Oromo - The Mercy of God and Man by Filipino Tracts and Literature Society Inc.

Araarsummaa Waaqayyoo fi Namaa

Gooftaan gara laafessa, gara laafessa, aariitti suuta jedha, araarsummaas baay'eedha. Faarfannaa 103:8 Egaa akkuma Abbaan keessan gara laafessa ta'e, gara laafina qabaadhaa. Luqaas 6:36

Pentateuch jedhamuun beekama Utuu inni turu, namoonni sun harka isaa, harka haadha manaa isaa fi harka ijoollee durbaa isaa lamaan qabatanii turan; Waaqayyos gara laafina isaaf argisiisee, isaanis isa baasan, magaalattii ala isa kaa'an. Seera Uumamaa 19:16 Kunoo amma garbichi kee ayyaana kee duratti argateera, ati immoo araara kee isa ati lubbuu koo oolchuuf natti argite guddifteetta; hammeenyi tokko akka na fudhatee akkan hin duune gara gaara sanaatti miliquu hin danda'u. Seera Uumamaa 19:19 Innis, "Waaqayyo gooftaa koo Abrahaam inni gooftaa koo araara isaa fi dhugaa isaa hin dhiisne haa eebbifamu; Seera Uumamaa 24:27 Araarsummaa hundumaa fi dhugaa ati garbicha keetti agarsiifte hundumaa keessaa isa xiqqaadhaaf hin malu; ulee kootiin Yordaanos kana ceʼeera; amma immoo baandii lama ta'eera. Seera Uumamaa 32:10 Waaqayyo garuu Yoseef wajjin ture, gara laafina isaaf argisiisee, eegduu mana hidhaa durattis tola isaaf kenne. Seera Uumamaa 39:21 Waaqayyo inni hundumaa danda'u immoo obboleessa kee isa kaanii fi Biniyaam akka ari'uuf namicha duratti araara siif haa kennu. Ijoollee koo yoo na gadde, ani gadda. Seera Uumamaa 43:14 Ati araara keetiin saba furte sana geggeessite, humna keetiin gara iddoo jireenyaa kee isa qulqulluutti isaan qajeelchite. Ba’uu 15:13 Warra na jaallataniifi abboommii koo eeggatan kumaatamaan lakkaa'amaniif araara argisiisaa. Ba’uu 20:6 Warqee qulqulluu irraa teessoo araara in tolchi: dheerinni isaa dhundhuma lamaa fi walakkaa, bal'inni isaas dhundhuma tokkoo fi walakkaa in ta'a. Warqee irraa kiruubelota lama in tolchi, hojii reebame irraa in tolchi, fiixee lamaan teessoo araarsaatiin in tolchi. Kiruubii tokko immoo fiixee tokkoon, kiruubii isa kaan immoo fiixee isa kaanii irratti tolfadhaa, teessoo araara sana irraa immoo kiruubelota fiixee isaa lamaan irratti in tolfadhaa. Kiruubelonnis baallee isaanii ol in diriirsu, teessoo araara sana baallee isaaniitiin ni haguugu, fuulli isaaniis wal in ilaalu; gara teessoo araarsummaatti fuulli kiruubelotaa in ta'a. Teessoo araarsummaa sanas gara gubbaatti saanduqa irra in kaa'a; dhugaa ba'umsa ani siif kennus saanduqa keessa kaa'atta. Achittis si wajjin nan wal argu, teessoo araara gubbaa irraa, kiruubelota lamaan saanduqa dhugaa ba'umsaa irra jiran gidduudhaa, waan ani ijoollee Israa'eliif abboommii ta'ee siif kennu hundumaa si wajjin nan haasa'a. Ba'uu 25:17 -22 Teessoo araara sanas saanduqa dhugaa ba'umsaa iddoo hundumaa caalaa qulqulluu ta'etti in kaa'a. Ba’uu 26:34

Araarsummaa Waaqayyoo fi Namaa Gooftaan gara laafessa, gara laafessa, aariitti suuta jedha, araarsummaas baay'eedha. Faarfannaa 103:8 Egaa akkuma Abbaan keessan gara laafessa ta'e, gara laafina qabaadhaa. Luqaas 6:36

Atis golgaa isa saanduqa dhuga-ba'umsaa bira jiru, teessoo araara isa dhuga-ba'umsaa irra jiru duratti kaa'i, bakka ani si waliin wal argu. Ba’uu 30:6 Godoo qulqullaa'aa walga'ii, saanduqa dhugaa ba'umsaa, teessoo araara isa irra jiruu fi meeshaaleen godoo qulqullaa'aa hundinuu; Ba’uu 31:7 Innis, “Gaarummaan koo hundumaa si dura nan darba, maqaa Waaqayyoos si duratti nan labsa; nama ani tola oolchu nan tola, nama araara itti godhus ni araara. Ba’uu 33:19 Yihowaan immoo isa dura darbee, “Waaqayyo, Waaqayyo gooftaa, gara laafessa, gara laafessa, obsa, gaarummaa fi dhugaan baay'eedha; Kumaatamaan lakkaa’amaniif araara eeguu, jal’ina, irra daddarbaa fi cubbuu dhiifama gochuu, kunis gonkumaa yakkamaa hin qulqulleessu; yakka abbootii ijoollee irratti, ijoollee ijoollee irrattis, hamma dhaloota sadaffaa fi afraffaatti in injifatu. Ba’uu 34:6 7 Taabotni, uleewwan isaa, teessoo araaraa fi golgaa haguuggii isaa wajjin; Ba’uu 35:12 Teessoo araaraas warqee qulqulluu irraa tolche: dheerinni isaa dhundhuma lamaa fi walakkaa, bal'inni isaas dhundhuma tokkoo fi walakkaa ture. Warqee irraa kiruubelota lama hojjetee, citaa tokko irraa reebamee, fiixee lamaan teessoo araara sanaa irratti tolche; Kiruubiin tokko gama kanaan, kiruubiin kan biraan immoo gama biraatiin, teessoo araarsummaa sana keessaa kiruubelota fiixee isaa lamaan irratti in tolche. Kiruubeloonnis baallee isaanii ol diriirsanii, baallee isaaniitiin teessoo araara sanaa irratti fuula isaanii walitti haguugan; gara teessoo araaraatti illee fuulli kiruubelotaa ture. Ba’uu 37:6 -9 Taabotni dhuga-baasummaa fi uleewwan isaa fi teessoo araara; Ba’uu 39:35 Innis dhugaa ba'umsa sana fudhatee Taaboticha keessa kaa'ee, uleewwan sanas saanduqa sana irra kaa'ee, teessoo araara sanas gubbaa Taaboticha irra kaa'e. Ba’uu 40:20 Yihowaan immoo Museedhaan, "Obboleessi kee Aaronitti dubbadhu, inni yeroo hundumaa teessoo araara isa taabota irra jiru fuuldura golgaa keessa jirutti akka hin dhufne; akka inni hin duunetti, ani duumessa keessa teessoo araaraa irratti nan mul'adha. Lewwoota 16:2 Duumessi ixaana sanaa teessoo araara isa dhugaa ba'umsa irra jiru akka haguugee, akka inni hin duunetti, ixaana sana Waaqayyo duratti ibidda irra ni kaa'a. Dhiiga re'ee sanaa keessaa fuudhee quba isaatiin teessoo araara gara bahaatti in facaasa; teessoo araaraa durattis dhiiga sana quba isaatiin si’a torba ni facaasa. Achiis re'ee aarsaa cubbuu isa sabaaf ta'e sana ni ajjeesee, dhiiga isaa golgaa keessa galchee dhiiga sanaan akkuma dhiiga re'ee sanaa hojjete, teessoo araarsummaa fi teessoo araarsummaa duratti ni facaasa. Lewwoota 16:13 -15 Museen isaa wajjin haasa'uuf gara dunkaana walga'ii keessa yommuu seenu, teessoo araara isa saanduqa dhugaa ba'umsaa irra jiru irraa, Kiruubelota lamaan gidduudhaa sagalee nama tokkoo isatti dubbatu dhaga'e. Lakkoofsa 7:89 Gooftaan obsa, araara guddaa kan qabu, jal'inaa fi irra daddarbaa kan dhiisu, yakkamtootas gonkumaa kan hin qulqulleessu, yakka abbootii ijoollee irratti hamma dhaloota sadaffaa fi afraffaatti kan dha'edha. Dhiifama yakka saba kanaa akka guddina araara keetii fi akkuma saba kanaaf dhiifama gooteef, Gibxii irraa hanga ammaatti illee dhiifama siif kadhadha. Lakkoofsa 14:18 -19

(Waaqayyo gooftaan kee Waaqa gara laafessa waan ta'eef;) si hin dhiisu, si hin balleessu, kakuu abbootii keetii isa inni isaanitti kakate hin dagatu. Keessa Deebii 4:31 Warra na jaallataniifi abboommii koo eeggatan kumaatamaan lakkaa'amaniif araara argisiisaa. Keessa Deebii 5:10 Waaqayyo gooftaan keessan yommuu isin duratti isaan dabarsu; isaan ni rukutta, guutummaatti isaan balleessita; isaan wajjin kakuun hin seenin, isaaniif hin araarsin. Kanaaf, Waaqayyo gooftaan keessan, Waaqayyo, Waaqayyo amanamaa, warra isa jaallatan, warra isa jaallatan, abboommii isaa eeggatan, hamma dhaloota kuma tokkootti kakuu fi araara kan eegu taʼuu isaa beeki; Kanaaf, murtoowwan kana yoo dhaggeeffattanii, yoo eegdan, yoo raawwattan, Waaqayyo gooftaan keessan kakuu fi araara abbootii keessaniif kakate isiniif ni eega. Keessa Deebii 7:2 ,9,12 Wanti abaaramaa sana keessaa tokko illee harka keetti hin maxxanu; Keessa Deebii 13:17 Yaa Waaqayyo, saba kee Israa'el isa furteef gara laafina, saba kee warra Israa'el irrattis dhiiga qulqulluu hin kaa'in. Dhiignis isaaniif ni dhiifama. Keessa Deebii 21:8 Yaa saboota, saba isaa wajjin gammadaa, inni dhiiga garboota isaa haaloo ba'a, mormitoota isaatiifis haaloo in ba'a, biyya isaa fi saba isaatiifis ni araara. Keessa Deebii 32:43

Seenaa Basaastoonni sun nama tokko magaalattii keessaa ba'ee ba'u arganii, "Kadhannaa, seensa magaalattii nutti agarsiisi, nutis araara siif argisiifna" jedhaniin. Abbootii firdii 1:24 Araarri koo garuu akkuma Saa'ol isa ani si duratti dhiise irraa fudhadhe isa irraa hin fagaatu. 2 Saamu’eel 7:15 Kaleessa malee dhuftee osoo jirtuu, har'a nu waliin oliif gadi si gochuu qabaa? ani bakkan danda'u dhaqee, deebi'ii obboloota kee deebifadhu, araarri fi dhugaan siif haa ta'u. 2 Saamu’eel 15:20 Nama gara laafessa wajjin gara laafessa of in agarsiifta, nama qajeelaa wajjin immoo qajeelaa of in agarsiifta. 2 Saamu’eel 22:26 Inni mootii isaatiif masaraa fayyinaati, dibame isaatiif, Daawitiif, sanyii isaatiifis bara baraan araara in argisiisa. 2 Saamu’eel 22:51 Daawit immoo Gaadiin, "Ani rakkina guddaa keessa jira, amma harka Waaqayyootti haa kufnu; gara laafinni isaa baay'ee waan ta'eef, harka namaattis hin kufu. 2 Saamu’eel 24:14 Solomoon immoo, "Ati garbicha kee Daawit abbaa kootti, akkuma inni dhugaadhaan, qajeelummaadhaan, garaa qajeelaadhaan si duratti argisiifte; gaarummaa guddaa kanas akka har'aatti teessoo isaa irra akka taa'u ilma isaaf kenniteef. 1 Mootota 3:6 Innis, "Yaa Waaqayyo gooftaa Israa'el, samii gubbaattis ta'e lafa irrattis waaqa akka kee garboota kee warra garaa isaanii guutuudhaan si dura deeman wajjin kakuu fi araara eegu hin jiru. 1Mootota 8:23

Hojjettoonni isaas, "Kunoo, mootonni mana Israa'el mootota gara laafessa ta'uu isaanii dhageenyeerra, huccuu gaddaa mudhii keenyatti, funyoo mataa keenyatti uffannee gara mootii Israa'elitti haa baanu; tarii lubbuu kee in oolcha" jedhaniin. 1 Mootota 20:31 Yaa Waaqayyoof galateeffadhu; inni gaarii dha; araarri isaa bara baraan in jiraata. 1 Seenaa 16:34 Heemaan fi Yedutuun, warri kaan warri filataman, warri maqaa isaaniitiin ibsaman, araarri isaa bara baraan waan jiraatuuf, Waaqayyoof galateeffachuuf; 1 Seenaa 16:41 Ani abbaa isaa nan ta'a, inni immoo ilma koo in ta'a; 1 Seenaa 17:13 Daawit immoo Gaadiin, "Ani rakkina guddaa keessa jira, amma harka Waaqayyootti haa kufu; Araarsummaan isaa baay'ee guddaadha; 1 Seenaa 21:13 Achiis Daawit ilma isaa Solomoniif fakkii barandaa, manneen isaa, kuusaawwan manaa, kutaawwan gubbaa, kutaa mana keessaa fi iddoo teessoo araaraa kenne. 1 Seenaa 28:11 Solomoon immoo Waaqayyoon, "Ati abbaa koo Daawitiif gara laafina guddaa argitee, bakka isaa akkan moo'u na goote" jedheen. 2 Seenaa 1:8 Innis akkuma warri xurumbaa dhageessisanii fi faarfattoonni akka tokkootti sagalee tokko dhageessisuun Waaqayyoon galateeffachuufi galateeffachuudhaan; isaanis xurumbaa, simbirroo fi meeshaalee muuziqaatiin sagalee isaanii ol kaasanii, “Inni gaarii dha! araarri isaa bara baraan in jiraata; 2 Seenaa 5:13 Innis, "Yaa Waaqayyo gooftaa Israa'el, samii irrattis ta'e lafa irrattis waaqa akka kee hin jiru; inni kakuu eegdu, garboota kee warra garaa guutuudhaan si dura deemaniif araara argitu. Yaa Waaqayyo gooftaa, fuula dibamaa kee hin deebisin, gara laafina garbicha kee Daawit yaadadhu. 2 Seenaa 6:14 ,42 Israa'eloonni hundinuu ibiddichi akkamitti akka gad bu'u, ulfinni Waaqayyoos mana sana irratti akka bu'u yommuu argan, fuula isaanii lafaan lafa irratti jilbeenfatanii, "Inni gaarii dha! araarri isaa bara baraan in jiraata. Luboonnis hojii isaanii eeggachaa turan: Lewwoonnis meeshaalee muuziqaa Yihowaa isa Daawit mootichi Waaqayyoon galateeffachuuf godhe qabatanii, araarri isaa bara baraan waan jiraatuuf, Daawit tajaajila isaaniitiin yommuu galateeffatu; luboonnis fuula isaanii duratti xurumbaa dhageessisan, Israaʼel hundis ni dhaabbatan. 2 Seenaa 7:3 ,6 Innis namoota wajjin mari'atee, faarfattoota Waaqayyoof muude, isaanis loltoota duratti ba'anii, "Waaqayyoof galateeffadhaa! araarri isaa bara baraan in jiraata. 2 Seenaa 20:21 Isin gara Waaqayyootti yoo deebitan, obboloonni keessan fi ijoolleen keessan warra isaan booji'an duratti gara laafina argatu, akkasitti gara biyya kanaatti deebi'u; 2 Seenaa 30:9 Isaanis wal duraa duubaan Waaqayyoon faarfachaa, galateeffachaas waliin faarfatan; inni gaarii waan ta'eef, araarri isaa Israa'eliif bara baraan in jiraata. Hundeen mana Waaqayyoo waan kaa'ameef, sabni hundinuu Waaqayyoon yommuu galateeffatan iyyi guddaadhaan iyyan. Izraa 3:11 Mootichaa fi gorsitoota isaa fi bulchitoota jajjaboo mootichaa hundumaa duratti araara naaf argisiiseera. Harki Waaqayyo gooftaa koo akka narra jirutti nan jabaadhe, Israa'el keessaas namoota na wajjin ol ba'aniif walitti qabe. Izraa 7:28

Nuti garboota turre; ammas waaqayyo keenya garbummaa keenyatti nu hin dhiisne, mootota Faarsi duratti araara nuuf argisiiseera, akka nu dammaqsuuf, mana Waaqayyo keenyaa akka dhaabuuf, iddoo diigamaa isaa akka suphuuf, Yihudaa fi Yerusaalem keessatti dallaa nuuf kenneera. Izraa 9:9 Innis, "Yaa Waaqayyo gooftaa samii, Waaqayyo guddaa fi sodaachisaa, warra isa jaallatanii fi abboommii isaa eeggataniif kakuu fi araara eegu, sin kadhadha. Yaa Gooftaa, amma gurri kee kadhannaa garbicha keetii fi kadhannaa gabroota kee warra maqaa kee sodaachuu barbaadaniif haa dhaggeeffatu; Ani dhugaatii mootichaa waanan tureef. Nahimiyaa 1:5 ,11 Abboomamuu dide, dinqii kee isa isaan gidduutti hojjettus hin yaadanne; garuu morma isaanii jabeessite, fincila isaanii keessattis gara garbummaa isaaniitti akka deebi'uuf ajajaa muude; Ati garuu araara kee isa adda addaatiin lafa onaa keessatti isaan hin dhiisne; Halkan utubaa ibiddaa ifa isaaniif argisiisuu fi karaa isaan itti deeman hin ta'in. Kanaaf harka diinota isaanii warra isaan dhiphisaniif dabarsitee isaan kennite; akka araara kee isa dachaa ta’ettis fayyisoota isaaniif kennite, isaanis harka diinota isaanii jalaa isaan oolcheera. Erga boqotanii booda garuu deebi'anii waan hamaa si duratti hojjetan, kanaaf ati harka diinota isaaniitti isaan dhiistee, isaan irratti ol'aantummaa qabaatte; akka araara keetiin yeroo baay’ee isaan oolcheera; Haa ta'u iyyuu malee araara kee isa guddaatiif jettee guutummaatti isaan hin balleessine, hin dhiisne; ati Waaqa gara laafessaa fi gara laafessa waan taateef. Kanaaf yaa Waaqa keenya guddaa, jabaa, sodaachisaa, kakuu fi araara kan eegu, rakkinni nu irratti, mootota keenya, bulchitoota keenya, luboota keenya, raajota keenya, abbootii keenya, saba kee hundumaa irratti, bara mootota Asoor irraa kaasee hanga har'aatti nu mudate hundinuu si duratti xiqqoo hin fakkaatin. Nahimiyaa 9:17 ,19,27-28,31-32 Lewwoonnis akka of qulqulleessan, akkasumas dhufanii karrawwan sana akka eegan, guyyaa sanbataa akka qulqulleessan nan ajaje. Yaa Waaqa koo, waa'ee kanaas na yaadadhu, akka guddina araara keetii naaf dhiisi. Nahimiyaa 13:22

Og-walaloo Sirreeffamaaf yookaan biyya isaatiif yookaan araaraaf ni dhufa. Iyoob 37:13 (To the chief Musician on Neginoth, A Psalm of Daawit.) Yaa Waaqayyo qajeelummaa koo yeroon waamu na dhaga'i; naaf araarami, kadhannaa koos dhaga'i. Faarfannaa 4:1 Ani garuu, gara mana kee baay'ee araara keetiin nan seena, sodaa keetiin immoo gara mana qulqullummaa kee isa qulqulluutti nan sagada. Faarfannaa 5:7 Yaa Waaqayyo naaf araarami; ani dadhabaa waanan ta'eef, yaa Waaqayyo, na fayyisi; lafeen koo ni dhiphateera. Deebi'i yaa Waaqayyo, lubbuu koo oolchi, yaa araara keetiif jettee na oolchi. Faarfannaa 6:2 ,4 Yaa Waaqayyo naaf araarami; rakkina koo warra na jibbaniin, ati karra du'aa keessaa na kaaftu, yaadi. Faarfannaa 9:13 Ani garuu araara keetti abdadheera; garaan koo fayyina keetti in gammada. Faarfannaa 13:5 Nama gara laafessa wajjin gara laafessa of agarsiifta; nama qajeelaa wajjin qajeelaa ta'uu kee in agarsiifta; Inni mootii isaatiif bilisa guddaa in kenna; dibame isaaf, Daawitiif, sanyii isaatiifis bara baraan araara in argisiisa. Faarfannaa 18:25 ,30 5

Mootiin Waaqayyoon amanata, araara isa hundumaa ol ta'een immoo hin socho'u. Faarfannaa 21:7 Guyyoota jireenya koo hundumaatti gaarummaan fi araarri na duukaa in bu'a, bara baraan mana Waaqayyoo keessa nan jiraadha. Faarfannaa 23:6 Yaa Waaqayyo, araara kee fi gaarummaa kee yaadadhu; sababiin isaas isaan bara durii waan turaniif. Cubbuu dargaggummaa kootii, irra daddarbaa koos hin yaadatin, yaa Waaqayyo, gaarummaa keetiif jettee na yaadadhu. Karaan Waaqayyoo hundinuu warra kakuu isaa fi dhugaa ba'umsa isaa eeganiif araaraa fi dhugaa dha. Gara kootti deebi'ii naaf araarami; sababiin isaas ani lafa onaa fi dhiphadheera. Faarfannaa 25:6 -7,10,16 Ani garuu, amanamummaa kootiin nan deddeebi'a, na furii, naaf araarami. Faarfannaa 26:11 Yaa Waaqayyo, yeroon sagalee kootiin iyyu dhaga'i, anaaf araarami, naaf deebisi! Faarfannaa 27:7 Yaa Waaqayyo, dhaga'i, naaf araarami! Faarfannaa 30:10 Rakkina koo waan yaaddeef, araara keetiin nan gammada, nan gammada; rakkina keessatti lubbuu koo beekta; Yaa Waaqayyo, rakkina keessa waanan jiruuf, naaf araarami, iji koo gaddaan, eeyyee, lubbuun koo fi garaan koos ni dhume. Fuula kee garbicha kee irratti ibsi, araara keetiif jettee na oolchi. Faarfannaa 31:7 ,9,16 Nama jal'ootaaf gaddi baay'een in ta'a; Faarfannaa 32:10 Kunoo, iji Waaqayyoo warra isa sodaatan, warra araara isaa abdatan irratti in jira; Yaa Waaqayyo, araarri kee akka nuti si abdannutti nu irratti haa ta'u. Faarfannaa 33:18 ,22 Yaa Waaqayyo, araarri kee samii keessa jira; amanamummaan kees hamma duumessatti in ga'a. Faarfannaa 36:5 Inni jal'aan ni liqeeffata, deebisee hin kaffalu, inni qajeelaan garuu araara in argisiisa, ni kennas. Inni yeroo hundumaa gara laafessa, ni liqeessa; sanyii isaas eebbifama. Faarfannaa 37:21 ,26 Yaa Waaqayyo, araara kee narraa hin dhowwiin, gaarummaan kee fi dhugaan kee yeroo hundumaa na haa eegu. Faarfannaa 40:11 Anis, Yaa Gooftaa, naaf araarami, lubbuu koo na fayyisi; ani cubbuu sirratti hojjedheera. Ati garuu yaa Waaqayyo, naaf araarami, akkan isaan deebisuufis na kaasi. Faarfannaa 41:4 ,10 Gargaarsa keenyaaf ka'i, araara keetif jedhii nu furi. Faarfannaa 44:26 (Muuziqeessaa isa angafaa, Faarfannaa Daawit, Naataan raajichi erga gara Baat-Sheebaa seenee booda gara isaa dhufutti.) Yaa Waaqayyo, akka gaarummaa keetii naaf araarami; Faarfannaa 51:1 Ani garuu mana Waaqayyoo keessatti akka muka ejersaa magariisaa ti, bara baraan araara Waaqayyootti nan amana. Faarfannaa 52:8

(Yoonatelemrechokim irratti Muuziqeessaa angafa, Miktam kan Daawit, yeroo Filisxeemonni Gaat keessatti isa fudhatan.) Yaa Waaqayyo, namni na liqimsuu waan barbaaduuf, anaaf araarami; inni guyyaa guyyaan wal loluu na cunqursa. Faarfannaa 56:1 (Muuziqeessaa angafa, Altaschith, Michtam kan Daawit, yeroo inni holqa keessaa Saa'ol jalaa baqate.) Yaa Waaqayyo, naaf araarami, lubbuun koo sitti amanamti; Inni samii irraa erga, arrabsoo isa na liqimsuu barbaadu jalaa na oolcha. Seelaa. Waaqayyo araara isaa fi dhugaa isaa ni erga. Araarri kee hamma samii, dhugaan kee immoo hamma duumessatti guddaa dha. Faarfannaa 57:1 ,3,10 Kanaaf yaa Waaqayyo gooftaa maccaa, Waaqa Israa'el, saboota hundumaa dhaquuf dammaqi; Seelaa. Waaqni araara koo na dhowwa: Waaqayyo hawwii koo diinota koo irratti akkan argu naaf heyyama. Ani garuu humna kee nan faarfadha; eeyyee, ganama araara kee ol kaasee nan faarfadha, ati guyyaa rakkina kootti ittisaa fi baqannaa koo waan taateef. Yaa humna koo, siif nan faarfadha, Waaqayyo ittisa kooti, Waaqa araara kooti. Faarfannaa 59:5 ,10,16-17 Inni bara baraan Waaqayyo duratti ni jiraata: Yaa araaraa fi dhugaa isa eegu qopheessi. Faarfannaa 61:7 Yaa Gooftaa, araarri kan kee ti, ati nama hundumaaf akka hojii isaatti deebista. Faarfannaa 62:12 Waaqayyo inni kadhannaa koos, araara isaas ana irraa hin deebisne haa eebbifamu. Faarfannaa 66:20 (Muuziqeessaa isa guddaa Neginoth irratti, Faarfannaa ykn Faarfannaa.) Waaqayyo nuuf haa laafu, nu eebbis; fuula isaas akka nutti ibsu godhi; Seelaa. Faarfannaa 67:1 Ana garuu kadhannaan koo yeroo fudhatama qabutti siif ta'a, yaa Waaqayyo, baay'ina araara keetiin, dhugaa fayyina keetiin na dhaga'i. Yaa Waaqayyo na dhaga'i; gaarummaan kee gaarii dha, akka baay'ina araara keetii gara kootti deebi'i. Faarfannaa 69:13 ,16 Araarri isaa bara baraan qulqullaa'ee jiraa? abdiin isaa bara baraan ni bada? Waaqayyo ayyaana ta'uu dagateeraa? inni aariidhaan araara isaa isa gara laafessa cufee? Seelaa. Faarfannaa 77:8 -9 Yaa jal'ina duraanii nu irratti hin yaadatin, araarsummaan kee dafee nu haa dhowwu; Faarfannaa 79:8 Yaa Waaqayyo araara kee nuuf agarsiisi, fayyina kees nuuf kenni. Araarsummaa fi dhugaan waliin wal qunnamu; qajeelummaa fi nageenyi wal dhungataniiru. Faarfannaa 85:7 ,10 Yaa Gooftaa, guyyaa guyyaan gara keetti waanan iyyadhuuf, naaf araarami. Yaa Gooftaa ati gaarii dha, dhiifama gochuufis qophaa'aa dha; warra si waaman hundumaafis gara laafina guddaa qaba. Araarri kee anaaf guddaa dha, lubbuu koos si'ool isa gadi aanaa keessaa baafteetta. Ati garuu yaa Gooftaa Waaqa gara laafinaan guutame, tola qabeessa, obsaa, araaraa fi dhugaadhaan kan guutamedha. Yaa gara kootti deebi'ii naaf araarami; garbicha keetiif humna kee kenni, ilma garbittii keetiis oolchi. Faarfannaa 86:3 ,5,13,15-16 (Maschil of Ethan the Ezraite.) Ani bara baraan waa'ee araara Waaqayyoo nan faarfadha, afaan kootiin amanamummaa kee dhaloota hundumaatti nan beeksisa. Ani, Araarri bara baraan in ijaarama, amanamummaan kee samii irratti in jabeessita jedheera. Haqni fi firdiin teessoo kee keessa jiraatu, araara fi dhugaan fuula kee dura in in deemu. Amanamummaan koo fi araarri koo garuu isaa wajjin

in in jiraata, gaanfi isaas maqaa kootiin ol in ol in qabama. Araarsummaa koo bara baraan isaaf nan eega, kakuun koos isaa wajjin in dhaabata. Faarfannaa 89:1 -2,14,24,28 Yaa araara keetiin daftee nu quubsi; bara keenya hundumaa akka gammadnuu fi gammadnuuf. Faarfannaa 90:14 Yeroon, Miilli koo ni siqxa; araarri kee yaa Waaqayyo, ol na qabe. Faarfannaa 94:18 Inni araara isaa fi dhugaa mana Israa'el irratti qabu yaadateera, dhuma lafaa hundinuu fayyina Waaqayyo keenyaa arganiiru. Faarfannaa 98:3 Waaqayyo gaarii dha; araarri isaa bara baraa dha; dhugaan isaas dhaloota hundumaatti in jiraata. Faarfannaa 100:5 (Faarfannaa Daawit.) Ani araara fi firdii nan faarfadha, yaa Waaqayyo, siif nan faarfadha. Faarfannaa 101:1 Yeroon isheef tola itti kennitu, eeyyee yeroon murtaa'e waan ga'eef, kaatee Tsiyoonitti in araarami. Faarfannaa 102:13 Jireenya kee badiisa irraa kan fure; inni gaarummaa fi gara laafina gonfoo si gonfata; Gooftaan gara laafessa, gara laafessa, aariitti suuta jedha, araarsummaas baay'eedha. Akkuma samiin lafa irra ol ka'u, warra isa sodaataniif araarri isaa guddaadha. Araarri Waaqayyoo garuu warra isa sodaatan irratti bara baraa hanga bara baraatti, qajeelummaan isaa immoo ijoollee ijoolleetiif ni jira; Faarfannaa 103:4 ,8,11,17 Waaqayyoon galateeffadhaa! Yaa Waaqayyoof galateeffadhu; inni gaarii dha, araarri isaa bara baraan in jiraata. Abbootiin keenya dinqii kee Gibxiitti hin hubanne; isaan baay'ina araara kee hin yaadanne; galaana irratti, galaana Diimaa irratti illee isa aarse. Innis kakuu isaa isaaniif yaadate, akka baay'ina araara isaattis qalbii diddiirrate. Faarfannaa 106:1 ,7,45 Yaa Waaqayyoof galateeffadhu, inni gaarii dha, araarri isaa bara baraan in jiraata. Faarfannaa 107:1 Araarri kee samii irra guddaa dha, dhugaan kees hamma duumessatti in ga'a. Faarfannaa 108:4 Namni araara isaaf argisiisu hin jiraatin, ilmaan abbaa hin qabnes kan tolu hin jiraatin! Sababni isaas, gara laafina argisiisuu utuu hin yaadatin, hiyyeessaa fi rakkataa ari'atame, garaan isaanii cabe illee akka ajjeesuuf. Ati garuu yaa Waaqayyo gooftaa, maqaa keetiif jettee anaaf godhi; Yaa Waaqayyo gooftaa koo na gargaari, akka araara keetii na oolchi! Faarfannaa 109:12 ,16,21,26 Yaa Waaqayyo, nuuf utuu hin ta'in, araara kee fi dhugaa keetiif jettee maqaa keetiif ulfina kenni. Faarfannaa 115:1 Gooftaan gara laafessa, qajeelaa dha; eeyyee, Waaqni keenya gara laafessa. Faarfannaa 116:5 Gara laafinni isaa nuuf baay'ee waan ta'eef, dhugaan Waaqayyoos bara baraan in jiraata. Waaqayyoon galateeffadhaa! Faarfannaa 117:2 Yaa Waaqayyoof galateeffadhu; inni gaarii dha, araarri isaa bara baraan waan jiraatuuf. Israa'el amma araarri isaa bara baraan in jiraata haa jedhu! Manneen Aaron araarri isaa bara baraan in jiraata

haa jedhan! Warri Waaqayyoon sodaatan, araarri isaa bara baraan in jiraata haa jedhan! Yaa Waaqayyoof galateeffadhu; inni gaarii dha, araarri isaa bara baraan in jiraata. Faarfannaa 118:1 -4,29 Yaa Waaqayyo, araarri kee akka dubbii keetiitti fayyinni kee naaf haa dhufu. Garaa koo guutuudhaan tola kee nan kadhadhe, akka dubbii keetiitti naaf araarami. Yaa Waaqayyo, lafti araara keetiin guutamtee jirti, seera kee na barsiisi. Akka dubbii ati garbicha keetti dubbatteetti gaarummaan kee jajjabina kootiif haa ta'u! Seerri kee na gammachiisa waan ta'eef, akkan jiraadhuuf gara laafinni kee gara koo haa dhufu. Garbicha kee akka araara keetiitti hojjedhu, seera kees na barsiisi. Na ilaalaa, akkuma warra maqaa kee jaallataniif gootu, anaaf araarami. Yaa Waaqayyo, araarri kee guddaadha, akka firdii keetti na jiraachisi. Faarfannaa 119:41 ,58,64,76-77,124,132,156 Kunoo, akkuma iji garboota harka gooftolii isaanii, akka iji intala harka gooftaa ishee ilaalutti; kanaaf iji keenya Waaqayyo gooftaa keenya hamma inni nutti araaramutti in eeggata. Yaa Waaqayyo, nutti araarami, tuffiidhaan garmalee waan guutamneef, nuuf araarami. Faarfannaa 123:2 -3 Israa'el Waaqayyoon haa abdatu, Waaqayyo biratti araarsummaan in jira, furiin immoo isa bira jira. Faarfannaa 130:7 Faarfannaa 136 1. 1. Yaa Waaqayyoof galateeffadhu; inni gaarii dha, araarri isaa bara baraan in jiraata. 2. 2. Yaa Waaqayyo waaqayyolii galateeffadhu, araarri isaa bara baraan in jiraata! 3. 3. Yaa Gooftaa gooftotaaf galata galchi, araarri isaa bara baraan in jiraata! 4. 4. Nama tokkicha dinqii gurguddaa hojjeteef, araarri isaa bara baraan in jiraata. 5. 5. Nama ogummaadhaan samii tolcheef, araarri isaa bara baraan in jiraata. 6. 6. Nama lafa bishaan irra diriirseef, araarri isaa bara baraan in jiraata. 7. 7. Nama ifa gurguddaa uume, araarri isaa bara baraan in jiraata. 8. 8. Biiftuun guyyaa akka bultu, araarri isaa bara baraan in jiraata; 9. 9. Ji'aa fi urjiileen halkan akka bulchan, araarri isaa bara baraan in jiraata. 10. 10. Nama Gibxii angafa isaaniitiin rukuteef, araarri isaa bara baraan in jiraata. 11. 11. Araarri isaa bara baraan in jiraata waan ta'eef, Israa'el isaan keessaa baase. 12. 12. Harka jabaa fi harka diriirsee, araarri isaa bara baraan waan jiraatuuf. 13. 13. Nama Galaana Diimaa gargar qoodeef, araarri isaa bara baraan in jiraata. 14. 14. Araarri isaa bara baraan in jiraata waan ta'eef, Israa'el gidduu ishee akka darbu godhe. 15. 15. Fara'oon fi loltoota isaa galaana Diimaa keessatti kuffise; 16. 16. Araarri isaa bara baraan waan jiraatuuf, isa saba isaa lafa onaa keessa geggeesse. 17. 17. Nama mootota gurguddaa rukuteef, araarri isaa bara baraan in jiraata. 18. 18. Araarri isaa bara baraan waan jiraatuuf mootota beekamoo ni ajjeese. 19. 19. Sihon mootii Amoorotaa, araarri isaa bara baraan in jiraata. 20. 20. Og mootiin Baashaan immoo araarri isaa bara baraan in jiraata; 21. 21. Araarri isaa bara baraan in jiraata waan ta'eef, lafa isaaniis dhaala akka ta'uuf kenne. 22. 22. Israa'el garbicha isaatiif dhaala ta'a; 23. 23. Inni gad-aanaa keenyaan nu yaadate, araarri isaa bara baraan in jiraata. 24. 24. Araarri isaa bara baraan waan jiraatuuf, diinota keenya jalaa nu fureera. 25. 25. Inni foon hundumaaf nyaata kenna, araarri isaa bara baraan in jiraata. 26. 26. Yaa Waaqayyo isa samii galateeffadhu, araarri isaa bara baraan in jiraata! Waaqayyo wanta na ilaallatu in fiixaan in godha, yaa Waaqayyo, araarri kee bara baraan in jiraata, hojii harka keetii hin dhiisin. Faarfannaa 138:8

Ani garbicha kee waanan ta'eef, araara keetiin diinota koo muraa, warra lubbuu koo dhiphisan hundumaas balleessi. Faarfannaa 143:12 Gooftaan gara laafaadha, gara laafinaan kan guutame dha; aariitti suuta kan jedhu, araara guddaa kan qabu. Waaqayyo hundumaaf gaarii dha, gara laafinni isaas hojii isaa hundumaa irratti in jira. Faarfannaa 145:8 -9 Waaqayyo warra isa sodaatanitti, warra gara laafina isaatti abdatanitti in gammada. Faarfannaa 147:11 Araarsummaa fi dhugaan si hin dhiisin, isaan morma keetti hidhi; isaan gabatee garaa kee irratti barreessi; Fakkeenya 3:3 Namni gara laafessa lubbuu ofii isaatiif waan gaarii in godha, inni gara jabeessa garuu foon isaa in rakkisa. Fakkeenya 11:17 Namni qajeelaan lubbuu bineensa isaa in ilaala, gara laafinni warra jal'oota garuu gara jabeessa. Fakkeenya 12:10 Namni ollaa isaa tuffatu cubbuu ni hojjeta, hiyyeessa namaaf araaramu garuu gammachuu qaba. Waan hamaa qopheessan hin dogoggoranii? warra waan gaarii qopheessaniif garuu araara fi dhugaan in ta'a. Namni hiyyeessa cunqursu Uumaa isaa in arrabsa, namni isa kabaju garuu hiyyeessaaf ni araara. Fakkeenya 14:21 -22,31 Gara laafina fi dhugaadhaan jal'inni ni qulqullaa'a, sodaa Waaqayyootiinis namoonni hamaa irraa ni fagaatu. Fakkeenya 16:6 Araarsummaa fi dhugaan mooticha ni eegu, teessoo isaas araaradhaan ni jabeessa. Fakkeenya 20:28 Namni qajeelummaa fi araara duukaa bu'u jireenya, qajeelummaa fi ulfina argata. Fakkeenya 21:21 Namni cubbuu isaa haguugee hin milkaa'u, namni cubbuu isaa amanee dhiise garuu ni araarama. Fakkeenya 28:13

Raajii Kanaaf Gooftaan dargaggoota isaaniitti hin gammadu, warra abbaan manaa irraa du'e isaaniittis hin araaramu; Kana hundumaaf aariin isaa hin deebi'u, harki isaa ammas diriiree jira. Isaayaas 9:17 Waaqayyo Yaaqoobitti ni araara, ammas Israa'el in filatee biyya isaaniitti isaan kaa'a, ormoonnis isaanitti ni makamu, mana Yaaqoobittis ni maxxanu. Isaayaas 14:1 Teessoon sun araaradhaan in jabaata, inni immoo dhugaadhaan godoo qulqullaa'aa Daawit keessa taa'ee, firdii barbaada, qajeelummaas ariifachiisa. Isaayaas 16:5 Dameen isaa yommuu gogu ni caccaba, dubartoonni dhufanii ibidda isaanitti qabsiisu, saba hubannaa hin qabne waan ta'eef, kanaaf inni isaan tolche isaanitti hin araaramu, inni isaan tolche immoo tola isaaniif hin argisiisu. Isaayaas 27:11

Kanaafis Waaqayyo Waaqayyoon firdii waan ta'eef, isinitti tola, kanaafis akka isin oo'uuf ol in ka'a, warri isa eeggatan hundinuu eebbifamoo dha. Isaayaas 30:18 Saba kootti nan dheekkame, dhaala koo xureessa, harka keettis kenneera; isa durii irratti baay'ee ulfaattee waanjoo kee kaa'atteetta. Isaayaas 47:6 Hin beela'an, hin dheebotan; ho'i yookaan aduun isaan hin rukutu, namni isaaniif araarame burqaa bishaanii bira isaan in geggeessa. Yaa samii faarfadhaa; yaa lafaa gammadi; Yaa gaarreen, Waaqayyo saba isaa waan jajjabeeffameef, warra dhiphataniifis ni araara. Isaayaas 49:10,13 Yeroo muraasaaf si dhiiseera; garuu araara guddaadhaan si walitti qaba. Aarii xiqqoodhaan yeroo muraasaaf fuula koo si jalaa dhokse; garuu gaarummaa bara baraatiin siif araara, jedha Yihowaan furtuu kee. Gaarreen ni badu, tulluunis ni buqqa'a; gaarummaan koo garuu si irraa hin fagaatu, kakuun nagaa koos hin badu, jedha Waaqayyo inni siif araara. Isaayaas 54:7-8,10 Gurra kee gadi qabi gara koo koottu, dhaggeeffadhu, lubbuun kee in jiraatti; ani immoo araara Daawit isa mirkanaaʼaa taʼe, kakuu bara baraa siif nan galcha. Inni jal'aan karaa isaa, namni jal'aan immoo yaada isaa haa dhiisu; Waaqayyo keenyas dhiifama baayʼee waan godhuuf. Isaayaas 55:3,7 Qajeelaan ni bada, namni garaa keessa hin kaa'u, namoonni gara laafessanis in fudhatamu, namni qajeelaan hamaa dhufu irraa akka fudhatamu hin yaadne. Isaayaas 57:1 Ilmaan ormaa dallaa kee in ijaaru, mootonni isaaniis siif in tajaajilu, dheekkamsa kootiin si rukuteera, tola kootiin garuu siif araara. Isaayaas 60:10 Ani gaarummaa Waaqayyoo fi galata Waaqayyoo, akka waan Waaqayyo nuuf kenne hundumaatti, gaarummaa guddaa mana Israa'eliif akka araara isaatii fi akka baay'ina gaarummaa isaatti isaaniif kenne nan kaasa. Samii irraa gadi ilaali, iddoo qulqullummaa kee fi ulfina kee irraas ilaali, hinaaffaa kee fi humni kee, sagalee garaa kee fi gara laafinni kee gara kootti eessa jira? ofirraa ittifamani? Isaayaas 63:7,15 Deemi dubbii kana gara kaabaatti labsii, yaa Israa'el duubatti deebi'aa jirtu deebi'i jedha Waaqayyo! ani gara laafessa waanan ta'eef, dheekkamsa koo isin irratti hin bu'u, ani gara laafessa waanan ta'eef, bara baraan dheekkamsa koo hin eegu. Ermiyaas 3:12 Xiyyaa fi eeboo ni qabatu; gara jabeeyyii dha, gara laafina hin qaban; sagaleen isaanii akka galaanaa ni boo'a; yaa intala Tsiyoon, sirratti lolaaf akka namootaatti hidhaman fardeen yaabbatu. Ermiyaas 6:23 Abbootii fi ilmaan walitti isaan nan dha'a, jedha Waaqayyo, isaan nan balleessa malee hin mararfadhu, hin mararfadhu, hin araarfadhus. Ermiyaas 13:14 Waaqayyo akkana jedha, ‘Mana gaddaatti hin seeninaa, boo’uufis hin ga’inaa! Ermiyaas 16:5 Kana boodas, “Ani Zedeqiyaas mootii Yihudaa, hojjetoota isaa, saba isaa fi warra magaalaa kana keessatti hafan dha’icha, billaa fi beela irraa, harka Nebukaadrezaar mootii Baabiloon, harka diinota isaanii fi harka warra lubbuu isaanii barbaadanitti nan oolcha; isaan hin mararfatu, hin mararfatu, hin araaramus. Ermiyaas 21:7

Waaqayyo akkana jedha; Kunoo, ani booji'amtoota dunkaana Yaaqoob nan deebisa, iddoo jireenyaa isaas nan araara; magaalattiin tuullaa mataa ishee irratti in ijaaramti, masaraan mootummaas akkasumaan ni hafa. Ermiyaas 30:18 Efreem ilma koo isa jaallatamaadhaa? mucaa namatti toludhaa? sababiin isaas, erga isa irratti dubbadhee kaasee amma iyyuu isa nan yaadadha; Dhuguma isaaf nan araara, jedha Waaqayyo. Ermiyaas 31:20 Sagaleen gammachuu, sagalee gammachuu, sagalee misirroo, sagalee misirroo, sagalee warra, “Waaqayyo gooftaa maccaa galateeffadhu! araarri isaa bara baraan in jiraata, warra aarsaa galata gara mana Waaqayyootti fidaniif. Ani booji'amtoota biyyattii akka jalqabaatti nan deebisa, jedha Waaqayyo. Sanyii Yaaqoob fi garbicha koo Daawit nan gata, sanyii isaa keessaa tokko illee sanyii Abrahaam, Yisihaaq fi Yaaqoob irratti bulchitoota akkan hin fudhanneef, booji'amuu isaaniis nan deebisa, isaaniifs araara. Ermiyaas 33:11,26 Innis akka isiniif araaramee gara biyya keessaniitti akka deebitan isinitti nan araara. Ermiyaas 42:12 Isaan xiyyaa fi eeboo ni qabatu, gara jabeeyyii dha, gara laafinas hin argisiisan, sagaleen isaanii akka galaanaa ni boo'a, fardeen yaabbatu, hundinuu akka nama lolaaf hiriiranii si irratti in yaabbatu, yaa intala Baabilon. Ermiyaas 50:42 irratti Gara laafinni isaa waan hin dhufneef, nuti hin dhumne araara GOOFTAA irraati. Inni garuu gaddisiisaa ta'us, akka baay'ina araara isaatti ni mararfata. Boo’icha 3:22,32 Kanaaf Waaqayyo gooftaan akkana jedha; Amma booji'amtoota Yaaqoob nan deebisa, guutummaa mana Israa'eliif nan araara, maqaa koo isa qulqulluus nan hinaafa; Hisqi’eel 39:25 Iccitii kana ilaalchisee Waaqa samii araara akka hawwaniif; Daani'elii fi warri isaa ogeeyyii Baabiloon hafan wajjin akka hin badne. Daani'eel 2:18 Kanaaf yaa mootii, gorsi koo si biratti fudhatama haa ta'u, cubbuu kee qajeelummaadhaan, yakka kee immoo hiyyeeyyiif araara argisiisi; yoo tasgabbii kee dheeressuu ta’uu danda’e. Daani'eel 4:27 Ani immoo Waaqayyo gooftaa koo kadhadhee, cubbuu koos nan himadhee, "Yaa Gooftaa, Waaqayyo guddaa fi sodaachisaa, warra isa jaallataniif, warra abboommii isaa eeggataniif kakuu fi araara eeggadhu; Nuyi isa irratti fincille iyyuu araarsummaa fi dhiifamni kan Waaqayyoo gooftaa keenyaa ti; Yaa Waaqa koo gurra kee garagalchi, dhaga'i; Ija kee banadhu, gara laafina kee isa guddaatiif malee, qajeelummaa keenyaaf kadhannaa keenya si duratti hin dhiheessinuuf, badii keenya, mandara maqaa keetiin waamamte ilaali. Daani'eel 9:4,9,18 Ammas ulfooftee intala tokko deesse. Waaqayyo immoo, "Ani kana booda mana Israa'eliif gara laafina waanan hin arganneef, maqaa ishee Looruhaamaa moggaasi; garuu guutummaatti isaan nan fudhadha. Ani garuu mana Yihudaatti nan araara, Waaqayyo gooftaa isaaniitiin isaan nan oolcha, xiyyaadhaan, billaadhaan, lolaan, fardeen, fardeen isaan hin fayyisu. Hose'aa 1:6-7 Ijoollee isheetiifis hin araaramu; sababni isaas isaan ijoollee sagaagalummaati. Hose'aa 2:4 Ani immoo bara baraan si kaadhima; eeyyee, qajeelummaadhaan, firdiidhaan, gaarummaadhaan, gara laafinaan naaf kaadhimama. Lafa keessattis ishee anaaf nan facaasa; ishee araara hin argannes

nan araara; warra saba koo hin turrettis, ‘Ati saba kooti! isaanis, “Ati Waaqa kooti” in jedhu. Hose'aa 2:19,23 Yaa ilmaan Israa'el dubbii Waaqayyoo dhaga'aa, dhugaan, araarri, beekumsi Waaqayyoos biyya sana keessa waan hin jirreef, waaqayyo jiraattota biyya sanaa wajjin waldhabdee qaba. Hose'aa 4:1 Ani aarsaa utuu hin ta'in araara nan hawwe; aarsaa gubamu caalaas waa’ee Waaqayyoo beekuu. Hose'aa 6:6 Qajeelummaadhaan of facaasaa, gara laafinaan haammadhaa; hamma inni dhufee qajeelummaa isin irratti roobsitutti yeroon Waaqayyoon barbaaduu waan ta'eef, lafa kee isa gad caccabsi. Hose'aa 10:12 Kanaaf gara Waaqa keetti deebi'i, araara fi firdii eegi, Waaqayyo kee yeroo hundumaa eeggadhu. Hose'aa 12:6 Asshur nu hin fayyisu; fardeen hin yaabbannu, hojii harka keenyaattis, ‘Isin waaqolii keenya ti’ hin jennu; Hose'aa 14:3 Uffata keessan utuu hin ta'in garaa keessan ciccidhaa, gara Waaqayyo gooftaa keessaniitti deebi'aa! Yo'el 2:13 Warri waan hin taane sobaa ilaalan araara ofii isaanii dhiisu. Yoonaas 2:8 Innis Waaqayyoon kadhatee, "Yaa Waaqayyo, yeroon biyya koo keessa turetti dubbiin koo kun mitii?" Kanaaf, ati Waaqa gara laafessa, gara laafessa, aariitti suuta jettu, gaarummaa guddaa kan gootu, wanta hamaa irraas akka si geddartu waanan beekuuf, ani dursee gara Tarshiishitti baqadhe. Yoonaas 4:2 Yaa nama, waan gaarii sitti agarsiiseera; Waaqayyo qajeelaa hojjechuu fi araara jaallachuu fi Waaqayyo kee wajjin gad of deebisuudhaan deddeebi'uu malee maal si irraa barbaada? Miikiyaas 6:8 Waaqni akka kee, inni jal'ina dhiifama godhu, irra daddarbaa warra hambaa isaa irraa hafaniif darbu eenyu? araaratti waan gammaduuf, dheekkamsa isaa bara baraan hin qabatu. Yaaqoobitti dhugaa, Abrahaamittis araara isa ati bara durii kaasee abbootii keenyaaf kakatte ni raawwatta. Miikiyaas 7:18,20 Yaa Waaqayyo, ani dubbii kee dhaga'eera, sodaadheera: Yaa Waaqayyo, hojii kee waggoota gidduutti, waggoota gidduutti beeksisi; dheekkamsaan araara yaadadhu. Anbaaqom 3:2 Ergamaan Waaqayyoos deebisee, “Yaa Waaqayyo gooftaa maccaa, Yerusaalem fi magaalota Yihudaa waggoota sodamamii kudhan kana itti aarteef hamma yoomitti hin araarfattu? Kanaaf Waaqayyo akkana jedha; Ani gara Yerusaalemitti gara laafinaan deebi'eera, manni koo ishee keessatti in ijaarama, jedha Waaqayyo gooftaa maccaa, hiddi Yerusaalem irrattis in diriirfama. Zakaariyaas 1:12,16 Gooftaan maccaa akkana jedha, “Firdii dhugaa raawwadhaa, tokkoon tokkoon namaa obboleessa isaattis araara fi gara laafina argisiisaa: Zakkaariyaas 7:9

Mana Yihudaa nan jabeessa, mana Yoseef nan oolcha, isaanis deebisee isaan kaa'a; ani isaaniif araara waanan ta'eef, ani Waaqayyo gooftaan isaanii waanan ta'eef, isaanis akka waan ani isaan hin gatne in ta'u, isaanis nan dhaga'a. Zakkaariyaas 10:6

Wangeelaa fi Hojii Ergamootaa Warri gara laafesni eebbifamoo dha, isaan araara ni argatu. Maatewos 5:7 Isin garuu dhaqaatii maal jechuu akka ta'e baradhaa, ani aarsaa utuu hin ta'in araara nan barbaada; Yesuus achirraa yommuu deemu, namoonni jaamaa lama, "Yaa Ilma Daawit, nuuf araarami" jedhanii iyyan isa duukaa bu'an. Maatewos 9:13,27 Garuu utuu hiikni kun maal jechuu akka ta'e beekta ta'ee, aarsaa utuu hin ta'in araara nan argadha, silaa warra yakka hin qabne hin murteessitan turte. Maatewos 12:7 Kunoo, dubartii Kana'aan tokko naannoo sana keessaa baatee, "Yaa Gooftaa, yaa ilma Daawit, naaf araarami! intalli koo seexanni akka malee dhiphattee jirti. Maatewos 15:22 Yaa gooftaa ilma kootti araarami, inni maraataa fi dhiphina guddaa qaba; Maatewos 17:15 Kunoo, namoonni jaamaa lama karaa cinaa taa'anii, Yesus achi darbuu isaa yommuu dhaga'an, "Yaa Gooftaa, yaa ilma Daawit, nuuf araarami" jedhanii iyyan. Namoonni sun callisanii waan qabaniif isaan ceepha'an, isaan garuu, "Yaa Gooftaa, yaa ilma Daawit, nuuf araarami" jedhanii caalaatti iyyan. Maatewos 20:30-31 Yaa barsiisota seeraa fi Fariisota fakkeessitootni wayyoo! sababni isaas, kurnoo mint, anis, cummin ni kaffaltu, dhimmoota ulfaatoo seera, firdii, araara fi amantii dhiistaniittu; Maatewos 23:23 Yesuus nama Naazireet ta'uu isaa yommuu dhaga'u, "Yesuus yaa ilma Daawit, naaf araarami" jedhee iyye. Namoonni baay'een akka callisu isa ajajan; Maarqos 10:47-48 irratti Araarri isaas warra isa sodaatan dhalootaa dhalootatti jira. Inni araara isaa yaadachuuf garbicha isaa Israa'el qabateera; Ollaan ishee fi obboloonni obboleessa ishee akkamitti Gooftaan gara laafina guddaa akka isheef argisiise ni dhagaʼan; isaanis ishee wajjin gammadan. Araarsummaa abbootii keenyaaf abdachiifame raawwachuuf, kakuu isaa isa qulqulluus yaadachuuf; Karaa araara lallaafaa Waaqayyo keenyaa; kanaanis burqaa guyyaa ol irraa nu daawwate, Luqaas 1:50,54,58,72,78 Egaa akkuma Abbaan keessan gara laafessa ta'e, gara laafina qabaadhaa. Luqaas 6:36 Namichi Samaariyaa tokko garuu utuu deemaa jiruu bakka inni jiru gahe, yommuu isa argu immoo isaaf mararfate, Gara isaa dhaqee, zayitii fi wayinii itti naqee madaa isaa hidhee bineensa isaa irra isa kaa'ee, gara mana keessummootaatti isa geessee isa kunuunse. Borumtaas yommuu deemu saantima lama fuudhee waraanaaf kenne, "Isa eegi! wanta ati dabalataa baastu hundumaas yeroon deebi'ee dhufu siif nan deebisa. Sadan kana keessaa isa hattoota gidduutti kufe isa kamtu ollaa ture jettee yaaddaa? Innis, “Nama isaaf araarame” jedhe. Yesuus immoo, "Deemi, atis akkasuma godhi" jedheen . Luqaas 10:37 Innis iyyee, "Abbaa Abrahaam, naaf araarami, Alaazaars akka inni fiixee quba isaa bishaan keessa cuuphee, arraba koos qabbaneessuuf ergi; sababiin isaas ani abidda kanaan dhiphadheera. Luqaas 16:24 14

Isaanis sagalee isaanii ol kaasanii, "Yesuus Yaa Barsiisaa, nuuf araarami" jedhan. Luqaas 17:13 Namni qaraxa fudhatu immoo fagoo dhaabatee, "Waaqayyo cubbamaa naaf araarami" jedhee harma isaa rukute malee, hamma ija isaa gara samiitti ol kaasuu hin barbaanne. Innis, "Yesuus yaa ilma Daawit, naaf araarami" jedhee iyye. Warri isa dura deemanis akka inni callisee isa ceepha'an, inni garuu caalaatti, "Yaa Ilma Daawit, naaf araarami" jedhee iyye. Luqaas 18:13,38-39 Waa'ee inni du'aa isa kaase, amma kana booda gara manca'iinsaatti akka hin deebi'in, akkasitti, "Ani araara Daawit isa mirkanaa'aa siif nan kenna" jedhe. Hojii Ergamootaa 13:34

Ergaawwan Inni Museedhaan, “Namaan araarame nan araara, nama mararfadhus nan mararfadha” jedheera. Egaa Waaqayyo isa araara argisiisu malee, kan fedhe yookaan kan fiigu irraa miti. Kanaaf nama araarama barbaade ni araara, nama fedhes ni jabeessa. Badhaadhina ulfina isaa mi'a araaraa isa duraan ulfinaaf qopheesse irratti akka beeksisuuf Roomaa 9:15-16,18,23 Akkuma bara durii Waaqayyoon hin amanne, ammas amanuu dhabuu isaaniitiin araara argatte; Waaqayyo hunduma isaaniitti akka araarsuuf, isaan hundumaa amanuu dhiisuudhaan xumureera. Roomaa 11:30-32 Kanaaf yaa obboloota koo, qaama keessan aarsaa jiraataa, qulqulluu, Waaqayyo biratti fudhatama qabu akka ta'e akka dhiheessitan araara Waaqayyootiin isin kadhadha. Yookiin inni gorsu, gorsaan, inni kennu immoo salphaatti haa raawwatu; kan bulchu, ciminaan; kan araara argisiisu, gammachuudhaan. Roomaa 12:1,8 Ormoonnis araara isaatiif Waaqayyoon ulfina akka kennan; akkuma barreeffame, “Kanaaf saba ormoota gidduutti siif nan himadha, maqaa kees nan faarfadha” jedhu. Roomaa 15:9 Ani waa'ee durboota abboommii Gooftaa hin qabu; 1 Qorontos 7:25 Abbaa Gooftaa keenya Iyyasuus Kiristoos, Abbaa araara, Waaqa jajjabina hundumaa haa eebbifamu; 2 Qorontos 1:3 Kanaaf, akkuma araara arganne, tajaajila kana waan qabnuuf, hin dadhabnu; 2 Qorontos 4:1 Warri akka seera kanaatti deddeebi'an hundinuu nagaan isaaniif, araarri, Israa'el Waaqayyoo irrattis haa ta'u. Galaatiyaa 6:16 Waaqayyo garuu inni araaradhaan badhaadhe, jaalala isaa isa guddaa ittiin nu jaallateef, Efesoon 2:4 Kanaaf Kiristoos keessatti jajjabinni yoo jiraate, jajjabinni jaalalaa yoo jiraate, walitti dhufeenya hafuuraa yoo jiraate, garaacha fi gara laafinni yoo jiraate, Filiphisiiyus 2:1 Dhuguma du'aatti dhi'aatee dhukkubsatee ture; isa qofa irratti utuu hin taʼin ana irrattis akkan gadda irratti hin gaddineef. Filiphisiiyus 2:27 Kanaaf, akka warra Waaqayyoon filataman, qulqullootaa fi jaallatamootti garaacha araara, gaarummaa, gad of deebisuu, garraamummaa, obsa uffadhaa; Qolosaayis 3:12 15

Ximotewos, ilma koo amantii keessatti: Ayyaana, araara fi nagaa Waaqayyo abbaa keenyaa fi Yesus Kiristoos Gooftaa keenya irraa nuuf haa ta'u. 1 Ximotewos 1:2 Inni dura nama arrabsaa, ari'ataa, nama miidhu ture; Ayyaanni Gooftaa keenyaas amantii fi jaalala inni Kiristoos Yesuus keessa jiruun baay'ee in baay'ateera. Kiristoos Yesuus cubbamoota fayyisuuf gara biyya lafaa dhufe jedhu kun dubbii amanamaa dha, fudhatama hundumaas kan maludha; isaan keessaa ani angafa. Haa ta'u iyyuu malee, Yesus Kiristoos dursee obsa hundumaa ana keessatti akka mul'isuuf, warra kana booda isatti amananii jireenya bara baraatiif fakkeenya akka ta'uuf, araara argadheera. 1Ximotewos 1:13-16 Ximotewos ilma koo baay'ee jaallatamaa: Ayyaana, araara fi nagaa Waaqayyo abbaa fi Kiristoos Yesuus Gooftaa keenya irraa nuuf haa ta'u. Gooftaan mana Onesifoorosiif araara haa kennu; inni yeroo baay'ee na boqochiise, sansalata koottis hin qaanofne: Gooftaan guyyaa sanatti araara Gooftaa akka argatu isaaf haa kennu; 2 Ximotewos 1:2,16,18 Tiitoo, ilma koo amantii waloo booda: Ayyaana, araara, nagaa, Waaqayyo abbaa fi Gooftaa Yesus Kiristoos fayyisaa keenya irraa. Tiitoo 1:4 Hojii qajeelummaa nuti hojjenne utuu hin ta’in, akka araara isaatti, dhiqannaa haaromsaa fi haaromsa hafuura qulqulluutiin nu fayyise; Tiitoos 3:5 Kanaafis, cubbuu namootaatiif araarsuudhaaf, waa'ee Waaqayyoo irratti angafa lubaa gara laafessaa fi amanamaa ta'ee akka ta'uuf, obboloota isaa fakkaachuutu isa irra ture. Ibroota 2:17 Kanaaf araara argannee, yeroo rakkinaattis ayyaana gargaaru akka argannuuf ija jabinaan gara teessoo ayyaanaatti haa dhufnu. Ibroota 4:16 Jal'ina isaaniif nan oo'a, cubbuu isaanii fi jal'ina isaaniis kana booda hin yaadadhu. Ibroota 8:12 Isa irra immoo kiruubelonni ulfinaa teessoo araara golgeessan; kan amma addatti dubbachuu hin dandeenyu. Ibroota 9:5 Inni seera Musee tuffate dhugaa ba’oota lamaa fi sadii jalatti araara malee du’e: Ibroota 10:28 Inni gara laafina tokko malee firdii in argata; araarri immoo firdii irratti ni gammada. Yaaqoob 2:13 Garuu ogummaan gubbaa irraa dhufu jalqaba qulqulluu, achiis nagaa, lallaafaa, salphaatti kan kadhatamu, araaraa fi firii gaarii kan guutame, loogii kan hin qabnee fi fakkeessummaa kan hin qabne dha. Yaaqoob 3:17 Kunoo, warra obsaan akka gammadan lakkoofna. Obsa Iyoob dhageessanii, dhuma Gooftaas argitan; Gooftaan baay’ee gara laafessa, araara lallaafaa akka ta’e. Yaaqoob 5:11 Waaqayyo abbaan Gooftaa keenya Iyyasuus Kiristoos inni akka araara isaa isa baay’eetti du’aa ka’uu Yesus Kiristoos du’aa ka’uudhaan abdii jiraataa ta’eef deebisee nu dhalche haa eebbifamu, 1 Pheexiroos 1:3 Warri dur saba hin turre, amma garuu saba Waaqayyoo ta'aniiru. 1 Phexros 2:10

Ayyaanni, araarri, nageenyi, Waaqayyo abbaa irraa, gooftaa Iyyasuus Kiristoos, Ilma Abbaa irraa, dhugaa fi jaalalaan isiniif haa ta'u. 2 Yohaannis 1:3 Araarsummaan, nagaa fi jaalalli isiniif haa baay'atu. Yihudaa 1:2 Jireenya bara baraatiif araara Gooftaa keenya Iyyasuus Kiristoos eeggadhaa jaalala Waaqayyoo keessatti of eegaa. Yihudaa 1:21

Apokrifaa Araarri fi ulfinni isaa Israaʼel hundumaa keessatti bara baraan waan jiruuf, sagalee guddaadhaan faarfannaa Waaqayyoof galata faarfatan. 1 Esdraas 5:61 Ammas hamma tokko araarri si biraa nutti mul'ateera, yaa Gooftaa, iddoo qulqullaa'aa kee keessatti hundee fi maqaan akka nuuf hafu; 1Esdraas 8:78 Isin ana dhiista, anis isin nan dhiisa; yeroo isin akkan isinitti tolu barbaaddan, ani gara laafina isiniif hin qabu. 2 Esdraas 1:25 Amma garuu maal isin godha? Ani dubartii abbaan manaa irraa du'ee fi kan gatame dha, yaa ijoollee koo karaa keessan dhaqii Gooftaa araara kadhadhaa. 2 Esdraas 2:4 Ani gara laafessa waanan ta'eef, ijoollee kee warra rafan yaadadhu, ani cinaacha lafaa keessaa isaan baasee araara isaaniif nan argisiisa! Ijoollee kee hamman dhufee gara laafina isaaniif argisiisi! 2 Esdraas 2:31-32 Nuti immoo akka saree maraattee biyya lafaa keessaa darbina, jireenyi keenyas ajaa'ibsiifannaa fi sodaa waan ta'eef araara argachuuf hin malle. 2 Esdraas 4:24 Anis yeroo sanatti deebiseef, “Yaa Gooftaa, inni hundumaa ol ta’e, warra amma iyyuu gara biyya lafaatti hin dhufneef araara qabaachuu isaatiin, gara laafina guddaa akka qabu, warra jiraniif, warra darbaniif, akkasumas warra dhufaniif araara baay’ee waan baay’isuuf, araara guddaa akka qabu nan beeka” jedheen. Sababni isaas, inni araara isaa baay'isuu yoo baate, biyyi lafaa warra achi keessa dhaalan waliin hin jiraatu ture. 2 Esdraas 7:62,66-67 Wanti tolfame sun hamma ati araara keetti galchitutti yeroodhaaf akka sooratuuf. Nutii fi abbootiin keenya dhukkuba akkasiitiin ni dadhabna, ati garuu cubbamoota keenyaan gara laafessa in jedhamta. Nutti araaramuu yoo barbaadde, nu warra hojii qajeelummaa hin qabneef gara laafessa jedhamta. Yaa Gooftaa, warra hojii gaarii irratti amanamummaa hin qabneef yoo gara laafte, qajeelummaan kee fi gaarummaan kee in ibsama. Uumama keetiif gara laafina waan qabduuf, saba kee dhiisi, dhaala ofii keetiif araarami malee nutti hin dheekkamin. 2 Esdraas 8:11,31-32,36,45 Kanaafis ulfaatina kee isa guddaa ofirraa raasi, gadda baay'ee ofirraa kaasi, inni jabaa ta'e deebi'ee siif araara, inni ol'aan immoo dadhabbii kee irraa boqonnaa fi tasgabbii siif kennu. 2 Esdraas 10:24 Lafti hundinuu akka boqottee deebi'uuf, jeequmsa kee jalaa baatee akka deebi'uuf, firdii fi araara isa ishee uume akka abdatuuf. 2 Esdraas 11:46

Sabni koo warra hafan, warra daangaa koo irratti dhiibaman, gara laafinaan in in oolcha, hamma guyyaan firdii isa ani jalqabarraa kaasee sitti dubbadhetti isaan gammachiisa. Ani garuu, ani isin hin dhiisne, isin irraas hin baane; 2 Esdraas 12:34,48 Kanaaf akkas yoo ta'e hubannoo ofii keessanii gadi qabattanii, garaa keessanis haaromsitan, lubbuun in eegamtu, erga du'anii boodas araara in argattu. 2 Esdraas 14:34 Yaa Gooftaa ati qajeelaa dha, hojiin kee hundinuu fi karaan kee hundinuu araara fi dhugaadha, ati immoo bara baraan dhugaa fi haqaan murteessita. Tobit 3:2 Seexanni immoo urgaa'ee ni baqata, kana boodas deebi'ee hin dhufu; ati immoo ishee ni eegdi, isheen immoo si wajjin in deemti. Kana malees ijoollee siif deesse jedheen yaada. Tobiyaas wantoota kana yommuu dhagaʼu ishee jaallate, garaan isaas buʼa qabeessa taʼeen ishee wajjin walitti makame. Tobit 6:17 irratti Raagu’eel, “Ati ilma obboleessa ishee waan taateef, isheen immoo kan kee waan taateef, kana booda akka haala isheetiin ishee fudhadhu, Waaqayyo gara laafessanis waan hundumaa irratti milkaa’ina gaarii siif kenna” jedheen. Tobit 7:12 irratti Na gammachiiftee waan ta'eef, galatamuu qabda; sun immoo kan ani shakke natti hin dhufne; ati garuu akka araara kee isa guddaatti nutti raawwatte. Ijoollee tokkicha abbootii isaanii ta’an lamaaf araara waan argatteef galateeffamuu qabda: yaa Gooftaa araara isaaniif kenni, jireenya isaanii fayyaan gammachuu fi araaradhaan xumuri. Tobit 8:16-17 irratti Tobiyaas garuu Waaqayyo isaaf araara waan qabuuf isaan duratti galateeffate. Yommuu gara intala haadha manaa isaa Saaraatti dhihaatu, "Ati intala baga nagaan dhufte, Waaqayyo inni gara keenyatti si fide haa eebbifamu, abbaan kee fi haati kees haa eebbifamu" jedhee ishee eebbise. Obboloota isaa warra Nanawwee keessa jiran hundumaa birattis gammachuun ni mul'ate. Tobit 11:17 irratti Inni ni dha'a, ni araara, gara si'oolitti gad in geessa, in deebisee in in deebisa; Innis yakka keenyaaf nu dha'a, deebi'ee araara in argata, saba isaan gidduutti nu facaase hundumaa keessaas nu in sassaaba. Garaa keessan guutuudhaan, yaada keessan guutuudhaan gara isaatti yoo deebitan, isa durattis qajeelaa yoo ilaaltan, inni gara keessan in deebi'a, fuula isaa isin jalaa hin dhoksu. Kanaaf, wanta inni sitti godhu ilaali, afaan kee guutuudhaan isa himadhu, Gooftaa humnaa galateeffadhu, Mootii bara baraa immoo ol guddisi. Biyya booji'amuu koo keessatti isa nan galateeffadha, humna isaa fi ulfina isaa saba cubbamaa tokkotti nan labsa. Yaa cubbamoota, garagalaatii fuula isaa duratti qajeelaa raawwadhaa, inni isin simachuu fi isinitti araaramuu eenyutu beeka? Yaa Yerusaalem, mandara qulqulleettii, hojii ijoollee keetiin si reeba, ilmaan qajeelotaattis deebi'ee ni araara. Tobit 13:2,5-6,9 irratti Ammas Waaqayyo isaanitti araara, gara biyya isaan mana qulqullummaa itti ijaaranitti akka isaan deebisu, garuu akka isa duraa osoo hin taane, hamma yeroon barri sun raawwatamutti; booddee immoo iddoo booji’aman hundumaa irraa deebi’anii Yerusaalem ulfinaan ni ijaaru, manni Waaqayyoos akkuma raajonni waa’ee isaa dubbatanitti gamoo ulfina qabeessa ta’een bara baraan ishee keessatti in ijaarama. Akkasitti saboonni hundinuu Gooftaa in galateeffatu, sabni isaas Waaqayyoon in himatu, Gooftaan immoo saba isaa ol in ol in godha; warri Waaqayyo gooftaa dhugaa fi qajeelummaadhaan jaallatan hundinuu obboloota keenyatti araara argisiisuudhaan ni gammadu. Ati garuu seera fi abboommii eegi, akka siif tolutti gara laafina fi qajeelaa of agarsiisi. Tobit 14:5,7,9 irratti kan ibsame

Achiis Oziyaas, “Yaa obboloota koo, ija jabaadhaa, Waaqayyo gooftaan keenya araara isaa gara keenyatti gara keenyatti deebisuudhaaf guyyaa shan haa obsinu; inni guutummaatti nu hin dhiisu waan taʼeef. Yihud 7:30 irratti Achiis sagalee guddaadhaan, “Waaqa galateeffadhu, galateeffadhu, Waaqayyoon galateeffadhu jedheen jedha, inni mana Israa’el irraa araara isaa hin fudhanne, garuu halkan kana diinota keenya harka kootiin balleesseera. Yihud 13:14 Gaarreen hundee isaanii irraa bishaan waliin ni socho'u, dhagaan fuula kee duratti akka mukaa in baqu; Yihud 16:15 Kanaaf, warri Amaan dhimma irratti muudamee fi nutti aanee jiruun barreeffamaan isiniif dhiyaatan hundinuu, haadhotii manaa fi ijoollee isaanii wajjin, gara laafina fi gara laafina hundumaa malee, ji’a kudha lamaffaa Adar bara kanaa guyyaa kudha afraffaatti billaa diinota isaaniitiin guutummaatti akka balleessan ajajneerra: Dabalata Asteer 13:6 Kadhannaa koo dhaga'i, dhaala keettis araarami, yaa Gooftaa, akka jiraannuuf gadda keenya gara gammachuutti jijjiiri, yaa Gooftaa, maqaa kees akka galateeffannu; Asteer 13:17 irratti dabalata Kanaaf magaalaa fi biyyi akka waan kanaatti hin hojjenne hundinuu gara laafina tokko malee ibiddaa fi billaadhaan ni balleeffama, namootaaf kan hin darbine qofa osoo hin taane, bineensa bosonaa fi simbirroota birattis bara baraan jibbamaa ta'a. Asteer 16:24 irratti dabalata Warri isatti abdatan dhugaa ni hubatu, warri jaalalaan amanamoo ta'anis isa bira in jiraatu, ayyaanni fi araarri qulqulloota isaatiif waan ta'eef, inni filatamtoota isaatiifis ni yaada. Ogummaa Solomoon 3:9 Sabni kun kana argee hin hubanne, yaada isaanii keessattis hin kaa'an, Ayyaanni isaa fi araarri isaa qulqulloota isaa wajjin akka ta'ee fi warra filatamoo isaaf akka kabaja qabu. Ogummaa Solomoon 4:15 Araarri yeroo dhiyootti warra gadhee dhiifama ni godha, jajjaboon garuu humnaan in dararama. Ogummaa Solomoon 6:6 Yaa Waaqayyo abbootii koo, Gooftaa araara, isa dubbii keetiin waan hundumaa uumte, Ogummaa Solomoon 9:1 Sababni isaas, yeroo isaan qoramanii araaradhaan adabaman malee, warri Waaqayyoon hin sodaanne akkamitti akka dheekkamsaatti itti murtaa’anii fi akka dararaman, warra qajeelota malee haala biraatiin akka dheebotan ni beeku turan. Ogummaa Solomoon 11:9 Ati garuu hundumaaf araara qabda; ati waan hundumaa gochuu ni dandeessa, cubbuu namootaa immoo waan isaan sirreessuuf ija namaa jaamsa. Ogummaa Solomoon 11:23 Garuu hojii akkasiitiin namni qajeelaan gara laafessa akka ta'u saba kee barsiifteetta, ijoollee kees cubbuudhaaf qalbii diddiirrannaa akka kennitu abdii gaarii akka qabaatan gooteetta. Kanaaf, ati osoo nu adabduu, yeroo murteessinu gaarummaa kee of eeggannoodhaan akka yaadnuu, ofii keenyas yeroo murtiin argamnu araara akka eegnu yaada jedhuuf, diinota keenya dachaa kumaan dha'atta. Ogummaa Solomoon 12:19,22

Ati garuu yaa Waaqayyo, tola qabeessaa fi dhugaadha, obsa kan qabduu fi gara laafinaan waan hundumaa kan qindeessituudha, Ogummaa Solomoon 15:1 Ilmaan kee garuu ilkaan jawwee summii hin mo'anne; Ogummaa Solomoon 16:10 Warra Waaqayyoon hin sodaanne garuu, dheekkamsi gara laafina tokko malee hamma dhumaatti isaan irratti dhufe; Ogummaa Solomoon 19:1 Isin warri Waaqayyoon sodaattan araara isaa eeggadhaa; akka hin kufneef gara biraa hin deeminaa. Isin warri Gooftaa sodaattan, waan gaarii, gammachuu fi araara bara baraa abdadhaa. Gooftaan gara laafina, araara, obsa, baay'ee gara laafessa, cubbuu in dhiisa, yeroo rakkinaas in fayyisa. Lallaba 2:7,9,11 Nuyi harka namaatti utuu hin ta'in harka Waaqayyootti ni kufna; Lallaba 2:18 Araarri Isaa guddaadha hin jedhin; araarri fi dheekkamsi isa biraa waan dhufuuf, dheekkamsi isaas cubbamoota irratti waan ta'eef, baay'ina cubbuu kootiif ni tasgabbaa'a. Lallaba 5:6 Namni morma jabaate namoota keessa yoo jiraate, araarri fi dheekkamsi isaa wajjin waan jiruuf, osoo hin adabamin yoo miliqe ajaa'iba; dhiifama gochuuf, mufannaa dhangalaasuufis humna qaba. Akkuma araarri isaa guddaa ta'e, sirreeffamni isaas akkasuma, namatti akka hojii isaatti in farada Hojii araara hundaaf karaa baasi, namni hundinuu akka hojii isaatti in argata. Araarsummaan isaa uumama hundaaf mul’ata; ifa isaa dukkana irraas cimsee adda baaseera. Lallaba 16:11-12,14,16 Humna ulfina isaa eenyutu lakkaa'a? araara isaas eenyutu hima? Kanaaf Waaqayyo isaaniif obsa, araara isaas isaan irratti dhangalaasa. Araarsummaan namaa ollaa isaatiif; araarri Gooftaa garuu foon hundumaa irra jira, inni in ceepha'a, ni guddisa, ni barsiisa, ni deebisa, akka tiksee hoolota isaatti in deebisa. Warra adabbii fudhatanii fi firdii isaa ciminaan barbaadaniif ni araara. Firdii dura of qoradhu, guyyaa arrabsoottis araara ni argatta. Lallaba 18:5,11,13-14,20 Wallaalummaan koo akka hin baay’anne, cubbuun koos hamma badiisa kootti akka hin baay’anne, mormitoota koo duratti akkan hin kufneef, diinni koos abdiin isaa araara kee irraa fagaate natti hin gammadu. Lallaba 23:3 Nama isa fakkaateef araara hin argisiisu, cubbuu ofii isaatiis dhiifama ni kadhataa? Lallaba 28:4 Namni gara laafessa nama isaaf ni liqeessa; namni harka isaa jabeessu immoo abboommii ni eega. Nama hiyyeessa ta'eef obsi, gara laafina isaaf argisiisuuttis hin tursiisin. Lallaba 29:1,8 Hanga tokkoon tokkoon namaaf akka hojii isaatti, hojii namootaas akka yaada isaaniitti hanga kennutti; hamma dhimma saba isaa irratti murteessee, araara isaatiin akka isaan gammachiisutti. Araarsummaan yeroo rakkinaa akka duumessa rooba yeroo gogiinsaatti kan waqtii qaba. Lallaba 35:19-20 Yaa Waaqayyo gooftaa hundumaa nuuf araarami, nu ilaalis, Yaa Gooftaa, saba maqaa keetiin waamamuu fi Israa'el isa angafa kee moggaafteef araarami. Yaa Yerusaalem, mandara kee qulqulleettii, iddoo boqonnaa keetiif araarami. Lallaba 36:1,12-13 Isaan kun garuu namoota gara laafessa, qajeelummaan isaanii hin dagatamne turan. Lallaba 44:10

Innis nama gara laafessa, isa foon hundumaa duratti tola argate, Musee isa Waaqayyoo fi namoota biratti jaallatamaa, yaadannoon isaa eebbifame, isa keessaa baase. Lallaba 45:1 Bara Museettis hojii araara hojjete, inni fi Kaaleb ilmi Yefunne, waldaa mormuudhaan, saba cubbuu irraa dhowwuu, jal'oota gunguman tasgabbeessuudhaan. Lallaba 46:7 Gooftaan garuu araara isaa yoomiyyuu hin dhiisu, hojiin isaa tokko illee hin badu, sanyii filatamoo isaa hin balleessu, sanyii nama isa jaallatuus hin fudhatu; Lallaba 47:22 Isaan garuu Gooftaa isa gara laafessa ta'etti waamanii harka isaanii gara isaatti diriirsanii, qulqulluun battaluma sanatti samii irraa isaan dhaga'ee, tajaajila Esay'n isaan oolche. Lallaba 48:20 Sabni sun hamma kabajni Gooftaa xumuramee tajaajila isaa xumuranitti, isa gara laafessa duratti kadhannaadhaan Gooftaa isa hundumaa ol taʼe kadhatan. Egaa ammas Waaqa hundumaa isa bakka hundumaatti wanta dinqisiisaa qofa hojjetu, isa gadameessa isaatii bara keenya ol guddisu, akka araara isaattis nuuf godhu eebbisaa. Akka inni araara isaa nuuf mirkaneessee, yeroo isaatti akka nu oolchu! Lallaba 50:19,22,24 Akka baay'ina araara fi guddummaa maqaa keetii, ilkaan warra na nyaachuuf qophaa'anii fi harka warra lubbuu koo barbaadanii fi rakkina dachaa na mudate irraa na oolcheera; Yeroo sanatti yaa Gooftaa araara kee fi gocha kee isa durii irratti, akkamitti warra si eeggatan akka bilisa baastu, harka diinotaa jalaa akka isaan oolchitu nan yaade. Lubbuun kee araara isaatti haa gammaddu, galata isaattis hin qaana'in. Lallaba 51:3,8,29 Yaa Waaqayyo gooftaa keenya, gaarummaa kee hundumaa booda, akka araara kee isa guddaa sana hundumaattis nutti raawwatte, Baaruk 2:27 Yaa Gooftaa dhaga'i araarami; ati gara laafessa waan ta'eef, nuti si duratti cubbuu hojjenne, nutti araarami. Baaruk 3:2 Abdiin koo isa bara baraa keessa waan jiruuf, inni isin oolcha; gammachuun immoo isa qulqulluu biraa naaf dhufeera, sababii araara isa yeroo dhiyootti fayyisaa keenya isa bara baraa irraa gara keessan dhufuun. Baaruk 4:22 Waaqayyo araara fi qajeelummaa isa biraa dhufuun ifa ulfina isaatiin gammachuudhaan Israa'el in geggeessa. Baaruk 5:9 Dubartii abbaan manaa irraa du’eef araara argisiisuu, abbaa hin qabneef gaarii gochuus hin danda’an. Xalayaa Ermiyaas 1:38 Abrahaam isa jaallatamaa keetiif, Yisihaaq garbicha kee fi Israa'el kee isa qulqullootaaf jettee araara kee akka nu irraa hin fagaatin; Yeroo kanattis mootichi, yookaan raajiin, yookaan geggeessaan, yookaan aarsaan gubamu, yookaan aarsaan, yookaan aarsaan, yookaan ixaanni, yookaan iddoon si duratti aarsaa itti dhiheessitu, araara argattus hin jiru. Akka gaarummaa keetii fi akka baay'ina araara keetii nutti hojjedhu malee, nu hin salphisin. Yaa Gooftaan gara laafessa waan ta'eef galateeffadhu, araarri isaa bara baraan in jiraata! Yaa warri Gooftaa waaqeffattan hundinuu, waaqa waaqolii eebbisaa, isa galateeffadhaa, galateeffadhaa, araarri isaa bara baraan in jiraata. Kadhannaa Azaariyaa 1:12,15,19,67-68 Kadhannaa Minaasee 1:1

Yaa Gooftaa, Waaqa hunda danda’aa abbootii keenya Abrahaam, Yisihaaq, Yaaqoob, sanyii isaanii isa qajeelaa; samii fi dachii, faaya isaa hundumaa wajjin kan uume; dubbii abboommii keetiin galaana hidhe; isa gadi fagoo cuftee, maqaa kee isa sodaachisaa fi ulfina qabeessa ta'een cufte; namni hundinuu isa sodaatu, humna kee durattis ni raafamu; ulfinni ulfina keetii baachuu waan hin dandeenyeef, cubbamoota irratti aariidhaan doorsisuun kee barbaachisaa dha; sababni isaas ati Gooftaa ol aanaa, gara laafina guddaa, obsa, baay'ee gara laafessa, badii namootaa irraas gaabbii galtudha. Ati yaa Gooftaa, akka gaarummaa kee isa guddaatti warra si irratti cubbuu hojjetaniif qalbii diddiirrannaa fi dhiifama abdachiifteetta, cubbamootaaf akka fayyaniif araara kee isa daangaa hin qabne irraas qalbii diddiirrannaa murteessite. Kanaaf, yaa Gooftaa, Waaqayyo warra qajeelota taate, akka Abrahaam, Yisihaaq, Yaaqoob warra si irratti cubbuu hin hojjenne, warra qajeelotaaf qalbii diddiirrannaa hin murteessine; ani garuu baay'ina cirracha galaanaa caalaa cubbuu waanan hojjedheef, ana cubbamaa ta'eef qalbii diddiirrannaa murteessite. Yaa Gooftaa, irra daddarbaan koo baay'ateera, irra daddarbaan koo baay'ateera, baay'ina yakka kootiif olka'iinsa samii ilaaluu fi arguuf hin malu. Ani mataa koo ol kaasuu akkan hin dandeenye, hiikkaa tokkollee akkan hin qabneef, dheekkamsa kee waanan kakaaseef, si durattis waan hamaa hojjedheera, fedha kee hin raawwanne, abboommii kees hin eegne, wanta jibbisiisoo kaa'eera, yakka baay'iseera. Kanaaf amma jilba garaa kootiin jilbeenfadhee ayyaana si kadhadha. Yaa Gooftaa, ani cubbuu hojjedheera, yakka koos nan beeka, kanaaf gad of deebisee si kadhadha, yaa Gooftaa, dhiifama naaf godhi, yakka kootiin na hin balleessin. Hamaa naaf kuufachuudhaan, bara baraan natti hin dheekkamin; kutaa lafaa gara gadiittis na hin murteessinaa. Ati Waaqa, Waaqa warra qalbii deebi'anii ti; ati gaarummaa kee hundumaa ana keessatti argita, akka araara kee isa guddaatti isa hin malle ana oolchita. Kanaaf, humnoonni samii hundinuu si galateeffatu, bara baraan ulfina kee ti. Ameen. Daawit gara laafessa waan ta’eef teessoo mootummaa bara baraa qabate. 1 Maccaa fi Tuulamaa 2:57 Sana booda waldaan sun lolaaf akka qophaa’aniif, akkasumas kadhataniif, araara fi gara laafina akka kadhataniif walitti qabame. 1 Maccaa fi Tuulamaa 3:44 Ammas gara samiitti haa iyyinu, tarii Gooftaan nutti araara yoo ta'e, kakuu abbootii keenyaas yaadannee, loltoota kanas har'a fuula keenya duratti balleessina: Kana booda gara manaatti deebi'anii, faarfannaa galateeffannaa faarfatanii, samii irrattis Gooftaa galateeffatan; 1 Maccaa fi Tuulamaa 4:10,24 Isaanis, "Akka araara keetii malee, akka jal'ina keenyaatti nu hin hojjetin" jedhan. 1 Maccaa fi Tuulamaa 13:46 Amma garuu dulloomeera, isinis araara Waaqayyootiin umriin keessan gahaa ta'eera, bakka anaa fi obboleessa koo ta'aa, dhaqaatii saba keenyaaf falmaa, gargaarsi samii isinii wajjin haa ta'u. 1 Maccaa fi Tuulamaa 16:3 Kadhannaan immoo akkanatti ture; Yaa Gooftaa, Waaqayyo Gooftaa, Uumaa waan hundumaa, kan sodaataa fi jabaa, qajeelaa, gara laafessa, Mootii tokkicha fi ayyaana qabeessa, 2 Maccabees 1:24 Jeremiin kana yommuu hubatee, "Iddoon sun hamma yeroo Waaqayyo saba isaa walitti qabee gara laafinaaf isaan simatutti hin beekamu" jedhee isaan komate. Akkuma seera keessatti abdachiise, yeroo dhiyootti nuuf araara, biyya samii jala jiru hundumaa keessaa gara iddoo qulqulluutti nu walitti nu in geessa, inni rakkina guddaa keessaa nu baase, iddoo sanas qulqulleesseera. 2 Maccaa fi Tuulamaa 2:7,18

Garuu Jason guyyaa isaanii saba ofii isaatii argachuun guyyaa baay’ee gammachuu hin qabne akka isaaf ta’u osoo hin ilaalin gara laafina malee lammiilee ofii ajjeese; garuu lammii isaa kan inni injifate osoo hin taane diina isaa akka turan itti fakkaatee. 2 Maccaa fi Tuulamaa 5:6 Kanaafis araara isaa gonkumaa nu irraa hin deebisu, rakkinaan yoo adabamu iyyuu saba isaa gonkumaa hin dhiisu. Garuu shakkii tokko malee Uumaan biyya lafaa, inni dhaloota namaa uume, jalqaba waan hundumaa argate, akkuma amma seera isaatiif jettee of hin ilaalle, araara ofii isaatiin hafuuraa fi jireenya deebisee isiniif kenna. Obboloota keetiif kan malu waan taateef, obboloota kee wajjin gara laafinaan akkan si simadhuuf du'a kee fudhadhu malee, nama dhiphisaa kana hin sodaatin. Ani garuu akka obboloota kootti, Waaqayyoon dafee saba keenyaaf akka araara argisiisu, seera abbootii keenyaatiif qaama koo fi jireenya koo nan dhiheessa; ati immoo gidiraa fi dha’ichaan, inni qofti Waaqayyo akka ta’e akka himtu; 2 Maccaa fi Tuulamaa 6:16,23,29,37 Maqaabewos yommuu namoota isaa wajjin wal qabate, dheekkamsi Waaqayyoo gara gara laafinaatti waan jijjiirameef, ormoota biratti mormuu hin dandeenye. Kanaaf meeshaa waraanaa isaanii walitti qabanii, diinota isaaniis erga saamanii booda, waa’ee guyyaa sanbataa ofitti bobba’anii, Gooftaa isa hanga guyyaa sanaatti isaan eege, isa jalqaba araara isaan irratti dhangala’u ta’eef galata guddaa fi galata guddaa argamsiisan. Kun raawwatamee, kadhannaa waloo yommuu dhiyeessan, Gooftaan gara laafessa ta’e gabroota isaa wajjin bara baraan akka araaramu kadhatan. 2 Maccaa fi Tuulamaa 8:5,27,29 Inni ofii isaatii urgaa ofii dandamachuu dadhabee immoo, “Waaqayyoof bitamuun gaarii dha, namni du’us Waaqayyo osoo ta’ee of tuuluun akka of hin yaadne” jedhe. Namni hamaan kun immoo Gooftaa isa amma kana booda isa hin araaramneef, akkas jedhee dhaadate: Magaalattiin qulqulleettii (ishee itti deemu ariitiin lafa waliin illee akka kaa'uuf, bakka awwaalcha waliinii akka taatuuf) akka bilisa baasu: 2 Maccabees 9:12-14 Kana yommuu raawwatamu, isaan gadi kufanii, kana booda rakkina akkasii keessa akka hin galle Gooftaa kadhatan; ammas yoo isa irratti cubbuu hojjetan, inni ofii isaatii gara laafinaan akka isaan adabuuf, akkasumas saboota arrabsoo fi warra gara jabeeyyii taʼanitti akka hin dabarsineef. Miila iddoo aarsaa sanaatti kuftee akkuma seerri labsutti akka isaaniif gara laafessa, diina isaaniif diina, mormitoota isaaniif mormituu akka ta'u isa kadhate. 2 Maccaa fi Tuulamaa 10:4,26 Achiis hundi isaanii waliin Waaqayyoon gara laafessa sana galateeffatanii, garaa jabaatanii, namoota wajjin qofa utuu hin taʼin, bineensota gara jabeeyyii irra caalaan isaanii wajjin loluu fi dallaa sibiilaa bocuuf qophaaʼoo taʼan. Gooftaan isaaniif gara laafina waan ta'eef, waaqa irraa gargaaraa qabatanii hidhannoo isaanii uffachuun gara fuulduraatti in deeman. 2 Maccaabees 11:9-10 Egaa hundi isaanii kana waliin godhanii, boo’ichaan, soomaniin, guyyaa sadii guutuu lafa irra ciisanii, Gooftaa gara laafessa sana erga kadhatanii booda, Yihudaan isaan gorsee, qophaa’oo akka ta’an ajaje. 2 Maccaa fi Tuulamaa 13:12

Henok Qajeeloota waliin garuu nagaa ni buusa. Warra filatamanis ni tiksa, Araarri isaan irrattis ni jiraata. Hundi isaaniis kan Waaqayyoo ta'u, In badhaadhina ni argatu, Hundi isaaniis ni eebbifamu. Hundaa isaaniis ni gargaara, Ifni isaaniif ni mul’ata, Isaan waliinis ni araara. Henok 1:18 Isin garuu hin jabaattan, abboommii Gooftaas hin raawwanne, Garuu garagaltanii afaan keessan isa xuraa'een dubbii boonsaa fi jajjaboo guddummaa isaa irratti dubbattan. Yaa yaa warra garaa 23

jabeeyyii, nagaa hin argattu. Kanaaf bara keessan ni arrabsitu, Barri jireenya keessaniis ni bada, Barri badiisa keessaniis arrabsoo bara baraatiin ni baay'ata, Araarsummaa hin argattan. Bara sanatti maqaa keessan warra qajeelota hundumaaf arrabsoo bara baraa ni gootu, Warri abaarsan hundinuu isiniin in abaartan, Cubbamoonni fi waaqa hin sodaanne hundinuu isiniin ni kadhatu, isin warri Waaqayyoon hin sodaannes abaarsi ni jiraata. Akkasumas hunduu . . . ni gammadu, Dhiifamni cubbuu ni jiraata, Araarri, nagaa fi obsaan hundinuu ni jiraata: Fayyinni isaaniif in jiraata, ifni gaariin. Cubbamoota hundumaaf fayyinni hin jiru, Hundi keessan irratti garuu abaarsi in jiraata. Henok 5:4-6 Ajjeechaa jaalallee isaanii in argan, badiisa ijoollee isaanii irrattis ni boo'u, bara baraattis ni kadhatu, garuu araara fi nagaa hin argattan. Henok 12:6 Bara dhumaatti bara baraan fuula warra qajeelotaatti firdii qajeelaa isaan irratti ni jiraata: kunoo gara laafessa Gooftaa ulfinaa, Mootii Bara Baraa in eebbisu. Bara firdii warra duraa irratti, akkaataa qooda isaanii isaaniif kenneef araara isa ni eebbisu. Henok 27:3-4 Kana boodas namni tokko illee jireenyi isaanii xumura waan ta’eef Gooftaa Hafuurota irraa araara ofii isaaniif hin barbaadu. Henok 38:6 Bara sanatti Henok macaafa hinaaffaa fi dheekkamsaa, kitaabota jeequmsaa fi ari'amuu ni argate. Araarri isaaniif hin kennamu jedha Gooftaan hafuuraa. Henok 39:2 Kunoo iji koo ergamoota isaa qajeeloo wajjin bakka jireenyaa isaanii, Qulqulloota waliinis iddoo boqonnaa isaanii arge. Isaanis ijoollee namaatiif kadhatan, kadhatan, kadhatan, Qajeelummaan akka bishaanii isaan duratti dhangala'e, Araarri akka bokkaa lafa irrattis ni yaa'a: Akkasitti bara baraan isaan gidduu jira. Henok 39:5 Innis akkana naan jedhe: ‘Kun inni duraa Mikaa’el isa gara laafessaa fi obsa qabu dha: inni lammaffaan immoo inni dhukkuboota hundumaa fi madaa ijoollee namootaa hundumaa irratti kan kaa’ame Raafaa’eel dha, inni sadaffaan immoo humna hundumaa irratti kan kaa’ame Gabri’eel dha, inni afraffaan immoo abdii warra jireenya bara baraa dhaaluuf gaabbii irra kaa’ame, maqaan isaa Faanu’eel jedhama’ naan jedhe. Ergamoonni Gooftaa Hafuurotaa afran fi sagaleewwan afran ani bara sanatti dhaga'e isaan kana. Henok 40:9 Innis firdii isaa keessattis qajeelaa dha, Fuula ulfina isaa durattis jal'inni of hin eegu: Firdii isaa irratti warri hin qalbii hin geddarre fuula isaa dura ni badu. Kana boodas isaan hin mararfadhu jedha Gooftaan Hafuurotaa. Henok 50:4-5 Mikaa'el immoo ergamaa biraa qulqulloota keessaa ergee na kaase, erga na kaase hafuurri koos deebi'e; sababiin isaas, ilaalcha waraana kanaa, jeequmsaa fi raafama samii obsuu hin dandeenye ture. Mikaa’el immoo akkas naan jedhe: ‘Maaliif mul’ata akkasiitiin dhiphatte? Hanga guyyaan kun guyyaa araara Isaa ture; akkasumas warra lafa irra jiraataniif gara laafina fi obsa qaba. Guyyaan, humni, adabbiin, firdiin Gooftaan Hafuurotaa warra seera qajeelaa hin waaqeffamneef, warra murtii qajeelaa gananiif, akkasumas warra maqaa isaa akkasumaan fudhataniif qopheesse yeroo dhufu-guyyaan sun qophaa'eera, warra filatamaniif kakuu, cubbamootaaf garuu inquisition. Adabbiin Gooftaa Hafuurotaa yeroo isaan irra boqotu, adabbiin Gooftaa Hafuurotaa akka hin dhufneef ni boqota, akkasumaan, ijoollee haadha isaanii wajjin, ijoollee abbaa isaanii wajjin ni ajjeesa. Sana booda murtiin akka araara Isaa fi obsa Isaatiin ni raawwatama. Henok 60:4-6 Guyyaa sanatti sagalee tokko ni dhageessisa, hafuura amantiitiin, hafuura ogummaatiin, hafuura obsaan, hafuura araaraatiin, hafuura firdii fi nagaa fi hafuura gaarummaatiin ni eebbisu, ni ulfina, ol

ni kaasa, hundi isaaniis sagalee tokkoon: "Inni eebbifamaa dha, maqaan Gooftaa Hafuurotaa bara baraan haa eebbifamu" ni jedhu. Warri samii olitti hin rafne hundinuu isa in eebbisu: Qulqulloonni samii keessa jiran hundinuu isa in eebbisu, Filattoonnis warri iddoo dhaabaa jireenyaa keessa jiraatan hundinuu: Hafuurri ifaa hundinuu maqaa kee isa eebbifame eebbisuu, ulfina kennuu, ol kaasuu, qulqulleessuu danda'u hundinuu, Foon hundinuu maqaa kee bara baraan ulfina fi eebbisuu danda'u hundinuu. Araarri Gooftaa Hafuurotaa guddaa waan ta'eef, obsa qaba, Hojii isaa hundumaa fi wanta inni uume hundumaa qajeelota fi filatamootaaf mul'isee jira, Maqaa Gooftaa Hafuurotaatiin. Henok 61:11-13 irratti Mootonni, warri jajjaboon, warri ol ta’anii fi warri lafa bulchan hundinuu, fuula isaaniitiin fuula isaa duratti kufanii, Ilma Namaa sana irrattis sagadanii abdii isaanii ni kaa’u, Isa kadhatu, harka isaa irraas araara in kadhatu. Henok 62:9 Isin warri hojii jal'ina jaallattan wayyoo! harka qajeelotaatti akka kennamtan, isaanis morma keessan akka muranii fi isin ajjeesan, gara laafina akka hin qabnes beekaa. Henok 98:12 irratti

Yaasher Nuti immoo beela irraa fagaachuuf gara biyya kana dhufne, balaan hamaan kun na mudateera; amma kanaaf yaa Waaqayyo gooftaa nu oolchi harka cunqursaa kana jalaa nu oolchi, araara keetif jettee naaf gaarii naaf godhi. Yaasher 15:18 irratti Yeroo sanatti ergamoonni araaraa gara Gooftaa fuulduratti dhufanii waa’ee Yisihaaq akkas jedhanii itti dubbatan, 67 Yaa Gooftaa, ati wanta samii fi lafa irratti uumte hundumaa irratti Mootii gara laafessaa fi gara laafessa, hundumaa isaaniis ni deggerta; kanaafis bakka garbicha kee Yisihaaq furii fi furuu kenni, Abrahaamiifi ilma isaa Yisihaaq warra har’a ajaja kee raawwachaa jiraniif mararfadhu, gara laafis. Yaasher 23:66-67 irratti Ribqaanis Yisihaqiin, "Yaa gooftaa koo, haati kee Saaraan hanga Gooftaan koo Abrahaam abbaan kee isheef kadhatee isa irraa ulfooftutti bara ishee dhala hin qabne ta'uu ishee dhugaa dhaga'eera" jetteen. Amma kanaaf ka'i, atiis Waaqayyoon kadhadhu innis kadhannaa kee dhaga'ee araara isaatiin nu yaadata. Yisihaaq immoo, "Yaa Waaqayyo gooftaa samii fi lafaa, gaarummaan kee fi araarummaan kee lafa guutee, ati abbaa koo mana abbaa isaatii fi bakka dhaloota isaa irraa fuutee gara biyya kanaatti isa fidde, sanyii keetiif biyya kana nan kenna, ati immoo isaaf abdachiiftee itti himte, sanyii kee nan baay'isa" jedheen akka urjii samii fi akka cirracha galaanaa, amma dubbiin kee inni abbaa kootti dubbatte haa mirkanaa'u. Yaasher 26:2-3,6 Booda immoo araara fi gaarummaa Waaqayyoo isa guddaadhaan re'oota, harroota, horii, dhiirota garboota fi garboota durbaa argadhe. Yaasher 32:5 irratti Sababni isaas, gaarummaa fi gara laafinaan qabeenya kana akkan argadhe nan beeka; kanaaf har'a gaarummaa keetiin akka na oolchitee naaf deebisi si kadhadha. Yaasher 32:23 irratti Ati isa lola kakaasu fi dhaabsisudha, harka kee keessa humni fi humni ol kaasuu fi gadi buusuuf jira; Yaa araara keetiin gara kootti akka deebitu, sodaa ilmaan kootiin garaa mootota kanaa fi saba isaanii akka dinqisiifattuuf, isaanis ta’e mooraa isaanii akka sodaachiftu, gaarummaa kee guddaadhaan warra sitti amanan hunda akka oolchitu kadhannaan koo si duratti fudhatama haa ta’u, sababni isaas kan namoota nu jala galchuu fi saboota humna keenya jala hir’isuu kan dandeessu sidha. Yaasher 34:70 irratti

Yaaqoob immoo ilmaan isaatiif jedhee Gooftaa kadhatee harka isaa gara Gooftaatti diriirsee, yaa Waaqayyo ati Waaqa hundumaa danda'uudha, ati abbaa keenya, situ nu uumte nuti immoo hojii harka keetii ti; Ilmaan koo araara keetiin harka diinota isaanii jalaa akka oolchitu si kadhadha, isaanis har’a isaan waliin lolanii harka isaanii irraa isaan oolchuuf dhufan, harka kee keessa humnaa fi humni, namoota muraasa baay’ee irraa oolchuuf. Ilmaan koo, garboonni kee, humna garaa fi humna diinota isaanii wajjin akka lolan, isaan jilbeenfachiisuuf, diinota isaaniis isaan duratti akka kuffisan kenniif, ilmaan koo fi garboonni isaanii harka ijoollee Kana’aan akka hin duune. Lubbuu ilmaan koo fi garboota isaanii irraa fudhachuun yoo gaarii sitti fakkaate, har'a harka mootota Amoorotaatiin akka hin badneef harka tajaajiltoota keetiin araara kee isa guddaadhaan isaan fudhadhu. Yaasher 37:14-16 irratti Yaaqoob immoo ilmaan isaatiin, "Mootii Gibxii fi namoota isaa hundumaa duratti akka isin oolchu fi tola akka isiniif kennu Waaqayyo gooftaatti nan amana" jedhe. Amma ka'ii namicha bira dhaqii, wanta biyyicha keessatti argamuu danda'u irraa kennaa harka kee keessaa fudhadhuutii fuula isaa duratti fidi, obboloota kee Biniyaam fi Simi'oon si wajjin akka erguuf Waaqayyo inni hundumaa danda'u isa duratti araara siif haa kennu. Namoonni sun hundinuu ka'anii, obboleessa isaanii Biniyaam qabatanii, kennaa guddaa biyya sanaa keessaa isa gaarii ta'e harka isaaniitti fudhatan, akkasumas meetii dachaa lama fudhatan. Yaaqoob immoo waa'ee Biniyaam ilmaan isaa cimsee ajaje, "Daandii irra deemtan irrattis of eeggadhaa, karaa irrattis ta'e Gibxiittis isa irraa adda hin ba'inaa! Yaaqoob immoo ilmaan isaa keessaa ka'ee harka isaa diriirsee sababa ilmaan isaatiif gooftaa kadhate, Yaa Waaqayyo gooftaa samii fi lafaa, kakuu abbaa keenya Abrahaam wajjin galte yaadadhu, abbaa koo Yisihaaq wajjin yaadadhu, ilmaan koo wajjinis gaarummaadhaan hojjedhu malee harka mootii Gibxiitti hin dabarsin; hojjedhu Yaa Waaqayyo araara keetiif jedheen si kadhadha ijoollee koo hundumaas furee humna Gibxii jalaa isaan baraariitii obboloota isaanii lamaan ergi. Yaasher 52:2226 irratti

Ayyaana Iyyoob Yaa Gooftaa araarsummaan kee saba kee irratti haa ol ka’ee, hafuura qajeelaa isaan keessatti haa uumtu, akka isaan fuula kee duratti akka badaniif, si duratti isaan himachuuf, daandii qajeelummaa hundumaa irraa kiyyootti galchuuf hafuurri Beliar isaan irratti hin bulchine. Iyyoobeelii 1:19 Waggaatti al tokko yakka isaanii hunda irraa kan deebi’an hundaaf araara akka argisiisu barreeffamee fi muudameera. Iyyoobeelii 5:18 Innis Waaqayyo Gooftaa isaa duratti kadhatee akkana jedhe: Waaqa hafuurota foon hundumaa, isa naaf araarame. Anaa fi ilmaan koos bishaan lolaa jalaa oolchitee, Akka ati ilmaan badii badeetti na hin balleessine; Ayyaanni kee anaaf guddaa waan ta’eef, Araarri kee lubbuu kootiifis guddaa ta’eera; Ayyaanni kee ilmaan koo irratti haa ol ka'u, Hafuuronni hamaan isaan irratti hin bulchine. Lafa irraa akka isaan hin balleessineef. Iyyoobeelii 10:3 Taaraan abbaan isaa immoo; Nagaan deemi: Waaqni bara baraa karaa kee haa qajeelchu. Gooftaan si wajjin haa ta'u, hamaa hundumaa irraas si eegu, Warra si argan duratti ayyaana, araara fi tola siif haa kennu, Ijoollee namaa keessaa tokkollee si miidhuuf aangoo si irratti hin qabaanne; Nagaan deemi. Iyyoobeelii 12:29 Isaan hin tajaajilinaa, isaanis hin sagadin, Waaqayyo isa hundumaa ol ta'e tajaajilaa, yeroo hundumaas isa waaqeffadhaa: Yeroo hundumaas fuula isaa abdadhaa, Innis isinitti gammadee araara isaa akka isiniif kennu, isa duratti qajeelummaa fi qajeelummaa hojjedhaa, Ganamaa fi galgala bokkaa isin irratti roobsiisa, Hojii keessan isa isin lafa irratti hojjettan hundumaas eebbisaa, 26

buddeena keessanis eebbisaa bishaan kee, Ija gadameessa keetii fi firii biyya keetii, Loon horii keetii fi tuuta hoolaa kee eebbisi. Iyyoobeelii 20:9 Waaqa koo, araarri kee fi nagaan kee garbicha kee irrattis, sanyii ilmaan isaa irrattis haa ta’u, isaan saba filatamaa fi dhaala saboota lafaa hundumaa keessaa hanga bara dhaloota lafaa hundumaa, bara hundumaatti siif haa ta’an. Iyyoobeelii 22:9 Innis Yaaqoob eebbisee akkana jedhe: Ilma koo isa garaa koo guutuu fi jaalala koo guutuudhaan itti gammadu, ayyaanni kee fi araarri kee yeroo hundumaa isa irrattis ta’e sanyii isaa irratti haa ol ka’u. Iyyoobeelii 22:28 Akkasumas cubbamoota Ormootaa, warra araaras ta’e gara laafina hin qabne, akkasumas nama nama tokkoo, maanguddootas, dargaggeessa, yookaan nama kamiyyuu hin kabajne, isaan ijoollee namaa hundumaa caalaa hamaa fi hamaa hojjechuuf jabaa waan ta’aniif isaan irratti ni dammaqsa. Israa'el irrattis hammeenya, Yaaqoob irrattis irra daddarbuu, Dhiigni baay'een lafa irratti in dhangala'a, Kan walitti qabuu fi kan awwaalu hin jiru. Iyyoobeelii 23:23 Lafeen isaaniis lafa keessa ni boqota, Hafuurri isaaniis gammachuu guddaa ni argatu, Firdii kan raawwatu, Dhibbaa fi kumaatama fi warra isa jaallatan hundaaf araara kan argisiisu Gooftaa ta'uu isaa ni beeku. Iyyoobeelii 23:31 Yaaqoob immoo halkan hundumaa abbaa isaatti hime, akkamitti Gooftaan gara laafina guddaa akka isaaf argisiise, akkasumas karaa isaa hundumaan akkamitti akka isa badhaadhe, badii hundumaa irraas akka isa eege. Yisihaaq immoo Waaqa abbaa isaa Abrahaam isa ilmaan garbicha isaa Yisihaaq irraa gara laafina isaa fi qajeelummaa isaa hin deebisne eebbise. Iyyoobeelii 31:24-25 Yaa haadha jal'ina akkamii na keessatti argite natti himi anis irraa nan deebi'a, araaramni naaf ta'a. Iyyoobeelii 35:5 Isheen immoo akkana jetteen: Guyyaan du'etti na galchitee naannoo Saaraa haadha abbaa keetii akka na awwaaltu si gaafadha, atii fi Yaaqoob akka wal jaallattu fi lamaan isaanii iyyuu wal jaallachuu qofa malee hamaa isa kaan irratti akka hin hawwine, akkasumas akkasitti in badhaadhina ilmaan koo, biyya gidduuttis akka kabajamtu, diinni tokkollee isinitti akka hin gammadne, isinis eebbaa fi a warra si jaallatan hundumaa duratti araara. Iyyoobeelii 35:20 Namoonni Hebroon immoo, “Kunoo obboleessi kee billaadhaan hidhamee kuma afur qabatee si loluuf dhufeera, isaanis gaachana fi meeshaa waraanaa baatanii si lolu; Esaawu caalaa Yaaqoob waan jaallataniif. Kanaaf itti himan; sababiin isaas Yaaqoob Esaawu caalaa nama bilisa fi gara laafessa ture. Iyyoobeelii 37:15 Gooftaan immoo Yoseef Fara’oon duratti tola fi araara kenne, Fara’oon immoo garboota isaatiin akkana jedhe. Hafuurri Gooftaa isaa wajjin waan jiruuf, nama ogeessa fi ogeessa akka nama kanaa hin argannu. Biyyi Gibxis sababii Yoseefiin Fara’oon duratti nagaa qabdi turte, Gooftaan isaa wajjin waan tureef, warra isa beekaniifi warra waa’ee isaa dhaga’an hundumaa dura dhaloota isaa hundumaaf tolaafi araara isaaf kenneera, mootummaan Fara’oonis akka gaariitti kan qophaa’e yoo ta’u, Seexanni fi namni hamaan tokko illee keessa hin turre. Iyyoobeelii 40:5,9 Israa’eel immoo Yoseefiin akkana jedhe: Amma ergan si argee haa du’u, amma immoo Waaqayyo Gooftaan Israa’el Waaqa Abrahaam fi Waaqa Yisihaaq isa garbicha isaa Yaaqoob irraa araara isaa fi ayyaana isaa hin dhowwine haa eebbifamu. Iyyoobeelii 45:3

Kitaabota Macaafa Qulqulluu Bade Hundi isaanii kadhannaa irratti yommuu bobba’anis, angafa lubni sun akka karaa barameetti Waaqayyoon mari’achuuf deeme. Achumaan immoo sagaleen taabota, teessoo araaraa irraa, kan namoonni argaman hundinuu dhaga’an, raajii Isaayaas kan Durbee itti kennamtee fi kaadhimamtu tokkoon gaafatamuu ykn barbaadamuu akka qabu dhaga’ame; Isaayaas akkas jedha, hundee Iseesii keessaa uleen ni ba’a, hidda isaa keessaas daraaraan ni biqila, Hafuurri Gooftaas ni boqota, Hafuurri Ogummaa fi Hubannoo, Hafuurri Gorsaa fi Humna, Hafuurri Beekumsaa fi Waaqayyoon sodaachuu, Hafuurri sodaa Gooftaas ni guuta. Wangeela Dhaloota Maariyaam 5:12-15 Seenaa gosoota Israa’el kudha lamaa dubbisnu keessatti namni tokko Yo’aakim jedhamu tokko ture, inni baay’ee sooressa waan ta’eef, Waaqayyo gooftaaf aarsaa dachaa dhiyeesse, murtoo kana godhee: qabeenyi koo faayidaa saba hundumaaf ta’a, akkasumas dhiifama cubbuu kootiif Waaqayyo gooftaa biraa araara akkan argadhuuf. Protevangelion 1:1 Yeroo kana Simi'oon gara Qulqulleettii Maariyaamitti dhihaatee, harka isaa gara isheetti diriirsee, Gooftaa Kiristoosiin, Amma yaa Gooftaa koo, garbichi kee akka dubbii keetiitti nagaadhaan ni deema; Iji koo araara kee isa ati fayyina saba hundumaaf qopheessite argeera; saba hundumaaf ifa, ulfina saba kee Israa'el. 1 Wangeela Daa'imummaa 2:8-9 Achiis, Yaa Gooftaa, ati tola qabeessa, gara laafessa, gara laafessa dha; ati ilmaan lama naaf kennite; isaan keessaa tokko ofitti fudhatteetta, yaa isa kaan kana naaf dhiisi. 1 Wangeela Daa'imummaa 11:4 Yeroo kana Qulqulleettii Maariyaam, Araarsummaan Gooftaa Iyyasuus Kiristoos sirra jira; Bishaan qaama Yesus Kiristoos ittiin dhiqatte sana keessaa xiqqoo isaaniif kennitee, nama dhukkubsate sana ittiin akka dhiqatan isaan ajaje; kanas erga raawwatanii booda, isheen battaluma sanatti fayyite; Kanaaf isaan, warri achitti argaman hundinuu Waaqayyoon galateeffatan; gammachuudhaan guutamanii gara mandara isaaniitti deebiʼanii, kanaafis Waaqayyoof galata ni kennan. 1 Wangeela Daa'imummaa 12:19-21 Achiis achumaan Gooftaa Iyyesuusiin waaqeffatanii, “Yaa Gooftaa keenya Yesus ilma Maariyaam, ati dhuguma tiksee gaarii Israa’el sana! garboota kee warra si dura dhaabbatan, kanneen ati yaa Gooftaa, fayyisuuf dhufte malee balleessuuf akka hin dhufne hin shakkineef araarami. Sana booda Gooftaan Iyyesuus yommuu jedhe, ilmaan Israa’el ummata keessaa akka Habashaa; dubartoonnis, “Ati yaa Gooftaa, waan hundumaa beekta, wanti si jalaa dhokatus hin jiru; amma garuu si kadhanna, akka ati ijoollee dhiiraa sana haala duraan turanitti akka deebistu araara kee ni kadhanna. 1 Wangeela Daa’imummaa 17:8-9 Lubbuu fi uumama keenya nuuf kenne, gadameessa haadha keenya keessaas waan nu fideef, isa nuti kabaja hundaan gabbarnu isa kana. Inni, nuuf jedhee, qaama namaa fudhatee, akkasitti araara bara baraatiin nu hammatee, ayyaanaa fi gaarummaa isaa isa bilisaa, guddaa, baay’ee ta’e nuuf agarsiisuuf nu fureera. Ulfinni, galatni, humni, bulchiinsi isaaf haa ta'u, ammas bara baraan, Ameen. 1 Wangeela Daa’imummaa 22:5-7 Achiis Yihudii tokko tokko bahee, "Ani jaamaa ture, sagalee dhaga'uu nan danda'a, garuu nama tokkollee hin argine; Yesus utuu deemaa jiruu, namoota achi darbaa jiran dhagaʼee, maaltu achi jira jedheen gaafadhe? Isaanis Yesus achiin darbaa akka jiru natti himan: achiis, “Yesuus ilma Daawit, naaf araarami” jedheen iyye. Innis bakka tokkotti dhaabatee akkan gara isaatti fidamu ajajee, Maal

barbaadda? Anis, Gooftaa, ija koo akkan argadhuuf jedheen. Innis, “Argaa kee fudhadhu” naan jedhe; Wangeela Niqoodimoos 5:20-23 Wangeela Niqoodimoos 14 1 Abbaan keenya Addaam inni jalqabaa Yesus Yordaanos keessatti cuuphamuu isaa yommuu dhagaʼu, ilma isaa Seetitti iyye. 2 Ilmaan kee, abbootii fi raajotaaf, wanta ati Mikaa'el isa angafa ergamaa irraa dhageesse hundumaa, yeroon gara karra Jannataatti si erge, Waaqayyo yeroon dhukkubsadhu mataa koo akka dibadhu kadhadhu hundumaa beeksisi. 3 Seetiin immoo gara abbootii fi raajotaatti dhihaatee, "Ani Seet, karra Jannataa irratti Waaqayyoon yeroon kadhadhu, ergamaa Gooftaa arge, Mikaa'eel, "Ani Gooftaa biraa gara keetti ergame" jedhee natti mul'ate; Qaama namaa akkan dursu muudameera. 4 Seetiin siin jedha, imimmaan kee Waaqayyoon hin kadhatin, zayitii muka araaraa abbaa kee Addaam mataa dhukkubbii isaatiif ittiin dibuuf isa hin kadhatin; 5 Sababni isaas, hamma guyyaa fi yeroon dhumaa, jechuunis hamma waggoonni kuma shanii fi dhibba shan darbanitti karaa kamiinuu argachuu hin dandeessu. 6 Yeroo sanatti Kiristoos, Ilmi Waaqayyoo inni hunda caalaa gara laafessa ta'e, qaama namaa Addaam deebisee kaasuuf, yeroo wal fakkaatutti qaama warra du'anii kaasuuf lafa irratti ni dhufa, yommuu dhufus Yordaanos keessatti ni cuuphama. 7 Achiis zayitii araara isaatiin warra isatti amanan hundumaa ni diba; akkasumas zayitiin araara isaa dhaloota dhufutti itti fufa, warra bishaanii fi hafuura qulqulluu irraa gara jireenya bara baraatti dhalataniif. 8 Yeroo sanatti Ilmi Waaqayyoo inni hunda caalaa gara laafessa taʼe Kiristoos Yesus lafa irratti yommuu buʼu, abbaa keenya Addaam gara Jannata, muka araaraatti ni galcha. 9 Abbootiin abbaa fi raajonni hundinuu Seet irraa wanta kana hundumaa yommuu dhagaʼan caalaatti gammadan. Sana booda Gooftaan Addaamiin harka isaa qabee, Mikaa’el ergamaa guddaatti dabarsee kenne; gara Jannata araara fi ulfinaan guutamtetti isaan geesse; Wangeela Niqoodimoos 20:1 Seenaa kana hundumaa hattuu irraa yommuu dhaga’an, abbootiin hundinuu sagalee tokkoon, Yaa Waaqayyo isa hundumaa danda’u, Abbaa gaarummaa bara baraa, abbaa araara, warra cubbamoota isa irratti ta’aniif tola akkanaa argitee, gara araara Jannataatti isaan geessitee, qophii kee guddaa fi hafuuraa gidduu isaan kaa’e, kan hafuuraa fi jireenya qulqulluu. Ameen. Wangeela Niqoodimoos 20:14 Kun hamma Waaqayyo isin waliin akka walitti hidhamnu nuuf hayyametti; kanaaf galata, ulfina isaaf kennaa, qalbii diddiirrachaa, inni immoo isiniif araara. Gooftaa Waaqayyo Iyyasuus Kiristoos, Fayyisaa hunduma keenyaa irraas nagaan isiniif haa ta'u. Ameen, Ameen, Ameen. Wangeela Niqoodimoos 21:6 Jiraadhus du'us; anaaf jiraachuun Kiristoosiif jireenya ta'a, du'uun gammachuu in ta'a. Gooftaan keenyas jaalala wal fakkaataa akka qabaattaniif, akkasumas yaada tokko akka qabaattaniif araara isaa nuuf kenna. Ergaa Phaawuloos warra Laodiqee 1:8-9 Yaada gaariidhaan kan guutamtanis, qophaaʼummaa guddaadhaan, amanamummaa amantiidhaan harka keessan gara Waaqayyo isa hundumaa dandaʼutti diriirsitan; utuu hin fedhin isa irratti cubbuu yoo gootan, akka isiniif gara laafina isa kadhachaa ture. 1 Kileemantii gara Qorontos 1:11

Kanaaf fedha isaa isa hunda caalu fi ulfina qabeessa taʼeef haa ajajamnu; araara fi gaarummaa isaa kadhachaas, fuula keenya duratti kufnee, araara isaa irrattis of haa gatnu; waa'ee hin baafne, waldhabdee fi inaaffaa isa gara du'aatti nama geessu hundumaa cinaatti dhiisaa. 1 Kileemantii gara Qorontos 5:1 Araaramaa ta'aa araara in argattu; dhiifama godhaa, isinis dhiifama in argattu, akkuma gootan, akkasuma isiniif in godhama; akkuma isin warra kaaniif gaarummaa gootan Waaqayyo isiniif in tola; 1 Kileemantii gara Qorontos 7:4 Garuu akka gara laafina fi mi'aa isa nu uumeetti gara laafessa waliif haa ilaallu. Sababni isaas, “Warri gara laafessa lafa in dhaalu; warri hamaa hin qabnes ishee irratti in hafu, warri irra daddarban garuu fuula ishee irraa in badu. 1 Kileemantii gara Qorontos 7:9-10 Inni garuu ofii isaatii Waaqayyoon, "Yaa Waaqayyo, akka gaarummaa keetti naaf araarami; akka baay'ina araara keetii, irra daddarbaa koo haxaa'i. 1 Kileemantii gara Qorontos 8:25 Kun hundinuu Uumaa Guddaa fi Gooftaa hundumaa, nagaa fi waliigaltee akka eegan ajaje qaba; hundaaf gaarii ta’uu. Keessumaa garuu nu warra karaa Gooftaa keenya Iyyasuus Kiristoosiin gara araara isaatti baqanneef; ulfinaa fi ulfina bara baraan isaaf haa ta'u. Ameen. 1 Kileemantii gara Qorontos 9:17-18 Rakkinni jal’oota baay’eedha; warra Gooftaatti amanan garuu araarummaan isaan marsa. Abbaan keenya inni hundumaaf gara laafessaa fi tola ooltuun warra isa sodaataniif garaa laafina qaba; akkasumas gaarummaa fi jaalalaan warra sammuu salphaadhaan gara isaa dhufan hundaaf ayyaana isaa ni kenna. 1 Kileemantii gara Qorontos 11:8-9 Egaa wanti hundinuu Waaqayyo biratti ni mul’ata, ni dhaga’a; isa haa sodaannu, hojii keenya isa hamaa hawwii hamaa irraa maddus haa dhiifnu; araara isaatiin firdii dhufu jalaa akka baafnuuf. Kanaaf harka qulqulluu fi xuraa'aa hin qabne ol qabnuun garaa qulqulluudhaan gara isaa haa dhufnu; Abbaa keenya isa gara laafessaa fi gara laafessa, isa filatamuu isaa irraa akka hirmaannu nu godhe jaallachuu. 1 Kileemantii gara Qorontos 13:1,6 Kanaafis warra cubbuutti kufaniifis haa kadhannu. Gad of qabuu fi madaalummaadhaan kan guutaman, fedha Waaqayyoof malee nuuf akka hin bitamneef. Sababni isaas, karaa kanaan yaadannoo firii fi guutuu ta’e, araara wajjin, kadhannaa Waaqayyoof dhiheessinu keessattis ta’e qulqulloota isaa duratti isaan kaasuun ni argatu.Warri qajeelaan araara na barsiisee na ceepha’a jedha; zayitiin cubbamootaa garuu mataa koo hin furdisin. 1 Kileemantii gara Qorontos 23:1-2,7 Kana booda araara guddaa akkas nutti argisiiseera; kanaaf immoo inni guddaan nuti warri lubbuun jirru amma Waaqolii du’aniif aarsaa hin dhiheessinu, waaqeffannaa tokkollee isaaniif hin kenninu, garuu karaa isaa gara beekumsa Abbaa dhugaatti fidamneerra. Kanaaf obboloota koo, hojii keenyaan isa haa himnu; wal jaallachuudhaan; ejja raawwachuu dhiisuu, hamaa walirratti dubbachuu dhiisuu, wal hinaafuu dhiisuu keessatti; garuu nama of qabuu, gara laafessa, gaarii ta’uudhaan. 2 Kileemantii gara Qorontos 2:8,13 Kanaaf hubannoo malee waan hin taaneef, karoora Abbaa keenya gara laafessa taʼe hubachuu qabna. Inni nuti warri waa’ee aarsaa sanaa dogoggora wal fakkaatu keessa turre, akkamitti akka itti dhiyaannu akka barbaannuu fi akka argannu fedhii waan qabuuf, nutti dubbata. Ergaa Waliigalaa Barnaabaas 2:11

Kana malees waa’ee sanbata, abboommii kurnan keessatti, Waaqayyo gaara Siinaa irratti Museetti fuula fuulatti dubbate keessatti; Sanbata Gooftaa harka qulqulluudhaan, garaa qulqulluudhaan qulqulleessi. Bakka biraattis akkas jedha; Ijoolleen kee sanbata koo yoo eegan, ani araara koo isaaniif nan godha. Jalqaba uumama keessattis waa’ee sanbata ni kaasa. Waaqayyo guyyaa ja'a keessatti hojii harka isaa hojjete; guyyaa torbaffaatti isaan xumuree, guyyaa torbaffaattis boqotee qulqulleesse. Mee ilaalaa ijoollee koo, sun maal akka agarsiisu, guyyaa jaha keessatti isaan xumure. Hiikni isaa kana; waggaa kuma jaha booda Waaqayyo Gooftaan waan hundumaa akka xumuru. Ergaa Waliigalaa Barnaabaas 13:1-4 Ani eenyu akkan ta’e, eenyuun akkan barreessus nan beeka; Ani, nama murtiin itti murtaa'e: isin warra araara argattan: Ani, balaadhaaf saaxilame; isin, balaa irratti mirkaneeffattan. Ergaa Ignaatiwoos gara Efesoon 3:9 Akkasumas anaaf kadhadhaa; Garaa isa ani akkan hin argamneef, qooda ani argachuuf jiru kana akkan argadhuuf, araara Waaqayyootiin kadhannaa keessan isin barbaachisa. Ergaa Ignatius warra Trallians 3:5 Ignaatiwos, inni Tiyooforos jedhamus, gara waldaa ulfina Abbaa Ol’aanaa irraa araara argatte, fi ilma isaa tokkicha Yesus Kiristoositti; jaallatamo, akkasumas fedhii isa akka jaalala Yesus Kiristoos Waaqa keenyaa isa akkasumas bakka naannoo warra Roomaa dursu hundumaa fedha; akkasumas maqaa Yesus Kiristoosiin akka fooniin fi hafuuraan abboommii isaa hundumaatti tokko ta’ee fi ayyaana Waaqayyootiin akka guutametti nagaa dhaama; hundumaa Yesus Kiristoos Waaqa keenyatti gammaduu. Ergaa Ignaatiwoos warra Roomaa 1:1 Ani garuu akka isaan keessaa tokkootti lakkaa'amuu kootti illee nan qaana'a; Garuu araaradhaan nama ta'uu argadheera, yoo gara Waaqayyootti ga'e. Ergaa Ignaatiwoos warra Roomaa 3:10 Ignaatiyos, inni Tiyooforos jedhamus, waldaa Waaqayyoo abbaa fi Gooftaa keenya Iyyasuus Kiristoosiin, isheen Filadelfiyaa Eeshiyaatti argamtu; inni araara argate, walii galtee Waaqayyootti kan dhaabbate, yeroo hundumaa dhiphina Gooftaa keenyaatti kan gammade, du'aa ka'uu isaatiinis araara hundumaatti kan raawwatame; keessumaa luba, fi presbiters isa waliin jiran, fi diyaaqonoota akka yaada Yesus Kiristoositti muudaman waliin tokkummaa yoo qabaatan; isa akka fedha ofii isaatii hafuura qulqulluu isaatiin jabina hundumaan qubachiise: Ergaa Ignaatiwoos warra Filadelfiyaaf 1:1 Kadhannaan isin Waaqayyoof dhiheessitan garuu qooda isa araara Waaqayyootiin naaf ramadame sana akkan argadhuuf, akkan foon Kiristoositti gara Wangeelaatti baqachuu; akkasumas Ergamootaaf akka presbitery waldaa. Ergaa Ignaatiwoos warra Filadelfiyaadhaaf barreesse 2:2 Ignaatiyos, inni Tiyooforos jedhamees waamamu, waldaa Waaqayyoo abbaa fi kan jaallatamaa Yesus Kiristoos, Waaqayyo kennaa gaarii hundumaan gara laafinadhaan eebbise; amantii fi arjummaadhaan kan guutaman taʼuudhaan, kun kennaa tokko illee hin hirʼatu; Waaqayyoof baay'ee kan malu, qulqulloota keessattis kan horu: waldaa Ismirnaa Eeshiyaa keessatti argamtu; gammachuu hundumaa, karaa hafuura isaa isa qulqulluu, fi sagalee Waaqayyoo. Ergaa Ignaatiwoos warra Ismirniyaatti barreesse 1:1 Ayyaanni, araarri, nageenyi, obsi, bara baraan isiniif haa ta'u. Ergaa Ignaatiwoos warra Ismirniyaatti barreesse 3:23

Poolikaarpii fi bulchitoonni isaa wajjin jiranii gara waldaa Waaqayyoo isa Filiphisiiyus jirtutti: araara fi nageenyi Waaqayyo inni hundumaa danda'u irraa isiniif haa ta'u; Gooftaan Iyyasuus Kiristoos fayyisaa keenyas haa baay'atu. Ergaa Polycarp gara Filiphisiiyus 1:1 Garuu wanta Gooftaan nu barsiise yaadachuun, “Hin murteesinaa, isinitti hin faradamne; dhiifama godhaa isiniif dhiifamta; araara qabaadhaa, araara in argattu; sababni isaas safartuu isin safartan sanaan deebi'ee isiniif in safarama. Ergaa Poolikaarp warra Filiphisiiyus 1:10 Jaarsoliin immoo hundumaaf gara laafina, gara laafina haa qabaatan; dogoggora isaanii irraa isaan deebisuu; warra dadhaboo barbaaduu; dubartoota abbaan manaa irraa du’e, warra abbaa hin qabnee fi hiyyeeyyii hin dagatin; garuu yeroo hundumaa Waaqayyoo fi nama duratti waan gaarii ta’e dhiyeessuudha. Ergaa Poolikaarp warra Filiphisiiyus 2:15 Moo akkamittan yoomiyyuu cubbuu koo baay'ee fi guddaa ta'eef Gooftaa kadhachuu danda'a? Jecha kamiin akka naaf oo'uuf isa kadhadha? 1 Kitaaba Tiksee Hermaas (Mul’ata) 1:15 Amma garuu araarri Waaqayyoo siif, mana keettis gara laafeera, baay'ee si jajjabeesse. Atii qofa, yaada wal qixa qabaadhu, mana kees jajjabeessi malee, hin burjaaja'in. 1 Kitaaba Tiksee Hermaas (Mul’ata) 1:23 Wantoota kana yommuu dhageesse of qusatti, araara ni argatti. 1 Kitaaba Tiksee Hermaas (Mul’ata) 2:11 Warri yoomiyyuu isa hin ganne garuu araara isaa isa guddaa irraa isaan tola. 1 Kitaaba Tiksee Hermaas (Mul’ata) 2:20 Dhagoonni iskuwaaraa fi adiin sirriitti walitti hidhamiinsa isaanii keessatti walii galan, ergamoota, phaaphaasota, doktoroota, tajaajiltoota, isaan araara Waaqayyootiin galanii, bulchanii, fi barsiisan, tajaajilanis qulqulluu fi gad of qabuun filatamoo Waaqayyoo, warra rafan, fi amma iyyuu hafan; yeroo hundumaas isaan waliin walii galanii, of keessaas nagaa qabaatanii, wal dhaga’aniiru. 1 Kitaaba Tiksee Hermaas (Mul’ata) 3:52 Isaanis dhuguma summii isaanii saanduqa keessatti baattu, garuu summii fi dhukkuba keessan garaa keessan keessatti qabattanii, isaan hin qulqulleessitan, akkasumas miira keessan garaa qulqulluu wajjin wal hin maktan, akka Mootii Guddichaatti araara argattaniif. 1 Kitaaba Tiksee Hermaas (Mul’ata) 3:103 Isheenis deebistee, Yaa dhiiroo, wanti si qunname mitii? Anis, Giiftii, bineensi akkasii, kan ummata guutuu nyaachuu danda’u fakkaatu achitti na qunname; garuu humna Waaqayyootiin, araara isaa isa tokkichaan, ani jalaa miliqe. 1 Kitaaba Tiksee Hermaas (Mul’ata) 4:16 Kanaaf Gooftaan keenya gara laafessa uumama isaatiif gara laafe, gaabbii sanas muude, humna isaas naaf kenne. Kanaafis siin jedha, namni waamicha guddaa fi qulqulluu sana booda seexanaa fi cubbuudhaan yoo qoramte, gaabbii tokko qaba. Yeroo baay’ee cubbuu yoo hojjetee qalbii diddiirrate garuu nama akkasii bu’aa hin qabu; Waaqayyoof jiraachuun isaa rakkisaa waan ta'eef. 2 Kitaaba Tiksee Hermaas (Ajaja) 4:22 Akkasitti hin yaadin, garaa kee guutuudhaan gara Gooftaatti deebi'i, shakkii tokko malee isa kadhadhu, araara Gooftaas ni beekta; akkam akka inni si hin dhiisne, gaaffii lubbuu keetii ni raawwata malee. 2 Kitaaba Tiksee Hermaas (Ajaja) 9:2

Namni gadde garuu yeroo hunda hammeenya raawwata. Tokkoffaa, Hafuura Qulqulluu namatti kenname gaddisiisa, uumama gammachuu qabu waan ta’eef, hammeenya hojjeta. Ammas ni dhukkubsa, sababni isaas gaddadhaan Gooftaa kadhatee, araara isa duraatiif galata jalqabaa isaaf hin beeksifne, waan inni gaafate immoo Waaqayyo irraa waan hin arganneef. 2 Kitaaba Tiksee Hermaas (Ajaja) 10:20 Kanaaf, araarri Gooftaa yeroo ifu, warri Waaqayyoon tajaajilan ni mul’atu, hundumaafis ni ifa ta’u. Akkuma yeroo gannaa firii muka hundumaa mul’atu fi mul’atu, hojiin warra qajeelotaas ni labsama, ni mul’ata, isaanis addunyaa sana keessatti gammachuu fi gammachuudhaan ni deebi’u. 3 Kitaaba Tiksee Hermaas (Similitudes) 4:3 Amma garuu of eegi; Waaqayyo hundumaa danda’aa fi gara laafessa ta’uu isaa argee, yeroo dhufuuf qaama kee fi hafuura kee yoo hin xureessine, wanta duraan dogoggora hojjetteef qoricha ni kenna; 3 Kitaaba Tiksee Hermaas (Similitudes) 5:62 Akka ati beektuuf, jedha, gaarummaa fi araarri Gooftaa guddaa akka ta'ee fi kabajaan akka argamtu; warra qalbii diddiirrachuuf malu ta'anii argamaniif hafuura isaa kenne. 3 Kitaaba Tiksee Hermaas (Similitudes) 8:46 Wantoota kana hundumaaf Gooftaan galateeffadheera, warra maqaan isaa itti waamame hundumaatti gara laafina guddaadhaan waan isa kakaafameef, ergamaa qalbii diddiirrannaa nu warra isa irratti cubbuu hojjenne akka dursu nutti erge; akkasumas hafuura keenya isa baduutti dhihaatee fi abdii fayyinaa hin qabne, amma garuu gara haaromsa jireenyaatti akka haaromfame akka haaromse. 3 Kitaaba Tiksee Hermaas (Similitudes) 9:135 Isaan warra akka amanaman, yeroo hundumaa gaarii fi qajeeloo turan; garaa garummaa tokko malee, amma iyyuu hafuura durboota kanaa uffachuun tajaajiltoota Waaqayyootti gammadu; yeroo hundumaas nama hundumaaf araara argisiisuuf of eeggannoodhaan, osoo hin arrabsin, utuu itti hin yaadin dadhabbii isaanii nama hundumaaf kennuudhaan. 3 Kitaaba Tiksee Hermaas (Similitudes) 9:211 Miila jala hin tarkaanfatinaa jedhe araara isaa; garuu akka isin keessaa tokkoo utuu hin ta'in, balleessaa keessaniif baay'ee obsa waan qabuuf, isa kabajaa; garuu qalbii jijjiirradhaa, sun isiniif bu'aa waan ta'eef. 3 Kitaaba Tiksee Hermaas (Similitudes) 9:274

Kitaabota Eden dagataman Ammas, akkasumas, Waaqayyo gara laafessa fi gara laafina guddaa waan qabuuf, karaa inni qofti beekuun waan hundumaa waan bulchuf, abbaa keenya Addaam daangaa dhiha iddoo biqiltuu sanaa keessa akka jiraatu godhe, sababni isaas gama sanaan lafti baay’ee bal’aadha. 1 Kitaaba Addaamiifi Hewaan 1:8 1 Kitaaba Addaamiifi Hewaan 3 6 Achiis Waaqayyo Addaam isa bifa isaa fi fakkeenya isaa ta’ee uumameef araara isaatiin, waggoota 5,000 fi 500 akka ta’an isaaf ibse; akkasumas akkamitti Namni tokko sana booda dhufee isa fi sanyii isaa fayyisa. 7 Waaqayyo garuu kanaan dura abbaa keenya Addaam wajjin haala wal fakkaatuun kakuu kana uume, yeroo inni iddoo biqiltuu sana keessaa hin ba’in dura, yeroo inni muka Hewaan firii isaa fuutee nyaatu isaaf kennite bira ture. 33

8 Abbaan keenya Addaam yeroo iddoo biqiltuu sana keessaa baʼu, muka sana bira darbee, Waaqayyo yeroo sanatti bifa isaa gara bifa biraatti akkamitti akka jijjiiree fi akkamitti akka goge arge. 9 Addaam immoo gara isaatti yommuu deemu sodaate, ni raafame, kufe; Waaqayyo garuu araara isaatiin ol isa kaase, achiis kakuu kana isa waliin gale. 10 Ammas, Addaam karra iddoo dhaabaa bira turee, kiruubicha billaa ibidda balaqqeessa'u harka isaatti qabate yommuu argu, kiruubichi immoo itti aaree fuula isaa irratti qoonqa, Addaamiifi Hewaan lamaan isaanii iyyuu isa sodaatan, isaan ajjeesuuf akka yaade itti fakkaate. Kanaaf fuula isaaniitti kufanii, sodaadhaan ni raafaman. 11 Inni garuu isaanitti gara laafina isaanitti argisiise; isaan irraa garagalee gara samiitti ol bahee Gooftaa kadhatee akkas jedhe. 12 Gooftaa, ati billaa ibiddaatiin karra iddoo dhaabaa sanatti akkan eegu na ergite. 13 Garboonni kee Addaamiifi Hewwaan yommuu na argan garuu fuula isaaniitti kufanii akka du’anii ta’an. Yaa Gooftaa koo gabroota kee maal goona? 14 Achiis Waaqayyo isaanitti marartee, araara isaanitti argisiisee, Ergamaa Isaas iddoo biqiltuu sana akka eegu erge. Araarsummaa Gooftaa nu golgeen wal bira qabamee yoo ilaalamu, dhagaa nu gaaddisa ta’ee ol ka’ee jiru kun maali? 1 Kitaaba Addaamiifi Hewaan 4:6 Achiis kaatee gara Waaqayyootti harka ishee diriirsitee araara fi gara laafina ishee himattee, yaa Waaqayyo cubbuu koo, cubbuu ani hojjedhe naaf dhiisi, narratti hin yaadatin, jetteen. 1 Kitaaba Addaamiifi Hewaan 5:4 Ati immoo lafee na fudhattee, dubartii akka isaa ifa, garaa, sababa fi dubbii na goote; fooniin immoo akka kan isaa; akka bifa fuula isaattis, araaraa fi humna keetiin na goote. 1 Kitaaba Addaamiifi Hewaan 5:10 Addaamiifi Hewaan dubbii kana Waaqayyo biraa yommuu dhagaʼan, caalaatti booʼanii booʼan; garuu amma Gooftaan akka abbaa fi haadha isaaniitti akka ta’e waan itti dhaga’ameef, Waaqayyotti garaa isaanii jabeessan; sababa kanaafis fuula isaa duratti boo’anii, araara isa irraa barbaadan. 1 Kitaaba Addaamiifi Hewaan 7:1 Achiis Waaqayyo gara laafinaafi tola ooltummaadhaan akkasitti bishaan keessa ciisanii fi du’aatti dhihaatan isaan ilaalee ergamaa ergee bishaan keessaa isaan baasee akka du’aatti qarqara galaanaa isaan ciibse. 1 Kitaaba Addaamiifi Hewaan 10:1 Garuu Gooftaan gara laafessa du'a Addaam, akkasumas sodaa dukkanaa irraa kan ka'e callisuu Hewaan ilaale. 1 Kitaaba Addaamiifi Hewaan 12:5 Ergasii Waaqayyo inni gara laafina qabuu fi gara laafinaan guutame sagalee Addaam yommuu dhaga’u akkana jedhe: Irra daddarbaa kee yeroon dhaga’u garuu ifa ifa ta’e sana si dhowwe. Ta’us araara kootiin gara dukkanaatti si hin jijjiirre, garuu qorraa fi ho’a akka baatuuf gogaa kana irratti diriirsee qaama kee si godhe. Araarsummaa kootiin garuu akka ati jirtutti si godheera; yeroo ati abboommii koo cabsite yaa Addaam, ani iddoo dhaabaa keessaa si ari’ee, gara biyya kanaattis akka ba’u si godhe; holqa kana keessa akka jiraattu si ajaje; akkuma nama abboommii koo cabse irratti dukkanni sitti dhufe. 1 Kitaaba Addaamiifi Hewaan 13:1,7,9 Waaqni gara laafessa garuu uumamtoota isaa ilaalu Addaamiifi Hewaan utuu du’anii ciisan ilaalee, Dubbii isaa isaaniif ergee, isaan kaase. 1 Kitaaba Addaamiifi Hewaan 21:8

Yeroo kana Addaam daran boo’ee, yaa Waaqayyo, hanga waanan hojjedhu sitti fudhachuuf naaf araarami jedheen. Sana booda Addaamiifi Hewaan iddoo aarsaa jala dhaabbatanii boo’an, akkasitti Waaqayyoon, Yakka keenyaa fi cubbuu keenya nuuf dhiisi, ija araaraa keetiin nu ilaali. Sababni isaas yeroo nuti iddoo biqiltuu keessa turre galatni keenya fi faaruun keenya osoo hin dhaabatin fuula kee duratti ol ba'e. 1 Kitaaba Addaamiifi Hewaan 23:1,6 Sana booda Waaqayyo gara laafessa, gaarii fi jaallataan namootaa, Addaamiifi Hewaan, akkasumas dhiiga isaanii isa isaan akka aarsaa isaaf ol qabatanii turan ilaale; kana gochuu isaatiif ajaja Isarraa osoo hin argatin. Inni garuu isaan ajaa’ibsiifate; aarsaa isaaniis fudhate. Waaqayyos fuula isaa irraa ibidda ifaa erge, innis aarsaa isaanii nyaate. Mi’aa mi’aawaa aarsaa isaanii urgaa’ee, araara isaaniif argisiise. 1 Kitaaba Addaamiifi Hewaan 24:1-3 Kanaanis Ati Waaqa gara laafessa, namni tokko akka badu kan hin barbaanne akka taate ni beekama; namni akka kufu kan hin jaallanne; akkasumas gara jabummaadhaan, hamaadhaan, guutummaatti balleessuun nama tokkollee kan hin balaaleffanne. 1 Kitaaba Addaamiifi Hewaan 25:5 Wantoota gaarii ati keessa jiraatte hundumaa fi maaliif akka isaan keessaa baate yeroon ilaalu, egaa fedhii kootiin araara sitti agarsiisa. Garuu kakuu afaan koo keessaa ba’e jijjiiruu hin danda’u; osoo hin taane silaa gara iddoo biqiltuutti si deebisee ture. Haataʼu malee, kakuun sun yommuu raawwatamu, siifi sanyii keetti araara argisiisa, gara biyya gammachuu, isa gaddifi gidiraan hin jirretti si nan galcha; garuu gammachuu fi gammachuu bara baraa, ifa hin badne, galata hin dhaabbanne; akkasumas iddoo biqiltuu bareedaa yoomiyyuu hin darbine. 1 Kitaaba Addaamiifi Hewaan 26:13-15 Waaqni gara laafessa garuu Seexanni mala adda addaatiin Addaamiin ajjeesuu akka barbaadu argee, Addaam garraamii fi gowwoomsaa kan hin qabne ta’uu isaa yommuu argu, Waaqayyo sagalee guddaadhaan Seexanaatti dubbatee, isa abaare. 1 Kitaaba Addaamiifi Hewaan 29:1 Addaam dubbii kana Waaqayyo biraa yommuu dhagahu, isa duratti waaqeffate. Inni fi Hewwaan isa waaqeffatan, galata isaaf kennan, sababiin isaas Inni gara laafina isaaniitti waan hojjeteef. 1 Kitaaba Addaamiifi Hewaan 31:4 Araarsummaa keetiin yaa Waaqayyo, dha’icha fi qorumsa kana irraa na oolchi, gara biyya biraa kana irraa adda ta’etti na galchi, yoo ati iddoo biqiltuu kee keessa akkan jiraadhu naaf hin hayyamne. 1 Kitaaba Addaamiifi Hewaan 41:13 Yeroo sanatti ani araaradhaan lubbuu kee fi lubbuu warra qajeelotaaf nan oolcha, iddoo dhaabaa koo keessatti boqonnaa isaaniif kennuuf. Sunis yeroo dhumni biyya lafaa dhufu ni ta'a. 1 Kitaaba Addaamiifi Hewaan 42:6 Garuu araara Waaqayyootiin holqa sana gubuu hin dandeenye, sababiin isaas Waaqayyo ergamaa isaa holqa sanatti naanna’ee ibidda akkasii irraa akka eegu, hamma inni dhaamutti. 1 Kitaaba Addaamiifi Hewaan 43:16 Osoo araara koo ta'ee silaa fi loltoota kee lafa irraa nan balleessa ture. Ani garuu hamma dhuma biyya lafaatti siif obseera. 1 Kitaaba Addaamiifi Hewaan 44:5 Kunoo, ibiddi foon keenya biyya lafaa kana irratti gube; garuu yeroo nuti duunee, Seexanni lubbuu keenya adabuuf akkam ta'a? Waaqayyo dhufee, araara nuuf ta’ee abdii isaa yoo raawwate malee, bilisa ba’uun keenya dheeraa fi fagoo mitii? 1 Kitaaba Addaamiifi Hewaan 47:2

Garuu, siif araara, akkuma dhagaan sun sitti bu’u, akka inni sirratti awwaara uumuuf ajaje; dhagaan si jala jirus of gadi buusuuf. 1 Kitaaba Addaamiifi Hewaan 49:7 Addaamiifi Hewaan garuu deebi’anii ka’anii halkan sana guutuu holqa keessatti Waaqayyoon kadhatanii, araara isa kadhatan. 1 Kitaaba Addaamiifi Hewaan 50:3 Ergasii qaamni Addaamiifi Hewwaan yommuu haguugame, dhaabbatanii kadhatanii, araara Gooftaa, dhiifamas barbaadanii, waan inni isaaniif araaramee, qullaa isaanii haguugee galateeffatan. Halkan sana guutuus kadhannaa irraa hin dhaabne. 1 Kitaaba Addaamiifi Hewaan 52:11 Waaqayyo garuu araara isaatiin, nu keessaa gara lafa dukkanaa kanatti isa ari’e; sababiin isaas inni dukkana fi hojjetaa jal'ina ta'ee ture. 1 Kitaaba Addaamiifi Hewaan 55:14 Kanaafuu, tola koo siif, araara koos siif, uumama koo, beekamtii kenni; akkan yakka ati Ana irratti raawwatteef siif hin deebisne, garuu siif gara laafina kootiin dhuma guyyoota shanan gurguddoo fi walakkaa sanatti dhufee akkan si oolchu waadaa siif galeera. 1 Kitaaba Addaamiifi Hewaan 56:7 Innis ofuma isaatti, “Sooma fi kadhannaa guyyoota afurtama sana erga raawwatanii booda, Waaqayyo bakka duraan turanitti isaan deebisa; garuu yoo akkas hin goone ammas isaaniif tola; osoo isaanitti hin araaramin illee, ammas waan isaan jajjabeessuuf iddoo biqiltuu keessaa isaaniif kennaa; akkuma kanaan dura yeroo lama duraan ture. 1 Kitaaba Addaamiifi Hewaan 60:4 Ani garuu gara laafina fi tola isiniif qabuun akka inni isin balleessu hin hayyamne; garuu si irraa isa ari'e. 1 Kitaaba Addaamiifi Hewaan 61:10 Garuu araara Waaqayyootiin, harbuun lamaan sun akkuma lafa keessa jiraniin, Waaqayyo gorsa Seexanni isaan ilaalchisee kenne injifate; isaanis muka firii qabu lama godhe, isaanis holqa sana golganiiru. Seexanni gama bahaa ishee awwaale waan tureef. 1 Kitaaba Addaamiifi Hewaan 62:3 Kanaaf, mukkeen kun al tokkotti kan guddatan isa qofaaf miti; garuu siif araarame akka guddatan isaan ajaje. Isaanis muka gurguddaa lama ta'anii guddatan, damee isaaniitiin akka golgamtuuf, boqonnaas akka argattutti; akkasumas humna koo fi hojiiwwan koo dinqisiisoo akka argitan akkan isin godhu. 1 Kitaaba Addaamiifi Hewaan 63:9 Yeroo kana Addaam Gooftaa kadhatee yaa Gooftaa nyaata nyaanne kanaan hin badnuu jedheen. Yaa Gooftaa nu hin rukutin; garuu akka araara kee isa guddaatti nu hojjedhu, hanga guyyaa abdii nuuf kennite sanaatti nu hin dhiisin. 1 Kitaaba Addaamiifi Hewaan 65:5 Ergasii Waaqayyoon akka isaanitti araaramu kadhatan; sana booda sammuun isaanii callisee, garaan isaanii ni cabe, hawwiin isaaniis ni qabbanaa’e; isaanis akka orma lafa irra turan. Halkan sana Addaamiifi Hewaan holqa keessa kan dabarsan yoo ta’u, sababa nyaata nyaataniin baay’ee rafan. 1 Kitaaba Addaamiifi Hewaan 65:10 Aarsaa kanas iddoo aarsaa jalqaba irratti ijaaran irratti deebi'anii dhiyeessan. Isaanis ka'anii kadhatanii, "Yaa Waaqayyo, yeroo nuti iddoo dhaabaa keessa turre, galatni keenya akka aarsaa kanaatti gara keetti ol ba'e; qulqullinni keenyas akka ixaanaatti sitti ol ba'e. Amma garuu yaa Waaqayyo, aarsaa kana nu biraa fudhadhu, araara kee irraa deebi'ee nu hin deebisin" jedhanii Gooftaa kadhatan. Achiis Waaqayyo Addaamiifi Hewaaniin, "Aarsaa kana erga dhiheessitanii naaf dhiheessitanii booda, ani isin fayyisuuf yeroon lafa irratti gad bu'u foon koo nan godha; dhiifamaafi

araaradhaafis warra sirnaan irraa hirmaataniif yeroo hundumaa iddoo aarsaa irratti akka dhihaatu nan godha" jedhe. 1 Kitaaba Addaamiifi Hewaan 68:11-12 Waaqayyos Addaamiin, "Yeroo rakkinni fi gaddi sitti dhufu, akkas gochuun kun aadaa siif ta'a. Garuu bilisa ta'uun kee fi gara iddoo biqiltuutti galuun kee, hanga guyyoonni akka ana fi ana gidduutti walii galteetti, hanga raawwatamanitti hin ta'u; osoo akkas ta'uu baatee, araara koo fi gara laafina kootiin, aarsaa amma maqaa kootiif dhiheessiteef jettee gara iddoo biqiltuu kootti si deebisee tola kootti si deebisa." 1 Kitaaba Addaamiifi Hewaan 68:16 Addaam garuu dhiphina Hewaan keessa jirtu argee ka'ee Waaqayyoon kadhatee, "Yaa Gooftaa ija araara keetiin na ilaali, dhiphina ishee keessaa ishee baasi" jedhe. 1 Kitaaba Addaamiifi Hewaan 74:4 Yeroo kana Waaqayyo Qaayiniin, "Namni si argate si hin ajjeesu;" sababni isaas kana dura Waaqayyo Qaayiniin, "Nama Qaayin ajjeese adabbii torba nan dhiisa" jechaa ture. Dubbii Waaqayyo Qaayinitti dubbate, "Obboleessi kee eessa jira?" Waaqayyo araara isaaf jedhee, yaaluun akka inni qalbii diddiirratu gochuuf. 1 Kitaaba Addaamiifi Hewaan 79:20 Waa'ee Waaqayyo Qaayiniin, "Lafti dhiiga obboleessa keetii dhugde abaaramaa haa ta'u" jechuu isaa ilaalchisee immoo, araara Waaqayyoo Qaayiniif ture. Waaqayyo lafa abaare malee isa hin abaarne; lafti Abeel ajjeesee, jal'ina raawwate ta'uu baatus. Abaarsi nama ajjeese irratti bu’uun isaa sirrii waan tureef; ta’us Waaqayyo araara isaatiin yaada isaa akka namni tokkollee hin beekneef bulche, Qaayin irraas garagale. 1 Kitaaba Addaamiifi Hewaan 79:22-23 Amma kanaaf yaa Addaam garaa kee hubattee yeroo baay’ee harka isaa jalaa si baase; ani Waaqa gara laafessa ta’uu koo sitti argisiisuuf; akkasumas gaarummaa kee akkan hawwu, badiisa kees akkan hin hawwine. 2 Kitaaba Addaamiifi Hewaan 3:16 Seet yoo ta’e, yeroo umuriin isaa waggaa torba ture, gaarii fi hamaa beeka, sooma fi kadhannaa irrattis wal irraa hin cinne, halkan isaa hundumaas araara fi dhiifama Waaqayyoon kadhachuudhaan dabarseera. 2 Macaafa Addaamiifi Hewaan 5:1 Sana booda, aarsaa isaa erga xumuree, iddoo aarsaa irraa gadi bu’aa osoo jiruu, Seexanni bifa ergamaa bareedaa ifaan calaqqisu ta’ee itti mul’ate; ulee ifaa harkatti qabatee, ofii isaatii girdoo ifaan hidhamee. Innis kolfa bareedaadhaan Seetiin nagaa gaafatee, yaa Seet maaliif gaara kana keessa jiraatta jedhee jechoota gaariidhaan isa gowwoomsuu jalqabe? Innis qalla’aa dha, dhagaa fi cirrachaan kan guutame, muka firii gaarii hin qabne irraas kan guutame dha; lafa onaa bakka jireenyaa hin qabnee fi magaalota hin qabne; bakka jireenyaa gaarii hin qabu.Garuu hunduu ho'a, dadhabbii fi rakkina. Addunyaa keenya keessa ni hafta. addunyaa fi gadadoo ishee irraas boqodhu; lammata dadhabbii fi dadhabbiin sitti hin dhagaʼamu; gonkumaa aarsaa hin fidne, gara laafinas hin himattu; sababni isaas, kana booda cubbuu hin hojjattu, fedhiidhaanis hin raafamtu. 2 Kitaaba Addaamiifi Hewaan 5:4-5,9 Yeroo kana Seet reeffa abbaa isaa Addaam fi haadha isaa Hewaan dura dhaabatee halkanii guyyaa kadhachaa ofii isaatii fi ijoollee isaaf araara kadhate; akkasumas yeroo daa’ima tokko wajjin wal’aansoo qabuun rakkisaa ta’e tokko gorsa akka isaaf kennu ibseera. 2 Kitaaba Addaamiifi Hewaan 11:5 Achiis ijaarsi mana gubbaa yommuu xumuramu, aarsaa akka dhiheessan isaan ajaje. Isaan kana irratti cimanii hojjetanii gara Seet abbaa isaanii fidanii isaan fudhatee iddoo aarsaa irratti dhiheesse;

akkasumas Waaqayyo aarsaa isaanii akka fudhatu, lubbuu ijoollee isaatiif akka araaramuu fi harka seexanaa irraa akka isaan eegu kadhate. 2 Kitaaba Addaamiifi Hewaan 12:5 Achiis Mahalaleel saba isaa irra dhaabatee, qajeelummaa fi qulqullummaadhaan isaan nyaachisee, ijoollee Qaayin wajjin wal qunnamtii akka hin raawwanne isaan ilaale. Akkasumas Holqa Qabeenyaa keessatti reeffa abbaa keenya Addaam duratti kadhachuu fi tajaajiluu itti fufe, Waaqayyoon ofii isaatii fi saba isaaf araara akka argatu kadhate; hamma waggaa dhibba saddeet fi torbaatama guututti, yeroo dhukkubsate. 2 Macaafa Addaamiifi Hewaan 16:1-2 Achiis Yaareed akkuma Addaam ajajetti aarsaa dhiheessee iddoo aarsaa irratti dhiheesse. Gara iddoo aarsaatti yommuu ol ba'u, waa'ee ibsaa dhaamu ilaalchisee araara, dhiifama cubbuu isaaf Waaqayyoon kadhate. 2 Kitaaba Addaamiifi Hewaan 18:13 Innis ammas akka na dhaggeeffatan malee gaara qulqulluu kanarraa akka hin buune du'a abbaa keenya Addaam, dhiiga Abeel, Seet, Heenoos, Qaayinaan, Mahalaleeliin nan kakadha; yeroo itti dhiiftutti jireenyaa fi araara ni deebita; kana booda ijoollee seexanaa malee ijoollee Waaqayyoo hin jedhamtan. 2 Kitaaba Addaamiifi Hewaan 20:27 Ergasii Yaareed Gooftaa duratti boo’ee, araara fi dhiifama isa gaafate. Garuu lubbuun isaa qaama isaa irraa akka fagaattu hawwe, jechoota Waaqayyoo irraa waa’ee gaara qulqulluu irraa bu’uu isaanii dhaga’uu irra. 2 Kitaaba Addaamiifi Hewaan 20:36 Ergasii kana booda ijoolleen Seet karaa irraa maqanii kufan, isaanis, ijoolleen isaanii fi haadhotii manaa isaanii. Henok, Matusalaan, Lameekiifi Nohis yommuu isaan argan, amantii dhabuudhaan guutamee shakkii keessa kufuu isaaniitiin garaan isaanii dhiphate; boo’aniis araara Waaqayyoo barbaadan, isaan eeguu fi dhaloota hamaa sana keessaa isaan baasuuf. 2 Kitaaba Addaamiifi Hewaan 22:3 Namoonni lamaan sun immoo gara gama Kaabaatti na geggeessanii, achitti iddoo baay’ee suukaneessaa ta’e natti agarsiisan, iddoo sanatti dararaan gosa hundumaa ni ture: dukkanni gara jabeessaa fi dukkanni hin ibsamne, achittis ifni hin jiru, garuu ibiddi dukkanaa’aan yeroo hundumaa ol ka’ee ni boba’a, laga ibiddaas ni ba’a, bakki sun hundinuu bakka hundumaatti ibidda, bakka hundumaattis qorri fi bubbee, dheebuutu jira akkasumas raafamuu, hidhaan baay’ee gara jabeessa ta’ee osoo jiruu, ergamoonnis sodaa fi gara laafina kan hin qabne, meeshaa waraanaa aarii qabatanii, dararaa gara laafina hin qabne, anis akkas jedheen: Iccitii Henok 10:1 Araarri Gooftaa warra isa sodaatan irratti ni ta'a ... Nama qajeelaa irrattis araarami, dhiphina cubbamaa jalaa isa oolchaa, akka araara isaa warra Waaqayyoon sodaatan irratti raawwachaa, Faarfannaa Solomoon 3 Yaa Gooftaa araarri kee warra si jaallatan hundumaa irratti haa ta'u. Faarfannaa Solomoon 4 Ati gaarii fi gara laafessa, baqannaa hiyyeeyyii waan taateef; Harka kee araaraadhaan banuun lubbuu warra gad of deebisanii gammachiisuu. Guutummaa lafaa irratti araarri kee yaa Gooftaa gaarummaadhaan jira. Faarfannaa Solomoon 5 Gooftaan warra garaa qulqulluudhaan isa jaallataniif araara argisiisu eebbifamaa dha. Faarfannaa Solomoon 6

Ati gara laafessa waan taateef, Hanga nu fixuutti hin aartu. Maqaan kee utuu nu gidduu jiraatu araara ni arganna; Saboonnis nu hin mo'an. Yeroo nu gargaartutti nu jabeessita, guyyaa isaan gargaaruuf waadaa galteetti mana Yaaqoob araara agarsiifta. Faarfannaa Solomoon 7 Yaa Waaqayyo araara kee nutti deebi'ii nutti mararfadhu; Warra Israa'el faffaca'an, araaraa fi gaarummaadhaan walitti qabaa; Faarfannaa Solomoon 8 Yaa Waaqayyo Israa’el, nuti kan kee waan taaneef, kunoo gara laafina; Araarsummaa kees nurraa hin kaasiin, akka isaan nutti hin duulan. Araarri Waaqayyoo bara baraan mana Israa'el irratti haa ta'u. Faarfannaa Solomoon 9 Araarri Gooftaa warra dhugaan isa jaallatan irratti, Gooftaan immoo gabroota isaa araaradhaan ni yaadata. Waaqayyo gammachuu Israa'el keessatti hiyyeeyyiif in araara; Waaqayyo bara baraan gaarii fi gara laafessa waan ta'eef, Walga'iin Israa'el Maqaa Waaqayyoo in ulfina. Faarfannaa Solomoon 10 Araarri Waaqayyoo bara baraan Israa'el irratti haa ta'u. Faarfannaa Solomoon 11 Namoota Waaqayyoon sodaatan irratti garuu araarri Gooftaa, Warra isa sodaatanis araarri isaa jira. Faarfannaa Solomoon 13 Guyyaa qajeelonni araara argatanittis hin argaman; Namoonni Waaqayyoof sodaatan garuu gammachuudhaan jireenya in dhaalu. Faarfannaa Solomoon 14 Warri Gooftaa sodaatan garuu araara in argatu, Gara laafina Waaqa isaaniitiin in jiraatu; Cubbamoonni garuu bara baraan ni badu. Faarfannaa Solomoon 15 Cubbamaa wajjin karra Si'oolitti dhihoo ture, Lubbuun koo Waaqayyo Gooftaa Israa'el irraa yeroo deemtu, Gooftaan araara isaa isa bara baraatiin na hin gargaarree turee. Yaa Waaqayyoo araara kee narraa hin kaasiin, Yaadannoo kees garaa koo irraa hin kaasiin hangan du'utti. Namni qajeelaan qorumsa kana hundumaa keessatti yoo obse, Gooftaa biraa araara ni argata. Faarfannaa Solomoon 16 Humni Waaqayyo keenyaa bara baraan araaradhaan in jiraata, Mootummaan Waaqayyoo keenyaas firdii irratti saboota irratti bara baraan in jiraata. Isaan keessaa namni araaraa fi dhugaa Yerusaalem gidduutti hojjete hin turre. Gooftaan araara isaa Israa'el irratti haa ariifachiisu! Faarfannaa Solomoon 17 Gooftaa araarri kee bara baraan hojii harka keetii irra jira; Gaarummaan kee kennaa badhaadhaa ta'een Israa'el irra jira. Firdiin kee araaradhaan guutummaa lafaa irratti raawwatama; Jaalalli kee immoo sanyii Abrahaam ilmaan Israa'eliif ti. Waaqayyo Israa'el guyyaa araaraa fi eebbaa irraa haa qulqulleessu, Dhaloota gaarii bara araara sodaa Waaqayyoo keessa jiraatu. Seelaa. Faarfannaa Solomoon 18 Ani immoo orma hin ta'u, Gooftaa ol'aanaa fi rahmata godhaa biratti jibbuun hin jiru. Faarfannaa Solomoon 3:7 Yaa Gooftaa, araara kee narraa hin deebisin, gaarummaa kees ana irraa hin fudhatin. Akka baay'ina araara keetiin akkas anaaf kennita; iyyannoo keenyas ni ariifanna; ati immoo waan nu barbaachisu hundumaaf ni dandeessa. Haleeluiyaa. Faarfannaa Solomoon 14:3,9

Afaan koo nan banee hafuurri isaas ulfina Gooftaa fi bareedina isaa na keessatti dubbata; hojii harka Isaa fi hojii quba Isaa: baay’ina araara Isaa fi jabina dubbii Isaa. Faarfannaa Solomoon 16:6-7 Hafuurri gadameessa Durbee banee ulfooftee deesse; Dubroon immoo araara hedduudhaan Haadha taate; Faarfannaa Solomoon 19:6 Akka araara isaattis na ol na qabe, akka bareedina isaa isa guddaattis ol na kaa'e: Odes of Solomon 29:3 Ati yaa Waaqayyo, of fayyisuu danda'us, Seera keetiif gidiraa ibiddaatiin akkan du'u beekta. Ummata keetiif araarami, adabbiin keenyas isaanif quufa haa ta'u. Dhiiga koo qulqulleessituu isaanii godhi, lubbuu koo furii lubbuu isaanii furii. 4 Maccaa fi Tuulamaa 3:17 Haqni waaqaa illee nuuf araara, yoo barbaachisummaan dirqisiifamne sodaadhaan mootichaaf harka kennina. Jireenya jaallatamaa kana maaliif nurraa gatnee addunyaa mi'aawaa kana of saamna? 4 Maccaa fi Tuulamaa 4:35 Seera cabsuudhaaf lubbuu keenya nuuf kennitee, du'a caalaa obsuun rakkisaa ta'e, araara kee ni kabajna. 4 Maccaa fi Tuulamaa 5:5 Waraana lola qulqulluu fi kabajamaa qajeelummaa bakka bu’ee, karaa kanaan Providence qajeelaan abbootii keenya eegu saba isaaf gara laafessa ta’ee, abbaa irree abaaramaa irratti haaloo haa ba’u. 4 Maccaa fi Tuulamaa 5:20 Waaqni abbootii koos saba kootti akka araara godhu nan waama. 4 Maccaa fi Tuulamaa 6:12 Haiqâr garuu bakka dhokataatti muramee ture, boo’icha garboota isaa fi ollaa isaa dhaga’ee, Waaqa ol’aanaa, rahmata godhaa galateeffatee, galateeffatee, yeroo hundumaa Waaqa Ol’aanaa kadhataa fi kadhataa ture. Seenaa Ahikar 3:61 Garuu yaa Gooftaa koo! ergan si duratti mul'adhee, dhimma si hin dhidhiitin! Mootichis akkana jedheen: Waaqayyo inni araara siif agarsiise, akka ati jal'atamte beekee, si oolchee, ajjeefamuu irraas si oolche haa eebbifamu. Seenaa Ahikar 4:30 Hanga Gooftaan araara isaa isa lallaafaadhaan orma hundumaa bara baraan daawwatutti eebbi siif, sanyii kee hundumaaf ni kennama. Kakuu Lewwii 2:6 Abrahaam, Yisihaaq, Yaaqoob, abbootii keenya, araara argachuu yoo baatan, sanyii keenya keessaa tokkollee lafa irratti hin hafu. Kakuu Lewwii 4:23 Maallaqaaf jedhee ijoollee koo dhabe, osoo gaabbiin koo, salphinni koo, fi kadhannaan abbaa koo fudhatama hin arganne ta’ee, dhala malee du’uun qaba ture. Waaqni abbootii koo garuu wallaalummaan waanan raawwadheef naaf araarame. Kakuu Yihudaa 3:43-44 Kanaaf, ijoollee keessaniif abboommii kana kennituu, yoo cubbuu hojjetan, dafanii gara Gooftaatti akka deebi'aniif; Inni gara laafessa waan ta’eef, gara biyya isaaniitti isaan deebisuuf illee isaan oolcha. Kakuu Isaakaar 2:4 Garuu yeroo isaan isa ajjeesuu barbaadan cubbuu kanaan akka hin balleessine imimmaan baay'een isaan kakadhe. Simi’oonii fi Gaad Yoseef isa ajjeesuuf waan dhufaniif imimmaan isaaniin akkana

jedhe: Yaa obboloota koo, garaa Yaaqoob abbaa keenyatti araarami, ani isin irratti cubbuu hin hojjenne, dhiiga qulqulluu dhangalaasuuf harka keessan narra hin kaa’inaa. Kakuu Zaabiloon 1:8-9 Ammas ijoolleen, ani isin ajaja Gooftaa akka eegdan, ollaa keessaniittis gara laafina akka qabaattan, namoota qofaaf osoo hin taane bineensotaaf illee gara laafina akka qabaattan. Waan kana hundumaaf jedhee Gooftaan na eebbise, obboloonni koo hundinuu yommuu dhukkubsatan, gooftaan kaayyoo tokkoon tokkoon isaanii waan beekuuf, dhukkuba tokko malee nan miliqe. Kanaaf, yaa ijoollee koo, garaa keessan keessatti gara laafina qabaadhaa, sababiin isaas akkuma namni nama ollaa isaa godhu, Gooftaan immoo akkasuma isaaf in godha. Ilmaan obboloota koo garaa isaaniitti gara laafina waan hin argisiisneef, Yoseefiin dhukkubsataa fi du'aa turan; ilmaan koo garuu akkuma isin beektan dhukkuba malee eegamanii turan. Kakuu Zaabiloon 2:1-4 Kanaaf ijoollee koo, wanta Waaqayyo isiniif kennu irraa gara laafina fi araara nama hundumaaf osoo hin shakkiin argisiisaa, nama hundumaaf garaa gaariidhaan kenni. Nama isa barbaachisutti kennuudhaaf meeshaa yoo hin qabaanne immoo gara laafina keessa isaaf mararfadhaa. Harki koo nama isa barbaachisu sanaaf kennuudhaaf meeshaa akka hin arganne nan beeka, fooloongi torba boo’aa isa waliin deeme, garaan koos gara laafinaan gara isaatti hawwe. Kanaaf, yaa ijoollee koo, Gooftaan immoo akka isin mararfatuu fi gara laafinaaf nama hundumaatti gara laafina. Sababni isaas, bara dhumaa keessattis Waaqayyo gara laafina isaa lafa irratti ni erga, bakka garaacha araara argate hundumaattis isa keessa jiraata. Kakuu Zaabiloon 2:16-20 Wantoota kana boodas Gooftaa ni yaadattu, qalbii diddiirrattu, inni immoo gara laafessa fi gara laafessa waan ta’eef isiniif araara. Kakuu Zaabiloon 2:30 Akkasitti yeroo gara Gooftaatti deebitan araara ni argattu, Innis gara mana qulqullummaa isaatti isin galcha, innis nagaa isiniif kenna. Kakuu Dan 2:9 Erga hir'attanii fi muraasa booda deebi'anii Waaqayyo Gooftaa keessan beektu; akka araara isaa isa guddaattis gara biyya keessanitti isin deebisa. Gara biyya abbootii isaaniitti erga dhufanii booda, deebi’anii Gooftaa dagatanii Waaqayyoon kan hin sodaanne ta’u. Gooftaan immoo hamma gara laafinni Gooftaa dhufutti, nama warra fagoo jiranii fi warra dhihoo jiraniif qajeelummaa fi araara hojjetetti, lafa hundumaa irratti isaan in bittimsa. Kakuu Naftaal 1:30-32 Kanaaf, kaleen koo gara laafina tokko malee Yoseef irratti waan kaa’ameef, kalee koo keessattis gara laafina tokko malee rakkadheera, ji’oota kudha tokkoofis murtii argadhe, yeroo dheeraaf akkuma Yoseef irratti aaree ture. Kakuu Gaad 1:36 Namni tokko nama gara laafessa fi qajeelaa hin taane, nama ejja raawwatee soomus ni jibba: kunis, gama lama qaba, garuu hojiin guutuun gaarii dha, sababiin isaas inni fakkeenya Gooftaa hordofa, waan gaarii fakkaatu akka gaarii dhugaatti waan hin fudhanneef. Kakuu Asher 1:24 Gooftaan garuu araara isaa isa lallaafaadhaan, akkasumas Abrahaam, Yisihaaq fi Yaaqoob jedhee amantiidhaan walitti isin qaba. Kakuu Asher 1:45 Mana hidhaatti darbatame, reebamee, natti qoosame; garuu Gooftaan araara akkan argadhu naaf kenne, ija eegduu mana hidhaa sanaa duratti. Kakuu Yooseef 1:20 Kanaaf, isinis gonfoo ulfinaa akka uffattaniif, yaada gaariidhaan gara laafina isaa duukaa bu'aa. Namni gaariin ija dukkanaa'aa waan hin qabneef; sababni isaas, inni namoota hundumaa cubbamoota ta'anillee araara in argisiisa. Isaan waa'ee isaa yaada hamaa qabatanii yoo yaadan iyyuu, wanta gaarii

hojjechuudhaan Waaqayyoon gaachana ta'ee hamaa in mo'a; nama qajeelaa immoo akka lubbuu isaatti ni jaallata. Namni ulfina yoo argate, isatti hin inaafu; namni tokko yoo duroome, hin hinaafu; namni goota yoo ta'e isa galateeffata; nama safuu qabu in faarsa; hiyyeessa irratti ni araara; warra dadhabaa irratti ni mararfata; Waaqayyoof galata in faarfata. Kakuu Biniyaam 1:23-26 Namni qulqullaa'e tokko irratti yoo arrabse, yaada garaa deebi'a; namni qulqulluun nama isa arrabsutti gara laafessa, callisees in qabata. Kakuu Biniyaam 1:31