पर्व त उपदे श ः मत् ५:१-४८ 1 जनसमूहं दृष् सः पर्वमम आरु वत शशष्ः वत सम्पमम आगव्ः। 2 सः मुखं उदम घ्ट व्नम उपशदषर्नम। 3 धन्ः आत्नदनदर्ः, यवः सग्द्गं वेष्ं एर। 4 धन्ः ये शोचन्, वेष्ं स्न्न् भशरषशव। 5 धन्ः नम्ः, वे पृशिर् ं उतद्शधध्दं प्रुयुः। 6 धन्ः ये धम्त कुध्ं वृष्ं धुर्न्, यवः वे वृप्ः भशरषन्। 7 धन्ः दय्लुः यवः वे दय्ं प्रुयुः। 8 धन्ः शुद्दय्ः, यवः वे ईशदं र्न्। 9 धन्ः श्न्धव्् दः यवः वे पदमेशम रदसम य स््न्ः उच्े। 10 धन्ः सन् ये धम्ध्दर्वम प्शिव्ः भरन्, यवः सग्द्गं वेष्ं एर। 11 यद् मनुष्ः युष्नम शननन्, उत्ियन्, मम धृवे युष्धं शररदं सर्शरधं दु षृवं रशदषन्, वद् यूयं धन्ः। 12 आननं धुरव, हष् च धुरव, यवः सगव भरवः फलं महवम अन्, यवः वे युष्धं पूर्रवर भशरष््शदन्मम एरमम अत्च्दं धृवर्ः। 13 यूयं पृशिव्ः लररं , शध्ु यशद लररत गनः नषः, वशह् वत लररं धेन भरशव? ववः पदं ववम शधमशप न शहवधदं , शध्ु बशहः शनष्सनं, मनुष्र्ं प्दयोः पद्शवः च। 14 यूयं जगवः गोशवः। शगनदसं नगदं न शनगूढं भरेवम । 15 मनुष् अशप द्पं प््ज गुलत अधः न स्पयन्, शध्ु द्पदणे स्पयन्। गृहसेथः सरवथः पध्शं दद्शव। 16 युष्धं पध्शं मनुष्र्ं समकं पध्शयवु , येन वे भरवः सतम्् शर दृष् सग्सत शपवुः मशहम्मम अधुर्नम। 17 अहं वरस्ं र् भशरष््शदन्ं र् न्शं धवु् आगवः इशव म् मनव्मम।
1
पर्वत उपदे शः
18 अहं युष्नम सतं रद्शम यवम य्रवम सग्ः पृशिर् च न वव्वर्नम व्रवम य्रवम सर् पूर् न भशरषशव व्रवम वरस्य्ः एधः खणः एधः र् एधः खणः र् धिमशप न शनष््ः भशरषशव। 19 अवः यः धश्वम एवेषु लघु आज्सु एध्ं आज्ं भङमग मनुष्नम एरमम उपशदशशव, सः सग्द्गे कुरः इशव उचवे , शध्ु यः धश्वम व्नम धुर्नम उपशदशशव, सः सग्द्गे मह्नम इशव उचवे। 20 अहं युष्नम रद्शम यवम, य्रवम युष्धं धम्ः श्सज्न्मम फद्स्न्ं च धम्् वम अशवक््ः न भशरषशव, वशह् यूयं धद्शप सग्द्गं न पशरशन्। 21 यूयं शुवर्ः यवम पुद्ध्लेषु उकं यवम, “भर्ः न हन्; यः धश्वम हन्, सः न्यत संधटे भशरषशव। 22 शध्ु अहं युष्नम रद्शम, यः धश्वम अध्दरं भ्वुः पशव कुदः भरशव, सः न्यत संधटं प्रतशव, यः धश्वम भ्वदं दच इशव रदे वम, सः पनदषदः संधटं प्रतशव, शध्ु यः धश्वम मूख्ः इशव रदे वम, सः नदधश्संधटं प्रतशव। 23 अवः यशद ्ं रेद् ं पशव सद्नं आनयशस, वत च सदशस यवम वर भ्वुः वर शररदं धव्वमम अन्। 24 वत रेद्ः पुदवः वर द्नं त्् गच; पिमं भ्त् सह मेलनं धुर, ववः आगत वर द्नं अप्यवु। 25 ्ं वत सह म्गव नस्् श्घं पशव्नन्न् सह सहमवः भर; म् भूवम धद्शप पशव्न्् ््ं न्य्ध्शत सम्पं पयचशव, न्य्ध्शः च ््ं अशधध्द्रः समकं पयचशव, ्ं च ध्द्ग्दे न शनशकपः। 26 अहं ््ं सतं रद्शम, य्रवम ्ं पदमं धनं न द्तशस व्रवम धद्शप ववः न शनग्शमषशस। 27 युष्शभः शुवं यवम पुद्ध्लेषु उकं यवम ्ं वशभच्दं म् धुर। 28 अहं युष्नम रद्शम यवम यः धश्वम नसय्ः ध्मन्मम अरलोधयशव, सः वय् सह ्दये एर वशभच्दं धृवर्नम। 29 यशद वर दशकरनेतं ््ं अपद्धं धदोशव वशह् ववम उदम धृत ््ं शकपवु, यवः वर एधत अङत न्शः भरवः धृवे ल्भः, न वु वर सर् शद्दं नदधं शकपं भरशव। 30 यशद वर दशकरह्ः ््ं अपद्धं धदोशव वशह् वं शित् शकपवु, यवः वर एधत अङत न्शः भरवः धृवे ल्भः, न वु वर सर् शद्दं नदधं शकपं भरशव। 31 उकं यवम, यः धश्वम सपव्ः पनदत्गं धदोशव, सः व्ं वल्धपतं दद्वु। 32 अहं युष्नम रद्शम यवम यः धश्वम वशभच्दं शरह्य सभ्य्् शरह्य वशभच्दं धदोशव। 33 पुनः यूयं शुवर्ः यवम पूर्ध्लेषु उकं यवम ्ं सशपिं न धनदषशस शध्ु भगरवः शपिं धुर। 34 अहं युष्नम रद्शम, म् शपिं धुरव। न च सगवर; यवः पदमेशम रदसम य शसंह्सनमम अन्। ३५ न च पृशिव्ः; यवः वत प्दप्ठः अन्, न यरशलेमत सम्पे। मह्द्जत शह नगदमम। 36 न ्ं शशदस् शपिं धुर यवः ्ं एधं धेशं शेवं धृषं र् धवु् न शकोशष। 37 शध्ु युष्धं संर्दः, आमम, आमम ; न, न, यवः एवेथः अशधधं यवम शधमशप अन् ववम दु ष्वम एर आगचशव। 38 यूयं शुवर्ः यवम नेतत पशव नेतः, द्त पशव द्ः। 39 अहं युष्नम रद्शम यवम यूयं दु षं म् पशवहि, शध्ु यः धश्वम ््ं दशकरगणे पह्दं धनदषशव, सः पदं गणं पशव गचवु। 40 यशद धश्वम ््ं शनयमे मुधदम्नम वर धोटं हवु् इचशव वशह् वर रसमशप वत धृवे भरवु। 41 यः धश्वम ््ं म्इलपय््ं ग्ुं ब्धवे , सः वेन सह ्् गचवु। 42 यस् ््ं य्चवे वस् दद्वु, यस्वम ््ं ऋरं गह्वुमम इचशव, वस्वम म् शनरव्य। 43 यूयं शुवर्ः यवम ्ं सपनदजनं पेरर् शतुं च ्े शष। 44 शध्ु अहं युष्नम रद्शम, युष्नम शतूनम पेम धदोवु, ये युष्नम श्पं ददशव, वेष्ं धृवे आश्र्् दं दद्वु, ये युष्नम ्े शष वेष्ं धृवे शहवं धुर, ये युष्नम अपम्नं धुर्न्, ये युष्नम उत्ियन्, वेष्ं धृवे प्ि्य्ु। 45 यूयं सग्सत शपवुः स््न्ः भरेयुः, यवः सः दु ष्न्ं सजन्न्ं च उपनद सत सूय् पध्शयशव, धशम्र्ं अधशम्र्ं च धृवे रष्् पेषयशव। 46 यशद युष्धं पेरर् पेरर् युष्धं शधं फलं प्रुि? धदध्दध्ः अशप वि्र न धुर्न्? 47 यशद यूयं धेरलं भ्वृथः अशभर्दनं धुर्न् वशह् अनेथः शधं अशधधं धुर्न्? धदध्दध्ः अशप न वि्? 48 अवः यूयं शसद्ः भर्ु यि् युष्धं सग्सः शपव् शसदः।
2
पर्वत उपदे शः
मत् ६:१-३४ 1 स्रध्न्ः भर्ु यवम यूयं मनुष्र्ं समकं शभक्ं न धुर्न्, अनि् सग्सत शपवुः फलं न प्रुि। 2 अवः यद् ्ं शभक्ं धदोशष वद् वर पुदवः वुदह् ं म् र्दय यि् प्खनणनः सभ्गृहेषु र्शिषु च धुर्न्, येन वेष्ं मनुष्र्ं मशहम् भरशव। अहं युष्नम सतं रद्शम, वेष्ं फलमम अन्। 3 यद् ्ं शभक्ं धदोशष वद् वर दशकरह्ः शधं धदोशव इशव र्मह्ः म् ज्तवु। 4 वर शभक् गुप्पेर भरेवम, वर शपव् यः गुप्पेर पशशव सः ््ं पधटवय् फलं द्तशव। 5 यद् ्ं प्ि्यशस वद् ्ं प्खनणन्ं इर न भशरषशस, यवः वे सभ्गृहेषु र्शिधोरेषु च नस्् प्ि्न्ं धवु् प्य्े, येन वे मनुष्ः दष्ः भरेयुः। अहं युष्नम सतं रद्शम, वेष्ं फलमम अन्। 6 ्ं वु यद् प्ि्यशस वद् सत आलम्द् ं पशरश ््दं शपध्य गुप्पेर नसवं शपवदं प्ि्य। वर शपव् यः गुप्पेर पशशव सः ््ं पधटवय् फलं द्तशव। 7 शध्ु युष्धं प्ि्य्े सशव शरज्व्य्न्ं इर वि् पुनद्रृशतं म् धुरव, यवः वे मन्े यवम वेष्ं बहरचनेन शूयवे। 8 अवः यूयं वेष्ं सदश्ः म् भरेयुः, यवः युष्धं शपव् य्चशयवुमम पूर् ज्न्शव यवम युष्धं शधं शधं पयोजनमम अन्। 9 अवः यूयं एरं प्ि्य्ं, हे सगव नसवः अस्धं शपव्, वर न्म पशरतं भरवु। १० वर द्गमम आगचवु। पृशिव्ं वर इच् भरवु सगव यि् भरशव। 11 अद अस्धं शनतभोजनं दद्वु। 12 अस्धं ऋर्शन यि् कम्मः, वि्र अस्धं ऋर्शन कमस। 13 अस्नम पद्क्य्ं म् नयवु , शध्ु दु ष्वम अस्नम मोचयवु, यवः द्गं , स्मर्, मशहम् च सद् वर एर। आमेनम । 14 यशद यूयं मनुष्र्ं अपद्ध्नम कम्े वशह् युष्धं सगरयः शपव् अशप युष्नम कशमषशव। 15 शध्ु यशद यूयं मनुष्र्ं अपद्ध्नम न कम्े वशह् युष्धं शपव् अशप युष्नम अपद्ध्नम न कशमषशव। 16 अपदं यूयं उपर्से सशव प्खनणनः इर दु ःनखवमुख्ः म् भरेयुः, यवः वे मनुष्र्ं समकं उपर्सं धुर््ः दश्े इशव धृ्् मुखं शरधृवं धुर्न्। अहं युष्नम सतं रद्शम, वेष्ं फलमम अन्। 17 ्ं वु उपर्से शशदशस अशभषेधं धृ्् मुखं पक्ज; 18 ्ं मनुष्र्ं समकं उपर्सं धवु् न पधटयशस, शध्ु गुप्पेर नसवत शपवुः समकं पधटयशस। 19 यत पवङः जङमः च दू षयशव, यत चोद्ः शभत् चोदयन्, वत पृशिव्ं शनशधं म् संचयवु। 20 शध्ु सगव यत पवङः जङमः र् न दू षयशव, वत चोद्ः न शभत् न चोदयन्, वत स्ि्् नम शनशधं संगृुव्मम। 21 यवः यत भरवः शनशधः अन्, वत भरवः ्दयं अशप भशरषशव। 22 शद्दत पध्शः नेतः, अवः यशद वर नेतः एधः त्वम वशह् वर सर् शद्दं पध्शपूर् भशरषशव। 23 शध्ु यशद वर नेतं दु षं भरशव वशह् वर सर् शद्दं अनध्दपूर् भशरषशव। अवो यशद ्शय यः पध्शः अन् सः अनध्दः, वशह् सः अनध्दः शधयवम महवम! 24 न धश्वम स्शम्यं सेशरवुं शकोशव, यवः सः एधं ्े शष, अपदं च पेम धनदषशव। अिर् एधं ध्दशयषशव, अपदं च अरहे लशयषशव। यूयं ईशदत धनत च सेर्ं धवु् न शकुि। 25 अवः अहं युष्नम रद्शम यवम यूयं शधं ख्शदषि शधं र् शपबेि इशव प्र्नम म् शच्य्मम। न च युष्धं शद्द्य यवम ध्दयि। म्ं स्पेकय् ज्रनं शधं न रस्दम शद्दमम? 26 र्युपशकरः पश्ु, यवः वे न रपन्, न च लभ्े, न च धोषे षु सङमगृहन्। वि्शप भरवः सगरयः शपव् व्नम पोषयशव। शधं यूयं वेथः बह शेष्ः न सन्? 27 युष्धं मधे धः शच्शय्् सत धदमे एधं ह्ं योजशयवुं शकोशव? 28 यूयं शधमि् रसं शच्यि? केतत धुमुदं धिं रध््े इशव शरच्दयवु; वे पनदशमं न धुर्न्, न च भमन्। 29 वि्शप अहं युष्नम रद्शम यवम सोलोमनः अशप सत सर्मशहि् एवेषु एधत इर न पनदध्नं धृवर्नम।
3
पर्वत उपदे शः
30 अवः यशद ईशदः अद्े शः च अणे शकपं केतवृरं एरं रसं ध्दयशव वशह् हे अलशरश्शसनः शधं युष्नम बह अशधधं न पनदध्तशव? 31 अवः रयं शधं ख्शदष्मः इशव रदनम म् शच्यवु? शधं र् शपब्मः? शधं र् रयं रसं ध्दशयष्मः? 32 (यवो शह अनज्व्य्ः एव्शन सर्् शर र्ूशन अन्षन्) यवः युष्धं सगरयः शपव् ज्न्शव यवम युष्धं सर्् शर एव्शन र्ूशन आरशध्शन सन्। 33 शध्ु यूयं पिमं पदमेशदत द्गं वत धम् च अ्ेषव्मम। एव्शन सर्् शर युष्धं धृवे योशजव्ः भशरषन्। 34 अवः शः शरषये म् शच्यवु, यवः शः सवः शरषये शच्शयषशव। शदनपय््ं पय्् पं वत दु षव्।
मत् ७:१-२९ 1 युष्धं न्यं न भर्ु, वदि् न्यं म् धुरव। 2 यूयं येन न्येन न्यं धनदषि, ववम युष्धं न्यं प्रति, येन म्पेन युष्धं न्यं धनदषि, ववम पुनः युष्धं धृवे पनदशमवं भशरषशव। 3 ्ं भ्वुः नेते नसवं खणं शधमि् पशशस, शध्ु सनेते नसवं मयूखं न मनसे? 4 धिं ्ं भ्वदं रदशस, अहं वर नेत्वम धणं बशहः शनष्सय्शम। पश वर नेते मयूखः अन्? 5 हे प्खण्, पिमं सनेत्वम मयूखं बशहः शनष्सय; वद् ्ं भ्वुः नेत्वम धणं बशहः शनष्सशयवुं सषवय् पशशस। 6 श्न्न्ं पशरतं म् दद्वु, शूधद्र्ं समकं म्नकध्शन म् शकपि, म् भूवम वे व्नम प्दयोः अधः पद्शव, पुनः पनदरत् युष्नम शरद्दयन्। 7 य्चव, ववम युष्नम द्यवे; अन्षि, यूयं प्रति; ठोध्ु, ववम युष्धं धृवे उदम घ्शटवं भशरषशव। 8 यः धश्वम य्चवे सः प्रोशव; यः च अ्ेषयशव सः लभवे; यस् च ठोधशव, वस् ववम उदम घ्शटवं भशरषशव। 9 अि र् युष्धं धः धश्वम पुतः दोशटध्ं य्चवे चेवम शशल्ं द्तशव? 10 अिर् मतं य्चवे सप् द्तशव र्? 11 यशद यूयं दु ष्ः स्ः सस्शवथः सद्नं द्वुं ज्नन् वशह् सगव नसवः शपव् शधमशधधं य्चध्न्ं धृवे सदम रवं द्तशव? 12 अवः यूयं यवम शधमशप इचशस यवम मनुष्ः युष्धं पशव धवु्मम इचन्, ववम सर् यूयं वेष्ं पशव अशप वि्र धुरव, यवः एषः एर वरस्, भशरष््शदन् च। 13 संध्र्््दे पशरश्ु, यवः शरन्शं पशव गचवः ््दं शर्ृवं च शर्ृवं म्ग् च वत पशरश्ः बहरः सन्। 14 यवः ज्रनं पशव गचनम ््दं संध्र् , म्ग् च संध्र् भरशव, ववम प्रुरनम अल्ः सन्। 15 शमर्भशरष््शदथः स्रध्न्ः भर्ु, ये मेषरसेर युष्धं सम्पं आगचन्, शध्ु अ्ः वे व्घ्ः भरन्। 16 वेष्ं फल्ः यूयं व्नम ज्ति। शधं मनुष्ः धणधर्क्ं सङमगृहन्, उव ध्णत शपपल्ः? 17 वि् सर्ः सदम रृकः सतलं जनयशव; शध्ु दू शषवरृकः दु षफलं जनयशव। 18 सदम रृकः दु षफलं द्वुं न शकोशव, न च दू शषवरृकः सतलं द्वुं शकोशव। 19 यः धश्वम रृकः सतलं न दद्शव, सः रृकः शित् अ्् शकषवे। 20 अवः वेष्ं फलेन यूयं व्नम ज्ति। 21 ये म्ं पभो पभो इशव रदनम धश्वम सग्द्गं न पशरशशव। शध्ु यः मम सग्सत शपवुः इच्ं धदोशव। 22 वनसनम शदने बहरः म्ं र्न्, हे पभो, शधं रयं वर न्ि् भशरष््र् ं न धृवर्ः? वर न्ि् च शपश्च्नम शनष्शसवर्ः? वर न्ि् च अनेध्शन आ्य्ध्दध्शर धृव्शन? 23 वद् अहं व्नम र््शम, “अहं युष्नम धद्शप न ज्न्शम, हे अधम्ध्य्धव्् दः मम सम्पं गचवु।” 24 अवः यः धश्वम मम एव्शन रचन्शन शु्् धम् धदोशव, अहं वं शशल्य्मम उपनद सगृहं शनशम्वर्नम बुनदम्नम जनेन उपम्शयष्शम।
4
पर्वत उपदे शः
25 रष्् अरव्य् जलपलयः आगत र्युः परहशव स, ववम गृहं व्ियशव स। न पशववः, यवः सः शशल्य्मम आध्दः आस्वम। 26 यः धश्वम मम एव्शन रचन्शन शृनम न धदोशव, सः मूख्पुरषत उपम् भशरषशव, यः र्लुध्य्मम उपनद सगृहं शनशम्वर्नम। 27 रष्् अरव्य् जलप्रनमम आगत र्युः परहशव स, ववम गृहं व्ियशव स। पशववं च महव् ं पवनं च अभरवम। 28 येशुन् एव्शन रचन्शन सम्पं धृ्् जन्ः वत उपदे शं दृष् शरनसव्ः अभरनम। 29 सः व्नम अशधध्नदर इर उपशदशशव स, न वु श्सज्ः इर।
5