Fetu i Tusitusiga Paia A ou mafaufau i lou lagi, o le galuega a ou tamatamailima, o le masina ma fetu na e faatulagaina; O ai ea le tagata e te manatu mai ai ia te ia, ma le atalii o le tagata e te asiasi mai ai ia te ia? Salamo 8:3-4
Pentateuka Ona faia lea e le Atua o malamalama tetele e lua; o le malamalama tele e pule i le ao, a o le malamalama itiiti e pule i le po; ua ia faia foi fetu. Kenese 1:16 ‘Ua ia ‘aumaia fo‘i o ia i fafo, ma fa‘apea atu, “‘Inā va‘ava‘ai ia i le lagi, ma e faitauina fetu, pe ‘āfai e te mafaia ‘ona faitauina.” ‘Ona fa‘apea atu lea o ia ‘iā te ia, “E fa‘apea lava lau fānau.” Kenese 15:5 ‘Ou te fa‘amanuia atu ‘iā te oe i le fa‘amanuiaga, ma ‘ou fa‘ato‘ateleina lau fānau e pei o fetu o le lagi, e pei o le oneone fo‘i i le matafaga; e maua fo‘i e lau fānau le faitoto‘a o ē ita ‘iā i latou; Kenese 22:17 Ou te fa‘ato‘ateleina fo‘i lau fānau e pei o fetu o le lagi, ‘ou te foa‘iina atu fo‘i i lau fānau ia nu‘u uma; o lau fānau fo‘i e manuia ai nu‘u uma o le lalolagi; Kenese 26:4 ‘Ua toe fai fo‘i lana miti, ‘ua ia ta‘uina atu i ona uso, ‘ua fa‘apea atu, “Fa‘auta, ‘ua toe fai la‘u miti; fa‘auta fo‘i, ‘ua ifo mai ‘iā te a‘u le la, ma le masina, ma fetu e sefulu ma le tasi.” Kenese 37:9 ‘Ia e manatua Aperaamo, Isaako, ‘atoa ma Isaraelu, o au ‘au‘auna, na e tautō ai ‘iā te oe lava, ma e fa‘apea atu ‘iā te i latou, ‘‘Ou te fa‘ato‘ateleina a ‘outou fānau e pei o fetu o le lagi;’ o lenei nu‘u uma fo‘i na ‘ou fai atu ai ‘ou te avatua i a ‘outou fānau, e fai ma o latou tofi e fa‘avavau.’ Esoto 32:13 Ou te vaai ia te ia, ae le o le taimi nei; ou te vaai ia te ia, ae le o le latalata mai; e sau se Fetu mai ia Iakopo, e tu mai foi se Tootoo mai ia Isaraelu, e taia ai tulimanu o Moapi, ma faaumatia le fanauga uma a Setu. Numera 24:17 Ua faatoateleina outou e Ieova lo outou Atua, faauta foi, o le aso nei ua pei outou o fetu o le lagi ona toatele. Teuteronome 1:10
Selenology Faale-Tusi Paia - O Le Masina Pupula A ou mafaufau i lou lagi, o le galuega a ou tamatamailima, o le masina ma fetu na e faatulagaina; O ai ea le tagata e te manatu mai ai ia te ia, ma le atalii o le tagata e te asiasi mai ai ia te ia? Salamo 8:3-4
Ne’i tepa a’e ou mata i le lagi, ma e iloa atu le la, ma le masina, ma fetu, o ‘au uma o le lagi, ne’i e ifo i ai, ma ‘au’auna i ai, o mea ia ua tofia e le ALI’I lou Atua mo nu’u uma o le lalolagi. Teuteronome 4:19 Na ō ifo ou tamā i Aikupito ma tagata e to‘afitugafulu; a o lenei, ua fa‘ato‘ateleina oe e le ALI‘I lou Atua e pei o fetu o le lagi. Teuteronome 10:22 E toʻaitiiti foʻi outou e totoe, a o outou sa pei o fetu o le lagi i le toʻatele, auā ua outou lē usiusitaʻi i le siʻufofoga o Ieova lou Atua. Teuteronome 28:62
Talafaasolopito Na latou tau mai le lagi; na tau fo‘i fetu i o latou ala ma Sesera. Faamasino 5:20 A ‘ua lē faitauina e Tavita i latou e lua sefulu o latou tausaga ma ē e lē o i lalo ifo; auā na fetalai mai le ALI‘I na te fa‘ato‘ateleina Isaraelu e pei o fetu o le lagi. 1 Nofoaiga a Tupu 27:23 ‘Ona matou galulue ai lea i le galuega; a o le tasi vaega o i latou sa uuina tao e āfua i le taeao e o‘o i le pupula o fetu. Neemia 4:21 ‘Ua e fa‘ato‘ateleina fo‘i a latou fānau e pei o fetu o le lagi, ma ‘ua e fa‘ao‘oina i latou i le nu‘u na e folafola atu ai i o latou tamā, latou te o‘o i ai e fai ma o latou tofi. Neemia 9:23 Ia fa'apouliuligia fetu o lona afiafi; ia fa'atalitali i le malamalama, a e leai; 'aua fo'i ne'i va'ai i le tafa o ata o le ao. Iopu 3:9 O lē poloa‘i i le lā, a e lē oso a‘e; ma fa‘amaufa‘ailogaina fo‘i fetu. Iopu 9:7 E lē o i le lagi ea le Atua? Vaai fo‘i i le maualuga o fetu, ‘ua matuā maualuga lava! Iopu 22:12 Faauta, e oo lava i le masina, e le pupula; ioe, e le mama fetu i ona luma. Iopu 25:5 Ina o pepese faatasi fetu o le taeao, ma alalaga fiafia atalii uma o le Atua? Iopu 38:7
Solo A ou mafaufau i lou lagi, o le galuega a ou tamatamailima, o le masina ma fetu na e faatulagaina; o ai ea le tagata e te manatu mai ai ia te ia? ma le atalii o le tagata e te asiasi mai ai ia te ia? Salamo 8:3-4 O le masina ma fetu e pule i le po; auā e fa‘avavau lava lona alofa. Salamo 136:9 Ua ia faitauina le aofaʻi o fetu; ua ia taʻua foʻi o latou igoa uma. Salamo 147:4 Ia vivii atu iā te ia, le la ma le masina; ia vivii atu iā te ia outou fetu malamalama uma. Salamo 148:3 A o le’i fa’apouliuligia le la, po o le malamalama, po o le masina, po o fetu, pe toe fo’i mai ao pe a uma le timu; Failauga 12:2
2
Selenology Faale-Tusi Paia - O Le Masina Pupula A ou mafaufau i lou lagi, o le galuega a ou tamatamailima, o le masina ma fetu na e faatulagaina; O ai ea le tagata e te manatu mai ai ia te ia, ma le atalii o le tagata e te asiasi mai ai ia te ia? Salamo 8:3-4
Valoaga Auā o fetu o le lagi ma ona fa‘aputuga fetu e lē pupula mai o latou malamalama; e fa‘apouliuligia le la i lona alu a‘e, e lē pupula fo‘i le masina. Isaia 13:10 Auā ‘ua e fa‘apea ifo i lou loto, ‘‘Ou te alu a‘e i le lagi, ‘ou te fa‘aeaina lo‘u nofoāli‘i i luga a‘e o fetu o le Atua;’ ‘ou te nofo fo‘i i le mauga o le fa‘apotopotoga, i le itū i matū;’ Isaia 14:13 Ua e fiu i le tele o au fautuaga. Se‘i o tatou tutū mai nei o ē e va‘ava‘ai fetu, o ē e va‘ai fetu, o ē e vavalo i masina ta‘itasi, ma fa‘aola ‘iā te oe mai mea o le a o‘o ‘iā te oe. Isaia 47:13 O lo‘o fa‘apea ‘ona fetalai mai o le ALI‘I, o lē na foa‘iina mai le la e fai ma malamalama i le ao, o fa‘atonuga fo‘i a le masina ma fetu e fai ma malamalama i le pō, o lē na te vaeluaina le sami pe a ū ona peau; o le ALI‘I o ‘au o lona suafa lea. Ieremia 31:35 A ou tineia oe, ou te ufiufi le lagi, ma faapouliuligia ona fetu; ou te ufiufi le la i se ao, e le susulu mai foi le masina. Esekielu 32:7 ‘Ua tupu tele fo‘i, ‘ua o‘o lava i ‘au a le lagi; ‘ua ia lafo ifo fo‘i nisi o ‘au ma fetu i le ‘ele‘ele, ma soli i ai. Tanielu 8:10 O ē popoto fo‘i, e pupula i latou e pei o le pupula o le lagi; o i latou fo‘i e fa‘aliliu mai ai le to‘atele i le amiotonu e pei o fetu e fa‘avavau fa‘avavau lava. Tanielu 12:3 E lūlūina le lalolagi i o latou luma; e lūlūina le lagi; e pogisa le la ma le masina, e lē toe pupula fo‘i fetu. Ioelu 2:10 E fa‘apouliuligia le la ma le masina, e lē toe pupula fo‘i fetu. Ioelu 3:15 Ia outou saili i lē na faia fetu e fitu ma Orion, o lē na liua le ata o le oti i le taeao, o lē na faʻapouliuligia le ao i le pō; o lē na valaʻauina vai o le sami, ma liligi ifo i le fogāʻeleʻele. O le ALIʻI o lona suafa lea. Amosa 5:8 A ua outou tauʻaveina le fale fetafaʻi o lo outou Moloka ma Kiuna o outou tupua, o le fetu o lo outou atua, na outou faia mo outou. Amosa 5:26 E ui lava ina e fa‘asili oe e pei o le aeto, e tusa lava pe e te tu‘u lou ofaga i totonu o fetu, ‘ou te ‘ave ifo oe i lea mea,’ o lo‘o fetalai mai ai le ALI‘I. Opetaia 1:4 Ua e faatoateleina au tagata faatauʻoa e sili atu i fetu o le lagi; e faaleagaina e le anufe ma lele ese. Nauma 3:16
Evagelia ma Galuega Ua faapea mai, O fea o i ai lē ua fanau mai o le Tupu o tagata Iutaia? Auā ua matou vaaia lona fetu i sasae, ua matou o mai ai e ifo atu ia te ia. Ona valaʻau faalilolilo lea e Herota o ē popoto, ma fesili atu iā i latou po o le ā tonu le taimi na aliali mai ai le fetu. Ua latou faalogo i le tupu, ona latou o ai lea, faauta foi, o le fetu na latou iloa i sasae, ua muamua atu ia te i latou, ua oo ina tu i luga o le mea sa i ai le tamaitiiti. Ua latou iloa atu le fetu, ona matuā fiafia ai lea o i latou. Mataio 2:2 , 7 , 9, 10 3
Selenology Faale-Tusi Paia - O Le Masina Pupula A ou mafaufau i lou lagi, o le galuega a ou tamatamailima, o le masina ma fetu na e faatulagaina; O ai ea le tagata e te manatu mai ai ia te ia, ma le atalii o le tagata e te asiasi mai ai ia te ia? Salamo 8:3-4
A mavae atu le puapuaga o ia aso, ona faapogisaina lea o le la, e le pupula mai foi le masina, e pa'u'ū mai fetu mai le lagi, e luluina foi mea malolosi o le lagi. Mataio 24:29 E pa'ū fo'i fetu o le lagi, e lūlūina fo'i mana o le lagi. Mareko 13:25 E i ai fo‘i fa‘ailoga i le la, ma le masina, ma fetu; o i le lalolagi fo‘i e atuatuvale ai nu‘u ma femēmēa‘i; e u le sami ma le peau; Luka 21:25 Na ‘outou tau‘aveina fo‘i le fale ‘ie o Moloka, ma le fetu o lo ‘outou atua o Refana, o fa‘atusa na ‘outou faia e ifo i ai; o le a ‘ou ‘aveina ‘outou i tala atu o Papelonia. Galuega 7:43 ‘Ua tele aso ‘ua lē toe aliali mai ai le la po o fetu, ma ‘ua agi malosi mai le matagi tele, ‘ona mou atu lea o le fa‘amoemoe uma e fa‘aolaina ai i matou. Galuega 27:20
Tusi E ese le mamalu o le la, e ese fo‘i le mamalu o le masina, e ese fo‘i le mamalu o fetu; auā e ‘ese le mamalu o le tasi fetu i le isi fetu. 1 Korinito 15:41 O le mea lea na tupuga mai ai i le to‘atasi, o ia fo‘i ua pei o se tagata ua oti, o le to‘atele e pei o fetu o le lagi, e pei fo‘i o le oneone i le matafaga e lē mafaitaulia. Eperu 11:12 O lo‘o ‘iā te i tatou fo‘i le ‘upu o le valo‘aga e sili ‘ona mausalī; e lelei ‘ona ‘outou naunau i ai, e pei o se molī e pupula i le mea pogisa, se‘ia tafa mai ata, se‘ia alu a‘e fo‘i le fetu ao i o ‘outou loto; 2 Peteru 1:19 O peau sousou o le sami, o lo‘o fa‘apupuna a‘e lo latou lava mā; o fetu feoa‘i, ‘ua teuina mo i latou le pogisa o le pouliuli e fa‘avavau. Iuta 1:13
Faaaliga Sa i lona aao taumatau fetu e fitu; ua alu atu foi nai lona gutu le pelu e maai ona itu e lua; o ona fofoga foi e pei o le susulu o le la i lona malosi tele. O le mea lilo o fetu e fitu na e iloa i lo‘u lima taumatau, ma tuugalamepa auro e fitu. O fetu e fitu o agelu ia a ekalesia e fitu; o tuugalamepa fo‘i e fitu na e iloa o ekalesia ia e fitu. Faaaliga 1:16 , 20 “Ia e tusi i le agelu a le ekalesia i Efeso: O mea nei ua fetalai mai ai lē o loo uuina fetu e fitu i lona lima taumatau, o lē savali i totonu o tuugalamepa auro e fitu. Faaaliga 2:1 Ou te avatu fo‘i ‘iā te ia le fetu o le taeao. Faaaliga 2:28 “‘Ia e tusi i le agelu a le ekalesia i Sarataisa: O mea nei ‘ua fetalai mai ai lē ‘ua i ai agaga e fitu o le Atua, ma fetu e fitu: ‘Ua ‘ou iloa au galuega, ‘ua i ai ‘iā te oe le igoa ‘ua e ola, a ‘ua e oti. Faaaliga 3:1 Ua pa'ū fo'i fetu o le lagi i le lalolagi, e pei o le mati ua pa'ū ona fua e le'i fua lelei pe a lūlūina e le matagi malosi. Faaaliga 6:13
4
Selenology Faale-Tusi Paia - O Le Masina Pupula A ou mafaufau i lou lagi, o le galuega a ou tamatamailima, o le masina ma fetu na e faatulagaina; O ai ea le tagata e te manatu mai ai ia te ia, ma le atalii o le tagata e te asiasi mai ai ia te ia? Salamo 8:3-4
‘Ua ili fo‘i e le agelu lona tolu le pū, ‘ona pa‘ū ifo lea mai le lagi o le fetu tele, o lo‘o mū e pei o se lamepa, ma ‘ua pa‘ū ifo i le vaetolu o vaitafe, ma puna o vai. Ua igoa fo‘i le fetu o le ‘O‘ona; ‘ona liu ‘o‘ona ai lea lona tolu o le vai, ‘ua oti ai fo‘i tagata e to‘atele i le vai, auā ‘ua ‘o‘ona. ‘Ua ili fo‘i e le agelu lona fa le pū, ‘ona taia lea o le vaetolu o le la, ma le vaetolu o le masina, ‘atoa ma le vaetolu o fetu; ‘ona fa‘apouliuligia lea o le vaetolu o latou, e le‘i pupula fo‘i lona vaetolu o le ao, ‘ua fa‘apea fo‘i ma le pō. Faaaliga 8: 10-12 ‘Ua ili fo‘i e le agelu lona lima le pū, ‘ona ‘ou iloa atu lea o le fetu ‘ua pa‘ū mai le lagi i le lalolagi; ‘ua tu‘uina atu fo‘i ‘iā te ia le ki o le lua e lē gata. Faaaliga 9:1 ‘Ua iloa atu fo‘i se fa‘ailoga tele i le lagi; o le fafine ‘ua ‘ofu i le la, o lo‘o i lalo o ona vae le masina, o lo‘o i lona ulu fo‘i le paleali‘i o fetu e sefulu ma le lua. ‘Ua toso e lona si‘usi‘u le vaetolu o fetu o le lagi, ma lafo ifo i le lalolagi; ‘ua tu fo‘i le tarako i luma o le fafine o le a fānau, ‘ina ‘ia ‘aina lana tama pe a fānau mai. Faaaliga 12:1 , 4 O aʻu o Iesu, ua ou auina atu laʻu agelu e molimau atu ia te outou i nei mea i ekalesia. O aʻu o le pogai ma le fanau a Tavita, o le fetu ao pupula. Faaaliga 22:16
Apokerifa O le aso fa na e poloaʻi atu ai ia susulu le la, ma ia pupula le masina, ma ia faatulaga fetu i le faasologa tatau. 2 Esera 6:45 Ma o foliga o i latou ua masani i le taofiofia o le a susulu atu i luga aʻe o fetu, ae o o tatou foliga o le a sili atu ona uliuli nai lo le pogisa? 2 Esera 7:55 Latou te fefasia’i, ma latou te fasia le anoanoa’i o fetu i le lalolagi, o lo latou lava fetu; ma o le toto o le a tafe mai le pelu e oo atu i le manava, Ma o le a oso mai matagi malolosi mai sasaʻe, ma o le a tatalaina; ma o le ao na ia siitia i luga i le ita tele, ma le fetu na faagaeeina e mafua ai le fefe i le matagi mai sasaʻe ma sisifo, o le a faaleagaina. O ao tetele ma malolosi o le a fa'apupulaina i le ita tele, fa'atasi ai ma le fetu, e fa'amata'uina ai le lalolagi uma, 'atoa ma i latou o lo'o nonofo ai; ma o le a latou sasa'a ifo i luga o mea maualuluga uma se fetu mata'utia, Latou te o mai ‘iā te ia, ma latou vagaia o ia; latou te liligi ifo le fetu ma le to‘asā uma i ona luga; ‘ona alu a‘e lea o le efuefu ma le asu i le lagi, o i latou uma fo‘i o ē o lo‘o si‘omia o ia latou te taufaitagitu‘i ‘ona o ia. 2 Esera 15:35 ,3940,44 O lana afioga na faia ai fetu, ua silafia fo‘i e ia lo latou aofa‘i. 2 Esera 16:56 O taamilosaga o tausaga, ma tulaga o fetu: Poto o Solomona 7:19 Auā e sili atu lona matagofie nai lo le la, ma e sili atu i le faatulagaga uma o fetu: pe a faatusatusa i le malamalama, e maua o ia i ona luma. Poto o Solomona 7:29 Na avatu i ē amiotonu le taui o a latou galuega, na taʻitaʻia i latou i se ala ofoofogia, ma na avea ma lafitaga mo i latou i le ao, ma le malamalama o fetu i le pō; Poto o Solomona 10:17 Ae na manatu o le afi, po o le matagi, po o le ea agi malosi, po o le liʻo o fetu, po o le vai sousou, po o malamalama o le lagi, o atua ia e pulea le lalolagi. Poto o Solomona 13:2
5
Selenology Faale-Tusi Paia - O Le Masina Pupula A ou mafaufau i lou lagi, o le galuega a ou tamatamailima, o le masina ma fetu na e faatulagaina; O ai ea le tagata e te manatu mai ai ia te ia, ma le atalii o le tagata e te asiasi mai ai ia te ia? Salamo 8:3-4
E leai se mana o le afi e mafai ona faʻamalamalamaina ai i latou: e le mafai foʻi e le afi pupula o fetu ona faʻamalamalamaina lenā po mataʻutia. Poto o Solomona 17:5 O le matagofie o le lagi, o le mamalu o fetu, o le teuteuga e pupula atu i mea silisili o le Alii. Failauga 43:9 O le mea lea na ia faamautinoa atu ai ia te ia i se tautoga, o le a ia faamanuiaina atunuu i lana fanau, ma o le a ia faatoateleina o ia e pei o le efuefu o le eleele, ma siitia lana fanau e pei o fetu, ma tuuina atu ia te i latou le tofi mai le sami e oo atu i le sami, mai le vaitafe e oo atu i le pito i tua o le laueleele. Failauga 44:21 Sa pei o ia o le fetu o le taeao i totonu o le ao, e pei foʻi o le masina i le taimi e tumu ai le la: Failauga 50:6 Sa pupula fetu i o latou uati, ma sa olioli; a valaau atu o ia ia te i latou, ona latou fai mai ai lea, O i matou nei; ona latou faaali atu ai lea ma le fiafia le malamalama i lē na faia i latou. Paruka 3:34 Auā o le la, masina, ma fetu, e pupula ma ua auina atu e fai a latou tofiga, e usiusitai i latou. Tusi a Ieremia 1:60 O lē na e fetalai i ai ma folafola atu i ai, o le a e faatoateleina a latou fanau e pei o fetu o le lagi, e pei foi o le oneone o loo i le matafaga. Tatalo a Asaria 1:13 O outou fetu o le lagi, ia outou faamanū atu i le Alii; ia vivii atu ma faasilisilia o ia i mea uma e faavavau. Tatalo a Asaria 1:41 Ma o le tamaloa, lea na mafaufau teisi a’o le’i mafai ona o’o atu i fetu o le lagi, e leai se tagata na te mafaia ona tauaveina ona o lona manogi leaga. 2 Makapaio 9:10
Enoka Ma sa faaalia mai ia te aʻu le faaaliga faapenei: Faauta, i le faaaliga na valaaulia aʻu e ao ma valaau mai ia te aʻu e se puao, ma o le ala o fetu ma uila na faataalise ma faanatinati aʻu, ma o matagi i le faaaliga na mafua ai ona ou lele ma siitia aʻu i luga, ma aveina aʻu i le lagi. O lona taualuga e pei o le ala o fetu ma uila, ma i le va o i laʻua sa i ai kerupi afi, ma o lo latou lagi sa manino e pei o le vai. Ma o lona fola sa i le afi, ma i luga aʻe sa i ai uila ma le ala o fetu, ma o lona taualuga foi o le afi mumū. Enoka 14:8,11,17 Ma sa ou vaaia nofoaga o malamalama ma oa o fetu ma faititili ma mea loloto e gata mai ai, o iina sa i ai se aufana afi ma aū ma la latou utu, ma se pelu afi ma uila uma. Enoka 17:3 Na ou vaaia matagi o le lagi o loo liliu ma aumaia le li'o o le la ma fetu uma i lo latou goto ifo. Na ou vaaia iina fetu e fitu e pei o mauga tetele o loo mu, ma ia te a'u, ina ua ou fesili e uiga ia i latou, na fai mai le agelu: 'O lenei nofoaga o le pito i tua o le lagi ma le lalolagi: ua avea lenei ma falepuipui mo fetu ma 'au a le lagi. O fetu foi o loo ta'avale i luga o le afi o i latou ia ua solia le poloaiga a le Alii i le amataga o lo latou oso a'e, aua latou te lei o mai i o latou taimi atofaina. Enoka 18:4,12-14
6
Selenology Faale-Tusi Paia - O Le Masina Pupula A ou mafaufau i lou lagi, o le galuega a ou tamatamailima, o le masina ma fetu na e faatulagaina; O ai ea le tagata e te manatu mai ai ia te ia, ma le atalii o le tagata e te asiasi mai ai ia te ia? Salamo 8:3-4
Ona ou vaaia lea o fetu e fitu o le lagi ua fusifusia faatasi i ai, e pei o mauga tetele ma ua mu i le afi. O i latou ia o le aofaʻi o fetu o le lagi, o ē ua solia le poloaiga a le Alii, ma ua fusifusia iinei seia oo i le sefulu afe tausaga, o le taimi e aofia ai a latou agasala, e faaiʻuina. Enoka 21:3,6 Ma sa ou vaai pe faapefea ona o mai fetu o le lagi, ma sa ou faitauina faitotoa latou te o mai ai, ma tusia o latou ala uma, o fetu taitasi e tusa ma latou lava, e tusa ma lo latou numera ma o latou igoa, o latou ala ma o latou tulaga, ma o latou taimi ma o latou masina, e pei ona faaali mai ia te au e Urielu le agelu paia sa faatasi ma a’u. Enoka 33:3 E ui atu fetu o le lagi i nei faitotoʻa laiti ma agaʻi atu i sisifo i le ala ua faʻaalia atu iā i latou. Enoka 36:3 Ma sa ou vaaia foʻi isi uila ma fetu o le lagi, ma sa ou vaaia foʻi le auala na Ia valaauina ai i latou uma i o latou igoa ma sa latou faalogo iā te Ia. Enoka 43:1 O le isi fo‘i mea na ou va‘aia e fa‘atatau i uila: o le auala e tula‘i mai ai nisi o fetu ma avea ma uila ma e le mafai ona tete‘a ma o latou foliga fou. Enoka 44:1 O i latou ia o ē faʻamasinoina fetu o le lagi, ma siʻi o latou lima e faasagatau i Lē Silisili Ese, ma savavali i le lalolagi ma nonofo ai. Ma o a latou amioga uma e faʻaalia ai le amioletonu, ma o lo latou malosi e faʻalagolago i a latou oa, ma o lo latou faʻatuatua o loʻo i atua na latou faia i o latou lima, ma latou te faʻafitia le suafa o le Aliʻi o Agaga, ma latou te sauāina fale o Ana faʻapotopotoga, ma ē faʻamaoni o ē tautau i le suafa o le Aliʻi o Agaga. Enoka 46:7-8 Ioe, a o le’i faia le la ma faailoga, a o le’i faia fetu o le lagi, sa faaigoaina Lona suafa i luma o le Alii o Agaga. Enoka 48:3 Ma potu o matagi, ma le vaevaeina o matagi, ma le fuaina o latou mamafa, ma le faitauina o faitotoʻa o matagi, e taʻitasi ma le malosi o le matagi, ma le malosi o malamalama o le masina, ma le malosi e talafeagai: ma le vaevaeina o fetu e tusa ma o latou igoa, ma le vaevaeina o vaega uma. Enoka 60:12 Ma o lea tautoga e fa’amae’a ai e fetu a latou faigamalaga, Ma ua Ia vala’auina i latou i o latou igoa, Ma ua latou tali atu ia te Ia mai le fa’avavau e o’o i le fa’avavau. Enoka 69:21 Ua ia faaali mai foi ia te au mea lilo uma o le lagi, ma potu uma o fetu uma, atoa ma malamalama uma, o loo latou o atu i luma o le au paia. Enoka 71:4 Ma sa ou vaaia faitotoa e ono e oso aʻe ai le la, ma faitotoa e ono e goto ai le la ma oso aʻe ai le masina ma goto ifo ai i nei faitotoa, ma taitai o fetu ma i latou latou te taitaia: e ono i sasaʻe ma le ono i sisifo, ma e mulimuli uma le tasi i le isi i le faasologa saʻo: e tele foi faamalama i le taumatau ma le agavale o nei faitotoa. Enoka 72:3 Ma o le fa’aopoopoga o le la ma fetu e ono aso: i le 5 tausaga e 6 aso i tausaga ta’itasi e 30 aso: ma e pa’ū le masina i tua o le la ma fetu i le aofa’i o aso e 30. Ma e aumaia e le la ma fetu tausaga uma i le sa’o, ina ia latou lē fa’asolosolo pe fa’atuai lo latou tulaga i le aso e tasi e o’o atu i le fa’avavau; ae fa’auma tausaga i le fa’amasinoga tonu atoatoa i aso e 364. Enoka 74:11-12 Ma o taitai o matai o le faitau afe, o e ua tofia e vaavaaia le foafoaga atoa ma fetu uma, e iai foi a latou galuega i aso e fa o le vaeluaga, e le mavaevae mai o latou tofiga, e tusa ai ma le faitauga o le tausaga, ma o i latou nei e auauna atu i aso e fa e le o faitauina i le faitauga o le tausaga. Enoka 75:1 7
Selenology Faale-Tusi Paia - O Le Masina Pupula A ou mafaufau i lou lagi, o le galuega a ou tamatamailima, o le masina ma fetu na e faatulagaina; O ai ea le tagata e te manatu mai ai ia te ia, ma le atalii o le tagata e te asiasi mai ai ia te ia? Salamo 8:3-4
Auā o faʻailoga ma taimi ma tausaga ma aso na faʻaali mai e le agelu o Urielu iā te aʻu, o lē ua tofia e le Aliʻi o le mamalu e faʻavavau i luga o malamalama uma o le lagi, i le lagi ma le lalolagi, ina ia latou pule i luga o le lagi ma vaʻaia i le lalolagi, ma avea ma taʻitaʻi mo le ao ma le pō, o lona uiga o le la, masina, ma fetu, ma mea ola uma e auauna atu o loʻo faia a latou taʻamilosaga i kariota uma o le lagi. Enoka 75:3 A o faitotoʻa e sefululua i le lagi, i tuluʻiga o le lalolagi, e alu ese mai ai le la, le masina, ma fetu, ma galuega uma a le lagi i sasaʻe ma sisifo. E tele faʻamalama e tatala i le agavale ma le taumatau o latou, ma e tasi le faʻamalama i lona taimi atofaina e maua ai le mafanafana, e tutusa ma faitotoʻa e o mai ai fetu e tusa ma Lana poloaʻiga, ma latou te tu i ai e tusa ma lo latou aofaʻi. Ma sa ou vaʻaia kariota i le lagi, o loʻo taufetuli i le lalolagi, i luga aʻe o na faitotoʻa e feliuliuaʻi ai fetu e le goto ifo. Ma e tasi e sili atu lona telē nai lo isi mea uma, ma o le mea lea e faia ai lana ala i le lalolagi atoa. Enoka 75:6-9 Enoka 79 1 Ma o lenei, loʻu atalii e, ua ou faʻaali atu ia te oe mea uma, ma ua maeʻa le tulafono o fetu uma o le lagi. 2 ‘Ua ia fa‘aali mai fo‘i ‘iā te a‘u tulafono uma o ia mea i aso ta‘itasi, ma vaitau ta‘itasi o le pulega, ma tausaga ta‘itasi, ma lona alu atu, ma le fa‘atonuga ‘ua fa‘atonuina i masina ta‘itasi ma vaiaso ta‘itasi: 3 Ma le mou atu o le masina lea e tupu i le faitotoa lona ono: auā o lenei faitotoa lona ono ua atoatoa lona malamalama, ma a maeʻa lena ona amata lea o le mou atu: 4 Ma le mou atu lea e tupu i le faitotoa muamua i lona vaitau, seia oo ina maeʻa aso e selau fitu sefulu fitu: ua faitauina e tusa ai ma vaiaso, e lua sefulu lima vaiaso ma aso e lua. 5 E pa'ū o ia i tua o le la ma le fa'asologa o fetu i le lima aso tonu lava i le vaitaimi e tasi, ma pe a uma ona sopo'ia lenei nofoaga ua e va'aia. 6 O le ata ma le fa'ata'ita'iga lea o fetu ta'itasi na fa'aali mai e Urielu le agelu sili, o lo latou ta'ita'i, ia te a'u. Ma i na aso na tali mai ai le agelu o Urielu ma faapea mai ia te aʻu: Faauta, ua ou faaali atu ia te oe mea uma, Enoka, ma ua ou faaali atu ia te oe mea uma ina ia e vaai i lenei la ma lenei masina, ma taitai o fetu o le lagi ma i latou uma e liliu atu ia i latou, a latou galuega ma taimi ma malaga ese. Enoka 80:1 E toʻatele foʻi aliʻi o fetu o le a solia le faʻatonuga ua faʻatonuina. Ma o le a suia e i latou nei a latou taʻamilosaga ma a latou galuega, Ma o le a lē aliali mai i taimi ua faʻatonuina mo i latou. Ma o le a natia le faʻatulagaga atoa o fetu mai tagata agasala, Ma o mafaufauga o i latou o i le lalolagi o le a sesē e uiga ia i latou, Ma o le a suia i latou mai a latou ala uma, Ioe, o le a sese i latou ma manatu o atua i latou. Enoka 80:6-7 Amuia ē amiotonu uma, amuia i latou uma e savavali i le ala o le amiotonu ma e lē agasala e pei o ē agasala, i le faitauina o o latou aso uma e sopoia ai e le la le lagi, e ulufale atu ma alu ese mai faitotoʻa mo aso e tolusefulu faatasi ma ulu o afe o le faatulagaga o fetu, faatasi ai ma fetu e fa o loo fefiloi e vaevaeina ai vaega e fa o le tausaga, e taʻitaʻia i latou ma ulufale faatasi ma i latou i aso e fa. Enoka 82:4 Ma o ia fo‘i le pule i le po ma le ao i le lagi e fa‘amalamalama ai tagata i le malamalama—o le la, le masina, ma fetu, ma mana uma o le lagi o lo‘o feliuliua‘i i o latou kariota fa‘ata‘ali‘oli‘o. O
8
Selenology Faale-Tusi Paia - O Le Masina Pupula A ou mafaufau i lou lagi, o le galuega a ou tamatamailima, o le masina ma fetu na e faatulagaina; O ai ea le tagata e te manatu mai ai ia te ia, ma le atalii o le tagata e te asiasi mai ai ia te ia? Salamo 8:3-4
fa‘atulagaga ia o fetu, o lo‘o i o latou nofoaga, ma o latou tau ma tausamiga ma masina. Enoka 82:89 Ma ina ua ou alu ifo i lalo ma vaai atu i le lagi, ma le la o oso aʻe i sasaʻe, ma le masina o goto i sisifo, ma ni nai fetu, ma le lalolagi atoa, ma mea uma e pei ona Ia silafia i le amataga, ona ou vivii atu lea i le Alii o le faamasinoga ma vivii atu ia te Ia auā na Ia faia le la e alu aʻe mai faamalama o sasaʻe, ma na ia alu aʻe ma oso aʻe i luga o le lagi, ma alu atu ma savali pea i le ala na faaalia ia te ia. Enoka 83:11 Ona ou toe vaai lea i o’u mata a o o’u moe, ma ou vaai atu i le lagi i luga, ma faauta, ua pa’ū mai se fetu mai le lagi, ma ua tula’i mai ma ‘ai ma ‘ai i le va o na povi. Ma ina ua mavae lena mea, ona ou vaai lea i povi tetele ma povi uliuli, ma faauta, ua latou suia uma o latou fale ma laufanua ma a latou povi, ma amata ona nonofo faatasi. Ma ou toe vaai atu i le faaaliga, ma ou tepa atu i le lagi, ma faauta, ua ou vaai atu i le tele o fetu ua ifo ifo ma lafo ifo i latou lava mai le lagi i lena fetu muamua, ma ua avea i latou ma povi i le va o na povi ma ‘ai faatasi ma i latou. Enoka 86:1-3 Ona fai mai lea o le tasi ia te a’u: Nofo iinei seia e vaai i mea uma e tutupu i na elefane, kamela, ma asini, ma fetu ma povi, ma i latou uma lava. Enoka 87:4 Ona ou vaaia lea o le tasi o na tagata e toafa na muamua sau, ma sa ia pu’eina le fetu muamua na pa’ū mai le lagi, ma fusifusia ona lima ma ona vae ma lafo i le vanu: o lea ua vaapiapi ma loloto le vanu, ma ua mata’utia ma pogisa. Ona toso lea e le tasi o i latou le pelu, ma avatu i na elefane ma kamela ma asini: ona amata lea ona latou fetaua’i, ma ua gatete le lalolagi uma ona o i latou. A o o’u vaavaai atu i le faaaliga, faauta, o le tasi o na tagata e toafa na sau, ua fetogia i latou mai le lagi, ma faapotopoto ma ave fetu tetele uma o latou vaega e pei o solofanua, ma fusifusia i latou uma lima ma ona vae, ma lafo i latou i le vanu o le lalolagi. Enoka 88:1-3 Ona ta’ua lea e le Alii o na tagata o ē muamua e toafitu o ē papa’e, ma poloa’i atu ia latou aumaia i Ona luma, e amata mai i le fetu muamua lea na ta’ita’ia le ala, o fetu uma lava e pei o latou vaega totino o solofanua, ma ua latou aumaia i latou uma i Ona luma. Enoka 90:21 Ona faia lea o le faamasinoga i fetu, ona faamasinoina lea o i latou ma maua ai lo latou agasala, ma ua latou o atu i le nofoaga o le faasalaga, ma ua lafoina i latou i le lua loloto, ua tumu i le afi ma le mumū, ua tumu foi i poutū afi. Enoka 90:24 Pe i ai ea se tasi e mafai ona iloa le umi o le lagi, ma lona maualuga, ma lona faavae, ma le tele o fetu, ma le mea o i ai fetu uma? Enoka 93:14 O lenei, ia outou iloa o le a fesili mai agelu e uiga i a outou galuega i le lagi, mai le la ma le masina ma fetu e tusa ai ma a outou agasala auā o loo outou faia le faamasinoga i e amiotonu i le lalolagi. Enoka 100:10
Iasher Iaseri 8 1 O le pō na fanau mai ai Aperamo, na ō mai ai auauna uma a Tara, ma tagata popoto uma a Nimarota, ma ana taulāitu, ma latou 'a'ai ma inu i le fale o Tara, ma latou fiafia fa'atasi ma ia i lea lava pō.
9
Selenology Faale-Tusi Paia - O Le Masina Pupula A ou mafaufau i lou lagi, o le galuega a ou tamatamailima, o le masina ma fetu na e faatulagaina; O ai ea le tagata e te manatu mai ai ia te ia, ma le atalii o le tagata e te asiasi mai ai ia te ia? Salamo 8:3-4
2 ‘Ua ō atu fo‘i tagata popoto uma ma ē fai togafiti fa‘ataulāitu mai le fale o Tara, ‘ona tepa a‘e lea o latou mata i le lagi i lea po e va‘ai i fetu, ‘ona latou va‘ai atu lea, ma fa‘auta, o le tasi fetu tele lava ‘ua sau mai sasa‘e ma tamo‘e i le lagi, ma ‘ua foloina ai fetu e fa mai itu e fa o le lagi. 3 ‘Ona ofo ai lea o ē popoto uma a le tupu ma ana taulāitu i le mea na va‘aia, ‘ua malamalama fo‘i ē popoto i lenei mea, ma ‘ua latou iloa lona uiga. 4 Ona latou fetautalatalai lea, Ua na o le faailoga lea o le tama ua fanau mai ia Tara i le po nei, o le a tupu ae ma fanafanau, ma faatoateleina, ma fai mo ia le lalolagi uma, o ia ma lana fanau e faavavau, ma o ia ma lana fanau o le a fasiotia tupu sili, ma fai mo latou tofi o latou laueleele. 5 Ona ō atu lea o le ʻau popoto ma ē fai togafiti i o latou fale i lea lava pō, ma i le taeao na alapo ai nei popoto ma ē fai togafiti uma, ma faapotopoto i se fale ua uma ona atofaina. 6‘Ona latou fetautalatala‘i lea, ‘ua fa‘apea ane, “Fa‘auta, o le mea na tatou va‘aia i le pō anapo ‘ua natia i le tupu, e le‘i fa‘ailoa atu ‘iā te ia.” 7 Afai e iloa e le tupu lenei mea i aso e gata ai, o le a ia fai mai ia te i tatou, Aisea ua outou natia ai lenei mataupu mai ia te au, ona tatou oti ai lea; o lea, ia tatou o nei ma ta’u atu i le tupu le mea na tatou vaaia, ma lona uiga, ona tatou le iloa lea. 8 ‘Ua latou faia fa‘apea, ma ‘ua latou ō atu uma i le tupu ma ifo atu ‘iā te ia i le ‘ele‘ele, ma ‘ua latou fa‘apea atu, “‘Ia soifua le tupu, ia soifua le tupu.” 9 Na matou faʻalogo ua fanau se ataliʻi o Tara le ataliʻi o Nakori, le aliʻi sili o lau ʻautau, ma na matou o atu ananafi i lona fale, ma matou 'aʻai ma inu ma fiafia faʻatasi ma ia i lenā pō. 10 ‘Ua ō atu fo‘i au ‘au‘auna mai le fale o Tara, e ō atu i o matou fale ta‘itasi e momoe ai iina mo le po, ‘ona matou tepa a‘e ai lea o matou mata i le lagi, ma matou va‘aia ai se fetu tele o lo‘o sau mai sasa‘e, ma o le fetu lava lea e tasi na tamo‘e ma le saoasaoa tele, ma foloina ai fetu tetele e fa, mai itu e fa o le lagi. 11 Ma sa matuā ofo au auauna i le vaaiga na matou vaaia, ma sa matuā fefefe lava, ma sa matou faia la matou faamasinoga i le vaaiga, ma sa matou iloa i lo matou poto le uiga tonu o lenei mea, o lenei mea e faatatau i le tama e fanau mai ia Tara, o lē o le a tupu aʻe ma faatoateleina tele, ma avea ma tagata malosi, ma fasiotia tupu uma o le lalolagi, ma fai mo ia o latou laueleele uma, o ia ma ana fanau e faavavau. Ua vaai atu Aperamo i fetu ma le masina i ona luma, ona fai atu lea o ia, E moni lava o le Atua lenei na foafoaina le lalolagi atoa faapea foi ma tagata, ma faauta o ana auauna nei o atua o loo siomia ai o ia: ona auauna atu lea o Aperamo i le masina ma tatalo i ai i le po atoa. Ua oo i le taeao ina ua malamalama ma ua susulu le la i luga o le lalolagi e pei ona masani ai, ua vaai atu Aperamo i mea uma na faia e le Alii le Atua i le lalolagi. Ona fai ifo lea o Aperamo ia te ia lava E moni lava e le o atua nei na faia le lalolagi ma tagata uma, a o auauna nei a le Atua, ma sa nofo Aperamo i le fale o Noa ma sa iloa ai e ia le Alii ma ona ala. Ona auauna atu lea o ia i le Alii i aso uma o lona olaga, ma ua galo i lena tupulaga uma le Alii, ma auauna atu i isi atua o laau ma maa, ma fouvale i o latou aso uma. Iasera 9:17-19 ‘Ua taunu‘u atu Aperamo, ‘ona va‘aia lea o Aperamo e taulāitu a le tupu ma ē popoto, ‘ona latou ‘alalaga atu lea i le tupu, ‘ua fa‘apea atu, “Lo matou ali‘i e, o le tagata lenei matou te iloa o le tamaitiiti na ‘aina e le fetu tele fetu e fa i lona fānau mai, lea na matou fa‘ailoa atu i le tupu i le limasefulu tausaga talu ai.” Iaseri 12:9 O lenei, afai e te faalogo i loʻu leo, ma tausi i aʻu poloaiga, aʻu tulafono, ma aʻu tulafono, ou te faatoilaloina ou fili i ou luma, ou te faatoateleina lau fanau e pei o fetu o le lagi, ou te auina atu foi laʻu faamanuiaga i galuega uma a ou lima, e te le mativa i se mea. Ia e tulai, ave lau ava ma au mea uma, ma alu i le nuu o Kanana, ma e nofo ai, ona avea ai lea o aʻu ma ou Atua, ou te faamanuia foi ia te oe. Ona tulai lea o Aperamo, ma ave lana ava ma ana mea uma, ma alu atu i le nuu o Kanana e pei ona fetalai mai ai le Alii ia te ia; ua limasefulu tausaga o Aperamo ina ua alu ese o ia mai Harana. Ua 10
Selenology Faale-Tusi Paia - O Le Masina Pupula A ou mafaufau i lou lagi, o le galuega a ou tamatamailima, o le masina ma fetu na e faatulagaina; O ai ea le tagata e te manatu mai ai ia te ia, ma le atalii o le tagata e te asiasi mai ai ia te ia? Salamo 8:3-4
taunuu Aperamo i le nuu o Kanana, ma ua nofo i le ogatotonu o le aai, ma ua ia faatuina ai lona faleie faatasi ma le fanauga a Kanana, o e nonofo i le nuu. Ua faaali mai le Alii ia Aperamo ina ua taunuu o ia i le nuu o Kanana, ma fetalai atu ia te ia, O le nuu lenei ua ou foaiina atu ia te oe ma lau fanau e faavavau, ou te faia foi lau fanau e pei o fetu o le lagi, ou te foaiina atu foi i lau fanau e fai ma o latou tofi nuu uma e te vaai i ai. Iasera 13:4-7 O le taimi lea na toe faaali mai ai le Alii ia Aperamo i Heperona, ma fetalai mai ia te ia, Aua e te fefe, auā e tele lava lau taui i o’u luma, auā ou te lē tuua oe, se’ia ou faatoateleina oe, ma faamanuia ia te oe, ma faia lau fanau ia pei o fetu o le lagi, e lē mafaitaulia. Iaseri 16:20 Ona fai atu lea o Isaako, Le ALI‘I e, le Atua o le lagi ma le lalolagi, o lou agalelei ma lou alofa mutimutivale ua tumu ai le lalolagi, o oe na e ‘aveina lo‘u tamā mai le fale o lona tamā ma lona nu‘u, ma ‘aumaia o ia i lenei nu‘u, ma e fetalai atu ‘iā te ia, ‘Ou te foa‘iina atu le nu‘u i lau fānau;’ na e folafola atu fo‘i ‘iā te ia, ‘Ou te fa‘ato‘ateleina lau fānau e pei o fetu o le lagi ma e pei o le oneone o le sami; o lenei, ‘ia fa‘amaonia au afioga na e fetalai atu ai i lo‘u tamā.” Iaseri 26:6 Ona alu atu lea o Iakopo ma faaauau lana malaga i Karana, ua oo atu i le mauga o Moria, ma nofo ai iina i le po atoa e lata ane i le aai o Lusa; ona faaali mai lea o le Alii ia Iakopo i lea po, ma fetalai atu ia te ia, O a’u o le Alii le Atua o Aperaamo ma le Atua o Isaako lou tamā; o le laueleele o loo e taoto ai ou te avatu ia te oe ma lau fanau. Faauta foi, ou te faatasi ma oe, ou te leoleo ia te oe i mea uma e te alu i ai, ou te faatoateleina lau fanau e pei o fetu o le lagi, ou te faatoilaloina foi ou fili uma i ou luma; a latou tau ma oe, latou te le manumalo ia te oe, ou te toe aumaia oe i lenei laueleele ma le olioli, faatasi ma fanau, ma le oa tele. Ona ala lea o Iakopo mai lana moe, ma sa matua fiafia lava o ia i le faaaliga na ia vaaia; ona faaigoa lea e ia o lea mea o Peteli. Iasera 30:1-3 Ma o nisi e faia i latou i faatusa o tagata, i auro ma ario, ma o atu i ai i taimi ua latou iloa, ma o faatusa e maua ai le faatosinaga a fetu, ma taʻu atu ia i latou mea o le lumanai, ma o le auala lea na gaoia ai faatusa e Rasela mai lona tamā. Iaseri 31:43 O a’u o le ALI’I le Atua o lou tamā o Aperaamo ma le Atua o Isaako, ou te foa’iina atu lenei nu’u ma lau fanau pe a mavae atu oe, ou te faia fo’i lau fanau e pei o fetu o le lagi, e te salalau atu fo’i i itu e fa o le lagi, e manuia fo’i aiga uma o le lalolagi ia te oe ma lau fanau. Iaseri 32:17 Ona tatalo lea o Isaako le atalii o Aperaamo i le Alii mo ona atalii, ua faapea atu o ia, Le Alii e, le Atua e, na e folafola mai i lo’u tama, ua faapea mai, Ou te faatoateleina lau fanau e pei o fetu o le lagi, ua e folafola mai foi ia te au, ma ia e faatumauina lau afioga, o lenei ua o mai faatasi tupu o Kanana, e tau ma a’u fanau aua latou te lei faia se sauaga. Iasera 34:65 ‘Ua mavae lea mea, sa toe miti fo‘i Iosefa, ma ‘ua fa‘amatala atu le miti i lona tamā i luma o ona uso, ‘ona fai atu lea o Iosefa i lona tamā ma ona uso, “Fa‘auta, ‘ua toe miti fo‘i a‘u, ‘ua ifo mai ‘iā te a‘u le la ma le masina ma fetu e sefulu ma le tasi.” Iaseri 41:14 Ona faaee lea e Isaako ona lima i atalii uma o Iakopo, ona tago atu lea o ia ia te i latou, ma fusi ia te i latou, ma sogi atu ia te i latou taitoatasi, ona faamanuia lea o i latou e Isaako i lea lava aso, ua faapea atu ia te i latou, Ia faamanuia le Atua o outou tamā ia te outou, ma ia faatoateleina a outou fanau e pei o fetu o le lagi e le mafaitaulia. Iaseri 47:5 Ona ia poloaʻi atu lea iā i latou e aumai lana faʻafanua o fetu i ona luma, lea na iloa ai e Iosefa taimi uma, ma fai atu ai Iosefa iā Peniamina, “Ua ou faʻalogo ua masani Eperu i le poto uma, pe e te iloa se mea e uiga i lenei mea?” Ona fai atu lea o Peniamina, “Ua iloa foʻi e lau auauna le poto uma na 11
Selenology Faale-Tusi Paia - O Le Masina Pupula A ou mafaufau i lou lagi, o le galuega a ou tamatamailima, o le masina ma fetu na e faatulagaina; O ai ea le tagata e te manatu mai ai ia te ia, ma le atalii o le tagata e te asiasi mai ai ia te ia? Salamo 8:3-4
aʻoaʻoina ai aʻu e loʻu tamā,” ona fai atu lea o Iosefa iā Peniamina, “Vaʻai nei i lenei meafaigaluega ma ia e iloa po o fea o i ai lou uso o Iosefa i Aikupito, o lē na e fai mai na alu ifo i Aikupito.” Ona vaʻaia lea e Peniamina o le meafaigaluega ma le faʻafanua o fetu o le lagi, ma sa poto o ia ma tilotilo i ai e iloa ai po o fea o i ai lona uso, ona vaevaeina lea e Peniamina le laueleele uma o Aikupito i ni vaega e fa, ma na ia iloa ai o lē sa nofo i luga o le nofoāliʻi i ona luma o lona uso o Iosefa, ma sa matuā ofo Peniamina, ma ina ua iloa e Iosefa ua matuā ofo lona uso o Peniamina, ona ia fai atu lea iā Peniamina, “O le ā le mea ua e vaʻaia, ma aiseā ua e ofo ai?” Iasera 53:18-20
Iupeli O galuega tetele nei e fa na faia e le Atua i le aso tolu. O le aso fa fo‘i lea na Ia faia ai le la ma le masina ma fetu, ma tu‘u ai i le vanimonimo o le lagi, e fa‘amalamalamaina ai le lalolagi uma, ma pule i le ao ma le pō, ma vaeluaina ai le malamalama ma le pōuliuli. Iupeli 2:8 Ona ia maua lea o se tusitusiga na vaneina e tupulaga ua mavae i luga o le papa, ma faitau i ai, ma tusia ai ma agasala ai ona o lea mea; auā o loo i ai le aʻoaʻoga a Leoleo e tusa ai ma a latou masani ona matauina ai faailoga o le la ma le masina ma fetu i faailoga uma o le lagi. Iupeli 8:3 Ma i le vaiaso lona ono, i le tausaga lona lima, sa nofo ai Aperamo i le po atoa i le masina fou o le masina lona fitu e matamata i fetu mai le afiafi e oo i le taeao, ina ia iloa ai po o le a le uiga o le tausaga e faatatau i timuga, ma sa na o ia a o nofo ma matamata. Ona oo mai lea o se upu i lona loto, ma faapea atu: O faailoga uma o fetu, ma faailoga o le masina ma le la, o loo i le aao o le Alii. Aisea ou te suʻesuʻeina ai? Afai e finagalo o Ia, e faatotō ifo e Ia le timu, i le taeao ma le afiafi; afai foi e finagalo o Ia, e taofia e Ia, ma o mea uma lava o loo i lona aao. Iupeli 12:16-18 ‘Ona ‘aumaia lea o ia e ia i fafo, ma fetalai atu ‘iā te ia: “‘Inā va‘ai ia i le lagi, ma faitaulia fetu pe ‘āfai e te mafaia ‘ona faitaulia.” ‘Ona va‘ai atu lea o ia i le lagi, ma va‘ai atu i fetu. ‘Ua fetalai atu fo‘i o ia ‘iā te ia: “E fa‘apea lava lau fānau.” ‘Ona fa‘atuatua lea o ia i le Ali‘i, ‘ona ta‘ua ai lea ‘iā te ia o le amiotonu.” Iupeli 14:4-6 Ona fetalai mai lea o ia: “Ua ou tautō iā te aʻu lava, ua fetalai mai ai le ALIʻI, auā ua e faia lenei mea, ma ua e lē taofia lou ataliʻi, lou ataliʻi pele, mai iā te aʻu, o le a ou faʻamanuiaina oe i le faʻamanuiaga, ma ou faʻateleina lau fanau. E pei o fetu o le lagi, ma e pei o le oneone o le matafaga. E fai ma tofi e lau fanau o aai o ona fili, e manuia foʻi atunuu uma o le lalolagi i lau fanau; auā ua e usiusitaʻi i loʻu leo, ma ua ou faʻaali atu i tagata uma ua e faʻamaoni iā te aʻu i mea uma na ou fai atu ai iā te oe: Alu ia ma le manuia.” Iupeli 18:15-16 Auā ou te foaʻiina atu lenei nuʻu uma iā te oe ma lau fanau, ou te faʻatumauina foʻi laʻu tautoga na ou tautō ai iā Aperaamo lou tamā, ou te faʻatoʻateleina foʻi lau fanau e pei o fetu o le lagi, ou te foaʻiina atu foʻi i lau fanau lenei nuʻu uma lava. Iupeli 24:10 Ia fa’ateleina fo’i e Ia lau fānau i lou olaga, Ma ia latou tutupu a’e e tusa ma le aofa’i o masina o le tausaga. Ma ia fa’ateleina ma fa’ateleina a latou fānau e sili atu i fetu o le lagi, Ma ia sili atu lo latou aofa’i nai lo le oneone o le sami. Iupeli 25:16 Ia outou manatua le Alii le Atua o Aperaamo lo outou tamā, ma lo’u ifo atu foi ia te Ia ma auauna atu ia te Ia i le amiotonu ma le olioli, ina ia faatoateleina outou e Ia ma faateleina a outou fanau e pei o fetu o le lagi i le toatele, ma ia faatumauina outou i le lalolagi e pei o le laau o le amiotonu e le lia’iina i tupulaga uma e faavavau. Iupeli 36:6
12
Selenology Faale-Tusi Paia - O Le Masina Pupula A ou mafaufau i lou lagi, o le galuega a ou tamatamailima, o le masina ma fetu na e faatulagaina; O ai ea le tagata e te manatu mai ai ia te ia, ma le atalii o le tagata e te asiasi mai ai ia te ia? Salamo 8:3-4
Tusi ua Leiloa o le Tusi Paia O ai na fai mai, O fea ua fanau ai le tupu o tagata Iutaia? Auā ua matou vaaia lona fetu i sasaʻe, ua matou o mai ai e ifo atu ia te ia. Puipuiga 15:2 Ua latou tali atu ia te ia, “Na matou vaaia se fetu tele e matuā pupula i totonu o fetu o le lagi, ma ua sili atu lona pupula nai lo isi fetu uma, ua lē toe vaaia, ma ua matou iloa ai ua fanau mai se tupu tele i Isaraelu, o le mea lea ua matou o mai ai e ifo ia te ia.” Ona ō atu lea o le au makoi, ma faauta, o le fetu na latou vaaia i sasaʻe ua muamua atu ia i latou, ua oo ina tu i luga o le ana sa i ai le tamaitiiti ma Maria lona tina. Puipuiga 15:7,9 Ona faaali mai lea ia i latou o se agelu i le foliga o le fetu lea sa avea muamua ma o latou taiala i la latou malaga; o le malamalama lea na latou mulimuli ai seia oo ina latou toe foi atu i lo latou lava atunuu. 1 Talalelei o le Pepe o Iesu Keriso 3:3 A ua sau o ia e vaai ia te ia, ona ia vaaia lea i ona mata ni faailoga o le lepela e pei o se fetu, ma o le taimi lea na ia tautino atu ai ua faaleaogaina le faaipoipoga. 1 Talalelei o le Pepe o Iesu Keriso 12:9 O lē ua oti i le tuugamau, a ua e afio ifo ua ola mai ia i matou, ma i lou maliu na tetete ai mea ola uma, ma na gatete fetu uma, a o lenei ua e maua lou saolotoga faatasi ma ē ua oti, ma ua e faʻalavelaveina a matou ʻautau? Talalelei a Nikotemo 17:6 Ua toe fetalai mai foi o ia: ona aumaia lea e le Atua o Aperaamo, ma fetalai atu ia te ia; Ia e vaavaai ifo i le lagi, ma e faitaulia fetu, afai e te mafaia ona faitaulia: e faapea lava lau fanau. 1 Kelemene i Korinito 5:10 O le la ma le masina, ma vaega eseese uma ma fetu o fetu, e tamoe i ala ua ia tofia mo i latou ma le lotogatasi, e aunoa ma se te’a ese mai ia i latou. 1 Kelemene i Korinito 9:7 E le’i i ai fo’i se mamalu itiiti i isi o ona itū’āiga: auā na folafola mai e le Atua o le a pei o fetu o le lagi lau fanau (ua ia fetalai mai ai). 1 Kelemene i Korinito 14:18 O le ā fo‘i le uiga o lana tala, ‘Ua malolo fo‘i o ia i le aso fitu:’ o lona uiga lenei; a afio mai lona Alo, ma fa‘aumatia le vaitau o Lē Amioleaga, ma fa‘amasino i ē amio leaga; ma suia le la ma le masina, ma fetu; ona malolo mamalu ai lea o ia i lea aso fitu. Tusi Aoao a Panapa 13:6 Na faapefea la ona faaalia mai lo tatou Faaola i le lalolagi? Na pupula se fetu i le lagi i tua atu o isi fetu uma, ma e le mafaamatalaina lona malamalama, ma o lona uiga fou na mafua ai le fefe i mafaufau o tagata. O isi fetu uma, faatasi ai ma le la ma le masina, o le aufaipese lea i lenei fetu; ae na auina atu lona malamalama e sili atu nai lo i latou uma. Ona amata lea ona popole tagata i le mafaufau po o fea na sau ai lenei fetu fou e ese mai i isi fetu uma. Tusi a Ignatio i Efeso 4:11-12 Ina ua faasatauroina o ia, sa pogisa le lalolagi atoa, ma sa ufitia le la mo le afa aso, ma sa aliali mai fetu, ae leai se pupula na vaaia i ai; ma sa leiloa le pupula o le masina, e peiseai ua pisipisia i le toto; ma sa foloina le lalolagi o e ua maliliu; o lea na le aliali mai ai le malumalu lava ia o le malumalu, e pei ona latou ta’ua, i tagata Iutaia lava ia i lo latou pa’ū, ae na latou vaaia se vanu i le eleele, ma le pao o faititili sosoo. Ina ua faasatauroina o ia, sa ufitia le lalolagi atoa i le pogisa; sa ufitia atoa le la, ma sa pogisa le lagi a o ao pea, o lea na vaaia ai fetu, e ui lava ina ufitia pea lo latou pupula, o le mea
13
Selenology Faale-Tusi Paia - O Le Masina Pupula A ou mafaufau i lou lagi, o le galuega a ou tamatamailima, o le masina ma fetu na e faatulagaina; O ai ea le tagata e te manatu mai ai ia te ia, ma le atalii o le tagata e te asiasi mai ai ia te ia? Salamo 8:3-4
lea, ou te manatu e le o le mea e le iloa e lou mamalu, i le lalolagi atoa na latou tutuina a latou lamepa mai le itula e ono seia oo i le afiafi. Ma o le masina, lea e pei o le toto, e lei susulu i le po atoa, e ui lava ina atoa le masina, ma sa tagiauē fetu ma Orion ona o tagata Iutaia, ona o le solitulafono na latou faia. Mai Tusi a Herota ma Pilato
Tusi ua Galo o Etena Na latou aumaia i oʻu luma toeaina ma pule o le faatulagaga o fetu, ma faaali mai ia te aʻu agelu e lua selau, o ē pulea fetu ma a latou auaunaga i le lagi, ma felelei faatasi ma o latou apaʻau ma siomia i latou uma o loo folau. Mealilo a Enoka 4:1 O lona alu atu ma lona toe foʻi mai e o faatasi ma fetu tetele e fa, ma o fetu taʻitasi e i ai fetu e afe i lalo ifo, i le itu taumatau o le uili o le la, ma fetu e fa i le itu tauagavale, e tofu i latou ma fetu e afe i lalo ifo, e valu afe uma, e sosolo faatasi ma le la e le aunoa. Mealilo a Enoka 11:4 Ona ave lea o aʻu e na tagata ma aveina aʻu i luga i le lagi lona ono, ma sa ou vaaia ai ni vaega o agelu e fitu, e matuā pupula ma mamalu tele, ma o latou foliga e sili atu ona pupula nai lo le pupula o le la, e pupula, ma e leai se eseesega i o latou foliga, po o amioga, po o le auala e fai ai lavalava; ma o i latou ia e faia faatulagaga, ma aʻoaʻoina le agaifanua o fetu, ma le suiga o le masina, po o le taamilosaga a le la, ma le pulega lelei o le lalolagi. Mealilo a Enoka 19:1 Ma sa ia taʻu mai ia te aʻu galuega uma o le lagi, o le lalolagi ma le sami, ma elemene uma, o latou ala ma o latou alu ese, ma le pao o faititili, o le la ma le masina, o le alu ese ma le fesuiaʻiga o fetu, o vaitau, o tausaga, o aso, ma itula, o le oso aʻe o le matagi, o le aofaʻi o agelu, ma le faʻatulagaina o a latou pese, ma mea uma a tagata, o le gagana o pese ma olaga uma a tagata, o poloaʻiga, o faʻatonuga, ma pesega malie, ma mea uma e tatau ona aʻoaʻoina. Mealilo a Enoka 23:1 Ona ou poloaʻi atu lea ia aveese mai le malamalama ma le pouliuli, ma ou fai atu: 'Ia mafiafia,' ona faapea lea ma ou fofola atu i le malamalama, ma avea ma vai, ma ou fofola atu i luga o le pouliuli, i lalo o le malamalama, ona ou faamautuina lea o vai, o lona uiga o le gataaga, ma ou faia le faavae o le malamalama e siomia ai le vai, ma faia ni liʻo e fitu mai totonu, ma faia se ata e pei o se tioata susu ma mago, o lona uiga o se tioata, ma le faataamilosaga o vai ma isi elemene, ma ou faaali atu ia i latou taitasi lona ala, ma fetu e fitu taitasi i lona lagi, latou te o faapea, ma ou vaai ua lelei. Mealilo a Enoka 27:1 I le aso fa na ou poloaʻi atu ai ia i ai ni malamalama tetele i luga o liʻo faalelagi. I le liʻo pito i luga muamua na ou tuʻuina ai fetu, o Kruno, ma i le liʻo lona lua o Aphrodit, i le liʻo lona tolu o Aris, i le liʻo lona lima o Zeus, i le liʻo lona ono o Ermis, i le liʻo lona fitu o le masina laʻititi, ma teuteuina i fetu laʻititi. Ma i le liʻo pito i lalo na ou tuʻuina ai le la mo le faʻamalamalamaina o le ao, ma le masina ma fetu mo le faʻamalamalamaina o le po. Mealilo a Enoka 30:3-5 Ma sa ou tofia o ia i se igoa, mai vaega e fa, mai sasaʻe, mai sisifo, mai saute, mai matū, ma sa ou tofia mo ia ni fetu faapitoa e fa, ma sa ou faaigoa ia te ia o Atamu, ma faaali atu ia te ia ala e lua, o le malamalama ma le pouliuli, ma sa ou fai atu ia te ia: 'O le mea lelei lenei, ma le mea leaga,' ina ia ou iloa ai pe alofa mai o ia ia te aʻu, pe inoino, ina ia manino po o ai i lona ituaiga e alofa mai ia te aʻu. Auā ua ou vaai i lona natura, ae na te leʻi vaai i lona lava natura, o le mea lea e ala i le le vaai o le a sili atu ona leaga lana agasala, ma sa ou fai atu 'A uma le agasala o le a se isi mea na o le oti?' Ma sa ou tuuina atu le moe ia te ia ma moe ai o ia. Ma sa ou aveeseina mai ia te ia se iviasoaso, ma faia se
14
Selenology Faale-Tusi Paia - O Le Masina Pupula A ou mafaufau i lou lagi, o le galuega a ou tamatamailima, o le masina ma fetu na e faatulagaina; O ai ea le tagata e te manatu mai ai ia te ia, ma le atalii o le tagata e te asiasi mai ai ia te ia? Salamo 8:3-4
ava mo ia, ina ia oo mai le oti ia te ia e lana ava, ma sa ou aveina lana upu mulimuli ma faaigoa ia te ia o le tina, o lona uiga, o Eva. Mealilo a Enoka 30:13-16 Ua ou fuaina ma faʻamatalaina fetu, o le anoanoaʻi o latou fetu. Mealilo a Enoka 40:3 Na ou tipi ese fetu mai le afi, ma teuteuina le lagi, ma tuu i totonu ia i latou. Mealilo a Enoka 47:6 Na Ia fuaina le lagi ma faʻatūina fetu: na Ia faʻatūina foʻi le foafoaga ma faʻatūina: O pese a Solomona 16:11 Ia e olioli, tina e mama lou loto, ua mautinoa lou faamoemoe i lou onosai i le aao o le Atua. E lē o se mea e mamalu ai le masina i totonu o fetu i le lagi, e pei o oe, ua e faamalamalamaina le ala o au atalii e toafitu e pei o fetu i le amiotonu, ua e tu i le mamalu faatasi ma le Atua; ua e faatuina foi oe i le lagi faatasi ma i latou. Auā o lau fanau mai le atalii o Aperaamo. 4 Makapaio 8:4-6 Ona fai atu lea o Apikama ia te ia, “Le alii e, e pei oe o le masina, a o ou alii e pei o paneta ma fetu.” Ona fai atu lea o Farao ia te ia, “Alu ia, a taeao e te i ai iinei.” Tala ia Ahikara 5:41,46 Ona fai atu lea o Haiqâr ia te ia: O lo’u alii o le Atua o le lagi, ma o ona alii mamalu o uila ma faititili, ma a finagalo o ia e agi matagi ma pa’ū ifo le timu. Ma ua ia poloa’i atu i faititili, ma ua malamalama ma ua timu, ma ua ia taofia le la, ma ua le tu’uina mai lona malamalama, ma le masina ma fetu, ma ua latou le li’o. Ma ua ia poloa’i atu i le afā, ma ua agi ma ua pa’ū ifo le timu ma ua solia Aperila ma fa’aumatia ona fugālaau ma ona fale. Tala o Ahikar 5:50-52 Ona faatuina lea e le Alii se faitaulaga fou. E faaalia mai foi ia te ia afioga uma a le Alii; e faia foi e ia le faamasinoga tonu i le lalolagi mo aso e tele. E oso a’e foi lona fetu i le lagi e pei o se tupu. Feagaiga a Levi 5:13-15 A mavae atu nei mea, e oso mai se fetu ia te oe mai ia Iakopo i le filemu, e oso mai fo‘i se tagata mai la‘u fanau, e pei o le la o le amiotonu, e savavali fa‘atasi ma le fānau a tagata i le agamalu ma le amiotonu; e leai fo‘i se agasala e maua ‘iā te ia. Feagaiga a Iuta 4:20-23 La ma masina ma fetu, aua ne’i suia a latou faasologa; aua fo’i ne’i suia e outou le tulafono a le Atua i le faapiopio o a outou amioga. Feagaiga a Nafatali 1:24
15