सैम सनः - बलिषः जीवतु, बलिषः मृत ः न्य्यीध्ः १३ 1 इस्रिए सन्न्ः पुनः परमेध् वरस् य समके दु ष् टं कृतवनःत ततः परमेध् वरः त्न् चत्वरं धत् वष्ष लण पलिषीन्ं हसे समलपषतव्न्त 2 सोर्-नगरे द्नीवंधए कल्त् पुरषः आसीत्, यए न्म मनोहः आसीत्त तए भ्य्ष च वन् आसीत् , न तु पसवम्त 3 ततः परमेध् वरस् य दू तः त्ं स् ती ं पलत पकलटतः सन् त्ं अवदत् , पश तं वन् अलस, न पसवलस, लकनु तं गभषय्रणं कृत् पुतं जनलयषलसत 4 अतः स्वय्न्ः भवनु, मदं न मदप्नं म् लपबनु, अधुदं लकमलप न ख्दनुत 5 तं लह गभषय्रणं कृत् पुतं जनलयषलस; तए लधरलस कुरः न आगलमषलत, यतः ब्िकः गभ्ष त् परमेध् वरस् य न्सरीयः भलवषलत, सः इस्रिं पलिषीन्ं हस्त् उद्रं कतुषम् आरभतेत 6 तद् स् स्य्ः पलतं नवेदयत् , “ईशरए पुरषः मम समीपम् आगतः, तए मुखं परमेध् वरस् य दू तस् य मुखसदधम् आसीत्, यत् अतीव घोरम् आसीत्, लकनु अहं तं न पृषव्न् यत् सः कुतः आगतः, सः च न्म अलप न अवदत्त 7 लकनु सः म्ं अवदत्, पश, तं गभषय्रणं कवरषलस, पुतं च जनलयषलसत इद्नी ं मदं न मदप्नं न लपबनु, अधुदं वसु न ख्दनु, यतः ब्िकः गभ्ष त् मृतोः लदनं य्वत् परमेध् वरस् य न्सरी भलवषलतत 8 तद् मनोहः परमेध् वरं प्रषयन् अवदत् , “हे मम पभो, यः परमेध् वरस् य पुरषः तय् पेलषतः सः पुनः अस्कं समीपम् आगत अस्न् लधकयतु यत् वयं यत् ब्िकं प्रुम,ः तत् लकं कुमषःत 9 ततः परमेध् वरः मनोहस् य व्णी ं शुतव्न्त ततः परमेध् वरस् य दू तः स् ती केते उपलवश पुनः आगतः, लकनु तए्ः पलतः मनोआ तय् सह न्सीत्त 10 ततः स् तरय् य्लवत् पलतं दधषलयत् अवदत् , पश, परलदने मम समीपम् आगतः सः पुरषः मम समकं पकलटतःत 11 ततः मनोहः उत्य सपव्ः अनुसरणं कृत् तए पुरषए समीपम् आगत तं अवदत्, “लकं तं पुरषः स्यं सम्लषतव्न्? स च आह-अहम्त 12 तद् मनोहः अवदत् , “अयुन् तव वचनं भवतुत” करं ब्िम् आज्पलयष्मः, करं च तं कवरष्मः?
1
सैम सनः - बलिषः जीवतु, बलिषः मृत ः
13 परमेध् वरस् य दू तः मनोहम् अवदत् , “मय् स्य्ः समकं यत् लकमलप उकं तत् स् स्वय्नं भवतुत 14 स् द्क्किं न ख्दलत, मदं व् मदप्नं व् न लपबतु, अधुदं लकमलप न ख्दतु , मय् यत् लकमलप आज्लपतं तत् सव् स् प्िनीय्त 15 तद् मनोहः परमेध् वरस् य दू तं अवदत् , प्रषय्लम त्ं य्वत् वयं भवतः कृते बकव्सं न सजीकृतवनः त्वत् य्वत् त्ं लनरदं कुमषःत 16 ततः परमेध् वरस् य दू तः मनोहम् अवदत् , “यदलप तं म्ं लनरदं करोलष, तर्लप अहं तव रोलटक्ं न ख्लदष्लम, यलद च तं होमबलिम् अपषयलस तलहष तं तत् परमेध् वर्य अपषलयततम्त यतः मनोहः न ज्न्लत स यत् सः परमेध् वरस् य दू तः अससत 17 ततः मनोहः परमेध् वरस् य दू तं अवदत् , “तव वचनं सम् भलवष् यलत तद् वयं त्ं गौरवं कुमषः इलत तव न्म लकम्? 18 परमेध् वरस् य दू तः तम् अवदत् , “लकमर् तं मम न्म गुपं दृष् रवं पृचलस? 19 ततः मनोहः अनबलिन् सह बकव्सं गृहीत् परमेध् वर्य लधि्य्म् अलपषतव्न् त मनोहः तए भ्य्ष च पशलत सत 20 यद् ज्ि् वेदीतः सग् पलत गतवती तद् परमेध् वरस् य दू तः वेदीय्ः ज्ि्य्ं आरहत्त ततः मनोहः तए भ्य्ष य्ः सह तत् अविोक भूमौ मुखेन पलततःत 21 लकनु परमेध् वरस् य दू तः मनोहस् य तस् य भ्य्ष य्ः समकं पुनः न पकलटतःत तद् मनोहः ज्तव्न् यत् सः परमेध् वरस् य दू तः अससत 22 तद् मनोहः सपवीम् अवदत्, “वयं ईशरं दषवनः इलत क्रणेन अवशमेव ल्यम्ण्ः भलवष्मःत” 23 लकनु तए भ्य्ष तम् अवदत् , “यलद परमेध् वरः अस् म्कं वयं कतुषम् इच् छे त्, तलहष सः अस् म्कं हसे होमबलिम् अनबलिद्नं च न प्रुय्त्, न च सः अस्न् रत्लन सव्ष लण वचन्लन दधषलयषलत स, न च अदते रत्दध्लन वचन्लन अस्न् करलयषलत सत 24 स् स्य्ः पुतं जनयलत स, तए न्म लधमधोन् इलत आहयलत स, ब्िकः वयषम्नः अभवत्, ततः परमेध् वरः तं आधीव्ष दं दतव्न्त 25 ततः परमेध् वरस् य आत् म् तं सोर्-रसौि्-नगरयोः मधे द्न-लधलबरे कद्लचत् च्िलयतुं पवृतःत
न्य्यीध्ः १४ 1 लधमधोनः लतम्रं गत् लतम्रनगरे पलिषीन्ं कन्सु रक्ं स्यं दषव्न्त 2 ततः सः आगत सलपतरं म्तरं च नवेदयत्, “लतम्रनगरे मय् पलिषीन्ं कन्न्ं स्यं दष्, अतः इद्नी ं त्ं मम भ्य्ष ापेण गृह्णत” 3 तद् तए लपत् म्त् च तम् अबवीत् , “लकं तव भ्तृकन्न्ं मधे व् मम सव्षु पजेषु व् कद्लप क्न मलहि् न्सस, य् तं अलछनपलिषीन्ं भ्य्ष म् आद्य गचलस? लधमधोनः लपतरम् अवदत्, “मम कृते त्ं गृह्णत स् लह म्ं सुलपयं करोलतत 4 लकनु तए लपत् तए म्त् च न ज्नसन स यत् सः पलिषीन्ं लवरदं पसरं य्चते स, यतः तससन् क्िे पलिषीन्ं इस्रिए उपवर आलयपतं आसीत्त 5 ततः लधमधोनः लपत् म्त् च लतम्रनगरं गत् लतम्रए द्क्केतेषु आगत तए लवरदं लसंहः गजषलत सत 6 परमेध् वरस् य आत् म् तस् य उपवर पबितय् आगतः, सः तं लवद्वरतव्न् यर् सः बकव्सं लवद्रयलत, तए हसे लकमलप न्सीत्, लकनु सः यत् कृतं तत् लपतरं म्तरं व् न अवदत्त 7 ततः सः अयः गत् तय् सह व्त्ष ि्पं कृतव्न्; स् च लधमधोनं समक् पसनवतीत 8 लकल्च्ि्ननरं सः त्ं गहीतुं पत्गत लसंहए धवम् अविोकलयतुं लवमुखः अभवत्, तद् लसंहए धवए मधे भृर्न्म्, मयुन्ं च समूहः आसीत्त 9 ततः सः तत् हसे गृहीत् भोजनं कुवषन् लपतुः म्तुः समीपम् आगत त्न् दत् ते ख्लदतवनः, लकनु सः त्न् न अवदत् यत् सः लसंहए धवतः मयुं बलहः लनष्लसतव्न्त
2
सैम सनः - बलिषः जीवतु, बलिषः मृत ः
10 ततः लपत् तए्ः समीपं गतः, तत लधमधोनः भोजम् अकरोत्त तर् लह युवक्ः पयुयते सत 11 तद् ते तं दृष् लतंधत् सहचर्ः आनयसन सत 12 लधमधोनः त्न् अवदत्, “अयुन् अहं युष्न् कृते रकं पहे लिक्ं पसौलम, यलद यूयं भोजए सपलदन्नरे तत् करलयतुं धकुर, तत् ज्तुम् धकुर, तलहष अहं युष्न् लतंधत् पत्लण लतंधत् व््नर्लण च द्ए्लमत 13 लकनु यलद यूयं म्ं वलदतुं न धकुर तलहष लतंधत् पत्लण लतंधत् व््नर्लण च द्एरत ते तम् अवदन्, तव पहे लिक्ं पस्रय, येन वयं तत् शोतुं धकुमःत 14 स त्न् अवदत् , “भकक्त् भोजनं लनगषतम्, बिवतः म्युय् च लनगषतम्त ते च लदवसतयेण पहे लिक्ं त्य्तुं न धकवनःत 15 सपमे लदने ते लधमधोनपवीम् अवदन्, “तव पलतं पिोभय, सः अस्न् पहे लिक्ं वदे त्, म् भूत् वयं त्ं तव लपतुः गृहं च अल्न् दलहष्मःत लकं न रवम् ? 16 लधमधोनए पवी तए पुरतः रोलदलत स, “तं म्ं केविं दे लष, म्ं न पेरण्, तय् मम पज्न्ं सन्न्न्ं कृते रकं पहे लिक् पकीलतषत्, न च कलरत्त स त्म् अवदत्, पश, मय् लपत् न मम म्तरं न कलरतं, लकं त्ं करलयष्लम? 17 सपलदन्लन य्वत् तेष्ं भोजः य्वत् स् तए पुरतः रोलदलत स, सपमे लदने सः त्ं कलरतव्न् यतः स् तए उपवर पीलितवती, स् च सजनसनलत्ः पहे लिक्ं कलरतवतीत 18 सपमे लदने सूय्ष स्त् पूव् नगरजन्ः तम् अवदन्, मयुतः लकं मयुरतरम्? लकं च लसंह्त् बिवतरम्? सः त्न् अवदत् , “यलद यूयं मम गोयूमेन न कलषषतवनः ए्त् तलहष मम पहे लिक् न ज्त् ए्त्त 19 ततः परमेध् वरस् य आत् म् तस् य उपवर आगत अध् किोन् नगरं गत् तेषु लतंधत् पुरष्न् हत् तेष्ं िूटं गृहीत् पहे लिक्ं त्य्त््ः व््नरं दतव्न्त तए कोयः पजलितः, सः लपतुः गृहं गतःत 20 लकनु लधमधोनए भ्य्ष तए सहचर्य दत्, यसै सः लमतापेण पयुकव्न्त
न्य्यीध्ः १५ 1 लकनु लकल्च्ि्नरे गोयूमए कटनसमये लधमधोनः बकव्सेन सह सपव्ः समीपं गतःत सः अवदत्, “अहं मम भ्य्ष य्ः समीपं ककं गलमष्लमत” परनु तए्ः लपत् तं पलवृटुं न अनुमनते स त 2 तए्ः लपत् अवदत्, “अहं सतं मने यत् तं त्ं सवषर् दे लषत अतः मय् त्ं तव सहचर्य दत्, लकं तए्ः अनुजः तए्ः अपेकय् सुनरी न्सस? तए्ः स्ने त्ं गृह्ण प्रषय्लमत 3 लधमधोनः तेष्ं लवषये अवदत्, “अयुन् अहं पलिषीन्ं अपेकय् अलयकं लनद्षः भलवष्लम, यदलप अहं त्न् अलपयं करोलमत 4 लधमधोनः गत् शग्िधततयं गृहीत् अल्कुक्न् गृहीत् पुचं पुचं कृत् दयोः पुचयोः मधे अल्कुकं स्पयलतत 5 ततः सः ब्क्न् अल्न् पज्ज पलिषीन्ं स्लयय्नेषु गमनं कृत् द्क्केतैः जैतुनैः च सह दगं दगव्न्त 6 तद् पलिलषय्ः अपृचन्, “केन रतत् कृतम्? ते पतुव्च, “लधमधोनः लतमीजनए ज्म्त्, यतः सः सपवीम् आद्य ससहचर्य दतव्न्त ततः पलिलषय्ः आगत तए्ः लपतरं च अल्न् दगवनःत 7 लधमधोनः त्न् अवदत् , “यदलप युष्लभः रतत् कृतं तर्लप अहं युष्न् पलतधोयं कवरष्लम, ततः परं अहं लनवतषलयष्लमत” 8 सः त्न् लनतमं ऊरं च महत् वयेन पह्रं कृतव्न्, ततः सः अयः गत् रतम् लधि्लधखरं लनवसलत सत 9 ततः पलिलषय्ः आरु यहद्दे धे सस्ं कृत् िेहीनगरे पसृत्ःत 10 यहद्जन्ः अवदन्, यूयं लकमरषम् अस्कं लवरदं आगत्ः? ते पतुव्च, वयं लधमधोनए ब्न्र् आगत्ः सः, यर् सः अस्न् कृतव्न्त 11 ततः यहद्दे धए तयः सहस्लण जन्ः रत्मलधि्लधखरं गत् लधमधोनम् अवदन्, “लकं तं न ज्न्लस यत् पलिलषय्ः अस्कं अलयपतयः ससन? लकं तय् अस्कं कृते कृतलमदम् ? सः त्न् अवदत् , “यर् ते मलय कृतवन् तः, तरैव मय् ते्ः अलप कृतम्त”
3
सैम सनः - बलिषः जीवतु, बलिषः मृत ः
12 ते तम् अवदन् , “वयं त्ं बद् युं अवतवरतवनः यत् वयं त्ं पलिषीन्ं हसे समपषय्मःत” लधमधोनः त्न् अवदत् , यूयं सयमेव मलय न पतसन इलत धपरं कुरतत 13 ते तम् अवदन्, “न; लकनु वयं त्ं धीघं बद् ध् तेष्ं हसे समपषलयष्मः, लकनु त्ं न हसनत ते तं नवप्धदयेन बद् ध् लधि्तः उत्लपतवनःत 14 यद् सः िेहीनगरम् आगतः तद् पलिलषय्ः तए लवरदं उद् घोषयसन स, तए ब्हयोः रजुः अल्न् दगः सनः इव अभवत्, तए हस्त् तए पल्क्ः मुक्ः अभवन्त 15 सः गदए नूतनं हनुमत्दं प्र हसं पस्यष तम् आद्य तेन सहसं जन्न् म्वरतव्न्त 16 लधमधोनः अवदत्, “गदए हनुमत्दे न, र्धौ च र्धौ, गदए हनुमत्दे न मय् सहसं पुरष्न् हत्त” 17 ततः सः वचनं सम्पं कृत् सहस्त् हनुमत्दं त्् तत् स्नं र्मरिेलह इलत आहतव्न्त 18 स तु तृष्गसः सन् परमेध् वरम् आहय अवदत् , “भवत् रतत् महत् मोकं तव द्सए हसे दतम्, इद्नी ं च अहं तृष्य्ः क्रण्त् मृतः, अछतनए हसे पलतष्लम व्? 19 लकनु परमेध् वरः हनुमत् यस् य लववरं स् र्नं लवद्रयलत, ततः जिं लनगषतम्त लपबन् तए आत् पुनः आगत सः पुनः सजीवः अभवत्, अतः सः अदपयषनं िेहीनगरे ससतए रन्ोरे इलत न्मकरणं कृतव्न्त 20 सः पलिषीन्ं क्िे लवंधलतवष््ः इस्रिए न्यं कृतव्न्त
न्य्यीध्ः १६ 1 ततः लधमधोनः ग्ज्नगरं गत् तत रक्ं वेश्म् अविोक तए्ः समीपं पलवषव्न्त 2 ततः ग्जीजन्ः कलरत्ः, “लधमधोनः अत आगतःत” ते तं पवरवेृ् नगरद्रे सव्ष म् र्तौ तं पतीकने स, सव्ष म् र्तौ ध्न्ः आसन्, प्तःक्िे लदव् वयं तं म्रलयष्मःत 3 लधमधोनः अयषर्ते य्वत् धलयतव्न्, अयषर्ते च उत्य नगरद्रए द्रं , समदयं च गृहीत् तेष्ं सह गत्, त्न् स्योः उपवर स्पलयत् हे बोनए पुरतः ससतए पवषतए लधखरं य्वत् नीतव्न्त 4 ततः परं सोरे क-दोलणक्ं दिीि्-न्लमक्म् रक्ं स्यं पेरण् अकरोत्त 5 ततः पलिषीन्ं स्मी तए्ः समीपम् आगत त्ं अवदन्, तं पिोभय, पशतु यत् तए महती धसकः कुत असस, केन पक्रे ण वयं तए लवरदं लवजयं प्रुम,ः येन वयं तं पीिलयतुं बद् युं धकुमःत 6 तद् दिीि् लधमधोनम् अवदत् , “तव महती बिं कससन् असस, केन च त्ं पीिलयतुं ब्धः इलत म्ं वदत” 7 लधमधोनः त्म् अवदत् , “यलद ते म्ं सपलभः हवरतैः धुषैः ब्नैः बधसन तलहष अहं दु बषिः भूत् अनपुरषवत् भलवष्लमत 8 ततः पलिषीन्ं स्मीलभः तए्ः समीपं सप हवरत्लन धुष्लण आनयत्, स् च तैः सह तं बदवतीत 9 तय् सह कके ससत्ः पुरष्ः पच्लदत्ः आसन्त स् तं अवदत्, “लसमसोन, पलिलषय्ः तव उपवर भवनुत” सः च लवसचन्लन भ्व्न्, यर् अल्ं सृधन् टोसूतं भ्ं भवलतत अतः तए बिं न ज्तम् आसीत् त 10 तद् दिीि् लधमधोनम् अवदत् , “पश, तं म्ं उपह्लसतव्न्, अनृतं च उकव्न्त 11 स त्म् अवदत्, यलद ते म्ं कद्लप न त्पैः नवप्धैः दृं बधसन तलहष अहं दु बषिः भूत् अनपुरषवत् भलवष्लमत 12 ततः दिीि् नूतनप्ध्न् गृहीत् तेन तं बद् ध् अवदत्, “लसमसोन, पलिलषय्ः तव उपवर भवनुत” तत च कके लनवसनः मृष्व्लदनः आसन्त स च त्न् ब्ह््ं सूतवत् भ्व्न्त 13 तद् दिीि् लधमधोनम् अवदत् , “अयुन् य्वत् तं म्ं उपह्लसतव्न्, अनृतं च उकव्न्त स त्म् अवदत्, “यलद तं मम लधरए सपकुकि्लन ज्िेन बुनलसत” 14 स् तं लपके न बद् ध् तं अवदत्, “लसमसोन, पलिलषय्ः तव उपवर भवनुत” सः च लनद्य्ः बलहः ज्गृत मयूखए लपनेन, ज्िेन च सह गतःत 15 स् तम् अवदत् , “अहं त्ं पेम करोलम, यद् तव हदयं मलय न्सस? तय् रत्लन तीलण व्र्ः उपह्लसत्लन, न च कलरतं यत् तव महत् बिं कससन् अससत
4
सैम सनः - बलिषः जीवतु, बलिषः मृत ः
16 यद् स् तं लनतं सवचनेन तं लनपीियलत स, तं आगहं करोलत स, तद् तए आत् मृतुपयषनं त्कुिः अभवत्त 17 सः त्ं सव् हदयं करलयत् अवदत्, “मम लधरलस कुरः न आगतःत यतः अहं म्तुः गभ्ष त् परमेध् वरस् य न्सरीयः अस् लम, यलद अहं मुसकतः अभवम्, तलहष मम बिं मम गमन्त् गलमषलत, अहं च दु बषिः भूय,ः अनेष्ं पुरष्ण्ं सदधः भलवष्लमत 18 दिीि् तए्ं सव् हदयं कलरतं दृष् पलिषीन्ं स्मी्ः आहय पेलषतवती यत्, “रकव्रं आगचनु, यतः सः मम सव् हदयं दलधषतव्न्त” ततः पलिषीन्ं स्मी तए्ः समीपं गत् यनं हसे आनयन्त 19 स् तं ज्नु््ं लनद्ं कृतवती; स् पुरषं आहय तए लधरए सपकुकि्लन मुकनं कृतवती; स् तं पीिलयतुं पवृत्, तए बिं तस्त् गतःत 20 स् अवदत्, “लसमसोन, पलिलषय्ः तव उपवर भवनुत” सः लनद्तः ज्गृत अवदत्, अहं पूवषक्िवत् बलहः गत् आत्नं कमलयष्लमत सः न ज्न्लत स यत् परमेध् वरः तस्त् लवसृतः अभवत्त 21 लकनु पलिलषय्ः तं गृहीत् नेत्लण बलहः कृत् ग्ज्नगरं नीत् पीतिब्ैः बदवनःत सः च क्र्ग्रगृहे लपषव्न्त 22 तर्लप तए मुकन्ननरं पुनः लधरलस केध्ः वयषलयतुं आरब्ःत 23 ततः पलिषीन्ं स्मी त्न् सङ्गृु सदे वए द्गोनए कृते महती ं बलिद्नं कतु् हलषषतुं च अवदन्, यतः ते अवदन्, “अस्कं दे वः अस्कं धतुः लधमधोनः अस्कं हसे समलपषतव्न्त” 24 तं दृष् जन्ः सदे वं सुवसन स, यतः ते अवदन्, “अस्कं दे वः अस्कं धतुः, अस्कं दे धए लवन्धकः च अस्कं हसे समलपषतव्न्, यः अस्कं बहन्ं वयं कृतव्न्त” 25 यद् तेष्ं हदयं पसनं ज्तं तद् ते अवदन्, “लधमधोनम् आहय अस्न् कीितुत” ते क्र्ग्र्त् लधमधोनम् आहतवनः; सः त्न् कीलितव्न्, ते तं समयोः मधे स्पयसन सत 26 लधमधोनः तए हसेन य्रयनं ब्िकं अवदत्, “गृहं येषु समेषु ससतम् असस, त्लन सम्न् अहं अनुभलवतुं मम अनुमलतं दद्तु, येन अहं तेषु अविसमतुं धकोलमत” 27 गृहं ्ीपुरषैः पूणषम् आसीत् ; तत पलिषीन्ं सव् स्मीः आसन्; तत छतौ प्यः तयः सहस्लण पुरष्ः मलहि्ः च आसन्, ये लधमधोनः कीि्ं कुवषनः पशसन सत 28 लधमधोनः परमेध् वरम् आहय अवदत् , “हे परमेध् वरः, प्रषय्लम, म्ं सर, प्रषय्लम, रकव्रं म्ं बिं दद्तु, हे परमेध् वर, यत् अहं धीघमेव मम नेतदयए पलतक्रं पलिषीन्ं पलतधोयं प्रुय्म्त 29 लधमधोनः येषु गृहसमेषु ससतम्, येषु गृहं य्वरतम् आसीत्, तयोः मधसमयोः रकए दलकणेन, अपरए व्महसेन च गृहीतव्न्त 30 लधमधोनः अवदत् , “अहं पलिषैः सह मृतःत” सः सवषधश् पण्मम् अकरोत् ; तद् गृहं पभोः सर्षु जन्सु च पलततम्त अतः ये मृत्ः सः समृतुसमये हतव्न्, ते्ः अलप अलयक्ः आसन् ये सः सजीवने हतव्न्त 31 ततः तए भ्तरः तए लपतुः सर् च अवतीयष तं गृहीत् तं नीत् सोर्-रसौि्-योः मधे तए लपतुः मनोहए शध्ने दकनम् अकरोत्त सः लवंधलतवष््ः इस्रिए न्यं कृतव्न्त
टीक् न्य्यीध्न्ं अध ्य्न्ं १३ तः १६ पयषन ं प्रम्ण् सैमसोनए कर् ध््े अतनं न्टकीयकर्सु अनतमम् अससत रतत् ईशरए आत्य्ः अिौलककधश् अलदतीयापेण समनए, तर्लप तसकगतदु बषित्लभः, आध्सतकसमिौतेन, परममोचनेन अननरं दु ःखदपतनेन च पीलितए मनुषए जीवनए वृत्नं वणषयलतत
5
सैम सनः - बलिषः जीवतु, बलिषः मृत ः
भ्ग 1: शोक-पद आय्न-लवचे द अध ्य 13: लधमधोनए उद् घोषण् जन च शोकः १–५: इस्रिः पुनः भगवतः दषौ दु षृतं करोलत, यए पवरण्मेण पलिलषलभः चत्वरं धत् वष्ष लण य्वत् उतीिनं भवलतत भगवतः दू तः मनोहए (द्नगोतए) वन्पव्ः समकं पकलटतः भवलत, स् गभषय्रणं कृत् पुतं जनलयषलत इलत घोषयलतत सः गभ्षत् परमेध ् वरस् य न्सरीयः भलवषलत , सः इस्रिं पलिषीन्ं हस्त् उद्रं कतुषम् आरभतेत शोकः ६–१४: मनोहए पवी भतुषः आगमनं करयलतत मनोहः प्रषयलत यत् सः दू तः पुनः आगत ब्िकए प्िनम् इलत लनद् धं दद्लतत सगषदूतः पुनः न्सरीपलतब््न् पुनः वदलत यत् म्त् मदप्नं, मदप्नं, अधुदभोजनं च पवरहरलत, ब्िकए लधरः कद्लप कोऽलप कुरः न सृधलतत शोकः १५–२३: मनोहः रकं ब्िकं होमबलिापेण अपषयलतत सगषदूतः वेदीज्ि्य्ं सग् पलत आरोहलत, सए लदतत्द्दं पक्धयलतत मनोहः भयभीतः असस यत् ते ल्यने यतः ते ईशरं दषवनः, परनु तए पवी तम् आश्सयलत यत् यलद पभुः त्न् म्रलयतुम् इचलत स तलहष सः तेष्ं अपषणं न सीकुय्ष त्, रत्लन वसूलन न दधषलयषलत सत शोकः २४–२५: स् मलहि् पुतं जनयलत, तए न्म च लधमसोन् इलत स ्पयलत त ब्िः वयषते, भगव्न् तसै आधीव्ष दं दद्लतत भगवतः आत् तं मह्न्-द्ने , जोर्ह-रष्टियोः मधे कद्लचत् च्िलयतुं आरभतेत अध ्य १४: लवव्हः पहे ल िक् च शोकः १–४: लधमधोनः लतम्रं गत् रक्ं पलिषीय्ं स्यं दृष् सम्त्लपतरौ सपव्ः कृते त्ं प्पुं आगहं करोलतत तए म्त्लपतरौ अखतन्कृत्न्ं पलिषीन्ं स्य्ः लवव्हए लवरोयं कुवषतः, परनु प्ठः लटपणी ं करोलत यत् रतत् भगवतः आसीत् , यः पलिषीन्ं लवरदं अवसरं अस्षत्, ये तद् इस्रिए आलयपतं कृतवनःत शोकः ५–९: लतम्रम्ग् रकः लसंहयुवकः लधमधोनए लवरदं गजषलतत भगवतः आत् तए उपवर पबितय् आगचलत, सः लसंहं न्हसं ब्िकलमव लवद्रयलतत प््त् पुनः आगत लसंहधवे भृरमयुसमूहं लवनलत त मयुं ख्दन् म्त्लपतरौ तए सोतः न करयलत लकल्त् दद्लत च त शोकः १०–२०: लधमधोनः लतंधत् पलिषीयसहचरै ः सह लवव्हभोजनं करोलतत सः पणं समलरषतं पहे लिक्ं स्पयलत यत् "भकक्त् म्ं सं लनगषतं, बिवतः म्युय् च लनषनम्त" लदनतयेण तए सम्य्नं कतु् असमर्ष ः पलिलषनः लधमधोनए वयूं तजषयसन, तस्त् उतरं पिोभलयतुं ब्धने त स् य्वत् सः त्ं न वदलत त्वत् रोलदलत, स् च पुरषे्ः तत् पक्धयलतत तेष्ं दोहे ण कुदः लधमधोनः द्वए द्न्य अशेिोनए लतंधत् पलिषीय्न् जन्न् हत् कोयेन सपव्ः पवरतज सलपतुः गृहं पत्गचलत, यद् तए भ्य्ष सए शेषपुरष्य दत् अससत अध ्य १५: पलतधोयः, जङ्सस ,ः मोक ः च शोकः १–८: गोयूमए कटनसमये लधमधोनः ब्िकेन सह सपव्ः समीपं गचलत, केविं तए्ः लपत् त्ं ससहचर्य दतव्न् इलत पशलत, तए स्ने तए्ः अनुजभलगनी ं अपषयलतत कुदः लधमधोनः शग्िधततयं गृह ्लत , मधे अल्कुकै ः पुचतः पुचं य्वत् बद् ध् पलिषीन्ं ससतेषु कु्ुटे षु, द्क्केतेषु, जैतुनवृकेषु च मु्् त्न् समूणषतय् दहलतत पलतक्र्र् पलिलषय्ः लधमधोनए पवी ं शधुरं च दहसनत पलतधोयए पलतज्ं
6
सैम सनः - बलिषः जीवतु, बलिषः मृत ः
कृत् लधमधोनः बहसंय्क्न्ं पलिषीन्ं ("मह्न वयेन सह लनतमं ऊरं च") हत् रत्म-लधि्य्ं लनवृतः भवलत त शोकः ९–१३: पलिलषनः लधमधोनए अ्ेषण्र् यहद्दे धे लधलबरं कृतवनःत यहद्दे धए तयः सहस्लण जन्ः रत्मलधि्य्ः समीपं गचसन, ते पलिलषन्ं सए पलतक्रए भय्त्त ते लसमसोनं नूत नप्धदयेन बद् ध ् धतु्ः पयचसनत शोकः १४–२०: यद् लधमधोनः लवजयेन उद् घोषयन् िेहीनगरे पलिषीन्ं समीपं गचलत तद् भगवतः आत् तए उपवर पबितय् आगचलतत तए ब्हप्ध्ः सन्ल्दग्लन भवसन, तए पल्क्ः दवसन च त गदए नवीनं हनुम त्दं प्र , सः सहसं पलिलषन्ं प्तयलतत तदननरं तृष्गसः सः ईशरं कनलत; ईशरः िेहीनगरे रकं खोखिं स्नं लवभजलत, तए पुनरत्न्य जिं पसवलत (स्नए न्मकरणं रन्-ह्ोरे इलत ) त लधमधोनः पलिषीन्ं क्िे लवंध लतवषषप यषन ं इस्रिए न्यं करोलत | अध ्यः १६ : दिीि्, ब् नं, असनमलवजयः च शोकः १–३: लधमधोनः ग्ज्नगरं गत् रक्ं वेश्म् आगत पदोषसमये तं म्रलयतुम् योजन्ं कुवषत्ं ग्जीलभः कसलतत अयषर्ते लधमधोनः उत्य समदयेन सह नगरद्र्लण समयोः, धि्क्््ं च लवद्रलयत् सस्ेषु उत्र हे बोनए पुरतः पवषतलधखरं य्वत् वहलतत शोकः ४–१४: सोरे क् उपतक्य्ं लधमधोनः दिीि्य्ः पेसरण पतलत त तए महत् बिए रहएं ज्तुं पलिषीन्ं स्मी त्ं घूसयसन अप्रं रजतम् त दिीि् पुनः पुनः तए प्रपरीक्ं करोलतत
परमं असतम् : सपलभः हवरतैः लवरैः (आदष यनुत्ष रैः) म्ं बधतु, ये कद्लप न धुष्ः आसन्, अहं दु बषिः भलवष्लमत (लवकिः भवलत; सः त्न् सूतवत् सैप करोलत)त लदतीयं असतम् : कद्लप न त्पैः नूत नैः प्धैः म्ं धीघं बध्तु त (लवकिः भवलत; सः त्न् ब्ह््ं सूतवत् लवसचनलत)त तृतीयम् अनृतम् : मम लधरए सप कु कि्लन करघ्ज्िेन बुनतु त (लवकिः भवलत; सः लपन-पुयं च दू रं कषषलत)त शोकः १५–२२: लनतं रोदनेन, तरनेन च जीणषः लधमधोनः अने तए्ः कृते सवषर् सतं वदलत यत् कुरः तए लधरः कद्लप न सृषव्न्, यतः सः जनतः परमेध् वरस् य न्सरी असस यलद तए लधरः मुसकतं भवलत तलहष तए बिं तं त्लतत दिीि् तं ज्नु््ं लनद्ं पिोभयलत, तए सपकुकि्लन मुकलयतुं पुरषं आहय वधं करोलतत पलिलषय्ः तए नेत्लण लनष्ए पीतिकपल्क्सु बद् ध् ग्ज्नगरए क्र्ग्रगृहे य्नं लपृटुं ब्धं कु वषस नत त्वत् तए केध्ः पुनः वयषलयतुं आरभने त शोकः २३–३१: पलिषीन्ं स ्मी स दे व ए द्गोनए भतबलिद्न्र् सम्गचसन , तेष्ं दे वः तेष्ं धतुं तेष्ं हसे समलपषतव्न् इलत उतवं कुवषसनत ते अ्ं लधमधोनं तए कीि्ं कतु् ररमकपे आनयसनत लधमसोनः तए म्गषदधषनं कुवषनं ब्िकं पृचलत यत् सः मसनरए समरषनं कुवषनः सम्न् अनुभलवतुं दद्तुत सए अ्नेतयोः पलतधोय्र् रकं असनमं बिए उदकं प्पुं ईशरं प्रषयन् लधमधोनः केनसमदयए लवरदं सं संयोजयलतत "अहं पलिषैः सह ल्यम्णः असस" इलत उद् घोषयन् मह्न् य््ः त , गृहं पतलत, तए मृतुक्िे तए
7
सैम सनः - बलिषः जीवतु, बलिषः मृत ः
समूणषजीवनए अपेकय् अलयक्ः पलिलषनः म्वरत्ः भवसन त तए पवरव्रः तए धवम् आद्य जोर्-रषौि्-योः मधे तं दकनयलत त
भ्ग 2: मुय प्ठ्ः जीवनए च अनुप योग्ः 1. नैल तक-आध ्सतक-सरिौतेः ख तर् प्ठः - सैमसोनः पुनः पुनः अल्न् कीिलत सत सः लनयलमतापेण सए न्जरीवत्न्ं उलङनं करोलत स (मृतधव्न्ं सधषनं, अधुदलवदे धीय्ीलभः सह संव्दं कृत्, सए म्ं सिर्ग्न् िीनं करोलत स) त सः सए लदतद्नं तसै तसकगतप्पपलतरक्ं दद्लत इलत कस्तव्न् त जीवनए अनुप योगः : आध्सतकद्नं, पलतभ्ः, नेतृतए पदं व् नैलतकजव्बदे हीतः कएलचत् मुसकं न दद्लतत अलनयंलततिघुसमिौत्ः, गुपप्प्ः, तक्करणं च कमेण तसकगतं अखकत्ं कीणं कुवषसन, येन आध्सतकं अ्स्नं भवलत यत य्वत् लवन्धः न आगचलत त्वत् दु बषित् अपतकं भवलत 2. ईशरः स ए उदे श ं स्यलयतुं दोषपूण षप ्त्ण्ं उपयोगं करोलत प्ठः - लधमधोनए लवध्िदोष्ण्ं , आवेगपूणषत्य्ः, आतलवि्सए च अभ्वेऽलप परमेशरः तं पलिषीन्ं उतीिनए लनरीकण्र् स्यनापेण उपयुजते सत आरम्दे व परमेशरः इस्रिए कृते सए मोचनयोजन्ं पूण् कतु् लधमधोनए लवदोही लवक््न्ं म्धमेन क्य् कृतव्न्त जीवनपयोगः - यदलप परमेशरः स्वषभौमः असस तर् च म्नवीयदु बषित्य्ः असकित्य्ः च म्धमेन क्य् कतु् धकोलत तर्लप अवज्य्ः तीवपवरण्म्ः वहसनत अनुगहः मोचयलत, परनु दु लवषक््न्ं पीि्ं द्गं च न मेटयलतत अस्लभः ईशरए सेव्ं सव्ष तन् आज्प्िनेन कतु् पयलततत्, न तु तए अनुगहे अविम अस्न् पम्दपूणषजीवन्त् जम्नतम्त 3. अलभषेक धसकः सतबिए च सोतः प्ठः - सैमसनए बिं वसुतः कद्लप ध्रीवरकस्युः न्सीत्; तत् ईशरे ण सह तए सस्सम्ेन सह पतकतय् बदं अिौलककसकमत् आसीत् , यए पतीकं तए न्सरीसमपषणम् आसीत्त यद् तए केध्ः लछन्ः-न तु केधेषु म्युयषगुण्ः ससन इलत क्रणतः, अलपतु तए सस्लनष्य्ः असनमसमपषणए पलतलनलयतं कृत्—भगवतः आत् तस्त् पससतःत जीवनए अनुप योगः : सच् आध्सतकधसकः, िचीि्पनं , पभ्वः च पूणषतय् ईशरे ण सह समदः भलवतुं भवलतत यद् वयं तए पलत पलतबदत्ं भङ्ग ससमद्ं अविमय्मः तद् वयं आध्सतकापेण अधक्ः, दु बषि्ः, िौलककधकयः द्सतं च प्रुमः त 4. प््त्पः, पुन स ्षप नं, परमेश रए असनमदय् च प्ठः - लधि्तिं म्रलयत् अलप-अ्ः, अपम्लनतः, क्र्ग्रए कोषके य्नं लपृष् च-सैमसनः पवरवतषनम् अनुभवलत स त महतपूण् यत् तए केध्ः पुनः वयषलयतुं आरब्ः . असनमेषु कणेषु लधमधोनः लनर्धप्रषनेन परमेशरं पलत पत्गतव्न्, परमेशरः उतरं दतव्न्, तए परमं आह्नं पूण् कतु् धसकं पदतव्न्त जीवनए अनुप योगः : ईशरं पलत पुनः आगनुं कद्लप लविमः न भवलतत लकयत् अलप दू रं पलततः, लकयत् अलप दु षं सरिौत्ं कृतव्न्, भवतः जीवनं लकयत् अलप भ्ं व् अनुभूयते, ईशरः पुनस्ष पनए ईशरः अससत प््त्पपूण् हदयं समपषणए असनमप्रषन् च अद्लप तए हसेषु दय्ं पयोजनं च प्रुय्त्त
8