Gadareno Runapa Hampiynin Mateo 8:28-34 28 Gérgese runakunaq hallp'an chimpaman chayaqtintaq, aya p'ampanakunamanta iskay supaykunawan hap'ichikuspa, sinchi k'arak phiñasqa lloqsimusharqanku, manataq pipas chay ñanninta pasananpaq. 29 Hinaqtinmi paykunaqa qaparirqanku: –Diospa Churin Jesus, ¿imapitaq qanwan tupayku? ¿Manaraq chayamuchkaptinchu ñakarichiwanaykuman hamuchkanki? 30 Paykunamanta karullapitaqmi askha kuchikuna mikhusharqanku. 31 Hinaqtinmi supaykunaqa payta valekurqanku: qarqowayku chayqa, kuchikunaman ripuwayku, nispa. 32 Hinan Jesusqa paykunata nirqan: Riychis, nispa. Lloqsimuspankutaq kuchikunaq t'aqanman haykurqanku, hinan llapa t'aqa kuchikuna sinchita phawaylla phawaylla phawaylla phawaylla phawaylla uraykamurqanku lamar-qochaman, hinaspan unupi wañupurqanku. 33 Paykunata waqaychaqkunaqa ayqekuspankun llaqtaman rirqanku, hinaspan tukuy imaymanata willarqanku, supaypa hap'isqan runakunaman imachus pasasqanmantawan. 34 Llaqtantinmi Jesuswan tupanankupaq lloqsimurqanku, payta rikuspataq rogakurqanku llaqtankumanta ripunanpaq.
Marcos 5:1-20 1 Lamar qochapa chimpanman, Gadareno runakunaq hallp'anman chayarqanku. 2 Botemanta lloqsimuqtintaq, aya p'ampanakunamanta millay espirituyoq runa Jesuswan tuparqan. 3 Paymi aya p'ampanakuna ukhupi tiyaran. Manataqmi pipas wataytapas atirqachu, manataqmi cadenakunawanpas watayta atirqachu. 4 Sapa kutinmi watasqa, cadenakunawan watasqa karan, cadenakunatapas p'akisqa, watasqakunatapas p'akisqa, manataqmi pipas mansoyachiyta atirqanchu. 5 Sapa kutinmi, tuta p’unchay, orqokunapi, aya p’ampanakunapipas qaparispa rumikunawan kuchukuq. 6 Jesusta karumanta rikuspataq, phawaylla phawaylla yupaycharqan. 1
Gadareno Runapa Hampiynin
7 Hinan kallpawan qaparirqan: –¿Imapitaq qanwan tupani, Ancha Hatun Diospa Churin? Diospa sutinpin juramentoyki, ama ñak'arichiwanaykipaq, nispa. 8 Hinaqtinmi Jesusqa niran: “ Qhelli espiritu, chay runamanta lloqsiy”, nispa. 9 Hinaqtinmi Jesusqa payta tapuran: “ ¿Imataq sutiykiri?”, nispa. Paytaq kutichirqan: –Noqaqa Legion sutiymi, askhan kayku, nispa. 10 Hinaqtinmi Jesusqa anchata valekuran chay llaqtamanta ama qarqonanpaq. 11 Orqokunaq qayllanpin askha t’aqa khuchikuna mikhusharqanku. 12 Llapa supaykunan Jesusta valekurqanku: –Kuchikunaman kachamuwayku, paykunaman haykunaykupaq, nispa. 13 Hinaqtinmi Jesusqa paykunata saqeran. Hinan qhelli espiritukuna lloqsispa khuchikunaman haykurqanku, hinan ovejakuna sinchita phawaylla phawarirqanku lamar-qochaman, (yaqa iskay waranqa runakunan karqanku). 14 Kuchikunata michiqkunan ayqekuspanku llaqtapi, chakrakunapiwan willarqanku. Hinaspan lloqsirqanku imachus ruwasqa kasqanta qhawaq. 15 Hinaqtinmi Jesusman asuykuspanku, diablowan hap’ichikuq runata rikurqanku, payqa tiyashaqta, p’achasqa, allin yuyayniyoq ima. 16 Chayta rikuqkunan paykunaman willarqanku supaypa hap’isqan runaman, khuchikunamantawan imayna pasasqanmanta. 17 Hinaqtinmi Jesusta mañakuyta qallariranku llaqtankumanta ripunanpaq. 18 Barcoman seqaqtintaq, supaypa hap'ichisqan runaqa payta mañakurqan paywan kananpaq. 19 Jesusqa manan saqerparirqanchu, aswanpas nirqan: –Wasiykiman riy, hinaspa willamuy Señor Diospa qanpaq hatun ruwaykunata, khuyapayasusqaykitapas, nispa. 20 Hinaqtinmi Jesusqa ripuspa Decápolis llaqtapi willayta qallarirqan, Jesuspa paypaq hatun imaymana ruwasqanmanta.
Lucas 8:26-39 26 Galilea chimpapi kaq Gadareno runakunaq hallp'anman chayarqanku. 27 Hallp'aman ripuqtintaq, llaqtamanta huk runawan tuparqan, payqa unayñan supaykunawan kasharqan, manataqmi p'achayoqchu, manataqmi mayqen wasipipas tiyaqchu, aswanpas aya p'ampanakunapin tiyaq. 28 Jesusta rikuspataq qaparispa ñawpaqenpi qonqoriykukuspa niran: —¿Jesús, Ancha Hatun Diospa Churin? Ruegakuyki, ama ñak'arichiwaychu. 29 (Qhelli espirituta kamachirqan chay runamanta lloqsimunanpaq. Sapa kutinmi hap'irqan, cadenakunawan watasqataq watasqa kasharqan, watasqakunata p'akispataq supay ch'inneqman qarqorqan). 30 Hinaqtinmi Jesusqa tapuran: —¿Imataq sutiyki? Paytaq nirqan: –Legión, askha supaykuna payman haykusqankurayku, nispa. 31 Hinaqtinmi Jesusta valekurqanku ukhu ukhuman lloqsinankupaq ama kamachinanpaq. 32 Askha t'aqa khuchikuna orqo patapi mikhusharqanku, hinan Jesusta valekurqanku paykunaman haykunanpaq saqenanpaq. Hinaspan chaykunata ñak’arirqan. 33 Hinaqtinmi supaykunaqa chay runamanta lloqsispa kuchikunaman haykurqanku, hinan ovejakuna sinchita phawaylla qochaman phawarirqanku. 34 Michiqkuna imachus pasasqanta rikuspa, ayqekuspanku, llaqtapi, chakrapi ima willakuqku. 35 Hinaqtinmi paykunaqa lloqsiranku imachus pasasqanta qhawaq. Jesusman rispataq, supaykunamanta t'aqasqa runata, p'achasqa, allin yuyayniyoq, Jesuspa chakinpi tiyashaqta tarirqanku. 36 Chayta rikuqkunapas willarqankun supaypa hap'isqan runa qhaliyachisqa kasqanmanta. 37 Hinaqtinmi muyuntinpi Gadareno runakuna Jesusta valekurqanku ripunanpaq. Ancha mancharisqa kaspankum, boteman seqaruspan kutiramurqa. 38 Supaykunamanta lloqsimuq runaqa paywan kuska kananpaqmi valekurqan. 2
Gadareno Runapa Hampiynin
39 Wasiykiman kutispa, Diospa hatun ruwaykunata ruwasusqaykimanta willay. Hinaqtinmi Jesusqa llaqtantinpi willaran Jesuspa hatun imaymana ruwasqanmanta.
Versiculomanta Versiculoman rakinakuy Supaywan hap’ichikuq runa qhaliyachisqa kasqanmanta willakuyqa (sapa kutinmi sutichanku Gadareno Supay ) kinsa Sinóptico Evangeliokunapi: Marcos 5:1–20, Lucas 8:26–39, Mateo 8:28– 34 . (Nota: Mateo iskay runakunamanta rimashaqtinpas, Marcoswan Lucaswanqa astawanqa rimanku iskayninmanta aswan rimaq otaq aswan reqsisqa kaqkunamanta. Uraypi t’aqanakuyqa anchatan horqon Marcos 5, Lucas 8 nisqapi sut’i willakuykunamanta). 1 kaq phasmi: Chayamuy hinaspa tupay (Marcos 5:1–5 / Lucas 8:26–29) Mana judío runakunaq hallp’anman chimpaspa (Marcos 5:1 / Lucas 8:26): Jesusqa discipulonkunawanmi chayarqanku Galilea lamar-qochaq inti lloqsimuy ladonman, Gadarenos/Gerasenos nisqakunaq cheqasninman. Kayqa mana judío runakunaq (mana judío runakunaq) cheqasninmi, qhepamanmi rikukun askha t’aqa kuchikuna kasqan. Aya p’ampanakunamanta qarqosqa (Marcos 5:2–3 / Lucas 8:27): Qocha pataman seqaqtinmi Jesuswan tupan qhelli espirituyoq runa. Lucasqa reparan chay llaqtamanta kasqanmanta, unayña mana p’achayoq kasqanmanta, qaqamanta kuchusqa aya p’ampanakuna (aya p’ampanakuna) chawpipi tiyasqanmanta, chay cheqasqa ceremonialpi qhelli, wañuywan tupaq cheqas. Total aislamiento y fuerza sobrehumano (Marcos 5:3–4 / Lucas 8:29): Ñawpaqtaqa llaqta runakunaqa cadenakunawan, fierromanta watasqakunawanmi kamachiyta munarqanku, ichaqa sapa kutillanmi chaykunata t’aqarqan. Manam pipas kallpasapachu karqa mansoyachinanpaqqa. Kikinta chinkachispa ñak’arichikuy (Marcos 5:5): Tuta p’unchaymi chay runaqa aya p’ampanakunapi, muyuriqninpi orqokunapipas purin, qaparispan filo rumikunawan kuchukun. Kaymi qawachin supaykunapa sarunchasqan chinkachiq, sapanchasqa kasqanmanta. 2 kaq phatma: Enfrentamiento y reconocimiento (Marcos 5:6–8 / Lucas 8:28) . Yupaychanapaq phaway (Marcos 5:6 / Lucas 8:28): Jesusta karumanta rikuspa, payman phawaylla phawarirqan. Jesusta atacananmantaqa, ñawpaqenpin k’umuykukuspa, aswan hatun kamachikuqta reqsispa. Supaypa qapariynin (Marcos 5:7 / Lucas 8:28): Ukhunpi kaq entidadkunawan tanqasqa, chay runaqa kallpawan qaparimun: " ¿ Ima ruwayniytaq qanwan, Jesus, Ancha Hatun Diospa Churin? " Jesusta valekun ama ñak'arichinanpaq, Jesuspa hanaq pacha ch'uya kayninta reqsispa, paykunaq tiyasqankupaq chiqan amenazata hina. Ripunapaq kamachikuy (Marcos 5:8 / Lucas 8:29): Marcosmi sut’inchan Jesusqa kamachirqanña qhelli espirituta chay runamanta lloqsinanpaq, chaymi supaykunaqa mancharisqallaña kutichishanku, defiendekunankupaqpas negociashanku.
3
Gadareno Runapa Hampiynin
3 kaq phasmi: "Legión" hinaspa Kuchikuna (Marcos 5:9–13 / Lucas 8:30–33) - ¿Imataq sutiyki ? (Marcos 5:9 / Lucas 8:30): Jesusmi chay runata mañakun sutinta, pay kikinwan rimananpaq, t’aqa-t’aqa t’aqa-t’aqa kayninta kutichipunanpaqpas. Kutichiyqa rikuchinmi chay llakikuypa hatun kayninta: "Sutiyqa Legión : achkam kayku" —huk legión romana, achka waranqa espiritukunakama. Huk llaqtaman astakunankupaq mañakuy (Marcos 5:10–12 / Lucas 8:31–32): Supaykunaqa sinchitan Jesusta mañakunku ama chay suyumanta kachananpaq, nitaq ukhu pachaman. Aswanpas urqu patapi hichpallanpi yaqa 2.000 kuchikuna mikuchkaqta qawaspankum chay animalkunaman yaykunankupaq permisota mañakunku. Wawakunata chinkachiy (Marcos 5:13 / Lucas 8:33): Jesusmi permisota qon. Chay millay espiritukunaqa runamanta lloqsispa kuchikunaman haykunku. Llapan t’aqa t’aqan chay ratolla qaqa patamanta Galilea lamar-qochaman phawaykuspa unupi chinkaykunku. 4 kaq phasmi: Llaqta runakunaq imayna ruwasqanku (Marcos 5:14–17 / Lucas 8:34–37) Ayqekuy hinaspa willakuy (Marcos 5:14 / Lucas 8:34): Chay mancharisqa uywa michiqkunam ayqekunku, chay willakuykunata llaqtantinman hinaspa pampakunaman mastarispanku. Chay llaqtapi runakunaqa usqhayllan lloqsinku imachus pasasqanmanta qhawanankupaq. Tikraq runa (Marcos 5:15 / Lucas 8:35): Runakuna chayamuptinku, suyanku ch’aqwayta, ichaqa tarinku ñawpaq loco runata Jesuspa chakinpi ch’inlla tiyashaqta. Payqa "p'achasqa , allin yuyayniyuq" . Paradójicamente, kay thak escena llaqta runakunata hunt’achin sinchi manchakuywan imaraykuchus divina atiynin zona de confortninkuta sasacharqan. Jesusta mana chaskispa (Marcos 5:16–17 / Lucas 8:36–37): Rikuq runakuna willasqanku qhepamanmi imaynatas chay runa qhaliyasqa karqan (hinallataq imaynatas kuchikuna chinkapurqan), chay llaqtapi tiyaqkunan Jesusta valekunku chaylla suyunkumanta lloqsinanpaq . Aswan qolqe chinkachiyta otaq espiritualpi sasachakuykunata manchakuspankun, uywankuta ñawpaqman churanku Qespichiqpa kayninmantaqa. 5 kaq phasmi: Wakmanta sayarichiy hinaspa kamachiy (Marcos 5:18–20 / Lucas 8:38–39) Qatiyta munasqanku (Marcos 5:18 / Lucas 8:38): Jesusqa ripunanpaq boteman kutipushaqtinmi, qhaliyasqa runaqa paywan rinanpaq valekurqan, Qespichiqninpa qayllanpi qhepakuyta munaspa. Misión asignasqa (Marcos 5:19 / Lucas 8:39): Jesusqa manan munanchu puriq discipulokunawan huñunakunanpaq mañakuyninta, huk propósitota qospa: " Wasiykiman riy amigoykikunaman, hinaspa willay imayna hatun ruwaykunata Señor qanpaq ruwasqanmanta, khuyapayasusqaykimantawan " . Decápolis llaqtapi huk testigo (Marcos 5:20 / Lucas 8:39): Chay runaqa kasukunmi, Decápolis llaqtantinta (chunka mana judío llaqtakunaq suyun) purispa, Jesuspa hatun ruwasqankunata willaspa, llapa runakunata musphaspa saqespa. Chay runaqa mana judío runakunaman ñawpaq allin misioneromanmi tukupun.
4
Gadareno Runapa Hampiynin
Willakuymanta Llave Apakuna Huk almaq valornin: Jesusqa huk p’akisqa, qarqosqa runata qespichinanpaqllan huk sinchi wayraparata huk peligroso unuta chimparqan. Chaosmanta atiy: Supaykunapa sutin ("Legión") hinallataq phiñakuq lamar qocha (awpaq capitulomanta) iskayninkun rikch'anachiy qhepa ch'aqwayta —chaytan Jesusqa mana kallpachakuywan huk simillawan kamachin.
5