Samasoni: Ola Malosi, Oti Malosi Faamasino 13 1 Ua toe faia e le fanauga a Isaraelu le amio leaga i luma o Ieova; ona tuuina atu lea o i latou e Ieova i lima o Filisitia i tausaga e fagafulu. 2 Sa i ai le tasi tagata mai Soraa i le aiga o Tanu, o Manoa lona igoa; sa pā lana avā ma e leʻi fanau. 3 Ona faaali mai lea o le agelu a Ieova i le fafine ma faapea mai iā te ia: “Faauta, o oe o se fafine e pa, e te leʻi fanau foʻi. Ae o le a e tō ma fanaua se tama tane.” 4 O lenei, ia e faaeteete, aua neʻi e inu i le uaina po o le ʻava malosi, aua foʻi neʻi e ʻai i se mea leaga. 5 Auā o le a e tō, ma e fanaua se tama tama; e lē oo se sele i lona ulu; auā o le a avea le tama ma Naseri i le Atua mai lava i le manava; e amata foʻi ona ia laveaʻiina Isaraelu mai i lima o Filisitia.” 6 Ona sau lea o le fafine ma taʻu atu i lana tane, o loo faapea atu, “Ua sau ia te aʻu le tagata o le Atua, o lona foliga sa pei o le foliga o se agelu a le Atua, e matuā mataʻutia lava. Ou te leʻi fesili atu ia te ia po o fea na sau ai o ia, e leʻi taʻu mai foi e ia lona igoa ia te au. 7 A ua ia fetalai mai iā te aʻu, ‘O le a e tō, ma e fanaua se tama tama; o lenei, aua e te inu i le uaina po o le ʻava malosi, aua foʻi e te ʻai i se mea leaga; auā e avea le tama ma Naseri i le Atua e amata mai i le manava seʻia oo i le aso e oti ai.’ 8 Ona faatoga atu lea o Manoa iā Ieova, ua faapea atu: “Le Alii e, seʻi toe sau le tagata o le Atua moni na e auina mai, ma aʻoaʻo mai iā i maʻua i le mea e tatau ona ma faia i le tama o le a fanau mai.” 9 Ua faafofoga le Atua i le leo o Manoa, + ma ua toe foʻi mai le agelu a le Atua i le fafine a o nofo o ia i le fanua, a o leʻi iai Manoa lana tane faatasi ma ia. 10. ‘Ona fa‘ata‘alise lea o le fafine, ‘ua tamo‘e, ma ta‘u atu i lana tane, ‘ua fai atu ‘iā te ia, “Fa‘auta, ‘ua fa‘aali mai ‘iā te a‘u le tagata na sau ‘iā te a‘u i le aso na te‘a nei.” 11 Ona tulaʻi lea o Manoa, ua mulimuli atu i lana avā, ua alu atu i le tamāloa, ua faapea atu iā te ia: “O oe ea le tamāloa na tautala atu i le fafine?” Ua fai mai o ia: “O aʻu lava lea.” 12. ‘Ona fai atu lea o Manoa, “O lenei, ‘ia taunu‘u mai au afioga. Se a se mea e tatau ‘ona fai i le tama, ma se a fo‘i se mea e tatau ‘ona fai ‘iā te ia?” 13. ‘Ua fetalai atu le agelu a le ALI‘I ‘iā Manoa, “‘Ia fa‘aeteete le fafine i mea uma na ‘ou fai atu ai.” 14 Aua ne‘i ‘ai o ia i so‘o se mea e tupu mai le vine; ‘aua fo‘i ne‘i inu i le uaina po o le ‘ava malosi, ‘aua fo‘i ne‘i ‘ai se mea leaga; o mea uma na ‘ou poloa‘i atu ai ‘iā te ia ‘ia tausi i ai o ia.”
1
Samasoni: Ola Malosi, Oti Malosi
15. ‘Ona fai atu lea o Manoa i le agelu a le ALI‘I, “Se‘i e taofi oe, se‘ia ma sauni se tama‘i ‘oti mo oe.” 16 Ua fetalai mai le agelu a Ieova iā Manoa: “E ui lava ina e taofia aʻu, ou te lē ʻai i lau falaoa; afai foʻi e te ofo atu se taulaga mū, ia e ofo atu lava iā Ieova.” Auā e leʻi iloa e Manoa o le agelu a Ieova o ia. 17. ‘Ona fai atu lea o Manoa i le agelu a le ALI‘I, “O ai ‘ea lou suafa, ‘ina ‘ia ma vivi‘i atu ‘iā te oe pe a taunu‘u lau afioga?” 18 Ona fai mai lea o le agelu a Ieova iā te ia: “Aiseā ua e fesili mai ai i loʻu igoa, auā e lilo lea mea?” 19 Ona ave lea e Manoa o le tamaʻi ʻoti ma le taulaga i meaʻai, ma ofo atu i luga o le papa iā Ieova; ona faia lea e le agelu o se mea ofoofogia; a o vaavaai atu Manoa ma lana avā. 20 Auā ina ua alu aʻe le afi mai le fata faitaulaga i le lagi, ona alu aʻe lea o le agelu a Ieova i le afi o le fata faitaulaga. Ua vaavaai atu i ai Manoa ma lana avā, ona la faapaʻuʻū faō lea i le eleele. 21 E leʻi toe faaali mai lava le agelu a Ieova iā Manoa ma lana avā. Ona iloa ai lea e Manoa o le agelu lava lea a Ieova. 22 Ona fai atu lea o Manoa i lana avā, “O le a ta oti lava, auā ua ta vaai i le Atua.” 23 A ua fai mai lana avā iā te ia, “Ana finagalo Ieova e fasioti iā i taʻua, semanū e leʻi talia e ia se taulaga mū ma se taulaga i meaʻai mai iā i taʻua, e leʻi faʻaali mai foʻi e ia iā i taʻua nei mea uma, e leʻi taʻuina mai foʻi iā i taʻua ni mea faʻapenei e pei ona i ai i le taimi nei.” 24 Ona fanau mai lea o le fafine o le tama tane, ua faaigoa ia te ia o Samasoni; ua tupu le tama, ma ua faamanuia Ieova ia te ia. 25 Ona amata lea ona faagaeetia o ia e le Agaga o Ieova i lea taimi ma lea taimi i le toagālauapi o Tanu i le va o Soraa ma Esetaola.
Faamasino 14 1Ua alu ifo Samasoni i Timenata, ona iloa ai lea e ia o le fafine i Timenata, o le tasi afafine o Filisitia. 2. ‘Ona alu a‘e lea o ia, ma ta‘u atu i lona tamā ma lona tinā, ‘ua fai atu, “‘Ua ‘ou iloa se fafine i Timenata, o le fafine o Filisitia; o lenei, ‘ia ‘oulua ‘aumai o ia e fai ma a‘u avā.” 3 Ona fai mai lea o lona tamā ma lona tinā iā te ia: “Pe leai ea se fafine i afafine o ou uso, po o loʻu nuu uma, ua e alu ai e fai avā i se tasi o Filisitia e lē peritomeina?” Ua fai atu Samasoni i lona tamā: “Ia aumai o ia mo aʻu, auā e lelei o ia iā te aʻu.” 4 A ua lē iloa e lona tamā ma lona tinā o le mea lea e mai iā Ieova; auā na ia saʻili se māfuaaga e tetee atu ai iā Filisitia. Auā o le taimi lea na pule ai Filisitia iā Isaraelu. 5. ‘Ona ō ifo lea o Samasoni, ma lona tamā ma lona tinā i Timenata; ‘ua o‘o atu i tōvine o Timenata, fa‘auta fo‘i, ‘ua tagi atu ‘iā te ia se leona ta‘anoa. 6 Ona oso aʻe lea o le agaga o Ieova iā te ia, ma saeia o ia e pei ona saeia o se tamaʻi ʻoti, ae leai se mea i lona lima. Ae e leʻi taʻuina atu e ia i lona tamā po o lona tinā le mea na ia faia. 7 Ua alu ifo o ia, ma tautala ma le fafine; ua fiafia tele Samasoni iā te ia. 8 Ua mavae sina taimi, ona toe foʻi lea o ia e ave o ia, ona afe lea o ia e matamata i le tino o le leona; faauta, o loo i ai se vao o pi ma le meli i le tino o le leona. 9 Ua ia tago i le meli ma ʻai pea, ua alu atu i lona tamā ma lona tinā, ma avatu iā i laʻua le meli, ma ua la ʻaʻai ai. Ae e leʻi taʻu atu e ia iā i laʻua na ia aumaia le meli mai le tino o le leona. 10. ‘Ona alu ifo lea o lona tamā i le fafine; ‘ona faia lea e Samasoni i lea mea o se tausamiga; auā o le mea lea e masani ai taulele‘a. 11 Ua latou iloa o ia, ona latou aumaia lea o ni ana aumea e toatolugafulu, e faatasi ma ia. 12. ‘Ua fai atu Samasoni ‘iā te i latou, “O lenei, ‘ou te fai atu ‘iā te ‘outou se tala fa‘atusa; ‘āfai tou te mafaia ‘ona fa‘amatala mai lona uiga ‘iā te a‘u i aso e fitu o le tausamiga, ma ‘outou maua, ‘ona ‘ou avatu lea ‘iā te ‘outou o ‘ie e tolugafulu ma ‘ofu e tolugafulu.”
2
Samasoni: Ola Malosi, Oti Malosi
13 Ae afai tou te lē mafai ona faamatala mai lona uiga, ona outou aumai lea iā te aʻu o ʻie e tolu sefulu ma ofu e tolu sefulu.” Ona latou fai mai lea iā te ia, “Fai mai lau tala faatusa, matou te faalogo i ai.” 14 Ona fai atu lea o ia iā i latou: “Na sau le meaʻai mai lē e ʻai meaʻai, + ae na sau le mea suamalie mai lē e malosi.” E leʻi mafai ona latou faamatala le tala faatusa i aso e tolu. 15 Ua oo i le aso fitu, ona latou fai atu lea i le avā a Samasoni, Ia e faaoleole i lau tane, ina ia taʻu mai ia i matou le tala faatusa, neʻi matou susunuina oe ma le aiga o lou tamā i le afi; pe na outou valaaulia i matou e faoa a matou mea? E le faapea ea? 16 Ona tagi lea o le avā a Samasoni i ona luma, ua faapea atu, Ua na ona e ʻinoʻino ia te aʻu, a e te le alofa mai ia te aʻu; ua e fai atu se tala faatusa i atalii o loʻu nuu, a e te lei taʻu mai ia te au. Ua fai atu o ia ia te ia, Faauta, ou te lei taʻu atu i loʻu tama ma loʻu tina; ou te taʻu atu ea ia te oe? 17. ‘Ua tagi lava o ia i ona luma i aso e fitu, a o fai la la‘ua tausamiga; ‘ona o‘o lea i le aso fitu, ‘ua ia ta‘u atu ai ‘iā te ia, auā na ia fa‘asauā ‘iā te ia; ‘ona ia ta‘u atu lea o le tala fa‘atusa i atali‘i o lona nu‘u. 18 Ua fai mai tagata o le aai iā te ia i le aso fitu a o leʻi goto le lā, “O le ā e sili atu ona suamalie nai lo le meli? O le ā foʻi e sili atu ona malosi nai lo le leona?” Ua ia fai atu iā i latou, “Ana outou lē suatia i laʻu povi fafine, semanū tou te lē maua laʻu tala faʻatusa.” 19 Ona osofia lea o ia e le Agaga o Ieova, ua alu ifo o ia i Asekelona, ma fasiotia ai tagata e toʻatolu sefulu o i latou, ua ia ave foʻi a latou ʻofu ma avatu ofu eseese i ē na faamatala mai le tala tuu. Ona matuā ita ai lea o ia, ua alu aʻe o ia i le fale o lona tamā. 20. A ‘ua avatu le avā a Samasoni i lana uō, o lē sa fai ma ana uō.
Faamasino 15 1 ‘Ua mavae nisi aso, i ona po o le seleselega saito, ‘ona asiasi atu lea o Samasoni i lana avā ma se tama‘i ‘oti; ‘ua fai atu o ia, “‘Ou te alu atu i la‘u avā i le potu.”‘Ae le‘i mafai lona tamā ‘ona alu i totonu. 2 Ua fai mai lona tamā, “Sa ou manatu lava ua e matuā ʻinoʻino iā te ia; o le mea lea na ou avatu ai o ia i lau uō. E lē sili ea ona lalelei lona tuafafine laʻitiiti iā te ia? Faʻamolemole, ia e ave o ia e sui ai o ia.” 3. ‘Ona fai atu lea o Samasoni ‘iā te i latou, “‘Ou te lē agasala i lenei mea nai lo o Filisitia, e ui ‘ina ‘ou fa‘atigā ‘iā te i latou.” 4Ona alu lea o Samasoni, ua pu‘e alope e tolu selau, ua ia ave ni sulu, ua nonoa lona si‘usi‘u i le tasi si‘usi‘u, ma tuu le sulu i le ogatotonu i le va o si‘usi‘u e lua. 5. ‘Ua uma ‘ona ia tutuina o alā, ‘ona tu‘uina atu lea e ia e ō i saito o lo‘o tu a Filisitia; ‘ua susunu fo‘i fa‘aputuga saito ‘atoa ma saito o lo‘o tu, ‘atoa ma tōvine ‘atoa ma olive. 6 Ona fai ane lea o Filisitia, “O ai ea ua faia lenei mea?” Ua latou fai atu, “O Samasoni, o le tane a le afafine o le tagata Timenata, auā na ia fao lana avā ma avatu i lana soa.” Ona ō aʻe lea o Filisitia, ma susunu o ia ma lona tamā i le afi. 7 ‘Ua fai atu Samasoni ‘iā te i latou, “E ui lava ‘ina ‘outou faia lenei mea, ‘ae ‘ou te taui atu ‘iā te ‘outou; a mavae lea ‘ona ‘ou tu‘ua lea.” 8 Ona ia fasiotia lea o i latou, o ogāvae ma vae, i le fasiga tele; ona alu ifo lea o ia ma nofo i le papa o Etama. 9. ‘Ona ō a‘e lea o Filisitia, ‘ua tolauapi i Iuta, ‘ua salalau fo‘i i latou i Lei. 10 Ona fai atu lea o tagata o Iuta, “Aiseā ua outou ō mai ai e tau ma i matou?” Ua latou tali atu, “Matou te ō mai e fusifusia Samasoni, e fai iā te ia e pei ona ia faia iā i matou.” 11 Ona ō atu lea o tagata o Iuta e toʻatolu afe i le tumutumu o le papa o Etama, ma fai atu iā Samasoni, “E te lē iloa ea o loo pule Filisitia iā i tatou? O le ā lenei mea ua e faia iā i matou?” Ona fai atu lea o ia iā i latou, “E pei ona latou faia iā te aʻu, e faapea foʻi ona ou faia iā i latou.”
3
Samasoni: Ola Malosi, Oti Malosi
12 Ua latou fai mai iā te ia, “Ua matou ō ifo e fusifusia oe, ma tuʻuina atu oe i lima o Filisitia.” Ua fai atu Samasoni iā i latou, “Inā tautō mai ia iā te aʻu, tou te lē osofaʻia aʻu.” 13 Ona latou fai mai lea iā te ia, ua faapea atu, “E leai; ae matou te fusifusia oe, ma tuuina atu oe i o latou lima; ae matou te lē fasiotia oe.” Ona latou fusifusia lea o ia i maea fou e lua, ma ave aʻe o ia mai le papa. 14. ‘Ua o‘o atu o ia i Lei, ‘ona ‘alalaga mai lea o Filisitia ‘iā te ia; ‘ona osofia lea o ia e le Agaga o le ALI‘I, ‘ua liua fo‘i maea sa i ona lima e pei o lino ‘ua mū i le afi, ‘ua matala fo‘i ona maea nai ona lima. 15 Ona maua lea e ia o le ivi auvae fou o le asini, ua tuu atu lona lima ma tago i ai, ma fasiotia ai tagata e afe. 16 Ona fai atu lea o Samasoni, O le ivi auvae o le asini, o faaputuga i luga o faaputuga; o le ivi auvae o le asini ua ou fasiotia ai tagata e afe. 17 Ua uma lana tala, ona ia togi ese lea o le ivi auvae mai lona lima, ma faaigoa lea nofoaga o Ramataleki. 18 Ona matuā fiainu lea o ia, ma ua valaau atu iā Ieova e faapea: “Ua e foaʻi mai lenei faaolataga tele i le lima o lau auauna; a o lenei, po o le a ou oti i le fiainu, ma paʻū ai i lima o ē e leʻi peritomeina?” 19 Ona māvae lea e le Atua o se mea gaogao i le auvae, ona tafe mai ai lea o le vai; ua inu o ia, ona toe foʻi mai lea o lona malosi, ma ua toe ola ai o ia. O le mea lea ua ia faaigoa ai lea mea o Enehakore, o loo i Lei e oo mai i le aso nei. 20 Na ia faamasino iā Isaraelu i ona pō o Filisitia mo le lua sefulu tausaga.
Faamasino 16 1 Ona alu atu lea o Samasoni i Kasa, ma iloa ai se fafine talitane; ua ia alu atu iā te ia. 2 Ua taʻu atu i tagata Kasa, ua faapea atu, Ua sau Samasoni iinei. Ona latou siʻomia lea o ia ma lamalama iā te ia i le pō atoa i le faitotoʻa o le aai, ma ua filemu i le pō atoa, ua faapea ane, “A oo i le taeao, a oo ina ao, ona tatou fasiotia lea o ia.” 3. ‘Ua taoto Samasoni se‘ia o‘o i le tulua o po. ‘Ona tula‘i lea o ia i le tulua o po, ‘ua tago i faitoto‘a o le ‘a‘ai ma poutū e lua, ‘ua ia tatala ‘ese ai ‘atoa ma fa‘amaufa‘alava, ‘atoa ma fa‘amaufa‘alava, ma fa‘ae‘e i ona tau‘au, ma ‘ave a‘e i le tumutumu o le mauga o lo‘o i luma o Heperona. 4 Mulimuli ane, ua ia alofa i se fafine i le vanu o Soreka, o lona igoa o Talila. 5 ‘Ua ō a‘e ali‘i o Filisitia ‘iā te ia, ‘ua latou fai atu ‘iā te ia, “‘Ia e fa‘a‘ole‘ole ‘iā te ia, ‘ina ‘ia e iloa po o le ā lona malosi tele, ma pe fa‘apefea ‘ona matou manumālō ‘iā te ia, ‘ina ‘ia matou fusifusia o ia ‘ina ‘ia fa‘asauā ‘iā te ia; ‘ona matou avatu ai lea ‘iā te oe o tupe siliva e afe ma le selau ta‘itasi.” 6. ‘Ua fai atu Talila ‘iā Samasoni, “‘Inā ta‘u mai ia ‘iā te a‘u po o le ā lou malosi tele, ma po o le ā fo‘i e fusifusia ai oe ‘ina ‘ia fa‘asauā ‘iā te oe?” 7. ‘Ona fai atu lea o Samasoni ‘iā te ia, “‘Āfai latou te fusifusia a‘u i maea mata e fitu e le‘i mago lava, ‘ona ‘ou vaivai ai lea, ma ‘ou pei o se isi tagata.” 8 Ona aumaia lea e alii sili o Filisitia iā te ia o maea mata e fitu e leʻi mago, ona fusifusia lea o ia e ia i na maea. 9 Sa i ai ni tagata o loo lamalama ma nonofo faatasi ma ia i le potumoe, ua fai atu o ia iā te ia: “Samasoni e, ua ō mai Filisitia iā te oe!” Ona motusia lea e ia o maea e pei ona motusia o se manoa lino pe a paʻi i le afi. Ona lē iloa ai lea po o ai lona malosi. 10. ‘Ua fai atu Talila ‘iā Samasoni, “Fa‘auta, ‘ua e fa‘a‘ole‘ole ‘iā te a‘u, ‘ua e fai mai fo‘i mea pepelo; o lenei, ‘ia e ta‘u mai ‘iā te a‘u, po o le a se mea e mafai ‘ona fusifusia ai oe.” 11 Ona fai atu lea o ia iā te ia, “Afai latou te fusifusia aʻu i maea fou e leʻi faʻaaogaina muamua, ona ou vaivai ai lea, ma avea e pei o se isi tagata.” 12 Ona ave lea e Talila ni maea fou ma fusifusia ai o ia, ma faapea atu iā te ia: “Samasoni e, ua ō mai Filisitia iā te oe!” Sa iai foʻi ni tagata o loo lamalama i le potumoe. Ona ia motusia lea o maea mai ona lima e pei o se filo.
4
Samasoni: Ola Malosi, Oti Malosi
13 Ona fai mai lea o Talila iā Samasoni, “Ua e ulagia aʻu ma e pepelo mai iā te aʻu. Ia e taʻu mai po o le ā e mafai ona fusifusia ai oe.” Ona fai atu lea o ia iā te ia, “Afai e te lalaga lauulu e fitu o loʻu ulu i le ʻie.” 14 Ona ia faamauina lea i le pine, ma fai atu iā te ia: “Samasoni e, ua ō mai Filisitia iā te oe.” Ona ala lea o ia mai lana moe, ma toso ese le pine o le mea ua uʻamea ma le ʻie. 15 Ona fai mai lea o ia iā te ia, “E faapefea ona e fai mai, ‘Ou te alofa iā te oe,’ ae e te lē o iā te aʻu lou loto? Ua e tauemu mai iā te aʻu i nei aso e tolu, ae e te leʻi taʻu mai iā te aʻu po o le ā lou malosi tele.” 16. ‘Ua o‘o ‘ina fa‘amalosi o ia ‘iā te ia i ana ‘upu i aso uma, ma fa‘atauanauina o ia; ‘ona atuatuvale ai lea o lona loto, a oti. 17 Ona taʻu atu lea e ia iā te ia o lona loto atoa, ua faapea atu iā te ia, E leʻi oo lava se tafi i loʻu ulu; auā o aʻu o le Naseri i le Atua talu mai loʻu manava; afai e tafi loʻu lauulu, ona mou atu ai lea o loʻu malosi, ou te vaivai, e pei o se isi lava tagata.” 18 Ua iloa e Talila ua ia taʻu atu iā te ia lona loto atoa, ona ia auina atu lea o se feʻau e aami i alii o Filisitia, ua faapea atu, “Inā ō mai ia i le taimi nei, auā ua ia taʻu mai iā te aʻu lona loto atoa.” Ona ō aʻe lea o alii o Filisitia iā te ia, ma aumai tupe i o latou lima. 19 Ua ia faamoe o ia i ona tulivae; ona ia valaau lea i se tagata e tafi ese lauulu e fitu o lona ulu; ona amata lea ona ia faatiga ia te ia, ona mou atu ai lea o lona malosi. 20 Ua fai mai o ia: “Samasoni e, ua ō mai Filisitia e osofaʻi mai iā te oe.” Ua ala o ia mai lana moe, ma faapea atu: “O le a ou alu atu e pei ona masani ai, ma ou lūlūina aʻu lava.” Ae e leʻi iloa e ia ua tuua o ia e Ieova. 21. ‘Ona pu‘e lea o ia e Filisitia, ‘ua sali ‘ese ona mata, ‘ua ‘ave ifo ‘iā te ia i Kasa, ma fusifusia ‘iā te ia i fusi ‘apamemea; ‘ua olo fo‘i o ia i le fale puipui. 22 A ua toe tupu lauulu o lona ulu ina ua uma ona sele. 23 Ona faapotopoto lea o alii sili o Filisitia e fai ai se taulaga tele iā Takono lo latou atua, ma olioli ai, auā ua latou faapea ane, Ua tuuina mai e lo tatou atua ia Samasoni lo tatou fili i o tatou lima. 24 Ua iloa atu o ia e le nuu, ona latou vivii atu lea i lo latou atua, auā ua latou faapea ane, Ua tuuina mai e lo tatou atua i o tatou lima lo tatou fili, o lē na faaleagaina lo tatou atunuu, o lē na fasiotia le toatele o i tatou. 25 Ua oo ina fiafia o latou loto, ona latou fai ane lea, “Ia valaau atu ia Samasoni, ina ia tatou faata’alo ai.” Ona latou valaau lea ia Samasoni mai le fale puipui, ua ia faata’alo ai i latou; ona latou faatuina lea o ia i le va o poutū. 26 Ona fai atu lea o Samasoni i le tauleʻaleʻa sa uuina lona lima, “Tuu mai ia aʻu seʻi oʻu tagotago i poutū o loo i ai le fale, ina ia ou faalagolago i ai.” 27 Ua tumu le fale i tane ma fafine; sa i ai foʻi alii uma o Filisitia; sa i luga o le taualuga foʻi, pe tusa ma le tolu afe tane ma fafine, o ē na matamata a o faia e Samasoni lana faʻataʻaloga. 28. ‘Ona vala‘au atu lea o Samasoni i le ALI‘I, ‘ua fa‘apea atu, “Le Ali‘i e, le ATUA, ‘ia e manatua mai a‘u, ma ‘ia e fa‘amalosi mai ‘iā te a‘u, tau lava i lenei toe mea, le Atua e, ‘ina ‘ia ‘ou taui ma sui fa‘afuase‘i ‘iā Filisitia i o‘u mata e lua.” 29 Ona tago atu lea o Samasoni i poutū e lua i le ogatotonu sa tū ai le fale, ma sa tauave ai, o le tasi i lona lima taumatau ma le isi i lona lima tauagavale. 30 Ona fai atu lea o Samasoni, “Ia ou oti faatasi ma Filisitia.” Ona punou lea o ia ma lona malosi atoa; ona paʻū lea o le fale i luga o alii ma alii uma sa i ai. O le toʻatele o ē na fasiotia e ia i lona maliu e toʻatele atu i ē na ia fasiotia a o ola o ia. 31. ‘Ona ō ifo lea o ona uso ma le ‘āiga uma o lona tamā, ‘ua latou si‘itia o ia, ma ‘ave a‘e, ‘ua tanu ‘iā te ia i le va o Soraa ma Esetaola i le tu‘ugamau o Manoa lona tamā; ‘ua ia fa‘amasino ‘iā Isaraelu i tausaga e luafulu.
5
Samasoni: Ola Malosi, Oti Malosi
Fa'amatalaga O le tala ia Samasoni, o loʻo maua i le Faamasino mataupu e 13 e oʻo atu i le 16 o le Tusi Paia a le Tupu o James (KJV), o se tasi o tala sili ona mataʻina i le Tusi Paia. O loʻo faʻamatala ai le soifuaga o se tagata na faʻamanuiaina e le Agaga o le Atua i le malosi faʻalenatura, ae o loʻo mafatia i vaivaiga faaletagata lava ia, le faʻaletonu faaleagaga, ma se pa'ū faʻanoanoa na mulimuli mai ai le togiola mulimuli.
Vaega 1: Fa'amatalaga o Tala Fa'atatau i Fuaiupu Mataupu 13: O Le Folafolaga ma le Fanau Mai o Samasoni Fuaiupu 1–5: Ua toe faia e Isaraelu le mea leaga i luma o le Alii, ma iu ai i le fasefulu tausaga o sauaga a Filisitia. Ua faaali atu le Agelu a le Alii i le ava pa a Manoa (o le ituaiga o Tanu), ma folafola atu o le a to o ia ma fanaua se tama tane. O le a avea o ia ma Naseri i le Atua mai le manava , ma o le a amata ona ia laveaiina Isaraelu mai lima o Filisitia. Fuaiupu 6–14: Ua faamatala e le avā a Manoa le asiasiga i lana tane. Ua tatalo Manoa i le Agelu e toe foi mai e aoao i laua i le auala e tausi ai le tamaitiiti. Ua toe faaali mai le Agelu, ma toe ta’ua tapulaa faa-Naseri: e tatau i le tina ona ‘alo ‘ese mai le uaina, ava malosi, ma mea’ai leaga, ma e le tatau ona pa’i se sele i le ulu o le tama. Fuaiupu 15–23: Ua ofoina atu e Manoa se tama’i ‘oti e fai ma taulaga mū. Ua alu a’e le Agelu i le lagi i le afi o le fatafaitaulaga, ma fa’aalia ai Lona fa’asinomaga pa’ia. Ua popole Manoa ne’i oti i la’ua auā ua la va’aia le Atua, peita’i ua fa’amautinoa atu e lana avā ia te ia afai na finagalo le Ali’i e fasioti i la’ua, semanū e le taliaina e Ia la la’ua taulaga pe fa’aali atu nei mea ia i la’ua. Fuaiupu 24–25: Ua fanaua e le fafine se tama tane ma faaigoa ia te ia o Samasoni . Ua tupu le tama, ma ua faamanuia ia te ia e le Alii. Ua amata ona uunaia o ia e le Agaga o le Alii i nisi taimi i Maanetanu , i le va o Soraa ma Esetaola. Mataupu 14: O Le Faaipoipoga ma le Tupuaga Fuaiupu 1–4: Ua alu ifo Samasoni i Timenata, ua vaai i se fafine Filisitia, ma ua fai atu i ona matua e aumai o ia e fai ma ana avā. Ua tetee ona matua i le faaipoipo atu i se fafine mai Filisitia e le’i peritomeina, ae o loo ta’ua i le mau o le mea lea mai le Alii , o le na sailia se mafuaaga e faasaga ia Filisitia, o e na pulea Isaraelu. Fuaiupu 5–9: I le ala i Timenata, na tagi atu ai se tama’i leona ia Samasoni. Na oso mai le Agaga o le Alii ia te ia, ma saeia e ia le leona i ona lima e pei o se tama’i ‘oti. Mulimuli ane, na toe foi mai o ia ma maua ai se vao o pi ma le meli i le tino o le leona. Na ia ‘ai le meli ma avatu i ona matua e aunoa ma le ta’uina atu ia i la’ua po o fea na puna mai ai. Fuaiupu 10–20: Sa talimalo Samasoni i se tausamiga faaipoipoga ma ni uo Filisitia e toatolusefulu. Sa ia faia se tala fa'atusa e lagolagoina e peti: "Na sau le mea'ai mai le 'ai, na sau fo'i le mea suamalie mai le malosi." Ona o le le mafai ona taliina i aso e tolu, sa faamata'u ai e Filisitia le faletua o Samasoni, ma faamalosia o ia e faatauanau i le tali mai ia te ia. Sa tagi o ia seia oo ina ia ta'u atu ia te ia, ma sa ia faailoa atu i alii. Ona o le ita tele i lo latou faalata, sa fasiotia e Samasoni le
6
Samasoni: Ola Malosi, Oti Malosi
toatolusefulu o tagata Filisitia o Asekelona e totogi ai le peti, sa ia tuua lana ava ma le ita, ma toe foi atu i le fale o lona tama a o tuuina atu lana ava i lana uo mamae. Mataupu 15: Tauimasui, le Ivi Auvae, ma le Laveaiga Fuaiupu 1–8: I le taimi o le seleselega saito, na asiasi atu ai Samasoni i lana ava ma se tama’i ‘oti, ae na ia iloa ai ua avatu e lona tamā o ia i lana soa ma ofo atu lona tuafafine la’itiiti e sui ai. I le ita tele, na pu’e ai e Samasoni alope e tolu selau , nonoa i latou i ni la’au afi i le va, ma fa’asa’oloto i latou i saito, togāvine, ma togāolive a Filisitia, ma susunuina atoa. I le tauimasui, na susunuina ai e Filisitia le avā a Samasoni ma le tamā o lana avā se’ia oti. I le tautō e tauimasui, na fasiotia ai e Samasoni le to’atele o Filisitia (“o suilapalapa ma ogavae i se fasiga tele”) ma sola atu ai i le papa o Etama. Fuaiupu 9–13: Ua tolauapi Filisitia i Iuta e saili ia Samasoni. E tolu afe tagata o Iuta na o atu i le papa o Etama, ona o le fefefe i le tauimasui a Filisitia ia i latou lava. Ua latou fusifusia Samasoni i maea fou e lua ma tuuina atu o ia i le fili. Fuaiupu 14–20: A o faalatalata atu Samasoni i tagata Filisitia i Lei ma alalaga i le manumalo, ua oo mai le Agaga o le Alii ia te ia ma le malosi tele. O maea i ona lima ua pei o le lino ua mu i le afi, ma ua mou atu ona fusi. Ina ua ia maua le ivi auvae fou o le asini , ona ia sasa lea o le afe o tagata Filisitia. Mulimuli ane, ua lofia i le fia inu, ua ia tagi atu i le Atua; ua vaeluaina e le Atua se mea gaogao i Lei, ma ua tafe mai ai le vai e toe faaolaola ai o ia (ua faaigoa le nofoaga o En-hakore ). Na faamasino Samasoni ia Isaraelu i aso o tagata Filisitia mo le luasefulu tausaga . Mataupu 16: Talila, Fa'atagataotauaina, ma le Manumalo Mulimuli Fuaiupu 1–3: Ua alu Samasoni i Kasa, asiasi atu i se fafine talitane, ma ua maileia e tagata Kasa o ē na fuafua e fasioti ia te ia i le vaveao. I le vaeluaga o le po, ua tula’i Samasoni, ua saeia pou o le aai faatasi ai ma pou e lua ma faamaufaalava, ua sii i ona tau’au, ma ave i luga i le tumutumu o le mauga i luma o Heperona. Fuaiupu 4–14: Ua alofa Samasoni ia Talila i le vanu o Soreka. Ua totogi e alii o Filisitia ia te ia ni ario tetele e iloa ai le mea lilo o lona malosi tele. Ua fesiligia pea lava pea o ia e Talila: Pepelo muamua: Fusi a’u i maea lanumeamata e fitu (uaea susu) e le’i mago lava, ona ou vaivai ai lea. (Ua le manuia; ua ia motusia e pei o filo). Pepelo lona lua: Fusi a’u i maea fou e le’i fa’aaogaina muamua. (Ua le manuia; ua ia motusia mai ona lima e pei o se filo). Pepelo lona tolu: Lalaga lauulu e fitu o loʻu ulu i le upega o le ie lalaga. (Ua le manuia; ua ia tosoina ese le pine ma le laau). Fuaiupu 15–22: Ua vaivai i lona tagi ma lona fa’a’ole’ole i aso uma, ua iu ina ta’u atu e Samasoni ia te ia le mea moni atoatoa: e le’i pa’i lava se sele i lona ulu, auā o ia o se Naseri i le Atua talu mai lona fanau mai; afai e sele lona ulu, o le a alu ese lona malosi mai ia te ia. Ua fa’amoeina o ia e Talila i ona tulivae, ua vala’au atu i se tagata e sele ese ona lauulu e fitu, ma ua fa’ato’ilaloina o ia. Ua saeia e tagata Filisitia ona mata, ua fusifusia o ia i fusi apamemea, ma ua fa’amalosia o ia e olo saito i le falepuipui i Kasa. I le taimi nei, ua amata ona toe tupu lona lauulu.
7
Samasoni: Ola Malosi, Oti Malosi
Fuaiupu 23–31: Ua faapotopoto alii o Filisitia mo se taulaga tele i lo latou atua o Takono , e faamanatu ai le tuuina atu e lo latou atua o lo latou fili i o latou lima. Ua latou aumaia Samasoni tauaso i le malae taalo e tauemu ai ia te ia. Ua talosaga atu Samasoni i le tama o loo taitaia o ia e tuu atu ia te ia e pa’i i poutū o loo lagolagoina le malumalu. Ua tatalo faatauanau atu i le Atua mo se malosi mulimuli e taui ma sui ai ona mata tauaso e lua, ona faalagolago lea o Samasoni i poutū e lua i totonu. Faatasi ai ma se tulei malosi ona o le alaga atu, "Tuu mai ia ou oti faatasi ma Filisitia!" , ua pa’ū le fale, ma fasiotia ai le toatele o Filisitia i lona maliu nai lo lona olaga atoa. Ua aumai e lona aiga lona tino ma tanu o ia i le va o Soraa ma Esetaola.
Vaega 2: Lesona Autū ma Faʻatinoga o le Olaga 1. O le Lamatiaga o le Feteena’iga Tau Amio ma Faaleagaga O le Lesona: Sa taalo soo Samasoni i le afi. Sa masani ona ia solia ana tautoga faa-Naseri (pa’i atu i tino o tagata ua oti, fegalegaleai ma fafine ese e le mama, ma le faamalieina o ona tu’inanau faaletino). Sa ia manatu o lana meaalofa paia ua maua ai e ia le sao mai agasala patino. Fa'aaogāga i le Olaga: O meaalofa faaleagaga, taleni, po'o tulaga fa'auluuluga e le tu'ufua ai se tasi mai le tali atu i amioga mama. O fetuutuuna'iga laiti e le'i siakiina, agasala lilo, ma fa'amatalaga e fa'alētonuina ai le amiosa'o o le tagata lava ia, ma o'o atu ai i se tulaga tauaso faaleagaga lea e le iloa ai le vaivai se'ia o'o ina o'o mai se mala. 2. E faʻaaogā e le Atua ipu ua le atoatoa e faʻataunuʻu ai ana fuafuaga O le Lesona: E ui i le tele o vaivaiga o Samasoni, le soona fai, ma le faamalieina o lona lava manao, ae na faaaogaina o ia e le Atua e fai ma meafaigaluega e taofia ai le sauāina o Filisitia. Mai lava i le amataga, na galue le Atua i filifiliga fouvale a Samasoni e faataunuu ai Lana fuafuaga togiola mo Isaraelu. Fa'aoga i le Olaga: E ui o le Atua e pule aoao ma e mafai ona galue i vaivaiga ma le toilalo o tagata, ae o le le usiusitai e i ai ni taunuuga matuia. E togiolaina e le alofa tunoa, ae e le soloiesea ai le tiga ma manu'a o filifiliga le lelei. E tatau ona tatou taumafai e auauna atu i le Atua ma le usiusitai ma le loto atoa nai lo le faalagolago i Lona alofa tunoa e laveai i tatou mai le olaga faatamala. 3. O Le Mana o le Faapaiaga ma le Puna o le Malosi Moni O le Lesona: E le’i fa’avae lava le malosi o Samasoni i maso fa’aletino; o le malosi fa’alenatura e feso’ota’i tonu lava ma lana feagaiga ma le Atua, o lo’o fa’atusalia i lona tu’uina atu o se Naseri. Ina ua tipi lona lauulu—e le ona o lona lauulu e iai ona uiga fa’ataulāitu, ae ona o lona tu’uina atu mulimuli o le fa’amaoni i le feagaiga—na alu ese ai le Agaga o le Ali’i mai ia te ia. Fa'aaogāga o le Olaga: O le malosi moni faaleagaga, le onosa'i, ma le aafiaga e maua atoatoa mai le fesoota'i ma le Atua. A tatou solia la tatou tautinoga ia te Ia ma faalagolago i a tatou lava punaoa, tatou te iloa ai ua leai so tatou malosi faaleagaga, vaivai, ma faapologaina e malosiaga faalelalolagi. 4. Salamo, Toefuata’iga, ma le Alofa Mutimutivale Mulimuli o le Atua O le Lesona: E tusa lava pe ua uma ona pa'ū i le tulaga sili ona leaga—tauaso, fa'amaasiasia, ma olo saito i totonu o se sela o le falepuipui—na oo ia Samasoni se suiga tele. O le mea taua, na amata ona toe tupu lona lauulu . I ona taimi mulimuli, na toe liliu atu Samasoni i le Atua i le tatalo fa'anaunau, ma na tali mai le Atua, ma foa'i atu ia te ia le malosi e fa'ataunu'u ai lona vala'auga mulimuli. Fa'aoga i le Olaga: E leai se tuai tele e toe fo'i atu ai i le Atua. E tusa lava po o le a le mamao ua e pa'ū ai, po o le a le leaga o lau fa'afitia, po o le a le malepelepe o lou olaga, o le Atua o le Atua o le
8
Samasoni: Ola Malosi, Oti Malosi
toe fa'aleleia. O se loto salamo ma se tatalo fa'ai'u o le tu'uina atu e mafai lava ona maua le alofa mutimutivale ma le fa'amoemoega i Ona aao.
9