Kitiona, O Se Tagata Toa Malosi Faamasino 6 1 ‘Ua faia e le fānauga a Isaraelu le amio leaga i luma o le ALI‘I; ‘ona tu‘uina atu lea o i latou e le ALI‘I i lima o Mitiana i tausaga e fitu. 2. ‘Ua manumalo Mitiana ‘iā Isaraelu; ‘ona o Mitiana na fai ai e le fānauga a Isaraelu mo i latou o ana i mauga, o ana fo‘i, ma ‘olo malolosi. 3. ‘Ua uma ‘ona lūlū e Isaraelu, ‘ona ō a‘e lea o Mitiana, ma Amaleka, ‘atoa ma tagata mai sasa‘e, ‘ua latou ō a‘e lava e tau ma i latou. 4. ‘Ua latou tolauapi e tau ma i latou, ma ‘ua latou fa‘aumatia mea na tutupu i le lau‘ele‘ele e o‘o atu i Kasa; ‘ua latou le‘i tu‘uina fo‘i se mea e ‘ai mo Isaraelu, po o mamoe, po o povi, po o asini. 5 Auā na latou ō aʻe ma a latou lafumanu ma o latou faleʻie, ua latou ō mai e pei o sē akerise i le tele; auā e lē mafaitaulia i latou ma a latou kamela; ua latou ō atu foʻi i le nuʻu e faʻaumatia ai. 6 ‘Ua matuā matitiva Isaraelu ‘ona o Mitiana; ‘ona ‘alalaga atu lea o le fānauga a Isaraelu ‘iā Ieova. 7 ‘Ua ‘alalaga atu le fānauga a Isaraelu i le ALI‘I ‘ona o Mitiana, 8 ‘ona ‘auina mai lea e le ALI‘I o le perofeta i le fānauga a Isaraelu, ‘ua fa‘apea atu ‘iā te i latou, “O lo‘o fa‘apea ‘ona fetalai mai o le ALI‘I le Atua o Isaraelu, ‘O a‘u na ‘ou ‘aveina a‘e ‘outou nai Aikupito, ma ‘ou ‘aumaia ‘outou nai le mea sa nofo pologa ai; 9 Na ou laveaʻiina outou mai lima o Aikupito, ma lima o i latou uma na faasauā iā te outou, ma ou tuliesea i latou mai o outou luma, ma avatu lo latou laueleele iā te outou. 10. Na ‘ou fai atu fo‘i ‘iā te ‘outou, ‘O a‘u o le ALI‘I lo ‘outou Atua; ‘aua tou te matata‘u i atua o sa Amorī, o ē o latou le nu‘u ‘ua ‘outou nonofo ai; a ‘ua ‘outou lē fa‘alogo i la‘u ‘upu. 11. ‘Ona sau ai lea o le agelu a le ALI‘I, ‘ua nofo i lalo o le la‘au tapeneto sa i Ofira, o le ‘āiga o Ioasa le Apiesera; ‘ua sasa fo‘i e lona atali‘i o Kitiona saito i le mea e soli ai vine, ‘ina ‘ia nanā ai ‘iā Mitiana. 12 Ona faaali mai lea o le agelu a Ieova iā te ia, ua faapea mai iā te ia: “O oe le toa malosi ma le toa, o loo faatasi Ieova ma oe.” 13 Ona fai atu lea o Kitiona iā te ia, “Le Ali‘i e, afai o iā te i matou le ALI‘I, aiseā ua oo mai ai nei mea uma iā i matou? O fea fo‘i ana vavega uma na ta‘u mai e o matou tamā iā i matou, ‘E le‘i
1
Kitiona, O Se Tagata Toa Malosi
‘aveina a‘e ea i matou e le ALI‘I mai Aikupito?’ A o lenei ua tu‘ua i matou e le ALI‘I, ma tu‘uina atu i matou i lima o Mitiana? 14. ‘Ona silasila mai lea o le ALI‘I ‘iā te ia, ‘ua fa‘apea mai, “‘Inā alu ia oe i lou malosi, ma e fa‘aolaina Isaraelu a‘i lima o Mitiana; ‘ou te le‘i ‘auina atu ‘ea oe?” 15 Ona fai atu lea o ia iā te ia, “Le Ali‘i e, pe fa‘apefea ‘ona ‘ou fa‘aolaina Isaraelu? Fa‘auta, o lo‘u ‘āiga e mativa i Manase, o a‘u fo‘i o le aupito itiiti i le ‘āiga o lo‘u tamā.” 16. ‘Ona fetalai mai lea o le ALI‘I ‘iā te ia, “‘Ou te fa‘atasi lava ma oe; ‘e te fasia fo‘i Mitiana e peiseaī o se tagata e to‘atasi.” 17. ‘Ona fai atu lea o ia ‘iā te ia, “‘Āfai ‘ua e alofa mai ‘iā te a‘u, ‘ia e faia se fa‘ailoga ‘iā te a‘u e iloa ai o oe lava ‘ua e fetalai mai ‘iā te a‘u.” 18 ‘Aua ne‘i e alu ‘ese ‘i‘inei se‘ia ‘ou sau ‘iā te oe, ma ‘aumai la‘u taulaga, ma tu‘uina atu i ou luma.”‘Ona fai mai lea o ia, “‘Ou te fa‘atali se‘ia e toe sau.” 19. ‘Ua ulufale atu Kitiona, ‘ua ia saunia se tama‘i ‘oti, ma ni areto e lē fa‘afefeteina na faia i le efa e tasi o falaoa; ‘ua ia tu‘u le aano o manu i totonu o le ‘ato, ‘ua ia tu‘u fo‘i le supo i totonu o le ulo, ‘ona ‘aumai lea ‘iā te ia i lalo o le la‘au tapeneto ma avatu ai. 20 Ua fetalai mai le agelu a le Atua moni iā te ia: “Ave le aano o manu ma falaoa e lē faafefeteina, ma tuu i luga o lenei papa, ma sasaa i ai le supo.” Ona faapea lea ona ia faia. 21 Ona faaloaloa atu lea e le agelu a Ieova le pito o le tootoo sa i lona lima, ma paʻi atu i le aano o manu ma falaoa e le faafefeteina; ona alu aʻe ai lea o le afi mai le papa, ma susunuina ai le aano o manu ma falaoa e le faafefeteina. Ona alu ese lea o le agelu a Ieova mai ona luma. 22 Ua iloa e Kitiona o le agelu a Ieova o ia, ona faapea atu lea o Kitiona: “Oi talofa e, le Alii e, Ieova e, auā ua ou vaai i le agelu a Ieova ma mata i mata.” 23. ‘Ona fetalai mai lea o le ALI‘I ‘iā te ia, “‘Ia manuia oe; ‘aua le fefe; ‘e te lē oti.” 24. ‘Ona faia lea e Kitiona i lea mea o le fatafaitaulaga i le ALI‘I, ‘ua fa‘aigoa fo‘i i ai o le ALI‘Isaloma; o lo‘o i ai pea i Ofira o sa Apiesera ‘ua o‘o mai i le aso nei. 25 O le pō lava lea na fetalai mai ai Ieova iā te ia: “Ia e ave le tamaʻi povi poʻa a lou tamā, o le tamaʻi povi poʻa lona lua e fitu tausaga le matua, ma ia e lepeti i lalo le fata faitaulaga a Paala o loo i lou tamā, ma ia e tipi i lalo le pou paia o loo i ona tafatafa. 26. ‘Ia e faia fo‘i se fatafaitaulaga i le ALI‘I lou Atua i luga o lenei papa, ma le fa‘amamāina; ‘ia e ‘ave fo‘i le povi po‘a lona lua, ma fai ai se taulaga mū fa‘atasi ma le la‘au o le tupua o Asaira o le a e vavae i lalo.” 27. ‘Ona ‘ave lea e Kitiona o tagata e to‘asefulu o ana ‘au‘auna, ‘ua faia e ia e pei ‘ona fetalai mai ai o le ALI‘I ‘iā te ia; ‘ua o‘o ‘ina lē mafai ‘iā te ia ‘ona fai i le ao, auā na fefe o ia i le ‘āiga o lona tamā ‘atoa ma tagata o le ‘a‘ai. O le mea lea na ia faia ai i le pō. 28 Ua ala aʻe tagata o le aai i le taeaopō, ma ua latou vaaia ua lepetia i lalo le fata faitaulaga o Paala, ua vavaeina foʻi i lalo le pou paia sa i ona tafatafa, ua ofoina atu foʻi le povi poʻa lona lua i luga o le fata faitaulaga na fausia. 29 Ona latou fesilisili lea o le tasi i le isi, “O ai ea na faia lenei mea?” Ona latou fesilisili lea ma fesili, ona latou fai mai lea, “O Kitiona le atalii o Ioasa na faia lenei mea.” 30. ‘Ona fai atu lea o tagata o le ‘a‘ai ‘iā Ioasa, “‘Aumai ia lou atali‘i, ‘ina ‘ia oti o ia; auā ‘ua ia lepetia le fatafaitaulaga o Paala, ma ‘ua ia vavaeina i lalo le pou paia sa i ona tafatafa.” 31. ‘Ona fai atu lea o Ioasa ‘iā te i latou uma na tutū mai ‘iā te ia, “Tou te finau ‘ea mo Paala? Tou te fa‘aolaina ‘ea o ia? O lē finau mo ia, ‘ia fasiotia o ia a o taeao lava; ‘āfai o se atua o ia, ‘ia finau o ia mo ia lava, auā ‘ua sōloia e se tasi lana fatafaitaulaga.” 32 O le mea lea na ia faaigoa ai o ia i lea lava aso o Ierupaala, ua faapea atu, Ia finau Paala ma ia, auā ua ia lepetia lona fata faitaulaga. 33. ‘Ona fa‘apotopoto fa‘atasi lea o Mitiana uma lava, ma Amaleka, ‘atoa ma tagata mai sasa‘e; ‘ua latou sopo‘ia atu, ma latou tolauapi i le vanu o Isereelu. 34 Ua afio ifo le Agaga o Ieova iā Kitiona, ona ili ai lea e ia o le pū, + ona faapotopotoina lea o le ʻau Apieseru e mulimuli atu iā te ia.
2
Kitiona, O Se Tagata Toa Malosi
35 Ua ia aauina atu ni savali iā Manase uma, ona faapotopotoina lea o i latou e mulimuli atu iā te ia; ua ia aauina atu foʻi ni savali iā Asera, iā Sepulona, ma iā Nafatali, ona latou ō mai ai lea e faafetaiaʻi iā te i latou. 36. ‘Ona fai atu lea o Kitiona i le Atua, “‘Āfai ‘e te fa‘aolaina Isaraelu i lo‘u lima, e pei ‘ona e fetalai mai ai, 37 O lenei, ou te tuʻuina atu se fulufulu mamoe i le mea e soli ai saito; afai e naʻo le fulufulu mamoe e iai le sau, ae mago le laueleele uma, ona ou iloa ai lea e te faaolaina Isaraelu i loʻu lima, e pei ona e fetalai mai ai.” 38 Ona faapea lava lea; auā na ala aʻe o ia i le taeao, ma tataʻi le fulufulu mamoe, ma tatau le sau mai le fulufulu mamoe, ua tumu le pesini i le vai. 39. ‘Ona fai atu lea o Kitiona i le Atua, “‘Aua ne‘i e to‘asā mai ‘iā te a‘u, ‘ae na‘o le toe tasi ‘ou te fai atu ai; ‘ou te ‘ai‘oi atu ‘iā te oe, ‘ia na‘o le toe tasi ‘ou te tofotofo ai i le fulufulu mamoe; ‘ia mago na‘o le fulufulu mamoe, a o le lau‘ele‘ele uma ia i ai le sau.” 40. ‘Ua fa‘apea lava ‘ona faia e le Atua i lea po; auā na o le fulufulu mamoe na mago, a o le lau‘ele‘ele uma na i ai le sau.
Faamasino 7 1 ‘Ona tula‘i lea o Ierupaala, o Kitiona lea, ma le nu‘u uma sa ‘iā te ia i le taeao, ‘ua latou tolauapi i tafatafa o le vai‘eli o Harota; o le itūtau‘a a Mitiana sa i le itū i matū o i latou, e lata ane i le mauga o More, i le vanu. 2. ‘Ona fetalai mai lea o le ALI‘I ‘iā Kitiona, “‘Ua to‘atele na‘uā le nu‘u o ‘iā te oe, ‘ou te lē tu‘uina atu ai Mitiana i o latou lima, ne‘i mitamita Isaraelu ‘iā te a‘u, ‘ua fa‘apea mai, ‘O lo‘u lava lima ‘ua fa‘aolaina ai a‘u.’ 3 O lenei, ia e valaau atu i le nuu, ia faapea atu, O ai lava e fefe ma gatete, ia toe foi atu ia ma alu ese mai le mauga o Kiliata. Ona toe foi atu ai lea o le nuu e toaluafulu ma le lua afe, a ua totoe le sefulu afe. 4. ‘Ua fetalai atu le ALI‘I ‘iā Kitiona, “E to‘atele pea le nu‘u; ‘ia e ‘ave ifo i latou i le vai, ‘ona ‘ou fa‘ata‘ita‘i lea ‘iā te i latou mo oe i lea mea; o lē ‘ou te fai atu ai ‘iā te oe, ‘E ō fa‘atasi lenei ma oe,’ e ō fa‘atasi o ia ma oe; o lē ‘ou te fai atu ai ‘iā te oe, ‘E lē ō fa‘atasi lenei ma oe,’ e lē alu lava o ia.” 5. ‘Ua ia ‘ave ifo le nu‘u i le vai; ‘ona fetalai mai lea o le ALI‘I ‘iā Kitiona, “O i latou uma e etoeto i le vai i o latou laulaufaiva e pei ‘ona etoeto o le maile, ‘ia e tu‘u ‘ese i latou; e fa‘apea fo‘i i latou uma e to‘otuli e inu.” 6. O le faitau o ē na etoeto, ma tu‘u o latou lima i o latou gutu, e tolu selau tagata; a o le nu‘u uma ‘ua totoe, na latou to‘otuli i o latou tulivae e inu vai. 7 Ona fetalai mai lea o Ieova iā Kitiona, “O tagata e toʻatolu selau na inu etoeto, ou te faʻaolaina ai outou, ou te tuʻuina atu foʻi Mitiana i lou lima; a o le nuʻu uma, ia taʻitasi ma alu i lona nuʻu.” 8. ‘Ona ‘ave lea e le nu‘u o mea e ‘ai i o latou lima, ‘atoa ma a latou pū; ‘ona ‘a‘auina atu lea e ia o Isaraelu uma ‘ua totoe, ‘ia ta‘itasi ma alu i lona fale ‘ie, a ‘ua tāofia e ia o ia tagata e to‘atolu selau; o le itūtau‘a fo‘i a Mitiana sa i lalo ifo ‘iā te ia i le vanu. 9 O le pō lava lea na fetalai mai ai Ieova iā te ia: “Inā tulaʻi ia, ma alu ifo i le ʻautau, auā ua ou tuuina atu i lou lima.” 10. ‘Ae ‘āfai ‘e te fefe e alu ifo, ‘ia e ō ifo i le itūtau‘a ma Fora lau ‘au‘auna; 11 E te fa‘alogo i mea latou te fai mai ai; e mulimuli ane, e te malosi ai e alu ifo ai i le itūtau‘a.” ‘Ona alu ifo lea o ia ma Fora lana ‘au‘auna i le pito i tua o ‘au tau sa i le itūtau‘a. 12. ‘Ua ta‘o‘oto i le vanu Mitiana ma Amaleka, ‘atoa ma tagata uma mai sasa‘e, e pei o sē akerise ‘ona to‘atele; e lē mafaitaulia fo‘i a latou kamela, e pei o le oneone i le matāfaga ‘ona to‘atele. 13. ‘Ua o‘o atu Kitiona, fa‘auta, o lo‘o i ai le tasi tagata o lo‘o fa‘amatala atu lana miti i le tasi, ‘ua fa‘apea atu, “Fa‘auta, na ‘ou miti i la‘u miti; fa‘auta fo‘i, na ta‘avalevale se keke karite i le itūtau‘a a Mitiana, ‘ua o‘o i le tasi fale ‘ie, ‘ua pa‘ū i ai, ‘ua fuli i lalo, ‘ua pa‘ū ai le fale ‘ie.”
3
Kitiona, O Se Tagata Toa Malosi
14. ‘Ona tali mai lea o lana uo, ‘ua fa‘apea mai, “E leai se isi mea lenei, ‘ua na o le pelu a Kitiona le atali‘i o Ioasa, o le tagata Isaraelu lea; ‘ua tu‘uina atu e le Atua Mitiana ma le itūtau‘a uma i lona lima.” 15 Ina ua faalogo Kitiona i le tala o le miti ma lona uiga, ona ifo lea o ia i le Atua, ma toe foʻi atu i le ʻautau a Isaraelu, ua faapea atu: “Inā tulaʻi ia, auā ua tuuina mai e Ieova le ʻautau a Mitiana i o outou lima.” 16 Ona vaevaeina lea e ia o tane e toʻatolu selau i vaega e tolu, ma avatu foʻi le pū i lima o tagata taʻitoʻatasi, ma fagu e leai ni mea o iai, ma lamepa i totonu o fagu. 17 Ona ia fai atu lea iā i latou: “Ia outou vaavaai mai iā te aʻu ma ia faapea ona outou faia. Faauta foʻi, a ou oo atu i le pito i tua o le togālauapi, e pei ona ou faia, ia faapea foʻi ona outou faia.” 18 A ou ilia le pū, o aʻu ma i latou uma o iā te aʻu, ia outou ilia foʻi pū i itu uma o le togālauapi, ma ia outou faapea atu, O le pelu a Ieova ma Kitiona. 19 Ona oo atu lea o Kitiona ma tagata e toʻaselau sa iā te ia i le pito i tua o le togālauapi i le amataga o le leoleoga i le vaeluaga o le po, ua faatoʻā uma lava ona faatulaga leoleoga; ona latou ilia lea o pū ma gaui ai kate sa i o latou lima. 20. ‘Ona ili lea o pū e ‘au e tolu, ma gaui i kate, ‘ua uuina fo‘i lamepa i o latou lima tauagavale, o pū fo‘i i o latou lima taumatau e ili ai; ‘ona latou ‘alalaga atu lea, “O le pelu a le ALI‘I ma Kitiona.” 21 Ua latou tutu e taʻitasi i lona tulaga e siʻomia ai le togālauapi, ona taufetuli lea o le ʻautau uma, ua alalaga ma sosola ese. 22. ‘Ua ili pū e le to‘atolu selau, ‘ona fa‘ao‘o atu ai lea e le ALI‘I le pelu a le tasi i le tasi i le isi i le ‘autau uma; ‘ona sōsōla lea o le ‘autau i Peteseta i Sererata, e o‘o atu i le tuā‘oi o Apelameola, e o‘o atu i Tapata. 23 Ua faapotopoto faatasi tagata Isaraelu mai Nafatali, ma Asera, ma Manase uma, ona latou tuliloa lea o Mitiana. 24 Ua aauina atu e Kitiona ni avefeʻau i le vaega maugā uma o Efaraima, ua faapea atu: “Inā ō ifo ia e tau ma Mitiana, ma ia muamua atu iā te i latou e taofi le vai e oo atu i Petepara ma Ioritana.” Ona faapotopoto lea o tagata Efaraima uma, ma taofi le vai e oo atu i Petepara ma Ioritana. 25 Ona latou puʻeina lea o alii e toʻalua o Mitiana, o Oreva ma Seeva; ua latou fasiotia Oreva i luga o le papa o Oreva, ua fasiotia foʻi Seeva i le mea e soli ai vine o Seeva; ua latou tuliloa Mitiana, ma ua latou aumaia ulu o Oreva ma Seeva iā Kitiona i le isi itu o Ioritana.
Faamasino 8 1 Ona fai mai lea o tagata o Efaraima iā te ia, “Se ā ea lenei mea ua e faia iā i matou, ina ua e lē valaʻauina i matou ina ua e alu e tau ma Mitiana?” Ona latou finau malosi lea iā te ia. 2. ‘Ona fai atu lea o ia ‘iā te i latou, “Se a ‘ea se mea ‘ua ‘ou faia nei e tusa ma ‘outou? E lē sili ‘ea le toe fuifui vine a Efaraima i le seleselega vine a Apieseru?” 3 Ua tuuina atu e le Atua i o outou lima o alii sili o Mitiana, o Orepa ma Seeva; o le ā foʻi se mea ou te mafaia e tusa ma outou?” Ona mou atu ai lea o lo latou ita iā te ia, ina ua ia fai atu lenā tala. 4. ‘Ua o‘o atu Kitiona i Ioritana, ‘ua sopo‘ia atu e ia ‘atoa ma le to‘atolu selau o tagata sa ‘iā te ia, ‘ua vaivai i latou, a ‘ua tuliloa pea i latou. 5 Ona fai atu lea o ia i tagata o Sukota, “Faamolemole, ia avatu ni falaoa i le nuu o loo mulimuli mai ia te au, auā ua vaivai i latou, a o aʻu nei o loo tuliloa Sepa ma Salemuna, o tupu o Mitiana.” 6 Ona fai mai lea o alii o Sukota: “Po ua i ou lima ea Sepa ma Salemuna matou te avatu ai meaʻai i lau ʻautau?” 7 Ona fai atu lea o Kitiona, “A tuuina mai e Ieova o Sepa ma Salemuna i loʻu lima, ona ou saeia lea o outou tino i laau tuitui o le toafa ma laau talatala.” 8. ‘Ua alu a‘e o ia mai lea mea i Penueli, ‘ua fa‘apea fo‘i ‘ona fai atu o ia ‘iā te i latou; ‘ona tali mai lea o tagata o Penueli ‘iā te ia e pei ‘ona tali mai ai o tagata o Sukota.
4
Kitiona, O Se Tagata Toa Malosi
9. ‘Ua ia fai atu fo‘i i tagata o Penueli, ‘ua fa‘apea atu, “Pe a ‘ou toe fo‘i mai ma le manuia, ‘ou te lepetia lava lenei ‘olo.” 10 Sa i Karekori Sepa ma Salemuna, faatasi ma a la ‘autau, pe tusa ma le sefulu ma le lima afe tagata, o i latou uma ia na totoe o ‘autau uma a tagata i sasa‘e; auā na fasiotia tagata e selau ma le lua sefulu afe o ē na ‘ave pelu. 11. ‘Ona alu a‘e lea o Kitiona i le ala o ē na nonofo i fale ‘ie i sasa‘e o Nopa ma Iakepea; ‘ua ia fasia fo‘i le itūtau‘a; auā sa nofo to‘afilemu le itūtau‘a. 12. ‘Ua sola Sepa ma Salemuna, ‘ona tuliloa lea e ia ‘iā te i lā‘ua, ‘ua ia pu‘eina tupu e to‘alua o Mitiana, o Sepa ma Salemuna; ‘ua ia fa‘agateteina fo‘i le ‘autau uma. 13 Ua toe foʻi mai Kitiona le atalii o Ioasa mai le taua a o leʻi oso aʻe le lā. 14 Ona puʻeina lea e ia o se tauleʻaleʻa o tagata o Sukota ma fesili iā te ia. Ona tusi atu lea o ia iā te ia e uiga i alii o Sukota ma ona toeaina, e toʻafitu sefulu fitu tagata. 15 Ona alu atu lea o ia i tagata o Sukota ma faapea atu: “O Sepa ma Salemuna lea na outou tauemu mai ai iā te aʻu, e faapea, ‘Po ua i ou lima ea Sepa ma Salemuna matou te avatu ai falaoa i ou tagata ua vaivai?’” 16 Ona ia ave lea o toeaina o le aai, faatasi ai ma laau tuitui o le toafa ma laau talatala, ma ia faaaogā e aʻoaʻo ai tagata o Sukota. 17. ‘Ona lepeti lea e ia le ‘olo o Penueli, ma fasioti tagata o le ‘a‘ai. 18 Ona fesili atu lea o ia iā Sepa ma Salemuna: “O ā ituaiga tagata na oulua fasiotia i Tapora?” Ona la tali mai lea: “E pei o oe, sa faapena foʻi i latou; e taʻitasi ma foliga e pei o atalii o se tupu.” 19 Ona fai atu lea o ia, “O oʻu uso i latou, o atalii o loʻu tinā. O loo soifua Ieova, ana oulua faasaoina i latou, semanū ou te le fasiotia oulua.” 20 Ona fai atu lea o ia iā Ietero lana ulumatua: “Tū ia i luga, ma fasioti iā i laʻua.” A ua lē seʻi e le tauleʻaleʻa lana pelu, auā ua fefe o ia, auā o ia o se tauleʻaleʻa lava. 21 Ona fai mai lea o Sepa ma Salemuna: “Inā tulaʻi ia oe ma osofaʻi mai iā i maʻua; auā e pei o le tagata, e faʻapea foʻi lona malosi.” Ona tulaʻi lea o Kitiona ma fasiotia Sepa ma Salemuna, ma aveese mea teuteu sa i ua o a la kamela. 22 Ona fai atu lea o tagata Isaraelu iā Kitiona: “Ia e pule iā i matou, o oe ma lou atalii, atoa ma le atalii o lou atalii; auā ua e faaolaina i matou mai lima o Mitiana.” 23. ‘Ua fai mai Kitiona ‘iā te i latou, “‘Ou te lē pule ‘iā te ‘outou, e lē pule fo‘i lo‘u atali‘i ‘iā te ‘outou; e pule lava le ALI‘I ‘iā te ‘outou.” 24 Ua fai atu Kitiona iā i latou: “Ou te talosaga atu iā te outou, ia outou taʻitoʻatasi ma aumai iā te aʻu le mama o taliga o ana lava faoa.” (Auā sa iā i latou mama auro, auā o tagata Isamaeli i latou.) 25 Ona latou tali mai lea, “Matou te avatu ma le loto malie.” Ona latou fofola lea o se ofu ma lafo i ai e taʻitasi le tautaliga o ana lava mea na faoa. 26 O le mamafa o mama auro na ia ole atu ai, e afe ma le fitu selau sekeli auro; e ese mai i teuga, ma ua, ma ofu violē sa i ai i tupu o Mitiana, atoa ma filifili auro sa i ua o a latou kamela. 27 Ona faia lea e Kitiona o le efota, ma tuu ai i lona aai o Ofira; ona ō atu ai lea o Isaraelu uma iina ma faitaaga; o lea mea na avea ma mailei ia Kitiona ma lona aiga. 28 Ua faatoʻilaloina Mitiana i luma o le fanauga a Isaraelu, ma ua lē toe ea i luga o latou ulu. Ona filemu ai lea o le nuu mo le fā sefulu tausaga i aso o Kitiona. 29 Ona alu lea o Ierupaala le atalii o Ioasa ma nofo i lona lava fale. 30 E to‘afitugafulu atali‘i na fānaua e Kitiona; auā e to‘atele ana avā. 31 Na fanaua foʻi e lana palake sa i Sekema se tama tama, ma ua faaigoa e ia iā te ia o Apimeleko. 32 Ua maliu Kitiona le atalii o Ioasa ina ua toeaina lava o ia, ua tanu foʻi o ia i le tuugamau o Ioasa lona tamā i Ofira o tagata Apieseru. 33. ‘Ua o‘o ‘ina oti Kitiona, ‘ona toe liliu atu lea o le fānauga a Isaraelu ma faia le faita‘aga ma Paala, ‘ua latou faia fo‘i Paala-perita ma o latou atua. 34 E leʻi manatua e le fanauga a Isaraelu Ieova lo latou Atua, o lē na laveaʻiina i latou mai lima o o latou fili uma i itu uma.
5
Kitiona, O Se Tagata Toa Malosi
35 E latou te leʻi faaalia foʻi le agalelei i le aiga o Ierupaala, o Kitiona lea, e tusa ai ma mea lelei uma na ia faia iā Isaraelu.
Fa'avasegaga o Fuaiupu i lea Fuaiupu O le tala ia Kitiona i le Faamasino Mataupu 6 i le 8 o se tasi o tala sili ona mataʻina i le Tusi Paia. O loʻo faʻamatala ai le taamilosaga o le fouvalega ma le sauāina o se atunuʻu, le valaʻaulia faʻalotolotolua ma le fefe o se toa e leʻi mafaufauina, se manumalo faʻamiliteli faʻavavega na ausia i na o le 300 aliʻi, ma le iʻuga faigata o le manuia.
Mataupu 6: O le Sauāga, o le Valaau, ma le Sauniuniga Fuaiupu 1–6 (O le Sauā o Mitiana): Ona o le amio leaga a Isaraelu i luma o le Alii, na tuuina atu ai i latou e le Atua i lima o Mitiana mo tausaga e fitu. Na faaleagaina e Mitiana, Amaleka, ma le fanauga a sasae le laueleele, ma faaleagaina faatoaga ma lafumanu, ma faamalosia ai Isaraelu e lalafi i ana, ana, ma mauga. Fuaiupu 7–10 (O le Aoaiga Faaperofeta): Ina ua tagi atu Isaraelu i le Alii ona o Mitiana, na auina atu e le Atua se perofeta e faamanatu atu ia i latou Lona alofa tunoa—le auala na Ia aumaia ai i latou mai Aikupito ma poloaiina i latou e aua le matata’u i atua o sa Amorī—ae peitai latou te le’i usiusitai i Lona siufofoga. Fuaiupu 11–16 (Ua Faaali Mai le Agelu a le Alii): Ua sau le Agelu a le Alii, ua nofo i lalo o le laau aluna i Ofira, o le ana ia Ioasa le Apiesera. O lona atalii, o Kitiona , sa soli saito i tafatafa o le mea e soli ai vine e nana ai mai Mitiana. Na folafola atu e le Agelu, "O loo ia te oe le Alii, oe le toa malosi." Na fesiligia e Kitiona lenei mea, ma faasino atu i le mativa o Isaraelu ma lona lava tulaga maualalo i le aiga o lona tama. Na faamautinoa atu e le Alii ia te ia, i le faapea atu, "E moni lava ou te i ai faatasi ma oe." Fuaiupu 17–24 (O Le Faailoga o le Taliaina): Sa talosaga atu Kitiona mo se faailoga e faamaonia ai o le Atua moni lava lea o loo fetalai mai, o loo saunia aano o manu ma keke e le faafefeteina. Ina ua pa’i atu le Agelu i le taulaga i le pito o lona tootoo, ona alu a’e lea o le afi mai le papa ma susunuina ai, ona mou atu lea o le Agelu. Ina ua iloa po o ai lea, sa fefe Kitiona i lona ola, ae sa fetalai atu le Alii ia te ia, "Ia manuia oe; aua e te fefe: e te le oti." Sa fausia e Kitiona se fata faitaulaga iina e igoa ia Ieova-shalom (O Le Alii o le Filemu). Fuaiupu 25–32 (Fa'aumatiaga o le Fatafaitaulaga a Paala): I le po lava lea, na fetalai atu ai le Atua ia Kitiona e ave le povi po'a lona lua a lona tamā ma lepeti i lalo le fatafaitaulaga a lona tamā ia Paala, ma tipi i lalo le togālaau paia (Asera) i ona tafatafa. Na faia e Kitiona lenei mea i le pō ma ana auauna e to'asefulu ona o le fefefe i lona aiga ma tagata o le aai. Ina ua maua i le taeao na sosoo ai, na manana'o tagata o le aai e fasiotia o ia, ae na puipuia o ia e Ioasa, ma faapea atu, "Tou te finau ea mo Paala?... ia finau o ia mo lana lava mataupu." Ona o lenei mea, na faaigoa ai Kitiona ia Ierupaala ("Ia finau Paala faasaga ia te ia"). Fuaiupu 33–35 (Ua Faamalosia Kitiona e le Agaga o le Atua): Ua faapotopoto Mitiana ma Amaleka ma tolauapi i le vanu o Isereelu. "Ua oo ifo le Agaga o Ieova ia Kitiona" (o lona uiga moni lava ua ufitia o ia), ona ili lea e ia o le pu, ma faapotopoto ai aiga o Apieseru, Asera, Sepulona, ma Nafatali e mulimuli atu ia te ia.
6
Kitiona, O Se Tagata Toa Malosi
Fuaiupu 36–40 (O Le Faailoga o le Fulufulu Mamoe): A o sailia pea se faamautinoaga, sa ole atu Kitiona i le Atua mo se faailoga e faaaoga ai se fulufulu mamoe. Muamua, sa ia ole atu mo le sau i luga o le fulufulu mamoe a o mago pea le eleele; sa foaiina mai e le Atua. Sosoo ai, sa ia ole atu mo le mago o le fulufulu mamoe a o i ai le sau i le eleele; sa faia foi e le Atua lena mea.
Mataupu 7: O le 'Autau ua Fa'aitiitia le Va'aia ma le Manumalo ia Mitiana Fuaiupu 1–3 (Fa'aitiitia o le 'Autau): Sa tolauapi Ierupaala (Kitiona) ma lana 'autau i tafatafa o le vaieli o Harota, a'o Mitiana sa i le itu i matū. Na ta'u atu e le Atua ia Kitiona ua to'atele naua tagata , ne'i fai mai Isaraelu e sili atu lo latou vi'iga nai lo le Atua. Na fa'atonuina e le Atua Kitiona e folafola atu e mafai e so'o se tasi e fefe ona alu ese. E 22,000 tagata na ō ese , ae tu'ua le 10,000. Fuaiupu 4–8 (O Le Su'ega o le Vai): Na fetalai le Atua e to'atele pea. Na Ia fetalai atu ia Kitiona e ave ifo i latou i le vai, lea o le a Ia vavaeeseina ai i latou. O i latou na etoeto le vai i o latou laulaufaiva e pei o se maile (300 tane) na vavae'eseina. O i latou na tootuli e inu na toe auina atu i o latou aiga. Faatasi ai ma na o le 300 tane, na folafola atu ai e le Atua e tuuina atu Mitiana i lima o Kitiona. Fuaiupu 9–15 (O le Miti a Mitiana): I le pō lava lea, na fetalai atu ai le Atua ia Kitiona e alu ifo i le togālauapi a le fili auā ua Ia tuuina atu i lona lima. Faatasi ai ma lana auauna o Pura, na faalogo ai Kitiona i se fitafita Mitiana o faamatala atu i lana soa se miti e uiga i se keke falaoa karite o loo pa'ū i totonu o le togālauapi a Mitiana, ma lavea ai se faleie ma pa'ū ai. Na faamatala e le isi fitafita: "E leai se isi mea lenei na o le pelu a Kitiona... auā ua tuuina atu e le Atua Mitiana i lona lima." I le ifo atu i le Atua, na toe foi atu Kitiona i ana tagata ma le mautinoa. Fuaiupu 16–22 (O Le Fuafuaga o Lamepa ma Ipu): Na vaevaeina e Kitiona alii e 300 i vaega e tolu. Na ia avatu i tagata uma se pu, se fagu gaogao, ma se sulu (lamepa) i totonu o le fagu . A o siomia le tolauapiga i le po, na latou iliina pu, gauia fagu, uu sulu i o latou lima tauagavale ma pu i o latou lima taumatau, ma alalaga, "O le pelu a Ieova ma Kitiona." Na lofituina le toagalauapi o Mitiana i le fefe, ma ua tuuina atu e Ieova le pelu a le tagata e tau ma le tasi i le isi i le toagalauapi atoa. Fuaiupu 23–25 (O Le Tuliloaga): Na tuliloa e tagata Isaraelu mai Nafatali, Asera, ma Manase ia Mitiana na sosola. Na auina atu e Kitiona ni avefeau i le Mauga o Efaraima e pu’e vai i o latou luma i Petepara ma Ioritana, ma pu’eina ma fasiotia alii Mitiana e toalua, o Orepa ma Seeva , o ē na la aumaia o la ulu ia Kitiona.
Mataupu 8: O Le Tuliloaga, o Fete’ena’iga, ma le I’uga Fuaiupu 1–3 (O se Iugafono Fa'ava-o-malo ma Efaraima): Sa faitio ma le lototiga tagata o Efaraima ona sa le'i vala'auina i latou e tau muamua. Sa tali atu Kitiona ma le lotomaulalo ma le faautauta: "Se a se mea ua ou faia nei e tusa ma outou? E le sili ea le seleselega o vine a Efaraima i le seleselega vine a Apieseru?" O lana tali filemu na liliu ese ai lo latou ita. Fuaiupu 4–9 (Teena o Sukota ma Penueli): Na sopoia e Kitiona ma ana tagata e 300 ua vaivai le vaitafe o Ioritana e tuliloa ai tupu o Mitiana o totoe, o Sepa ma Salemuna. Na latou talosaga atu i toeaina o Sukota ma Penueli mo ni falaoa e fafaga ai fitafita ua vaivai, ae na tauemu taitai ia Kitiona
7
Kitiona, O Se Tagata Toa Malosi
ma teena, ma faapea mai e lei pu’eina lava e i latou tupu. Na lapata’ia i latou e Kitiona o le a toe foi mai o ia e faasala i latou i laau tuitui ma laau talatala. Fuaiupu 10–17 (Faasalaga ma le Pueina): Na faateia e Kitiona le vaegaʻau a Mitiana na totoe ma puʻeina tupu o Sepa ma Salemuna . Ina ua toe foi mai, na ia aoaiina toeaina o Sukota i laau tuitui ma laau talatala, ma na ia lepeti i lalo le ʻolo o Penueli ma fasiotia alii o le aai. Fuaiupu 18–21 (O Le Iʻuga o Tupu): Na fesili Kitiona ia Sepa ma Salemuna po o a ituaiga tagata na la fasiotia i Tapora, ma iloa ai o ona lava uso i laʻua. Na ia poloaʻiina lona atalii ulumatua, o Ietero, e fasioti i laʻua, a ua fefe le tama auā o loo laʻitiiti lava o ia. Ona fai atu lea o tupu e toalua ia Kitiona e fasioti lava ia te i laʻua, ona fasiotia lea o i laʻua e Kitiona, ma ave teuga masina mai ua o la kamela. Fuaiupu 22–27 (O le Efota Auro ma le Leiloa o Isaraelu): Sa taumafai Isaraelu e fai Kitiona ma lona gafa ma pule tuufaasolo, ae sa musu ma le maumaua’i Kitiona, ma faapea atu, “E pule lava le Alii ia te outou.” Peitai, sa fai atu Kitiona se talosaga: ia avatu e tagata taitasi ia te ia se tautaliga mai a latou vete. Sa ia aoina se efota auro e 1,755 ma fai ai se efota , ma tuu ai i lona aai o Ofira. O le mea e faanoanoa ai, sa mulilua ai Isaraelu uma iina , ma avea ai ma mailei ia Kitiona ma lona aiga. Fuaiupu 28–35 (O le Maliu o Kitiona ma le Galo o Isaraelu): Na faatoilaloina Mitiana, ma sa filemu le laueleele mo le 40 tausaga i le taimi o le olaga o Kitiona. Na maliu Kitiona ina ua toeaina lava ma tanumia i le tuugamau o lona tamā o Ioasa. I le taimi lava na mavae ai lona maliu, na toe foi atu ai Isaraelu i le mulilua faaleagaga, ma tapuai ia Paala-perita ma le le faaalia o le agalelei i le aiga o Ierupaala (Kitiona) mo mea lelei uma na ia faia.
O Lesona Autū mai le Tala ia Kitiona E Faaaogā e le Atua ē Lē Mafai ona Tupu ma ē Vaivai: Na amata ona lafi Kitiona i le fefe ma vaai i lona aiga o ē sili ona vaivai i Manase. Na faʻaitiitia ma le loto i ai e le Atua lana ʻautau mai le 32,000 i le 300 e faʻamaonia ai o le manumalo e sau mai le mana o le Atua, ae lē o le malosi o le tagata. Onosa’i i le Masalosalo Faaletagata: Na tali atu le Atua i le le mautonu loloto o Kitiona ma ana talosaga mo faailoga (le afi ma le fulufulu mamoe) i le onosai tele ma le alofa tunoa, ma fausia malie lona faatuatua i lea laasaga ma lea laasaga. O le Taitaiga Moni e Aofia ai le Lotomaulalo: Sa manuia Kitiona i le puleaina o faiga faapolotiki vaivai a ituaiga (faafilemuina o sa Efaraima) ma teena ma le mausali le pule tautupu, ma ia faailoa atu e na o le Atua e tatau ona pulea Isaraelu. O Le Lamatiaga o le Fetuutuunai i le Manuia: E ui i ana manumalo ofoofogia, o le faia e Kitiona o le efota auro na avea ma mailei faaleagaga (ifo i tupua) mo lona aiga ma lona atunuu, ma faamaonia ai e manaomia le mataala faaleagaga e tusa lava pe—ae maise lava—pe a uma se manumalo tele.
8