Oromo - The Lightning and the Thunder by Filipino Tracts and Literature Society Inc.

Balaqqeessaa fi Qilleensaa Yommuu roobaaf labsii, balaqqeessa qilleensaaf immoo karaa baase: Yeroo sanatti argee labse; inni qopheesse, eeyyee, sakatta'e. Namattis, Kunoo, sodaa Gooftaa, ogummaadha; hamaa irraa fagaachuun immoo hubannoodha. Iyoob 28:26-28

Pentateuch jedhamuun beekama Museen ulee isaa gara samiitti diriirsee, Yihowaan immoo qilleensaa fi boba'aa erge, ibiddis lafa irratti yaa'e; Waaqayyo immoo biyya Gibxii irratti bokkaa ni roobse. Kana booda qilleensi cimaan fi bokkaa akka hin buune Waaqayyoon kadhadhaa (ga’aa waan ta’eef); ani immoo isin nan gadhiisa, kana booda hin turtan. Museen immoo, "Akkuman magaalattii keessaa ba'een harka koo gara Waaqayyootti nan diriirsa; bokkaan ni dhaabata, kana boodas bokkaan hin roobu; lafti kan Waaqayyoo akka ta'e akka beektuuf. Museen immoo Fara'oon biraa magaalattii keessaa ba'ee harka isaa gara Waaqayyootti diriirsee, qilleensi fi bokkaan ni dhaabbate, roobnis lafa irratti hin roobne. Fara’oon yommuu roobni, bokkaa fi qilleensi akka dhaabbate yommuu argu, ammas cubbuu hojjetee, inni fi tajaajiltoota isaa garaa isaa jabeesse. Ba’uu 9:23 ,28-29,33-34 Ganama guyyaa sadaffaatti, qilleensi, balaqqeessaan, duumessa furdaan gaara sana irratti ni dhagaʼame, sagalee xurumbaas baayʼee cimaa taʼe; kanaaf namoonni buufaticha keessa turan hundinuu ni raafaman. Ba’uu 19:16 Uummanni hundinuu qilleensa, balaqqeessaa, sagalee xurumbaa fi gaara aarsu argu; Ba’uu 20:18

Seenaa Mormitoonni Waaqayyoo in caccabu; samii keessaa isaan irratti ni boo'a, Waaqayyo dhuma lafaa irratti in farada; mootii isaatiif humna ni kenna, gaanfa dibamaa isaas ol in in ol kaasa. 1 Saamu’eel 2:10 Saamu'eel aarsaa gubamaa utuu dhi'aa jiruu, Filisxeemonni Israa'el irratti lolaaf dhihaatan; isaanis Israaʼel duratti in rukutaman. 1 Saamu’eel 7:10 Har'a qamadii sassaabuu mitii? Ani gara Waaqayyoon nan waama, inni immoo qilleensaa fi rooba ni erga; hammeenyi keessan inni mootii isin kadhachuudhaan fuula Waaqayyoo duratti raawwattan guddaa ta'uu isaa hubattanii argitan. Kanaaf Saamu'eel gara Waaqayyootti waame; Waaqayyos guyyaa sanatti qilleensaa fi rooba erge; 1 Saamu'eel 12:17 -18

Balaqqeessaa fi Qilleensaa

Yommuu roobaaf labsii, balaqqeessa qilleensaaf immoo karaa baase: Yeroo sanatti argee labse; inni qopheesse, eeyyee, sakatta'e. Namattis, Kunoo, sodaa Gooftaa, ogummaadha; hamaa irraa fagaachuun immoo hubannoodha. Iyoob 28:26-28

Waaqayyo samii irraa ni boo'e, inni hundumaa ol ta'es sagalee isaa ni dhageessise. Xiyya ergee isaan facaase; balaqqeessaa, fi isaan jeeqe. 2 Saamu’eel 22: 14- 15

Og-walaloo Kunoo, kunniin kutaalee karaa isaa ti; garuu qilleensi humna isaa eenyutu hubachuu danda'a? Iyoob 26:14 Yommuu roobaaf labsii, balaqqeessa qilleensaaf immoo karaa baase: Yeroo sanatti argee labse; inni qopheesse, eeyyee, sakatta'e. Namattis, Kunoo, sodaa Gooftaa, ogummaadha; hamaa irraa fagaachuun immoo hubannoodha. Iyoob 28:26 -28 Inni guutummaa samii jalatti, balaqqeessaan isaas hamma dhuma lafaatti in qajeelcha. Isa booda sagalee ni boo'a, inni sagalee ol'aanaa isaatiin ni boo'a; yeroo sagaleen isaa dhaga’amus isaan hin tursu. Waaqayyo sagalee isaatiin ajaa'iba ni boo'a; waan guddaa nuti hubachuu hin dandeenye ni hojjeta. Iyoob 37: 3-5 Eenyutu bishaan dhangala'uuf karaa bishaanii qoqqoode, balaqqeessa qilleensaaf karaa addaan baase; Lafa bakka namni hin jirretti roobsuuf; lafa onaa namni keessa hin jirre irratti; Lafa badaa fi qisaasama quubsuuf; akkasumas biqiltuun baala lallaafaa sanaa akka biqilu gochuuf? Iyoob 38:25 27 Ati balaqqeessaa erguu dandeessaa, isaan dhaqanii, kunoo jirra? Iyoob 38:35 Fardaaf humna kennitee? ati morma isaa qilleensaa uffatteettaa? Innis xurumbaa gidduutti, Ha, ha; inni lola fagootti, sagalee ajajoota angafootaa fi iyya ni urgaa'a. Iyoob 39:19 ,25 Harka akka Waaqayyoo qabdaa? moo sagalee akka isaatiin ni bokkaa? Iyoob 40:9 Waaqayyo samii irrattis ni boo'e, inni ol aanaanis sagalee isaa ni dhageessise; dhagaa bokkaa fi dhagaa ibiddaa. Eeyyee, xiyya isaa ergee facaase; balaqqeessas dhukaasee isaan jeeqe. Faarfannaa 18:13 -14 Sagaleen Yihowaa bishaan irratti in dhagahama, Waaqni ulfinaa ni boo'a, Waaqayyo bishaan baay'ee irra jira. Faarfannaa 29:3 Sagaleen qilleensaa kee samii keessa ture, balaqqeessaan biyya lafaa ibse, lafti ni raafamte, ni raafamte. Faarfannaa 77:18 Inni loon isaaniis bokkaadhaaf, tuuta isaaniis bokkaa ho'aadhaaf dabarsee kenne. Faarfannaa 78:48 Ati rakkina keessatti waamte, anis si oolche; Iddoo dhoksaa qilleensaa keessatti siif deebiseen ture, bishaan Meriibaatti si qoradheera. Seelaa. Faarfannaa 81:7 Balaqqeessi isaa addunyaa ibse: lafti argite, ni raafamte. Faarfannaa 97:4 Isaan ceepha'uu keetiin baqatan; sagalee qilleensaa keetiin ariifatanii deeman. Faarfannaa 104:7

Balaqqeessaa fi Qilleensaa

Inni danfaa fixee lafaa irraa akka ol baʼu godha; roobaaf balaqqeessa in tolcha; qilleensi kuufama isaa keessaa ni baasa. Faarfannaa 135:7 Balaqqeessa darbadhu, isaan facaasi, xiyya kee baasi, isaan balleessi. Faarfannaa 144:6

Raajii Waaqayyo gooftaa maccaa, qilleensa, kirkira lafaa, sagalee guddaa, obomboleettii fi obomboleettii fi abidda ibiddaa boba'aa ta'een si dhufa. Isaayaas 29:6 Sagalee isaa yommuu dhageessisu, samii keessa bishaan baay'ee waan ta'eef, danfichi fixee lafaa irraa akka ol ba'u godha; inni roobaan balaqqeessa in godha, qilleensi qabeenya isaa keessaa ni baasa. Ermiyaas 10:13 Sagalee isaa yommuu dhageessisu, samii keessa bishaan baay'ee ta'a; danfaa fixee lafaa irraa ol in baasa, roobaan balaqqeessa in tolcha, qilleensi qabeenya isaa keessaas ni baasa. Ermiyaas 51:16 Fakkeenyi lubbu qabeeyyii yoo ilaalle, bifti isaanii akka dhagaa boba'aa ibiddaa, bifa ibsaa in fakkaata ture; ibiddichis ni ibidda, ibidda keessaas balaqqeessaan ni ba'e. Uumamtoonni lubbuu qabanis akka balaqqeessa balaqqeessaa fiiganii deebi’an. Hisqi'eel 1:13 -14 Achiis ija koo ol kaasee ilaaleen, kunoo, nama quncee talbaa uffatee fi mudhii isaa warqee gaarii Ufaaziin hidhamee jiru tokko arge. Qaamni isaas akka beerii, fuulli isaas akka balaqqeessaa, ijji isaas akka ibsaa ibiddaa, harki isaa fi miilli isaas akka sibiila diimaa calaqqisu, sagaleen dubbii isaas akka sagalee namoota baay'ee in ta'e. Daani'eel 10: 5- 6 Konkolaattonni daandii irratti in dheekkamu, karaa bal'aa irratti wal irratti in qajeelcha, akka ibsaa in fakkaatu, akka balaqqeessaa in fiiga. Naahim 2:4 Yihowaan isaan irratti ni mul'ata, xiyyaan isaas akka balaqqeessaa in ba'a, Waaqayyo gooftaan immoo xurumbaa in afuufti, bubbee kibbaa wajjin in deema. Zakaariyaas 9:14

Wangeelota Akkuma balaqqeessaan bahaa ba'ee gara dhihaatti ifu; dhufaatiin Ilma namaas akkasuma ta'a. Maatewos 24:27 Ergamaan Waaqayyoo samii irraa bu'ee dhufee dhagaa sana balbala irraa garagalchee irra taa'e. Fuulli isaa akka balaqqeessaa, uffannaan isaas akka qorra adii ture ; Maatewos 28: 2-4 Yaaqoob ilma Zabdewoos, Yohaannis obboleessi Yaaqoob; maqaa isaanii Boanerges jedhee moggaase, innis, Ilmaan qilleensaa; Maarqos 3:17 Innis, "Seexanni akka balaqqeessaa samii irraa bu'u argeera" jedheen. Luqaas 10:18 Akkuma balaqqeessaan samii jala kutaa tokko keessaa ibsu, samii jalaa gara isa kaaniitti in ibsa; Ilmi namaas bara isaatti akkasuma in ta'a. Luqaas 17:24 Namoonni achi dhaabatanii dhaga'anis, akka ni qaqawweessa'u dubbatan; Yohaannis 12:29 3

Balaqqeessaa fi Qilleensaa

Mul'ata Teessoo sana keessaa balaqqeessaan, qalbii fi sagaleen ni ba'a; Mul’ata 4:5 Hoolichi chaappaawwan sana keessaa tokko yommuu banu arge, bineensota afran keessaa tokko, “Kottaa ilaalaa” jechuu akka sagalee qilleensaa dhagaʼe. Mul’ata 6:1 Ergamaan sun ixaana sana fuudhee ibidda iddoo aarsaa sanaa guutee lafatti darbate; Mul’ata 8:5 Akka yeroo leenci boo'utti sagalee guddaadhaan iyye; Mul'ata 10:3 Yeroo qilleensi torba sagalee isaanii dhageessisan, ani barreessuuf jedheen ture, sagalee samii irraa, "Wanta qilleensi torban sun dubbatan sana chaappaa kaa'i malee hin barreessiin" naan jedhu nan dhaga'e. Mul'ata 10:4 Manni qulqullummaa Waaqayyoo samii irratti banamee, mana qulqullummaa isaa keessattis saanduqa kakuu isaa ni mul'ate; Mul'ata 11:19 Sagaleen akka sagalee bishaan baay'ee fi akka sagalee qilleensaa guddaa samii irraa dhaga'e; Mul'ata 14:2 Sagaleen, balaqqeessaan, balaqqeessaanis ni dhaga'ama ture; kirkirri lafaa guddaan, kan erga namoonni lafa irra jiranii as hin turre, kirkirri lafaa akkas jabaa fi akkas guddaa ta’e ni ta’e. Mul'ata 16:18 Sagalee tuuta baay'ee, akka sagalee bishaan baay'ee fi akka sagalee qilleensaa jabaa, "Aleluiyaa! Waaqayyo gooftaan inni hundumaa danda'u in moo'a" jedhu nan dhaga'e. Mul'ata 19:6

Apokrifaa Osoo inni hin balaqqeessa’ee fi ifa hin godhin, yookaan yoomiyyuu bu’uurri jannataa osoo hin kaa’amin dura, . 2 Esdraas 6:2 Inni balaqqeessaa in darbata, eenyutu hin sodaatu? inni ni boo'a, eenyutu hin sodaatu? 2 Esdraas 16:10 Kunoo sagaleen jeequmsaa, sagaleen qilleensaa, kirkira lafaa fi jeequmsa biyya keessatti ni dhaga'ama. Asteer 11:5 irratti dabalata Sana booda bokkaawwan kaayyoo qaban mirgaa gara biyya alaa ni deemu; duumessa keessaas, akka bowwaa akka gaariitti harkifame irraa gara mallattoo sanaatti ni balali'u. Ogummaa Solomoon 5:21 Adabbiin cubbamoota irrattis humna qilleensaatiin mallattoo duraanii malee hin dhufne; Ogummaa Solomoon 19:13 Osoo balaqqeessaan hin deemin; namni qaana'es duratti tola in deema. Lallaba 32:10 Qabeenyi warra jal'ootaa akka lagaa ni goga, akka bokkaa guddaa rooba keessaa sagalee guddaadhaan ni bada. Lallaba 40:13 4

Balaqqeessaa fi Qilleensaa

Abboommii isaatiin qorra ni buusa, balaqqeessaa firdii isaa dafee ni erga. Sagaleen qilleensaa lafti ni raafama, obomboleettiin kaabaa fi bubbee ni raafama, akka simbirroonni balali'anii qorra ni bittimsa, kufuun isaas akka ibsaa qilxuu ti. Lallaba 43: 13, 17 Gooftaan samii irraa ni qaqawweessa, sagalee guddaanis sagalee isaa dhageessise. Lallaba 46:17 Sababni isaas, aduun, ji’i fi urjiileen ifa waan ta’aniif, hojii isaanii akka hojjetaniif ergamaniiru. Haaluma wal fakkaatuun balaqqeessaan yeroo balaqqeessa’u salphaatti mul’ata; haaluma wal fakkaatuun qilleensi biyya hundumaa keessatti ni bubbisa. Xalayaa Ermiyaas 1:6 0-61 Yaa balaqqeessaa fi duumessa, Gooftaa eebbisaa, bara baraan isa galateeffadhaa, hundumaa irra ol guddisaa! Kadhannaa Azaariyaa 1:51 Balbala mana gubbaa bananii dhagaa akka qilleensaa darbatanii, ajajaa sana rukutanii, cicciranii, mataa isaanii irraa rukutanii warra ala jiranitti darbatan. 2 Maccaa fi Tuulamaa 1:16 Lolli sun yommuu jabaatu garuu, namoonni mimmiidhagoo shan fardeen irra taa'anii, to'annaa warqee qabatanii samii irraa mul'atan, isaan keessaa lamas Yihudoota geggeessan, Maqaabewos gidduu isaaniitti qabatanii, meeshaa waraanaa gama hundaan isa haguugan, nagaa isa eegan, garuu xiyyaa fi balaqqeessa diinota irratti dhukaasaa turan: akkasitti jaamummaadhaan, akkasumas guutee rakkina, ajjeefaman. 2 Maccaa fi Tuulamaa 10:29-30

Henok, Yaasher fi Iyyobilee Mul'anni kunis akkasitti natti mul'ate: Kunoo, mul'ata sana keessatti duumessi na afeere awwaara na waame, adeemsi urjiilee fi balaqqeessaas saffisaan na ariifachiise, qilleensi mul'ata sana keessa jirus akkan balali'u na taasisee gara samiitti na ol na kaase. Dallaa kiristaala irraa ijaaramee fi arraba ibiddaan marfame tokkotti hamman dhihaadhutti nan seene, innis na sodaachisuu jalqabe. Anis arraba ibiddaa keessa seenee mana guddaa kiristallii irraa ijaarame tokkotti dhihaadhe, dallaan mana sanaas akka lafa qodaa kiristallii irraa hojjetame, bu'uurri isaas kiristaala irraa hojjetame. Foddaan isaa akka daandii urjii fi balaqqeessaa kan ture siʼa taʼu, isaan gidduutti immoo kiruubelonni ibiddaan bobaʼan kan jiran siʼa taʼu, samiin isaaniis akka bishaanii qulqulluu ture. Henok 14:8-11 Mul'ata tokkos arge, Kunoo! manni lammaffaan, isa duraa caalaa guddaa ta’e tokkotu ture, balballi isaas guutummaan isaa na dura banaa kan dhaabbate si’a ta’u, innis abidda ibiddaan kan ijaarame ture. Gama hundaan immoo ulfinaa fi ulfina fi bal’inaan waan caaluuf ulfina isaa fi bal’ina isaa isiniif ibsuu hin danda’u. Lafti isaas ibiddaa, gubbaa isaas balaqqeessaa fi daandii urjiilee, foddaan isaas ibidda boba'aa ture. Henok 14:15-17 Iddoowwan ibsitootaa fi kuufama urjiilee fi qilleensaa fi gad fagoo keessaa, bakka xiyyaa fi xiyyaa fi qoochoo isaanii, billaa ibiddaa fi balaqqeessaan hundinuu akka jiran nan arge. Henok 17:3 Achittis iji koo iccitii balaqqeessaa fi qilleensaa, iccitii qilleensi, akkamitti akka isaan lafa irratti afuufan, iccitii duumessaa fi bokkaa arge, achittis bakka sanaa eessaa akka ba’anii fi lafa dafqaan guutame sana eessaa akka guutan arge. Henok 41:3 Akkasumas balaqqeessa biroo fi urjii samii arge, akkamitti akka inni hunda isaanii maqaa isaaniitiin waame isaanis akka isa dhaggeeffatan arge. Akkamitti akka madaallii ifa isaaniitti madaallii qajeelaa keessatti akka madaalamu nan arge: bal’ina iddoo isaanii fi guyyaa mul’achuu isaanii, akkasumas

Balaqqeessaa fi Qilleensaa

warraaqsi isaanii akkamitti balaqqeessa akka maddisiisu arge: akkasumas warraaqsa isaanii akka baay’ina ergamootaatti, akkasumas akkamitti amantii walii isaanii eeggatan arge. Henok 43:1-2 Akkasumas taatee biraa ani balaqqeessa ilaalchisee arge: akkamitti urjiileen tokko tokko ka’anii balaqqeessa ta’anii bifa isaanii haaraa irraa adda bahuu akka hin dandeenye. Henok 44:1 Bara sanatti iji koo iccitii balaqqeessaa, kan ibsaa, fi murtii isaan raawwatan argee akka Gooftaan Hafuurotaa fedhetti eebbaaf ykn abaarsaaf ni ibsa. Achittis iccitii qilleensaa, akkasumas yeroo inni samii gubbaatti dhaga’amu sagaleen isaa akkamitti akka dhaga’amu arge, firdiiwwan lafa irratti raawwataman, gaarii fi eebbaaf yookaan akka dubbii Gooftaa Hafuurotaatti abaarsaaf yoo ta’e akkan argu na taasise. Sana booda iccitiin ibsaa fi balaqqeessaa hundi natti agarsiifame, eebbaaf, quubsuufis ni ibsa. Henok 59:1-3 Akka bakka itti kufaniitti, balaqqeessaan akka ifa ta'uuf qoqqoodinsi uumame hundumaa, waraanni isaaniis battalumatti akka ajajamaniif. Sababni isaas, qilleensi yeroo iyyi isaa eeggatuu iddoowwan boqonnaa itti ramadaman qaba; akkasumas qilleensi fi balaqqeessaan addaan hin baane, tokkoo fi kan hin qoodamne ta’us, lamaan isaanii iyyuu karaa hafuuraa waliin deemu malee adda hin ba’an. Sababni isaas, yeroo balaqqeessaan salphisu, qilleensi sagalee isaa ni dhageessisa, hafuurri immoo yeroo sagalee dhageessisaa sanatti boqonnaa dirqisiisa, isaan gidduuttis walqixa qooda; sababni isaas, qabeenyi qoochoo isaanii akka cirracha ti, tokkoon tokkoon isaanii akkuma cirrachaa to’annaadhaan qabamee, humna hafuuraatiin duubatti deebi’ee, akka kutaa lafaa baay’eetti gara fuulduraatti dhiibama. Henok 60:13-15 Sagaleen qilleensaa fi ifa balaqqeessaa achitti eegamaniiru, goleewwan bokkaa fi goleewwan qorraa, goleewwan awwaaraa, goleewwan roobaafi bokkaa achitti eegamanii jiru. Henok 69:23 irratti Guyyaa sanatti immoo, Gooftaan lafa guutuu akka raafamu godhe, aduun ni dukkanaa’ee, hundeewwan addunyaas ni boba’an, lafti hundinuu akka malee socho’e, balaqqeessaanis ni balaqqeessa’e, ni boba’e, burqaawwan lafa keessa jiran hundinuu ni caccaba, kan kanaan dura jiraattonni hin beekne; Waaqayyo immoo, kana booda hammeenyi lafa irratti akka hin jiraanneef, ilmaan namootaa sodaachisuuf jecha, gocha jabaa kana godhe. Yaasher 6:11 Gooftaan immoo dhiphina Yoseef argee, Gooftaan ammas namoota kana rukutee isaan adabe, Gooftaan immoo dukkanni lafa irratti akka isaan marsu godhe, balaqqeessaan ni balaqqeessa’ee ni boo’e, lafti sagalee qilleensaa fi qilleensa jabaa sanaan ni raafamte, namoonni sunis ni sodaataniiru, eessa akka deeman hin beekan. Yaasher 42:44 irratti Sababni isaas, guyyaa jalqabaa samii isa gubbaa jiruu fi dachii fi bishaanii fi hafuurota isa duratti tajaajilan hundumaa, ergamoota fuula duraa, ergamoota qulqullummaa, ergamoota hafuura ibiddaa fi ergamoota hafuura qilleensaa, ergamoota hafuura duumessaa, dukkanaa, qorraa fi bokkaa fi qorra hoar, ergamoota sagalee uume akkasumas kan qilleensaa fi kan balaqqeessaa, akkasumas ergamoota hafuurota qorraa fi kan ho’aa, kan qorraa fi kan birraa fi kan birraa fi kan gannaa fi kan hafuurota uumamtoota isaa kan samii fi lafa irra jiran hundumaa, Inni boollaa fi dukkana, galgalaa fi halkan, akkasumas ifa, barii fi guyyaa, kan inni beekumsa garaa isaatiin qopheesse uume. Iyyoobeelii 2:2

Balaqqeessaa fi Qilleensaa

Kitaabota Macaafa Qulqulluu Bade Awwaala Yesus utuu eegaa jiranii kirkirri lafaa akka uumame; ergamaan Waaqayyoo tokkos dhagaa awwaalichaa irraa garagalchee irra taa'uu isaa argine; Fuulli isaas akka balaqqeessaa, uffannaan isaas akka qorra ture; sodaadhaanis akka namoota duʼanii taane. Wangeela Niqoodimoos 10:3-4 Seexanni fi bulchaan si’ool akkasitti utuu haasa’aa jiranii, akka tasaa sagaleen akka qilleensaa fi qilleensa ariifataa, “Yaa bulchitoota, karra keessan ol kaasaa! yaa karra bara baraa ol ka'aa, Mootiin Ulfinaas ni seena.Yeroo sanatti sagalee guddaan akka sagalee qilleensaa, "Yaa bulchitoota karra keessan ol kaasaa! Isin karra si’ool yaa ol kaafamaa, Mootiin Ulfinaas ni seena Wangeela Niqoodimoos 16:1,13 Yeroon karaa irra deemu immoo wantoota kana dhugaa ba'eera; Heroodis kana anaan akka raawwate, na waliin mari'atee harka koo isa irratti akkan hidhadhu, isa hundumaatti murteessuttis akkan murteessuuf, isa qajeelaa, Gooftaa qajeelaa akkan dha'u na dirqisiise. Yaa Heroodis yommuu gara isaatti dhihaannu sagalee guddaan samii irraa dhaga'amee, qilleensi sodaachisaa, laftis ni raafamte, urgaa mi'aawaa mana qulqullummaa Yerusaalem keessatti illee hin mul'anne ni baase. Amma osoon karaa irra dhaabadhee jiruu Gooftaan keenya duuka buutota isaa waliin dhaabatee yeroo haasa'u na arge. Ani garuu isa isin natti dabarsitan ta’uu isaa, Gooftaa wantoota uumamanii fi Uumaa hundumaa ta’uu isaa waanan beekuuf garaa koo keessatti kadhadhe. Nuti garuu yeroo isa arginu hundi keenya miila isaa duratti fuula keenyaan kufne. Anis sagalee guddaadhaan, "Yaa Gooftaa, ani taa'ee sitti murteessuu kootiin cubbuu hojjedheera" jedheen. Kunoo immoo ati Waaqayyo ilma Waaqayyoo akka taate nan beeka, waaqummaa kee osoo hin taane namummaa kee argeera. Heroodis garuu ijoollee Israa'el waliin hamaa akkan si irratti raawwadhu na dirqisiise. Kanaaf yaa Waaqa Israa'el naaf mararfadhu! Xalayaa Philaaxosii fi Heroodis Yommuu inni fannifame, addunyaa guutuutti dukkanni ni ta'e, aduun walakkaa guyyaadhaaf ni dukkanaa'ee, urjiileen ni mul'atan, garuu ibsi tokko illee isaan keessatti hin mul'anne; jiʼis akka waan dhiigaan dibameetti ifa isaa dhabde; addunyaan warra duʼaniis liqimfame; kanaaf, iddoon qulqulluun mana qulqullummaa akkuma isaan jedhanitti, Yihudoota ofii isaaniitti yeroo kufanii hin mul’anne, garuu lafa keessaa boolla tokko, fi qilleensa walduraa duubaan gulufuu hubatan. Sodaa kana gidduutti warri du’an deebi’anii ka’anii mul’atan, akkuma Yihudoonni ofii isaanii dhugaa ba’anii, Abrahaam, Yisihaaq, Yaaqoob, akkasumas abbootii kudha lamaan, Musee fi Iyoob, kanneen kanaan dura du’an, akkuma jedhan, gara waggaa kuma sadii fi dhibba shan. Namoonni ani ofii kootii foonitti mul'achaa jiran baay'ee baay'ee turan, isaanis sababa irra daddarbaa isaan raawwatanii fi sababa badiisa Yihudootaa fi seera isaaniitiin Yihudoota irratti boo'an turan. Xalayaa Philaaxosii fi Heroodis Sodaachisni kirkira lafaa sa'aatii ja'affaa irraa eegalee hanga sa'aatii sagalffaatti itti fufe; torban sana keessaa guyyaa jalqabaa yommuu galgala, samiin samii irraa dhagaʼamee, samiin guyyoota kaan hundumaa caalaa dachaa torba ifa taʼe. Halkan sa’aatii sadaffaa irrattis aduun yeroo kamiyyuu caalaa ifa taatee mul’attee, guutummaa hemisfeera ibsite. Akkuma balaqqeessaan akka tasaa obomboleettii keessatti ba’u, akkasumas namoonni, olka’oo, ulfinaan caalan, loltoonni lakkoofsa hin qabne, iyyan, sagaleen isaaniis akka qilleensa garmalee guddaa ta’etti dhaga’ame, Yesus inni fannifame deebi’ee ka’eera; Boolli lafa keessa jirus akka waan jala hin qabneetti ture; garuu bu'uurri lafaa, warra samii irratti iyyan, warra du'anii ka'an gidduutti fooniin deddeebi'anii wajjin mul'ateera. Inni warra du'an hundumaa kaase, Hades hidhes, "Bartoota kootiin in dursee gara Galiilaatti in deema, achitti isa in argitu jedhaa" jedhe. Xalayaa Philaaxosii fi Heroodis

Balaqqeessaa fi Qilleensaa

Torban keessaa guyyaa jalqabaa, halkan keessaa gara sa’aatii sadaffaatti immoo aduun akka kanaan dura ibsitee hin beekneetti mul’attee, samiin guutuun ni ibse. Akkuma balaqqeessaan obomboleettiidhaan dhufu, namoonni qaama ol ka'aa, uffata bareedaa fi ulfina ibsamuu hin dandeenye qaban tokko tokko qilleensa irratti mul'atan, akkasumas humni ergamoota lakkoofsa hin qabne, "Ulfinni Waaqayyoof haa ta'u, lafa irrattis nagaan namoota gidduutti haa ta'u: Isin warri gad fagoo Hades keessatti garbummaa ta'an, Hades irraa ol ba'aa" jedhanii iyyan. Sagalee isaaniitiin gaarreen fi tulluuwwan hundinuu ni socho’an, dhagoonnis ni cicciraman, lafa irrattis boolla gurguddaan ni uumaman, iddoowwan boolla sana keessa jiran iyyuu ni mul’atan. Xalayaa Philaaxosii fi Heroodis Duuti Philaaxos yeroo beeksifamu Qeesaar akkas jedhe, Dhuguma du'a baay'ee salphisaa, harki isaa isa hin qusanne du'eera. Kanaaf dhagaa guddaa tokkotti hidhamee laga Tiber keessatti lixe. Hafuuronni hamoonniifi xuraa’oon garuu, qaama isaa isa hamaa fi xuraa’aa ta’etti gammadanii, hundi isaanii bishaan keessa naanna’anii, qilleensa keessatti balaqqeessaa fi obomboleettii sodaachisaa, qilleensaa fi boba’aa fiduudhaan, hundi isaanii sodaa suukaneessaadhaan qabaman. Kanaaf warri Roomaa laga Tiber keessaa isa harkisanii, qoosaadhaan gara Viyeenitti isa geessuun laga Roon keessatti isa liqimsan. Vienne jechuun, akkas jechuudhaan, Karaa Gehenna jechuudha, sababiin isaas yeroo sanatti bakka abaarsa ture. Hafuuronni hamaanis achitti argamuun akkasuma raawwatu turan. Xalayaa Philaaxosii fi Heroodis

Kitaabota Eden dagataman Achiis Waaqayyo aaree, du'a Abeelittis baay'ee mufate; innis samii irraa ni bokkaa'ee, balaqqeessaanis isa dursee, Dubbiin Waaqayyo gooftaas samii irraa gara Qaayinitti dhufee, "Abeel obboleessi kee eessa jira?" 1 Kitaaba Addaamiifi Hewaan 79:16 Innis hojiiwwan samii hundumaa, lafaa fi galaanaa, akkasumas elementoota hundumaa, darbuu fi deemsa isaanii, akkasumas qilleensa qilleensaa, aduu fi ji’aa, deemsaa fi jijjiirama urjii, waqtii, waggaa, guyyaa, fi sa’aatii, ba’uu qilleensaa, baay’ina ergamootaa, fi uumamuu faarfannaa isaanii, fi wantoota namaa hundumaa, arraba faarfannaa namaa hundumaa fi jireenya, abboommii, qajeelfama, fi faarfannaa sagalee mi’aawaa, fi wantoota barachuun isaaf malu hundumaa. Iccitii Henok 23:1 Loltoota samii hundumaaf immoo fakkii fi hundee ibiddaa fakkeessee, iji koos dhagaa baay’ee jabaa fi jabaa ta’e sana ilaale, ifa ija koo irraas balaqqeessaan uumama isaa isa ajaa’ibaa argate, innis ibidda bishaan keessaa fi bishaan ibidda keessatti, tokko immoo isa kaan hin dhaamsu, inni tokkos isa kaan hin gogsu, kanaaf balaqqeessaan sun aduu caalaa ifa, bishaan caalaa lallaafaa fi dhagaa jabaa caalaa jabaa dha. Iccitii Henok 29:1 Aduun akka bineensa tokkoon tokkoon isaaniitti (mallattoolee zodiyaak) akka deemtu, kudha lama, fi ani walduraa duubaan ji’ootaa fi maqaa fi jireenya isaanii, qilleensa isaanii, fi mallattoo sa’aatii isaanii, akkamitti akka milkaa’an murteesse. Iccitii Henok 30:6 Dubbii funyaan koo akkuma ani dubbii Gooftaa dhaga'e, akka qilleensa guddaa duumessa darbachuu addaan hin cinne ni dhageessa. Iccitii Henok 39:7 Ani immoo waan hundumaa qoradhee, karaa qilleensaa fi balaqqeessaa barreesse, isaanis furtuu fi eegdota isaanii, ka’umsa isaanii, karaa itti deeman natti agarsiisan; sansalata ulfaataa fi jeequmsaan duumessa dheekkamsaa gadi darbatee waan lafa irra jiru hunda akka hin balleessineef sansalataan safaraan (suutaan) gadi lakkifama. Iccitii Henok 40:6

Balaqqeessaa fi Qilleensaa

Laggeen gurguddaan humna Gooftaa ti: Warra isa tuffatanis mataa ol qabatanii deemu, karaa isaaniis ni wal-xaxu: Cirracha isaaniis ni haxaa'u, qaama isaaniis qabatanii lubbuu isaanii ni balleessu. Isaan balaqqeessa caalaa saffisoo fi saffisoo waan ta’aniif, warri amantiidhaan isaan qaxxaamuran hin socho’an; Warri mudaa malee isaan irra deemanis hin sodaatan. Faarfannaa Solomoon 39:1-5 Achiis luboonni mana qulqullummaa keessa jiranii fi dubartoonniifi ijoolleen Waaqayyoon Iddoo Qulqulluu isaa isa sarbamaa ture akka gargaaru kadhatan; akkasumas Apoolooniyoos waraana isaa hidhatee qarshii sana qabachuuf yeroo seenu, ergamoonni samii irraa fardeen yaabbatanii, balaqqeessaan harka isaanii irraa balaqqeessa’ee mul’atanii sodaa guddaa fi raafama isaaniitti darbatan. 4 Maccaa fi Tuulamaa 2:23 Haiqâr immoo akkana jedheen: Gooftaan koo Waaqa samii ti, abbootiin isaas balaqqeessaa fi qilleensi, yeroo fedhe qilleensi ni bubbisa, roobni ni rooba. Innis qilleensi ni ajaja, ni ibsa, ni roobni, aduus ni qabata, ifa ishee hin kennu, ji’aa fi urjiis, isaanis hin marsan. Seenaa Ahikar 5:50-51