Sanson: Kawsay kallpawan, wañuy aswan kallpawan Juezkuna 13 1 Israelpa mirayninkunaqa yapamantan Señor Diospa ñawpaqenpi mana allinkunata ruwarqanku. Hinan Tayta Diosqa tawa chunka watata Filistea runakunaman entregarqan. 2 Zora llaqtapitaq Danta ayllumanta huk runa kasharqan, paypa sutinmi karqan Manoa. Warminqa mana wachakuqmi karqa, manataqmi wachakuqchu karqa. 3 Señor Diospa angelninmi warmiman rikhurimuspa nirqan: –Kunanqa mana wachakuqmi kanki, manataqmi wachakunkichu, ichaqa wiksallikuspa qhari wawata wachakunki, nispa. 4 Chayrayku, ama vinota, machasqa ukyanatapas ukyaychu, amataq ima qhelli kaqtapas mikhuychu. 5 Wiksayoqmi kanki, hinaspa qhari wawata wachakunki. Umanmanqa manan ima navajapas hamunqachu, wawaqa wiksanmantapachan Diospaq Nazareo kanqa, chaymi Israel runakunata Filistea runakunaq makinmanta qespichiyta qallarinqa. 6 Hinaqtinmi chay warmiqa qosanman hamuspa nirqan: –Diospa runan hamuwarqan, uyanpas Diospa angelpa uyanman rikch'akuq, ancha manchay, ichaqa manan tapurqanichu maymanta hamusqanmanta, manataqmi sutintapas willawarqanchu. 7 Paymi ichaqa niwarqan: “Qhawariy, wiksallikuspa qhari wawata wachakunki. Kunanqa ama vinotapas, machasqa ukyanatapas upyaychischu, amataq qhelli kaqtapas mikhuychischu, wawaqa wiksanmantapacha wañunankama Diospaq Nazareo runan kanqa. 8 Manoataq Señor Diosta valekuspa nirqan: –Señornilláy, Diospa kachamusqayki runaqa watiqmanta hamuchun, hinaspa naceq wawata imatachus ruwanaykuta yachachiwayku, nispa. 9 Diosqa Manoepa rimasqanta uyarirqan. Hinan Diospa angelqa chakrapi tiyashaq warmiman kutimurqan, qosan Manoataq mana paywanchu kasharqan. 10 Warmitaq phawaylla phawaykuspa qosanta willarqan: –Qhawariy, qayna p'unchay hamuwaqniy runaqa rikhurimuwarqan, nispa. 11 Manoataq hatarispa warminpa qhepanta rispa chay runaman asuykuspan nirqan: –¿Qanchu chay warmiwan rimaq runaqa kanki? Paytaq nirqan: –Ñoqan kani, nispa.
1
Sanson: Kawsay kallpawan, wañuy aswan kallpawan
12 Manoataq nirqan: –Kunanqa rimasqayki hunt'akuchun, nispa. ¿Imaynatataq wawata kamachisaqku, imaynatataq payta ruwasaqku? 13 Señor Diospa angelninmi Manoeta nirqan: –Chay warmiman tukuy ima nisqaymanta cuidakuchun, nispa. 14 Uvas sach'amantaqa manan mikhunmanchu, nitaq vinotapas machasqa ukyanatapas ukyanmanchu, nitaq qhelli kaqtapas mikhunmanchu. 15 Manoataq Señor Diospa angelninta nirqan: –Amaykiku, huk cabritota alistanaykukama, wisq'aykusuykiku, nispa. 16 Señor Diospa angelninmi Manoeta nirqan: –Qanpas hark'awaspapas manan t'antaykita mikhusaqchu, ruphachina sacrificiota haywawaqchis chayqa, Señor Diosmanmi haywanayki, nispa. Manoeqa manan yacharanchu Señor Diospa angelnin kasqanta. 17 Manoataq Señor Diospa angelninta nirqan: –¿Ima sutiykitaq rimasqaykikuna hunt'akuqtin hatunchananchispaq? 18 Señor Diospa angelninmi payta nirqan: –¿Imanaqtintaq sutiyta tapukunki pakasqa kashaspa? 19 Manoataq huk cabritota mikhuna sacrificiota hap'ispa qaqa patapi Señor Diosman haywarqan. Hinan Manoeqa esposanpiwan qhawasharqanku. 20 Altarmanta nina rawray hanaq pachaman wichariqtinmi, Señor Diospa angelninqa altarpa nina rawrayninta wicharirqan. Hinan Manoeqa esposanpiwan chayta qhawarispa pampaman k'umuykamurqanku. 21 Señor Diospa angelninmi ichaqa manaña Manoemanpas esposanmanpas rikhurirqanñachu. Hinaptinmi Manoeqa yacharurqa Tayta Diospa angelnin kasqanta. 22 Manoataq warminta nirqan: –Diosta rikusqanchisraykun wañusaqku, nispa. 23 Warmin ichaqa payta nirqan: –Señor Dios wañuchiwasunman karqan chayqa, manan makiykumanta ruphachina sacrificiotapas mikhuna sacrificiotapas chaskinmanchu karqan, manataqmi tukuy chaykunata willawasunmanchu karqan, nitaq kunan pacha hina kay hinata willawasunmanchu karqan, nispa. 24 Warmitaq qhari wawata wachakurqan, hinaspan suticharqan Sanson, hinan wawaqa wiñarqan, Señor Diostaq samincharqan. 25 Tayta Diospa Espiritunmi wakin kutipi tanqayta qallarirqan Dan campamentopi Zorawan Estaolwan chawpipi.
Juezkuna 14 1 Sansontaq Timnat llaqtaman rispa Timnat llaqtapi Filistea runakunaq ususin warmita rikurqan. 2 Hinaqtinmi Jesusqa taytanta mamantawan willaran: “Timnat llaqtapin rikurani Filistea runakunaq ususinta, kunanqa payta casarachiwaychis”, nispa. 3 Hinaqtinmi taytanpas mamanpas payta nirqanku: –¿Manachu hayk'aqpas wawqeykikunaq ususinkuna ukhupipas, llapa llaqtaykunapipas huk warmi mana señalasqa Filistea runakunaq warminwan casarakuq rinki? Hinan Sansonqa taytanta nirqan: –Chay warmita pusamuway, nispa. Payqa allintam kusichiwan, nispa. 4 Taytanpas mamanpas manan yacharqankuchu Filistea runakunaq contranpi yanapayta maskhashasqanta. 5 Sansontaq taytanwan mamantawan Timnat llaqtaman uraykamurqanku, hinaspan Timnat uvas chakrakunaman chayarqanku, hinan huk león qaparirqan. 6 Señor Diospa Espiritunqa sinchitan payman hamurqan, hinan payqa llik'irqorqan imaynan huk cabritotapas llik'irqonman karqan hinata, manataqmi imatapas hap'irqanchu. 7 Hinaqtinmi Jesusqa uraykuspa chay warmiwan rimapayaran. Hinaspan Sansonta allinta kusichirqan. 8 Pisi tiempomantataq kutirirqan chay leonpa ayanta qhawananpaq, hinan leonpa ayanpi huk t'aqa abejakuna, mielpas kashasqa.
2
Sanson: Kawsay kallpawan, wañuy aswan kallpawan
9 Makinmanta hap'ispataq mikhusharqan, hinaspan taytanman mamanman hamuspa paykunaman qorqan, paykunataq mikhurqanku. 10 Hinaqtinmi taytanqa warmiman uraykamurqan, Sansontaq chaypi mikhunata ruwarqan. chaynata ruwanankupaq waynakunaqa. 11 Paykunata rikuspataq kinsa chunka compañeronkunata pusamurqanku paywan kuska kanankupaq. 12 Sansontaq paykunata nirqan: –Kunanqa huk adivinanzata willasqaykichik, qanchis p'unchaw raymipi willawaspaykichikqa, kimsa chunka p'achatawan kimsa chunka p'achatawan qusqaykichik. 13 Manachus willawankichis chayqa, kinsa chunka p'achata kinsa chunka p'achatawan qowankichis. Paykunataq nirqanku: –Uyarinaykupaq adivinanzaykita horqoy, nispa. 14 Hinaqtinmi Jesusqa paykunata nirqan: –Mikhuqmantan mikhunata lloqsimurqan, kallpasapamantataq misk'ipas lloqsimurqan, nispa. Hinaspapas kinsa p’unchayllapin mana sut’inchayta atirqankuchu chay adivinanzata. 15 Qanchis kaq p'unchaypitaq Sansonpa warminta nirqanku: Qosaykita q'otuy, chay adivinanzata willawanaykupaq, mana chayqa qantapas taytaykiq wasintawan ninawan ruphachisaqku. ¿manachu chayna? 16 Sansonpa warmintaq ñawpaqenpi waqaspa nirqan: –Qanqa cheqnikuwankin, manataqmi munakuwankichu. Hinan Jesusqa payta nirqan: –Manan taytaypas mamaymanpas willarqanichu, ¿willasqaykichu? 17 Fiesta kashaqtinmi qanchis p'unchay ñawpaqenpi waqarqan, qanchis kaq p'unchaypitaq Jesusqa willarqan payta sinchita k'irikusqanrayku. 18 Qanchis kaq p'unchaypi manaraq inti haykumushaqtinmi llaqta runakuna payta tapuranku: – ¿Imataq mielmanta aswan misk'i? ¿Imataq leonmanta aswan kallpasapa? Hinan paykunata nirqan: – Manachus vaquillaywan yapuwaqchis karqan chayqa, manan adivinanzaytaqa tarinkichismanchu karqan, nispa. 19 Señor Diospa Espiritunmi payman hamurqan, hinan Ascalón llaqtaman uraykamuspa kinsa chunka runakunata wañuchirqan, q'otusqankuta hap'ispa, chay adivinanzata sut'inchaqkunaman p'achata cambiaspa qorqan. Hinan phiñakuyninqa rawrarispa taytanpa wasinman rirqan. 20 Sansonpa esposanmi ichaqa compañeronman qosqa karqan, paytan amigonpaq churarqan.
Juezkuna 15 1 Ichaqa, trigo cosecha tiempomanta pisi tiempollapin Sansonqa huk cabritowan esposanta watukamurqan. Paytaq nirqan: –Warmiypa wasinman haykusaq, nispa. Ichaqa taytanqa manan saqeyta munarqanchu haykumunanta. 2 Taytantaq nirqan: –Cheqaqtapunin yuyaykurqani payta chiqnikusqaykita, nispa. chayraykutaq compañeroykiman qorqani, ¿manachu sullk'a ñañan paymanta aswan sumaq? paypa rantinpi hap'iy, mañakuyki, nispa. 3 Sansontaq paykunata nirqan: –Kunanqa Filistea runakunamantapas aswan mana huchayoqmi kasaq, paykunata mana allintaña ruwasaq chaypas, nispa. 4 Sansontaq kinsa pachak atuqkunata hap’ispa, nina rawraykunata hap’ispa, chupamanta chupaman t’ikraspa, iskay chupa chawpiman nina rawrayta churarqan. 5 Hinaqtinmi chay marcakunata ninawan ruphachispataq, Filistea runakunaq sach’a trigonman kacharqan, hinaspan uvas chakrakunata, aceitunaskunatawan ruphachirqan. 6 Chaymi Filistea runakunaqa niranku: —¿Pitaq chayta ruwaran? Paykunataq kutichirqanku: – Samson, Timni runaq churin, warminta casarakuspa compañeronman qosqanrayku, nispa. Hinan Filistea runakuna wichaspa taytantapas ninawan ruphachirqanku. 7 Sansontaq paykunata nirqan: –Qankunaña chayta ruwankichis chaypas, ñoqaqa qankunamantan vengakusaq, chay qhepamantaq saqepusaq, nispa. 8 Hinaqtinmi Jesusqa sinchita wañuchiran caderankuta, piernantapas, hinaspan uraykamuspa Etam qaqa pataman tiyaran.
3
Sanson: Kawsay kallpawan, wañuy aswan kallpawan
9 Hinan Filistea runakunaqa Judá suyuman wicharqanku, Lehi llaqtamantaq mast’arikurqanku. 10 Judá runakunataq nirqanku: –¿Imanaqtintaq ñoqayku contra hamushankichis? Paykunataq kutichirqanku: —Sansonta wataykunaykupaqmi wichamushanchis, imaynan paypas ñoqaykuta ruwarqan hinata ruwanaykupaq, nispa. 11 Hinaqtinmi kinsa waranqa Judá runakuna Etam qaqa pataman rispa Sansonta tapuranku: – ¿Manachu yachanki Filistea runakuna kamachikusqankuta? ¿Imataq kay ruwasqaykiqa? Hinan Jesusqa paykunata nirqan: –Imaynan paykuna ruwawarqanku, chay hinatan ñoqapas paykunata ruwarqani, nispa. 12 Hinaqtinmi Jesusta niranku: –Qanta watanaykupaq uraykamuyku, Filistea runakunaq makinman entreganaykupaq, nispa. Hinan Sansonqa paykunata nirqan: –Jurawaychis, ama qankuna kikiykichista urmaykuwanaykichispaq, nispa. 13 Hinaqtinmi Jesusta niranku: —Manan; Noqaykutaqmi ichaqa allinta wataspa paykunaq makinman entregasqaykiku, ichaqa manan wañuchisqaykikuchu, nispa. Hinan iskay mosoq waskhakunawan wataspa qaqamanta horqomurqanku. 14 Lehi llaqtaman chayaqtintaq, Filistea runakuna pay contra qaparirqanku, Señor Diospa Espirituntaq sinchita payman hamurqan, makinpi kaq waskhakunataq ninawan ruphachisqa lino hina kapurqan, makinmantataq watasqakuna kacharisqa karqan. 15 Asnoq mosoq quijada tullunta tarispa makinta haywarispa hap'ispa waranqa runakunata wañuchirqan. 16 Hinaqtinmi Sansonqa nirqan: –Asnoq tullunwanmi waranqata wañuchirqani, nispa. 17 Rimayta tukuqtintaq, makinmanta quijada tullunta wikch'upuspa, Ramatlehi nispa suticharqan. 18 Hinaqtinmi Jesusqa sinchi ch'akisqa kashaspa Señor Diosta waqyakuspa nirqan: –Kay hatun kacharichiytaqa kamachiykimanmi qorqanki. 19 Diosmi ichaqa huk ch'usaq cheqasta ch'usaqyachirqan, hinan unu lloqsimurqan. machasqañataq, espiritun wakmanta hamurqan, kawsarirqantaq, chayraykutaq Enhakkore sutiwan suticharqan, kunankamataq Lehi llaqtapi kashan. 20 Filistea runakunaq p'unchayninpin iskay chunka wata Israelta juzgarqan.
Juezkuna 16 1 Sansontaq Gaza llaqtaman rispa, chaypi huk rabona warmita rikuspa, payman haykurqan. 2 Gaz runakunamanmi nirqanku: Sansonqa kaymanmi hamushan, nispa. Hinaqtinmi Jesusta muyuykuspanku, tutantin llaqta punkupi suyarqanku, tutantintaq ch'inlla kasharqanku: –Tutamanta p'unchaymi wañuchisaqku, nispa. 3 Sansontaq kuska tutakama puñurqan, chawpi tutataq sayarispa, llaqta punku punkukunata, iskay postekunatawan hap’ispa, barrankunata, llapantawan, hombronpi churaspa, Hebrón llaqtaq ñawpaqenpi kaq orqo pataman aparqan. 4 Chay qhepatataq Sorek wayq'opi huk warmita munakurqan, Dalila sutiyoq. 5 Filistea runakunaq wiraqochankunan payman asuykuspa nirqanku: –Huñuy, hinaspa qhaway maypichus hatun kallpan kashan, imaynatataq atipasunman chayta, chhaynapi ñak'arichinaykupaq watanaykupaq, sapakamamanmi chunka hukniyoq pachak qolqeta qosqaykiku, nispa. 6 Dalilataq Sansonta nirqan: –Willaykuway, maypin sinchi kallpayki kashan, imawantaq ñak'arichinaykipaq watasqa kashanki, nispa. 7 Sansontaq payta nirqan: –Mana hayk'aq ch'akiq qanchis q'omer k'aspikunawan watawanku chayqa, pisi kallpayasaq, huk runa hinataq kasaq, nispa. 8 Filistea runakunaq señorninkunataq mana ch'akisqa qanchis q'omer k'aspikunata pusamurqanku, hinaspan chaykunawan wataykurqan. 9 Hinaqtinmi Jesuswan kuska cuartopi qhepakusharqanku qharikuna. Hinan Jesusqa payta nirqan: – Sanson, filisteakuna qan patapi kachun, nispa. Hinaspan chay q'aytukunata p'akirqan, imaynan huk q'aytupas ninata llamiykuqtin p'akikun hinata. Chaymi kallpanpas mana yachakurqachu.
4
Sanson: Kawsay kallpawan, wañuy aswan kallpawan
10 Dalilataq Sansonta nirqan: –Qanmi burlakuwanki, llullakuspataq niwarqanki. 11 Hinaqtinmi Jesusqa payta nirqan: –Mana hayk'aq hap'ichisqa mosoq waskhakunawan watawanku chayqa, pisi kallpayasaqmi, huk runa hinataq kasaq, nispa. 12 Chaymi Dalilaqa mosoq waskhakunata hap'ispa chaywan wataspa nirqan: –Sanson, filisteakuna qan patapi kachun, nispa. Chay cuartopin llullakuqkuna qhepakusharqanku. Hinaspan chaykunataqa q’aytu hina makinmanta p’akirqan. 13 Dalilataq Sansonta nirqan: –Kunankamaqa burlakuwarqanki, llullakuspataq niwarqanki. Hinaqtinmi Jesusqa payta nirqan: –Umaypa qanchis k'aspinta telawan awaspaykiqa, nispa. 14 Hinaqtinmi chay warmiqa k'aspiwan wataykuspa, payta nirqan: –Sanson, filisteakuna qan patapi kachun, nispa. Puñuymanta rikch'arispantaq, vigapa k'aspichanwan, telawan ima ripurqan. 15 Hinaqtinmi Jesusqa payta nirqan: –¿Imaynataq niwaq: ‘Munakuyki,’, sonqoyki mana ñoqawan kashaqtin? kinsa kutitan burlakuwarqanki, manataqmi willawarqankichu maypin hatun kallpayki kashan chayta. 16 Sapa p'unchaymi rimayninwan payta ñit'ispa kallpacharqan, chaymi almanqa wañuykama sinchita llakikurqan. 17 Hinaqtinmi Jesusqa tukuy sonqonwan willaran: “Manan umayman navaja hamurqanchu, nispa. Mamaypa wiksanmantapachan Diospaq Nazareo kani, rutusqa kaspayqa, kallpaymi chinkapunqa, pisi kallpayaspataq huk runa hina kasaq, nispa. 18 Dalilataq tukuy sonqonmanta willakusqanta rikuspa Filistea runakunaq señorninkunata waqyamunanpaq kacharqan: –Huk kutillata wichariychis, tukuy sonqontan willawarqan, nispa. Hinaptinmi Filistea runakunapa kamachiqninkuna payman asuykuspa qullqita apamurqaku. 19 Hinan payqa qonqoriykukuspa puñuchirqan. Hinan huk qharita waqyachimurqan, hinaspan umanpa qanchis k'aspikunata rutuchirqan. Payta ñak’arichiyta qallarirqan, kallpantaq paymanta ripurqan. 20 Hinaqtinmi Jesusqa niran: “Sanson, filisteakuna qan patapi kachun”, nispa. Hinan puñuymanta rikch'arispa nirqan: –Ñawpaq kutikuna hina lloqsispa chhaphchikusaq, nispa. Manataqmi yacharqanchu Señor Dios paymanta t'aqakusqanta. 21 Filistea runakunan ichaqa Jesusta hap'ispa ñawinta horqospa Gaza llaqtaman uraykachispa broncemanta watasqa watarqanku. carcel wasipitaq muyuchirqan. 22 Ichaqa rutukusqan qhepamanmi umanpa chukchanpas wakmanta wiñayta qallarirqan. 23 Filistea runakunaq umallinkunan paykunata huñurqanku diosninku Dagonman hatun sacrificiota haywanankupaq, kusikunankupaqwan, paykunan nirqanku: –Diosninchismi enemigonchis Sansonta makinchisman qoykuwanchis, nispa. 24 Hinaqtinmi runakunaqa payta rikuspa diosninkuta alabarqanku, nispanku: –Diosninchismi enemigonchista, askha runakunata wañuchiwaqninchis llaqtanchista ch’usaqyachiwaqninchistapas, nispa. 25 Sonqonku kusikuqtinkun nirqanku: Sansonta waqyamuychis, nispa. Hinan carcelmanta Sansonta waqyamurqanku. Hinan paykunata pukllachirqan, sayaq sayanakunaq chawpinpitaq churarqanku. 26 Sansontaq makinmanta hap'iq waynata nirqan: –Wasiq sayasqan pilarkunata sientenaypaq saqeway, chayman k'umuykunaypaq, nispa. 27 Wasiqa qharikunawan warmikunawan hunt’a kasharqan. Filistea runakunapa llapallan kamachiqninkunam chaypi kachkarqaku. Chay wasi patapitaq yaqa kinsa waranqa qharikuna warmikuna rikurqanku Sansonpa pukllashaqtin. 28 Hinan Sansonqa Señor Diosta waqyaspa nirqan: –Diosníy, yuyariway, kallpachaway, Diosníy, kay kutillatapas Filistea runakunamanta iskay ñawiymanta vengakunaypaq, nispa. 29 Sansontaq wasi sayashaq iskay chawpi pilarkunata hap’irqan, hukninmi paña makinwan, huknintaq lloq’e makinwan. 30 Sansontaq nirqan: –Wañusaq Filistea runakunawan kuska, nispa. Hinaspan tukuy atiyninwan k'umuykukurqan. Chay wasitaq wiraqochakunaman, chaypi kaq llapa runakunamanwan
5
Sanson: Kawsay kallpawan, wañuy aswan kallpawan
urmaykurqan. Chhaynaqa, wañukushaqtin wañuchisqanqa aswan askhan karan, kawsashaspa wañuchisqanmantaqa. 31 Hinaqtinmi wawqenkuna taytanpa llapa familiankunapiwan uraykamuspanku, payta pusaspanku, taytan Manoa p’ampasqa cheqaspi Zorawan Estaolwan chawpinpi p’amparqanku. Israelta iskay chunka wata juzgarqan.
Comentario nisqa Sansonpa willakuyninqa tarikun Juecespa 13 capitulonmanta 16 capitulonkama King James Bibliapi (KJV), Qelqapi aswan admirakuypaq willakuykunamanta hukninmi. Chaypin willakun huk runaq kawsayninmanta, payqa Diospa Espiritunwanmi mana rikuy atina kallpawan qosqa, chaywanpas sapankanpa pisi kallpankunawan, espiritualpi compromisowan, llakikuypaq urmaywan ima, qhepaman kacharichiywan ima ñak’arichisqa.
1 kaq raki: Versiculomanta versiculokama Willakuypa rakikuynin 13 capitulo: Sansonpa willakuyninmanta hinaspa nacesqanmanta 1–5 versiculokuna: Israelqa yapamantan Wiraqochaq ñawpaqenpi mana allinkunata ruwan, chaymi tawa chunka wata Filisteakunaq sarunchasqa karqanku. Señor Diospa Angelninmi rikhurin Manoaq (Dan ayllumanta) mana wachakuq warminman, wiksallikuspa qhari wawata wachakunanta willaspa. Payqa wiksanmantapachan Diospaq Nazareo kanqa , Israel runakunata Filistea runakunaq makinmanta qespichiyta qallarinqa. 6–14 versiculokuna: Manoepa warmin willan qosanta watukusqanmanta. Manoeqa mañakun Angel kutimunanpaq, imaynatas wawata uywananku chayta yachachinanpaq. Angelqa yapamantan rikhurimun, nazareokunaq hark’asqankuta yapamanta rimaspa: mamaqa manan vinomanta, sinchi ukyanamanta, qhelli mikhuykunamantawan karunchakunanchu, manataqmi hayk’aqpas navajas waynaq umantapas llamiykunqachu. 15–23 versiculokuna: Manoeqa ruphachina sacrificiopaqmi huk cabritota haywarin. Angelqa hanaq pachamanmi wicharin altarpa nina rawrayninpi, chaywanmi qawachin hanaq pacha kayninta. Manoeqa manchakunmi wañunankuta Diosta rikuspa, esposanmi ichaqa sonqonta tiyaykachin, sichus Señor paykunata wañuchiyta munanman karqan chayqa, manan chaskinmanchu karqan ofrendankuta nitaq chaykunata rikuchinmanchu karqan. 24–25 versiculokuna: Warmiqa qhari wawata wachakuspan sutichan Sanson . Wawaqa wiñan, Señortaq saminchan. Señorpa Espiritunmi wakin kutipi Mahane-dan llaqtapi kuyuchiyta qallarin , Zorawan Estaolwan chawpipi. Captulo 14: Casarakuymanta, adivinanzamantawan 1–4 versiculokuna: Sansonqa Timnat llaqtaman uraykamuspa, huk Filistea warmita rikuspa, taytamaman warminpaq apamunankupaq mañakun. Tayta-mamanmi protestanku mana señalasqa filisteo warmiwan casarakusqanmanta, ichaqa chay textopin reparakun kayqa Señor Diospa kasqanmanta , paymi maskharqan huk oportunidadta Filistea runakuna contra, paykunan chay tiempopi Israelta kamachirqanku.
6
Sanson: Kawsay kallpawan, wañuy aswan kallpawan
5–9 versiculokuna: Timnat llaqtaman richkaptinkum, huk león Sansonpa contranpi qaparirqa. Wiraqochaq Espiritunqa kallpawanmi payman hamun, chaymi leonta q'ala makilla llik'irqun uñacha hina. Qhepamanmi kutimuspa leonpa ayanpi huk t’aqa abejakunata, mieltapas tarin. Mielta mikhuspa wakinta tayta-mamanman qon mana willaspa maymanta hamusqanmanta. 10–20 versiculokuna: Sansonqa kinsa chunka filisteo compañeronkunawanmi casarakuy fiestata ruwan. Payqa apuestawan yanapachikuq adivinanzata churan: "Mikhuqmantan aycha lloqsimurqan, kallpasapamantataqmi misk'ipas lloqsimurqan". Filistea runakunaqa kinsa p’unchaypi mana allichayta atispankun Sansonpa novianta amenazarqanku, chaymi obligarqanku paymanta kutichinanpaq. Willanankama waqan, chay warmitaq qharikunaman willan. Traicionasqankumanta phiñakuspan Sansonqa Ascalón llaqtamanta kinsa chunka filisteo runakunata wañuchirqan apuestata pagananpaq, phiñakuspataq warminta saqerparirqan, hinaspan taytanpa wasinman kutipun, warmintaq aswan allin runaman qosqa kashaqtin. 15 kaq t’aqa: Venganza, quijada tullu, kacharichiy ima 1–8 versiculokuna: Trigo cosecha kashaqtinmi Sansonqa esposanta huk cabritowan visitan, ichaqa tarinmi taytan compañeronman qosqa, chaypa rantinpitaq sullk’a ñañanta haywarirqan. Sansonqa sinchi phiñakuspan kinsa pachak atuqkunata hap’in , chawpinpi nina rawrakunawan chupanmanta chupankama wataspa Filistea runakunaq sayaq saranman, uvas chakrakunaman, olivo sach’akunaman ima kacharin, llapantataq ruphachin. Chayta kutichispataq Filistea runakunaqa Sansonpa warmintawan suegronta ruphachirqanku. Vengakunanpaq juraspa, Sansonqa achka filisteokunatam wañuchin ("cadenawan piernawan hatun wañuchiywan") hinaspam Etam qaqaman kutirin. 9–13 versiculokuna: Filistea runakunan Judá suyupi campamentota ruwarqanku Sansonta maskhanankupaq. Judá nacionmanta kinsa waranqa runakunan Etam qaqaman rinku, Filistea runakuna paykuna kikinkumanta kutichipunanta manchakuspanku. Sansonta iskay mosoq waskhakunawan wataspa awqakunaman entreganku. 14–20 versiculokuna: Sansonqa Lehi llaqtapi Filisteakunaman asuykushaqtinmi, atipaypi qaparispa, Wiraqochaq Espiritunqa kallpawan payman hamun. Makiyninpi waskhakunaqa ninawan ruphachisqa lino hinan tukupun, wasankunapas chullupunmi. Asnoq mosoq quijada tullunta tarispanmi waranqa filisteokunata laq’aykuran. Chay qhepamanmi ch’akiywan tukusqa, Diosta waqyakun; Diosqa Lehi llaqtapi huk ch’usaq cheqastan t’aqarqan, unutaq lloqsimurqan kawsarichinanpaq (chay cheqastaqa En-hakkore nispa sutichan ). Filistea runakunaq tiemponpin Sansonqa iskay chunka wata Israelta juzgarqan . 16 capitulo: Dalila, presochasqa kay, tukukuypi atipay ima 1–3 versiculokuna: Sansonqa Gaza llaqtaman rispan huk rabona warmita watukun, hinaspan Gaz runakunaq hap’isqan kashan, paykunan achikyamuyta wañuchiyta yuyaykunku. Kuska tutatataq Sansonqa sayarispa llaqta punkukunata iskay postekunawan kuska postenkumanta llik’ispa hombronman hoqarispa Hebrón llaqtaq ñawpaqenpi orqo pataman apan. 4–14 versiculokuna: Sansonqa Sorek wayq’opin Dalilawan munakurqan . Filistea runakunapa señorninkunam hatun kallpawan sobornanku, chaynapi ancha kallpanpa pakasqa kayninta yachanankupaq. Dalilaqa sapa kutillanmi payta tapun:
7
Sanson: Kawsay kallpawan, wañuy aswan kallpawan
Ñawpaq llullakuy: Qanchis q’umir wichikunawan (humedad arco q’aytukunawan) wataway , mana hayk’aqpas ch’akisqa, pisi kallpa kasaq. (Fracasan; q’aytu hinam chaykunata llachpan). Iskay kaq llullakuy: Mana hayk’aqpas ocupasqa mosoq waskhakunawan usqhaylla wataway . (Farcasan; chaykunataqa marqinmantan q’aytu hina horqon). Kimsa kaq llullakuy: Umaypa qanchis llaventa telarpa telawan awaspa. (Fracasan; pinta, vigatapas aysan). 15–22 versiculokuna: Sapa p’unchay waqasqanwan, llakikusqanwan ima sayk’usqa, Sansonqa tukukuypiqa cheqaq kaqta willan: manan hayk’aqpas navajas umanta llamiykurqanchu, nacesqanmantapachan Diospaq nazareo; uman rutusqa kaqtinqa, kallpan saqepunqa. Dalilaqa qonqorikuspa puñunanpaqmi thasnuykun, huk runata waqyan qanchis cerrojonkunata rutunanpaq, hinaspan kamachin. Filistea runakunan ñawinta horqonku, broncemanta watanakunawan wataspataq Gaza llaqtapi carcelpi granota muyuchinankupaq hikutanku. Chaykamataq chukchanqa wakmanta wiñayta qallarikun. 23–31 versiculokuna: Filistea runakunaq señorninkunan huñunakunku diosninku Dagonman hatun sacrificiota haywanankupaq , diosninku awqanku makinkuman entregasqanmanta raymichakuspa. Paykunaqa huk ñawsa Sansontan arenaman apamunku deporte ruwanankupaq. Sansonqa pusaq waynata mañakun templota sayachiq pilarkunata sientenanpaq. Iskay ñawsa ñawinmanta vengakunanpaq Diosmanta tukuy sonqowan mañakuspa, iskay ñawsa ñawinmanta vengakunanpaq, iskay chawpi pilarkunaman sayapakun. Sinchi tanqaywan qaparispan: “¡Filisteokunawan wañusaq!”, nispa. , chay wasiqa thuñikunmi, wañusqanpin aswan askha Filistea runakuna wañuranku, tukuy kawsasqanmantaqa. Familianmi cuerponta horqospa Zorawan Estaolwan chawpipi p’ampanku.
2 kaq raki: Hatun Yachachiykuna, Kawsaypi Aplicacionkuna 1. Compromiso Moral y Espiritual nisqapa peligro Yachachinapaq: Sansonqa sapa kutim ninawan pukllarqa. Sapa kutim Nazareo promesankunata mana kasukuq (wañusqa ayakunata llamiykuspa, mana chuya hawa llaqtayuq warmikunawan rimanakuspa hinaspa aychapi munakuyninkunata quykuspa). Payqa yuyaykurqanmi Diospa qokuyninqa mana huchallikunanpaq qosqanmanta. Kawsay Aplicación: Espiritual regalokuna, talentokuna otaq umalliq kasqankuqa manan pitapas kacharichinchu rendición de cuentas morales nisqamanta. Mana controlasqa huch’uy compromisokuna, pakasqa huchakuna, racionalizacionkuna ima pisi pisimantan integridad personalta chinkachin, chaymi espiritual ñawsaman apawanchis maypichus vulnerabilidad mana reparasqalla kan hatun llakikuna chayamunankama. 2. Diosqa pantasqa vasokunatan utilizan munayninta hunt’ananpaq Yachachinapaq: Sansonpa hatun pantasqanña, mana yuyayniyoqña, kikillanta munapayaqña chaypas, Diosqa paytan utilizaran Filistea runakunaq sarunchasqankuta controlananpaq. Qallariymantapachan Diosqa Sansonpa rebelde akllasqankunawan llank’arqan Israelpaq kacharichiy yuyaykuyninta hunt’ananpaq. Kawsaypi Aplicación: Diosqa kamachikuqmi, runaq pisi kallpanwan mana allinta ruwaspapas llank’ayta atinman chaypas, mana kasukuyqa sinchi consecuenciakunatan apamun. Graciaqa kacharichinmi, ichaqa manan chinkachinchu mana allin akllakuypa nanayninta, cicatrices
8
Sanson: Kawsay kallpawan, wañuy aswan kallpawan
nisqakunatapas. Kallpanchakunanchismi tukuy sonqowan kasukuspa Diosta servinanchispaq, manan paypa gracianpi confiananchischu, mana yuyaypi kawsasqanchismanta librawananchispaq. 3. Sapaqchaypa Atiynin, Cheqaq Kallpanpa Pukyunpas Yachachisqa: Sansonpa kallpanqa manan hayk’aqpas cheqaqpiqa aycha aychachu karqan; chayqa karqan mana rikuy atina atiymi, Dioswan rimanakuypi rimanakuyninman chiqanmanta watasqa, chaytan rikch’anachirqan nazareoman qokusqanwan. Chukchan rutusqa kaqtin —manan chukchan magia propiedadniyoq kasqanraykuchu, aswanpas rimanakuyman hunt’aq kaypa qhepa entregakuyninta representasqanraykun— Señorpa Espiritun paymanta t’aqakurqan. Kawsaypi Aplicación: Cheqaq espiritual kallpa, resiliencia, impacto ima, llapanpi hamun Dioswan t’inkisqa kaymanta. Paywan compromisonchis p’akispa, kikinchispa kaqninchiskunapi hap’ipakuspaqa, espiritualpi mana atiyniyoq, mana hark’asqa, kay pachaq kallpankunaq kamachin hina tarikunchis. 4. Kutirimuy, Wakmanta sayarichiy, Diospa Tukupay Khuyapayakuyninpas Yachachisqa: Qaqa ukhuman tuparuspapas —ñawsa, p’enqaypi, carcelpi celdapi granota ñut’uspa— Sansonqa huk cambiotan rikuran. Aswan allinqa, chukchanqa yapamantam wiñayta qallaykurqa . Qhepa kaq ratokunapin Sansonqa Diosman kutirirqan sinchita mañakuspa, Diostaq kutichirqan, kallpata qospa qhepa waqyakuyninta hunt’ananpaq. Kawsaypi Aplicación: Manam haykapipas tardechu Diosman kutirinapaqqa. Maykamaña urmarqanki chaypas, may sinchitaña comprometisqaña kanki chaypas, kawsayniykipas p’akisqaña sientekunki chaypas, Diosqa kutichipuq Diosmi. Pesapakuq sonqopas, entregakuymanta qhepa mañakuypas, makinpin tarinmanraq khuyapayakuyta, propósitotapas.
9