake wechiIsraeri. Kuisa muSamariya anozvidzwa munzvimbo yechitatu kwakaparadza zvachose zvavaitarisira mutsika dzavo. Kudzosera Simba: MuJudha akakuvara aifanira kuvimba nemuvengi wake akapika kuti ararame. Kutsanangurazve Rudo Rwemuvakidzani: Jesu akaratidza kuti ngoni hadzina hanya nemagumbu ekare, rusarura, uye miganhu yemagariro evanhu. Kuva muvakidzani wechokwadi kunoratidzwa kuburikidza nezviito zvetsitsi kune chero ani zvake anoshayiwa, pasinei nekwaakabva.

Hunhu Hwakanyanya hweNgoni dzaMwari vs. Kuzvipembedza Kwemutemo Kunyange zvazvo Mufananidzo wemuSamariya Akanaka uchiwanzoverengwa semurayiridzo wetsika pamusoro pemutsa, udzamu hwayo hwedzidziso dzechitendero hwakadzika zvikuru. Imwe yenyaya dzakakurumbira dzezvechitendero muchikamu chino ndeye Hunhu Hwakanyanya hweTsitsi dzaMwari vs. Kuzviruramisa Kwemutemo . Heino kuongororwa kwenyaya iyi muzvikamu zvitatu:

1. Kuzviruramisa vs. Kuchinja Mwoyo

Hurukuro inotanga nehurukuro yepamutemo neyechitendero: Chinangwa cheGweta: Ndima 29 inotaura zvakajeka kuti gweta rakabvunza kuti "Muvakidzani wangu ndiani?" nekuti "aida kuzviruramisa." Aitsvaga tsananguro chaiyo yepamutemo yaizomubvumira kutara muganhu pamabasa ake—mutsetse wairatidza kwaigumira basa rake uye kwaaigona kurega kudanana.

4


MuSamaria Akanaka

Kusawirirana Kwechitendero: Gweta rakaona kururama serunyorwa rwemiganhu yepamutemo. Jesu anochinja kururama semamiriro emwoyo anozviratidza murudo rusina magumo. Musiyano: HuMwari hwechokwadi hahugoni kuyerwa nekuti tinoyera mabasa edu zvakadii, asi kuti tinopa tsitsi dzaMwari zvakawanda sei.

2. Kufungidzira Kwekuchena Kwetsika Pasina Tsitsi

Kubatanidzwa kwemupristi nemuRevhi kunosimbisa yambiro inokosha yezvechitendero pamusoro pekukosha kwechitendero: Mitemo Yekuchena vs. Zvinhu Zvikuru: Pasi pemutemo weTestamente Yekare, kubata chitunha kwaiita kuti mupristi ave asina kuchena maererano netsika (Revhitiko 21:1). Munhu aibatwa mumugwagwa aionekwa seava kuda kufa (Ruka 10:30). Kana mupristi kana muRevhi akamira akamuwana afa, vaizova panjodzi yekusvibiswa netsika, vachikanganisa mabasa avo echitendero uye chinzvimbo munharaunda. Chinhu Chinokosha Pakusarudzwa: Vakaisa mumvuri wetsika panzvimbo pehunhu hwetsika . Jesu anoramba achidzidzisa muEvhangeri dzese kuti rudo, tsitsi, nehupenyu hwevanhu zvinotora nzvimbo yetsika (semuenzaniso, kuporesa neSabata). Ruzivo rwezvechitendero: Chitendero chinodzivirira munhu kubva mukutambura kwevanhu, pane kumumanikidza kuti aite izvozvo, hachiratidzi hunhu hwaMwari.

3. Tsitsi seChiyero Chechokwadi cheKutenda Jesu anochinja pfungwa dzese dzemubvunzo wekutanga wegweta: Gweta rakabvunza kuti:

Jesu akapindura achiti:

"Muvakidzani wangu ndiani?" (Chinonyanya kutariswa: Ndiani kugamuchira rudo rwangu?)

"Ndiani pavatatu ava aiva muvakidzani wake?" (Chinonyanya kutaurwa: Ndiri munhu werudzii?)

anokodzera

Nyasha Dzinoshanda: Tsitsi dzemuSamariya dzaidhura, dzine njodzi, uye dzisina muganho. Akaisa kuchengetedzeka kwake panjodzi mumugwagwa une njodzi, akashandisa mafuta ake newaini yake, akasiya bhiza rake, akashandisa mari yake, uye akavimbisa kudzoka kuzobhadhara mari yakawanda. Kuratidza Hunhu hwaMwari: Mudzidziso dzeBhaibheri, tsitsi ( hesed muchiHebheru, eleos muchiGiriki) haisi kungonzwa tsitsi chete; itsitsi dzechibvumirano, dzinoshanda. MuSamaria akava mufananidzo wenyasha dzaMwari nekuratidza nyasha dzaasina kuwana kune mumwe munhu angangodaro aimuona semuvengi.

Dudziro yeNhoroondo yeMifananidzo (Maonero aKristu) Munhoroondo yese yechechi, vadzidzi vechitendero vepakutanga (vakadai saAugustine, Origen, naChrysostom) vakaonawo dingindira guru redzidziso yechiKristu rakaiswa mumufananidzo uyu:

5


MuSamaria Akanaka

Mufambi Akawa: Vanhu, vakabviswa kururama uye vakakuvadzwa nechivi, vakasiyiwa vakafa munzira yekuenda kunyika yakawa. Mupristi nemuRevhi: Mutemo neSimbiso yeChibairo, iyo yaigona kuona kutadza kwevanhu asi isina simba rekuporesa kana kuponesa. MuSamaria Akanaka: Jesu Kristu pachake —akazvidzwa, akarambwa, uye aionekwa semunhu asiri wekunze nemasangano echitendero, asi achiuya zvakananga paiva nevanhu vari kufa. Mafuta, Waini, neImba yeVaeni: Nyasha dzaMwari, Mweya Mutsvene, neChechi senzvimbo yekupodza kusvika adzoka. Kunyange zvazvo nyaya huru yenhoroondo iri chidzidzo chetsika uye chesungano, maonero aya etsika echiKristu anoratidza kuti tinogona kungoratidza tsitsi huru kune vamwe nekuti Kristu akatanga kuratidza tsitsi huru kwatiri patakanga tisina simba remweya.

6


Turn static files into dynamic content formats.

Create a flipbook