اکسوس څپرکی 1 1د مبلغ خبرې ،د داود زوی ،په یروشلم کې پاچا. 2د باطلو باطل ،مبلغ وایي ،د باطلو باطل؛ ټول باطل دی. 3یو سړی د خپل ټول کار څخه څه ګټه لري چې هغه د لمر لندې اخلي؟ ۴یو نسل تېرېږي او بل نسل راځي ،خو ځمکه د تل لپاره پاتې کېږي. ۵نمر هم راپاڅېږى او نمر به راښکته شى او خپل ځاې ته په تېزۍ سره روان شى. ۶باد د جنوب خواته ځي او د شمال خواته ګرځي .دا په دوامداره توګه چکر وهي ،او باد د خپل سرک سره سم بیرته راګرځي. ۷ټول سیندونه بحر ته بهیږي .تر اوسه سمندر نه دی ډک شوی .هغه ځای ته چې له هغه ځایه سیندونه راځي ،هلته بیرته راستانه کیږي. 8ټول شیان د کار څخه ډک دي .انسان یې نشي ویلی :سترګې یې په لیدلو نه شي پوره کیږي او غوږونه یې په اوریدلو ډکیږي. 9هغه څه چې وو ،هغه به وي؛ او هغه څه چې ترسره کیږي هغه څه دي چې باید ترسره شي :او د لمر لندې هیڅ نوی شی نشته. ۱۰آیا داسې کوم څیز شته چې د هغې په باره کښې ویلے شى” ،وګورئ ،دا نوے دے؟ دا د پخوانۍ زمانې څخه وو، کوم چې زموږ څخه مخکې وو. 11د پخوانیو شیانو یادونه نشته .او نه به د هغه شیانو یادونه وي چې د راتلونکي سره به راځي. ۱۲زۀ مبلغ په یروشلم کښې د بنى ااسرائیلو بادشاه وم. 13او ما خپل زړه ورکړ چې د هغه ټولو شیانو په اړه چې د آسمان لندې ترسره کیږي په حکمت سره لټون او لټون وکړي :خدای دا دردناک مصیبت د انسان زامنو ته ورکړی چې په دې سره تمرین شي. ۱۴ما ټول هغه کارونه لیدلي دي چې د لمر لندې کیږي .او ،وګوره ،دا ټول باطل او د روح ویره ده. 15هغه څه چې کږه وي مستقیم نشي کیدی او هغه څه چې وغواړي شمیرل کیدی نشي. ۱۶ما د خپل زړۀ سره خبرې وکړې او وې وئیل چې ،ګوره ،زۀ په یروشلم کښې د هغو ټولو نه زیات احکمت ته راغلى یم چې زما نه مخکښې په یروشلم کښې ووو ،هو ،زما په زړۀ کښې د احکمت او پوهې ډېره تجربه وه. ۱۷ادؤ ما خپل زړۀ ورکړو چه احکمت وپېژنم ادؤ دد جنون ادؤ حماقت وپېژنم :ما پوهه کړه چه دا هم دد وروح دد خپګان دے. ۱٨ځکه چه دد ډیر احکمت په وجه ډیر غم دے ادؤ څوک چه پوهه زیات کړى هغه غم زیات کړى. فصل 2 ۱ما په زړۀ کښې ووئیل چې اوس لړ شه ،زۀ به تا په خوشالۍ سره ثابت کړم ،نو له دې نه خوند واخله ،او وګوره دا هم باطل دى. 2ما د خندا په اړه وویل ،دا لیونۍ ده :او د خوښۍ ،دا څه کوي؟ 3ما په خپل زړه کې دا غوښتل چې خپل ځان شراب ته ورکړم ،مګر زما زړه د حکمت سره آشنا شوم .او په حماقت باندې لس پورې کړم ،تر څو چې زه وګورم چې د انسان د زامنو لپاره څه ښه وو ،چې دوی باید د خپل ژوند ټولې ورځې د آسمان لندې وکړي. ٤ما خپل ستر کارونه کړي دي ما خپل کورونه جوړ کړل؛ ما د انګورو باغونه کرل: ۵ما خپل باغونه او باغونه جوړ کړل او په هغو کښې مې د هر قسم مېوې ونې کېښودلې. ۶ما خپل ځان ته د اوبو حوضونه جوړ کړل چې په هغې سره هغه لرګي اوبه کړم چې ونې راوباسي. ۷ما ته نوکران او لونځې پیدا کړې او زما په کور کې نوکران پیدا شول .ما سره د لویو او وړو څارویو ډیر مالونه هم وو چې زما څخه مخکې په یروشلم کې وو. ٨ما له ځانه سره سره زر او سپین زر او د بادشاهانو او د صوبو نه عجیبه خزانه راغونډه کړه :ما له ځانه سره نارینه سندرغاړي او ښځینه سندرغاړي او د سړو د زامنو خوندونه ،د موسیقۍ د آلتو په توګه او د هر ډول سامانونو په توګه راغونډ کړل.
اکسوس
٩نو زد ۀ لوئ وم ادؤ دد هر څۀ نه چه زما نه مخکښے په بیتو ال ومقدس کښے وو زیات شوم ،زما احکمت هم زما سره پاتې شو. ۱۰ادؤ دد هر څۀ چه زما دد سترګو خواهش ووو ما دد هغوئ نه وساتۀ ،ما خپل زړۀ دد هیڅ خوشحالى نه منع کړل .ځکه چې زما زړه زما په ټول کار خوشحاله شو :او دا زما د ټول کار برخه وه. ۱۱بیا ما هغه ټولو کارونو ته وکتل چې زما لسونو کړي وو ،او په هغه کار چې ما د کولو لپاره کار کړی و :او ګورئ ،دا ټول د روح او د روح ویره وه ،او د لمر لندې هیڅ ګټه نه درلوده. ۱۲او ما خپل ځان د احکمت ،لېونتوب او حماقت په لور وګرځولو ،ځکه چې هغه سړے څۀ کولے شى چې د بادشاه نه پس راشى؟ حتی هغه څه چې دمخه ترسره شوي دي. ۱۳بیا ما ولیدل چې احکمت د حماقت نه لوړ دے ،لکه څنګه چې رڼا په تیاره باندې غالبه ده. 14د هوښیار سړي سترګې په سر کې دي .مګر احمق په تیاره کې ګرځي :او ما پخپله هم پوهیده چې د دوی ټولو سره یوه پیښه کیږي. 15بیا ما په خپل زړه کې وویل ،لکه څنګه چې د ناپوه سره کیږي ،هماغسې زما سره هم کیږي .او بیا ولې زه ډیر هوښیار وم؟ بیا مې په زړه کې وویل چې دا هم باطل دی. ۱٦ځکه چه دد کم عقل نه دد هوښیارانو نه زیات دد تل دپاره هیڅ یاد نۀ شى .د هغه څه لیدل چې اوس په راتلونکو ورځو کې دي ټول به هیر شي .او هوښیار سړی څنګه مړ کیږي؟ د احمق په توګه. ۱۷نو ما له ژونده کرکه وکړه .ځکه چې هغه کار چې د لمر لندې ترسره کیږي زما لپاره دردناک دی :ځکه چې دا ټول باطل او د روح ویره ده. 18هو ،ما د خپل ټول کار څخه نفرت وکړ کوم چې ما د لمر لندې اخیستی و :ځکه چې زه باید دا هغه سړي ته پریږدم چې زما څخه وروسته وي. ۱٩ادؤ څوک پوهیږى چه هغه به هوښیار سړے وي که کم عقل؟ بیا هم هغه به زما په ټول هغه کار باندې حاکم وي چې ما په کوم کار کې کار کړی او په کوم کې چې ما د لمر لندې خپل ځان هوښیار ښودلی دی .دا هم باطل دی. ۲۰نو ځکه زه روان شوم چې زما زړه د هغه ټولو محنتونو نه مایوسه کړم کوم چې ما د لمر لندې کړی و. ۲۱ځکه چې داسې یو سړے شته چې محنت یې په احکمت ،پوهه او انصاف کښې دے .بیا هم هغه سړی چې په دې کې یې کار نه وي کړی هغه دې د خپلې برخې لپاره پریږدي .دا هم باطل او لوی شر دی. ۲۲ځکه چې انسان د خپل ټول محنت او د زړۀ د خفګان نه څۀ حاصل کړے دے په کوم کښې چې هغه د لمر لندې کار کړى دى؟ ۲۳ځکه چې د هغۀ ټولې ورځې د غمونو او د هغۀ د دردونو ډکې وې .هو ،د هغه زړه په شپه کې آرام نه کوي .دا هم باطل دی. د ۲٤د یو سړے د پاره بل څیز د دې نه ښه نۀ دے چه هغه وخوري او وڅښى اؤ په خپل محنت کښے خپل روح خوشحاله کړى .دا هم ما ولیدل چې دا د خدای د لس څخه و. ۲٥ځکه چه زما نه زیات څوک خوراک کولے شى ادؤ بل څوک دلته ګړندى کولے شى؟ ۲۶ځکه چې وخدائ پاک هغه سړى ته چې د هغۀ په نظر کښې ښه حکمت ،پوهه او خوشحالى ورکوى ،خو ګناهګار ته هغه زحمت ورکوى چې راغونډ کړى او جمع کړى ،د دې دپاره چې هغه چا ته ورکړى چې د وخدائ پاک په وړاندې ښه دى .دا هم د روح اضطراب او ستړیا ده. دریم څپرکی ۱د هر څیز دپاره یو موسم او د آسمان لندې د هر مقصد دپاره وخت دی: 2د زیږون وخت ،او د مړینې وخت؛ د کښت کولو وخت ،او یو وخت د هغه شی چی کرل شوی دی؛ 3د وژلو وخت ،او د شفا ورکولو وخت؛ د ماتولو وخت ،او د جوړیدو وخت؛ 4د ژړا وخت ،او د خندا وخت .د ماتم وخت ،او د نڅا وخت؛ 5د تیږو د لیرې کولو وخت ،او د تیږو د راټولولو وخت؛ د غیبت کولو وخت ،او یو وخت د غیږ نیولو څخه ډډه کول؛ 6د ترلسه کولو وخت ،او د لسه ورکولو وخت؛ د ساتلو وخت ،او د لرې کولو وخت؛ 7د ګنډلو وخت او د ګنډلو وخت د چوپتیا لپاره یو وخت ،او د خبرو کولو وخت؛ 8د مینې وخت او د نفرت وخت .د جګړې وخت ،او د سولې وخت. 9هغه څوک چې په کوم کار کې کار کوي څه ګټه لري؟
اکسوس
۱۰ما هغه مشقت ولیدلو چې وخدائ پاک د بنى ااسرائیلو ته ورکړے دے چې په هغې کښې مشق وکړى. ۱۱هغۀ په خپل وخت کښې هر څیز ښائسته کړے دے او د هغوئ په زړۀ کښې یې دونیا هم جوړه کړې ده ،د دې دپاره چې د وخدائ پاک د شروع نه تر آخره پورې هیڅوک هغه کار پېدا نۀ کړى شى. ۱۲زد ۀ پوهیږم چه په هغوئ کښے هیڅ خیر نشته خو دد دے دد پاره چه یو سړے خوشحاله شى ادؤ په خپل ژوند کښے نیکى کوى. ۱۳ادؤ دا هم چه هر سړے وخوري ادؤ وڅښى ادؤ دد خپل ټول محنت نه خوند واخلى ،دا دد وخدائے تحفه ده. ۱۴زد ۀ پوهیږم چه هر څۀ چه وخدائے کوى هغه به دد تل دپاره وي ،هیڅ څیز به دد هغۀ نه نۀ شى اخستلے شى ،ادؤ وخدائے دا کار کوى چه خلق دد هغۀ په وړاندے ویریږى. 15هغه څه چې اوس دي؛ او هغه څه چې باید وي ل دمخه شوي دي؛ او خدای هغه څه غواړي چې تیر دي. 16او نور ما د لمر لندې د قضاوت ځای ولید چې هلته بد عمل و .او د صداقت ځای ،هغه ګناه هلته وه. ۱۷ما په زړۀ کښې ووئیل چې وخدائ پاک به د صاداقانو او بدکارانو فېصله کوى ،ځکه چې د هر مقصد او د هر کار دپاره وخت شته. ۱٨ما په خپل زړۀ کښې د بنى اانسان د جائداد په باره کښې ووئیل چې وخدائ پاک هغوئ ته ښکاره کړى او هغوئ وګورى چې هغوئ پخپله ځناوران دى. ۱٩ځکه چې هغه څه چې د انسانانو په زامنو باندې تېرېږي په حیواناتو باندې تېرېږي .حتی یو شی په دوی اخته کیږي : لکه څنګه چې یو مړ کیږي ،بل هم مړ کیږي .هو ،دوی ټول یوه ساه لري .نو ځکه چې یو سړی د حیوان څخه لوړوالی نلري :ځکه چې هرڅه باطل دي. ۲۰ټول یو ځای ته لړل .ټول د خاورو څخه دي ،او ټول بیا په خاورو بدلیږي. ۲۱څوک د انسان روح پېژني چې پورته ځي او د ځناور روح چې لندې ځمکې ته ځي؟ 22نو زه ګورم چې د دې نه ښه بل څه نشته چې یو سړی دې په خپلو کارونو خوشحاله شي .ځکه چې دا د هغه برخه ده :څوک به هغه راوړي ترڅو وګوري چې د هغه وروسته به څه وي؟ څپرکی 4 1نو زه بیرته راستون شوم او هغه ټول ظلمونه مې وڅیړل چې د لمر لندې کیږي :او ګورم چې د مظلومانو اوښکې بهیږي او هیڅ کوم تسکین ورکوونکی نه و .او د دوی د ظالمانو په خوا کې واک و .مګر دوی هیڅ آرام ورکوونکی نه درلود. ۲نو ما د هغو مړو ستاینه وکړه کوم چې ل دمخه مړۀ دي د هغو ژوندیو په پرتله چې ل ژوندي دي. 3هو ،هغه د دواړو نه ښه دی ،چا چې ل تر اوسه نه دی لیدلی او هغه بد کار چې د لمر لندې ترسره کیږي نه وي لیدلی. ٤یو ځل بیا ما ټول زحمتونه ادؤ دد هر صحیح کار په خیال کښے دد دے دد پاره یو سړے دد خپل ګاونډى سره حسد کوى . دا هم د روح اضطراب او ستړیا ده. ۵احمق خپل لسونه سره یوځاى کوي او خپله غوښه خوري. ٦د دواړو لسونو نه چې د زړۀ له تکلیف او ستړیا ډک لسونه دي ،یو لس چپنه غوره ده. کښے ۷بیا زد ۀ واپس راغلم ادؤ ما دد نمر د 8دلته یوازینی دی ،او دوهم نشته .هو ،هغه نه ماشوم لري او نه ورور :بیا هم د هغه ټول کار پای نه لري .او نه د هغه سترګې په شتمنۍ راضي دي .او نه هم هغه وایي ،زه د چا لپاره کار کوم او د خپل نیک روح غمجن کړم؟ دا هم باطل دی ،هو ،دا یو دردناک مصیبت دی. 9د یو نه دوه غوره دي .ځکه چې د دوی د کار لپاره ښه اجر دی. ۱۰ځکه چې کۀ هغوئ راپرېوځي نو هغه به خپل ملګرى پورته کوى ،خو افسوس په هغه څوک چې یواځے دے کله چې هغه راپرېوځي .ځکه چې هغه بل څوک نه لري چې د هغه سره مرسته وکړي. ۱۱یوځل بیا که دوه سره یوځاى پراته وي ،نو ګرمي به وي ،خو څنګه یواځي ګرم کیداى شي؟ 12او که یو څوک د هغه په مقابل کې غالب شي ،دوه به د هغه سره مقابله وکړي .او درې چنده تار په چټکۍ سره نه ماتیږي. 13د یو زوړ او کم عقل بادشاه نه یو غریب او هوښیار ماشوم غوره دے چې نور به نصیحت نۀ کوى.
اکسوس
14ځکه چې هغه د زندان څخه بهر پاچا ته راځي .په داسې حال کې چې هغه څوک چې د هغه په پاکۍ کې زیږیدلی وي غریب کیږي. ۱۵ما هغه ټول ژوندي وګڼل چې د لمر لندې ګرځي ،او د دوهم ماشوم سره چې د هغه پر ځای ودریږي. ۱۶د ټولو خلقو ،حتی د هغو ټولو نه چې د هغوئ نه مخکښې ووو ،هیڅ خاتمه نشته ،هغوئ به هم په هغۀ نه خوشحالى کوى .په یقین سره دا هم د روح ویره او ویره ده. څپرکی 5 ۱کله چې د وخدائ پاک کور ته ځئ نو خپله پښه ونیسئ او د احمقانو د قربانۍ د ورکولو په نسبت اورېدلو ته ډېر تیار اوسئ ،ځکه چې هغوئ دا نۀ ګورى چې بد کار دى. 2په خوله کې بېړه مه کوه ،او زړه دې د خدای په وړاندې د هیڅ شی په ویلو کې بېړه مه کوه ،ځکه چې خدای په اسمان کې دی او ته په ځمکه کې ،نو ستاسو خبرې لږې وي. 3ځکه چې یو خوب د ډیری سوداګرۍ له لرې راځي .او د احمق غږ د ډیرو کلمو په واسطه پیژندل کیږي. ۴کله چې ته د وخدائ پاک دپاره نذر منې نو د هغې په ادا کولو کښې مه ځنډوه .ځکه چې هغه له احمقانو څخه خوښ نه دی :هغه څه چې تاسو نذر کړی دی ادا کړئ. 5دا غوره ده چې نذر ونه کړئ ،د دې نه چې تاسو نذر وکړئ او ادا نه کړئ. ۶ـ خپله خوله مه مه ورکوه چې ستا غوښه ګناه وکړي .او نه ته د فرښتې په وړاندې مه وایه چې دا یوه خطا وه :ولې باید خدای ستاسو په غږ ناراضه شي او ستاسو د لسونو کار له منځه یوسي؟ ۷ځکه چې د خوبونو په ګڼه ګوڼه کښې او په ډېرو خبرو کښې هم مختلفې باطلې خبرې شته ،خو د خدای نه ووېرېږه. 8که تاسو په یوه ولیت کې د بې وزلو ظلم او د قضاوت او عدالت څخه تاوتریخوالی وینئ ،نو په دې مسله کې حیرانتیا مه کوئ ،ځکه چې هغه څوک چې د لوړ عزت څخه لوړ وي .او د دوی په پرتله لوړ وي. 9د ځمکې ګټه د ټولو لپاره ده :پاچا پخپله د پټي په واسطه خدمت کوي. 10هغه څوک چې د سپینو زرو سره مینه لري هغه به په سپینو زرو نه وي .او نه هغه څوک چې د زیاتوالي سره مینه لري :دا هم باطل دی. 11کله چې مالونه زیات شي ،نو هغه زیاتیږي چې دوی یې خوري ،او د دې مالکانو ته څه ګټه ده چې په خپلو سترګو یې وګوري؟ ۱۲د محنتي سړے خوب خوږ دے ،که هغه لږ وخوري یا ډېر ،خو د مالدارانو زیاتوالى به هغه د خوب کولو نه مجبوروي. 13یو ډیر بد بد دی چې ما د لمر لندې لیدلی دی ،یعنې هغه شتمني چې د هغې د مالکینو لپاره ساتل کیږي د دوی د زیان لپاره. ۱٤خو هغه شتمنى د بدو تکلیفونو په وسیله تباه کیږى ،او هغه یو زوئ پېدا کیږى او د هغۀ په لس کښې هیڅ نۀ وى. ۱۵کله چې هغه د خپلې مور له ګېډې څخه راووت ،نو هغه به لوڅ وي چې لړ شي لکه څنګه چې هغه راغلی دی او د خپل کار څخه به هیڅ شی نه اخلي چې هغه په خپل لس کې واخلي. ۱۶ادؤ دا هم یو غټ شرارت دے چه په هر څۀ کښے چه هغه راغلے ووو نو هغه به لړ شى ،ادؤ هغه چا ته څۀ فائده ده چه دد باد دد پاره کار کوى؟ ۱۷هغه هم ټوله ورځ په تیاره کښې خوري ،او د خپلې بیمارۍ نه ډېر غم او غضب دے. 18وګوره هغه څه چې ما لیدلي دي :دا د یو چا لپاره خورا ښه او خوندور دی چې خواړه وڅښل شي او د هغه ټول کار څخه خوند واخلي چې هغه د خپل ژوند ټولې ورځې د لمر لندې نیسي ،کوم چې خدای ورته ورکوي .د هغه برخه ده. 19هر هغه سړے چې وخدائ پاک مال او دولت ورکړے دے او هغه ته یې دا اختیار ورکړے دے چې د هغې نه وخوري ،خپله برخه واخلى او په خپل محنت خوشحاله شى .دا د خدای ډالۍ ده. ۲۰ځکه چې هغه به د خپل ژوند ورځې ډیر په یاد نه ساتي .ځکه چې خدای د هغه د زړه په خوښۍ ځواب ورکوي. شپږم څپرکی ۱یوه بدی ده چې ما د لمر لندې لیدلې ده ،او دا په خلکو کې عام ده:
اکسوس
2هغه سړے چې وخدائ پاک ورته مال ،دولت او عزت ورکړے دے ،چې هغه د خپل نفس دپاره د هر څۀ نه نۀ غواړى ،خو بیا هم وخدائ پاک هغه ته د هغه د خوړلو طاقت نۀ ورکوى ،بلکې یو پردى یې وخوري ،دا بې عقله ده .دا یوه ناوړه ناروغي ده. ۳کۀ یو سړے سل بچى وزېږى او ډېر کلونه ژوندى شى ،چې د هغۀ کلونه ډېر شى ،او د هغۀ روح د خیر نه ډک شى، او دا هم چې د هغۀ د ښخولو نه وى .زه وایم چې د هغه په پرتله بې وخته زیږون غوره دی. ۴ځکه چې هغه په بې عقلۍ سره راځى ،او په تیارۀ کښې به لړ شى ،او د هغۀ نوم به په تیارو کښې پټ شى. 5د دې نه علوه هغه نمر نه دی لیدلی او نه یې کوم څیز پیژندلی دی :دا د نورو په پرتله ډیر آرام لري. 6هو ،که څه هم هغه زر کاله ژوند کوي دوه ځله وویل ،مګر هغه هیڅ ښه نه لیدلی :ایا ټول یو ځای ته نه ځي؟ ۷د انسان ټول محنت د هغه د خولې دپاره دے ،خو بیا هم اشتها نه پوره کېږي. ٨ځکه چې هوښیار د کم عقل نه زیات څه لري؟ هغه غریب څه شی لري چې پوهیږي چې د ژوند په وړاندې حرکت وکړي؟ 9د سترګو لید د خواهشاتو د تیریدلو څخه غوره دی :دا هم باطل او د روح ویره ده. 10هغه څه چې نومول شوي دي ،او دا معلومه شوه چې دا انسان دی :نه هغه د هغه چا سره جګړه کولی شي چې د هغه څخه ډیر ځواکمن وي. ۱۱دد ډیرو و څیزونو په لیدلو سره چه باطل زیاتوى ،نو د انسان نه غوره څۀ دے؟ ۱۲ځکه چې څوک پوهیږى چې په دې ژوند کښې د انسان د پاره څۀ خیر دى ،د خپل بېکاره ژوند ټولې ورځې چې هغه د سیوري په شان تېروى؟ ځکه چې څوک کولی شي یو سړي ته ووایي چې د لمر لندې به د هغه وروسته څه وي؟ څپرکی 7 1ښه نوم د قیمتي عطر څخه غوره دی .او د مړینې ورځ د زیږون د ورځې په پرتله. 2د ماتم کور ته تلل د میلد کور ته د تللو نه غوره دي ځکه چې دا د ټولو خلکو پای دی .او ژوندی به دا د هغه زړه ته واچوي. 3غم د خندا څخه غوره دی ،ځکه چې د مخ په خپګان سره زړه ښه کیږي. ۴د هوښیار زړه د غم په کور کې وي .مګر د احمقانو زړه د خوښۍ په کور کې دی. ۵د عقلمند د ملمتو اورېدل غوره دي ،د دې نه چې یو سړى د احمقانو سندرې واوري. ۶ځکه لکه څنګه چې د لوښي لندې د اغزو چغې وهي ،همدغسې د کم عقل خندا هم ده ،دا هم باطل دی. ۷بې شکه ظلم یو هوښیار سړی لېونی کوي .او ډالۍ زړه له منځه وړي. ٨د یو څیز ختم د هغه د شروع نه ښه دے او په روح کښې صبر کوونکى د مغرور نه په روح کښې غوره دے. ٩په خپل روح کښې په غصه کولو کښې بېړه مه کوه ،ځکه چې غصه د کم عقلو په غېږ کښې پاتې شى. ۱۰نو ته دا نه ووایه چې پخوانۍ ورځې د دې نه غوره وې څه وجه ده؟ ځکه چې تاسو د دې په اړه په هوښیارۍ سره پوښتنه نه کوئ. ۱۱حکمت د میراث سره ښۀ دے ،او د دې په وسیله هغوئ ته ګټه ده څوک چې لمر ویني. 12ځکه چې حکمت دفاع ده ،او پیسې دفاع ده ،مګر د پوهې غوره والی دا دی چې پوهه هغه چا ته ژوند ورکوي چې دا لري. ۱۳د وخدائ پاک کار ته پام وکړه ،ځکه چې هغه څوک نېغ کولے شى چې هغه وکوچ جوړ کړے دے؟ 14د خوشحالۍ په ورځ خوشحاله اوسئ ،مګر د بدبختۍ په ورځ کې فکر وکړئ :خدای هم یو بل د بل په مقابل کې ټاکلی دی ،ترڅو انسان د هغه وروسته هیڅ شی ونه موندل شي. 15ما د خپل باطل په ورځو کې ټول شیان لیدلي دي :یو عادل سړی دی چې په خپل صداقت کې تباه کیږي ،او یو بد سړی دی چې خپل ژوند په خپل بدکارۍ کې اوږدوي. 16په ډیر زیات صداقت مه کوئ .خپل ځان ته هوښیار مه کوه :ته ولې خپل ځان تباه کوې؟ ۱۷ډېر بدکاره مه کېږه او نه هم ناپوهه کېږه ،ولې د خپل وخت نه مخکې مړ شې؟ 18دا ښه ده چې تاسو دا په لس کې ونیسئ .هو ،هم له دې څخه خپل لس مه وباسه ،ځکه چې هغه څوک چې د خدای څخه ویره لري د دوی ټولو څخه به راوباسي. ۱٩حکمت په ښار کښې د لسو تکړه سړو نه زیات هوښیاران پیاوړى کوى.
اکسوس
۲۰ځکه چې په دونیا کښې داسې یو عادل سړے نشته چې نیکى وکړي او ګناه ونه کړي. ۲۱د ټولو خبرو ته هم پام مه کوئ .داسې نه چې ته خپل بنده په تا لعنت واوري: ۲۲ځکه چې کله کله ستا خپل زړۀ هم پوهیږى چې تا هم په خپله هم په نورو لعنتونه وئیلى دى. ۲۳ما دا ټول په احکمت سره ثابت کړل :ما ووئیل ،زۀ به هوښیار شم .مګر دا زما څخه لرې وه. ۲۴هغه څۀ چې ډېر لرې او ډېر ژور دى ،څوک یې پیدا کولى شي؟ ۲٥ما خپل زړۀ دد پوهولو ،لټولو ،دد احکمت ادؤ دد څیزونو دد معلومولو او دد حماقت ،حتا دد حماقت ادؤ جنون دد شرارت دد معلومولو دپاره په کار واچول. ۲٦او ما ته هغه ښځه د مرګ نه ډېره ترخه ښکاري ،چې زړه یې جالونه او جالونه او لسونه یې د بندونو په څېر دي، څوک چې د خدای خوښه وي له هغې څخه وتښتي .مګر ګناهګار به د هغې لخوا ونیول شي. ۲۷وګوره ،ما دا وموندل ،مبلغ وویل ،د حساب د موندلو لپاره یو یو حساب کوي: ۲٨زما روح ل تر اوسه لټوي ،خو ما پیدا نه کړ :د زرو په منځ کې یو سړی مې پیدا کړ .خو په دې ټولو کې مې یوه ښځه هم نه ده موندلې. ۲٩ما یوازې دا موندلی دی چې خدای پاک انسان جوړ کړی دی .مګر دوی ډیری اختراعات په لټه کې دي. څپرکی 8 1د هوښیار سړی په څیر څوک دی؟ او څوک د یو شي په تعبیر پوهیږي؟ د انسان حکمت د هغه مخ روښانه کوي ،او د هغه د مخ زړورتیا به بدله شي. ۲زد ۀ تاسو ته نصیحت درکوم چه دد بادشاه وحکم او دا چه دد وخدائے دد قسم په باره کښے عمل کوه. ۳د هغه له نظره د وتلو لپاره بېړه مه کوه :په بد کار کې مه ودرېږه .ځکه چې هغه څه کوي چې هغه خوښوي. ٤چرته چې د بادشاه خبره وي هلته طاقت وي او څوک ورته ووایي چې ته څۀ کوې؟ ۵څوک چې په وحکم باندې عمل کوى هغه به هیڅ بد نه محسوس کړى ،او د هوښیار سړى زړۀ وخت او قضاوت دواړه پېژنى. د ٦ځکه چه دد هر مقصد دد پاره وخت اؤ قضاوت شته ،نو دد اانسان غم په هغه لوئ دے. ۷ځکه چه هغه نه پوهیږى چه څۀ به کیږى ،ځکه چه څوک ورته ووائى چه دا به کله وي؟ ٨داسې څوک نشته چې په روح باندې واک ولري چې روح وساتي .نه هغه د مرګ په ورځ واک لري او نه په هغه جنګ کې بې برخې کیږي .او نه به شرارت هغه څوک وژغوري چې ورته ورکړل شوي دي. ٩ما دا هر څه ولیدل او خپل زړه مې په هر هغه کار باندې لګولی چې د لمر لندې کیږي :داسې وخت شته چې یو سړی په بل باندې د خپل ځان د زیان لپاره حکومت کوي. ۱۰نو ما هغه بدکاران ښخ کړل چې د مقدس ځائ نه راتلل او تلل او په هغه ښار کښې هېر شول چرته چې هغوئ دا کار کړى ووو ،دا هم باطل دے. ۱۱ځکه چې د بد کار سزا په چټکۍ سره نه اجرا کېږی ،نو د بنى آدم زړونه په هغوئ کې د بد کار کولو دپاره پوره تیار دى. 12که څه هم یو ګناهګار سل ځله بد کار کوي او د هغه ورځې اوږدیږي ،مګر زه واقعیا پوهیږم چې دا به د دوی سره ښه وي څوک چې د خدای څخه ویره لري او د هغه په وړاندې ویره لري. ۱۳خو دا به د بدکارانو سره ښه نه وي او نه به هغه خپلې ورځې اوږدې کړي چې د سیوري په څیر وي .ځکه چې هغه د خدای په وړاندې نه ویره لري. 14دلته یو باطل دی چې په ځمکه ترسره کیږي .چې هلته عادل خلک وي ،د چا سره دا د بد کارانو د کار سره سم پیښیږي .یوځل بیا ،دلته بدکاران شتون لري چې د صادقانو د کار سره سم پیښیږي :ما وویل چې دا هم باطل دی. ۱۵بیا ما د خوشالۍ ستاینه وکړه ،ځکه چې یو سړى د لمر لندې د خوراک ،څښاک او خوشحالۍ نه ښه څیز نۀ لري، ځکه چې دا به د هغه د ژوند هغه ورځې وي چې وخدائ پاک هغۀ ته ورکړى .لمر 16کله چې ما خپل زړه د عقل پوهه کولو او د هغه سوداګرۍ لیدلو لپاره چې په ځمکه کې ترسره کیږي وګورم( :ځکه چې د هغه په سترګو نه ورځ او نه شپه خوب لیدل کیږي): ۱۷بیا ما د وخدائ پاک ټول کارونه ولیدل چې یو سړے به هغه کار نۀ شى پیدا کولے کوم چې د لمر لندې تر سره شوى دى ،ځکه چې که یو سړے د هغې د لټولو کوشش هم وکړى ،خو هغه به نۀ شى پیدا کوى .هو نور که څه هم یو هوښیار سړی فکر کوي چې پوه شي ،مګر هغه به ونه موندل شي.
اکسوس
څپرکی 9 1د دې ټولو لپاره ما په خپل زړه کې فکر وکړ چې حتی دا ټول اعلن کړم چې صادقان ،هوښیاران او د دوی کارونه د خدای په لس کې دي :هیڅ څوک د دوی په وړاندې د مینې یا نفرت نه پوهیږي. 2ټول شیان د ټولو سره یو شان راځي :د صادقانو او بدکارانو لپاره یوه پیښه ده .ښه او پاک او ناپاک ته؛ هغه څوک چې قرباني کوي ،او هغه څوک چې قرباني نه کوي :لکه څنګه چې ښه دی ،همغه ګناهکار دی .او هغه څوک چې قسم خوري ،لکه هغه څوک چې د قسم څخه ویره لري. 3دا د ټولو شیانو په مینځ کې چې د لمر لندې ترسره کیږي یو بد دی ،چې د ټولو لپاره یوه پیښه ده :هو ،د انسان د زامنو زړه هم له بدیو ډک دی ،او د دوی په زړه کې لیونۍ د دوی په ژوند کې او وروسته پاتې ده .چې دوی مړو ته ځي. ۴ځکه چې هغه څوک چې د ټولو ژوندیو سره یو ځای شی نو امید دی ،ځکه چې ژوندی سپی د مړ زمری نه غوره دی. ۵ځکه چې ژوندے پوهیږى چې هغوئ به مړۀ شى ،خو مړى په هیڅ څیز نۀ پوهیږى او نۀ د هغوئ د پاره نور اجر شته .ځکه چې د هغوی یادونه هېر شوي دي. ۶هم د هغوئ مینه ،د هغوئ نفرت ،او د هغوئ حسد اوس له منځه تللى دى .او نه هم دوی نور د تل لپاره په کوم کار کې چې د لمر لندې ترسره کیږي برخه نلري. ۷خپله لره لړ شه ،خپله ډوډۍ په خوښۍ وخورئ او خپل شراب په خوشالۍ وڅښئ .ځکه چې خدای اوس ستاسو کارونه قبولوي. ٨ستا جامې دې تل سپینې وي .او ستا په سر کې د مرهم کمښت مه پرېږده. 9د هغه ښځې سره په خوښۍ سره ژوند وکړئ چې د خپل باطل ژوند ټولې ورځې چې تاسو یې د لمر لندې درکړي دي د خپل باطل ژوند ټولې ورځې ،ځکه چې دا ستاسو په دې ژوند کې برخه ده ،او ستاسو په کار کې چې تاسو یې کوئ .د لمر لندې نیول. 10هر څۀ چې ستا لس د کولو دپاره پیدا کوې ،په خپل قوت سره یې وکړه .ځکه چې په قبر کې چې ته ځئ هلته نه کار شته ،نه وسیله ،نه پوهه او نه حکمت. ۱۱زۀ بیرته راغلم او د لمر لندې مې ولیدل چې نه د تېزۍ سره مقابله ده ،نه د زورورانو دپاره جګړه ،نه د هوښیارانو دپاره ډوډۍ ،نه د عقلمندانو دپاره مالداره ،او نه هم د مهارت خاوندانو ته مهرباني .مګر وخت او فرصت د دوی ټولو سره پیښیږي. ۱۲ځکه چې انسان هم خپل وخت نه پېژني ،لکه ماهیان چې په بد جال کې نیول کېږي او د هغو مرغانو په شان چې په جال کې نیول کېږي .نو د انسان زامن به په بد وخت کې ځړول شي ،کله چې ناڅاپه په دوی باندې راشي. 13دا حکمت ما د لمر لندې هم لیدلی دی ،او دا ماته لوی ښکاري: 14یو کوچنی ښار وو او په هغه کې لږ سړي وو .یو لوی پاچا د هغې په مقابل کې راغی ،هغه یې محاصره کړ ،او د هغې په وړاندې یې لوی لوی تختونه جوړ کړل. ۱۵ادؤ هلته یو غریب عقلمند سړے پیدا شو ادؤ هغۀ دد خپل احکمت په وسیله ښار خلص کړو .تر اوسه چا هغه غریب سړی یاد نه کړ. ۱٦بیا ما ووئیل چه احکمت د طاقت نه ښۀ دے ،خو د غریب سړے احکمت ته سپکاوے کیږى ادؤ دد هغۀ خبره نۀ اورېدلے شى. 17د هوښیارانو خبرې په خاموشۍ کې د هغه چا د ژړا نه زیات اورېدل کیږي چې د ناپوهانو په منځ کې حکومت کوي. ۱٨حکمت د جنګ د وسلو نه ښه دے ،خو یو ګناهګار ډېر ښه تباه کوى. څپرکی 10 ۱مړ مچان د عطر د عطرو د بوی سبب ګرځی ،نو لږ حماقت هغه څوک کوی چی په حکمت او عزت کی شهرت لری. ۲د هوښیار سړي زړه په ښي لس کې وي .خو د احمق زړه په چپه خوله دی.
اکسوس
3هو هم ،کله چې هغه څوک چې احمق دی په لره ځي ،د هغه هوښیارتیا له لسه ورکوي او هغه هر چا ته وایي چې هغه احمق دی. ۴که د حاکم روح ستا خلف راپاڅی ،نو خپل ځای مه پریږده .د لویو جرمونو د آرامولو لپاره. 5دلته یو شر دی چې ما د لمر لندې لیدلی دی ،لکه څنګه چې د حاکم څخه تیریږي: ٦حماقت په لوئ عزت کښې کیږى ،او مالداران په ټیټ ځائ کښېناستل. ۷ما په آسونو باندې نوکران او شهزادګان په زمکه د نوکرانو په توګه ګرځېدل ولیدل. ٨هغه څوک چې کنده وخوري په هغې کې به راښکته شي .او که څوک یو څادر مات کړي ،یو مار به هغه وخوري. 9څوک چې تیږې لرې کوي په دې سره به زیانمن شي .او هغه څوک چې لرګي ماتوي په دې سره به په خطر کې وي. ۱۰کۀ اوسپنه وکوچه وي او څنډه یې نۀ وهي ،نو هغه دې نور هم زور واچوى ،خو احکمت د لرښوونو په ګټه دى. 11بې شکه مار به بې جادو وخوري .او یو ببر بل ښه نه دی. 12د هوښیار سړي د خولې خبرې مهربانې دي .خو د احمق شونډې به خپل ځان تیر کړي. ۱۳د هغۀ د خولې د خبرو پېل حماقت دى ،او د هغۀ د خبرو اخرى د شرارت لېونتوب دے. ۱۴احمق هم له خبرو ډک دی :سړی نه شي ویلی چې څه به وي .او له هغه وروسته به څه وي ،څوک ورته ووایي؟ ۱۵د ناپوهانو محنت د هغوئ هر یو ستړى کوى ،ځکه چې هغه نه پوهیږى چې ښار ته څنګه لړ شى. ۱۶ادئے ادئے وملکى ،په تا ادفسوس دى ،کله چه ستا بادشاه بچى شى ،او ستا اومراران په سحر خوراک کوى! ۱۷اے وطنه ،ته بختور یې ،کله چې ستا بادشاه د اشرافو زوئ وي ،او ستا امیران په مناسب وخت کښې خوراک کوى، د طاقت دپاره ،نه د شرابو دپاره! 18په ډیر سستۍ سره ودانۍ ویجاړیږي .او د لسونو د سستۍ له لرې کور له مینځه ځي. 19د خندا لپاره میله جوړیږي ،او شراب خوشحاله کوي ،مګر پیسې د هر څه ځواب ورکوي. ۲۰په پادشاه باندې لعنت مه کوه ،نه ستا په فکر کې .او د خپل خوب په خونه کې په شتمنو باندې لعنت مه کوه ،ځکه چې د هوا مرغۍ غږ پورته کوي ،او هغه څوک چې وزرونه لري خبره به بیان کړي. څپرکی 11 1خپله ډوډۍ په اوبو کې واچوه ځکه چې تاسو به دا د ډیرو ورځو وروسته ومومئ. ۲اوو ته یوه برخه ورکړئ او اتو ته هم .ځکه ته نه پوهیږې چې په ځمکه کې به څه بد وي. ۳کۀ ورېځې د باران نه ډکې شى نو هغه به په زمکه تشې شى ،او کۀ ونې په جنوبى طرف یا شمال طرف ته راښکته شى ،په کوم ځائ کښې چې ونې راپرېوى ،نو هلته به وى. ۴هغه څوک چې باد څاري هغه به ونه کري .او هغه څوک چې ورېځو ته پام کوي هغه به حاصل ونه کړي. ۵لکه څنګه چې ته نه پوهېږې چې د روح لره څه ده او نه هم د هغې په رحم کې هډوکي څنګه وده کوي چې ماشوم لري؛ هماغسې ته د خدای په کارونو نه پوهیږې چې هر څه جوړوي. ۶په سهار کې خپل تخم وکرئ او په ماښام کې خپل لس مه بندوئ ،ځکه چې تاسو نه پوهیږئ چې دا به بریالی وي ،یا دا ،یا دا دواړه به یو شان وي. ۷رښتیا رڼا خوږه ده ،او د سترګو لپاره د لمر لیدل یو خوندور شی دی: ٨خو کۀ یو سړے ډېر کلونه ژوندى وى او په هغو ټولو خوشحاله شى .بیا هم هغه د تیارو ورځې په یاد ساتي .ځکه چې دوی به ډیر وي .ټول هغه څه چې راځي هغه باطل دي. ٩اې ځوانه ،په ځوانۍ کې خوشحاله شه .او د ځوانۍ په ورځو کې دې ستا زړه خوشحاله کړي ،او د خپل زړه په لرو او د سترګو په وړاندې تګ وکړي :مګر ته پوه شه چې د دې ټولو شیانو لپاره به خدای تا قضاوت وکړي. ۱۰نو له خپل زړه نه غم لرې کړه او د خپل بدن نه بدۍ لرې کړه ،ځکه چې ماشومتوب او ځواني د باطل دي. څپرکی 12 1اوس خپل خالق د ځوانۍ په ورځو کې په یاد ولرئ ،په داسې حال کې چې بدې ورځې نه راځي او نه کلونه نږدې کیږي ،کله چې تاسو ووایاست ،زه له دوی څخه خوښ نه یم. ۲په داسې حال کې چې لمر ،رڼا ،سپوږمۍ یا ستوري نه تیاره کیږي او نه به ورېځې د باران وروسته بیرته راګرځي:
اکسوس
۳په هغه ورځ چې د کور ساتونکي به ولړزیږي ،او زورور خلک به سر ټیټ کړي ،او پیسونکي به بند شي ځکه چې دوی لږ دي ،او هغه څوک چې د کړکیو څخه بهر ګوري ،تیاره شي. ۴او دروازې به په کوڅو کې وتړل شي ،کله چې د مرغۍ غږ لږ شي ،هغه به د مرغۍ په غږ پورته شي او د موسیقۍ ټولې لورګانې به ښکته شي. 5همدارنګه کله چې دوی به د هغه څه څخه ویره ولري چې لوړ وي او ویره به په لره کې وي ،او د بادام ونه به وده وکړي ،او فنګس به یو بار وي ،او خواهش به ناکام شي ،ځکه چې انسان خپل اوږد کور ته ځي .ماتم کوونکي په کوڅو کې ګرځي: ۶یا کله هم د سپینو زرو کنډک مات شي ،یا د سرو زرو کڅوړه مات شي ،یا په چشمه کې کنډک مات شي ،یا څرخ په حوض کې مات شي. ۷نو بیا به دوړې په زمکه بیرته راګرځی لکه څنګه چې وې ،او روح به هغه خدای ته بیرته راستون شی چې هغه یې ورکړی دی. 8د باطلو باطل ،مبلغ وایي؛ ټول باطل دی. ٩او د دې نه علوه ،ځکه چې مبلغ هوښیار وو ،هغه بیا هم خلکو ته د علم زده کړه ورکوله .هو ،هغه ښه توجه وکړه، او لټون یې وکړ ،او ډیری متلونه یې ترتیب کړل. ۱۰مبلغ د منلو وړ الفاظو د موندلو په لټه کې و ،او هغه څه چې لیکل شوي وو ،حتی د ریښتیا خبرې. ۱۱د هوښیارانو خبرې داسې دي لکه د ګېډې په شان او لکه د مجلسونو د بادارانو له خوا تړل شوي مېخونه چې د یو شپون څخه ورکول کیږي. 12او نور ،زما زوی ،د دې په واسطه ،نصیحت وکړئ :د ډیرو کتابونو جوړول پای نه لري .او ډیر مطالعه د بدن ستړیا ده. 13راځئ چې د ټولې خبرې پای ته غوږ ونیسو :د خدای څخه وویریږه او د هغه حکمونو ته غاړه کیږدي ،ځکه چې دا د انسان ټول دنده ده. ۱۴ځکه چې وخدائ پاک به هر کار د هر راز پټ څیز سره قضاوت کوى ،که هغه ښه وي او که بد.