Mosamaria ea Molemo Luka 10:25-37 25 Yaba moruti e mong wa molao o ema, a mo leka, a re: Moruti, ke tla etsang hore ke rue bophelo bo sa feleng? 26 A re ho yena: “ Ho ngotswe eng Molaong? O bala jwang?” 27 A araba, a re: “O tla rata Morena Modimo wa hao ka pelo ya hao yohle, le ka moya wa hao wohle, le ka matla a hao wohle, le ka kelello ya hao yohle; le wa heno o mo rate jwalokaha o ithata.” 28 Jesu a re ho yena: O arabile hantle; etsa jwalo, mme o tla phela. 29 Empa yena, ka ho rata ho itokafatsa, a re ho Jesu: Mme moahelani wa ka ke mang? 30 Jesu a araba, a re: “ Motho e mong o ne a theohile Jerusalema ho ya Jeriko, mme a wela hara masholu, a ileng a mo hlobodisa diaparo, a mo ntsha maqeba, mme a tsamaya, a mo siya a le makgatheng a ho shwa.” 31 Ka tshohanyetso moprista e mong a theoha ka tsela eo, mme ha a mmona, a mo feta ka lehlakoreng le leng. 32 Ka mokhoa o tšoanang le Molevi e mong, ha a fihla moo, a mo bona, a mo feta ka lehlakoreng le leng. 33 Empa Mosamaria e mong, ya neng a le leetong, a fihla moo a neng a le teng; yare ha a mmona, a mo utlwela bohloko, 34 A ya ho yena, a tlama maqeba a hae, a a tshela ka oli le veine, a mo palamisa pelesa ya hae, a mo isa ntlong ya baeti, a mo hlokomela. 35 Eitse ka le hlahlamang ha a tsamaya, a ntsha didenare tse pedi, a di nea mong'a ntlo, a re ho yena: Mo hlokomele; mme seo o tla se sebedisa ho feta moo, ke tla o buseletsa sona ha ke kgutla. 36 Jwale, o lekanya hore ke ofe ho ba bararo bao e bileng moahelani wa ya wetseng hara masholu? 37 A re: “Ke ya mo utlwetseng bohloko.” Yaba Jesu o re ho yena: “ Eya, o etse jwalo le wena.” Pale ea Mosamaria ea Molemo (Luka 10:25–37) ke e 'ngoe ea lipapiso tse tsebahalang haholo tsa Jesu. E fana ka tlhaloso e tebileng mabapi le lerato la 'nete, mohau, le seo ho ba moahelani ho se bolelang e le kannete. Mona ke tlhaloso ea temana ka temana e akaretsang pale, e lateloang ke lithuto tsa bohlokoa le ts'ebeliso e sebetsang.
1
Mosamaria ea Molemo
Karohano ea Temana ka Temana Luka 10:25–28 — Teko ea Ramolao le Litaelo tse Kholo Temana ea 25: Ramolao (setsebi sa Molao oa Moshe) oa ema ho leka Jesu, a mo botsa hore na o lokela ho etsa eng hore a rue bophelo bo sa feleng. Temana ea 26: Jesu o araba ka ho khutlisetsa potso mangolong a halalelang, a botsa ramolao hore na o bala Molao joang. Temana ea 27: Ramolao o araba ka nepo, a akaretsa Molao ka melao-motheo e 'meli ea bohlokoa: ho rata Molimo ka pelo ea motho, moea, matla le kelello, le ho rata moahelani oa hae joalokaha a ithata (ho latela Deuteronoma 6:5 le Levitike 19:18). Temana ea 28: Jesu o babatsa karabo ea hae, a mo bolella hore ho etsa sena ho tla tlisa bophelo. Luka 10:29–32 — Keletso le Baeti ba sa Lebelloang Temana ea 29: A batla ho itokafatsa kapa ho fokotsa boholo ba mosebetsi oa hae, ramolao oa botsa, "Joale moahelani oa ka ke mang?" Temana ea 30: Jesu o qala papiso ena. Monna ea tsamaeang tseleng e moqotetsane, e kotsi ho tloha Jerusalema ho ea Jeriko o oela lerabeng la masholu. Ba mo hlobolisa liaparo, ba mo otla hampe, 'me ba mo siea a le makhatheng a lefu. Temana ea 31: Moprista o theoha ka tsela e tšoanang. Ha a bona monna ea lemetseng, o tšela ka lehlakoreng le leng 'me o tsoela pele ho tsamaea. Temana ea 32: Molevi (mothusi oa tempele) o fihla ka mor'a moo. O sheba monna ea lemetseng, empa joalo ka moprista, o tšela ka lehlakoreng le leng 'me oa feta. Luka 10:33–35 — Mosamaria ea nang le kutloelo-bohloko Temana ea 33: Mosamaria—setho sa sehlopha se neng se nyelisoa haholo le ho qojoa ke Bajuda ba bangata ba mehleng eo—o theoha tseleng. Ha a bona monna ea lemetseng, o utloa kutloelo-bohloko e tebileng. Temana ea 34: Mosamaria o ea ho monna eo ka ho toba, o tlama maqeba a hae, o a phekola ka oli le veine (kalafo e tloaelehileng ea meriana ea mehleng eo), o mo palamisa phoofolo ea hae, o mo isa ntlong ea baeti, 'me o mo hlokomela bosiu bohle. Temana ea 35: Letsatsing le hlahlamang, Mosamaria o fa mong'a ntlo ea baeti lipeni tse peli (lidenari) ho koahela tlhokomelo e eketsehileng, a tšepisa ho khutla le ho lefa litšenyehelo leha e le life tse ling tse bakiloeng ke seo. Luka 10:36–37 — Qetello e Sebetsang Temana ea 36: Jesu o fetola potso ea pele, a botsa ramolao hore na ke ofe ho batsamai ba bararo ea ileng a iketsa moahelani oa motho ea hlokofalitsoeng. Temana ea 37: Ha a khone ho re "Mosamaria," ramolao oa araba, "Ea mo hauhetseng." Jesu oa mo laela: " E-ea, 'me u etse joalo le uena. "
Lithuto tsa Bohlokoa le Litšebeliso tsa Bophelo Ho Hlalosa Bocha "Moahelani": Ho ba moahelani ha ho hlalosoe ke meeli ea sebaka, morabe, kapa sechaba, empa ke boikemisetso ba ho bontša lerato le mohau ho mang kapa mang ea hlokang. Kutloelo-bohloko ho feta Neano: Tsebo ea bolumeli kapa boemo sechabeng ha e bolele letho ntle le lerato le mafolofolo. Moprista le Molevi ba ile ba boloka bohloeki ba bolumeli kapa boiketlo ka ho hlokomoloha kutloelo-bohloko ea botho.
2
Mosamaria ea Molemo
Lerato le Shebaneng le Liketso: Lerato la 'nete le hloka ketso e sebetsang le e jang chelete e ngata. Mosamaria o ile a tela nako ea hae, mehloli, polokeho le boiketlo ba hae ho khutlisa motho eo a sa mo tsebeng. Ho Hlōla Khethollo: Thuso le molemo hangata li tsoa mehloling e sa lebelloang. Papiso ena e re phephetsa ho sheba ka nģ'ane ho leeme la sechaba le ho bona botho ho motho e mong le e mong.
Semelo sa Histori Pakeng tsa Bajuda le Basamaria Lehloeo pakeng tsa Bajuda le Basamaria lekholong la pele la lilemo e ne e se feela tlholisano e nyenyane ea sechaba; e ne e le karohano e tebileng, ea lilemo tse makholo e thehiloeng morabeng, lipolotiking le litumelong tsa motheo tsa bolumeli. Ho utloisisa ka botlalo hore na ke hobane'ng ha bamameli ba Jesu ho Luka 10 ba ka be ba ile ba makala ha ba utloa Mosamaria a bitsoa mohale oa pale, ho thusa ho utloisisa hore na qabang ena e ile ea hlaha joang.
1. Karohano ea Nalane: Tšimoloho e Arohileng Ho Tlhōla ha Baassyria (722 BCE): Ha ’Muso oa Baassyria o hapa ’Muso o ka Leboea oa Iseraele (Samaria), ba ile ba leleka Baiseraele ba bangata ’me ba khutlisetsa lichaba tse ling sebakeng seo. Leloko le Kopantsoeng: Litloholo tsa ba ileng ba sala ba nyalane le bajaki ba tsoang linaheng tse ling. Leha Basamaria ba ne ba tsitlallela hore ke litloholo tsa 'nete, tse sa sitisoeng tsa meloko e ka leboea (Efraime le Manase), Bajuda ba ne ba ba nka e le "morabe o tsoakaneng" o senyehileng kapa halofo ea mali e neng e sentse bohloeki ba morabe le borapeli bo tšepahalang.
2. Ho Haha Tempele Bocha le Khohlano ea Lipolotiki Khanyetso ho Esdrase le Nehemia (Lekholong la bo5 la lilemo BCE): Ha Bajuda ba neng ba le botlamuoeng ba khutla Babylona ho ea tsosolosa Jerusalema le Tempele ea Bobeli, Basamaria ba ile ba ithaopela ho kenella morerong ona. Baetapele ba Bajuda ba ile ba hana thuso ea bona, ba nahana hore ba sekiselitse bolumeling. Phetetso: Ha ba arabela, baetapele ba Basamaria ba ile ba susumetsa mmuso wa Persia ka mafolofolo ho diehisa le ho sitisa ho tsosoloswa ha Jerusalema. Sena se ile sa baka lehloyo la dipolotiki le sa feleng.
3. Karohano ea Bolumeli: Thaba ea Gerizime khahlanong le Thaba ea Sione Libaka tsa Borapeli tse Phehisanang: Kaha Jerusalema e ne e hanne, Basamaria ba ile ba haha tempele ea bona Thabeng ea Gerizime haufi le Shekeme, ba bolela hore ke sehalalelo sa 'nete se khethiloeng ke Moshe. Mangolo a Fapaneng Hanyane: Basamaria ba ne ba amohela Libuka tse Hlano tse Qalang tsa Samaria feela (libuka tse hlano tsa pele tsa Moshe) e le mangolo, ba hana Baprofeta ba Baheberu, Mangolo le meetlo ea Jerusalema.
3
Mosamaria ea Molemo
Ho Senngoa ha Tempele ea Samaria (110 BCE): Likhohlano li ile tsa fihla boemong bo bobe nakong ea Mahasmone ha Moprista e Moholo oa Mojuda John Hyrcanus a hlasela Samaria 'me a senya tempele ea Samaria Thabeng ea Gerizime. Tšenyo ena e ile ea tiisa meloko ea lehloeo le tebileng.
4. Nnete ea Lekholong la Pele la Lilemo Nakong ea Tšebeletso ea Jesu Nakong ea Testamente e Ncha, karohano e ne e susumetsa bophelo ba letsatsi le letsatsi:
Ho Qoba le ho ba Sebaka sa Sechaba: Baeti ba Bajuda ba neng ba tsamaea pakeng tsa Galilea le Judea hangata ba ne ba nka tsela e khelohileng ho pholletsa le phula ea Noka ea Jordane ka ho khetheha ho qoba ho hata naheng ea Samaria. Linyefolo tsa Setso: Ho bitsa Mojuda "Mosamaria" e ne e le nyeliso e tebileng, e lekanang le ho mo bitsa mokhelohi kapa mokoenehi (joalokaha ho bonoa ho Johanne 8:48). Liketsahalo tsa ho Hlompholla: Ho ea ka litlaleho tsa nalane tse tsoang ho Flavius Josephus, hoo e ka bang nakong ea bocha ba Jesu, sehlopha sa Basamaria se ile sa hasanya masapo a batho ka sekhukhu ka har'a Tempele ea Jerusalema nakong ea Paseka ho e silafatsa.
Hobaneng Moelelo ona o Matlafatsa Papiso
Ha ramolao a botsa "Moahelani oa ka ke mang?" ho Luka 10:29, o ne a lebeletse moeli—tiisetso ea hore "moahelani" o sebetsa feela ho baahi ba Bajuda ba mamelang molao. Ha Jesu a hlahisa Mosamaria paleng ena: Ntlha e Makatsang ea Mohale: Bamameli ba ne ba lebeletse sehlopha sa lipale tse tharo tsa Moprista, Molevi le motho ea tloaelehileng oa Moiseraele. Ho beha Mosamaria ea nyatsehang sebakeng sa boraro ho ile ha senya litebello tsa bona tsa setso ka ho feletseng. Ho Busetsa Matla morao: Mojuda ya lemetseng o ne a lokela ho itshetleha ka sera sa hae se hlapanyeditsweng bakeng sa bophelo ba hae. Ho Hlalosa Lerato la Baahelani Bocha: Jesu o ile a paka hore mohau o hlokomoloha lehloeo la nalane, leeme le meeli ea sechaba. Boahelani ba 'nete bo bontšoa ka ketso ea kutloelo-bohloko ho mang kapa mang ea hlokang, ho sa tsotelehe semelo sa hae.
Tlhaho e Feteletseng ea Mohau oa Bomolimo Khahlanong le Bolumeli ba Molao bo Itokafatsang Leha Papiso ea Mosamaria ea Molemo e atisa ho baloa e le thuto ea boitšoaro mabapi le mosa, botebo ba eona ba thuto ea bolumeli bo tebile haholo. E 'ngoe ea lihlooho tse hlahelletseng tsa thuto ea bolumeli temaneng ena ke Tlhaho e Feteletseng ea Mohau oa Bomolimo khahlanong le Bo'mōtoana ba Molao bo Itokafatsang . Mona ke tlhahlobo ea sehlooho sena ka mahlakore a mararo:
1. Ho Itokafatsa Khahlanong le Phetoho ea Pelo Puisano e qala ka ngangisano ea molao le ea thuto ea bolumeli:
4
Mosamaria ea Molemo
Sepheo sa Ramolao: Temana ea 29 e totobatsa ka ho hlaka hore ramolao o ile a botsa "Moahelani oa ka ke mang?" hobane o ne a "lakatsa ho itokafatsa." O ne a batla tlhaloso e nepahetseng ea molao e neng e tla mo lumella ho seha moeli ho potoloha boikarabello ba hae - mola o tšoaeang moo mosebetsi oa hae o fellang teng le moo a ka khaotsang ho ratana ka boiketlo. Khohlano ea Thuto ea Bolumeli: Ramolao o ne a nka ho loka e le lethathamo la meeli ea molao. Jesu o hlalosa ho loka e le boemo ba pelo bo iponahatsang ka lerato le se nang meeli. Phapang: Bomolimo ba 'nete bo ke ke ba lekanngoa ka hore na re hlalosa mesebetsi ea rona ka mokhoa o fokolang hakae, empa ka hore na re atolosa mohau oa Molimo hakae.
2. Khopolo-taba ea Bohloeki ba Meetlo bo se Nang Kutloelo-bohloko
Ho kenella ha moprista le Molevi ho totobatsa temoso ea bohlokoa ea thuto ea bolumeli mabapi le bohlokoa ba bolumeli: Melao ea Bohloeki khahlanong le Litaba Tse Boima: Tlas'a molao oa Testamente ea Khale, ho ama setopo ho ne ho etsa hore moprista a se ke a hloeka ka moetlo (Levitike 21:1). Motho ea bolailoeng tseleng o ne a "le haufi le ho shoa" (Luka 10:30). Haeba moprista kapa Molevi a ne a ka ema 'me a mo fumana a shoele, ba ne ba tla ipeha kotsing ea ho silafala ka moetlo, ba sitise mesebetsi ea bona ea bolumeli le boemo ba bona sechabeng. Ntho ea Bohlokoa e sa Behoang Hantle: Ba ne ba beha moriti oa moetlo pele ho feta boleng ba boitšoaro . Jesu o ruta khafetsa Likosepeleng tsohle hore lerato, mohau le bophelo ba motho li nka sebaka sa mokhoa oa meetlo (mohlala, pholiso ka Sabatha). Temoho ea Thuto ea Bolumeli: Bolumeli bo sireletsang motho mahlomoleng a batho, ho e-na le ho mo qobella ho a utloa, bo hlōleha ho bonahatsa botho ba Molimo.
3. Mohau e le Sekala sa 'Nete sa Tumelo Jesu o fetola mohopolo oohle oa potso ea pele ea ramolao: 'Muelli oa molao o ile a botsa:
Jesu a araba:
"Moahelani oa ka ke mang?" (Tlhokomeliso: Ke mang ea tšoanelehang ho fumana lerato la ka?)
"Ke ofe ho ba bararo bana e bileng moahisani oa hae?" (Tlhokomeliso: Ke motho oa mofuta ofe?)
Mohau o Sebetsang: Mohau oa Mosamaria o ne o le theko e boima, o le kotsi, 'me o se na meeli. O ile a beha polokeho ea hae kotsing tseleng e kotsi, a sebelisa oli ea hae le veine, a tela koloi ea hae, a sebelisa chelete ea hae, 'me a tšepisa ho khutla ho ea lefa ho feta moo. Ho bonahatsa Tlhaho ea Molimo: Thutong ea bolumeli ea Bibele, mohau ( hesed ka Seheberu, eleos ka Segerike) ha se feela boikutlo ba kutloelo-bohloko; ke kutloelo-bohloko e sebetsang ea selekane. Mosamaria e ile ea e-ba setšoantšo sa mohau oa Molimo ka ho bontša mohau oo a sa o tšoanelang ho motho eo mohlomong a neng a mo nka e le sera.
5
Mosamaria ea Molemo
Tlhaloso ea Nalane ea Tšoantšetso (Pono ea Bokreste) Ho pholletsa le nalane ea kereke, litsebi tsa thuto ea bolumeli tsa pele (tse kang Augustine, Origen le Chrysostom) le tsona li bone sehlooho se tebileng sa thuto ea Kreste se kentsoeng papisong ena: Moeti ea Oeleng: Botho, bo hlobolisitsoeng ho loka le ho tsoa likotsi ke sebe, bo siiloe bo le makhatheng a lefu tseleng ea lefatše le oeleng. Moprista le Molevi: Molao le Tsamaiso ea Mahlabelo, tse neng li ka bona ho oa ha motho empa li haelloa ke matla a ho mo folisa kapa ho mo pholosa. Mosamaria ea Molemo: Jesu Kreste ka boeena —ea nyelisoang, ea lahloang, le ea nkoang e le motho oa kantle ke mokhatlo oa bolumeli, empa a tla ka ho toba moo batho ba shoang teng. Oli, Veine le Ntlo ea Baeti: Mohau oa Molimo, Moea o Halalelang, le Kereke e le sehalalelo sa pholiso ho fihlela a khutla. Leha moelelo oa mantlha oa nalane e le thuto ea boitšoaro le ea selekane, pono ena ea setso ea Bokreste e totobatsa hore re ka bontša mohau o feteletseng ho ba bang hobane Kreste o ile a qala ho re bontša mohau o feteletseng ha re ne re hloka moeeng.
6