TusiaHerotama Pilato
OLETUSIAHEROTAIAPILATOLEKOVITA.
HerotaiaPonotioPilatoleKovanaoIerusalema:Filemu
Uaoupopoletele‘Ua‘outusiatuneimea‘iāteoe,‘ina ‘iaefa‘alogoiai‘onaetigāailea‘iātea‘uAuāepei‘ona ta‘alolo‘uafafineoHerotia,olē‘uapele‘iātea‘u,ilevai ‘aisaionaluga,‘onagauaileailalooia,ma‘uapa‘uifoi lalolonatinouma,‘uavavaefo‘ilonaulu,‘uatumauiluga ole‘aisa.Mafaauta,oloouulonatinailonauluilugao onatulivaeionavae,maoloʻufaleatoauaiaiile faanoanoateleAuāoa‘u,na‘oufa‘alogoiletagataoIesu, ‘ua‘oufiaaluatu‘iāteoe,‘ina‘ia‘ouva‘aitaulavaoia, mafa‘alogoilanaafioga,pepeioleafiogaalefānaugaa tagata.Mauamautinoaonaoleteleomealeaganaoufaia iaIoanelePapatiso,maonasaoutauemuiaKeriso,faauta uaoumaualetauioleamiotonu,onauaoufaamasaainale totoeteleofanauaisiilugaolefogaeleeleOleauatonu aifaamasinogaaleAtua;onaemauaetagatataitoatasie tusamalonamanatuAetaluaionauaeagavaaevaaii lenaAtua-tagata,oleauatatauaionaetatalomoau.
OloʻuataliioAzboniusoloʻoiaifoiiletigaoleitulaole oti.
Mauaouiaifoiilepuapuagamaletofotofogatele,onaua iateaʼulemaʼua;‘ua‘oumatuāpuapuagāfo‘i,auāna‘ou fa‘asauāilēnafaialepapatisogailevai,oIoaneleaOlea, loʼuusoe,uatonufaamasinogaaleAtua
Maoloʻutoalua,toe,ilonafaanoanoaumamolanatama teine,uatauasoilonamataagavale,onasamamananaoe faatauasoinaleMataoleamiotonu.Eleaisefilemuiefai amioleaga,uafetalaimaiaiIeovaOnauaoomainei puapuagateleilugaoleaufaitaulagamalugaoleau tusitalaoletulafono;auānalatoutu‘uinamai‘iāteoele AmiotonuAuāolei‘ugaleneiolelalolagi,‘ina‘ualatou malilieefainu‘u‘esemasuliOnaoleatuliesealefanau olemalamalama,onaualatouletausiameanatalaiinaatu euigaileAlii,maeuigailonaAloOleaiafusiilou sulugatiti,matalialeamiotonu,iaouluamanatuamalau avaiaIesuilepomaleao;efaifo‘i‘iāte‘outouoNu‘u
‘eselemalo,auāoimatouolenu‘u(filifilia)‘uatauemui leAmiotonu
Olenei,Pilatoe,‘āfaiemafai‘onamatoutalosagaatuai, ‘ina‘uamatoupuleiasoanamua,‘iaematuātanulava lo‘u‘āiga;onaetatauonatanumiaimatoueoe,nailoo ositaulaga,oe,amavaesinataimiitiiti,epeionafaimai TusitusigaPaia,ileafiomaioIesuKeriso,oleamauale tauimasui.
Iamanuiaoe,maProclalauava
‘Outeavatu‘iāteoemamaolo‘uafafinemalo‘umama, ‘ina‘iafaimafa‘amanatuga‘iāteoeilo‘uotiAuā‘ua amata‘onaosomaioiloilo‘utino,fa‘autafo‘i,‘oute maualefa‘amasinogafa‘aletino,ma‘outefefeile fa‘amasinogaoleao‘omaiAuāoiameauma‘uatatou tutūaiilumaogaluegaaleAtuasoifua;aolenei faamasinoga,efaaletino,emosinataimi,aole faamasinogaeoomaiolefaamasinogaefaavavau
Faai'uoleTusiiaPilatoleKovana
TUSIAPILATOIAHEROTA.
PilatoiaHerotalePuleSilisiliEse:Filemu
Iaeiloamavaai,ileasonaetuuinamaiaiIesuiateau,na oualofaaiiateaulava,mamolimauatuilefufuluinao o’ulima(outelesala),euigaiateiaolēnatoetumaile tuugamauinauamavaeasoetolu,mafaialoufinagaloia teia,auanaefinagaloinaiaoufaatasimaoeilona faasataurogaAeuaouiloaneimaileaufasiotitagatama fitafitanavaavaaiatuilonatuugamau,natoetumaioia maileoti.‘Ua‘oufa‘amaoniafa‘apitoafo‘ilemeanata‘u maiai‘iātea‘u,nafa‘aalitinomaioiaiKalilaia,iletino lavaleaetasi,maleleoetasi,malea‘oa‘ogalavaetasi, male‘auso‘omafaufau,ele‘isuialavaisemea,a‘ua folafolaatumalelototelelonatoetūmai,malemaloe fa‘avavau
Mafaauta,uaoliolilelagimalelalolagi;mafaauta,ua talitonulauavaifaaaliganafaaalimaiiateia,inauae auinamaiiaoutuuinaatuIesuilenuuoIsaraelu,onaole lotoleagasaiateilatou
Olenei,inauafaalogoProcla,loʼutoalua,uatoetuIesu, mauafaaalimaiiKalilaia,saiaavemaiaLonginusle taitaioletoaselaumafitafitaetoasefululua,oialavaoe navaavaaiiletuugamau,maaluatuefaafeiloaifofogao Keriso,epeiseaiosevaaigatele,mavaaiiateiamaona soo
Olo‘otutūilatou,maofo,ma‘uapulato‘aatu‘iāteia, ‘onasilasilaatuleaoia‘iāteilatou,mafetalaiatu‘iātei latou,“Sealenāmea?Toutetalitonumaieaiateau? Folafola,iaoutouiloailefeagaiganatuuatueleAtuai tamā,uafaimaiaiotinoumauafanooleaolailoʼuoti, uaoutouvaaiiai.Olenei,‘ua‘outouiloamaiolo‘oola a‘u,olēnafa‘asatauroinae‘outouNa‘oumafatiafo‘ii meaetele,se‘iatu‘uinaa‘uiletu‘ugamauAolenei, faalogomaiiaiateau,mafaatuatuailo’uTama,oleAtua olooitotonuiateauAuāna‘outatalainanoatagaoleoti,
ma‘oumotusiafaitoto‘aoSeoli;maoloʼualuatuolea mulimulimai.
MainauafaalogoProclaloʼutoaluamatagataRomainei mea,salatouomaimataʼumaiiateaʼu,mafetagisi;ona salatouteteefoiiateia,inaualatoutaupulepuleimea leaganalatoufaiaiateiaOlea,na‘ouiaifo‘iilemoega olo‘umoegailepuapuagā,ma‘ou‘ofuile‘ofu fa‘anoanoa,ma‘ou‘aumaiafo‘itagataRomae to‘alimagafulumala‘uavā,ma‘ouōatuiKalilaia
Mainauaoualuilealasaoumolimauatuineimea;na faiaeHerotaiameaealamaiiateau,naiataupulepule faatasimaa’u,mafaamalosiaa’uefaaauupegainao’ulima iateia,mafaamasinoilenatefaamasinoinameauma,ma sasaileAmiotonu,leAliioleamiotonu.Mainauatatou faalatalataatuiateia,Herotae,safaalogoinaseleotele mailelagi,mafaititilimataʻutia,masagatetelelalolagi, masaumailemanogilelei,eleiiloalavailemalumaluo IerusalemaOlenei,aooutuileala,sasilasilamailo tatouAliiiateauaoiatumatalanoamaonasooAesaou tataloiloʼuloto,onasaouiloaoialavaleanaetuumaiia teaʼu,oiaoleAliiomeanafoafoainamaFoafoaomea umaAoimatou,inauamatouvaaiatuiateia,ona faapauuaileaoimatouumaionavae.‘Ona‘oufaiatuai leamaleleotele,“LeAli‘ie,‘ua‘ouagasala‘ina‘ua‘ou nofomafa‘amasino‘iāteoe,olēetauimasuiimeaumai lefa‘amaoni.Mafaauta,uaouiloaooeoleAtua,leAloo leAtua,masaouvaaiiloutagataaelēoloupaiaAo Herota,fa‘atasimalefānaugaaIsaraelu,‘ualatou fa‘amalosimai‘iātea‘u‘iafaiasemealeaga‘iāteoe.O lea,iaealofamaiiateaʼu,LeAtuaeoIsaraelu!
‘Onafaiatuleaola‘uavāmaletigātele,“LeAtuaole lagimalelalolagi,leAtuaoIsaraelue,‘aua‘etetauimai ‘iātea‘uetusamagaluegaaPonotioPilato,etusamale lotoolefānaugaaIsaraelu,etusafo‘imalemanatuole fānaugaaositaulaga;a‘iaemanatuala‘utaneilou mamalu!
OleneiualatalatamailotatouAliimafaatuinaa’umalo’u toalua,matagataRoma;masaouvaaiatuiateiamailoa aisaionalugalema’ilaolonasatauro.Masaiafaimai,O lemeanafaamoemoeiaitamāamiotonuumaemaua,ae leivaaiiaiiloutaimioleAliioTaimi,leAtaliiole Tagata,leAtaliioleSilisiliese,oleefaavavaulava,na toetumaiileoti,mauafaamamaluinailugaomeaumana iafaia,mafaatuinaefaavavaufaavavaulava.
1NatusiaeJustinus,osetasiotusitalaiasooAokusoma TiperiomaGains,ilanalaugalonatolu:OMariale Kalilaia,olēnafanauinaleKerisonafaasatauroinai Ierusalema,eleifaaipoipolavaoiailanataneMaelei tuulafoaiinaoiaeIosefa;aesatumaupeaIosefailepaiae aunoamaseavā,oiamaonaataliietoalimaileavā muamua;aoMariaualeaisanatane
2NatusiatuTeodoroiaPilatoleKovana:Oaiealetagata naiaisefaitiogaiouluma,inauafaasatauroinaoiae tagataoPalesitina?‘Āfai‘uafesilimaileto‘ateleilenei meamaletonu,sealemea‘uaelēmalieaiilalatou amiotonu?‘Āfaifo‘inalatoufesiliatumaleamioletonu,
penafa‘apefea‘onaesoliletulafonomapoloa‘iatuile meaemamaomaileamiotonu?
NaauinaatuePilatoiateia:Auānaiafaiafaailoga,ou telemanaoefaasatauroiateia:mainauafaimaiena moliaoia,Uataʻuaoiaeiaoletupu,oleanaou faasatauroinaaioia
3FaimaiJosephus:Akeripa,letupu,saofuileofutalaloa ualalagainaileario,masavaaiilefaaaligailefale mataagaoKaisara‘Uava‘aiatulenu‘u‘uapupulaona ‘ofu,‘onalatoufaiatulea‘iāteia,“Eo‘omaiionaponei ‘uamatoumatata‘uai‘iāteoefa‘apeiosetagata;Masaia vaaialeageluotuionaluga,masaiataiaoiaepeioleoti
Faai'uoleTusiaPilatoiaHerota.
OLETUSIAPONTIOPILATO,Naiatusiaile EmeperoaRomaeuigailotatouAliioIesuKeriso.
OPonotioPilatoiaTiperioKaisaraFaaalofa:
IlugaoIesuKeriso,olēnaoufaailoaatoatoaatuiateoei loʻumulimuli,osefaasalagaoonaisetaimiuminaoomai ilelotootagata,euilavasaoulemanaomapopole.Ole meamoni,eleaisematuanaiaipeoleaiaisealiie matualeleimasauaAenafaiaetagatasetaumafaiga ofoofogia,maolatoutusiupuuma,oaliimatoeainana malilieefaasatauroleneiavefeauoleupumoni,olatou lavaperofeta,epeioSibylsfaatasimaitatou,latoute fautuamaieeseai;mainauafaatautauinaoianaaliali maiaifaailogauigaese,mailefaamasinogaaleau faifilosofianafaamata'uinaailelalolagiumailemalaia UaolaolaOnasoo,ualetalitonuilolatoumataiealaia latouamiomaletutumauoleolaga;eleai,olonasuafae silionalatouagalelei1Anaoulefefeneʼitulaimaise fouvaleitotonuolenuu,oenatoetoeaitatele,atonupo uanofopealeneitagatafaatasimaitatouEuilava,inaua siliatuonafaamalosiaealailefaamaoniiloumamalu,nai loletaʻitaʻiinaeloʻulavamanaʻoga,outeleʻitaumafaima loʻumalosiatoaetaofialefaatauinaatumalemafatiaole totoamiotonu,eaunoamaletaʻusalainaotuuaigauma,e letonu,ealaileleagaotagata,aepeitai,epeiona faamatalainaeleTusiPaia,ilolatoulavafaaumatia
Tofa.Ole5thoKalenaoAperila.
OLELIPOTIAPILATOLEATUNUU,Euigailo tatouAliioIesuKeriso;leanaauinaatuiaAokuso Kaisara,iRoma.
Oasoia,inauafaasatauroinalotatouAliioIesuKerisoi laloolepulegaaPonotioPilato,lekovanaoPalesitinama Foinie,omeauatusiaiineinataunuuaiiIerusalema,ma nafaiafoietagataIutaiaeteteeileAliiOleanaauinaatu aiePilatolealavameaiaKaisaraiRoma,faatasiaima lanalipotipatino,matusiatufaapea:
Ilesilionamalosi,aukuso,paiamalemataʻutiaAugustus Kaisara,Pilato,lepuleoleItumaloiSasaʻe:
TusiaHerotamaPilato
Uaoumauainafaamatalaga,esilionalelei,olemealeaua oumauaaiilefefemalegatete.Auāoleitūmālōlenei‘ou tepuleai,oletasioona‘a‘aieigoa‘iāIerusalema,‘ua tu‘uinamaielemotuotagataIutaiauma‘iātea‘uletasi tagataeigoa‘iāIesu,ma‘ualatoumoliaoiaetele,‘ualē mafai‘onafa‘amaoniaeilatouisefa‘amaonigatumauAe nalatoumoliaoiaisetasioaʻoaʻogaaʻoaʻogafaapitoa,e faapea,NafetalaiIesuoleSapatielēosemālōlōga,elē tataufoʻionalatoutausiaAuānaiafaialeteleo fa‘amālōlōgaileaaso,mafa‘apupulainaetauaso,mapipili iasavavali,mafa‘atūinaē‘uaoti,mafa‘amamālepela,ma fa‘amālōlōiēpipili‘ualēmafai‘onagaioiolatoutinope fa‘amalosiolatouneura,a‘uanaoletautalamatautalaatu, naiafoa‘iatufo‘ilemalosi‘iāteilatouesavavalima taufetuliai,ma‘uana‘ave‘eseinaolatouma‘iilanaafioga Eiaifoiletasigaluegamamanaeuigaeseiatuauaiai tatou:naiafaatuinaletagatauafaasotaluonaoti,naia valaauatuiateiailanaafioganaoia,inauaamataona palaletagataoti,maualeagalonatinoiilonafafaga,ma samanogileagaosemaile;auailoaatuoiaolootaotoile tuugamau,naiafaiatuiateiaemomoe,eleifaatuaifoile uaoti,aepeiolefaatoafaiavaifafoolonaafeafe,ua faapeaonaaluatuoianailonatuugamau,uatumuile manogimanogiElegatailea,eoolavaitagataese,mae maninolavauauluitinoinaetemoni,oesamauilatoui toafa,ma‘ainaolatoulavatino,mafeoa’isoloepeiopovi mameafetolofi,naialiuaiaaienonofoai,maoleupufoi naiaavatuaiiateilatoulemafaufau,masauniailatouia aveamatagatapopotomamalolosi,mata’uleleia,maavea latoumeaaimaagagaleagaumalavalelolotoolesami
Ma,toefoi,saiaisetasisagaselonalima,maelegatao lelimaaeoleafaoletinooletagatasapeiosemaa,ma saleiaisefoligaosetagatapoosefaatusaosetino:eoo lavaiateiasaIafaamaloloinaiseupumafaamaloloinaO lefafinefo‘i,saiailepunatotomosetaimiumi,ma‘ua vaivaionaalāvaimaalātoto,ma‘ualēmauasetinoole tagata,‘uapeiosetasi‘uaoti,‘uagugufo‘ioiaiaso ta‘itasi,‘ualēmafaiaiefoma‘iumaolenu‘u‘ona fa‘amālōlōinaoia,auā‘ualeaisonafa‘amoemoeileola; aeinauauianeIesu,saiamauafaalilolilolemalosiealai lonaatalafoiaionaluga,saiapa’iatuituailetuupaoo lonaofu,maoletaimilavalea,ilenalavaitula,sa faatumuliaonavaevaivai,maepeiseaieleimafatialavao iaisemea,saamataonaiamomoeagaiatuiKapanaumi, lonalavaaai,uataunuuaiilemalagaeonoaso.
Mauaoufaailoaatuneimeanafaatoalogomaiaiiateau, masafaiaeIesuileSapati‘Uaiafaiafo‘iisivāvegaesili atuineimea,‘ua‘ouiloaaifo‘iovavegaesili‘onafaiae ia,ilooatua‘uatatoutapua‘iiai
A‘uatu‘uinamaioia‘iātea‘ueHerota,maArekilao,ma Filipo,maAna,maKaiafa,malenu‘uuma,‘ualatou fa‘atupuvevesitele‘iātea‘u,‘ina‘ia‘outofotofo‘iāteia Olemealea,na‘oupoloa‘iatuai‘iafa‘asatauroinaoia, ‘ina‘ua‘oumua‘isasa‘iāteia,eui‘ina‘outele‘iiloase mea‘iāteiamotu‘ua‘igaleagapoonimealeaga
Olenei,inauafaasatauroinaoia,saiailepogisaile lalolagiuma,masaufitialelaileafaoleaso,masafaaali maifetu,aesaleivaaiasepupulaiailatou;maualeiloale
pupulaolemasina,epeiseaiualilofiailetoto;masa tofatumoanainalelalolagioeuamaliliu;oleanaleiloaai etagataIutaialavalemalumaluolemalumalu,epeiona latoufaaigoaai,ilolatoupa'u,aualatouiloasevanuile eleele,maletaaliliofaititilisosoo.Mailelotolotoiolenei mataʻunafaaalimaiailetoetutumaioeuaoti,ao molimautagataIutaialavaia,mafaimaioAperaamo,ma Isaako,maIakopo,mapeteriakaetoasefululua,maMose, maIopu,oenamaliliumuamua,epeionalatoufaimaiai, petusamaletoluafelimaselautausagaMasaiaile toatelelavaoenaouvaaiiaiuafaaalimaiiletino,masa latouaueitagataIutaia,onaolesolitulafononalatoufaia, maonaolefaaumatiagaotagataIutaiamalalatou tulafono
Masafaaauaupealemata'utiaolemafuiemaileitulae onoolesauniunigaseiaooileitulaeiva;‘uao‘ofo‘iile afiafiileulua‘iasoolevaiaso,‘onasauaileaoleleomai lelagi,‘onafa‘afituaileaolepupulaolelagiiloisiaso umaMaileitulalonatoluoleponafoligamaiuasiliatu lesusuluolelanailolemeanaiasusulumai,na faamalamalamainaailelalolagiatoa.Epeiouilafaafuase'i onaoomaiiseafā,safaapeaonailoaatuotagata maualuluga,malesilisilieseolemamalu,oseitutauaele mafaitaulia,olooalalaga,masafaalogoinaolatouleoe peiolefaititiliteteletele,UatoetumaiIesuna faasatauroina;oa'eiamaiSeolioutouoenafaapologainai levanuoseoli.Maolevanuileeleeleepeiseaiualeai sonapito;a‘uafa‘apea‘onafa‘aaliamaiofa‘avaeole lalolagi,fa‘atasimaē‘uaalalagailelagi,masavavaliile tinoiē‘uaotioē‘uatoetutūmai.Uafetalaimaifoioiao lenafaatuinaeuaotiuma,masaisaioTuugamau,Faiatui o’usooemuamuaatuoiaiateoutouiKalilaia,touteiloa aioia.
Maolenapoatoaeleimutaailesusulumaiole malamalama.‘Uafeotifo‘itagataIutaiaeto‘ateleilevanu ole‘ele‘ele,‘uatofatumoanaina,‘ina‘ualēmauaaile to‘ateleoēnatetee‘iāIesuiletaeaoOisinava'aiale fa'aalimaiotagatauatoetutūmaiele'iva'aialavaesetasi oimatouEtasilesunakootagataIutaianatotoei Ierusalemalavaia,auānamouumaatuilatouilenā faatafunaga.
Olemealea,‘ona‘ua‘ouofoilenāmata‘u,ma‘uaiaiile gatetesilionamata‘utia,‘ua‘outusiaailemeana‘ou va‘aiiaiilenātaimi,ma‘ou‘auinaatuiloumamalu;ma uaoutuuinaatulemeanafaiaiaIesueIutaia,maauina atuiloupaia,loʻualii
OLELIPOTIAPONTIOPILATO,KovanaoIutaia; NaauinaatuiaTiperioKaisaraiRoma.
IlepulesilioleItumaloiSasaʻe,oPonotioPilato,iā Aokusosilionamalosi,esilionamataʻutia,mataʻutiama paia
Uaoutaumafaiefaailoaatulouagaleleiealailaʻutusi lenei,euiinaiaiilemataʻutelemalegatete,letupu silisilionalelei,letulagaomeanei,epeionafaaaliaile taunuugaAuāao‘oufa‘atonuinaleneiitumalo,lo‘uali‘ie, etusamalepoloa‘igaalouto‘afimālie,oletasileao‘a‘ai
isasa‘eeta‘uaoIerusalema,oiailemalumaluolenu‘uo Iutaia,‘uafa‘apotopotomaiailemotuotagataIutaiauma, ‘ualatoutu‘uinamai‘iātea‘uletasitagataeigoa‘iāIesu, ma‘ua‘aumaiaileteleomoliagaelēgata‘iāteia;a‘ua lēmafai‘onafa‘asalainaoiaisemea.Aesaiailatouse tasioaʻoaʻogaseseefaasagaiateia,naiafaimaiole sapatieleosolatoumalologatatau
Olenei,uafaiaeleatagataleteleofaamalologama galuegalelei:naiafaapupulaetauaso,naiafaamamāina lepela,naiafaatutūinaēnaoti,naiafaamaloloiēpipili, uanaoleleonaiai,maolatouiviumaiolatounofoaga; masaiatuuinaatuiateilatoulemalosiesavavalima taufetuli,mapoloaiatuaiilanaafioganaoiaMasaia faiafoiletasigaluegamamana,saeselavaiotatouatua, naiafaatuinamaileotiletasiLasalo,olenaotiiasoefa, naiapoloaiatuileupulavaiaetoefaatuinamailetagata oti,inauaumaonafaaleagainalonatinoiilouatotogoi onamanua.‘Uaiapoloa‘iatufo‘iiletinofe‘aiolo‘o ta‘otoiletu‘ugamau,‘iamomo‘e;Maonisioesatigaina teleetemoni,masanonofoilatouinofoagatuufua,maaai iaanoolatoulavavae,mafeoaʼiimeafetolofimamanu feai,saiafaiaianonofoiaaiiolatoulavafale,maileupu nafaafaigofieinaaiilatou,mafaiaiapopotomamamalui latouuafaatigainaiagagaleaga,mauaiafaatigainailatou eagagaleagalelafupuaailesamimamalelemoaiOle tasifo‘i,oletasi‘uapelonalima,ma‘uanofoile puapuagā,‘ualēleleifo‘ile‘afaolonatino,‘uana fa‘amālōlōinaeiaile‘upuetasiOlefafinefo‘i‘uaiaile punatotoiasoetele,‘uailoaaiiviumaoonaivima pupulamaiepeiosetioata,auā‘uatuliaoiaefoma‘iuma maleleaiosefa‘amoemoe,ele‘ifa‘amamāinafo‘ioia, auā‘ualeailavasefa‘amoemoeemanuiaaioia;aoletasi taimi,aouianeIesu,saiapa’iatuituaotuupaooonaofu, maoleitulalavaleanatoemalosiailonatino,masa faamaloloinaoia,epeiseaiualeaisonatiga,mauaamata onamomo’evaveatuilonalavaaaioPanea.‘Uafa‘apea fo‘i‘onatutupuoiamea;Masaouvaaiuafaiaeiavavega siliatunailoatuatatoutetapuaiiai‘Onatu‘uinamailea ‘iātea‘ueHerota,maArekilao,maFilipo,maAna,ma Kaiafa,malenu‘uuma,‘ina‘iafa‘amasinoinaoiaMa onaoletoatelenalagamaisefaanunununufaasagamaiia teaʼu,saoupoloaiatuiafaasatauroinaoia.
Oleneiinauafaasatauroinaoiasaoomailepouliuliile lalolagiuma;sanatiaatoalela,masafoligapogisalelagi aoaopea,oleanavaaiaaifetu,euilavainasapunitialo latoupupula,olemealea,outemanatueleosilafiaelau Afiogailelalolagiatoasalatoututuinaalatoulamepamai leitulalonaonoseiaooileafiafiMaolemasina,sapeio letoto,salesusuluilepoatoa,euilavasaiaiiletumu, masatagiauegafetumaOrionitagataIutaia,onaole solitulafononalatoufaia
Maoleasomuamuaolevaiaso,petusaoleitulaetoluo lepo,naalialimaiailelaeleʻisusulumuamua,maua pupulaatoalelagi.Maepeionaoomaiouilaiseafā,ua faapeafoionafaaalimaiileeaotagatamaualuluga,oofu matagofie,malemamaluelemafaamatalaina,maleau ageluelemafaitaulia,uaalalaga,uafaapeaatu,Oleviigai leAtuaimeaaupitoaluga,malemanuiailelalolagi,male finagaloalofaotagata;‘Ualūlūinafo‘imaugamaa‘ega
umailolatou‘upu,ma‘uamāvaevaepapa,‘uafaiafo‘ile vanuteteleile‘ele‘ele,‘uailoaatuaimeaoletoelēgata.
Mailelotolotoiolemataʻutelenavaaiaaitagataotiua toetutūmai,oleanafaapeamaiaitagataIutaianavaaiiai, NamatouvaaiiaAperaamomaIsaako,maIakopo,ma peteriakaetoasefulumalelua,oenamaliliupetusamale luaafelimaselautausagataluai,masamatouiloalelei NoailetinoOnasavavaliaileaolemotuotagatauma mapepeseiviigaileAtuamaleleotele,uafaapeaatu,O leAliilotatouAtua,oleuatoetumaiileoti,uaiatoe faaolamaiieuaotiumalava,oSeolifoiuaiafaoama fasiotia.
Olea,loʼualiie,letupu,ilenapoatoasaleipeaile malamalama.A‘uafeotileto‘ateleotagataIutaia,ma‘ua gotoifomatofatumoanainailevanuileapo,‘ualēiloaai fo‘iolatoutinoOleneila,oleuigaola’utala,namafatia ilatouoIutaiaoenateteeiaIesu.A‘uatotoelesunakoe tasiiIerusalema,auā‘ualofitūinasunakoumanateteeatu ‘iāIesu
Olemealea,onaolenamata'utia,onaolo'uofomale gatetetele,ilenalavaitula,naoupoloaiatuaiiatusiamea nafaiaeilatouuma,mauaouauinaatuiloumalosi.
OLEFAAMASINOGAMALEFAASAOGAO PILATO.
‘Uao‘oatufo‘itusiile‘a‘aioRoma,‘uafaitauatufo‘i‘iā Kaisaraeto‘aitiitinatutūai,‘onamatata‘uaileaoilatou uma,auāolesolitulafonoaPilato‘uao‘oailepouliulima lemafui‘eilelalolagiuma‘Uamatuāitafo‘iKaisara, ‘ona‘a‘auinaatuleaeiaofitafita,mapoloa‘iatu‘ia ta‘ita‘iinaPilatoosepagota
‘Uata‘ita‘iinaatuoiaile‘a‘aioRoma,‘onafa‘alogoai leaoKaisara‘uasauoia,‘onanofoaileaoiaile malumaluoatua,ilugaa‘eosenateuma,male‘auuma, malemotuotagataumaolonamalosi,ma‘uapoloa‘iatu ‘iatuPilatoilefaitoto‘a‘OnafaimaileaoKaisara‘iāte ia,“Letagataamioleagae,‘ina‘uaeva‘aiifa‘ailoga tetele‘uafaiaelenātagata,sealemea‘uaefa‘amalosiai efaifa‘apea?Oloufa'amalosiefaisemealeaga'uae fa'aleagainaailelalolagiuma
‘OnafaiatuleaoPilato,“Letupue,‘ua‘oulēsalaiiamea, aolemotuotagataIutaia‘uafa‘atauva‘amaagasala.Ona faiatuleaoKaisara,Oaifoiilatou?UafaiatuPilato,o Herota,oArekilao,oFilipo,oAna,maKaiafa,atoamale motuotagataumaoIutaiaUafaimaiKaisara,Sealemea naefaataunuuinaailolatoufaamoemoe?Onafaiatuleao Pilato,Ololatounuuuafouvalemafouvale,ualeusiusitai iloupuleOnafaiatuleaoKaisara,Inaualatoutuuina maioiaiateoe,etatauonaeleoleoinaoia,maauinamai oiaiateau,maeteleimalieiateilatouefaasatauroinale tagatafaapea,oleamiotonu,manafaiavavegatetelemale lelei,epeionaefaimaiaiilautala1Auāofa‘ailoga fa‘apenā‘uafa‘aaliaaiIesuoleKeriso,oleTupuotagata Iutaia.
MainauafaiatuneieKaisaramafaaigoaeialesuafao Keriso,onapauufaatasiaileaolemotuotagataumao atua,maaveaepeioleefuefusanofoaiKaisaramale senate.‘Uamatuāgatetefo‘ilenu‘uumanatutūlatalata ane‘iāKaisara‘onaolefe‘auole‘upumalepa‘ūoo latouatua,‘uamatata‘ufo‘iilatouuma,‘uata‘itasimaalu ilonafale,‘uaofoilemea‘uatupuOnapoloaiatuleao KaisaraiaPilatoialeoleoinamalesaogalemu,inaiailoae ialemeamonieuigaiaIesu
Oletaeaofo‘i‘uanofoaiKaisaramaleausenateumaile maota,‘onatoefesiliatuleaoia‘iāPilatoOnafaiatulea oKaisara,Faimaileupumoni,letagataamioleagae,aua olauamioleaganaefaiaialesu,oiineinafaaaliaaiau amioleaga,inauafaaumatiaatuaIaoutoufaapeaatu,oai eanafaasatauroina,auāuafaaumatiaelonaigoaatuauma? NafaiatuPilato,Emonifoiemonianatalafaamaumau; auāoa‘ufo‘inatalitonuianagaluega,esilioiaiatua umatatoutefa‘aaloaloiai.‘OnafaiatuleaoKaisara,“Se alemea‘uaefa‘asauāai‘iāteia,ma‘uaelēiloaoia,pe naefaiafo‘isemealeagailo‘umalo?‘Onafaiatuleao Pilato,“Na‘oufaialeamea‘onaolesolitulafonomale fouvaleotagataIutaiaamioleagamalefa‘aleagaina
‘OnatumuaileaoKaisaraileita,‘uafaifo‘ilefonoma anafaipuleumamaona‘au‘auna,ma‘uapoloa‘iatu‘ia tusiasepoloa‘igaefa‘asagatauitagataIutaia,‘iafa‘apea;
IaLicianusolooumialetulagamuamuaileAtunuui SasaeFa'afeiloa'i:
‘Ualogomai‘iātea‘ueuigailefa‘amalosinafaiataluai neilavaetagataIutaiaoēnonofoiIerusalemama‘a‘ai‘ua si‘omiaai,maalatouamioleaga,nalatoufa‘amalosiatuai ‘iāPilatoefa‘asatauroinaletasiatuaeigoa‘iāIesu,ole mealeanafa‘apogisainaaimafa‘aumatiaailelalolagiilo latousolitulafonotele.Olenei,iafilifili,faatasimase vaegaofitafita,eoatuiailatouiletaimilavaetasima folafolaatulolatougauaiatuilenofopologailenei poloaiga.Ealaileusiusitaimaagaiatuiateilatou,ma faataapeapeinailatouinuuuma,iafaapologainailatou, mailetulieseaololatounuumaiIutaiaumaisetaimi vaveemafaiai,mafaailoaatuai,poofealavaeleiooiai leneimea,uatumuilatouileleaga
Mainauaooatuleneipoloaigaileituisasae,onausitai leaoLiciano,onaolemataʻuilepoloaiga,maia faaumatialenuuumaoIutaia,mafaapologainaenatotoei Iutaia,faatasimaeuafaataapeapeinainuuese,inaiailoa aieKaisaraoneimeanafaiaeLicianoefaasagaitagata IutaiaiSasaʻe,maiafaafiafiaaioiaileAtunuuiSasaʻe OnatoemanatuaileaoKaisaraetoefesiliatuiaPilato, onafaiatuleaoiailekapeteni,oAlbiuslonaigoa,etipi eseleuluoPilato,uafaapeaatu,Aoiafaaeeatuonalimai lugaoletagataamiotonu,eigoaiaKeriso,efaapeafoiona paūoia,elemauaselaveai.
‘Uao‘oatuPilatoileamea,‘onatatalolēleoaleaoia,‘ua fa‘apeaatu,“LeAli‘ie,‘auane‘iefa‘aumatiaa‘ufa‘atasi matagataEperuleaga,auāelētatau‘ona‘oufa‘ao‘oatu o‘ulima‘iāteoe,aolenu‘uotagataIutaiasolitulafono,
auānalatoufa‘atupulefouvale‘ae‘uaesilafiana‘oufaia malelēiloa.Olea,auaetefaaumatiaaʼuonaolaʼu agasalalenei,pemanatuafoileleagauaiateaʼu,LeAliie, mailauauaunaoProclaolēolootutufaatasimaaʼui leneiitulaoloʼuoti,olēnaeaoaoevavaloatuetatauona tutuʼioeilesatauroAuaetefaasalainafoioiaila'u agasala,aiaefaamagalomaiiateimatou,mafaitauliai matouiletofiooutagataamiotonu.Faautafoi,inauauma letataloaPilato,onaoomaiaileaolesiufofogamaile lagi,uafaapeamai,Eta’uaoeetupulagaumamaaigao Nuuese,iamanuia,auauafaataunuuinaiateoeiamea umanafaimaiaileauperofetaeuigaiateau;maooe lavaetatauonafaaalimaiolaʼumolimauiloʼuafiofaalua mai,peaOufaamasinoinaituaigaesefululuaoIsaraelu, mailatouoeualetaʼutaʼuatuloʼuigoa‘Ona vavae‘eseinaleaele‘aufaipuleleuluoPilato,fa‘autafo‘i, ‘uataliaeleagelualeAli‘iUailoaatuelanaavāoProcla leageluuasaumatalialonaulu,oiafoi,uatumuoiaile olioli,onatuuloaleaolonaagaga,mauatanufaatasima lanatane
OLEOTIOPILATO,OLENATA'ALAIESU.
AomauaTiperioKaisaraleemeperoaoRomailema‘i tugā,ma‘uafa‘alogooiIerusalemaletasifoma‘i,oIesu lonaigoa,natefa‘amālōlōinama‘iumailanalavaafioga; ‘Ualēiloa‘uafasiotiaoiaeIutaiamaPilato,‘onafaiatu leaoiailetasioana‘au‘auna,oVolusianolonaigoa,‘ua fa‘apeaatu,“‘Ināaluiavaveileisiituolesami,mafai atu‘iāPilato,la‘u‘au‘aunamala‘uuō,e‘auinamailenei foma‘i‘iātea‘uefa‘afo‘isiaa‘uilo‘uma‘i.‘Uafa‘alogo fo‘iVolusiailepoloa‘igaaleemeperoa,‘onaaluloaleao ia,‘uaaluatu‘iāPilato,epei‘onapoloa‘imaiai‘iāteia ‘Uata‘uatufo‘ieiailealavaPilatolemeanatu‘uinaatu eTiperioKaisara‘iāteia,‘uafa‘apeaatu,“OTiperio Kaisara,leemeperoaoRoma,‘uafa‘alogolouAli‘ioi lenei‘a‘aiolo‘oiailefoma‘ina‘olanaafiogae fa‘amālōlōinaaima‘i,‘ua‘ai‘oimaioia‘iāteoe,‘ia ‘auinamaioia‘iāteiaefa‘amālōlōinalonama‘i‘Ua fa‘alogoatuPilatoileneimea,‘onamatuāfefeailea,‘ina ‘uailoaeiaolematau‘anaiafasiaaioia‘Uataliatu Pilatoilesāvali,‘uafa‘apeaatu,“Oletagataleagalenei tagata,oletagatafo‘inatosinaatutagatauma‘iāteia;o lea,inauaumaonataupulepuleeleaupopotooleaai,na oufaiaiafaasatauroinaoiaMainauafoiatuleavefeaui lonafale,saiafeiloaiiletasifafineeigoaiaVeronica,ole samasanimaIesu,masaiafaiatu,Lefafinee,saiaile tasifomaiileneiaai,naiafaamaloloinamaʻiilanalava upu,aiseanafasiotiaaioiaeIutaia?‘Onatagiaileaoia, ‘uafa‘apeamai,“Auē,lo‘uali‘ie,olo‘uAtuamalo‘u Ali‘inatu‘uinaatuePilatoilematau‘a,mafa‘asalaina, mapoloa‘iatu‘iafa‘asatauroina.‘Onafa‘anoanoaaileao ia,‘uafa‘apeaatu,“‘Ua‘oumatuāfa‘anoanoa‘ina‘ua‘ou lēmafai‘onafa‘ataunu‘uinaolemeana‘auinamaiaia‘ue lo‘uali‘i
OnafaiatuleaoVeronicaiateia,Inauafemaliuailo’u Aliietalaiatu,masaoumatualelotoiaimaiilonafaatasi mai,saoumanaoinaiavaliinalonaatamoa’u,inaiaui inaouletoefaatasimai,aolonafaatusaemafaiona aumaiaailefaamafanafanagaiateauMainauaouaveina letapoleniiletusiataevaliai,safeiloaimailo'uAliima
fesilimaipoofeaoutealuiaiMainauaoufaailoaatuia teialemafuaagaolaʻumalaga,saiafesilimaiiateaʻumo letapoleni,matoetuuinamaiiateaʻuualolomiile faatusaoonafofogamamalu.Olemealea,afaieva'ai toto'alouali'iileva'aigaoleneimea,onafiafialoaleaoia ilemanuiaolesoifuamaloloina
Etataueaonamauasefaatusafaapenaiauropooario?o lanafesilileaLeai,naiafaimaiai,aefaatasiaimase lagonaamioatuaoletuutoOlemealea,‘outeōatuaima oe,‘oute‘avefo‘ilefa‘atusa‘iāKaisaraeva‘aiiai,‘ona ‘outoefo‘imaiailea
OleanaoatuaiVolusianusmaVeronicaiRoma,mafai atuiaTiperioleemeperoa,OIesu,olēualevaonae manaoiai,uatuuinaatuPilatomaIutaiaileotiletonu, mauafusifusiailelaauolesatauroonaolematau'aOle mealea,uasauaisetasimatainamaaumaaumaiale faatusaoleIesulavaetasi,maafaietevaaiatuiaimale faamaoni,oleaemauainaneilemanuiaolousoifua maloloina‘Onafa‘atonuinaleaeKaisaraleala‘iafolasiai ‘iesilika,ma‘uapoloa‘iatu‘iaavatu‘iāteialeata;mao letaimilavanaiavaaiaiiaisaiatoemaualonasoifua maloloinamuamua
OnapuʻeinaleaoPonotioPilatoilefaatonugaaKaisara maavatuiRoma‘Uafa‘alogoKaisara‘uasauPilatoi Roma,‘onatumuaileaoiaileitatele‘iāteia,ma‘ua ta‘ita‘iinaatuoia‘iāteia‘Ua‘aumaifo‘iePilatole‘ofu talaloaoIesu,ma‘ofuaiilumaoletupuOletaimilava nailoaaioiaeleemeperoa,saiatuueselonaitauma,ma savavetulaimaiiateia,masalemafaionatautalasauaia teiaisemea:maoiaolēnafoligamaiemataʻutiama sauāionaluma,uamauamaileagamalu.
Mainauaiatulieseaoia,savaveonaiaitateleiateia,ma taʻuatuoialavamalaia,onanaialefaailoaatuiateiale itaolonafatafataMasavaveonaiatoefaamanatumaiia teia,mapalauvalemateteeoiaoseataliioleoti,maele agavaaeolailugaolefogaeleele.‘Uava‘aiatuoia‘iāte ia,‘onafa‘afeiloa‘iloaleaoia‘iāteia,ma‘uatu‘u‘esele itaumaolonamafaufau
Uataufaiofotagatauma,mauaofooia,inauaitateleoia iaPilatoaotoesea,maualemafaionatautalaatuoiaiate iaaoiaioia.Isetaimiumi,ealailefautuagaaleAtua, poolefaatauanauinaoseKerisiano,naiaaveeseaailona ofutele,maele'iumiaetoefaasagaiateialonaita muamuaolemafaufauMainauaofoteleleemeperoai leneimea,salatoutaʻuatuiateiaoleofuteleoleAliio Iesu‘Onapoloa‘iatuaileaoleemeperoa‘iatu‘upeaoia ilefalepuipuise‘iataupulepulemale‘aupopotoimeae tatau‘onafai‘iāteiaMainauamavaeninaiasosatuuina atulefaasalagafaasagaiaPilatoinaiafaasalainaoiaile otiesilionafaalumainaInauafaalogoPilatoileneimea, saiafasiotiiateialavailanapelu,maoleanaotiailona ola.
InauafaailoaatuleotioPilato,onafaapeaatuleao Kaisara,Emoni,namaliuoiaileotiesilionafaalumaina, eleʻifaasaoinaoiaelonalavalimaOnasaisaileaoiaise polokamaatelemagotoilevaitafeoTipereAeoagaga
leagamalelemama,olooolioliilonatinoleagamalele mama,safeoaiumaitotonuolevai,mafaatupuinaileea ouilamata'utiamaafa,faititilimauato'a,oleanaooaii latouumailefefematautia.Olemealeanatosoaioiae tagataRomamailevaitafeoTiperi,maaveoiaile tauemugaiaVienne,mafaagotoilevaitafeoRhoneMo Vienneolonauiga,epeiole,AlaoKena,auaoletaimi lenaosenofoagaofetuu.Masaiaiagagaleagamasa latoufaiafoimealavaetasi
Olemealea,onatagata,saletumauilefaʻalavelave faʻafuaseʻietemoni,nalatouaveeseleipuolefetuumaiia ilatoumaauinaatuetanuileteritorioLosania.Aeinaua matuāatuatuvaleilatouipuapuagauataʻuailuga,ona latoutuueseleamaiiāilatoumafaagotoisevaitaʻeleua siʻomiaemauga,leaetusaaimaletalaanisi,uafaapea maiolootutupumaiaifaigaleagaeseese