सुस मरीय लूक ा १०:२५-३७ 25 ततः कश्ति शिशिशास्ः उताय तं परीश्तिावि , “गुर, अवन्ीिवं पारुं अहं शकं कररषाशम? 26 स तमि अबिीति, वियायां शकं शलखितमि? कथं पठशस ? 27 तदा सः प्ुिाय, “तं भगिनं परमेशरं सि्वदयेव, सिा् ावा, सि्शशा, सि्व मवसा य पेम कररषशसस ति पशतिेशशवः य सितिस 28 सः तं अिदति, “ भिता समकि उतरं दतमि, एतति कुर, तं ्ीशिषशसस” 29 शकनु सः सं नायं कतु्मि इचवि येशुं पाह, मम पशतिेशी कोऽख्? 30 येशुः प्ुिाय, “ एकः पुरुः यरशलेमतः यरीहोवगरं गता योराणां मधे पशततः, ते तस िसं शिमोच ्शतं कृता तं अि्मृतं ््ा गतःस 31 यदचया कश्ति या्कः तदाग्ण अितरति, तं दृषा सः परतः गतःस 32 तथैि कश्ति लेिीयः तत खयतः आग् तं पशवि परतः गतःस 33 शकनु कश्ति सामरीदे शीयः गचवि सः यत आसीति तत आग् तं दृषा दयां कृतिाविस 34 तस समीपं गता तैलं मदं य पातशयता तस वणावि बदि धा सपशुं पशत यापशयता सरायं वीता तस पररयया् मि अकरोतिस 35 परे ण शदवे सः गमवसमये द् पेस् बशहः शवषास गणाय दता तमि अिदति, “तस पालवं कुर; यख्मशप अशिकं वयशस, तति पुवः आग् अहं तां पशतदासाशमस 36 एतेुु तयेुु कः योरे ुु पशततस पशतिेशशवः आसीति इशत मनसे ? 37 ततः सः अिदति, “यः तसि य दयामि अकरोतिस” तदा येशुः तमि अिदति , “ गच, तमशप तथैि कुरस” सदि समरीयस कथा (लूका १०:२५-३७) येशुवा पशससे ुु दृानेुु अनतममि अख्स यथाथ्पेम, दया, पशतिेशशवः इशत यथाथ्तया शकमि इशत शिुये गहवं भाषं प्ुतं करोशत स अत आखावस सारां शं कृता शोक-शोकशिभा्वं भिशत, तदवनरं मुखपाठाः वािहाररक-अवुपयोगाः य सखन स
1
सुस मरीय
शोक-शोक-शिचे दः लूक ा १०:२५–२८ — िशकलस परी्ा महावि आ्ा य शोकः २५: एकः िशकलः (मोशेवशवयमस शिदावि) येशुं परीश्तुं उशततशत, अवन्ीिवस उतराशिकारं पारुं तस शकं कत्वमि इशत पृचशतस शोकः २६: येशुः प्ं शासेुु पुवः कृता उतरं ददाशत, िशकलं पृचशत यति सः वियां कथं पठशतस शोकः २७: िशकलः समकि उतरं ददाशत, वियायाः सारां शं दे मूलशससाने ददाशत: परमेशरं सि्वदयेव, आाावेव, बलेव, मवसा य पेरणा, सपरर्वं य सस इि पेरणः (शदतीयशििावमि ६:५ तथा लेिीय १९:१८ सन््)स शोकः २८: येशुः तस उतरस पशंसा करोशत यति एतति कृता ्ीिवं पारसशतस लूक ा १०:२९–३२ — पेर कः अप्ाशशत् पे् काः शोकः २९ : सस नायं कतुत िा सकत्वस वाखरमि सीशमतं कतुत िा िशकलः पृचशत यति "कोऽशप मम पशतिेशी?" शोकः ३०: येशुः दृानस आरमं करोशतस यरशलेमतः यरीहोपय्नं तीवं भयङरं मागत गचवि एकः पुरुः योराणां शशकारः भिशत स तं िसं शिखचद भृशं ताडयखन, अि्मृतं ््खन य स शोक 31: एकः पुरोशहतः समावमाग्ण अितरशतस आहतं पुरुं दृषा सः शिपरीतप्ं लङि घ गचशत स शोकः ३२ : ततः परं एकः लेिीयः (मखनरस सहायकः) आगचशतस सः ्तमि पुरुं पशशत, परनु पुरोशहतः इि परं पारं लङि घ गचशतस लूक ा १०:३३–३५ — दयालुः सामरी शोकः ३३: एकः सामरी-त्ुगस बहिः यहशदवः अतीि शतरसृतस पररवतस य समूहस सदसः-माग्ण आगचशतस ्तमि पुरुं दृषा गभीरं करणामि अवुभिशत स शोकः ३४ : सामरीयः प््तया तस पुरुस समीपं गता तस वणावि बदि धा तैलेव मदेव य शयशकतां करोशत (युगस सामान्ुिशयशकता) तं सस पशुं यापयशत, सरायमि आवयशत, रात् यािति तस पररयया् करोशतस शोकः ३५ : परशदवे सामरीयः सरायस सामी ं अशिकं पररयया् आचादशयतुं द् पेनि (डे वरी) ददाशत, पुवः आग् यख्मशप अशतररकं वयं कृतिावि तति दासशत इशत पशत्ां करोशतस लूक ा १०:३६–३७ — वािहाररकः शवषु्ः शोकः ३६: येशुः मूलप्ं पररित्यशत, िशकलं पृचशत यति तयाणां याशतकाणां मधे कः पीशडतस पशतिेशीशपेण कायत कृतिाविस शोकः ३७: "समरीयः" इशत िकुं सं आवेतुं असमथ्ः िशकलः उतरशत, "यः तस उपरर दयां कृतिावि" इशतस येशुः तं आ्ापयशत यति " गच, तं अशप तथैि कुरस "
पमुि पाठ एिं ्ीिव अवुप योग "परर्वस " पुव ः पररभाुा : पशतिेशी भशितुं भ्गोशलक-्ातीय-सामाश्क-सीमाशभः पररभाशुतं व भिशत, अशपतु आिशकतािशाति कसैशयति पेरणः दयां य दश्शयतुं इचायाः आिारे ण भिशत परमरायाः उपरर करणा : िाशम्क्ावस सामाश्कस िा खयशतः सश्यपेमस शिवा अलमि एि अथ्ः स या्कः लेिी य माविसहावुभूतेः वयेव िाशम्कशुसतां िा सुशििां िा शविा् हयशत स स
2
सुस मरीय
कम्प िावः पेम : सचा पेरणा वािहाररकं, महती ं य कम् आिशकमिस सामरीयः सस समयं, संसािवं, सुर्ां , वखकगतं आरामं य ््ा अपररशयतस पुवया् पवाथत कृतिावि स पूि ा्ा हाणां शविारणमि : पायः अप्ाशशताोता्ां साहायं सदािः य आगचशतस दृानः असावि सामाश्कप्पाताति परं दृषा सि्ुु मावितां दृरुं आहावं करोशतस
यहदीवां सामरीवां य ऐशतहाशसकपृतभूश मः पथमशतातदां यहदीवां सामरीवां य िैरभािः केिलं मृदुसामाश्कपशतदिदः एि वासीति; तति ्ातीयतायां , रा्वीशतुु, मूलिम्प्येुु य मूलभूतः गभीरशपेण शवशहतः, शताबपुराणः शिभा्वः आसीति स लूका १० मधे येशुवा पे्काः कथायाः वायकशपेण फेमकृतं सामरी ं शुता शकमथत ््ाः भशिषखन इशत पूण्तया ्ातुं साहायं करोशत यति एुः शििादः कथं शिकशसतः इशत अिगनुं साहायं करोशतस
1. ऐशतहाशसकशिभा्वमि : शिभकः उतशतः अशूर शि्यः (७२२ ईपू) : यदा अशूरसासामेव इ्रायलस उतररामं (सामररया) श्ता अवेके इााएली्वाः शविा् शसताः, शिदे शीयराृ्ाशण य तखसवि ्ेते पुवः शविेशशताः शमशिंश ः - शिदे शशशभः सह शििाशहताः ये अिशशृाः आसवि तेुां िंश्ाः स यदा सामरी्वाः उतरगोताणां (एफाइमः मवशे य) स्ा अबाशिताः िंश्ाः इशत िदखन स, तदा यहशदया्वाः तावि भृ "शमश्ाशतः" अथिा अि्रकाः इशत दृिनः ये ्ातीयशुसतायाः शिशासपातस य उभयोः सर््तां कृतिनः
2. मखनरस पुव शव्म ा्ण ं रा्वैश तकसङु्ः य एजा-वहे श मया-योः शिरोिः (५ शताबी ईपू) : यदा यहशदयादे शीयाः शविा् शसताः यरशलेमस शदतीयमखनरस य पुवशव्मा् णाथत बेशबलोवतः प्ागतिनः तदा सामरी्वाः पररयो्वायां सख्शलतुं प्ािमि अयचवि यहदीवेतारः तावि िाशम्कशपेण सर््तां कृता तेुां साहायं अङीकृतिनः स पशतशोिः - तस पशतश्याशपेण सामरी-वेतारः सश्यशपेण फारसी-सि्कारस लॉशबंगि कृतिनः यति सः यरशलेम-वगरस पुवशव्मा् णे शिलमं कतुत बाशितुं य शकोशत स स अवेव याशयरा्वैशतककरु ता उत्ा स
3. िाशम्क शिभा्वमि : गेर रश्मपि्त ः बवाम शसयोवपि्त ः पशतत िा्ा काशव आरािवाय ावाशव : यरशलेमेव अङीकृ ताः सामरी्वाः शेके मस समीपे गेर रश्मपि्ते सकीयं मखनरं शवशम्तिनः , यति एतति मोशेव शवशद् ृं सखचदावनं पशितयावं इशत दािावि कृतिनःस शकश्ति शभ्ाः शास ाशण : सामरी्वाः शहबू -भशिषदाशदवां , लेिवावां , यरशलेम-परमराणां य अङीकारं कृता केिलं सामरी-प्ाचं (मोशेः पथमाशव प् पु्काशव) शासशपेण सीकृतिनःस
3
सुस मरीय
सामरीमखनरस शिवाशः (११० ईपू) : हासोशवयवकालस समये तवािाः उषतां पारिनः यदा यहदी महाया्कः ्ॉवि हाइका् वसि सामररयादे शे आ्मणं कृता गेररश्मपि्ते सामरीमखनरस शिवाशं कृतिावि एतेव शिवाशेव गहवावां परतरं आ्ोशावां पीढयः सीशमताः अभिवि स
4. येश ुस ेि ाकाले पथमशतातदाः िा् शिकता
विीवशवयमस समये यािति शिभा्वं दै वखनव्ीिवं पभाशितं करोशत स: पररहारः सामाश्कदू रता य : गलील-यहशदया-दे शयोः मधे यातां कुि्नः यहदीयाशतकाः पायः सामरी-्ेते पादं व यापशयतुं शिशेुतया ्ॉड् व-वदाः उप्कायाः माधमेव यकरं गृहखन स सांसृ शतकशवनवाशव : यहदी ं "समरी" इशत िकुं गमीरः अपमावः आसीति , यः तावि पाुणी िा िम््ागी िा इशत िकुं समक्ः (यथा योहवः ८:४८ मधे दशते)स अपशित्रवा : फेशियस ्ोसेफसस ऐशतहाशसकशििरणावां अवुसारं येशुवा य्िवसमये सामरी्वावामि एकः समूहः फसह-उतिस समये यरशलेम-मखनरस अनः मावि-अखयमि अशुद अशुद गुरशपेण शिकीण्िावि
शकमथत अयं सनभ्ः दृानं पिि्य शत
यदा िशकलः पृृिावि "को य मम पशतिेशी?" लूका १०:२९ मधे सः सीमारे िामि अपेश्तिावि---एुा पुशृः यति "परर्वः" केिलं सहकाररणां शवयमपालकावां यहदीवागररकाणां कृते एि पित्तेस यदा येशुः सामरी्वं आखावे पशिृिाविस हीरो शॉक फै क रि : शोतारः पुरोशहतस, लेिीयाः, इ्रायलस य सामान्वस कथााकशतगुणस अपे्ां कुि्खन स स तृतीयसारि मधे एकं शतरसृतं सामरी ं यापशयता तेुां सां सृशतकापे्ाः पूण्तया भगाः अभिवि स गशतशीलतायाः शिपय्य ः : आहतस यहदीयाः ्ीिवपय्नं शपशथतशतुणामि अिलमवं कत्वमि आसीति स समीपय पेम स पुव ः पररभाुा : येशुवा शससं कृतं यति दया ऐशतहाशसकदे ुावि, पूिा् ाहावि, सामाश्कसीमावि य अिहे लयशतस पृतभूशमं व कृता कसाशप आिशकतािशाति करणापूण्श्यादारा सचा समीपता पदशश्ता भिशत स
शदव दयायाः कटरपंथ ी पकृ शतः बवाम स यमेि नायतािादी शिशििादः यदशप सदि समरीयस दृानः पायः दयालुतायाः वैशतकशवद् शशपेण पठते तथाशप तस मूलिम्शासीयगहवता बह गभीरतरं गचशतस अखसवि िणे एकः पमुिः िम्शासीयः शिुयः अख् The Radical Nature of Divine Mercy vs. Self-Justifying Legalism . अत अस शिुयस तयः आयामाः परीश्ताः सखन स
1. आा-औशय् बवाम वदय पररित्व
संिादस आरमः कावूवी-िम्शासीय-शिमश्व भिशत- १.
4
सुस मरीय
िशकलस अशभपायः : २९ शोकः तृतया शरपणी करोशत यति िशकलः पृृिावि "अहं य कोऽख् मम पशतिेशी?" यतः सः "आा ावं नायं कतु्मि इचशत स " स सः एकां सरीकं कावूवीपररभाुां अख्षमाणः आसीति यति सः सस दाशयतस पररतः सीमां आकशु्तुं शकोशत-एुा रे िा यया तस कत्वस समाखरः कुत भिशत, यत सः आरामेव पेरणः शविारणं कतुत शकोशत इशत शयहं करोशत स िम्श ास ीयशिाहः - िकीलः िमत कावूवीसीमारे िायाः ्ाँ यसूयीशपेण दृिावि स येशुः िमत वदयस खयशतशपेण पुवः सशपयशत यति अशत्पेमेण अशभवकं भिशतस शिपरीतता : यथाथ् ईशरभखकः असाशभः सकत्वं शकयति संकीण्तया पररभाुयामः इशत व मापवीयं, अशपतु ईशरस दयां शकयति वापकशपेण शि्ारयामः इशतस
2. अवुतावशुस तायाः भमः करणारशहतः
या्कस लेिीया् संलगता िाशम्कपाथशमकताशिुये एकां महतपूणात िम्शासीयं येतािवीमि पकाशयशतशुस ताशवयमाः बवाम भाररततराः शिुयाः : पुरातवशवयमस शवयमस अनग्तं मृतशरीरं तृशवि या्कं शिशिपूि्कं अशुसं करोशत स (लेिीय २१:१)स माग् पीशडतः "अि्मृतः" आसीति (लूका १०:३०)स यशद या्कः लेिी िा यशगता तं मृतं पशशत स तशह् ते िाशम्ककायत बाशिता समुदाये खयता शिशिपूि्कं दू ुणस ्ोखिमं कुि्खन स The Misplaced Priority: ते वैशतकपदाथ्स अपे्या संसाराायायाः पाथशमकतामि अददाति . येशुः समूण्सुसमायाराचेुु शवरनरं उपशदशशत यति पेम, दया, मावि्ीिवं य अवुतावस पोरोकॉलस (उदा. शिशामशदवे शयशकता) अशत्मयशतस िम्श ास ीयदशृः : यः िम्ः वखकं माविदु ःिाति पृथकि करोशत, व तु तस पशत बाधं करोशत, सः ईशरस यररतं पशतशबमशयतुं असफलः भिशतस
3. दया यथा शस ायाः स्ा मेश र् कः येशुः िशकलस पारखमकप्स समूणत आिारं पररित्यशतिकीलः पृृ िावि यति -
येश ुः उतरं दतिाविस
"कः मम पशतिेश ी?" (केनीकरणमि : मम पेमं पारुं कः योगः अख् ?)
"एतेुु तयेुु कः तस पशतिेश ी आसीति ?" (केनीकरणमि : अहं कीदशः वखकः अखस ?)
सश्यः अवुा हः - सामरीयाः दया महती, ्ोखिमपूणा् , शवःशत्ः य आसीति स सः भयावकमाग् सस अभयस ्ोखिमं कृता सस तैलं मदं य उपयुम सस पि्तं ््ा सस िवं वशयतिावि , अशिकं दातुं पुवः आगशमषाशम इशत पशत्ां कृतिावि परमेश रस स भािस पशतशबमः : बाइशबलिम्शासे दया ( शहबूभाुायां hesed , ाीकभाुायां eleos ) केिलं सहावुभूशतभािवा एि व भिशत; सख्ााका, सश्यकरणा एिस सामरीयः कसशयति पशत अवश््तावुाहं कृता परमेशरस अवुाहस पशतशबमः अभिति यः समितः तं शतु इशत मनते स स
5
सुस मरीय
ऐशतहाशसक शपकवाखा (Christological View) २. यय्-इशतहासस समूण् पारखमकाः िम्शास्ाः (यथा अगख्वि, ओरर्ेवि, श्सो्ोमि य) अशप दृानस गहवं ख ीृशास ीयं शिुयं शवशहतं दृिनः यति पशततः याती : िमा् ति शिखच्ः पापेव ्शता्ः माविता पशततस ्गतः माग् अि्मृतं ्कितीस या्कः लेि ी य : शवयमः बशलविया य, या माविस पतवं दृरुं शकोशत स शकनु तस शयशकतां कतुत िा उसारशयतुं िा शखकः वासीतिस सुस मरीवः : १. येश ुम सीहः एि —िम्संयायाः अिहे शलतः, शतरसृतः, बशहःयः इशत य दृः, तथाशप प््तया तत आगचशत यत माविता शसयमाणा आसीतिस तैलं, मदं, सरायं य : ईशरीयः अवुाहः, पशितााा, यय्ः य यािति सः पुवरागचशत तािति शयशकतायाः अभयारणशपेणस यदशप पाथशमकः ऐशतहाशसकः सनभ्ः वैशतकः सख्ााकः य पाठः अख् तथाशप एुा पारमररकः खीृीयदशृः पकाशयशत यति ियं केिलं अनेुां पशत कटरपंथी दयां दश्शयतुं शकुमः यतोशह खीृः पथमिारं असावि पशत कटरदया दशश्तिावि यदा ियं आधाखाकशपेण शवराशयाः आसविस
6