Skip to main content

Persian - The Sermon on the Mount

Page 1

‫موعظه االی کوه‬ ‫متی ‪۴۸-۱ :۵‬‬ ‫‪.‬چون آن جماعت را بدید‪ ،‬به بالی کوهی برآمد و چون نشست‪ ،‬شاگردانش نزد او آمدند ‪۱‬‬ ‫‪:‬آنگاه دهان خود را گشود و ایشان را تعلیم داد و گفت ‪۲‬‬ ‫فقیران در روح‪ ،‬زیرا پادشاهی آسمان از آن ایشان است ‪۳‬‬ ‫‪.‬خوشا به حال‬ ‫ن‬ ‫‪.‬خوشا به حال ماتمزدگان‪ ،‬زیرا ایشان تسلی خواهند یافت ‪۴‬‬ ‫‪.‬خوشا به حال فروتنان‪ ،‬زیرا ایشان وارث زمین خواهند شد ‪۵‬‬ ‫‪.‬خوشا به حال گرسنگان و تشنگان عدالت‪ ،‬زیرا ایشان سیر خواهند شد ‪۶‬‬ ‫‪.‬خوشا به حال رحمکنندگان‪ ،‬زیرا ایشان رحمت خواهند یافت ‪۷‬‬ ‫‪.‬خوشا به حال پاکدلن‪ ،‬زیرا ایشان خدا را خواهند دید ‪۸‬‬ ‫‪.‬خوشا به حال صلحجویان‪ ،‬زیرا ایشان فرزندان خدا نامیده خواهند شد ‪۹‬‬ ‫‪.‬خوشا به حال کسانی که در راه عدالت آزار میبینند‪ ،‬زیرا پادشاهی آسمان از آن ایشان است ‪۱۰‬‬ ‫خوشا به حال شما‪ ،‬آنگاه که مردم به خاطر من‪ ،‬شما را دشنام دهند و آزار رسانند و هر سخن بدی را به ناحق علیه شما ‪۱۱‬‬ ‫‪.‬بگویند‬ ‫شاد باشید و شادی عظیم نمایید‪ ،‬زیرا پاداش شما در آسمان عظیم است‪ ،‬زیرا به همین گونه پیامبران پیش از شما را آزار ‪۱۲‬‬ ‫‪.‬رساندند‬ ‫شما نمک زمین هستید‪ .‬اما اگر نمک خاصیت خود را از دست بدهد‪ ،‬به چه چیز میتوان آن را نمکین کرد؟ از آن پس به هیچ ‪۱۳‬‬ ‫‪.‬دردی نمیخورد‪ ،‬جز اینکه بیرون ریخته شود و زیر پای مردم لگدمال گردد‬ ‫‪.‬شما نور جهانید‪ .‬شهری که بر کوهی بنا شده باشد‪ ،‬نتوان پنهان کرد ‪۱۴‬‬ ‫و شمع را روشن نمیکنند تا آن را زیر پیمانه بگذارند‪ ،‬بلکه تا آن را بر چراغدان بگذارند؛ آنگاه به هم هه کسانی که در خانه ‪۱۵‬‬ ‫‪.‬هستند‪ ،‬روشنایی میبخشد‬ ‫‪.‬بگذارید نور شما بر مردم بتابد تا کارهای نیک شما را ببینند و پدر شما را که در آسمان است‪ ،‬ستایش کنند ‪۱۶‬‬ ‫‪.‬گمان مکنید که آمدهام تا تورات یا نوشتههای انبیا را باطل کنم‪ .‬نیامدهام تا باطل کنم‪ ،‬بلکه آمدهام تا تمام کنم ‪۱۷‬‬ ‫زیرا هر آینه به شما میگویم‪ ،‬تا آسمان و زمین زایل نشود‪ ،‬همزه یا نقطهای از تورات هرگز زایل نخواهد شد تا همه واقع ‪۱۸‬‬ ‫‪.‬شود‬ ‫‪.‬پس هر که یکی از این احکام کوچکترین را بشکند و به مردم چنین تعلیم دهد‪ ،‬در پادشاهی آسمان کمترین شمرده خواهد شد ‪۱۹‬‬ ‫‪.‬اما هر که آنها را به جا آورد و تعلیم دهد‪ ،‬او در پادشاهی آسمان بزرگ خوانده خواهد شد‬ ‫‪.‬زیرا به شما میگویم‪ ،‬تا پارسایی شما از پارسایی کاتبان و فریسیان افزون نشود‪ ،‬هرگز به پادشاهی آسمان راه نخواهید یافت ‪۲۰‬‬ ‫‪.‬شنیدهاید که به پیشینیان گفته شده است‪ :‬قتل مکن و هر که قتل کند‪ ،‬سزاوار مجازات خواهد بود ‪۲۱‬‬

‫‪1‬‬


‫موعظه بالی کوه‬

‫اما من به شما میگویم‪ ،‬هر که بیجهت بر برادر خود خشم گیرد‪ ،‬مستوجب داوری خواهد بود؛ و هر که به برادر خود »راقا« ‪۲۲‬‬ ‫‪.‬گوید‪ ،‬مستوجب شورا خواهد بود؛ و هر که »احمق« گوید‪ ،‬مستوجب آتش جهنم خواهد بود‬ ‫‪،‬بنابراین‪ ،‬اگر هدیه خود را به قربانگاه بیاوری و در آنجا به یاد آوری که برادرت از تو شکایتی دارد ‪۲۳‬‬ ‫‪.‬هدیهات را جلوی قربانگاه بگذار و برو؛ اول با برادرت آشتی کن و سپس بیا و هدیهات را تقدیم کن ‪۲۴‬‬ ‫مادامی که با مدعی خود در راه هستی‪ ،‬فورا ا با او صلح کن‪ ،‬مبادا مدعی تو را به قاضی بسپارد و قاضی تو را به زندان ‪۲۵‬‬ ‫‪.‬بیندازد و به زندان بیفتی‬ ‫‪.‬هر آینه به تو میگویم‪ ،‬تا فلس آخر را ادا نکرده باشی‪ ،‬هرگز از آنجا بیرون نخواهی آمد ‪۲۶‬‬ ‫‪.‬شنیدهاید که به پیشینیان گفته شده است‪ :‬زنا مکن ‪۲۷‬‬ ‫‪.‬اما من به شما میگویم‪ ،‬هر که به زنی از روی شهوت بنگرد‪ ،‬همان دم در دل خود با او زنا کرده است ‪۲۸‬‬ ‫و اگر چشم راستت تو را گمراه میکند‪ ،‬آن را از حدقه بیرون بیاور و از خود دور انداز‪ ،‬زیرا برای تو بهتر است که عضوی ‪۲۹‬‬ ‫‪.‬از اعضایت نابود شود‪ ،‬از اینکه تمام بدنت به جهنم افکنده شود‬ ‫و اگر دست راستت تو را بلغزاند‪ ،‬آن را قطع کن و از خود دور انداز‪ ،‬زیرا برای تو بهتر است که عضوی از اعضایت نابود ‪۳۰‬‬ ‫‪.‬شود‪ ،‬از اینکه تمام بدنت به جهنم افکنده شود‬ ‫‪.‬گفته شده است‪ :‬هر که از زن خود طلق گیرد‪ ،‬طلقنامهای به او بدهد ‪۳۱‬‬ ‫اما من به شما میگویم‪ ،‬هر که زن خود را جز به علت زنا طلق دهد‪ ،‬او را به زناکاری وا میدارد؛ و هر که با زن مطلقهای ‪۳۲‬‬ ‫‪.‬ازدواج کند‪ ،‬زنا میکند‬ ‫‪.‬باز شنیدهاید که به پیشینیان گفته شده است‪ :‬سوگند دروغ مخور‪ ،‬بلکه سوگندهای خود را به خداوند وفا کن ‪۳۳‬‬ ‫‪.‬اما من به شما میگویم‪ ،‬هرگز قسم نخورید‪ ،‬نه به آسمان‪ ،‬زیرا که عرش خداست ‪۳۴‬‬ ‫‪.‬و نه به زمین‪ ،‬زیرا پایانداز اوست‪ ،‬و نه به اورشلیم‪ ،‬زیرا شهر پادشاه بزرگ است ‪۳۵‬‬ ‫‪.‬و به سر خود نیز قسم نخور‪ ،‬زیرا نمیتوانی مویی را سفید یا سیاه کنی ‪۳۶‬‬ ‫بلکه سخن شما این باشد‪» :‬آری‪ ،‬آری؛ نه‪ ،‬نه؛ زیرا هر چه افزون بر این است‪ ،‬از بدی سرچشمه میگیرد‪۳۷ «.‬‬ ‫شنیدهاید که گفته شده است‪» :‬چشم به عوض چشم و دندان به عوض دندان‪۳۸ «.‬‬ ‫اما من به شما میگویم که در برابر شر مقاومت نکنید‪ ،‬بلکه هر که به گونه راست تو سیلی زند‪ ،‬گونه دیگرت را نیز به سوی ‪۳۹‬‬ ‫‪.‬او بگردان‬ ‫‪.‬و اگر کسی بخواهد از تو به دادگاه شکایت کند و ردایت را بگیرد‪ ،‬ردایت را نیز به او واگذار ‪۴۰‬‬ ‫‪.‬و هر که تو را به پیمودن یک میل مجبور کند‪ ،‬دو میل با او برو ‪۴۱‬‬ ‫‪.‬به کسی که از تو چیزی میخواهد‪ ،‬ببخش‪ ،‬و از کسی که از تو قرض میخواهد‪ ،‬روی مگردان ‪۴۲‬‬ ‫‪.‬شنیدهاید که گفته شده است‪ :‬همسایه خود را دوست بدار و از دشمن خود بیزار باش ‪۴۳‬‬ ‫اما من به شما میگویم‪ ،‬دشمنان خود را دوست بدارید‪ ،‬برای لعنکنندگان خود برکت بطلبید‪ ،‬به کسانی که از شما نفرت دارند ‪۴۴‬‬ ‫‪.‬نیکی کنید و برای کسانی که به شما بدی میکنند و شما را آزار میدهند دعا کنید‬ ‫تا شما فرزندان پدر خود که در آسمان است باشید‪ ،‬زیرا او آفتاب خود را بر بدان و نیکان میتاباند و باران خود را بر عادلن ‪۴۵‬‬ ‫‪.‬و ظالمان میباراند‬ ‫زیرا اگر آنان را که شما را دوست دارند دوست بدارید‪ ،‬چه اجری دارید؟ آیا باجگیران نیز چنین نمیکنند؟ ‪۴۶‬‬ ‫و اگر فقط برادران خود را سلم کنید‪ ،‬چه برتری بر دیگران دارید؟ آیا باجگیران نیز چنین نمیکنند؟ ‪۴۷‬‬ ‫‪.‬پس شما کامل باشید‪ ،‬چنانکه پدر شما که در آسمان است کامل است ‪۴۸‬‬

‫متی ‪۳۴-۱:۶‬‬ ‫مراقب باشید که صدقات خود را برای جلب توجه مردم‪ ،‬در انظار عمومی انجام ندهید‪ ،‬زیرا در این صورت هیچ اجری نزد ‪۱‬‬ ‫‪.‬پدر آسمانی خود نخواهید داشت‬ ‫پس چون صدقه میدهی‪ ،‬چنانکه ریاکاران در کنیسهها و خیابانها میکنند‪ ،‬برای خود شیپور مزن تا مردم ایشان را بستایند‪ .‬هر ‪۲‬‬ ‫‪.‬آینه به شما میگویم‪ ،‬ایشان اجر خود را یافتهاند‬ ‫‪.‬بلکه چون صدقه دهی‪ ،‬دست چپت از آنچه دست راستت میکند‪ ،‬آگاه نشود ‪۳‬‬ ‫‪.‬تا صدقه تو در نهان باشد‪ ،‬و پدر نهانبین تو‪ ،‬تو را آشکارا پاداش خواهد داد ‪۴‬‬ ‫و چون دعا کنی‪ ،‬مانند ریاکاران مباش‪ ،‬زیرا خوش دارند که در کنیسهها و گوشههای خیابانها ایستاده دعا کنند تا مردم آنها را ‪۵‬‬ ‫‪.‬ببینند‪ .‬هر آینه به شما میگویم‪ ،‬ایشان اجر خود را یافتهاند‬ ‫اما تو‪ ،‬چون دعا میکنی‪ ،‬به خلوتگاه خود داخل شو و چون در را بستی‪ ،‬پدر خود را که در نهان است دعا کن؛ و پدر نهانبین ‪۶‬‬ ‫‪.‬تو‪ ،‬تو را آشکارا پاداش خواهد داد‬ ‫اما چون دعا کنید‪ ،‬مانند بتپرستان‪ ،‬وردهای بیهوده تکرار مکنید‪ ،‬زیرا ایشان گمان میکنند که به سبب زیاد گفتن‪ ،‬دعایشان ‪۷‬‬ ‫‪.‬مستجاب میشود‬ ‫‪2‬‬


‫موعظه بالی کوه‬

‫‪.‬پس شما مانند ایشان مباشید‪ ،‬زیرا پدر شما پیش از آنکه از او بخواهید‪ ،‬نیازهای شما را میداند ‪۸‬‬ ‫‪.‬پس شما به اینطور دعا کنید‪ :‬ای پدر ما که در آسمانی‪ ،‬نام تو مقدس باد ‪۹‬‬ ‫‪.‬پادشاهی تو بیاید‪ .‬اراده تو‪ ،‬چنانکه در آسمان است‪ ،‬بر زمین نیز کرده شود ‪۱۰‬‬ ‫‪.‬نان روزانهی ما را امروز به ما عطا فرما ‪۱۱‬‬ ‫‪.‬و بدهیهای ما را ببخش‪ ،‬چنانکه ما نیز بدهکاران خود را میبخشیم ‪۱۲‬‬ ‫‪.‬و ما را در وسوسه میاور‪ ،‬بلکه از شریر رهایی ده‪ ،‬زیرا پادشاهی و قدرت و جلل تا ابد از آن توست‪ .‬آمین ‪۱۳‬‬ ‫‪.‬زیرا اگر خطاهای مردم را ببخشید‪ ،‬پدر آسمانی شما نیز شما را خواهد بخشید ‪۱۴‬‬ ‫‪.‬اما اگر شما خطاهای مردم را نبخشید‪ ،‬پدر شما نیز خطاهای شما را نخواهد بخشید ‪۱۵‬‬ ‫‪.‬و چون روزه میگیرید‪ ،‬مانند ریاکاران ترشرو مباشید زیرا که صورت خود را تغییر میدهند تا در نظر مردم روزهدار نمایند ‪۱۶‬‬ ‫‪.‬هر آینه به شما میگویم‪ ،‬ایشان اجر خود را یافتهاند‬ ‫‪.‬اما تو‪ ،‬چون روزه میگیری‪ ،‬سر خود را مسح کن و صورت خود را بشوی ‪۱۷‬‬ ‫تا روزهداری تو در نظر مردم آشکار نشود‪ ،‬بلکه در نظر پدرت که در نهان است؛ و پدری که نهان میبیند‪ ،‬تو را آشکارا ‪۱۸‬‬ ‫‪.‬پاداش خواهد داد‬ ‫‪.‬گنجهای خود را بر روی زمین‪ ،‬جایی که بید و زنگ به آن آسیب میرساند و دزدان نقب میزنند و آن را میدزدند‪ ،‬ذخیره نکنید ‪۱۹‬‬ ‫‪.‬بلکه گنجهای خود را در آسمان بیندوزید‪ ،‬جایی که بید و زنگ به آن آسیبی نمیرساند و دزدان نقب نمیزنند و آن را نمیدزدند ‪۲۰‬‬ ‫‪.‬زیرا هر جا گنج تو باشد‪ ،‬دل تو نیز آنجا خواهد بود ‪۲۱‬‬ ‫‪.‬چشم‪ ،‬چراغ بدن است‪ .‬پس اگر چشم تو پاک باشد‪ ،‬تمام بدنت روشن خواهد بود ‪۲۲‬‬ ‫اما اگر چشم تو فاسد باشد‪ ،‬تمام وجودت تاریک خواهد بود‪ .‬پس اگر نوری که در توست تاریکی باشد‪ ،‬آن تاریکی چه تاریکی ‪۲۳‬‬ ‫!بزرگی خواهد بود‬ ‫هیچکس نمیتواند به دو ارباب خدمت کند‪ ،‬زیرا یا از یکی نفرت دارد و به دیگری محبت‪ ،‬یا به یکی میچسبد و دیگری را ‪۲۴‬‬ ‫‪.‬حقیر میشمارد‪ .‬شما نمیتوانید هم به خدا خدمت کنید و هم به مال دنیا‬ ‫بنابراین به شما میگویم‪ ،‬برای جان خود نگران نباشید که چه بخورید یا چه بنوشید‪ ،‬و نه برای بدن خود که چه بپوشید‪ .‬آیا جان ‪۲۵‬‬ ‫از خوراک و بدن از پوشاک مهمتر نیست؟‬ ‫به پرندگان آسمان بنگرید‪ :‬آنها نه میکارند‪ ،‬نه مید ونر ووند و نه در انبارها ذخیره میکنند‪ ،‬اما پدر آسمانی شما به آنها روزی ‪۲۶‬‬ ‫میدهد‪ .‬آیا شما از آنها بسیار بهتر نیستید؟‬ ‫کیست از شما که بتواند با تفکر‪ ،‬ذراعی بر قامت خود بیفزاید؟ ‪۲۷‬‬ ‫‪.‬و چرا برای لباس فکر میکنید؟ به سوسنهای صحرا بنگرید که چگونه رشد میکنند؛ نه زحمت میکشند و نه میریسند ‪۲۸‬‬ ‫‪.‬با این حال‪ ،‬به شما میگویم که حتی سلیمان نیز با تمام جلل و شکوهش‪ ،‬همچون یکی از آنها آراسته نشد ‪۲۹‬‬ ‫پس اگر خدا علف صحرا را که امروز هست و فردا در تنور ریخته میشود‪ ،‬چنین میپوشاند‪ ،‬آیا شما را‪ ،‬ای کمایمانان‪ ،‬به ‪۳۰‬‬ ‫مراتب بهتر نخواهد پوشانید؟‬ ‫‪.‬پس اندیشه مکنید و مگویید چه بخوریم یا چه بنوشیم یا چه بپوشیم ‪۳۱‬‬ ‫‪.‬زیرا غیریهودیان در پی همه این چیزها هستند‪ ،‬در حالی که پدر آسمانی شما میداند که به همه این چیزها نیاز دارید ‪۳۲‬‬ ‫‪.‬بلکه نخست پادشاهی خدا و عدالت او را بطلبید‪ ،‬آنگاه همه اینها برای شما افزون خواهد شد ‪۳۳‬‬ ‫‪.‬پس در اندیشه فردا مباشید‪ ،‬زیرا فردا در اندیشه خود خواهد بود‪ .‬بدی امروز برای امروز کافی است ‪۳۴‬‬

‫متی ‪۲۹-۱ :۷‬‬ ‫‪.‬داوری نکنید تا بر شما داوری نشود ‪۱‬‬ ‫‪.‬زیرا به هر طریقی که حکم کنید‪ ،‬بر شما نیز حکم خواهد شد‪ ،‬و به هر پیمانهای که وزن کنید‪ ،‬برای شما وزن خواهند شد ‪۲‬‬ ‫و چرا خس را در چشم برادرت میبینی‪ ،‬اما تیری را که در چشم خود داری‪ ،‬در نظر نمیگیری؟ ‪۳‬‬ ‫یا چگونه به برادر خود میگویی‪ ،‬بگذار خس را از چشمت بیرون بیاورم‪ ،‬و حال آنکه خود تو تیری در چشم داری؟ ‪۴‬‬ ‫‪.‬ای ریاکار‪ ،‬نخست تیر را از چشم خود بیرون کن‪ ،‬آنگاه بهتر خواهی دید که خس را از چشم برادرت بیرون کنی ‪۵‬‬ ‫آنچه مقدس است به سگان ندهید و مرواریدهای خود را پیش خوکان نیندازید‪ ،‬مبادا آنها را زیر پای خود پایمال کنند و برگردند ‪۶‬‬ ‫‪.‬و شما را بدرند‬ ‫‪.‬بخواهید که به شما داده خواهد شد؛ بجویید که خواهید یافت؛ بکوبید که در به رویتان باز خواهد شد ‪۷‬‬ ‫‪.‬زیرا هر که بخواهد‪ ،‬به دست آورد؛ و هر که بجوید‪ ،‬خواهد یافت؛ و هر که بکوبد‪ ،‬در به رویش گشوده خواهد شد ‪۸‬‬ ‫یا کدام یک از شما هست که اگر پسرش از او نان بخواهد‪ ،‬سنگی به او بدهد؟ ‪۹‬‬ ‫یا اگر ماهی بخواهد‪ ،‬آیا ماری به او میدهد؟ ‪۱۰‬‬ ‫پس اگر شما که شریر هستید‪ ،‬میدانید که چگونه به فرزندان خود هدایای نیکو بدهید‪ ،‬چقدر بیشتر پدر شما که در آسمان است ‪۱۱‬‬ ‫به آنان که از او بخواهند‪ ،‬چیزهای نیکو خواهد بخشید؟‬ ‫‪3‬‬


‫موعظه بالی کوه‬

‫‪.‬بنابراین‪ ،‬هر آنچه میخواهید مردم با شما بکنند‪ ،‬شما نیز با ایشان همانطور بکنید‪ ،‬زیرا این است تورات و صحف انبیا ‪۱۲‬‬ ‫دروازه تنگ داخل شوید‪ ،‬زیرا دروازهای که به هلکت منتهی میشود‪ ،‬فراخ و راهی که به آن راه میرود‪ ،‬وسیع است و ‪۱۳‬‬ ‫از‬ ‫ه‬ ‫‪.‬بسیاری از مردم از آن عبور میکنند‬ ‫‪.‬زیرا تنگ است آن در و باریک است آن راه که به حیات منتهی میشود‪ ،‬و یابندگان آن کماند ‪۱۴‬‬ ‫‪.‬از پیامبران دروغین برحذر باشید که در لباس میش نزد شما میآیند‪ ،‬ولی در باطن گرگان درندهاند ‪۱۵‬‬ ‫ایشان را از میوههایشان خواهید شناخت‪ .‬آیا انگور را از خار یا انجیر را از خس میچینند؟ ‪۱۶‬‬ ‫‪.‬همینطور هر درخت نیکو میوه نیکو میدهد و درخت فاسد میوه بد ‪۱۷‬‬ ‫‪.‬درخت خوب نمیتواند میوه بد بدهد‪ ،‬و نه درخت فاسد میتواند میوه نیکو آورد ‪۱۸‬‬ ‫‪.‬هر درختی که میوه خوب ندهد‪ ،‬بریده و در آتش افکنده میشود ‪۱۹‬‬ ‫‪.‬بنابراین‪ ،‬شما آنها را از میوههایشان خواهید شناخت ‪۲۰‬‬ ‫‪،‬نه هر که مرا »خداوندا‪ ،‬خداوندا« خطاب کند‪ ،‬وارد پادشاهی آسمان خواهد شد‪ ،‬بلکه آن که اراده پدر مرا که در آسمان است ‪۲۱‬‬ ‫‪.‬به جا آورد‬ ‫بسیاری در آن روز به من خواهند گفت‪» :‬خداوندا‪ ،‬خداوندا‪ ،‬آیا به نام تو نبوت نکردیم و به نام تو دیوها را اخراج نکردیم و ‪۲۲‬‬ ‫»به نام تو کارهای شگفتانگیز بسیاری انجام ندادیم؟‬ ‫‪.‬و آنگاه به ایشان اعتراف خواهم کرد که هرگز شما را نشناختهام‪ .‬ای بدکاران‪ ،‬از من دور شوید ‪۲۳‬‬ ‫‪.‬بنابراین هر که این سخنان مرا بشنود و آنها را به جا آورد‪ ،‬او را به مردی دانا تشبیه میکنم که خانه خود را بر سنگ بنا کرد ‪۲۴‬‬ ‫‪.‬و باران بارید و سیل جاری شد و بادها وزید و بر آن خانه زور آورد‪ ،‬و آن خانه خراب نشد زیرا بر سنگ بنا شده بود ‪۲۵‬‬ ‫‪.‬و هر که این سخنان مرا بشنود و به آنها عمل نکند‪ ،‬به مرد نادانی تشبیه خواهد شد که خانه خود را بر روی شن بنا کرد ‪۲۶‬‬ ‫‪.‬و باران بارید و سیل جاری شد و بادها وزید و بر آن خانه زور آورد و آن خانه فرو ریخت‪ ،‬و چه ویرانی عظیمی بود ‪۲۷‬‬ ‫‪.‬و چون عیسی این سخنان را به پایان رسانید‪ ،‬مردم از تعلیم او در شگفت شدند ‪۲۸‬‬ ‫‪.‬زیرا او ایشان را چون صاحب اختیار تعلیم میداد‪ ،‬نه مانند کاتبان ‪۲۹‬‬

‫‪4‬‬


Turn static files into dynamic content formats.

Create a flipbook