اِلعادی ِافتاح قاضيان ۱۱ .د جِلعاد يفتاح يو ډېر زړور سړے وو او د يوې فاحشې زوئ وو .جِلعاد يفتاح پېدا کړو ۱ ۲د جِلعاد ښځې زامن وزېږېدل او د هغه د ښځې زامن لوی شول ،نو هغوی اجفتاح وشړلو او ورته يې وويل :ته به زمونږ د پلر په .کور کې میراث ونه لرې ،ځکه چې ته د يوې بلې ښځې زوی يې ۳بیا اجفتاح د خپلو وروڼو نه وتښتېدو او د طوب په مملک کښې اوسېدو .هلته يو شمېر بدمعاشان د اجفتاح سره راټول شول او د هغۀ .سره لړل .د وخت په تېرېدو سره ،عمونیانو د اسرائیلیانو سره ِګړه وکړه ۴ ۵.کله چې عمونیانو د بنى اجسرائیلو سره ِنګ وکړو ،نو د جِلعاد مشران لړل چې اجفتاح د طوب مملک څخه راوويستلى “۶.هغوئ اجفتاح ته ووئیل” ،راشه او زمونږ مشر شه چې مونږ د عمونیانو سره ِنګ وکړو ۷اجفتاح د جِلعاد مشرانو ته وويل” :آيا تاسو زما څخه کرکه ونکړه او د خپل پلر له کوره مو وشړلم؟ او اوس چې په تکلیف کې “يئ ولې زما سره راغلئ؟ د جِلعاد مشرانو اجفتاح ته وويل” :نو اوس مونږ ستا خوا ته راګرځو ،چې زمونږ سره لړ شې او د عمونیانو سره وِنګېږې او ۸ “.د جِلعاد د ټولو اوسېدونکو مشر شې ۹اجفتاح د جِلعاد مشرانو ته وويل” :که تاسو ما بېرته د عمونیانو سره د ِګړې لپاره کور ته بوځئ او څښتن هغوی زما په لس کې “ورکړي ،نو زه به ستاسو مشر شم؟ “.د ِلعاد مشرانو اجفتاح ته وويل” :څښتن دې زمونږ په منځ کې شاهد وي که چېرې مونږ ستا د وينا سره سم داسې ونه کړو ۱۰ ۱۱بیا اجفتاح د جِلعاد د مشرانو سره لړو او خلقو هغه د خپل ځان مشر او مشر ِوړ کړو .او اجفتاح په مصفاه کښې د ما جلک مخدائ .په وړاندې خپلې ټولې خبرې وکړې وړونکى ولېږل چې ورته ووائى” ،زما سره ستا څه کار دے چې زما په مملک کښې د ۱۲بیا اجفتاح د عمونیانو بادشاه ته پېغام م ِنګېدو لپاره راغلے يې؟ وړونکو ته په ِواب کښې ووئیل” ،ځکه چې کله بنى اجسرائیلو د جمصر نه راووتل نو زما مملک ۱۳ د عمون بادشاه د اجفتاح پېغام م “.يې واخستو ،د ارنون نه تر يبوق او امردن پورې ،نو اوس هغه مملکونه په امن سره واپس کړئ وړونکى ولېږل ۱۴.اجفتاح بیا د عمون بادشاه ته پېغام م ۱۵.او ورته يې وويل” :يفتاح داسې فرمايي :اسرائیلو د موآب ځمکه او د عمونیانو ځمکه نه ده نیولې ۱۶.خو کله چې بنى اجسرائیلیان د جمصر نه راووتل ،د صحرا په لر د سره سمندر پورې روان شول او قادجس ته راغلل وړونکى ولېږل او ورته يې ووئیل” ،مهرباني وکړئ ،ما پرېږدئ چې ستاسو په مملک ۱۷نو بنى اجسرائیلو د ادوم بادشاه ته پېغام م کښې تېر شم “.خو د ادوم بادشاه د دې خبرې ته غوږ ونۀ نیولو .او په ورته ډول هغوئ د موآب بادشاه ته هم پېغام ولېږلو ،خو .هغه هم رضامند نه شو او بنى اجسرائیل په قادجش کښې پاتې شول
1
اِلعادی ِافتاح
۱۸بیا هغوئ د صحرا په لر روان شول ،د ادوم او موآب مملک نه تاو شول ،د موآب مملک د مشرق طرف ته راغلل او د ارنون .سیند په بل طرف يې خېمې ولګولې ،خو د موآب د سرحد دننه نۀ راغلل ،ځکه چې ارنون د موآب سرحد وو وړونکى ولېږل ،او بنى اجسرائیلو ورته ۱۹نو بنى اجسرائیلو د اموريانو بادشاه سیحون ته چې د حشبون بادشاه وو پېغام م “.ووئیل” ،مونږ پرېږده چې ستا د مملک له لرې زما مملک ته لړ شو ۲۰خو سیحون په بنى اجسرائیلو باور ونۀ کړو چې د هغۀ د علقې نه تېر شى .بلکې سیحون خپل ټول خلق راغونډ کړل او په .يهض کښې يې خېمې ولګولې او د بنى اجسرائیلو سره يې ِنګ وکړو ۲۱ما جلک مخدائ د بنى اجسرائیلو مخدائ پاک سیحون او د هغۀ ټول خلق بنى اجسرائیلو ته حواله کړل او بنى اجسرائیلو هغوئ له .شکست ورکړو .نو بنى اجسرائیلو د اموريانو ټوله زمکه قبضه کړه ،چې د هغه مملک اوسېدونکى موو .هغوی د اموريانو ټوله سیمه ونیوله ،د ارنون څخه تر يبوق پورې او د صحرا څخه تر اردن پورې ۲۲ نو اوس د اسرايیلو څښتن خدای اموريان د خپلو خلکو اسرايیلو له مخې څخه وشړل ،ايا ته به يې ونیسی؟ ۲۳ ۲۴،آيا ته به هغه څه ونلرې چې ستا خدای کموس تاته درکوي؟ نو څوک چې زمونږ څښتن خدای زمونږ له مخې څخه وباسي .هغه به مونږ هم ونیسو او اوس ته د موآب د پاچا صفور زوی بالق څخه کوم ښه شی لرې؟ ايا هغه کله هم د اسرايیلو سره ِګړه کړې ،يا يې کله هم ۲۵ د هغوی سره ِګړه کړې ده؟ کله چې اسرايیلیان درې سوه کاله په حسبون او د هغې په ښارونو کې ،په عروعیر او د هغې په ښارونو کې او په ټولو هغو ۲۶ ښارونو کې چې د ارنون سیند په غاړه دي ،اوسېدل ،نو ولې تاسو په هغه وخت کې هغه بیرته ونه نیول؟ نو ځکه ما ستا په وړاندې ګناه نه ده کړې ،خو ته زما سره د ِنګ کولو لپاره ظلم کوې .څښتن چې قاضي دی نن دې د ۲۷ .اسرائیلیانو او عمونیانو ترمنځ قضاوت وکړي .خو د عمون بادشاه د اجفتاح خبرو ته غوږ ونه نیوو چې هغۀ ورته لېږلې وې ۲۸ ۲۹بیا د ما جلک مخدائ روح په اجفتاح نازل شو ،او هغه د جِلعاد او منسى نه تېر شو او د جِلعاد په جمصفه باندې تېر شو او د جِلعاد د .مصفه نه د عمونیانو طرف ته لړو ج ،بیا اجفتاح د څښتن په نوم نذر ومانه او ويې ويل” :که چېرې ته په يقین سره عمونیان زما په لس کې راکړې ۳۰ نو کله چې زه د عمونیانو څخه په سلمتۍ سره راستون شم ،نو هر څوک چې زما د کور د دروازو څخه راووځي او زما ۳۱ .سره د لیدلو لپاره راشي ،هغه به خامخا د څښتن وي ،او زه به هغه د سوزېدونکې نذرانې په توګه وړاندې کړم ۳۲.نو اجفتاح د عمونیانو سره د ِګړې لپاره لړو او ما جلک مخدائ هغوئ د هغۀ په لسونو کښې ورکړل هغۀ د عروعیر نه تر جمنیت پورې شل ښارونه او د انګورو باغونو پورې په ډېر لوئ قتل عام سره ووژل .په دې ډول ۳۳ .عمونیان د بنى اجسرائیلو په وړاندې مات شول ۳۴بیا اجفتاح په مصفاه کښې خپل کور ته راغلو ،او د هغۀ لور د ددمبل وهلو او نڅېدو سره د هغۀ سره د جملوېدو دپاره راووتله ،او .هغه د هغۀ يواځنۍ اولده وه ،د هغې نه بغېر يې نۀ زوئ وو او نۀ لور کله چې هغه هغه ولیده ،نو خپل کالي يې وشلول او ويې ويل” :افسوس ،زما لور! تا ما ډېر خراب کړ او ته د هغو کسانو څخه ۳۵ .يې چې ما ځوروي .ځکه چې ما خپله خوله څښتن ته خلصه کړې ده او زه بېرته نه شم تلی ۳۶هغې ورته وويل” :زما پلره ،که تا خپله خبره څښتن ته کړې وي ،نو زما سره هماغسې وکړه لکه څنګه چې ستا له خولې “.راوتلې ده ،ځکه چې څښتن ستا د دښمنانو ،عمونیانو ،څخه ستا انتقام اخیستی دی هغې خپل پلر ته وويل” :زما لپاره دا کار وکړه .دوه میاشتې ما پرېږده چې په غرونو کې وګرځم او د خپلې نجلۍ سره ۳۷ “.يوځای په خپل پېغلتوب غم وکړم هغه وويل" :لړ شه ".او هغه يې د دوو میاشتو لپاره رخصت کړه :او هغه د خپلو ملګرو سره لړه او په غرونو کې يې د ۳۸ .خپلې پېغلتوب په اړه غمجنه وينا وکړه ۳۹او د دوو میاشتو په آخر کې ،هغه خپل پلر ته راستنه شوه ،او پلر يې د هغې سره د خپلې نذر سره سم عمل وکړ ،او هغې .هیڅوک نه پېژندل .او دا په اسرائیلو کې يو دود و ۴۰.چې د بنى اجسرائیلو لوڼې هر کال څلور ورځې د جِلعادى اجفتاح د لور د غم کولو لپاره تللې
قاضيان ۱۲ ۱نو د اجفرائیم سړى راغونډ شول او شمال ته لړل او اجفتاح ته يې ووئیل” ،تۀ ولې د عمونیانو سره د ِنګ کولو لپاره لړې او “.مونږ دې د ځان سره د تلو لپاره راونۀ بلل؟ مونږ به ستا کور ستا سره اور ولګوو ۲اجفتاح هغوئ ته ووئیل” ،زما او زما د خلقو د عمونیانو سره سخته شخړه وه ،او کله چې ما تاسو راوغوښتل ،نو تاسو ما د هغوئ .د لسونو نه بچ نه کړم ۳کله چې ما ولیدل چې تاسو ما ته نجات ورنکړ ،نو ما خپل ژوند په خپلو لسونو کې واخیست او د عمونیانو سره مخ شوم او څښتن هغوی زما په لس کې ورکړل .نو نن ولې تاسو زما سره د ِګړې لپاره راغلي ياست؟
2
اِلعادی ِافتاح
۴بیا اجفتاح د جِلعاد ټول سړى راغونډ کړل او د اجفرائیم سره يې ِګړه وکړه .او د جِلعاد سړو اجفرائیم ته ماتې ورکړه ،ځکه چې .هغوئ ويل ،تاسو جِلعاديان د اجفرائیم او منسى په مینځ کښې د اجفرائیم نه تښتېدلي يئ ،او د ِلعاديانو د افرايمیانو په مخکې د اردن د سیند لرې ونیولې .او داسې وشول چې کله به هغه افرايمیان چې تښتېدلي وو ۵ "،ويل به يې" ،ما پرېږده چې تېر شم "،نو د ِلعاديانو به ورته ويل" ،آيا ته افرايمیان يې؟" که هغه وويل" ،نه ۶نو هغوی ورته وويل " :جشبمو جلت ووايه!" او هغه وويل " :جسبمو جلت" ځکه چې هغه يې په سمه توګه نه شو ويلی .بیا هغوی هغه .ونیو او د اردن په دروازو کې يې ووژلو .او په هغه وخت کې دوه څلوېښت زره افرايمیان ووژل شول .اجفتاح شپږ کاله د بنى اجسرائیلو قاضى وو .بیا د جِلعاد اجفتاح مړ شو او د جِلعاد په يو ښار کښې ښخ شو ۷
تبصره فصلونو کې د قاضيانو په ِړه موندل شوې ،د زاړه عهد نامې يو له خورا ِو ۱۲یفتاح کیسه ،چې د پاچا ِیمز انجیل په ۱۱ قوي ،پیچلو او غمجنو کیسو څخه ده .دا د يو ځواکمن ِنګیالي کیسه کوي چې د هغه د کورنۍ لخوا رد شوی و چې د اسرايیلو د .ژغورلو لپاره راپورته کیږي ،يوازې د يوې غمجنې ژمنې سره مخ کیږي او وروسته په يوه ترخه کورنۍ ِګړه کې ښکیل کیږي
فصلونو آیت په آیت ویش لومړۍ برخه :د قاضيانو د ۱۲-۱۱ فصل :د یفتاح رِپورته کېدل ِو د عمونيانو شخړه قاضيان ۱۱ د یفتاح شاليد ِو ِلوطني — ۳-۱:۱۱ يفتاح د "زړور او ځواکمن سړي" په توګه معرفي شوی ،مګر هغه د يوې فاحشې زوی دی .د هغه پلرِ ،لعاد ،قانوني زامن "لري چې يفتاح يې له دې امله وشړي چې هغه به میراث ونلري .يفتاح د طوب خاورې ته وتښتید ،چیرې چې د "بې ګټې سړيو ).بې کاره يا بې کاره ملګرو( يوه ډله د هغه شاوخوا راټولیږي او د خپل مشر په توګه يې تعقیبوي د یيلد مشرِن مرسته غوِړي — ۱۱-۴:۱۱ کله چې عمونیان د اسرايیلو پر وړاندې ِګړه کوي ،د ِلعاد مشران پوهېږي چې دوی يو پوځي قوماندان ته اړتیا لري .دوی د طوب خاورې ته سفر کوي ترڅو د يفتاح څخه د دوی د مشري غوښتنه وکړي .يفتاح په پیل کې د دوی د تیرو ردولو په اړه ورسره مخ کیږي ،مګر دوی موافق دي چې که هغه دوی بريا ته ورسوي ،نو هغه به د ِلعاد د ټولو اوسیدونکو مشر شي .دوی .په مصفاه کې د څښتن په وړاندې دا قسم وخوري د یفتاح ډیپلوماټيک ِو ِلهی خبرې ِترې — ۲۸-۱۲:۱۱ د ِګړې څخه مخکې ،يفتاح د عمونیانو پاچا ته پیغام رسوونکي لیږي ،او پوښتنه کوي چې ولې دوی د اسرايیلو په ځمکه بريد کوي .د عمونیانو پاچا ادعا کوي چې اسرايیلو د مصر څخه د وتلو پر مهال د دوی ځمکه نیولې وه .يفتاح په تفصیل سره د تاريخي او الهی دفاع سره ځواب ورکوي :اسرايیلو د عمون يا موآب څخه ځمکه نه ده اخیستې ،بلکې د اموريانو پاچا سیحون څخه ،چې خدای پاک د دوی په لس کې ورکړ .هغه د درې سوه کلونو سوله ايز ِوړِاړي وروسته د عمونیانو د شکايت کولو حق ننګوي .او قضاوت څښتن ته پريږدي .د عمون پاچا پیغام له پامه غورځوي د روح ځوِکمنتيا — ۲۹:۱۱ ،بیا د څښتن روح په يفتاه باندې نازل شو ".د خدای په قدرت سره ،يفتاه د ِلعاد او منسي له لرې سفر کوي ،ځواکونه راټولوي" .او د عمونیانو په لور روان دی د یفتاح د بې هوښۍ ژمنه — ۳۱-۳۰:۱۱ د ِګړې څخه مخکې ،يفتاح څښتن ته نذر ورکوي :که خدای عمونیان د هغه په لس کې ورکړي ،نو هر هغه څه چې د هغه د ،کور له دروازو څخه راوځي او د هغه سره د لیدو لپاره راشي کله چې هغه په سوله کې راستون شي ،هغه به د څښتن ملکیت وي .او هغه به يې د سوزېدونکې نذرانې په توګه وړاندې کړي په عمون باندې بریا — ۳۳-۳۲:۱۱ ،يفتاح مخ په وړاندې ځي او عمونیانو سره ِګړه کوي .د څښتن په مرسته ،هغه په شلو ښارونو کې هغوی ته لويه ماتې ورکوي .او د اسرايیلو د اولدې په وړاندې عمونیانو ته ماتې ورکوي
3
اِلعادی ِافتاح
غمجن کور ته رِستنېدل ِو د نذر پوره کول — ۴۰-۳۴:۱۱ يفتاح بیرته خپل کور ته په مزپیه کې راستون شو .د هغه يوازينی ماشوم -د هغه لور -د هغه لیدو ته راځي چې د تیمبرل سره نڅا کوي .د غم څخه ډک ،يفتاح خپلې ِامې څیرې کوي او خپل نذر ماتوي ،پدې پوهیدل چې هغه نشي کولی دا بیرته واخلي .د هغه لور په زړورتیا سره تسلیم شوه ،يوازې دوه میاشتې يې وغوښتې چې د خپلو ملګرو سره غرونو ته لړه شي ترڅو د هغې د کنوارۍ غم وکړي .دوه میاشتې وروسته ،هغه بیرته راځي ،او يفتاح خپل نذر پوره کوي .دا پیښه يو کلنی دود کیږي چیرې چې د .اسرايیلو لوڼې هر کال د څلورو ورځو لپاره د هغې غمجنې وي قاضيان دولسم فصل :د ِفرِیم ِو ورپسې قاضيانو سره کورنۍ ِګړه د ِفرِیم شکایت — ۳-۱:۱۲ د افرايم متکبر سړي راټولېږي او د يفتاح سره په غوسه د سفون پر لور ځي .دوی شکايت کوي چې هغه د عمونیانو سره ِګړې ته لړ او د مرستې غوښتنه يې نه ده کړې ،او دوی ګواښ کوي چې د هغه کور به د هغه سره يوځای وسوځوي .يفتاح ځواب .ورکوي چې هغه او د هغه خلکو په لوی مصیبت کې د مرستې لپاره غږ وکړ ،مګر افرايم دوی ونه ژغورل کورنۍ ِګړه ِو د "شبوليت" ِزموینه — ۶-۴:۱۲ يفتاح د ِلعاد سړي راټولوي او افرايمیانو سره ِګړه کوي او هغوی ته ماتې ورکويِ .لعاديان د اردن سیند لرې نیسي .کله چې د افرايمیانو څخه تښتي او بیرته د تیريدو هڅه کوي ،ساتونکي د دوی څخه د "شبوليت" کلمه ویلو غوښتنه کوي .ځکه چې د افرايمیانو له ژبې څخه د "ش" غږ نشي تلفظ کیدی ،دوی دا "سبوليت" تلفظ کوي .دا ژبني توِیه دوی افشا کوي ،چې په پايله .کې يې د 42,000افرايمیانو وژنه رامنځته شوه د یفتاح مړینه — ۷:۱۲ .يفتاح د مرګ څخه مخکې شپږ کاله د اسرايیلو قاضیان وو .هغه د ِلعاد په يوه ښار کې ښخ شوی دی
دوهمه برخه :کليدي درسونه ِو د ژوند غوښتنليکونه خدِی کولی شي له شړل شوي ِو رد شوي څخه کار وِخلي ۱. .درس :يفتاح د خپل پس منظر له امله د خپلې کورنۍ له خوا وشړل شو ،خو خدای هغه د ټول ملت د ژغورلو لپاره غوره کړ تطبيق :هیڅکله خپل تیر ،کورنۍ شالید ،يا انساني رد ستاسو وړتیا تعريف نه کړئ .خدای ډيری وختونه هغه اشخاص کاروي چې .ټولنه يې له پامه غورځوي يا يې له پامه غورځوي ترڅو غیر معمولي اهداف ترلسه کړي د خپلو خبرو د ساتلو مهمه ِهميت )د بې پروِیۍ د قسمونو خطر( ۲. درس :يفتاح د احساساتي ِوش او اضطراب له امله په بیړه او غیر ضروري ډول ژمنه وکړه ،چې د يوې ويجاړونکې شخصي .تراژيدۍ لمل شوه تطبيق :کلمې خورا وزن لري .موږ بايد د فشار لندې د بې ځايه ژمنو ،احساساتي اعلنونو ،يا ژمنو سره احتیاط وکړو .ريښتینی ايمان د خدای په حاکمیت باور لري پرته لدې چې د "رشوت" هڅه وکړي يا د بې پروايۍ ژمنې له لرې ورسره معامله وکړي : 2، 5).واعظ (5 د خپل تاریخ پوهيدل ِو په حقيقت ولړ کيدل ۳. درس :يفتاح يوازې يو وحشي ِنګیالی نه و؛ هغه د اسرايیلو د تاريخ او د شاوخوا هیوادونو سره د خدای د تړونونو ژوره پوهه .درلوده .هغه د تاوتريخوالي څخه د مخنیوي دمخه ډيپلوماسۍ او تاريخي حقیقت څخه کار واخیست تطبيق :د خدای د کلم او تاريخي واقعیت په حقیقت کې ځان ټینګ کړئ .د خپل ايمان د بنسټ پوهیدل تاسو ته اِازه درکوي چې .منتقدينو ته ځواب وواياست ،شخړې په هوښیارۍ سره حل کړئ ،او د غلطو تورونو په وړاندې ټینګ ودريږئ
4
اِلعادی ِافتاح
د غرور ِو قبيلې پالنې ویجاړونکی طبيعت ۴. درس :د افرايمیان د ټپي شوي غرور ،حسد او قبیلوي غرور له امله هڅول شوي وو ،چې پايله يې يوه بې معنی کورنۍ ِګړه وه .چې د لسګونو زرو اسرايیلیانو ژوند يې واخیست تطبيق :د مومنانو )يا په ټولنو او کورنیو کې( ترمنځ غرور او کوچنۍ سیالۍ دننه يووالي له منځه وړي .د دې پر ځای چې څوک .کريډيټ يا وياړ ترلسه کوي ،موږ بايد د خدای سلطنت او متقابل ملتړ ته لومړيتوب ورکړو د ِنسان نيمګړتياوې ِو ِلهي فضل ۵. ،درس :يفتاح د نوي عهد نامې د ايمان په تالر کې لیست شوی دی )عبرانیانو ،(۳۲:۱۱خو د هغه ژوند د ِدي نیمګړتیاوو .بېړنیو پريکړو او ظالمانه قبیلوي ِګړو نښه وه ،تطبيق :خدای د ماتو او نیمګړو خلکو له لرې کار کوي .پداسې حال کې چې زموږ بد انتخابونه لهم دردناک ځمکني پايلې لري .د خدای فضل کولی شي يو لیواله زړه خلص کړي ،حتی کله چې هغه زړه د څنډو شاوخوا سخت وي
په نوي عهد نامې کې یفتاح کې -چې ډېری وخت د "ايمان خونه" بلل کېږي -يفتاح د انجیل د تاريخ د لويو اتلنو او اتلنو په منځ کې يو په عبرِنيانو ۱۱ ناڅاپي او درناوي وړ يادونه ترلسه کوي .د قاضیانو په کیسه کې د هغه په کیسه کې ثبت شوي غمجنو پايلو او اخلقي ابهاماتو ته په پام سره ،پدې فصل کې د هغه شاملول ژوره بصیرت وړاندې کوي چې نوی عهد نامې ايمان ،فضل او انساني نیمګړتیا ته .څنګه ګوري کې څریندیږي چيرته چې یفتاح په عبرِنيانو ۱. ۱۱ :کې د يفتاح يادونه شوې ده د عبرِنيانو په ۳۴-۳۲:۱۱ او زه نور څه ووايم؟ ځکه چې وخت به زما لپاره د ِدعون ،بارک ،سمسون ،یفتاح ،د داود ،سموئیل او د پیغمبرانو په اړه د" ويلو لپاره کافي نه وي :چا چې د ايمان له لرې سلطنتونه مات کړل ،صداقت يې وکړ ،ژمنې يې ترلسه کړې ،د زمريانو خولې يې بندې کړې ،د اور تاوتريخوالی يې مړ کړ ،د تورې له څنډې څخه وتښتېدل ،د کمزورۍ څخه پیاوړي شول ،په ِګړه کې ".زړور شول ،د پرديو لښکرو ته يې مخه کړه .2د نوي عهد نامې له نظره مهمې بصيرتونه ِلف :د نيمګړتياوو په مينځ کې پيژندل شوی ِیمان د قاضیانو کتاب په اسرايیلو کې د روحاني زوال دوره انځوروي ،او د يفتاح ژوند له پاک يا مثالي څخه لرې و .هغه يو ناروا ماشومِ ،لوطن ،د "بې ګټې سړيو" مشر او يو ِنګیالی و چې بې پروايۍ ژمنه يې وکړه چې په غمیزه پای ته ورسیده .خو ،د د اخلقي کمال پر بنسټ د مقدسینو لست نه کوي؛ دا د ِیمان پر بنسټ د هغوی لست کوي .د نوي عهد نامې عبرانیانو په نوم ۱۱ لیکوال د يفتاه ټولنیز بدنامي ،ستونزمن شالید ،او شخصي تیروتنو ته پام نه کوي ترڅو هغه شیبه روښانه کړي چې هغه د اسرايیلو لپاره د ِګړې لپاره په خدای باور درلود .په نوي عهد نامې کې د خدای ستاينه په هغه باندې د باور په اساس ده ،نه د انسان په .بې عیبۍ کې "ب" .له کمزورۍ څخه قوي شوي وو ".د ډېرو قاضیانو تجربه په دې ِمله کې لنډه کوي" :له کمزورۍ څخه قوي شوي دي د عبرانیانو په نوم خط ۳۴:۱۱ د یفتاح کمزوري :هغه د خپلو وروڼو لخوا شړل شوي يو ِلوطن په توګه پیل وکړ )قاضیان (۲:۱۱او دوديز ،عالي نسب يې نه .درلود د خدِی ځوِک :کله چې د څښتن روح په هغه باندې راغی )قاضیان ،(۲۹:۱۱د هغه طبیعي زيان او ټولنیز ِلوطني په روحاني .واک او پوځي خلصون بدله شوه
5
اِلعادی ِافتاح
د نوي عهد نامې ِړیکه :دا په مستقیم ډول د پولوس د الهیات سره سمون لري چې په 2کورنتیانو 12:9کې دی ) "زما فضل ستا " ).لپاره کافي دی :ځکه چې زما ځواک په کمزورۍ کې بشپړ شوی دی ج .په لفظي ِو ِلهياتي باور کې ښودل شوی ِیمان مخکې له دې چې يفتاح د عمونیانو سره ِګړه وکړي ،هغه د اسرايیلو په تاريخ کې د يوې اوږدې ډيپلوماټیکې تبادلې سره ښکیل شو )قاضیان .(۲۷-۱۲ :۱۱هغه په زړورتیا سره اعلن وکړ چې د اسرايیلو څښتن خدای دا ځمکه خپلو خلکو ته ورکړې او تايید ".يې وکړ" :قاضي څښتن به نن ورځ د اسرايیلو او عمونیانو ترمنځ قضاوت وکړي .د يفتاح ايمان د هغه د دې باور له مخې څرګند شو چې یوِزې خدِی ج د ِنسانانو په سلطنتونو کې لوړ قاضي ِو حاکم دی .کې ،د ايمان دا اړخ د سلطنتونو د ماتولو او په ِګړه کې د زړورتیا په توګه بیان شوی دی په عبرانیانو ۳۳:۱۱ د .د عهد د فضل ځوِک فصل کې د يفتاح ،سمسون او ِدعون په څېر شخصیتونو شاملول د نوي عهد نامې يوه لويه موضوع روښانه د عبرانیانو په ۱۱ .کوي :د خلصون فضل .که چیرې نجات او د خدای رضا په پاک فعالیت پورې اړه ولري ،نو يفتاح به په لیست کې نه وي د هغه شاملول د انجیل پیغام ته اشاره کوي -چې خدای د ماتو ،ګډوډو او نیمګړتیاوو له لرې کار کوي چې په تکیه سره هغه ته .مخه کوي د زوړ عهد نامې د کيسې پرتله کول د نوي عهد نامې لنډیز سره ۳. د نوي عهد نامې تمرکز )عبرِنيانو (۱۱
د زوړ عهد نامې تمرکز )قاضيان (۱۲-۱۱
روحاني حقيقت :د باور له لرې بريا ،د کمزورۍ لرې .کول ،او د خدای په قدرت تکیه کول
تاریخي ِو ِنساني وِقعيت :له دندې ګوښه شوی حالت ،سخته .ډيپلوماسي ،بېړه ژمنه ،غمجن زيان ،کورنۍ شخړه
ټينګار :د خدای قدرت چې په سختو شرايطو کې د .ريښتینې ايمان له لرې کار کوي
.ټينګار :د اسرايیلو د قبیلوي دورې انساني پیچلتیا او ګډوډي
درس :تلپاتې عزت هغو کسانو ته ورکول کیږي چې په .خدای باور لري چې خپلې ِګړې به وکړي
درس :د احمقانه خبرو او مات شوي انساني سیسټمونو غیر .ارادي پايلې
د نوي عهد نامې له نظره د ژوند تطبيق خدِی ستاسو د بدترینو غلطيو له مخې تاسو نه تعریفوي :په نوي عهد نامې کې يفتاح د خدای په ځواک کې د هغه د باور لپاره ياد شوی ،نه د هغه د غمجنې بې پروايۍ ژمنې لپاره .په مسیح کې ،ستاسو میراث د ايمان او د خدای فضل لخوا ِوړ شوی ،نه .ستاسو د تیرو غلطیو له مخې ِیمان په نامکمل وختونو کې کار کوي :يفتاح په اخلقي لحاظ ګډوډ دور کې ژوند کاوه ،خو بیا هم هغه په خدای باور درلود .د .ريښتینې ايمان د تمرين لپاره تاسو بشپړ چاپیريال ته اړتیا نلرئ کې د يفتاح شاملول خدای ته حتمي اشاره کوي -د په نجات ورکوونکي تمرکز وکړئ ،نه یوِزې په وسيله :د عبرانیانو په ۱۱ .انجیل ريښتینی اتل چې کمزورو انسانانو ته د خپلو ژمنو د پوره کولو لپاره ځواک ورکوي
6