Oromo - The Book of Jubilees or Lesser Genesis

Iyyobilees

BOQONNAA1

1WaggaatokkoffaailmaanIsraa’elGibxiikeessaaba’anii, ji’asadaffaatti,ji’ichakeessaaguyyaakudhaja’affaatti, [2450AnnoMundi]WaaqayyoMuseedhaanakkasjedhee dubbate:‘Tulluuirrattigarakoottiolba’i,anigabatee dhagaaseeraafiabboommii,isaanibarreesselamasiif kenna,akkaatiisaanbarsiistuuf’jedheen

2MuseenimmoogaragaaraWaaqayyoottiolbaʼee,ulfinni YihowaagaaraSiinaairranibuʼe,duumessisguyyaajaʼa isagolge

3InnisguyyaatorbaffaattiduumessasanakeessaaMusee waame,ulfinaGooftaasakkaibiddaboba'aafiixeegaara sanaainta'e

4Museenimmooguyyaaafurtamaafihalkanafurtama gaarairrakanturesiʼataʼu,Waaqayyoseenaaduraafiisa boodaawaaʼeeqoqqoodinsaguyyootaseeraafidhugaa baʼumsaahundumaaisabarsiise.

5Innisakkanajedhe:‘Jechaanigaarakanairrattisitti dubbadhuhundumaattigaraakeegaragalchi,dhaloonni isaaniiskakuuhar’agaaraSiinaairrattidhalootaisaaniif anaafisigidduuttikaa’ekanacabsuudhaanhammeenya isaanhojjetanhundumaafakkamittiakkaisaanhindhiisne akkaargankitaabakeessattibarreessi.

6Akkasittiimmoowantoonnikunhundinuuyommuuisaan irraga’an,firdiiisaaniihundumaafigochaisaanii hundumaakeessattianiisaancaalaaqajeelaata’uukooni hubatu,akkasumasanidhugumaisaaniiwajjinakkanture nihubatu

7Dubbiianilabsukanahundumaas,har’asiifbarreessi, fincilaisaaniifimormaisaaniiisajabaataata’ewaanan beekuuf,garabiyyaabbootiiisaaniitti,Abrahaamiifi YisihaaqfiYaaqoob,‘Sanyiikeetiifbiyyaaannaniifi dammayaa’unankenna

8Isaanisninyaatu,niquufu,garawaaqaormaa,gara (waaqayyolii)warrarakkinaisaaniikeessaahomaajalaa isaanbaasuuhindandeenyettinideebi'u,ragaankun immooisaanirrattiragaata'eenidhaga'amaSababniisaas, isaanabboommiikoohundumaa,(illee)waananiisaanitti ajajuhundumaanidagatu,Ormootaduukaa,xuraa’ummaa isaanii,salphinaisaaniiduukaanideemu,waaqoliiisaaniis nitajaajilu,isaankunimmooyakka,rakkina,dhiphinafi kiyyooisaaniifinmirkaneessu

9Sirnakoofiabboommiikoo,ayyaanakakuukoo,sanbata koo,iddooqulqulluukooisaanigidduuisaaniittiofii kootiifqulqulleesse,dunkaanakoofiiddooqulqulluukoo isaanibiyyagidduuttiofiikootiifqulqulleesse,isaani kaa’udhiisaniiwaandhiisaniif,baay’eennibadu, booji’amuu,harkadiinaattisnikufamaqaankooakkairra jiraatu,akkasumasakka(achitti)jiraatuuf.

10Iddoowwanolka’oofibosonafifakkiiwwanbocaman ofiiisaaniifnitolchu,akkasumasakkakaraairraabadaniif, tokkoontokkoonisaanii(fakkiibocame)kanofiiisaaniini sagadu,ijoolleeisaaniisjinniiwwaniif,hojiiwwan dogoggoragaraaisaaniihundumaafniaarsaanikennu

11Isaanirrattidhugaaba'uufisdhuga-baatootaisaaniifnan erga,isaangaruuhindhaga'an,dhugaaba'ootasniajjeesa,

warraseerabarbaadanisniari'atu,ijakoodurattihamaa akkahojjetaniifwaanhundumaanihaqaniinijijjiiru

12Fuulakooisaanjalaanandhoksa,booji'amuuf, booji'amuuf,akkanyaataniifharkaormootaattinanisaan kenna,biyyasanakeessaasisaannanbuqqisa,Ormoota gidduuttisisaanfacaasa

13Seerakoohundumaa,abboommiikoohundumaa,firdii koohundumaasnidagatu,akkaji'ahaaraa,sanbata, ayyaana,ayyaanairreechaafisirnootairrattisnikaraairraa nijal'atu

14Kanaboodasgaraaisaaniiguutuudhaan,lubbuuisaanii guutuudhaan,humnaisaaniiguutuudhaan,Ormoota keessaagarakoottinideebi’u,aniimmooOrmoota hundumaakeessaaisaanwalittinanqaba,isaanisna barbaadu,akkanisaanbirattiargamuuf,yerooisaangaraa isaaniiguutuufilubbuuisaaniiguutuudhaannabarbaadan 15Qajeelummaadhaannagaabaay'eeisaaniifnanibsa, biqiltuuqajeelummaagaraakooguutuufilubbuukoo guutuuisaaniifnanbuqqisa,abaarsautuuhinta'ineebbaaf inta'u,mataamaleefunyaanhinta'u

16Isaangidduuttiiddooqulqulluukoonanijaara,isaan wajjinisnanjiraadha,Waaqayyoisaaniisnantaʼa,isaanis dhugaafiqajeelummaadhaansabakootaʼu

17Aniisaanhindhiisu,isaanishinkuffisu;aniWaaqayyo gooftaaisaaniiwaanantaʼeef’jedheen

18Museenimmoofuulaisaattikufeekadhatee,‘Yaa Waaqayyogooftaakoo,akkaisaandogoggoragaraaisaanii keessanaanna’aniif,akkaisaanisaanirrattihinbulchineefi siirrattiyakkaakkahinraawwanneef,harkadiinotaisaanii, warraOrmootaattiakkahindabarsineef,sabakeefidhaala keehindhiisin

19YaaGooftaaaraarsummaankeesabakeeirrattihaaol ka’ee,hafuuraqajeelaaisaankeessattihaauumtu,fuulakee durattiakkabadaniifhafuurriBeliarsidurattiisaan himachuuf,daandiiqajeelummaahundumaairraakiyyootti galchuufisaanhinbulchine.

20Isaangaruusabakeefidhaalakee,kanatihumnakee guddaadhaanharkawarraGibxiijalaabaaftedha:garaa qulqulluufihafuuraqulqulluuisaankeessattiuumi,kana boodahammabarabaraattiscubbuuisaaniikeessatti kiyyoottihinseenin'

21YihowaanimmooMuseedhaanakkanajedhe:‘Ani faallaataʼuuisaanii,yaadaisaaniifijabinaisaaniinan beeka,hammacubbuuofiiisaaniificubbuuabbootii isaaniihimataniittihinabboomaman

22Kanaboodasqajeelummaahundumaafigaraa(isaanii) hundumaafilubbuu(isaanii)hundumaangarakoottini deebi’u,aniimmoogogaagaraaisaaniifigogaagaraa sanyiiisaaniinandhaqna,hafuuraqulqulluuisaankeessatti nanuuma,isaanisguyyaasanairraakaaseehangabara baraattiakkanairraahindeebineefisaannanqulqulleessa. 23LubbuunisaaniisAnaafiabboommiikoohundumaatti nimaxxanti,abboommiikoosniraawwatu,aniAbbaa isaaniinanta’a,isaanisijoolleekoointa’u

24HundiisaaniisijoolleeWaaqayyoisajiraataani jedhamu,ergamoonnihundinuufihafuurrihundinuuni beeku,eeyyee,isaankunijoolleekoota’uuisaanii,

akkasumasaniqajeelummaafiqajeelummaadhaanAbbaa isaaniita’uukoo,akkasumasakkanisaanjaalladhuni beeku

25Dubbiianigaarakanairrattisiiflabsukanahundumaa, isajalqabaafiisadhumaa,hammangadbuʼeebarabaraan isaanwajjinjiraadhutti,hammangadbuʼeebarabaraan isaanwajjinjiraadhutti,seerakeessatti,dhugaabaʼumsa keessatti,torbanitti,torbeewwaniifiiyyobileekeessatti hammabarabaraattiraawwatamuhundumaaofiikeetiif barreessi'

26Innisergamaafuuladuraatiinakkanajedhe:Jalqaba uumamairraakaaseehangamanniqulqulluunkoobara baraanisaangidduuttiijaaramuttiMuseedhaafbarreessi.

27Gooftaanimmooijahundumaadurattiinmul’ata,ani WaaqayyoIsraa’elfiAbbaaijoolleeYaaqoobhundumaa, akkasumasmootiigaaraTsiyoonirrattibarabaraanta’uu koohunduunibeekuTsiyooniifiYerusaalemimmoo qulqullaa'u'

28ErgamaanfuuladuraainnibuufataIsraa’elduradeeme, gabateeqoqqoodinsawaggootaa-yeroouumamairraa kaasee-seeraafidhugaaba’umsatorbaniyyobeelii,akka waggaadhuunfaatti,akkalakkoofsaiyyoobeelii hundumaatti[akkawaggaadhuunfaatti],guyyaauumama [haaraa]samiiwwaniifilaftiittihaaromfamanirraakaasee fudhateuumamniisaaniihundinuuakkahumnasamiitti, akkasumasakkauumamalafaahundumaatti,hamma iddoonqulqulluunGooftaaYerusaalemittigaaraTsiyoon irrattihojjetamutti,ibsitoonnihundinuufayyinaafnagaafi eebbaafwarraIsraa’elfilatamanhundumaaf haaromfamanitti,akkasumasguyyaasanaakaaseehanga baralafaahundumaattiakkasittiakkata’uuf.

BOQONNAA2

1ErgamaanachijirusakkasagaleeGooftaattiMuseedhaan akkanajedheedubbate:Seenaauumaaguutuubarreessi, WaaqayyoGooftaanakkamittihojiiisaahundumaafiwaan inniuumehundumaaguyyaajahakeessattixumuree, guyyaatorbaffaattisSanbatakabajeebarahundumaaf qulqulleessee,hojiiisaahundumaafmallattooakkata’uuf muude

2Guyyaajalqabaattisamiiwwangubbaajiran,dachiifi bishaaniifihafuurotaisadurattitajaajilanhundumaaergamootafuuladuraa,ergamootaqulqullummaa, ergamoota[hafuuraibiddaafiergamootaa]hafuura qilleensaa,ergamootahafuuraduumessaa,dukkanaa,qorra fibokkaafiqorraboollaafiergamootauumekansagaleefi kanqilleensaafikanbalaqqeessaa,akkasumasergamoota hafuurotaqorraafikanho’aa,kanqorraafikanbirraafi kanbirraafikangannaafikanhafuurauumamtootaisaa kansamiifilafairrajiranhundumaa,(Inniuume)boollaafi dukkana,galgala<fihalkan>,fiifa,bariifiguyyaa,kan Innibeekumsagaraaisaatiinqopheesse 3Sanaboodahojiiisaaarginee,isagalateeffanne,hojiiisaa hundumaaffuulaisaadurattifaarfanne;sababniisaas guyyaajalqabaattihojiiwwangurguddootorbauume 4Guyyaalammaffaattisbishaangidduuttisamiiuume, bishaanichisguyyaasanattiqoodame-walakkaanisaanii olittiolba’eewalakkaanisaaniiimmoosamii(innisture) gidduuttilafaguutuuirrattigadibu’e.Hojii(Waaqayyo) immooguyyaalammaffaattiuumamekanaqofature

5Guyyaasadaffaattisbishaanguutummaalafaairraagara iddootokkottiakkadarbu,laftigoggogaasakkamul’atu ajaje

6Bishaanichisakkainniisaanajajettiakkasgodhanii,lafa irraagarabakkatokkottisamiikanaanalataʼettideebiʼanii, laftigoggogaasnimulʼate

7Guyyaasanattisgalaanotahundumaaakkaiddoowalitti qabamaaddaaddaaisaaniitti,akkasumaslaggeen hundumaa,akkasumasbishaangaarreenfilafahundumaa irratti,akkasumasharoowwanhundumaa,bokkaalafaa hundumaa,sanyiifacaafame,fiwantootabiqilanhundumaa, fimukkeenfiriikennan,fimukkeenbosona,fiiddoo dhaabaaEden,Edenkeessajiraniifihundumaaisaaniif uumebiqiltootagosaisaaniibooda

8HojiiwwangurguddooafrankanaWaaqayyoguyyaa sadaffaattiuume.Guyyaaafraffaattisaduufiji’aafiurjiilee uume,samiisamiikeessaisaankaa’ee,dachiihundumaa irrattiifaakkakennan,halkaniifihalkanakkabulchan,ifa dukkanairraasakkaaddaanqoodaniif.

9Waaqayyoaduunguyyootaaf,Sanbataaf,jiʼootaaf, ayyaanotaaf,waggootaaf,Sanbatawaggootaaf, Iyyoobeeliidhaaf,waqtiiwaggaahundumaafmallattoo guddaaakkataatuuflafairrattimuude

10Wantoonnilafairrattibiqilanhundinuuakka badhaadaniififadukkanairraaaddaanbaasa.

11GosootasadankanaguyyaaafraffaattiuumeGuyyaa shanaffaattisgadfageenyabishaaniikeessattibineensonni galaanaagurguddoouume,sababiinisaasisaankun wantootafoonjalqabaaharkaisaatiinuumaman, qurxummiifiwaanbishaankeessasocho’uhundumaa, akkasumaswaanbalali’uhundumaa,simbirroonnifigosa isaaniihundumaawaanta’aniif

12Aduunimmoo(isaan)badhaadhinaakkaqabaataniif isaangubbaabaate,waanlafairraturehundumaa,waan lafakeessaaba’uhundumaa,mukkeenfiriigodhatan hundumaafifoonhundumaairranibaate

13Gosootasadankanaguyyaashanaffaattiuume.Guyyaa ja’affaattiimmoobineensotalafaahunda,horiihundumaa, waanlafairrasocho’uhundauume

14Kanahundumaaboodasnamauume,dhiiraafidubartiin isaanuume,waanlafairrajiruhundumaairrattis,galaana irrattis,waanbalali'uhundumaairrattis,bineensairrattis horiiirrattis,waanlafairrasocho'uhundumaairrattis, guutummaalafaairrattis,kanahundumaairrattisaangoo isaafkenne

15Gosootaafrankanasguyyaaja’affaattiuume.Walumaa galattigosalamaafidigdamature

16Innisguyyaaja'affaattihojiiisaahundumaaxumurewaansamiifilafairratti,galaanakeessa,boollakeessa,ifa keessa,dukkanakeessa,fiwaanhundumaakeessajiru hundumaa

17Guyyaaja'aakkahojjennu,guyyaatorbaffaagaruuhojii hundumaairraaSanbataakkaeegnumallattooguddaa guyyaaSanbataanuufkenne

18Ergamoonniachijiranhundinuu,ergamoonni qulqullummaashundinuu,gitagurguddaankunlamaanInnisamiifilafairrattiSanbataisaawajjinakkakabajnunu ajajeera

19Innisakkasnuunjedhe:‘Kunoo,sabootahundumaa keessaasabatokkoofirraaaddananbaasa,isaanisguyyaa Sanbataanieegu,akkasabakoottisofiikootiifnan

qulqulleessa,isaanisnaneebbisa;akkumanguyyaa Sanbataaqulqulleesseeofiikootiif(isa)qulqulleesse, akkasumaisaannaneebbisa,isaanissabakoota’uani immooWaaqaisaaniinanta’a.

20SanyiiYaaqoobimmoowaananargehundumaakeessaa filadheera,akkailmakooisaangafaattisbarreessee,bara baraanofiikootiifisaqulqulleesseera;guyyaaSanbataa immoohojiihundumaairraaSanbataakkaeeganiifisaan nanbarsiisa’jedheera

21Akkasittiimmoomallattooittiinguyyaatorbaffaattinu waliinSanbataakkakabajan,akkanyaataniifiakkadhugan, akkasumasisawaanhundumaauumeakkainnisabaadda ta’esabahundumaacaalaaofiiisaatiifeebbiseefi qulqulleesseeebbisuuf,akkasumasnuwaliinSanbataakka kabajanuume

22Ajajniisaasguyyootahundumaaakkaurgooftuu mi'aawaaisadurattifudhatamaqabuuttiakkaolba'u godhe

23AddaamirraakaaseehangaYaaqoobittimataanilmaan namootaadigdamiilamaafilama(tuturan),hangaguyyaa torbaffaattihojiingosadigdamiilamaafihojjetame;kun eebbifamaafiqulqulluudha;inniduraaseebbifamaafi qulqulluudha;innikunimmooisasanawaliin qulqullummaafieebbaaftajaajila

24Kanaafis(Yaaqoobfisanyiiisaa)akkumainniguyyaa torbaffaattiguyyaaSanbataqulqulleesseefieebbise,yeroo hundumaaeebbifamaafiqulqullootadhugaaba’umsaafi seeraisajalqabaaakkata’anhayyamameera.

25Samiifidachiifiwantauumehundumaaguyyaajaʼa keessattiuume,Waaqayyoguyyaatorbaffaahojiiisaa hundumaafqulqulluugodhe;kanaaf,namnihojiikamiyyuu irrattihojjeteakkadu’u,kanisaxureessesdhugumaakka du’ubakkaisheebu’eeajaje

26MaalifijoolleenIsraa'elguyyaakanaakka qulqullaa'aniif,hojiitokkoilleeirrattiakkahinhojjenneef, guyyootakaanhundumaacaalaaqulqulluuwaanta'eef akkahinxureessineefajajta.

27IlmaanIsraaʼelguyyaakanadhalootaisaanii hundumaattiakkakabajaniif,biyyasanakeessaasakkahin buqqaʼamneef,namniisaxureessehundinuudhugumani duʼa,namnihojiikanairrattihojjeteimmoobarabaraanin duʼa;guyyaaqulqulluufiguyyaaeebbifamaawaanta’eef 28NamniisakabajuufihojiiisaahundumaairraaSanbata eeguhundinuuakkumakeenyaguyyaahundumaatti qulqulluufieebbifamaata'a

29IjoolleeIsraa’elseerahar’aaakkaisaanSanbataitti eeggatan,akkasumasdogoggoragaraaisaaniitiinakkahin dhiisneseerahar’aalabsaa,ittihimaa;.

30Guyyaasanattimanaagaramanaattishingalchan,hin baasu;sababiinisaasguyyaansunguyyaaiyyobeelii hundumaacaalaaqulqulluufieebbifamaadha;kanairratti Sanbatasamiiirrattikabajneosoofoonkamiyyuulafa irrattiSanbatakabajuunisaahinbeeksifamindura

31Uumaanwaanhundumaaineebbise,garuuIsraa'elqofa malee,sabahundumaafisaboonnihundumaaSanbatasana irrattiakkakabajaniifhinqulqulleessine;

32Uumaanwaanhundumaasguyyaahundumaaeebbaaf qulqullummaafiulfinaafuumekanaeebbise

33Seerrifidhugaabaʼumsikundhalootaisaaniittibara baraanseeraakkataʼettiijoolleeIsraaʼeliifkennameera.

BOQONNAA3

1Torbanlammaffaaguyyootaja'aattisakkasagalee Waaqayyoottibineensotahundumaa,horiihundumaa, simbirrootahundumaa,wantalafairrasocho'uhundumaa, bishaankeessasocho'uhundumaa,akkagosaisaaniifi fakkeenyaisaaniittigaraAddaamittifidneloonguyyaa lammaffaa;simbirroonniguyyaasadaffaatti;guyyaa afraffaattiwantalafairrasocho'uhundumaas;guyyaa shanaffaabishaankeessasocho'us

2Addaamimmoohundumaisaaniimaqaaisaaniitiin moggaase,akkumaisaanwaamemaqaanisaaniis akkasuma.

3GuyyootashanankanattiAddaam,dhiirastaʼedubartii, akkagosalafairrajiranhundumaattiisaankanahundumaa arge,garuukophaaisaawaantureefgargaarsaisaafhin arganne

4Gooftaanimmoo,‘Namichikophaataʼuunisaagaarii miti,gargaarsaisaafhaatolchinu’nuunjedhe.

5WaaqayyoGooftaankeenyashirribagadfagooitti buusee,innisrafee,dubartiisanaaflafeecinaachaaisaa keessaalafeecinaachaatokkofudhate,lafeecinaachaa kanaska'umsadubartiisanaata'ee,bakkaisaafoonijaaree, dubartiisanasijaare

6Addaamiinhirribaisaakeessaadammaqseeyeroo dammaquguyyaaja’affaattika’eegaraisaattiisheefidee, isheebeekee,‘Kunammalafeelafeekootiififoonfoon kooti;haadhamanaa[koo]nijedhamti;abbaamanaaishee irraawaanfudhatameef’jedheera

7Kanaafdhiirrifihaatimanaatokkota'ukanaafdhiirri abbaaisaafihaadhaisaadhiiseehaadhamanaaisaatti maxxaneefoontokkota'u

8TorbanjalqabaattiAddaamniuumame,lafeecinaahaadhamanaaisaas:torbeelammaffaattiisheeittiagarsiise: kanaafisabboommiinxuraa’ummaaisaaniikeessatti,dhiira tokkoofguyyaatorba,dubartiitokkoofimmooallama guyyaatorba.

9Addaambiyyauumamesanakeessaguyyootaafurtama ergaxumureebooda,akkainniqoteeeegugaraiddoo dhaabaaEedenisagalchine,haatimanaaisaagaruuguyyaa saddeettamaffaattigalchan,kanaboodasgaraiddoo dhaabaaEedenseente

10Kanaafisabboommiingabateesamiiirrattiwaa’eeishee deesseilaalchiseebarreeffameera:‘Dhiirayoodeesse,akka torbanjalqabaaguyyootatorbaattixuraa’ummaaishee keessaniturti,dhiigaqulqulleessuuisheekeessattisguyyaa soddomiisadiihafti,wantaqulqullaa’etokkoilleehin tuqne,garamanaqulqullummaattishingaltu,hamma guyyoota(yeroota’an)kanaraawwattuttiajajame)haala daa’imadhiiraakeessatti

11Mucaadubaraayootaʼegaruu,akkatorbanlamaan jalqabaattitorbanlama,dhiigaqulqullaaʼuuisheetiin immooguyyaajaatamiijaʼa,guyyaasaddeettamakeessattis niturti’jedheera

12Guyyootasaddeettamakanaergaxumurteeboodaiddoo dhaabaaEedenkeessaisheegalchine,iddoonkunlafa hundumaacaalaaqulqulluuwaantaʼeef,mukkeenishee keessadhaabamanhundinuuqulqulluuwaantaʼaniif

13Kanaaf,ishiimucaadhiiraaykndubaraadeesse ilaalchisee,hammaguyyoonnikunmucaandhiiraaykn dubartiinsunraawwatamuttiwantaqulqullaaʼaatokkoillee

akkahintuqne,garamanaqulqullummaasakkahinseenne seerriguyyootasanaanimurtaaʼeera.

14Kunseerafidhugaaba’umsiIsraa’elootaafbarreeffame, akkaisaanguyyootahundumaaakkaeeganiif.

15Torbanjalqabaawaggaairreechaaisajalqabaatti,[1-7 AM]Addaamiifihaatimanaaisaawaggaatorbaafiddoo dhaabaaEdenkeessaqotaniifieegaaturan,hojiiisaaf kennine,wantaqonnaadhaafmijatuhundumaasakka hojjetuisaqajeelchine

16Innis(Iddoobiqiltuusana)qoteequllaata'eehinbeeku, hinqaanofne,iddoobiqiltuusanassimbirrootaafi bineensotaafiloonirraaeege,firiiisaaswalittiqabee nyaate,hafeofiiisaatiifihaadhamanaaisaatiifdhiisee [kaneegamaajiruscinattidhiise]

17Waggoonnitorba,inniachittixumure,sirrittiwaggaa torba,[8AM]fiji'alammaffaatti,guyyaakudha torbaffaatti(ji'icha)boftisundhufeedubartiisanatti dhihaatee,boftisunisdubartiisanaan,'Waaqayyomuka iddoodhaabaahundumaakeessaahinnyaatinjedheesi ajajeeraa?'

18Isheenimmoo,‘Ijamukaiddoobiqiltuusanaa hundumaakeessaaWaaqayyo,‘Nyaadhaa!firiimukaa iddoodhaabaagidduujirugaruuWaaqayyo,akkahin duunneefirraahinnyaatin,hintuqne'nuunjedheera

19Boftisunisdubartittiin,‘Isindhugumahinduutan, Waaqayyoguyyaaisinirraanyaattanijikeessanakka banamu,akkawaaqayyoottisakkataatan,gaariifihamaa akkabeektanWaaqayyobeeka.

20Dubartiinsunismukasanaijattitoluufikannamattitolu taʼuuisaa,firiinisaasnyaatadhaafgaariitaʼuuisaaargitee, mukasanafudhatteenyaatte.

21Jalqabasalphinaisheebaalaharbuutiinyommuu haguugde,Addaamiifkenniteenyaatee,ijiisaasbanamee qullaata'uuisaaarge.

22Innisbaalaharbuufudhatee(isaan)tolchee,eprooniiofii isaatiiftolche,,salphinaisaashaguugee 23Waaqayyobofasanaabaare,barabaraanisitti dheekkame

24Dubartittiinsagaleebofasanaadhaggeeffatteewaan nyaatteefnidheekkame;akkasumasakkasjedheen:'Gadda keefidhiphinakeebaay'eenanbaay'isa:gaddakeessatti ijoolleenideesse,deebi'uunkeeimmoogaraabbaamanaa keeinta'a,inniimmoosibulcha'jedheen.

25Addaamiinis,'Sagaleehaadhamanaakeetiiwaan dhageeffatteef,mukairraaakkahinnyaannesiajajesanaa waannyaatteef,laftisiabaaramaata'a,qoreefiqoreesiifin baasa,hammaatideebituttibuddeenakeedafqafuula keetiinninyaattagaralafaatiirraafudhatamtetti;atilafa waantaateef,garalafaattisnideebita’jedheen

26Uffatagogaaisaaniiftolcheeuffateeiddoodhaabaa Eedenkeessaaisaanerge

27Addaamguyyaaiddoodhaabaakeessaabaʼettis,guyyaa salphinaisaahaguugeeirraakaaseeganamaaduunbaʼuu isaatiinaarsaa,ixaana,gaalbaaniifiistaaktiifimiʼeessituu akkaurgooftuumiʼaawaataʼettidhiheesse

28Guyyaasanattiafaanbineensotaa,horii,simbirrootaa, wantadeemuhundumaafikansocho'uhundumaacufamee, kanaboodadubbachuuhindandeenye;

29InnisfooniddoodhaabaaEdenkeessaturehundumaa iddoodhaabaaEdenkeessaaerge,foonhundinuuakka

gosaisaatti,akkafakkeenyaisaattiiddoowwanisaaniif uumamanittifaca’e.

30Bineensotafihoriihundumaakeessaas,qaaniiisaa haguuggachuuf(meeshaa)Addaamqofaafkenne.

31Kanarraakanka’e,gabateesamiiirrattiakkawarrifirdii seeraabeekanhundumaatti,salphinaisaaniiakka haguuganiifiakkaormoonniofmul’isanofhinmul’isne jedhameetumameera.

32Ji'ahaaraaji'aafraffaattis,Addaamiifihaatimanaaisaa iddoodhaabaaEedenkeessaaba'aniibiyyauumamaisaanii keessabiyyaEldaakeessajiraatan

33AddaamimmoohaadhamanaaisaaHewaanjedhee moggaase.

34HangaIyyobeeliiisajalqabaa,[8AM]ilmahinqaban turan,kanaboodasishiinibeeka

35InnisakkumaIddoodhaabaaEedenkeessatti barsiifameettilafaqote

BOQONNAA4

1Torbansadaffaattiiyyobeeliilammaffaa[64-70AM] Qaayindeesse,afraffaatti[71-77AM]Abeeldeesse, shanaffaatti[78-84AM]intalaisheeÂwândeesse

2Iyyoobeeliisadaffaa[99-105AM]waggaatokkoffaa (waggaa)keessattis,QaayinAbeeliinkanajjeesesababni isaas(Waaqayyo)aarsaaAbeelwaanfudhateef,aarsaa Qaayinimmoowaanhinfudhanneef

3Innisdirreekeessattiisaajjeese,dhiigniisaaswaanisa ajjeeseefiyyachaalafairraagarasamiittiiyye

4GooftaanQaayinsababiiAbeeliinisaajjeesee,dhiiga obboleessaisaatiinislafairrattibaqataaisagodhe,lafa irrattisisaabaare

5Kanairrattisgabateesamiiirrattiakkasjedhamee barreeffameera,'Namniollaaisaagantummaadhaanrukutu abaaramaadha,warriarganiifidhaga'anhundinuu,akkas haata'u;namniargee(isa)hinlabsineimmooakkaisa kaaniihaaabaaramu’jedheen.

6SababakanaafisyommuuWaaqayyogooftaakeenya duradhufnucubbuusamiifilafairratti,ifakeessattifi dukkanakeessattifibakkahundumaattiraawwatame hundumaabeeksisna

7AddaamiifihaatimanaaisaaswaggaaafuriifAbeeliif gaddan,[99-127AM]torbanshanaffaa[130AM]waggaa afraffaattisgammadanii,Addaamhaadhamanaaisaa deebi’eeinbeeka,isheenimmooilmaisaafdeesse,maqaa isaasSeetjedheemoggaase;sababniisaas'WAAQAYYO bakkaAbeelsanyiilammaffaalafairrattinuufkaase; Qaayinisaajjeeseera’jedheen.

8Torbanja’affaatti[134-40AM]intalaisaaAzûrâin dhalche

9QaayinimmooobboleettiiisaaÂwânhaadhamanaaisaa akkataatuuffuudhe,isheenimmooxumuraiyyoobeelii afraffaattiHenokisaafdeesse[190-196AM]Torban jalqabaaiyyobeeliishanaffaawaggaajalqabaatti[197AM] manneenlafairrattiijaaraman,Qaayinimmoomagaalaa ijaaree,maqaailmaisaaHenokjedhamuunmoggaase

10AddaamhaadhamanaaisaaHewaaninbeekeeilmaan dhiiraasagaldeesse

11Iyyobeeliishanaffaatorbanshanaffaatti[225-31AM] SeetobboleettiiisaaAzûrâhaadhamanaaisaagodhee,

waggaaafraffaatti(waggaatorbeeja’affaatti)[235AM] Henoosisaafdeesse.

12LafairrattimaqaaGooftaawaamuujalqabe

13Torbansadaffaatti[309-15AM]Henoosobboleettiiisaa Noâmhaadhamanaaisaafgodhatee,torbanshanaffaa waggaasadaffaattiilmaittideesse,maqaaisaasKenaan jedheemoggaase

14Xumuraiyyoobeeliisaddeettaffaatti[325,386-3992 AM]KenaanobboleettiiisaaMûalêlêthhaadhamanaaisaa akkataatufudhate,isheenimmooiyyoobeeliisagalffaatti, torbanjalqabaatorbankanaawaggaasadaffaatti,[395AM] ilmaisaafdeesse,maqaaisaasMahalaleljedheemoggaase 15Torbanlammaffaaiyyobeeliikurnaffaatti[449-55AM] MahalaleelintalaBaraqi’elintalaobboleessaabbaaisaa Diinaahaadhamanaaisaattifuudhe,isheenimmoowaggaa ja’affaatti[461AM]torbansadaffaattiilmaisaafdeesse, baraisaattiergamoonniGooftaalafairrattiwaanbu’aniif, warraijoolleenamaaakkabarsiisaniif,lafairrattisfirdiifi qajeelummaaakkahojjetaniifEegdotajedhamaniiru. 16Iyyobileekudhatokkoffaatti[512-18AM]Yaareed haadhamanaaofittifuudhe,maqaanisheeintalaRasûjâl intalaobboleessaabbaaisaaBarakajedhamtutorban afraffaatti,[522AM]torbanshanaffaatti,waggaa afraffaattiilmaisaafdeesse,maqaaisaasmoggaaseHenok 17Namootalafairrattidhalatankeessaainnijalqabaa barreessuufibeekumsaafiogummaakanbarate, akkasumasmallattooleesamiiakkatartiibaji'ootaisaaniitti kitaabakeessattikanbarreesse,namoonniakkatartiiba ji'ootaaddaaddaaisaaniittiwaqtiiwaggootaakkabeekaniif

18Innijalqabadhugaaba'umsabarreesseedhalootalafaa keessaailmaannamootaatiifdhugaaba'eera,torban iyyoobeeliisnihima,guyyootawaggootaasisaanitti beeksise,ji'ootastartiibakaa'ee,Sanbatawaggootaakka nuti(isaan)isaanittibeeksifnettihimeera.

19Wantitureefimaalakkataʼumulʼatahirribaisaa keessattiarge,akkumaijoolleenamootaadhalootaisaaniitti hammaguyyaafirdiittiraawwatamu;waanhundumaa argeehubatee,dhugaaba'umsaisaabarreesse,dhugaa ba'umsasanasijoolleenamaahundumaafidhaloota isaaniiflafakaa'e.

20Iyyoobeeliikudhalamaffaatti,[582-88]torban torbaffaattihaadhamanaa,maqaanisheeEednaaintala Daaneelintalaobboleessaabbaaisaatiijedhamtu,waggaa ja’affaattitorbankanakeessa[587AM]ilmadeessee maqaaisaasMatuseelaajedheemoggaase

21Kanamalees,ergamootaWaaqayyoowajjinwaggoota iyyobeeliijaʼakanaturan,isaaniswantalafaafisamii keessajiruhundumaa,seeraaduuittiargisiisan,inni immoowantahundumaabarreesse

22WarraEegdotaijoolleedurbaanamootaawajjincubbuu hojjetaniifdhugaaba'e;sababiinisaasisaankunijoollee durbaanamootaawajjinakkaxuraa’anittioftokkoomsuu jalqabaniiru,Henokimmoohundairratti(isaan)ragaa ba’eera

23Innisijoolleenamootaakeessaafudhatamee,ulfinaafi ulfinaangaraiddoodhaabaaEedenittiisageenye,kunoo achittimurtiififirdiibiyyalafaafihammeenyaijoollee namaahundumaabarreessa

24Sababaisaatiinis(Waaqayyo)bishaanlolaaguutummaa biyyaEdenirrattifide;sababiinisaasachittimallattooakka ta’eefiijoolleenamaahundumaairrattiragaaakkaba’uuf,

hangaguyyaamurtiittihojiidhalootaahundumaaakka lakkaa’uwaanta’eef.

25Ixaanamanaqulqullummaa,(iyyallee)mi'eessituuwwan mi'aawaaGooftaadurattifudhatamaqabanTulluuirrattini gube.

26Gooftaanlafairrattiiddooafurqaba,iddoodhaabaa EedenfiTulluuBahaa,akkasumasgaarriatihar’airrajirtu kun,TulluuSiinaafiTulluuTsiyoon(kan)uumamahaaraa keessattiqulqullaa’eelafaqulqullaa’u;karaaisaatiinlafti yakkahundumaa(ishee)fixuraa’ummaaisheeirraa dhalootaaddunyaaguutuuttiqulqullaa’a

27Ayyaanaiyyoobeeliikudhaafraffaatti[652AM] Matusalaantorbansadaffaatti,torbankanawaggaa tokkoffaatti,[701-7AM]haadhamanaaEednaaintala Azriiyaalintalaobboleessaabbaaisaafuudheeilma dhalcheeLamekjedheemoggaase.

28Torbansadaffaattiiyyoobeeliikudhashanaffaatti Lameekhaadhamanaafuudhee,maqaanisheeBetenoos intalaBaraaqi’ilintalaobboleessaabbaaisaajedhamtu, torbeekanakeessailmaisaafdeesseeinniimmoo,‘Inni kunrakkinakoofihojiikoohundumaaf,akkasumaslafa Yihowaanabaareefnajajjabeessa’jedheemaqaaisaaNohi jedheemoggaase

29Xumuraiyyoobeeliikudhasagalffaatti,torbantorbaffaa waggaaja’affaatti[930AM]Addaamnidu’e,ilmaanisaas hundinuubiyyauumamaisaakeessattiisaawwaalan,inni jalqabalafairrattiawwaalame

30Waggaakumatokkokeessaawaggaatorbaatamaisa hanqate;sababniisaaswaggaakumatokkoakkaguyyaa tokkoodhugaaba'umsasamiikeessattiwaanta'eefmuka beekumsaailaalchisee:'Guyyaairraanyaattanniduutu' jedhameebarreeffameeraSababakanaafwaggootaguyyaa kanaahinxumurre;sababiinisaasyeroosanattiduʼeera 31XumuraayyaanairreechaakanaattiQaayinwaggaa sanattiisaboodaajjeefame;sababiinisaasmanniisaaisa irrattibu’eemanaisaagidduuttidu’ee,dhagaaisaatiin ajjeefameera;sababiinisaasdhagaadhaanAbeeliin ajjeeseera,firdiiqajeelaairrattisdhagaadhaanajjeefameera 32Sababakanaafgabateesamiiirrattiakkasjedhamee muudameeture:Namnimeeshaasanaannamaollaaisaa ajjeesuuninajjeefama;akkaataainniisamadaaʼetti, akkasumaisaanisisailaalu’jedheera

33Iyyoobeeliidigdamiishanaffaatti[1205AM]Nohi haadhamanaaofittifuudhe,maqaanisheeimmootorban shanaffaa[1207AM]waggaatokkoffaatti`Emzârâ,intala Râkê'êl,intalaobboleessaabbaaisaa]jedhamti,waggaa sadaffaattiswaggaashanaffaa[1207AM]Seemisaaf deesseAM]isheenHaamittideesse,waggaajalqabaa torbanja’affaatti[1212AM]Yaafeetisaafdeesse

BOQONNAA5

1Ijoolleennamootaalafairrattibaay'achuuyommuu jalqaban,ijoolleendurbaaisaaniisyeroodhalatan, ergamoonniWaaqayyoowaggaaIyyobeeliikanaattiisaan argan,isaanisilaaluunbareedduuturan;warrafilatan hundumaairraashaadhamanaafuudhaniiilmaanisaaniif godhatan,isaanisgingilchaaturan

2Seeradhabuunislafairrattibaay'ateefoonhundinuu karaaisaamancaase,walfakkaataanamaa,horii,bineensi, simbirroofiwaanlafairradeddeebi'uhundumaa-hundi

isaaniikaraaisaaniifitartiibaisaaniimancaasanii,wal nyaachuujalqaban,seeradhabuunimmoolafairratti baay'achaadhufeeyaadnihundinuuyaadanamoota hundumaa(was)akkasittiittifufiinsaanhamaata'e.

3Waaqayyolafailaalee,kunoomanca'aa,foonhundinuu sirnaisaamancaase,warrilafairrajiranhundinuuimmoo ijaisaadurattihammeenyagosahundumaahojjetaniiru

4Innisnamafifoonhundumaalafainniuumeirrattiakka balleessudubbate

5NohigaruuijaGooftaadurattiayyaanaargate

6Ergamootalafairrattiergeirrattisgarmaleedheekkame, bulchiinsaisaaniihundumaakeessaaakkaisaanbuqqisan ajajakenne,gadifageenyalafaakeessattiakkaisaanhidhu nuajaje,kunooisaangidduuisaaniittihidhamaniiru, addaan(eegamanii)addaba’aniiru

7Ilmaanisaaniiirrattisbillaadhaanakkarukutaman,samii jalaasakkabuqqa'anajajnifuulaisaaduraba'e

8Innis'hafuurrikooyeroohundumaanamairrahinjiraatu; isaanisfoonwaanta'aniifumriinisaaniiwaggaadhibba tokkoofidigdamata'a'

9Tokkoontokkoonisaaniiollaaisaaniiakkaajjeesaniif billaaisaagidduuisaaniittierge,isaanishammahundi isaaniibillaadhaankufaniilafairraabadaniittiwalajjeesuu jalqaban

10Abbootiinisaaniisdhugaaba’oota(badiisaisaanii)turan, kanaboodashammaguyyaamurtiiguddaa,yeroofirdiin warrakaraaisaaniifihojiiisaaniigooftaadurattiballeessan hundumaairrattiraawwatamuttibarabaraangadifageenya lafaakeessattihidhamaniituran

11Hundumaasbakkaisaaniiirraaballeesse,isaankeessaas akkahammeenyaisaaniihundumaattikanhinmurteessine tokkoilleehinhafne

12Innihojiiisaahundumaafamalahaaraafiqajeelaaakka ta'ugodheera,isaanisbarabaraanguutummaauumama isaaniitiincubbuuakkahinhojjenne,tokkoontokkoon isaaniigosaisaaniitiinyeroohundumaaqajeelooakka ta'aniif.

13Firdiinhundumaasgabateesamiiirratti qajeelummaadhaanmurtaa'eebarreeffameera-(firdiin) warrakaraairradeemaniifmurtaa'eirraakanfagaatan hundumaaillee;yooachikeessahindeemneimmoofirdiin uumamahundumaafigosahundumaafbarreeffameera

14Samiiirrattista'elafairrattis,ifakeessas,dukkana keessas,Si'oolkeessattista'egadifageenyakeessas,bakka dukkanaa(kanhinmurtoofne)keessaswantitokkoilleehin jiru;firtoonniisaaniihundinuunimuudama,barreeffamee fibocameejira

15HundumaailaalchiseeInni,guddaaakkaguddummaa isaatti,xiqqaanimmooakkaxiqqaata'uuisaatti,tokkoon tokkoonisaaniisakkakaraaisaattiinfarada

16Inninama(kannamakamiyyuu)ilaalumiti,kennaakan fudhatusmiti,tokkoontokkoonisaaniiirrattifirdiinan raawwadhayoojedhe:namnitokkowaanlafairrajiru hundumaayookenne,kennaafinama(kankamiiyyuu)hin ilaalu,harkaisaairraashomaahinfudhatu,inniabbaa murtiiqajeelaawaanta’eef

17IjoolleeIsraa’elirraasakkasjedhameebarreeffameefi muudameejira:Qajeelummaadhaangaraisaattiyoo deebi’anirradaddarbaisaaniihundumaanidhiisa,cubbuu isaaniihundumaasnidhiisa.

18Waggaattialtokkoyakkaisaaniihundumaairraakan deebi’anhundumaafaraaraakkaargisiisubarreeffameefi muudameera

19Warrabishaanbadiisaadurakaraaisaaniifiyaada isaaniimancaasanhundumaayooilaalle,kanNohiqofa maleenamnitokkoilleefudhatamahinarganne;sababni isaasnamniisaailmaanisaatiiffudhatamaargateera, isaanis(Waaqayyo)sababaisaatiinbishaanlolaajalaa oolche;sababiinisaas,garaanisaaakkumaajajameetti, karaaisaahundumaanqajeelaawaantureef,wantaisaaf muudametokkoilleeirraahinfagaanne

20Gooftaanimmoowantalafairrajiruhundumaa, namootaafihorii,bineensa,simbirrootasamiifilafairra sochoʼanhundumaaakkaballeessudubbateInnisNohi bishaanbadiisaajalaaakkaofbaraaruufdooniiakkaisaaf tolchuajaje.

21Nohiimmooakkumaajajetti,waggaadigdamii torbaffaatti,waggaashanaffaatorbanshanaffaatti(ji’a haaraaji’atokkoffaatti)dooniisanahojjete.[1307AM].

22Waggaaja’affaatti,[1308AM]ji’alammaffaatti,ji’a haaraaji’alammaffaatti,hangaguyyaakudhaja’affaatti seene;inniswantanutiisaaffidnehundumaawajjintaabota sanakeessaseene,Gooftaanimmoogalgalakudha torbaffaaalaairraacufe

23Gooftaanbalbalootalolaasamiitorba,Afaan burqaawwanbishaangadifagooguddaa,afaantorba lakkaa'annibane

24Balballilolaasguyyaaafurtamaafihalkanafurtama samiiirraabishaandhangala'uujalqaban,Burqaawwan gadifagoosbishaanolerge,hammaaddunyaanguutuun bishaaniinguutamutti.

25Bishaanichislafairrattibaay'achaadhufe:Bishaan gaarreenolka'oohundumaairradhundhumakudhashanol ka'e,Taabotniimmoolafairraaolka'e,Bishaanirrattisin socho'e

26Bishaanichisji'ashan-guyyaadhibbatokkoofi shantamalafairrattiinmo'ate.

27TaabotnisundhaqeefiixeeLubaarisagaarreenAraaraat keessaatokkotaʼeirrattiboqote

28Ji'aafraffaattisburqaawwanbishaangadifagooguddaa cufaman,balbaloonnilolaasamiinicufaman;ji'atorbaffaa ji'ahaaraattiafaanboollalafaahundinuubanamee, bishaanichisgaragadifagoogadibu'uujalqabe.

29Ji'ahaaraaji'akurnaffaattifiixeengaarreennimul'ata, ji'ahaaraaji'ajalqabaairrattislaftinimul'atte

30Bishaansunwaggaatorbaffaa[1309AM]torban shanaffaattilafairraanibade,ji’alammaffaattiguyyaa kudhatorbaffaattilaftinigoge.

31GaafadigdamiitorbaffaairrattisTaabotichabanee bineensota,horii,simbirrootaafiwantasocho'uhundumaa achikeessaaerge

BOQONNAA6

1Ji'ahaaraaji'asadaffaattiimmooTaabotichakeessaa ba'eegaarasanairrattiiddooaarsaaijaare

2Innislafaafaraaraingodhe,re'eetokkofuudheedhiiga isheetiinyakkalafaahundumaafaraaraingodhe;Warra Nohiwajjindooniikeessaturanmaleewantiisheeirrature hundinuuniballeesseera.

3Coomaisaaiddooaarsaairrakaa'ee,re'ee,re'ee,hoolaa, ilmoolee,soogidda,gugee,ilmoogugeefuudhee,aarsaa gubamaaiddooaarsaairrakaa'ee,aarsaazayitiimakaaitti naqee,wayiniifacaasee,ixaanairbaatawaanhundumaa irrattifacaaseka’aa,Gooftaadurattifudhatamaqaba.

4Gooftaanimmoourgaagaariisanaurgaaʼee,kanabooda bishaanlolaalafaballeessuufakkahinuumamnekakuu isaawajjingale;guyyoonnilafaayeroonsanyiifimidhaan sassaabanhundigonkumaaakkahindhaabanne;qorraafi ho’i,gannifiqorri,halkaniifiguyyaantartiibaisaanii jijjiiruuhinqaban,barabaraandhaabbachuushinqaban 5'Isinimmoobaay'adhaa,lafairrattisbaay'adhaa,ishee irrattisbaay'adhaa,isheeirrattiseebbata'aa.Sodaakeefi sodaakeewaanlafairrajiruufigalaanakeessajiru hundumaakeessattinankakaasa

6Kunooanibineensotahundumaa,wantootabaalleeqaban hundumaa,wantalafairrasochoʼuhundumaa,qurxummii bishaankeessajiruufiwantootanyaataftaʼanhundumaa isiniifkenneera;akkabaalamagariisaa,waanhundumaa akkanyaattanisiniifkenneera

7Foon,jireenyaisaawajjin,dhiigaisaawajjingaruuhin nyaatinaa;sababiinisaas,dhiignikeessankanlubbuu keessaniiakkahinbarbaadamneef,jireenyifoonhundumaa dhiigakeessajiraHarkanamahundumaatti,harka (bineensa)hundumaattidhiiganamaanangaafadha.

8Namnidhiiganamaanamaatiindhangalaasudhiigniisaa indhangala'a,innibifaWaaqayyootiinnamauume 9Isinimmoobaay'adhaa,lafairrattisbaay'adhaa'jedheen.

10Nohiifiilmaanisaadhiigafoontokkoilleeakkahin nyaannekakatanii,ji'akanakeessattidhalootalafaa hundumaattiWaaqayyogooftaadurattibarabaraankakuu gale

11Kanarraakanka'e,ji'akanakeessagaarairratti kakaadhaanilmaanIsraa'elwajjinkakuuakkagalchitu, dubbiikakuuGooftaanbarabaraanisaaniiwajjingodhe hundumaairraakanka'edhiigaakkaisaanirrattifacaaftu sittidubbateera.

12Baralafaahundumaattiguyyaakamiyyuudhiiga bineensotaayknsimbirrootaayknloonakkahinnyaanne, baralafaahundumaattisdhiigabineensaayknhoriiykn simbirrootanyaate,innifisanyiiisaalafakeessaahundee irraanibuqqaʼu

13Maqaanisaaniifisanyiiwwanisaaniiyeroohundumaa Waaqayyogooftaakeenyadurattiakkadhiyaataniif, ijoolleenIsraaʼeldhiigaakkahinnyaanneajaji

14Seerakanaafisbarabaraanwaanjiraatuuf,guyyoota daangaahinqabuIddooaarsaadurattidhiigaanisinbakka bu'aniikadhachuuisaaniiakkaittifufaniif,dhalootaisaanii hundumaattiineegu;guyyaahundumaafiyerooganamaa figalgaladhiifamaakkaeeganiifihundeeirraahin buqqa’amneefgooftaadurattibarabaraanbakkakee bu’aniidhiifamanibarbaadu.

15Nohiifiilmaanisaatiifimmoolammatabishaanlolaa lafairrattiakkahinuumamnemallattookenne

16Baralafaahundumaalafakanaballeessuuflammata bishaanbadiisaalafairrattiakkahinuumamneefmallattoo kakuubarabaraatiifbowwaaisaaduumessakeessakaa’e.

17Kanaafiswaggaawaggaankakuusanahaaromsuufji'a kanakeessattiwaggaattialtokkoayyaanatorbaniiakka kabajangabateesamiiirrattimuudameefibarreeffameejira.

18Ayyaannikunhundinuuguyyaauumamairraakaasee hangaguyyootaNohi-iyyobeeliindigdamiijahaafitorban shanwaggaa[1309-1659AM]samiiirrattikabajamaature: Nohiifiilmaanisaaswaggaatorbaafiwaggaatokkoof torbantokkoof,hammaguyyaadu'aNohiitti,guyyaadu'a Nohiirraakaaseeilmaanisaas(isa)hangaguyyoota, Abrahaamdhiigasninyaatu

19Abrahaamgaruukananieege,YisihaqiifiYaaqoobfi ijoolleenisaashammabarakeettinikabajaniiru,bara keettisilmaanIsraaʼelhammagaarakanairrattihaarawaan kabajtanittidagataniiru

20Israa'elabboommiiisaaniifta'uufdhalootaisaanii hundumaattiayyaanakanaakkakabajanajaji,ji'akana keessawaggaattiguyyaatokkoayyaanichanikabaju 21Ayyaanatorbeewwaniifiayyaanafiriijalqabaati, ayyaannikundachaalamaafidachaalamaadha; 22Kitaabaseeraisaduraakeessatti,wantaanisiif barreessekeessatti,waggaattiguyyaatokkoyerooisaatti akkakabajjubarreesseenjira,aarsaawwanisaasijoolleen Israaʼelakkayaadataniifidhalootaisaaniittijiʼakana keessatti,waggaahundumaattiguyyaatokkoakkakabajan siifibseera.

23Ji'ahaaraaji'atokkoffaa,ji'ahaaraaji'aafraffaatti,ji'a haaraaji'atorbaffaatti,ji'ahaaraaji'akurnaffaairrattis guyyoonniyaadannoo,guyyoonniwaqtiileeqoqqoodinsa waggaaafranta'uIsaankunbarabaraanragaata’aniikan barreeffamaniifimuudaman

24Nohiimmoobarabaraanayyaanotaakkataʼaniifofii isaatiifqopheesse

25Ji'ahaaraaji'atokkoffaairrattisdooniiofiiisaatiifakka tolchuwaamame,guyyaasanatti(guyyaa)laftigogdee (taabota)baneelafaarge

26Ji'ahaaraaji'aafraffaattisafaangadfagooboollajala jirucufame.Ji'ahaaraaji'atorbaffaattiafaanboollalafaa hundinuubanameebishaanichisgaraisaaniittigadbu'uu jalqabe

27Ji'ahaaraaji'akurnaffaattifiixeengaarreennimul'ate, Nohisnigammade

28Kanaafisbarabaraanyaadannoofayyaanaakkata'aniif ofiiisaatiifmuude,akkasittimuudamaniiru.

29Tokkoontokkoonisaaniitorbankudhasadiikanqaban gabateesamiiirrakaaʼan;tokkoirraagaraisakaaniitti (dabarsan)yaadannooisaanii,isajalqabaairraahangaisa lammaffaatti,isalammaffaairraagaraisasadaffaatti,isa sadaffaairraahangaisaafraffaatti

30Guyyoonniabboommichaahundinuuguyyootatorban lamaafishantamanita’u,waggaaguutuusnixumura Akkasittigabateesamiiirrattibocameemuudameera.

31Waggaatokkoofista’ewaggaawaggaatti(abboommii kana)tuffachuunhinjiru

32IjoolleenIsraa’elakkaherregakanaattiwaggootaakka eeganajaji-guyyootadhibbasadiifijaatamiiafur,(kun) waggaaguutuuta’u,yerooisaaguyyootaisaafiayyaana isaairraashinjeeqne;sababiinisaas,wantihundinuuakka dhugaaba'umsaisaaniittiisaankeessanibu'a,guyyaa tokkolleehindhiisan,ayyaanatokkolleehinjeeqan

33Garuuakkaajajaisaattiyootuffataniifihinkabajne, yerooisaaniihundumaanijeeqa,waggoonniskana(tartiiba) irraanibuqqa’u,[yeroowwannijeeqa,waggoonnisni buqqa’u]sirnaisaaniisnituffatu.

34Israa’eloonnihundinuunidagatu,karaawaggootahin argan,ji’ootahaaraa,waqtiifisanbatanidagatu,tartiiba waggootahundumaasnidogoggora

35Aniwaananbeekuuf,kanaboodassiifnanhima,innis kanmataakootiimiti;sababniisaas,macaafni(soba)na durattibarreeffame,gabateesamiiirrattisqoqqoodinsi guyyootaamuudameejira,akkaisaanayyaanakakuu dagataniiakkaayyaanaOrmootaattidogoggoraisaaniifi wallaalummaaisaaniiboodaakkahindeemneef

36Sababniisaas,warriji'a-akkamitti(inni)waqtiilee jeeqeewaggaawaggaadhaanguyyaakudhandafeeakka seenuilaalunijiraatu

37Sababakanaafwaggoonniisaan(tartiiba)jeeqan, guyyaa(guyyaa)jibbisiisooguyyaadhugaaba’umsaa, guyyaaxuraa’aaimmooguyyaaayyaanagodhatan, guyyootahundumaas,isaqulqulluufixuraa’aa,guyyaa xuraa’aaimmooisaqulqulluuwajjinniwal-warachiisanni dhufu;sababniisaasji'oota,sanbata,ayyaanotaafi iyyoobeeliiilaalchiseenidogoggora.

38Kanaafisakkaatiisaaniifdhugaabaattuufsiifajaja, dhugaassiifnankenna;sababniisaasergadu’akeebooda ijoolleenkee(isaan)nijeequ,akkaisaanwaggaadhibba sadiifijaatamiiafurqofahingodhan,kanaafiswaa’eeji’a haaraafiwaqtiifisanbatafiayyaanairrattinidogoggora, dhiigagosahundumaafoongosahundumaawajjinni nyaatu

BOQONNAA7

1Torbantorbaffaattiswaggaatokkoffaa[1317AM], iyyobeeliikanakeessatti,Nohigaaradooniinirraboqote, Lubar,gaarreenAraaratkeessaatokko,irrattiwayinii dhaabe,isaaniswaggaaafraffaatti,[1320AM]firii godhatan,inniimmoofiriiisaaniieegee,waggaakanaji’a torbaffaattiwalittiqabe

2Achiiswayiniihojjeteemi'akeessakaa'ee,hamma waggaashanaffaatti,[1321AM]hangaguyyaajalqabaa, ji'ahaaraaji'ajalqabaattinieege

3Guyyaaayyaanakanaasgammachuudhaankabaje,ofii isaatiifiilmaanisaatiifaraaraakkagodhuuf,re'eetokkoofi korbeessahoolaatokko,hoolotatorba,tokkoontokkoon isaaniiwaggaatokko,re'eetokkosgooftaadhaafaarsaa gubamudhiheesse.

4Duramucaasanaqopheessee,dhiigaisaakeessaa muraasafooniddooaarsaainnitolcheirrajiruirrattikaa'ee, coomahundumaaiddooaarsaaittiaarsaagubamuirratti kaa'e,re'eefikorbeessahoolaafihoolaa,foonisaanii hundumaasiddooaarsaairrakaa'e.

5Aarsaaisaaniihundumaazayitiiwajjinmakameirra kaaʼee,achiisibiddaduraaniddooaarsaairrattitolche irrattiwayiniifacaase,iddooaarsaairrattisixaanakaaʼee urgaamiʼaawaaWaaqayyogooftaaisaadurattifudhatama qabuakkaolbaʼugodhe

6Innisijoolleeisaawajjingammachuudhaangammadee wayiniikanadhuge

7Galgalayeroota'u,dunkaanaisaakeessaseenee, machaa'eeciiseerafe,utuurafudunkaanaisaakeessatti haguuggiimaleeture

8HaamisNohiabbaaisaaqullaaargee,obbolootaisaa lamaanalajiranittihime.

9Seemimmoouffataisaafudhateeka'ee,innifiYaafeet, uffatasanagarbaisaaniiirrakaa'aniiduubattideebi'anii salphinaabbaaisaaniihaguugan,fuulliisaaniisduubatti deebi'e.

10Nohishirribaisaairraadammaqeewantailmiisaa quxisuunisaairrattiraawwatehundumaawaanbeekuuf, ilmaisaaabaara,‘Kanaaanabaaramaahaataʼu;obboloota isaatiifgarbichata'a'jedheen.

11Seemeebbisee,‘WaaqayyoGooftaanSeemhaa eebbifamu,Kana’aanimmoogarbichaisaainta’a’jedheen 12WaaqayyoYaafeetinguddisa,Waaqayyosmana jireenyaaSeemkeessainjiraata,Kanaʼaanimmoogarbicha isaaintaʼa’jedheera.

13Haamisabbaanisaailmaisaaisaquxisuuakkaabaare beekee,ilmaisaaabaaruunisaasnimufateabbaaisaa irraasgargarba'e,inniilmaanisaawajjin,Kuush, Mizraayim,PuutfiKana'aan

14Magaalaofiiisaatiifijaareemaqaahaadhamanaaisaa Ne'elatama'ukmoggaase.

15Yaafeetimmookanaargeeobboleessaisaattihinaafe, innismandaraofiiisaatiifijaare,maqaahaadhamanaaisaa ‘Adatan’jedhamuunmoggaase.

16SeemabbaaisaaNohibirajiraatee,gaarasanairratti abbaaisaattidhihoomagaalaaijaare,innilleemaqaa haadhamanaaisaaSedeqetelebabjedhamuunmoggaase.

17KunoomagaalonnisadankungaaraLubaarittidhihoo jiru;Sedeqetelebabgaarafuuldurabahaisaa;garakibbaatti immooNa'eltama'uk;'Adatan'essesgaradhihaatti.

18IlmaanSeemisaankana:Eelaam,Ashuur,Arpaakshaad -kun(ilmi)bishaanbadiisaaboodawaggaalamabooda dhalate-Luud,Aram.

19IlmaanYaafeet:Goomer,Maagoog,Madaayi,Jaavaan, Tuubaal,MesheekfiTiraas,isaankunilmaanNohi

20Iyyoobeeliidigdamiisaddeetffaa[1324-1372AM]Nohi immooilmaanilmaanisaairrattisirbootafiabboommiifi murtiiinnibeekuhundumaaajajuujalqabe,ilmaanisaas qajeelummaaakkaeegan,salphinafoonisaaniiakka haguuganiifiUumaaisaaniiakkaeebbisan,abbaafi haadhaisaaniiakkakabajan,ollaaisaaniisakkajaallatan gorsehalalummaafixuraa'ummaafijal'inahundumaairraa lubbuuisaaniieegaa

21Sababawantootasadankanaanbishaanbadiisaalafa irrattidhufe,innishalalummaawarriEegdonniseeraseera isaaniicabsaniiijoolleedurbaanamootaaduukaaejjitanii, waanisaanfilatanhundumaairraashaadhotiimanaa godhatan,xuraa'ummaasjalqabagodhatan.

22IlmaanNaafiidimnigodhatan,hundiisaaniiswalhin fakkaanne,walnyaatanis,GibxiinNaafiilniajjeesan, NaafiilimmooEljoo,ilmaannamaaEljoofinamatokkoni ajjeesan

23Namnihundinuujal'inahojjechuufidhiigabaay'ee dhangalaasuufofgurgure,laftiimmoojal'inaanguutamte.

24Kanaboodabineensotaafisimbirroota,warralafairra socho'aniifideemanhundumaairratticubbuuhojjetan, dhiignibaay'eenimmoolafairrattidhangala'e,yaadnifi hawwiinnamootaahundinuuyeroohundumaawaa'eehin baafneefihamaayaaduturan.

25Gooftaanimmoowaanhundumaalafairraaballeesse; sababahammeenyahojiiisaaniitiin,dhiigaisaanlafa gidduuttidhangalaasaniswaanhundumaaballeesse.

26'Nutisanafiisin,ilmaankoo,wantinuwajjintaabota keessaseenehundinuuhafne,kunoo,karaabadiisaairra deemuujalqabdanii,walirraaaddaanba'aajirtu,waliifin hinaaftan,akkasumas(kanasta'a)ilmaankoo,tokkoon tokkoonkeessanobboleessaisaaniiwajjinwalhinsimne.

27Aninanarga,kunoojinniiwwanisinirrattista’eijoollee keessanirrattisossoba(isaanii)jalqabaniiruammaimmoo du’akooboodadhiiganamootaalafairrattiakka dhangalaastan,isinis,lafairraaakkaballeeffamtanbakka keessannansodaadha

28Namnidhiiganamaadhangalaasu,dhiigafoon kamiiyyuukannyaatuhundinuulafairraainbada

29Namnidhiiganyaatuykndhiiganamaalafairratti dhangalaasuhinhafu,Sanyiiyknsanyiisamiijalajiraatus hinhafu;GaraSi'oolittiinseenu,Bakkamurtiiitti murtaa'ettisingadbu'u,Hundiisaaniidu'ahamaadhaan garadukkanagadifagoottiinbaafamu

30Dhiignihundumaakeessaadhiigniisinirrattihin mul'atuguyyootabineensayknhoriiyknwantalafairratti balali'uajjeeftanhundumaanijiraata,waanlafairratti dhangala'ehaguugduudhaanlubbuukeessaniifhojiigaarii hojjedhaa.

31Isinimmooakkanamadhiigaannyaatuhinta'inaa, garuunamnitokkoilleedhiigaisindurattiakkahin nyaanneofeegaa;

32Dhiignikeeinnijireenyakeeta’efoonlafairratti dhangalaasukamiinuuakkahinbarbaadamneef,lubbuun foonwajjinakkanyaatamtuhinhayyaminaa.

33Laftidhiigaisheeirrattidhangalaʼeirraahin qulqullooftu;sababniisaas(qofa)dhiigaisadhangalaaseen laftidhalootaisheehundumaattiniqulqulloofti.

34Ammasyaaijoolleekoo,dhaggeeffadhaa,tarii guutummaalafaairrattiqajeelummaadhaanakkadhaabdan, ulfinnikeessanisWaaqakooisabishaanbishaanbadiisaa irraanaoolchefuuldurattiakkaolka’uttifirdiifi qajeelummaahojjedhaa

35Kunoo,dhaqxeemagaalotaofiikeessaniifniijaartu, biqiltootalafairrajiranhundumaa,kanamaleesmukafirii kennanhundumaaisaankeessanidhaabdu

36Waggaasadiiffiriinwantanyaatamehundumaahin sassaabamu,waggaaafraffaattiimmoofiriinisaaqulqulluu taʼeelakkaaʼama[firiijalqabaanidhiheessa],Waaqayyo isahundumaaolkaʼaaisasamiifidachiifiwantoota hundumaauumedurattifudhatamaqabaWayiniifizayitii (akka)firiijalqabaakeessaaisajalqabaaiddooaarsaa Gooftaaisafudhatuirrattibaay’inaanhaadhiyeessu,kan hafeimmootajaajiltoonnimanagooftaaiddooaarsaaisa fudhatudurahaanyaatu.

37Waggaashanaffaattiimmooqajeelummaafi qajeelummaadhaanakkagadlakkiftanittigadlakkisna godhaa,qajeeloointaatu,wantidhaabdanhundinuuni milkaa'a.

38HenokabbaanabbaakeessaniiakkasittiMatusalaa,ilma isaa,MatusalaanilmiisaaLamekajaje,Lameekimmoo wantaabbootiinisaaisaajajanhundumaanaafajaje

39Yaailmaankoo,akkumaHenokilmaisaaiyyobeelii jalqabaairrattiajaje,abboommiiisiniifnankenna:dhaloota isaakeessattitorbaffaautuujiruu,hammaguyyaadu'a isaattiilmaisaafiilmaanilmaisaatiifajajeefidhugaa ba'eera.'

BOQONNAA8

1Iyyoobeeliidigdamiisagalffaatti,torbanjalqabaa[1373 AM]jalqabaisaairrattiArpaakshaadhaadhamanaaofitti fuudheemaqaanisheeRaasu’ejaintalaSuuzaanintala Eelaamjedhamtu,torbankanakeessattiwaggaasadaffaatti ilmaittideesse,[1375AM]maqaaisaasKaayinaamjedhee moggaase.

2Ilmisguddachaadeeme,abbaanisaasbarreessuuisa barsiisee,iddoomagaalaaofiiisaatiifittidhuunfatu barbaaduufdeeme

3Barreeffamadurii(dhaloonni)dhagaairrattibocaman tokkoargate,waanisairrajirusdubbisee,barreessee sababaisaatiincubbuuhojjete;sababniisaas,barsiisa Eegdonniakkaataakanaanmallattoosamiihundumaa keessattiraagaaduufiji’aafiurjiileeilaalanofkeessaa qabature

4Innisbarreesseewaa'eeisaahomaahindubbanne; sababniisaas,Nohittiwaaʼeekanaaakkaisahinaarreef dubbachuusodaateera

5Iyyoobeeliisoddomaffaatti,[1429AM]torban lammaffaatti,waggaatokkoffaatti,haadhamanaafuudhee, maqaanisheeMelkaaintalaMadaayiilmaYaafeet jedhamti,waggaaafraffaatti[1432AM]ilmadhalchee maqaaisaasSheelajedheemoggaase;sababiinisaas, ‘Dhugumaanergameera’jedheera

6[Waggaaafraffaattisdhalate],Sheelaanguddatteehaadha manaaofittifudhatte,maqaanisheeMu’ak,intalaKesed obboleessaabbaaisaa,waggaatokkoffaafisoddomaffaatti, torbanshanaffaatti,waggaatokkoffaatti[1499AM]intala isheefgodhate.

7Isheenwaggaashanaffaatti[1503AM]ilmaittideessee, inniimmoomaqaaisaaEberjedheemoggaase,inniimmoo haadhamanaaofittifuudhe,maqaanisheeimmoo‘Azûrâd, intalaNebrod,waggaairreechaasoddomiilammaffaatti, torbantorbaffaatti,waggaasadaffaaisaatti[1564AM] 8Waggaaja’affaatti[1567AM]ilmaisaafdeesse,inni immooPeelegjedheemoggaase;sababniisaas,barainni dhalatettiijoolleenNohilafawalittiqooduujalqaban, kanaafismaqaaisaaPeleegjedheemoggaase.

9Isaanisdhoksaattiqoodanii(isa)Nohittihiman

10Jalqabaiyyoobeeliisoddomiisadaffaa[1569AM]irratti, SheemiifiKaamfiYaafetakkadhaalatokkoontokkoon isaaniitti,waggaatokkoffaatorbantokkoffaakeessatti, yeroonukeessaatokkoergamnetokkoisaaniiwajjinturetti, lafabakkasadiittiqoodan.

11Ilmaanisaawaamee,isaanisijoolleeisaaniiwajjingara isaattidhihaatanii,lafahireeilmaanisaasadan dhuunfachuufqabanittiqoodee,isaanisharkaisaanii diriirsaniibarreeffamasanagaraaNohiabbaaisaanii keessaafudhatan

12BarreeffamasanairrattisakkaqoodaSheem walakkeessalafaainniofiiisaatiifiilmaanisaatiifdhaloota barabaraafakkadhaalaattifudhatu,walakkaagaaraRaafaa irraa,afaanbishaanlagaTinaairraa,fiqoodniisaagara dhihaattikaraawalakkaalagakanaadarbee,hamma bishaanofga'uttibabal'ataboolla,kanlagnikunkeessaa baheebishaanisaagalaanaMe'attidhangalaasu,lagnikun immoogaragalaanaguddaattiyaa'aWantigarakaabaa jiruhundinuukanYaafeetyoota’u,garakibbaattikanjiru hundinuukanSeemti

13HangaKaraasooga'uttisdiriira,kungaraaarrabagara kibbaattiilaalukeessajira.

14Gareenisaasgalaanaguddichairra,hammaarrabagara kibbaattiilaalusanaagaradhihaagaʼuttisararaqajeelaa taʼeendiriira;

15Innisasirraagarakibbaattigaraafaangalaanaguddaa qarqarabishaan(isa)sanaattigaragalee,garadhihaattis gara‘Afraattidiriira,hammabishaanlagaGihonga’utti, garakibbaattisbishaanGihon,qarqaralagakanaattidiriira 16Garabahaattis,hammaiddoodhaabaaEdengaʼutti,gara kibbaatti,[garakibbaatti]akkasumasgarabahaatti guutummaabiyyaEdenfiguutummaabahaairraagara bahaattigaragaleehammabahagaaraRaafaajedhamu gaʼutti,garaqarqaraafaanlagaTiinaattisgadbuʼa 17HirmaannaankunSheemiifiilmaanisaatiifbarabaraan dhalootaisaabarabaraanakkaqabaataniifcarraadhaanin ba'e

18NohiimmooqoodnikunSheemiifiilmaanisaatiif baʼuuisaattigammadee,wantaraajiiafaanisaatiindubbate hundumaasyaadate;sababiinisaas,‘WaaqayyoGooftaan SeemhaaeebbifamuGooftaanimmoomanajireenyaa Seemkeessahaajiraatu’jedheeture.

19IddoodhaabaaEedenqulqullootaqulqullootaa,mana jireenyaaGooftaa,gaaraSiinaaimmoogiddugala gammoojjii,gaaraTsiyoon-giddugaleessanaafxaalafaa ta'uuisaanibeekature:isaansadankunakkaiddoo qulqullaa'oottiwal-faallaata'aniiuumaman

20InnisWaaqawaaqoliiisadubbiiYihowaaafaanisaa keessagalcheefiGooftaabarabaraaneebbise

21Akkasumas,qoodnieebbifamaafieebbiSeemfiilmaan isaadhalootabarabaraanakkadhufenibeekature-biyya EdenguutuufiguutummaabiyyaGalaanaDiimaa, akkasumasguutummaabiyyabahaafiHindii,akkasumas GalaanaDiimaafigaarreenisaa,akkasumasguutummaa biyyaBaashaan,figuutummaabiyyaLibaanosfiodola Kaaftur,figaarreenSanirfihundumaa'Amanaa,gaarreen Asshurgarakaabaa,akkasumaslafaEelaam,Ashur, Baabel,SuuzaaniifiMa'edaayi,akkasumasgaarreen Araraathundumaa,akkasumasnaannoogalaanabiraa, gaarreenAshurgamagarakaabaatti,lafaeebbifamtuufi bal'aa,wantiisheekeessajiruhundinuubaay'eegaariidha 22Kaamimmookutaalammaffaanba’e,Gihoonbira darbeegarakibbaattigaramirgaiddoodhaabaa,gara kibbaattisdiriireegaarreenibiddaahundumaattisbabal’ata, garadhihaattisgaragalaana‘Atel’ttibabal’ata,gara dhihaattishammagalaanaMa’uk-kan(galaanaan)wanti hinballeessinehundiittibu’uga’uttibabal’ata

23GarakaabaattishammadaangaaGaadiriittibaʼee, hammalagaGihonittidhihaatuttigaraqarqarabishaan galaanaagarabishaangalaanaguddichaattibaʼee,hamma innigaramirgaiddoodhaabaaEedengaʼuttilagaGihon irradeema.

24LaftiHaamiifqoodainnibarabaraanofiiisaatiifi ilmaanisaatiifhammadhalootaisaaniittibarabaraan qabachuufjiruttibaatekana

25YaafeetimmookutaasadaffaanlagaTiinaace’eegara kaababishaanisaaba’uirraakanba’eyoota’u,garakaaba bahaattishammanaannooGoogguutummaatti,akkasumas garabahaattigarabahaattibabal’ata

26Garakaabaattisgarakaabaattikandiriiru,gara kaabaattisgaragaarreenQelt,garagalaanaMa’ukittis

babal’atee,garabahaaGadirimmoohammanaannoo bishaangalaanaattiba’a.

27AkkasumashangagaradhihaaFaraattidhiyaateegara Aferagittideebi’uttidiriira,garabahaattishammabishaan galaanaMe’attidiriira.

28AkkasumasgaranaannoolagaTiinaattikallattiikaaba bahaatiinhammadaangaabishaanisaagaragaaraRaafaatti dhihaatuttibabal’ateegarakaabaattinaanneffama.

29BiyyiYaafeetiifiilmaanisaatiifqoodadhaalaisaaisa ofiiisaatiifiilmaanisaatiif,dhalootaisaaniifbarabaraan akkaqabaatuttibaʼedha;odolagurguddaashan,kaabatti immoolafaguddaatokko

30Garuuqorra,laftiKaamimmooho'aadha,laftiSeem garuuho'aafiqorraamiti,garuuqorraafiho'awalmakaa dha

BOQONNAA9

1Kaamimmooilmaanisaagidduuttiqoodamee,qoodni innijalqabaagarabahaattiKuush,garadhihaattiimmoo Mizraayim,garadhihaattiimmooPuut,garadhihaatti[gara dhihaattis]galaanairrattigaraKanaʼaannibaʼe.

2Seemisilmaanisaattiqoodee,qoodniinnijalqabaa Kaamiifiilmaanisaatiif,garabahaattilagaTigrishamma innigarabahaattidhihaatutti,guutummaabiyyaHindii, GalaanaDiimaaqarqaraishee,bishaanDeedaan,gaarreen MebriifiEelahundumaa,akkasumaslafaSuuzaanii hundumaafigamaFarnaakhundumaahammaGalaana DiimaafilagaTiinaattiniba'e

3Ashuriinimmookutaanlammaffaan,guutummaabiyya Ashurii,Nanawwee,Shinaar,hammadaangaaHindiini baʼe,innisolbaʼeelagasananimarsa

4Arphaakshaadimmookutaasadaffaan,biyyanaannoo KaldootaagarabahaEfraaxiitti,GalaanaDiimaatiin daangeffamtu,akkasumasbishaangammoojjiiarraba galaanaaisagaraGibxiiilaaluttidhihoojiruhundinuu, guutummaanbiyyaLibaanoosiifiSaaniiriifiAmanaa hammadaangaaEfraaxiittinibaʼe

5Araamiifimmooqoodniafraffaan,guutummaanbiyya MesopotaamiyaaTigriisiifiEfraaxisgidduujiru,Kaldoota irraagarakaabaattihammadaangaagaarreenAshuriifi biyyaAraaraanibaʼe

6KutaanshanaffaanLuudiifgaarreenAshuriifikanisaan ilaallatuhundinuuhammaGalaanaGuddaagaʼutti,hamma inniobboleessaisaaAshuriingarabahaattigaʼuttinibaʼe 7Yaafeetislafadhaalaisaailmaanisaatiifqoode.

8Kutaaninnijalqabaagarabahaattigarabahaattigaralaga TiinaattiGomeeriifinbaʼe;kaabaanimmoohamma galaanaMee'aatga'uttikutaankaabaakeessaahundinuu Maagoogiifba'e

9Madaayiinimmooobbolootaisaalamaanirraagara dhihaattigaraodolawwaniifigaraodolawwansanaatti akkaqabatuufqoodaisaataʼeebaʼe

10Jaavaanisodolahundumaafiodolawwangaradaangaa Luudittiargamanhundinuukutaaafraffaanniba'an 11TuubaaliifimmooarrabaisagaradaangaakutaaLuud garaarrabalammaffaatti,garanaannooarrabalammaffaa biradarbeehammaarrabasadaffaattidhihaatugidduuttini baʼe

12Mesheekimmookutaanjaʼaffaan,hammainnigara bahaGaadirittidhihaatutti,naannooarrabasadaffaabira darbeejiruhundumaanibaʼe

13Tiraasiifimmookutaantorbaffaan,odolagurguddaa afurgalaanagidduutti,hammaqoodaKaamittigaʼan [odolawwanKamaatuuriiimmooilmaanArpaakshaad dhaalaisaaakkagodhaniifcarraadhaanbaʼan]nibaʼan 14AkkasittiilmaanNohiiabbaaisaaniiNohiduratti ilmaanisaaniittiqoodanii,innishundaisaaniikakaadhaan hidhe,namaqoodahireeisaatiin(isatti)hinkufne dhuunfachuufbarbaaduhundumaairrattiabaarsa kadhachaature

15Hundiisaaniis,‘Akkashaataʼu;akkasumahaata'u'ofii isaaniifisilmaanisaaniifbarabaraandhalootaisaaniihanga guyyaafirdii,isaWaaqayyogooftaanjal'inaxuraa'aa dogoggoraisaaniihundumaafbillaafiibiddaanitti murteessu,isaisaanlafairradaddarbaafixuraa'ummaafi halaalummaaficubbuudhaanguutan

BOQONNAA10

1Torbansadaffaairreechaakanakeessajinniiwwan xuraa'oonijoolleeilmaanNohijallisuufiisaanballeessuu jalqaban

2IlmaanNohisgaraabbaaisaaniiNohidhufaniiwaaʼee jinniiwwankaraairraamaqsaniiilmaanilmaanisaa jaamsanfiajjeesaaturanittihiman

3InnisWaaqaisaaYihowaadurattikadhatee,‘Waaqa hafuurotafoonhundumaa,isaaraaranaafargisiiseAnaafi ilmaankoosbishaanlolaajalaaoolchitee,Akkaatiilmaan badiibadeettinahinballeessine;Ayyaannikeeanaaf guddaawaanta’eef,Araarrikeelubbuukootiifisguddaa ta’eera;Ayyaannikeeilmaankooirrattihaaolka'u, Hafuuronnihamaanisaanirrattihinbulchine.Lafairraa akkaisaanhinballeessineef

4Atigaruuanafiilmaankooeebbisi,akkanutibaay'isnuuf, baay'isnuuf,dachiisakkaguutnuuf.

5Eegdonnikee,abbootiinhafuurotakanaa,barakootti akkamittiakkahojjetannibeekta;sababiinisaasisaankun hamaadha,balleessuufiskanuumamanidha.

6Hafuurotawarrajiraniiirrattishinbulchan;sababniisaas Atiqoftiisaanirrattiol’aantummaaqabaachuudandeessa Kanaboodasbarabaraanilmaanqajeelotairrattiaangoo hinqabaatan’jedheen

7Waaqayyogooftaankeenyashundumaaakkahidhunu ajaje.

8AngafnihafuurotaMastêmâjedhamusdhufeeakkas jedhe:‘YaaGooftaa,Uumaa,isaankeessaagariinisaanii nadurattihaahafan,sagaleekoohaadhageessisan,wanta aniisaanittihimuhundumaashaaraawwatan;sababiin isaas,isaankeessaatokkotokkoyooanaafhinhafne, humnafedhiikooilmaannamootaairrattiraawwachuuhin dandaʼu;sababiinisaas,hammeenyiilmaannamootaa guddaawaantaʼeef,isaankunmancaʼuufifirdiikooduratti karaairraamaqsuufi’jedheera

9Innisakkanajedhe:Kurnaffaanisaaniiisadurattihaa hafu,kutaansagalimmoogaraiddoomurtiittihaagad bu'u'

10Nukeessaatokkoimmooqorichaisaaniihundumaa akkaNohibarsiifnuajaje;sababiinisaasisaan

qajeelummaadhaanakkahindeemne,qajeelummaadhaan akkahinwaldhabnenibeekature.

11Akkadubbiiisaahundumaattihojjenne:hamaahamaa hundumaabakkamurtiittihiine,isaankeessaaharka kudhantokkoimmoolafairrattiSeexanadurattiakka bitamaniifdhiifne

12Nuyiimmooqorichadhukkubaisaaniihundumaa, sossobaisaaniiwajjin,akkamittiakkainnibaalalafaatiin isaanfayyisuudandaʼuibsine

13Nohiimmoowaaʼeeqorichagosahundumaaakkanuti isabarsiisnettiwantahundumaamacaafakeessatti barreesseAkkasittihafuuronnihamaanilmaanNohiirraa (miidhuu)dhorkaman.

14InniswantabarreessehundumaaSheemilmaisaaisa angafaatiifkenne;sababiinisaas,inniilmaanisaa hundumaacaalaaisajaallate.

15Nohisabbootiiisaawajjinrafee,gaaraLubaarbiyya Araraatkeessattiawwaalame

16Jireenyaisaakeessattiwaggaadhibbasagalfishantama, iyyobileekudhasagalfitorbanlamaafiwaggaashan xumure[1659AM]

17Jireenyaisaalafairrattis,qajeelummaaisamudaahin qabneefHenokmaleeijoolleenamootaacaaleHojiin Henokhangaguyyaafirdiittihojiidhalootaadhalootatti akkalakkaa'uuf,dhalootabiyyalafaatiifdhugaaba'uuf muudameeture

18Iyyoobeeliisoddomaffaasadiffaatti,torbanlammaffaatti waggaatokkoffaatti,PeleeghaadhamanaaLoomnaaintala Sinaarjedhamtufuudhee,torbankanawaggaaafraffaatti ilmadeessee,inniimmooRe'uujedheemoggaase;sababiin isaas,‘Kunoo,ijoolleennamootaakaayyoohamaabiyya Shinaarkeessattimagaalaafimasaraaofiiisaaniifijaaruu isaaniitiinhamaata’aniiru’jedheera

19IsaanbiyyaAraraatirraagarabahaattigaraShinaaritti nibaʼan;sababniisaasbaraisaatti,'Deemi,karaakanaan garasamiittihaaolbaannu'jedhaniimagaalattiifimasaraa sanaijaaran.

20Ijaarsajalqaban,torbeeafraffaattiibiddaansibiila tolchan,sibiilanisdhagaata'eeisaantajaajila,supheeisaan simintoodhaanwalittihidhanisasfaaltiigalaanakeessaa ba'u,burqaabishaaniibiyyaShinaarkeessaaba'uture

21Isaanisijaaran:waggaaafurtamiisadii[1645-1688AM] ijaaraaturan;bal’inniisaacilee203yoota’u,olka’iinsi isaa(cileetokkoo)tokkokeessaasadaffaature;olka’iinsi isaadhundhuma5433fimeexxii2,fi(bal’innidallaa tokkoo)istaadiyeemiikudhasadii(fiistaadiyeemii soddomakanneenbirookeessaa)ture

22WaaqayyoGooftaankeenyasakkasnuunjedhe:Kunoo, isaansabatokko,(kana)gochuujalqabu,ammaswanti isaanirraadhorkamuhinjiruGaradhaqi,gadibu'eeafaan isaaniihaaburjaajeessinu,akkaisaandubbiiwaliihin hubanne,akkasumasmagaalotaafisabakeessattifaca'anii, kanaboodakaayyoontokkohangaguyyaamurtiittiisaan biraakkahinjiraanne' 23Gooftaanimmoogadibu'ee,nutismagaalattiifimasaraa ilmaannamootaaijaaranilaaluufisaawajjingadbuune 24Innisafaanisaaniiniqaanesse,isaankanaboodadubbii waliiisaaniihinhubanne,yeroosanattimagaalattiifi masaraasanaijaaruunidhiisan

25Sababiinisaas,Gooftaanafaanilmaannamootaa hundumaaachittiwaanqaanesseef,achiistokkoontokkoon

isaaniiakkaafaanisaaniifisabaisaaniittimagaalota isaaniittifacaʼaniiwaanturaniif,guutummaanbiyya ShinaarBaabeljedhamti

26Gooftaanimmoobubbeecimaamasaraasanairratti ergeelafairrattikuffisee,kunoobiyyaShinaarkeessatti AsshuriifiBaabilongidduuakkajiruarge,isaanismaqaa isaas‘Diiga’jedhaniimoggaasan

27Torbanafraffaattiwaggaatokkoffaa[1688AM]jalqaba isaattiIyyoobeeliiafuriifisoddomaffaattibiyyaShinaar irraafaca’an

28Kaamfiilmaanisaagarabiyyainnibiyyakibbaatti qoodaisaagodheeargatesanattiseenan

29Kana’aanimmoobiyyaLibaanoshammalagaGibxiitti baay’eegaariita’uuisheearge,garabiyyadhaalaisaagara dhiha(jechuun)galaanaattihinseene,biyyaLibaanos keessas,garabahaafidhihaattidaangaaYordaanosfi daangaagalaanaairraainjiraate

30Kaam,abbaanisaa,KuushfiMizraayimobboloonni isaa,‘Atibiyyakeehintaanekeessaqubatte,carraannutti hinkufne,akkashingodhin;sababniisaas,yooakkas goote,atiifiilmaankeebiyyattiikeessattikufteefincilaan niabaaramtu;fincilaanisinqubattan,fincilaanijoolleen keessannikuftu,barabaraanhundeeirraainbuqqifamtu

31ManajireenyaaSeemkeessahinjiraatin;Sababniisaas, Sheemiifiilmaanisaatiifqoodaisaaniitiinkandhufeture.

32Atiabaaramaadha,ilmaanNohihundumaacaalaas abaaramaataata,abaarsanutifuulaabbaamurtiiqulqulluu fifuulaabbaakeenyaNohidurattikakachuudhaanof hiine'

33Innigaruuisaanhindhageenye,innifiilmaanisaa hammaharʼaattibiyyaLibaanoskeessaHamaatirraa kaaseehammaGibxiiseenuttijiraate

34SababakanaafislaftisunKanaʼaanjedhamti

35Yaafeetfiilmaanisaagaragalaanaattideemaniibiyya qoodaisaaniikeessajiraatan,Madaayisbiyyagalaanaa arge,innisisahintolle,KaamfiAshuriifiArpaakshaad obboleessahaadhamanaaisaairraa(qooda)kadhate, hammahar'aattisbiyyaMiidiyaa,obboleessahaadha manaaisaabirattidhihoojiraate

36MaqaaabbaaisaaniiMadaayijedhuuniddoojireenyaa isaafiiddoonilmaanisaaMiidiyaajedheemoggaase

BOQONNAA11

1Iyyoobeeliisoddomiishanaffaatti,torbansadaffaatti, waggaatokkoffaa[1681AM]keessatti,Reewuhaadha manaaofittifuudhe,maqaanisheeimmoo'Ôrâ,intala'Ûr, ilmaKesed,ilmaisaafdeesse,inniimmoomaqaaisaa Sêrôhjedheemoggaase,torbankanawaggaatorbaffaatti iyyobileekanakeessatti[1687AM]

2IlmaanNohiiswalloluujalqaban,booji’uufiwal ajjeesuu,dhiiganamaalafairrattidhangalaasuu,dhiiga nyaachuu,magaalotaciccimooijaaruu,dallaa,masaraa,fi namootadhuunfaa(jalqaban)sabaolittiolofolkaasuu, jalqabamootummootahundeessuun,namootairrattis namoota,fisabasabairratti,fimagaalaairrattiloluu jalqabanmagaalaairratti,hunduu(jalqabni)hamaa hojjechuu,akkasumasmeeshaawaraanaahorachuu,ilmaan isaaniiswaraanabarsiisuu,akkasumasmagaalotaqabachuu, figarbootadhiiraafidubaraagurguruujalqaban.

3'ÛrilmiKesedimmoomagaalaa'AraawarraKaldootaa ijaaree,maqaaisheefimaqaaabbaaisaatiinmoggaase. Isaanisfakkiiwwanbaqfameofiiisaaniiftolchan,tokkoon tokkoonisaaniiswaaqatolfamaa,fakkiibaqfameisaofii isaaniiftolchansaaqeffatan,fakkiiwwanbocamaniifi fakkeenyaxuraa’aahojjechuujalqaban,hafuuronnihamaan immoo(isaan)gargaaraniifisossobaniiirradaddarbaafi xuraa’ummaaakkaraawwatangodhan.

4MootiinMastêmâimmookanahundumaagochuufof dhama'ee,hafuurotabiroo,warraharkaisaajalakaa'aman, badiificubbuugosahundumaa,irradaddarbaagosa hundumaaakkahojjetan,akkamancaasaniifiballeessan, akkasumasdhiigalafairrattiakkadhangalaasaniiferge.

5Sababakanaaf,namnihundinuucubbuufiirradaddarbaa gosahundumaahojjechuufwaangaragaleef,maqaaSeeroo, Seerugjedheemoggaase.

6Innisguddatee,UurbiyyaKaldootaa,abbaahaadha haadhamanaaisaattidhihoojiraate,waaqoliitolfamoo waaqatolfamaasniwaaqeffata,torbanshanaffaatti,waggaa tokkoffaatti[1744AM]haadhamanaafuudheobboleessa 7TorbankanakeessawaggaatokkoffaattiNaahordeessee, UurisaKaldootaakeessaguddateejiraate,abbaanisaas akkamallattoosamiittiqorannoowarraKaldootaawaaʼee waaqayyoofiraajiiisabarsiise

8Torbanja’affaattiwaggaatokkoffaatti[1800AM] iyyoobeeliisoddomiitorbaffaattihaadhamanaa,maqaan isheeimmoo‘Ijaska,intalaNestagkanwarraKaldootaa’ jedhamti.

9TorbankanakeessawaggaatorbaffaattiTeeraadeesse [1806AM]

10MootiinMastêmâbiyyasanaballeessuuf,ijoollee namootaadadhabbiiisaaniisaamuuf,sanyiibiyyattii keessattifacaafameakkanyaatan,sangootaafisimbirroota erge.Sanyiisanakeessaosoohinqotiindura,sangoonni lafairraa(isa)sassaaban

11Sababakanaafis,qoochoowwaniifisimbirroonni hiyyummaaisaaniittiwaanisaangadibuusaniifisanyii isaaniiwaannyaataniifmaqaaisaaTeeraajedhee moggaase

12Waggoonnisimbirrootairraakankaʼegogaataʼuu jalqaban,firiimukaahundumaasmukairraaninyaatan; 13Iyyoobeeliisoddomiisagalffaakanakeessatti,waggaa tokkoffaakeessatorbanlammaffaatti,[1870AM]Taaraan haadhamanaaofittifudhate,maqaanishees‘Edna,intala ‘Abraam,intalaobboleettiiabbaaisaa’jedhamtiTorban kanawaggaatorbaffaatti[1876AM]ilmaittideesse,inni immoomaqaaabbaahaadhaisaatiinAbraamjedhee moggaase; 14intalliisaailmautuuhinulfoofinduʼeera

15Mucaanimmoodogoggoralafaahunduufakkiiwwan bocamaniifixuraa’ummaaboodakaraairraamaqan hubachuujalqabe,abbaanisaasbarreessuuisabarsiise, torbanlamaaswaggaalamata’e,[1890AM]akkasumas abbaaisaairraaaddaba’e,akkainniwaaqoliitolfamoo wajjinhinwaaqeffamneef

16Innisdogoggoraijoolleenamootaairraaakkaisaoolchu, akkasumasqoodniisaaxuraa’ummaafixuraa’ummaa boodadogoggorakeessaakkahinkufneefUumaawaan hundumaakadhachuujalqabe

17Yeroonsanyiilafairrattifacaafamuuga'ee,hundi isaaniisanyiiisaaniisangootairraaeeguufwaliinba'an,

Abraamwarradeemanwajjinba'e,mucichismucaa waggaakudhaafurta'e.

18Duumessigammoojjiisanyiisananyaachuufdhufe, Abraamsutuuisaanlafahinqubatinisaansimachuuffiige, sanyiisananyaachuufutuuisaanlafahinqubatinisaanitti iyye,'Hinbu'inaa!

19Guyyaasanattiduumessasangootaasiʼatorbaatama duubattiakkadeebiʼugodhe,sarootalafaAbraamkeessa jiruhundumaakeessaatokkoilleeachihinqubanne

20Warribiyyasanaahundumaattiisawajjinturan hundinuuyerooinniiyyu,korboonnihundinuugara duubaattideebi'an,maqaanisaasbiyyaKaldootahundumaa keessattiguddaata'e.

21Waggaakanawarrifacaasuubarbaadanhundinuugara isaadhufan,innishammayeroonfacaasaadhaabatuttiisaan waliindeeme;

22Torbanshanaffaawaggaatokkoffaatti[1891AM] Abraamwarrare’ootaafmeeshaaleehojjetan,warramuka irraahojjetanbarsiisee,sanyiiirrakaa’uufjecha,lafairraa, furdaaqottoofuulduraanmeeshaatokkotolchanii,sanyii immooqoodaqottooirrattigadibu’ee,lafakeessa dhokatee,kanaboodahinsodaannesangoota.

23Akkasittiimmoo(meeshaalee)qottoohundumaairratti lafairraatolchanii,akkaAbraamajajettilafahundumaa facaasaniiqotan,kanaboodasimbirrootahinsodaanne.

BOQONNAA12

1Torbanja'affaatti,waggaatorbaffaatti,[1904AM] AbraamabbaaisaaTaaraan,'Abbaa!'

2Innis,‘Kunoo,aniilmakookunoo’jedheen.Innis,. 'Waaqatolfamaaatiwaaqeffattusanairraagargaarsafi bu'aaakkamiiqabna;

Isadurattiimmoosagadta?

3Hafuurriisaankeessahinjiru, Isaanbifaafaanhinqabne,garaanamadogoggorsuwaan ta’aniif.

Isaanhinwaaqeffatinaa:

4Waaqasamiisagadaa, Kanroobafibokkaalafairrattibu'ugodhu Waanlafairrajirusnihojjeta, Dubbiiisaatiiniswaanhundumaauumeera, JireenyihundiimmoofuulaIsaadurairraati.

5Maaliifwantootahafuurahinqabnesagaduuf?

Isaanhojiiharka(namootaa)waanta'aniif, Garbakeessanirrattisisaanbaattu,. Gargaarsaisaanbiraahinqabdan, Isaangaruuwarraisaantolchaniifsalphinaguddaadha,. Warraisaanwaaqeffataniifisgaraanamadogoggorsu Isaanhinwaaqeffatin’jedheen

6Abbaanisaas,"Yaailmakoo,anisnanbeeka,garuusaba isaaniidurattiakkantajaajilunagodhemaalgodha?"

7Dhugaayoonisaanittihimeimmoonaajjeesu;lubbuun isaaniiisaangabbaruufiisaankabajuufittimaxxanti 8Ilmakoo,akkaisaansihinajjeesneefcalli’jedhe Jechootakanasobbolootaisaalamaandubbatee,isaanis isattiaaran,inniscallise.

9Iyyoobeeliiafurtamaffaatti,torbanlammaffaatti,waggaa torbaffaatti,Abraamhaadhamanaafuudhee,maqaanishee Saaraaintalaabbaaisaajedhamtu,haadhamanaaisaas taate

10Haaraanobboleessiisaatorbansadaffaa[1928AM] waggaasadaffaattihaadhamanaaofittifuudheetorban kanawaggaatorbaffaatti[1932AM]ilmaisaafdeessee maqaaisaasLooxjedheemoggaase.

11ObboleessiisaaNaahorhaadhamanaaofittifuudhe.

12JireenyaAbraamwaggaajaatamaffaatti,jechuunis torbanafraffaatti,waggaaafraffaatti,[1936AM]Abraam halkanka’eemanawaaqoliitolfamoosanagube,wanta manasanakeessajiruhundumaasgubeenamnitokkoillee hinbeekne

13Halkanka'aniiwaaqoliiisaaniiibiddakeessaaoolchuuf barbaadan

14Haaraanimmooisaanoolchuufariifate,ibiddisisa irrattibobaʼee,ibiddaangubatee,abbaaisaaTaaraanduratti UurisaKaldootaakeessattiduʼee,UurisaKaldootaattiisa awwaalan.

15TaaraanimmooilmaanisaawajjingarabiyyaLibaanos fibiyyaKanaʼaandhaquufUurisaKaldootaakeessaa baʼee,biyyaKaaraankeessajiraate,Abraamimmoo waggaalamaafabbaaisaaTaariyaawajjinKaaraankeessa jiraate

16Torbanja’affaatti,waggaashanaffaatti,[1951AM] Abraamhalkanguutuuji’ahaaraaji’atorbaffaairratti ka’eegalgalaahangaganamaattiurjiileeilaaluuftaa’ee, roobailaalchiseeamalawaggaamaalakkata’uilaaluuf, yerootaa’eeilaalukophaaisaature

17Dubbiintokkogaraaisaakeessadhufeeakkasjedhe: Mallattoonurjiilee,mallattoonji’aafiaduuhundinuuharka GooftaakeessajiruMaaliif(isaan)barbaada?

18Yoofedheganamaafigalgalaroobsaniroobsa; Yoofedheimmoonidhorka,. Wantihundinuuimmooharkaisaakeessajira’jedheen 19Innishalkansanakadhateeakkanajedhe 'Waaqakoo,WaaqaOl'aanaa,AtiqoftiWaaqakoo,. Siifibulchiinsikeesfiladheera Waanhundumaasatiuumte, Wantootahojiiharkakeetiita'anhundumaas. 20Harkahafuurotahamaawarrayaadagaraanamootaa irrattiolaantummaaqabanjalaanaoolchi; YaaWaaqakoosijalaanahinjallisin. Anafisanyiikoosbarabaraanjabeessi Kanaboodasbarabaraanakkahinjalqabne’jedheen 21Innis,‘AnigaraUurwarraKaldootaawarrafuulakoo barbaadanittinandeebi’aa,bakkakanaasittihafuuqabaa? Daandiinsirriisidurajiruakkainniraawwatuuf(isa)fiani gowwoomsaagaraakookeessaakkanhindeemneefharka gabrichakeekeessattibadhaadhessiiyaaWaaqakoo' 22Dubbachuufikadhachuuisaaxumuree,kunoodubbiin Yihowaakaraakooakkasjedheeisaafergame:‘Biyyakee keessaa,firootakeekeessaafimanaabbaakeetiiirraagara biyyaanisittiargisiisuttika’i,aniimmoosabaguddaafi baay’eesigodha.

23Aniimmoosieebbisa Maqaakeesnanguddisa, Lafairrattisineebbifamta; Maatiinlafaahundinuusiinineebbifamu, Warrasieebbisanimmoonaneebbisa,. Warrasiabaaranisabaari 24Anisiif,ilmakee,ilmailmakeetiifisanyiikee hundumaafWaaqananta'a;

25WaaqniGooftaanimmoo,‘Afaanisaafigurraisaabani, afaanisaa,afaanmul’ateenakkadhaga’uufiakkadubbatu’; sababiinisaasguyyaakufaatii(Baabel)irraakaaseeafaan ijoolleenamaahundumaairraawaandhaabbateef.

26Anisafaanisaa,gurraisaafifunyaanisaananbanee, afaanUumamaatiinafaanIbrootaatiinisawajjin dubbachuujalqabe

27Inniskitaabotaabbootiiisaafudhatee,isaankunimmoo afaanIbrootaatiinbarreeffame,isaanisbarreessee,kana boodasqo’achuujalqabe,aniimmoowaaninni(hubachuu) hindandeenyeittibeeksise,ji’ootaroobaaja’akeessattisni qo’ate

28Torbanja’affaattiwaggaatorbaffaatti[1953AM]abbaa isaattidubbatee,biyyaKana’aandhaqeegaraisaatti deebi’uufKaaraangadhiiseeakkadeemuittihime

29Taaraanabbaanisaaimmoo;Nagaandeemi: Waaqnibarabaraakaraakeehaaqajeelchu

Gooftaanimmoo[(siwajjin)ta’ee,hamaahundumaairraas sieega,.

Warrasiargandurattiayyaana,araarafitolasiifkenni; Ijoolleenamaakeessaatokkoilleesimiidhuufaangoosi irrattihinqabaanne; Nagaandeemi

30Biyyakeessajiraattuijakeettitoluyooargite,ka'iigara keenafudhadhuuLooxiinilmaobboleessakeeHaaraa akkailmakeettifudhadhu,Gooftaansiifhaata'u 31ObboleessikeeNaahorhammaatinagaadhaan deebituttinawajjindeemi,nutiimmoohundikeenya waliindeemna’jedheen

BOQONNAA13

1AbraamimmooKaaraanirraaka'ee,Saaraayi,haadha manaaisaafiLooxilmaobboleessaisaaKaaraanfudhatee garabiyyaKana'aanittigeessee,garaAshuurdhufeegara Sheekemdhaqee,mukamukaolka'aatokkottidhihoo jiraate.

2Innisarge,kunoo,laftisunHamatseensaairraakaasee hammamukaolkaʼaasanaattibaayʼeenamattitolature

3Yihowaanis,‘Biyyakanasiifnankenna’jedheen.

4Achittiiddooaarsaaijaaree,Yihowaaisaisattimulʼateef aarsaagubamaaachiirrattidhiʼe

5Achiisgaragaarasanaattiniba'e...Garadhihaatti Betʼel,garabahaattiimmooAayi,achittidunkaanaisaa dhaabe

6Innisargekunoo,laftibaay'eebal'aafigaariita'ee,wanti hundinuuisheeirrattinibiqila-wayiniifiharbuufi romaanni,mukamukaookfiileeks,fimukaterebinthfi mukazayitaa,fimukasedariifisaayiperesiifimukadamee, fimukkeendirreehundumaa,gaarreenirrattisbishaanni jirature

7InnisYihowaaisaUurisaKaldootaakeessaaisabaasee garabiyyakanaattiisafideeebbise

8Waggaajalqabaa,torbantorbaffaatti,ji’ahaaraaji’a jalqabaa,1954AM]gaarakanairrattiiddooaarsaaijaaree, maqaaGooftaa:‘AtiWaaqayyobarabaraa,Waaqakooti’ jedheewaame.

9Innisguyyaajireenyaisaaguutuuakkaisawajjintaʼuufi akkaisahindhiisneef,iddooaarsaairrattiaarsaagubamu dhiheesse.

10Innisachiirraaka’eegarakibbaattideeme,gara HebroondhufeeHebroonyeroosanattiijaarame,achis waggaalamajiraate,garabiyyakibbaa,garaBealoottis (achii)deeme,beellisbiyyasanakeessattinimudate.

11AbraamtorbansanawaggaasadaffaattigaraGibxii dhaqee,haatimanaaisaairraacicciramteewaggaashan duraGibxikeessajiraate

12YeroosanattiTanaayisGibxiikeessattiijaarameHebroonboodawaggaatorba

13FaraʼoonhaadhamanaaAbraamSaaraayiyommuu qabatu,sababiiSaaraayihaadhamanaaAbraamtiin, YihowaanFaraʼooniifimanaisaadhaʼichaguddaadhaan dhiphise.

14Abraamimmooqabeenyahoolota,horii,harree,fardeen, gaala,garbootadhiiraa,garbootadurbaa,meetiifiwarqee baay'eeulfinaqabature.Looxilmiobboleessaisaas, sooressature

15FaraʼoonimmooSaaraayi,haadhamanaaAbraam deebiseekenne,biyyaGibxiikeessaasisaergee,garaiddoo jalqabadunkaanaisaadhaabe,garaiddooiddooaarsaa sanaatti,garabahaattiAayi,garadhihaattiimmooBetʼel dhaqee,WaaqayyoGooftaaisaaisanagaadhaanisadeebise eebbise

16Torbanjalqabaawaggaasadaffaattiwaggaasadaffaatti [1963AM]garaiddookanaattideebi’eeaarsaagubamaa irrattidhiheessee,maqaaGooftaawaamuun,‘Ati Waaqayyohundarraolaanaan,barabaraanWaaqakooti’ jedheen.

17Torbankanawaggaaafraffaatti[1964AM]Looxisa irraaaddaba'e,LooximmooSodoomkeessajiraate, namoonniSodoomimmoogarmaleecubbamootaturan. 18Ilmiobboleessaisaaisairraaaddabaʼuunsaagaraaisaa keessattiisagaddisiise;sababniisaasinniijoolleehinqabu ture.

19WaggaaLooxboojiʼamesanatti,Looxergaisairraa addabaʼeebooda,torbankanawaggaaafraffaatti,Gooftaan Abraamiinakkanajedhe:‘Ijakeeiddooatijiraattuirraa garakaabaafikibbaatti,garadhihaafigarabahaattiol kaasi

20Biyyaatiargituhundumaabarabaraansiif,sanyii keetiifnankenna,sanyiikeesakkacirrachagalaanaanan godha;

21Ka'i,dheerinaisheefibal'inaisheekeessa(biyyakeessa) deemi,hundumaasilaali;sanyiikeetiifnankenna’jedheen AbraamimmoogaraHebroondhaqeeachijiraate 22WaggaakanakeessaimmooKedorlaomeermootiin Eelaam,AmraafeelmootiinShinaar,Aariyookmootiin Sellasaar,TergaalmootiinsabaadhufaniimootiiGomoraa ajjeesan,mootiinSodoomimmoobaqatee,namoonni hedduungammoojjiiSidim,GalaanaSoogiddabirajiru keessattimadaadhaankufaniiru

23Sodoomii,AddaamiifiZebooyimboojiʼanii,Looxilma obboleessaAbraam+fiqabeenyaisaahundumaa boojiʼaniigaraDaandhaqan

24Namnimiliqetokkosdhufeeilmiobboleessaisaa boojiʼamee(Abraam)tajaajiltootamanaisaaakkahidhate Abraamittihime...

25Abraamiif,sanyiiisaatiifis,firiijalqabaakeessaa kurnaffaantokkoGooftaaf,Gooftaanimmoolubootaisa duratajaajilaniifakkakennan,barabaraanakkaqabaataniif, barabaraansirnaakkata’ettimurteesse

26Seerakanaafisguyyaandaangaahinqabu;sababniisaas, sanyiifiwayinii,zayitii,horiifihoolaakeessaakurnaffaa Gooftaadhaafakkakennanbarabaraanmurteesseejira

27Lubootaisaatiifimmoogammachuudhaanfuulaisaa durattiakkanyaataniifiakkadhugankenne.

28MootiinSodoomimmoogaraisaadhufeefuulaisaa durattijilbeenfatee,‘YaaGooftaankeenyaAbraam,lubbuu atibaraartenuufkenni,boojuungaruukankeehaataʼu’ jedheen

29Abraamimmooakkanajedheen:‘Ani,‘Abraamiin sooressagodheera’jetteeakkanhinjenne,funyooirraa hammakopheekoottiakkanhinfudhanneef,harkakoo garaWaaqahundumaaolka’aaolkaasa;waan dargaggoonninyaatanqofamalee,qoodadhiirotanawaliin deeman-Aner,Eschol,fiMamreIsaankunqoodaisaanii nifudhatu’jedheen.

BOQONNAA14

1Wantootakanabooda,torbankanawaggaaafraffaatti, jiʼahaaraajiʼasadaffaatti,dubbiinYihowaaabjuudhaan garaAbraamittidhufee,‘Abraamhinsodaatin;Aniittisaa keeti,mindaankeesbaayʼeeguddaataʼa’jedheedeebiseef

2Innisakkanajedhe:‘GooftaayaaGooftaa,anidhala maleeasba’ee,ilmiMaseqilmagarbittiikootiis DammasekEli’azerta’uuisaati,innidhaaltuukoota’a,ati immoosanyiitokkolleeanaafhinkennine’jedheen

3Innisakkanajedheen:‘Namnikundhaaltuukeeosoohin taane,kangaraakeekeessaaba’u;dhaaltuukeetaʼa’ jedheedeebiseef

4Innisgaraalaattiisabaasee,‘Urjiileelakkaaʼuuyoo dandeessegarasamiittiilaaliilakkaaʼi’jedheen

5InnisgarasamiittiilaaleeurjiileeargeInnisakkana jedheen:'Sanyiinkeeakkasumata'a'jedheen.

6InnisGooftaattiamanee,qajeelummaaisaaflakkaa'ame

7Innisakkanajedheen:‘AniGooftaanbiyya KanaʼaanootaabarabaraanakkaqabaattusiifkennuufUur isaKaldootaakeessaasibaase;siifisanyiikeeboodas Waaqayyonantaʼa’jedheen

8Innisakkanajedhe:‘GooftaayaaGooftaa,akkan(isa) dhaalumaamittanbeeka?’jedheen

9Innisakkanajedheen:‘Re’eewaggaasadii,re’eewaggaa sadii,hoolaawaggaasadii,gugeefigugeenaaffudhadhu’ jedheen

10Isaankanahundumaawalakkeessabaatiisanaafuudhee mukamukaMaamreeisaHebroonittidhihoojirubira jiraate

11Achittisiddooaarsaaijaaree,isaankanahundumaa aarsaaindhiheesse;dhiigaisaaniisiddooaarsaairratti naqee,gidduuisaaniittiqoodee,walirrattiisaankaa'e; simbirroonnigaruuhinqoodne

12Simbirroonniciccitaasanairrattigadbuʼanii,Abraam isaanariʼee,simbirroonniakkaisaantuqanhinheyyamne

13AduunyommuulixxugammachuuguddaatuAbraamitti bu'eekunoo!sodaachisnidukkanaguddaaisairrattibu’ee, Abraamiinakkasjedhame:‘Sanyiinkeebiyya(jechuunis) kanisaaniihintaanekeessattiormaakkata’u, garbummaattiakkaisaangalchan,waggaadhibbaafuris akkaisaandhiphisanmirkanaa’aabeeki

14Sabaisaangarbummaata'uubarbaadanittisnanfarada, sanaboodasqabeenyabaay'eeqabataniiachiniba'u

15Nagaadhaangaraabbootiikeetiinideemta,dulloomtees niawwaalama.

16Dhalootaafraffaattigaruugarasittinideebi'u;sababiin isaas,yakkiAmoorotaaammaiyyuuhinguutamne’ jedheera.

17Hirribaisaakeessaadammaqeeka'eeaduunlixxeeturte; abiddisnika'e,kunoo!iddoonibiddaatokkoaarsee,abiddi ibiddaaciccitaasanagidduuttidarbe.

18GuyyaasanattiYihowaanAbraamiifkakuugale:‘Laga Gibxiiirraakaaseehammalagaguddicha,lagaEfraaxis, Keenoota,Keenizoota,Kadmoonota,Feeriizoota, Refaayim,Faqooroonni,Hiwootaa,Amoorota, Kanaʼaanota,GiragaashiifiGiragaashiifiwarraYebuse.

19Guyyaansundarbee,Abraamciccitaa,simbirroota, aarsaafiriiisaanii,aarsaadhugaatiiisaaniifiibiddiisaan nyaate.

20Guyyaasanattisakkumaji'akanakeessaNohiwajjin kakuugalleAbraamiifkakuuseenne;Abraamimmoo ayyaanichaafisirnaofiiisaatiifbarabaraanhaaromse.

21Abraamimmoogammadee,haadhamanaaisaa Saaraayittiwaankanahundumaabeeksise;inniimmoo sanyiiakkaqabaatuamane,isheengaruuhindeesse.

22SaaraayisabbaamanaaishiiAbraamgorsitee,‘Ajaar, isheenhojjettuukooGibxiidhaqi!

23AbraamimmoosagaleehaadhamanaaisaaSaaraayi dhaggeeffatee,‘Akkasgodhi’jedheenSaaraayisAagaar, intalliisheeGibxiisanafuudhee,haadhamanaaisaaakka taatuufAbraamabbaamanaaisheetiifkennite.

24Innisgaraisheeseenee,isheenulfoofteeilmaittideesse, inniimmoomaqaaisaaIsmaa’eeljedheemoggaase,torban kanawaggaashanaffaatti[1965AM];kunisjireenya Abraamkeessattiwaggaasaddeettamiija’affaature

BOQONNAA15

1Torbanafraffaattiwaggaashanaffaatti,[1979AM]ji’a sadaffaatti,walakkeessabaatiisanaatti,Abraamayyaana firiijalqabaamidhaansassaabamekabaje

2Innisaarsaahaaraaiddooaarsaairratti,firiijalqabaa oomishaisaa,re'eefire'eefihoolaaiddooaarsaairratti aarsaagubamaagooftaafdhiheesse;aarsaafiriiisaaniifi aarsaadhugaatiiisaaniiixaanawaliiniddooaarsaairratti dhiheesse.

3YihowaanimmooAbraamittimulʼatee,‘AniWaaqayyo hundumaadandaʼuudha;nadurattioftolfadhu,mudaahin qabnesta'i.

4Anaafisigidduuttikakuukoonanseena,baayʼeesi baayʼisa’jedheen.

5AbraamimmoofuulaisaatiinjilbeenfateeWaaqayyoisaa wajjinhaasa'eeakkasjedhe

6'Kunoosirnikoosiwajjinjira, Atisabbaasababaay'eenitaata.

7KanaboodasmaqaankeeAbraamhinjedhamu; MaqaankeegaruukanaboodabarabaraanAbrahaamin ta'a

Abbaasababaay'eesigodheera

8Aniimmoobaayʼeesiguddisa,. Aniimmoosabasigodha, Mootonnisikeessaaniba'u

9Anisiif,sanyiikeeboodasWaaqaakkanta'uuf,kakuu kooAnaafisi,sanyiikeesibooda,dhalootaisaanii hundumaatti,kakuubarabaraata'eefnanhundeessa 10<Anisiif,sanyiikeeisaboodadhufaniif>biyyaati keessummeessiteeturte,biyyaKana'aan,barabaraanakka qabaattuufnankenna,aniimmooWaaqaisaaniinanta'a' 11YihowaanimmooAbrahaamiinakkanajedhe:‘Ati immoo,atiifisanyiikeeboodakakuukooeegi,dhiironni hundikeessandhaqnaqabaa,gogaaqaamakeessanis dhaqnaqabaa,kunismallattookakuubarabaraaAnaafi isingidduuttita’a

12Guyyaasaddeettaffaattisdhiirahundumaadhaloonni keessanhundumaatti,namamanakeessattidhalateykn namaormakamirraayyuuqarshiidhaanbitattan,isasanyii keessankeessaahintaaneirraaargattannidhaqna

13Namnimanakeekeessattidhalateindhaqnaqabama, warriatiqarshiidhaanbitattesindhaqnaqaba,kakuunkoos foonkeekeessattisirnabarabaraata'uufinta'a 14Dhiirridhaqnahinqabaatinguyyaasaddeettaffaattifoon gogaaisaatiinhindhaqnamin,kakuukoowaancabseef, lubbuunsunsabaisaairraanimuramti’jedheera

15WaaqayyosAbrahaamiinakkanajedhe:‘Haatimanaa keeSaaraayigaruumaqaanisheeSaaraayijedhamteehin waamamu,maqaanisheeSaaraataʼa

16Isheenaneebbisa,ishiidhaanilmasiifkenna,isasnan eebbisa,innisabanitaʼa,mootonnisabaasisakeessaani baʼu’jedheen

17Abrahaamimmoofuulaisaatiinjilbeenfateegammadee garaaisaakeessatti:‘Ilmiwaggaadhibbatokkooni dhalatee,Saaraanisheenwaggaasagaltamataʼesni deessee?’jedhe.

18AbrahaamimmooWaaqayyoon:‘YaaIsmaaʼelsidura jiraatee!’jedheen

19Waaqayyosakkanajedhe:‘Eeyyee,Saaraanisilmasiif ingodha,maqaaisaasYisihaaqinmoggaafta,kakuukoo isawajjinkakuubarabaraafisanyiiisaaboodasnan hundeessa.

20Ismaaʼelissidhagaʼeera,kunooaniisananeebbisa,isa guddisa,baayʼeeisanangodha,bulchitootakudhalamani dhalcha,sabaguddaasisanangodha.

21Guyyootakanatti,waggaaittiaanuttigaruuYisihaaqisa Saaraansiifdeesseewajjinkakuukoonanhundeessa’ jedheera.

22Innishaasa'uuisaadhiisee,WaaqayyoAbrahaambiraa olba'e

23AbrahaamimmooakkumaWaaqayyoisattidubbate raawwatee,ilmaisaaIsmaa’eel,warramanaisaakeessatti dhalatanhundumaafiwarraqarshiiisaatiinbitehundumaa, dhiirahundumaamanaisaakeessattifudhateefoongogaa isaaniidhaqnaqabate

24GuyyumasanattiAbrahaamnidhaqnaqabame, namoonnimanaisaakeessajiranis,<warrimanakeessatti dhalatan>,warriinniijoolleeormaairraaqarshiidhaanbite hundisisaawajjindhaqnaqabaman

25Seerrikunbarabaraandhalootahundumaafkantaʼusiʼa taʼu,guyyaasaddeetkeessaaguyyaatokkoilleedhaqna qabaanhinjiru;sababniisaas,sirnabarabaraa,gabatee samiiirrattimuudameefibarreeffamedha

26Namnidhalatehundinuu,foongogaanisaaguyyaa saddeettaffaattikanhindhaqnamin,kanijoolleekakuu YihowaanAbrahaamwajjingaleutuuhintaʼin,kan

ijoolleebadiisaati;kanamalees,kakuuWaaqayyogooftaa keenyaawaancabseef,(hireedhaan)lafairraaballeessuufi ajjeefamuu,lafairraashundeeirraabuqqifamuuisaamalee, kanGooftaata’uuisaakanagarsiisuhinjiru.

27Ergamoonniargamuhundinuufiergamoonni qulqullummaahundinuuguyyaauumamaisaaniiirraa kaaseeakkasittiuumamaniiru,ergamootafuuladuraafi ergamootaqulqullummaadurattisIsraa’elisawajjinakka ta’aniifiergamootaisaaqulqullootawajjinakkata’aniif qulqulleesseera

28IjoolleeIsraa'elabboomi,mallattookakuukanaas dhalootaisaaniifakkasirnabarabaraattihaaeegan,biyya sanakeessaashundeehinbuqqa'an.

29Sababiinisaas,abboommichi,ijoolleeIsraaʼel hundumaagidduuttibarabaraanakkakabajaniifkakuu taʼuufkanmurtaaʼedha.

30Ismaa’eelfiilmaanisaa,obboloonniisaafiEsaawuu, Yihowaanakkaisattidhiyaatanhingoone,isaankanfilate ijoolleeAbrahaamwaanta’aniifutuuhinta’in,sababni isaasisaanwaanbeekuuf,Israa’elsabaisaaakkata’aniif filate

31Innisqulqulleessee,ijoolleenamaahundumaakeessaa walittiqabe;sababniisaassaboonnibaay’eefisaboonni baay’eenwaanta’aniif,hundiisaaniiskanisaawaan ta’aniif,hafuurotaisairraaakkaisaanjallisanhundumaa irrattiaangookaa’eera

32Israa’elirrattigaruuergamaasta’ehafuuratokkolleehin muudne,Inniqoftibulchaaisaaniiwaanta’eef,isaaneeguu fiharkaergamootaisaafihafuurotaisaa,harkahumnoota isaahundumaairraasisaaneeguufiisaanbarbaada,akka isaaneeguufiisaaneebbisuuf,isaaniskanisaaakka ta’aniif,kanaboodabarabaraankanisaaniiakkata’aniif 33AmmaimmooijoolleenIsraa’elsirnakanaakkahin eegne,akkasumasakkaseerakanahundumaattiilmaan isaaniiakkahindhaqnannesiifbeeksisa;sababiinisaas foondhaqnaqabaaisaaniikeessattidhaqnaqabaailmaan isaaniikananidhiisu,hundiisaaniiilmaanBeliarakkuma dhalatanittiilmaanisaaniiosoohindhaqnaminnidhiisu 34DheekkamsiguddaanYihowaabiraailmaanIsraaʼel irrattiniinkaʼa.sababniisaasisaankakuuisaadhiisanii dubbiiisaairraagaragalanii,hammasirnaseerakanaahin eegnettiaarsaniifiarrabsan;sababniisaas,akkawarra ormootaattiqaamaisaaniiakkawarraormootaatti ilaalaniiruKanaboodascubbuudogoggorabarabaraa kanaahundumaaf[dhiifamaafidhiifamniakkajiraatuuf] dhiifamniykndhiifamniisaaniifhinta’u.

BOQONNAA16

1Ji'ahaaraaji'aafraffaattiimmooAbrahaamittimul'anne, mukamukaMaamreejedhamutti,isawaliinhaasofne, haadhamanaaisaaSaaraairraasilmaakkaisaafkennituitti himne

2SaaraanimmooAbrahaamwajjindubbiikanaakka dubbannewaandhageesseef,nuyiisheegorsinee,sodaatte, dubbiisanaankankaʼeakkakolfitenihaalte

3Maqaanilmaisheegabateesamiiirrattiakkuma muudameefibarreeffame(jechuunis)Yisihaaq, 4Yeroomurtaa'ettigaraisheettiyommuudeebinuilma ulfooftiturte.

5Ji’akanakeessattisGooftaanmurtiiisaaSodoom, Gomoraa,Zebo’im,naannooYordaanoshundumaairratti raawwate,ibiddaafidimbiilaanisaangube,hamma har’aattisisaanballeesse,akkuma[kunoo]hojiiisaanii hundumaa,garmaleehamaaficubbamootata’uuisaanii, akkasumasakkaisaanofxureessaniififoonisaanii keessattiejjaraawwatan,akkasumashojiiisaaniikeessatti akkaraawwatansiifbeeksisexuraa’ummaalafairratti.

6Haalumawalfakkaatuun,Waaqayyoakkumafirdii Sodoomittiakkaxuraa’ummaawarraSodoomiitti iddoowwanisaanraawwatanittifirdiiniraawwata 7Looxgaruunuoolchine;sababiinisaasWaaqayyo Abrahaamiinyaadatee,kufaatiigidduuttiisaerge.

8InnifiijoolleendurbaaisaacubbuubaraAddaamirraa kaaseehangabaraisaattilafairrahinturrelafairratti raawwatan;sababiinisaasnamichiijoolleedurbaaisaa wajjinciiseeture

9Kunoo,waa'eesanyiiisaahundumaa,gabateesamii irratti,akkaisaanbuqqisaniihundeeisaaniiirraabuqqisan, akkafirdiiSodoomittifirdiiisaaniiirrattiakkaraawwatan, akkasumasguyyaafirdiittisanyiinamichaalafairrattiakka hinhafneajajameera.

10Ji'akanakeessattisAbrahaamHebroonkeessaabahee, gaarreenGeeraarkeessaKaadeesfiShuurgidduujiraate

11Walakkeessaji'ashanaffaattiachirraabaheeBoolla Kakaabirajiraate

12Ji'aja'affaattiswalakkeessaji'aja'affaattiGooftaan Saaraadaawwateeakkumadubbateisheeirrattiraawwatee ulfoofte

13Ji'asadaffaatti,walakkeessaji'asanaatti,yeroo YihowaanAbrahaamittidubbatetti,ayyaanafiriimidhaan jalqabaairrattiYisihaaqnidhalate

14Abrahaamimmooguyyaasaddeettaffaattiilmaisaa dhaqnaqabate;

15Torbanafraffaattiwaggaaja’affaattigaraAbrahaam, BoollaKakaadhufnee,ittimul’anne[akkumaSaaraatti akkadeebinu,ilmaakkaulfooftuittihimne.

16Ji'atorbaffaattideebi'eeSaaraaulfoofteenudura arganne]isaeebbifnee,hammailmaandhiiraaja'a dabalataadhalchuttiakkahinduune,utuuhindu'in(isaan) akkaargu,wantaisailaalchiseemurtaa'ehundumaaitti himne;garuu(akka)maqaanisaafisanyiiisaaYisihaqiin akkawaamamu;

17SanyiiilmaanisaahundinuuOrmootaakkata’aniif, Ormootawajjinisakkalakkaa’aman;ilmaanYisihaqirraa garuusanyiiqulqulluuta'amaleeOrmootagidduuttihin lakkaa'amu

18Inniqoodaisahundumaaolta’eta’ee,sanyiinisaa hundinuuimmoosabootahundumaacaalaaqabeenya (Isaatiif)sabaGooftaata’uufimootummaafilubootaafi sabaqulqulluuakkata’uuf,sanyiinisaahundinuuqabeenya Waaqayyoottikufeeture.

19Nutiskaraakeenyadeemnee,wantaisattihimne hundumaaSaaraattihimne,lamaanisaaniiiyyuu gammachuuguddaadhaangammadan

20AchittisiddooaarsaaGooftaaisaisaoolcheefibiyya ormaisaakeessattiisagammachiisuufijaare,ji'akana keessasguyyaatorbaafayyaanagammachuukabaje, naannooiddooaarsaainniBoollaKakaairrattiijaare

21Ayyaanakanairrattiofiiisaatiifitajaajiltootaisaatiif godooijaaree,ayyaanagodooqulqullaaʼaalafairrattikan kabajuisajalqabaature

22Guyyootatorbakanakeessattis,ofiiisaatiifisanyii isaatiifaarsaacubbuuakkaaarsaagodhuuf,guyyaa tokkoontokkoonisaaaarsaacubbuutiifaarsaagubamu, re'ootalama,korbeessahoolaalama,hoolotatorba,re'ee tokkoaarsaacubbuutiifgaraiddooaarsaasanaattifide.

23Akkaaarsaagalateeffannaattiskorbeessahoolaatorba, ilmooleetorba,hoolotatorba,re'ootatorba,aarsaafirii isaaniifiaarsaadhugaatiiisaanii;coomaisaahundumaas iddooaarsaairrattigube,aarsaafilatamaaurgooftuu mi’aawaata’eefGooftaadhaafdhiheesse.

24Ganamaafigalgalaimmoomi'aurgooftuu,ixaana, gaalbaan,tuullaa,naardii,miira,mi'eessituufiuffatani gubature;torbankanahundadhiyeesse,caccabsee,bakka walqixa(fi)qulqulluuta’eewalittimakame

25Ayyaanakanasguyyootatorbakeessatti,garaaisaa guutuudhaan,lubbuuisaaguutuudhaan,innifiwarrimana isaakeessajiranhundigammadee,ormitokkoilleeisa wajjinhinjiru,namnidhaqnahinqabaanneshinjiru

26Uumaaisaaisadhalootaisaakeessattiisauumeimmoo akkafedhaisaattiwaanisauumeefeebbise;sababniisaas, isairraabiqiltuunqajeelummaadhalootabarabaraafakka ka’u,sanyiiqulqulluusisairraaakkaisawaanhundumaa uumefakkaachuufakkata’ubeekeehubateeture

27Inniseebbiseegammadee,ayyaanakanasayyaana Gooftaajedheemoggaase,gammachuuWaaqayyoisa hundumaacaalaaolaanaabirattifudhatamaqabu

28Ayyaanakanayerooisaattiwaankabajuuf,akkaragaa gabateesamiiirrattimul’atutti,barabaraafisaboodas, sanyiiisaahundumaadhalootalafaahundumaattiisa eebbifne

29Kanaafiswaa'eeIsraa'elgabateesamiiirratti,ji'a torbaffaatti,guyyaatorbagammachuudhaan,ayyaana godooqulqullaa'aagammachuudhaanakkakabajan, Gooftaadurattifudhatamaakkaqabaatanmurtaa'eerawaggaawaggaandhalootaisaaniittibarabaraanseera

30Kanaafisguyyoonnidaangaahinqaban;sababniisaas, Israaʼelilaalchiseebarabaraanakkakabajan,godookeessa akkajiraatan,mataaisaaniiirrattisfaayaakkakaaʼan, dameebaalaqabuufimukalagakeessaamukaakka fudhatanmurtaaʼeera.

31Abrahaamimmoodameemukameexxiififiriimuka gaariifuudhee,guyyaahundumaasganamasi’atorba [guyyaatti]dameewwansanaaniddooaarsaasanatti naanna’ee,waanhundumaafgammachuudhaanWaaqaisaa galateeffateegalateeffate.

BOQONNAA17

1TorbanshanaffaawaggaatokkoffaattiYisihaaqguyyaa iyyobeeliikanairrattiharmairraacite,[1982AM] Abrahaamimmooji'asadaffaatti,guyyaailmiisaa Yisihaaqharmairraacitesanattiaffeerraaguddaa qopheesse

2Ismaa’eelilmiAagaarlammiiGibxiiimmoobakkaisaa Abrahaamabbaaisaadurature,Abrahaamimmooilmaan isaaargeedhalamaleewaanhinduuneefgammadee Waaqayyooneebbise.

3InnisdubbiiinniguyyaaLooxisairraaaddabahesanatti dubbatesanayaadatee,Gooftaanlafaakkadhaaluufsanyii lafairrattiwaanisaafkenneef,Uumaawaanhundumaa afaanisaaguutuudhaanwaaneebbiseefgammade.

4SaaraanIsmaaʼelyerootaphachuufishubbisu,Abrahaam immoogammachuuguddaadhaanyeroogammaduargitee, IsmaaʼelittihinaaftuudhaanAbrahaamiin,‘Gabrittiikanaa fiilmaishiiariitii;sababiinisaasilmigarbittiikanaailma kooYisihaaqwajjindhaaltuuhintaʼu’jedheera

5Abrahaamgarbittiiisaafiilmaisaatiinisaanariʼuufwanti sunisadurattiulfaataataʼe

6WaaqayyosAbrahaamiin,‘Wabiimucaafigarbittiitiin sittihingaddin;waanSaaraansiinjettehundumaakeessatti dubbiiisheedhaggeeffadhuu(isaan)raawwadhu;Maqaan keefisanyiikeeYisihaqiininwaamama

7Ilmigarbittiikanaagaruusanyiikeekeessaawaantaʼeef sabaguddaaisanangodha’jedheen

8Abrahaamganamabariika'ee,buddeenaafiqaruuraa bishaaniitokkofudhatee,garbaAggaariifimucaasanaa irrakaa'ee,isheearge

9IsheendeemteelafaonaaBeer-Sheebaakeessanaanna'aa turte,bishaanqaruuraasanakeessajirusdhume,mucichis dheeboteeittifufuudadhabeekufe

10Haatiisaasisafudhatteemukaejersaajalaisagattee, deemteeisafuulduraisaa,bakkabowwaatokkoottiishee teesse;sababiinisaas,'Du'amucaakoohinargu'jettee, utuutaa'aajirtuuboosse

11ErgamaanWaaqayyootokkosqulqullootakeessaatokko, ‘Aggaarmaaliifboossi?Ka'imucichafudhadhuuharka keetiinqabadhu;Waaqayyosagaleekeedhaga'eera, mucaasargeera'jedheen.

12Ijaisheebanteeboollabishaaniiargitee,deemtee qaruuraaisheebishaanguutteemucaaisheedhugdee, kaateegaralafaonaaFaaraanittideemte.

13Mucaansunguddateexiyyaakanrukututaʼe, Waaqayyosisawajjinture,haatiisaasijoolleedurbaa Gibxiikeessaahaadhamanaaisaaffudhatte.

14Isheenimmooilmaisaafdeesse,inniimmooNebaayot jedheemoggaase;sababniisaas,'Gooftaanyeroonisa waamunattidhihooture'jetteetti.

15Torbantorbaffaatti,waggaatokkoffaatti,[2003AM]ji’a tokkoffaatti,ji’akanakeessaakudhalamaffaatti,waa’ee Abrahaamwaa’eeAbrahaamwaanittihimehundumaatti amanamaaakkata’e,akkasumasGooftaaakkajaallatu, rakkinahundumaakeessattisamanamaaakkata’esamii irrattisagaleedhaga’ame.

16BusaanMastêmâjedhamusWaaqayyodurattidhufee, ‘Kunoo,AbrahaamilmaisaaYisihaqnijaallata,waan hundumaacaalaasisattigammada;iddooaarsaairratti aarsaagubamaata'eeakkaisadhiheessuufisagaafadhu, ajajakanaraawwachuuisaaniilaalta,waanatiisaqoru hundumaairrattisamanamaata'uuisaanibeekta.

17GooftaanimmooAbrahaamrakkinaisaahundumaa keessattiamanamaata'uuisaanibeekature;sababniisaas, Innibiyyaisaafibeelaanisaqorachaature,qabeenya moototaatiinisisaqoreeture,haadhamanaaisaatiinisyeroo isheen(isairraa)cicciramteefidhaqnaqabaadhaanisa qoreeture;Ismaa’eelfiAagaargarbittiiisaaisheeyeroo isaanerguisaqoreeture

18Waanisaqorehundumaakeessattisamanamaata'ee argame,lubbuunisaasobsahindhabne,tarkaanfii

fudhachuushinsuutajedhu;amanamaafijaalalleeGooftaa waantureef.

BOQONNAA18

1Waaqayyos,‘Abrahaam,Abrahaam’jedheen;innis, kunoo,(kunoo)anijira’jedhe

2Innis,"IlmakeeisajaallattuisajaallattuYisihaaq fudhadhuutiigarabiyyaolka'aadeemteegaarreenanisiif akeekukeessaatokkoirrattidhiheessi'jedheen

3Innisganamabariikaʼeeharreeisaairrakaaʼee, dargaggootaisaalamaanfiilmaisaaYisihaaqfudhatee mukaaarsaagubamusanacicciree,guyyaasadaffaattis garaiddoosanaadhaqee,iddoosanafagoottiarge

4Innisgaraboollabishaaniitokkoottidhufee,dargaggoota isaatiin,'Isinharreewajjinasjiraadhaa,aniifimucichi (achiis)nideemna,yeroosaaqeffamneesgarakeessan deebi'a'jedhe

5MukaaarsaagubamaasanafuudheeilmaisaaYisihaaq irrakaaʼee,ibiddaafiqacceesanaharkaisaattifudhatee lamaanisaaniiiyyuugaraiddoosanaadhaqan

6Yisihaaqimmooabbaaisaatiin,‘Abbaa;innis,‘Kunoo ilmakoo’jedheenInnis,‘Kunooibidda,cirracha,muka; hoolaanaarsaagubamuufgaruueessajirtiyaaabbaa?'

7Innis,‘Yaailmakoo,Waaqayyohoolaaaarsaagubamuuf niqopheessa’jedheInnisiddoogaaraWaaqayyootti dhihaate

8Iddooaarsaaijaaree,mukasanaiddooaarsaairrakaa'ee, ilmaisaaYisihaqhidheemukaiddooaarsaairrajiruirra kaa'ee,ilmaisaaYisihaaqajjeesuufcirrachafudhachuuf harkaisaadiriirse.

9Aniimmooisadura,fimootiiMastêmâduradhaabadhee, Gooftaan,'Gooftaaakkasodaatuwaananargisiiseef,harka isaamucichairraakkahinkaa'in,homaaakkaisairrattis hingodhin'jedheen

10Anissamiiirraagaraisaattiwaamee,‘Abrahaam, Abrahaam;innissodaaguddaadhaan:‘Kunoo,(kunoo)ani jira’jedhe

11Anisakkanajedheen:‘Harkakeemucichairrahin kaaʼin,homaaisaafhingodhin;ammaimmooGooftaa akkasodaattu,ilmakeeilmakeeisaangafaanairraaakka hindhowwineargisiiseera’jedheera

12MootiinMastêmâimmooniqaana'e;Abrahaamimmoo ijaisaaolkaaseeilaalee,kunookorbeessahoolaatokko qabamegaanfaisaatiin,Abrahaamimmoodhaqee korbeessahoolaasanafuudheebakkailmaisaaaarsaa gubamuufdhiheesse

13Abrahaamimmooiddoosana‘Gooftaanargeera’jedhee moggaase,gaaraYihowaanargeirrattisgaaraXiyoon jedhama

14GooftaanimmooAbrahaamiinmaqaaWaaqayyootiin akkaisattidubbannunuttimulʼachaayeroolammataaf samiiirraamaqaaisaatiinwaame

15Innisakkanajedhe:‘Aniofumakootiinkakadheera, jedhaYihowaan,Atiwaankanawaangooteef,Ilmakee ilmakeeisajaallatamaasAnarraawaanhindhowwneef, eebbaanakkansieebbisu,baay’isuunimmoosanyiikee akkanbaay’isuAkkaurjiisamii,Akkacirrachaqarqara galaanaajiruuttiSanyiikeeimmoomagaalotadiinotaisaa indhaalu;

16Saboonnibiyyalafaahundinuusanyiikeetiinin eebbifamu;Sababniisaasatisagaleekootiifwaan ajajamteef,Waanansittihimehundumaakeessattisakkaati anaafamanamtuutaatehundumaattiargisiiseera:Nagaan deemi'jedheen.

17Abrahaamimmoogaradargaggootaisaadhaqee,isaanis ka’aniigaraBeer-Sheebaawaliindeeman,Abrahaam immoo[2010AM]BoollaKakaabirajiraate.

18Ayyaanakanawaggaawaggaanguyyaatorba gammachuudhaannikabaju,akkumaguyyootatorban nagaadhaandeemeedeebiʼettiayyaanaGooftaajedhee waamature

19HaalumakanaanIsraa’eliifisanyiiisheeilaalchisee gabateesamiiirrattisayyaanakanagammachuu ayyaanaatiinguyyaatorbaakkakabajanmurtaa’eefi barreeffameera.

BOQONNAA19

1Torbantokkoffaawaggaatokkoffaattiguyyaaiyyobeelii afurtamiilammaffaatti,Abrahaamdeebi'eegaraHebroon, jechuunisKiryaat-Arbaatti,waggaalamaafinjiraate.

2Torbansadaffaaiyyoobeeliikanaawaggaatokkoffaatti guyyoonnijireenyaSaaraaxumuramaniiru,isheenimmoo Hebroonittiduute.

3Abrahaamimmooisheefgadduufiawwaaluufdhaqee, hafuurriisaaobseefidubbiiafaanisaatiinhinaarrejedhee isaqoranne;kanairrattisobsaanargame,hinjeeqamne.

4InniobsahafuuraatiinijoolleeHeetbakkaduʼeisaaitti awwaalanakkaisaafkennanyaadaisaawajjinhaasaʼe

5Gooftaanimmoowarraisaarganhundumaaduratti ayyaanaisaafkenne,ilmaanHeetimmoo garraamummaadhaankadhate,isaanislafaholqadachaa MaamreeisaHebroonfuuldurajirumeetiidhibbaafuriin isaafkennan

6Isaanis,"Waanmaleesiifkennina;garuugatiiiddoo sanaa,qarshiiguutuuwaankenneef,si’alamafuuldura isaaniittisagaduudhaan,kanaboodadu’aaisaaholqa dachaakeessattiawwaalewaanta’eef,homaaharkaisaanii irraafudhachuuhinbarbaanne.

7GuyyoonnijireenyaSaaraahundinuuwaggaadhibba tokkoofidigdamiitorba,jechuuniswaggaairreechaa lamaafitorbanafuriifiwaggaatokkoture.

8QormaatakurnaffaaAbrahaamittiinqoramee,amanamaa, hafuuraanobsaata'eeargamedha

9InnisWaaqayyoakkaisaafisanyiiisaaisaboodajiruuf akkakennudubbate,oduubiyyasanakeessattidubbatamu ilaalchiseedubbiitokkolleehindubbanne,du'aaisaaakka awwaaluufachittibakkakadhate;amanamaata’eewaan argameef,gabateesamiiirrattismichuuWaaqayyoota’ee galmaa’eera

10WaggaaafraffaattisilmaisaaYisihaqfimaqaanishee Ribqaa[2020AM][intalaBetu'eel,ilmaNaahor, obboleessaAbrahaam]obboleettiiLaabaaniifiintala Betu'eeljedhamtuhaadhamanaafuudhe;Betu'eelimmoo ilmaMelkaaisheehaadhamanaaNaahorobboleessa Abrahaamture.

11Abrahaamimmoo,AgaarSaaraadurawaanduuteef, ijoolleedurbaatajaajiltootamanaisaakeessaahaadha manaasadaffaa,isheenimmooKeetuuraajedhamtufuudhe. Torbanlamaankeessattisijoolleedhiiraaja'a:Zimraam,

Yokshaan,Meedaan,Miidiyaan,Isbaak,Shu'ajedhamtu deesse.

12Torbanjaʼaffaatti,waggaalammaffaattis,Ribqaa Yisihaqiifijoolleedhiiraalama,YaaqoobfiEsaawuu deesse.

13[2046AM]Yaaqoobnamasirriifiqajeelaature, Esaawuunimmoonamagarajabeessa,namabosonaafi rifeensaqabuture,Yaaqoobimmoodunkaanakeessa jiraatature

14Dargaggoonnisguddachaadhufan,Yaaqoobimmoo barreessuubarate;Esaawugaruunamabosonaafi adamsituuwaanta'eefhinbaranne,lolabarateehojiinisaa hundinuucimaature.

15AbrahaamYaaqoobnijaallate,YisihaaqgaruuEsaawu nijaallate

16AbrahaamimmoogochaEsaawuuargee,Yaaqoob keessattimaqaanisaafisanyiiisaaakkawaamamuni beeka;akkasumasRibqaawaameeYaaqoobilaalchisee abboommiikenne,sababiinisaasisheen(akkasumas) YaaqoobEsaawucaalaabaay’eeakkajaallattuwaan beekuuf

17Innisakkanajedhe:Intalakoo,ilmakooYaaqoob eeggadhu,Innilafairrattibakkakoointa'a,Ijoolleenamaa gidduuttiseebbata'a,SanyiiSeemhundumaasulfinata'a 18Gooftaansabootalafairrajiranhundumaacaalaa,saba ofiiisaatiifqabeenyaakkataʼuufakkaisafilatunanbeeka 19Kunoo,ilmikooYisihaaqYaaqoobcaalaaEsaawuni jaallata,atigaruudhugumaYaaqoobakkajaallattunan arga

20Gaarummaaatiisaafargitekanacaalaadabali,Ijikees jaalalaanisahaailaalu;Innikanaboodadhalootalafaa hundumaattilafairrattieebbanuufta'a

21Harkikeehaajabaatu,Garaankeesilmakee Yaaqoobittihaagammadu;Aniilmaankoohundumaa caalaaisajaalladheeraBarabaraanineebbifama,Sanyii isaasguutummaalafaniguuta

22Namnitokkocirrachalafaalakkaa'uukandanda'eyoo ta'e,sanyiiisaasinlakkaa'ama

23EebbiGooftaananaafisanyiikooeebbisehundinuu yeroohundumaakanYaaqoobfisanyiiisaata’a.

24Sanyiiisaatiinismaqaankoo,maqaanabbootiikoo Seem,Noaab,Henok,Mahalaleel,Henoos,SeetfiAddaam ineebbifama.

25Isaankunbu'uurasamiikaa'uuf,Lafajabeessuuf,Ifa samiikeessajiruhundumaashaaromsuufnitajaajilu

26InnisYaaqoobijahaadhaisaaRibqaadurattiwaamee isadhungateeeebbiseeakkasjedhe

27'Yaaqoobilmakoojaallatamaalubbuunkoojaallattu, Waaqayyosamiigubbaadhaasihaaeebbisu,eebba Addaam,Henok,Nohi,Seemeebbisehundumaasiifhaa kennu;wantootainninattihimehundumaafiwantootainni naafkennuufwaadaagalehundumaasakkaguyyootasamii lafairraaolta’ettibarabaraansittifisanyiikeettiakka maxxanuhaagodhu

28HafuuronniMastêmâGooftaaisakanabooda Waaqayyokeeta’eirraabarabaraansideebisuufsiirrattis ta’esanyiikeeirrattihinbulchan.

29WaaqayyoGooftaansiif,atiilmaangafaaf,sabaaf immooyeroohundumaaabbaahaata'u

30Ilmakoonagaandhaqi’jedheen.Lamaanisaaniiiyyuu Abrahaambiraawaliinba'an

31RibqaanimmooEsaawucaalaaYaaqoobgaraaishee guutuufilubbuuisheeguutuudhaanjaallatte;Yisihaaq garuuYaaqoobcaalaaEsaawubaayʼeejaallate

BOQONNAA20

1Iyyoobeeliiafurtamiilammaffaatti,torbantorbaffaa waggaatokkoffaatti,AbrahaamIsmaa’eel,[2052(2045?) AM]ilmaanisaakudhalamaan,Yisihaaqfiilmaanisaa lamaan,ilmaanQeeturaaja’afiilmaanisaaniiwaame 2KaraaGooftaaakkaeeggatanisaanajaje;isaan qajeelummaaakkahojjetan,tokkoontokkoonnamaasakka jaallatan,akkasumasnamootahundumaagidduuttiakkasitti akkahojjetan;tokkoontokkoonisaaniilafairrattifirdiifi qajeelummaaakkahojjetanittiakkaisaanilaalan 3Akkakakuuinniisaanittigaleettiilmaanisaaniiakka dhaqnaqabaataniifikaraaGooftaannuajajehundumaa garamirgaayknbitaattiakkahinmaqne;halalummaafi xuraa’ummaahundumaairraasakkaofeegnu, [halalummaafixuraa’ummaahundumaasnukeessaaakka dhiisnu]

4Dubartiinyookiinhojjettuunmanaatokkoisingidduutti yoohalalte,ibiddaanishiigubaa,akkaijaisaaniifigaraa isaaniittiishiiwajjinakkahinejjenne;ijoolleedurbaa Kana'aanirraashaadhamanaaofittihinfudhatinaa;sababni isaassanyiiKana'aanbiyyakeessaahundeeirraanibuqqa'a 5FirdiiwarragingilchaafifirdiiwarraSodoom, hammeenyaisaaniitiinakkamittiakkaittimurtaa'e,ejja, xuraa'ummaaisaaniifihalaalummaadhaanwalballeessuu isaaniitiinakkamittiakkadu'anisaanittihime

6'Halalummaafixuraa'ummaahundumaairraa, xuraa'ummaacubbuuhundumaairraasofeegaa,Maqaa keenyaabaarsaakkahingoone,Jireenyikeessanguutuus akkahinqoosin,Ilmaankeessanhundinuubillaadhaan akkahinballeessine,AkkaSodoomittiabaaramaaakkahin taane,warrikeessanhafanhundumaasakkailmaan Gomoraattiakkahintaane.

7Ijoolleekoo,Waaqasamiijaalladhaa,Abboommiiisaa hundumaattisakkamaxxananisinkadhadhaWaaqolii tolfamooisaaniifixuraa'ummaaisaaniiduukaahin deeminaa;

8Waaqoliibaqfameyknbocameofiikeessaniifhin tolfatinaa;Isaanwaa'eehinbaafnewaanta'aniif,Hafuurris isaankeessahinjiru;Isaanhojiiharka(namootaa)waan ta'aniif,Warriisaanittiamanamanhundinuuhomaahin amanan.

9Isaanhintajaajilinaa,isaanishinsagadin,Waaqayyoisa hundumaaolta'etajaajilaa,yeroohundumaasisa waaqeffadhaa;buddeenafibishaankee,Ijagadameessa keetiififiriibiyyakeetii,Loonhoriikeetiifituutahoolota keetiieebbisi

10Isinimmoolafairrattieebbanitaatu,Saboonnilafaa hundinuuisinnihawwu,Ilmaankeessanisakkumakoo akkaeebbifamaniifmaqaakootiinnieebbisu

11Ismaaʼeliifiilmaanisaatiif,ilmaanQeeturaatiifiskennaa kenne,Yisihaaqilmaisaairraaisaanarge,wanta hundumaasilmaisaaYisihaaqkenne.

12Ismaa’eelilmaanisaa,ilmaanKetuuraafiilmaanisaanii waliindeemanii,biyyalafagammoojjiigaraBahaattigara Bahaattigaragaleejirtuhundumaakeessa,Faaraanirraa hammagaluuBaabilonkeessajiraatan

13Isaankunwalittimakaman,maqaanisaaniiAraboota, Ismaa’eeljedhame.

BOQONNAA21

1Torbantorbaffaairreechaakanawaggaaja’affaatti AbrahaamilmaisaaYisihaqwaamee[2057(2050?)AM], ‘Anidulloomeera,guyyaadu’akooshinbeeku,barakoos guuteera’jedheeisaajaje

2Kunoos,aniwaggaadhibbatokkoofitorbaatamiishan, barajireenyakoohundumaakeessattisGooftaa yaadadheera,garaakooguutuudhaansfedhaisaa raawwachuuf,karaaisaahundumaairrattisqajeeleeakkan deemubarbaadeera

3Lubbuunkoowaaqatolfamaajibbiteetti,<warraisaan tajaajilantuffadheera,garaafihafuurakooskenneera> fedhaisanauumeraawwachuufakkaneeggadhuuf

4InniWaaqayyojiraataawaanta’eef,qulqulluufi amanamaadha,hundumaacaalaasqajeelaadha,nama (namoota)fudhachuufikennaafudhachuusisabirahinjiru; Waaqayyoqajeelaawaanta’eef,warraabboommiiisaa cabsaniikakuuisaatuffatanhundumaairrattisfirdiini raawwata

5Atiimmooyaailmakoo,abboommiiisaafiseeraisaafi firdiiisaaeegi,wantajibbisiisoofifakkiiwwanbocamanfi fakkiiwwanbocamanduukaahindeemin

6Dhiigahoriiyknhorii,simbirroosamiiirrattibalali'u kamiyyuuhinnyaatinaa.

7Namaaarsaanagaafudhatamaqabuyoota'e,isaajjeesi, dhiigaisaasiddooaarsaairrattidhangalaasi,coomaaarsaa hundumaasdaakuugaariifiaarsaamidhaanzayitiiwajjin makame,aarsaadhugaatiiisaawajjiniddooaarsaairratti dhangalaasi-hundumaisaaniisiddooaarsaaaarsaagubamu irrattiwalittidhiheessi;Gooftaadurattiurgaami’aawaa dha

8Coomaaarsaagalateeffannaaibiddaiddooaarsaairrajiru irratti,coomagaraairratti,coomagaraakeessaafitiruu lamaan,coomaisaanirrajiruhundumaa,mudhiifikalee irrattistiruuwajjinnibaafta

9Kanahundumaasurgooftuumi’aawaaWaaqayyoduratti fudhatamaqabuuf,aarsaamidhaaniifiaarsaadhugaatiiisaa wajjin,urgooftuumi’aawaata’eef,buddeenaaarsaa Gooftaadhaafdhiheessaa.

10Guyyaasanaafiguyyaalammataattisfoonisaa nyaadhaa,guyyaalammaffaattiaduunhammanyaatamutti ittihinlixin,guyyaasadaffaattiswantitokkoilleehinhafu; sababiinisaasfudhatamahinqabu[waanhin raggaasifamneef]kanaboodahinnyaatamne,warriirraa nyaatanishundinuucubbuuofittifidu;sababiinisaas akkasittimacaafaabbootiikookeessatti,dubbiiHenook keessatti,dubbiiNohikeessattisbarreeffameeargadheera 11Aarsaakeehundumaairrattissoogiddanifacaasi, soogiddikakuusanaasaarsaakeehundumaagooftaa durattihinhir'anne

12Mukaaarsaailaalchiseeimmoo,isaankanamalees mukaiddooaarsaaf(kanneenbiroo)akkahinfidneof eeggadhu:saayiperesii,bay,almoondii,fir,paayinii,siida, saaviin,harbuu,ejersaa,miir,looreelii,aspalathus 13Mukagosakanaakeessaas,kanneenbifaisaaniitiin qorataman,aarsaajalaiddooaarsaairrakaa'anii,muka ciccitaaykndukkanaa'aatokkolleehinkaa'inaa,(garuu)

jabaafiqulqulluu,mudaamalee,guddinasagaleefihaaraa; mukadulloomaashinkaa’inaa,[urgaanisaawaanbadeef] kanaboodaakkaduraaniiurgooftuunkeessawaanhin jirreef.

14Mukagosakanaamaleekanbiraakanatikaa’attuhin jiru,urgaanisaafaca’eewaanjiruuf,urgaanurgooftuu isaasgarasamiittihinolba’u

15Yaailmakoo,hojiikeehundumaakeessattiqajeelaa akkataatuufabboommiikanaeegiraawwadhu

16Yeroohundumaasqaamakeequlqulluuta'i,iddoo aarsaairrattiaarsaadhiheessuufutuuhindhiyaatin bishaaniinofdhiqadhu,iddooaarsaasanattiosoohin dhihaatinharkakeefimiilakeedhiqadhu;aarsaayommuu xumurtuimmooharkakeefimiilakeedeebi'iidhiqadhu

17Dhiigniisinirrattistaʼeuffatakeessanirrattihin mulʼatin;yaailmakoodhiigairraaofeeggadhu,garmalee ofeeggadhu;biyyeedhaanhaguuggii

18Dhiigatokkolleehinnyaatinaalubbuuwaanta'eef; dhiigatokkolleehinnyaatinaa.

19Dhiiganamaatiifkennaahinfudhatinaa,akkainniadaba malee,firdiimaleeakkahindhangalaaneef;lafticubbuu kangodhudhiigadhangala'uwaanta'eef,dhiiganama dhangalaaseenmaleelaftidhiiganamaairraaqulqullaa'uu hindandeessu

20Dhiiganamaatiifkennaayknkennaahinfudhatinaa, Waaqayyoisahundumaagararraagooftaattifudhatama akkaargattuufdhiigadhiiganamaafhinfudhatinaa; sababiinisaasinniittisawarragaariiti,hamaahundumaa irraaakkaeegamtuuf,du'agosahundumaairraasakkasi oolchuuf

21Yaailmakoohojiinijoolleenamootaahundicubbuufi jal'inaakkata'enanarga,Hojiinisaaniihundinuu xuraa'ummaafijibbisiisoofixuraa'aaakkata'e, Qajeelummaanisaanbirasakkahinjirre.

22Karaaisaaniiirraakkahindeemne,daandiiisaaniiirra akkahintarkaanfanne,Waaqayyoisahundumaacaalaaol aanaaduratticubbuuhammadu'aattiakkahincubbuof eeggadhuTa’uubaannaanFuulaisaasidhoksee,Harka irradaddarbaakeetiittisideebisee,Biyyakeessaashundee sibuqqisa,sanyiikeesakkasumasamiijalaainbuqqisa, Maqaankeefisanyiikeesguutummaalafaairraainbadu 23Hojiiisaaniihundumaafixuraa'ummaaisaanii hundumaairraadeebi'aa,SirnaWaaqayyooisahundumaa ol'aanaaeegaa,Fedhaisaaraawwadhaa,waanhundumaa irrattisqajeelaata'aa

24Hojiikeehundumaansiineebbisa,Dhalootalafaa hundumaakeessattisbiqiltuuqajeelummaalafahundumaa keessasikaasa,Maqaankoofimaqaankeebarabaraan samiijalattihindagatamu

25IlmakoonagaandhaqiWaaqniOlAanaa,Waaqnikoo fiWaaqnikee,fedhaisaaakkaraawwattusihaajabeessuu, Sanyiikeehundumaafihafteesanyiikeedhalootaafbara baraaneebbaqajeelaahundumaanhaaeebbisu,Akkaati lafahundumaairrattieebbataattuuf'

26Innisgammadeeisabiraaba'e

BOQONNAA22

1Torbanjalqabaaiyyoobeeliiafurtamiiafraffaatti,waggaa lammaffaatti,jechuunisbaraAbrahaamdu’etti,Yisihaaqii fiIsmaa’elBoollaKakaakeessaaayyaanatorbanii-

jechuunisayyaanafiriimidhaanjalqabaa-Abrahaam,abbaa isaaniittikabajuufdhufanii,Abrahaamimmooilmaanisaa lamaanwaandhufaniifgammade

2YisihaaqBeer-Sheebaakeessattiqabeenyahedduuqaba ture,Yisihaaqimmoodhaqeeqabeenyaisaailaaleegara abbaaisaattideebiʼuunibaratature

3GuyyootasanattiIsmaaʼelabbaaisaailaaluufdhufee, lamaanisaaniiiyyuuwalittidhufaniiYisihaaqaarsaa gubamuufaarsaadhiheesseeiddooaarsaaabbaaisaaisa Hebroonkeessattidhiheesseirrattidhiheesse

4Innisaarsaagalateeffannaadhiyeessee,obboleessaisaa Ismaa’eldurattiayyaanagammachuuniqopheesse, Ribqaasmidhaanhaaraasanairraadaabboohaaraa tolchitee,Yaaqoobilmaisheetiifkennitee,Abrahaam,firii biyyasanaaisajalqabaairraagaraabbaaisaattiakka geessuuf,inniosooinnihindu’induraUumaawaan hundumaaakkaeebbisuufkennite

5Yisihaaqs,Abrahaamiifaarsaagalateeffannaaisahunda caaluharkaYaaqoobergee,akkainninyaateedhuguuf.

6Innisnyaateedhugee,Waaqayyoisahundumaaolta'eisa samiifidachiiuume,isawaanfurdaalafaahundumaa uume,ilmaannamootaafkenne,akkaisaannyaataniifi dhuganiifiUumaaisaaniieebbisaniifeebbise

7'AmmasyaaWaaqakooguyyaakanawaannaargiteefsi galateeffadha:kunoo,aniwaggaadhibbatokkoofikudha shan,dulloomaafiguyyootaguutuudha,guyyoonnikoo hundinuunagaanaafta'aniiru

8Waanatianaafiijoolleekootiifkennitehundumaa keessattihammahar'aattibillaamormituunahinmo'anne 9Waaqakoo,araarrikeefinagaankeegarbichakeefi sanyiiilmaanisaairrattishaata'u,isaansabafilatamaafi dhaalasabootalafaahundumaakeessaahangabara dhalootalafaahundumaa,hammabarahundumaattisiifhaa ta'an.'

10Yaaqoobwaameeakkasjedhe:‘IlmakooYaaqoob, Waaqnihundumaasihaaeebbisu,qajeelummaa,fedha isaasisadurattiakkahojjettusihaajabeessuu,yeroo hundumaaakkafedhaisaattidhaalaisaatiifsabaakka taattaniifsifisanyiikeesihaafilatu

11AtisyaailmakooYaaqoob,ittidhihaadhuutiina dhungadhu’jedheenInnisittidhihaateedhungateeakkana jedhe:‘IlmikooYaaqoob,IlmaanWaaqayyooisa hundumaaolta’ehundumaashammabarahundumaattihaa eebbifamu:Waaqayyosanyiiqajeelummaasiifhaakennu; Ilmaankeekeessaatokkotokkoimmooguutummaalafaa gidduuttihaaqulqulleessu;Saboonnisihaatajaajilan, Saboonnihundinuusanyiikeedurattisagad

12Fuulanamootaadurattijabaadhu,SanyiiSeethundumaa irrattisaangooqabaadhuYeroosanattikaraankeefi karaanilmaankeetiiqajeelotata'a,Kanaafsabaqulqulluu inta'u

13Waaqniolaanaaneebbahundumaasiifhaakennu,Isa ittiinnaeebbise,NohiifiAddaamiinittiineebbise;Mataa qulqulluusanyiikeeirrabarabaraandhalootaadhalootatti haaboqotan

14Irradaddarbaahundumaaakkasiifdhiifamtuuf,jal'inafi xuraa'ummaahundumaairraasihaaqulqulleessu;kanati wallaalummaanraawwatteSihaajabeessu,Sihaaeebbisu Guutummaalafaahaadhaaltuu, 15Kakuuisaasiifhaahaaromsu.Barootahundumaa dhaalaisaatiifsabaakkataattuuf,Innisbaralafaa

hundumaattisiiffisanyiikeetiifdhugaafi qajeelummaadhaanWaaqaakkataatuuf.

16AtisyaailmakooYaaqoob,dubbiikooyaadadhu, AbboommiiAbrahaamabbaakeetiiseegi:Sabootairraa addaba'i,Isaaniiwajjinhinnyaatin;Hojiinisaaniixuraa'aa waanta'eef,KaraanisaaniihundinuuFaalama,jibbisiisoo fixuraa'aadha

17Aarsaaisaaniiwarradu’aniifnidhiyeessu,Hafuurota hamaanisagadu,Awwaalairraninyaatu,Hojiinisaanii hundinuuwaa’eehinbaafneefihomaamiti

18Garaahubachuuhinqaban,Ijjiisaaniishojiinisaanii maalakkata’ehinargu,Mukatokkoon,‘AtiWaaqakooti’ jedhaniiakkamittiakkadogoggoran,dhagaatokkotti immoo:‘AtiGooftaakooti,atiimmoooolchituukooti’ jechuudhaanakkamittiakkadogoggorsan[Isaanimmoo garaahinqaban.]

19AtisilmakooYaaqoob,Waaqayyoinniolaanaansihaa gargaaru,Waaqnisamiisihaaeebbisu,xuraa'ummaa isaaniifidogoggoraisaaniihundumaairraassihaakaasu.

20YaailmakooYaaqoob,sanyiiijoolleedurbaaKana'aan keessaahaadhamanaafuudhuuirraaofeeggadhu;Sababni isaas,sanyiiisaahundinuulafairraahundeeirraa buqqifamuuqaba

21Sababniisaas,sababairradaddarbaaKaamiin,Kana’aan dogoggore,Sanyiiisaahundinuulafairraafihafteenisaa hundinuunibada,Guyyaafirdiittisnamniisairraabiqilu tokkolleehinfayyu

22Warrawaaqatolfamaawaaqeffataniifiwarraxuraa'oo hundumaas

(a)Biyyawarrajiraniikeessattiabdiinisaaniifhinjiraatu; (b)Lafairrattiswaa’eeisaaniiyaadachuunhinjiru; (c)IsaangaraSi'oolittiingadbu'u, (d)Iddooittimurteeffamanisnideemu, AkkumailmaanSodoomlafairraafudhatamanAkkasuma warriwaaqatolfamaawaaqeffatanhundinuunifudhatamu 23YaailmakooYaaqoobhinsodaatin,Hinmufatinyaa ilmaAbrahaam,Waaqayyoinniolaanaanbadiisairraasi haaeegu,Daandiiwwandogoggoraahundumaairraassi haaoolchu

24Mannikunmaqaakoolafairrattiakkankaa'uufofii kootiifijaareera;siif,sanyiikeetiifbarabaraankennameera; atimanakooijaarta,maqaakoosWaaqayyodurattibara baraannijabeessita,sanyiikeefimaqaankeedhaloota lafaahundumaattiindhaabata’jedheen

25Innisisaajajuufiisaeebbisuudhiise

26Lamaanisaaniisireetokkoirraciisanii,Yaaqoobgaraa Abrahaamabbaaabbaaisaakeessaciiseesiʼatorbaisa dhungate,jaalalliisaafigaraanisaasisattigammade.

27Innisgaraaisaaguutuudhaanisaeebbiseeakkanajedhe: ‘Waaqahundumaaoltaʼe,WaaqahundumaafiUumaa hundumaakantaʼe,biyyakanabarabaraanakkandhaaluuf, akkasumassanyiiqulqulluuakkanhundeessuufUurisa Kaldootaakeessaanabaase-Innihundumaaoltaʼebara baraanhaaeebbifamu’jedhe

28Yaaqoobeebbiseeakkanajedhe:‘Ilmakooisagaraa kooguutuufijaalalakooguutuudhaanittigammadu, ayyaannikeefiaraarrikeeyeroohundumaaisairrattistaʼe sanyiiisaairrattihaaolkaʼu

29Isahindhiisin,kanaboodashammabarabaraattiisahin balleessin,ijikeeisafisanyiiisaairrattishaabanamu,akka

atiisaeeguuf,akkaisaeebbiftuuf,akkasabadhaalakeetiif akkaisaqulqulleessituuf;

30Kanaboodahangaguyyootabarabaraahundumaatti eebbakeehundumaanisaeebbisi,kakuukeefiayyaana keeisafisanyiiisaawajjinakkagammachuukee hundumaattidhalootalafaahundumaafhaaromsi' BOQONNAA23

1QubaYaaqooblamaijaisaairrakaa'eeWaaqawaaqolii eebbise,fuulaisaahaguugeemiilaisaadiriirseehirriba barabaraarafe,garaabbootiiisaattiswalittiqabame

2KanahundumaautuujiruuYaaqoobgaraaisaakeessa ciiseeture,Abrahaamabbaanabbaaisaaakkadu'ehin beekuture

3Yaaqoobhirribaisaakeessaadammaqeekunoo, Abrahaamakkabubbeeqabbanaaʼee,‘Abbaa,abbaa’jedhe; garuunamnidubbatehinturre,innidu'uuisaasnibeeka ture.

4InnisgaraaisaakeessaakaʼeefiigaaRibqaahaadha isaattihime;RibqaanishalkangaraYisihaaqdhaqxeeitti himte;isaaniswaliindeeman,Yaaqoobisaanwaliin,ibsaan harkaisaaqaba,ergaseenanisAbrahaamdu'eeciiseeargan 5Yisihaaqimmoofuulaabbaaisaattikufeebooʼeeisa dhungate.

6SagaleenkunmanaAbrahaamkeessattidhaga'amee, Ismaa'eelilmiisaaka'eegaraabbaaisaaAbrahaamdhaqee, abbaaisaaAbrahaam,innifimaatiiAbrahaamhundumaa irrattiboo'e,boo'ichaguddaadhaanboo'an

7IlmaanisaaYisihaaqiifiIsmaa’elimmooholqadachaa, naannoohaadhamanaaisaaSaaraajedhamuttiisa awwaalan,isaanisguyyaaafurtamaisaafboo’an,namoonni manaisaa,YisihaaqfiIsmaa’eel,ilmaanisaaniihundinuu, ilmaanQeeturaahundinuubakkaisaaniittiinboo’an; guyyoonniboo'ichaAbrahaamimmooxumuramaniiru

8Inniwaggaairreechaasadiifitorbanafur,waggaadhibba tokkoofitorbaatamiishanjiraate,dulloomeefiguyyaa guutuuta'eeguyyootajireenyaisaaxumure

9Barriabbootiinisaanii,barajireenyaisaaniiwaggaa kudhasagalture;BishaanBadiisaaboodaimmoo Abrahaamirraakanhafe,waggaakudhasagalgadi guddachuu,iyyobeeliinhir’achuu,dafaniidulloomuu, akkasumassababarakkinadachaafihammeenyakaraa isaaniitiinbaraisaaniiguutuuta’uujalqaban

10AbrahaamGooftaabirattigochaisaahundumaanmudaa kanhinqabneture,barajireenyaisaahundumaas qajeelummaattiingammachiisature;kunoo,jireenyaisaa keessattiiyyoobeeliiafurhinxumurre,yerooinnisababa jallinaandulloomee,baraisaatiinisguutame

11Dhaloonniyerookanairraakaaseehangaguyyaafirdii guddaattika’anhundinuu,osooiyyoobeeliilamahin xumurindafaniinidulloomu,beekumsiisaaniissababa dullumaaisaaniitiinisaannidhiisaLafabeekumsiisaanii hundinibada]

12Guyyootasanatti,namnitokkoiyyoobeeliifiwaggaa walakkaayoojiraate,waaʼeeisaa:‘Inniumriidheeraa jiraateera,baraisaakeessaaharkiguddaanimmoodhiphina, gadda,rakkina,nagaanhinjiru

13Balaan,madaairrattimadaa,rakkinairrattirakkina, oduuhamaairrattioduuhamaa,dhukkubairrattidhukkubni, firdiihamaankanakkakanaahundumaa,dhukkubafi

kufaatii,qorri,qorri,bubbee,ho'i,qorra,hirriba,beelli,du'a, billaa,booji'amuufihundumagosabalaafidhukkubbii.’ jedheedeebiseef

14Isaankunhundinuudhalootahamaalafairradaddarbuu irrattiindhufa;

15Sanaboodaakkanajedhu:‘Barriabbootiibaay’ee(walqixa),hangawaggaakumatokkootti,gaariiture;garuu kunoo,guyyoonnijireenyakeenyaa,namnitokkoyoo baay’eejiraate,waggaakudhasadiifikudhan,yoocimaa ta’eimmoowaggaakudhaafur,hammeenyisunimmoo, baradhalootahamaakanaattinageenyihinjiru’jedheera

16Dhalootasanakeessattisilmaanabbootiiisaaniifi jaarsoliiisaaniicubbuufijal’ina,akkasumasdubbiiafaan isaaniifijal’inagurguddaaisaanraawwatan,akkasumas waa’eekakuuGooftaanisaanfiisagidduuttigaledhiisanii, akkaisaanabboommiiisaahundumaafiseeraisaafiseera isaahundumaaakkaeeganiifiraawwatan,harkamirgaa yookaanbitaattiosoohindeeminnimurteessu

17Hundumtuuwaanhamaahojjetaniiru,afaanhundinuu jal'inadubbata,hojiinisaaniihundinuuxuraa'ummaafi jibbisiisoo,karaanisaaniihundinuuxuraa'ummaa, xuraa'ummaafibadiisati.

18Kunoolaftisababahojiiisaaniihundumaanin balleeffamti,sanyiiwayinii,zayitiinishinjiru;sababni isaas,hojiinisaaniiguutummaattiamantiikanhinqabne waanta’eef,sababiiijoolleenamaatiifbineensonni,horiin, simbirroonni,qurxummiingalaanaahundinuuwaliinni badu.

19Isaanissababaseeraafikakuutiin,dargaggeessi maanguddoowajjin,maanguddoondargaggeessawajjin, hiyyeessisooressawajjin,gadofdeebiseeguddaawajjin, kadhataanbulchaawajjinniwalfalmu;isaanabboommii, kakuu,ayyaanota,ji'oota,Sanbata,Iyyoobeeliififirdii hundumaadagataniiru.

20Isaaniskaraattideebisuudhaaf<xiyyafi>billaafi waraanaqabataniinidhaabbatu;garuuhangadhiigni baay'eenlafairrattidhangala'utti,tokkotokkoonhin deebi'an

21Warrijalaaba'anis,hammeenyaisaaniiirraagarakaraa qajeelummaattihindeebi'an,garuuhundiisaanii gowwoomsaafiqabeenyattiolofinolkaasu,tokkoon tokkoonisaaniiwaanollaaisaaniita'ehundumaaakka fudhatan,maqaaguddaasanasnimoggaasu,garuu dhugaadhaanista'eqajeelummaadhaanosoohintaane, xuraa'ummaaisaaniifimanca'iinsaxuraa'ummaaisaaniitiin qulqullaa'ooqulqullootaanixureessuu.

22Gooftaabiraagochadhalootakanaairrattisadabbiin guddaannimudata,inniimmoobillaafifirdiifi booji’amuuttidabarseeinkenna,saamamuufinyaatamuuf nikenna

23InnicubbamootaOrmootaa,warragaralaafinastaʼe garalaafinahinqabne,warranamatokkoo,maanguddoos taʼedargaggeessa,yookaannamakamiiyyuuhinkabajne, isaanijoolleenamaahundumaacaalaahamaafihamaa hojjechuufcimoowaantaʼaniif,isaanirrattinidammaqsa IsaanisIsraa'elirrattijeequmsa,Yaaqoobirrattisirra daddarbuu,Dhiignibaay'eenlafairrattiindhangala'a,Kan walittiqabuufikanawwaaluhinjiru

24Guyyootasanattisagaleeguddaadhaanniiyyu,Harka cubbamoota,warraOrmootaajalaaakkafayyaniifni waamu,nikadhatu;Garuunamnitokkolleehinfayyu

25Mataanijoolleerifeensidiimaanadiita'a,Mucaan torbansadiiakkanamawaggaadhibbatokkoottidulloomee inmul'ata,Guddinniisaaniisrakkinaaficunqursaanni bada.

26Barasanattiijoolleenseeraqo'achuu,Abboommii barbaaduu,Karaaqajeelummaattisdeebi'uunijalqabu 27Guyyoonniijoolleenamootaasanagidduuttibaay'achuu fibaay'achuunijalqabuHangaumriinisaaniiwaggaa kumatokkottidhihaatuttiWaggootabaay’ee(kanduraa) caalaaimmoobaay’inniguyyootaature

28NamnidulloomaanYookiinumuriiisaatiin<hin> quufnehinjiru,Hundi(akka)ijoolleefidargaggeessata'a 29Guyyootaisaaniihundumaasnagaafigammachuudhaan inxumuraniiinjiraatu,Seexanni,balleessaanhamaan tokkolleehinjiraatu;Barriisaaniihundinuuguyyaaeebbaa fifayyinaainta'a.

30YeroosanattiGooftaantajaajiltootaisaanifayyisa, Isaaniska'aniinagaaguddaainargatu,mormitootaisaaniis niari'a.Qajeeloonnisniarganiinigalateeffatu,Barabaraan gammachuudhaannigammadu,Murtiiisaaniihundumaafi abaarsaisaaniihundumaadiinotaisaaniiirrattiniargatu 31Lafeenisaaniislafakeessaniboqota,Hafuurriisaaniis gammachuuguddaaniargata,Firdiikanraawwatu, dhibbaanlakkaa'amaniifikumaatamaanlakkaa'amaniifi warraisajaallatanhundaafaraarakanargisiisuGooftaa ta'uuisaanibeeku

32YaaMusee,dubbiikanabarreessi;sababiinisaas akkasittibarreeffamaniiru,barabaraandhalootaafdhugaa ba’uufgabateesamiiirratti(isaan)galmeessaniiru

BOQONNAA24

1Abrahaamergadu’eebooda,Gooftaanilmaisaa Yisihaaqeebbisee,Hebroonirraaka’ee,waggaatokkoffaa torbansadaffaa[2073AM]waggaatorbaatti,Boolla Mul’ataabirajiraate

2Torbanafraffaattiwaggaatokkoffaattibeelliisajalqabaa baraAbrahaamturemalees,[2080AM]biyyattiikeessatti beellinijalqabe

3Yaaqoobboqqolloomidhaansod,Esaawusbeelaʼee maasiiirraadhufeObboleessaisaaYaaqoobiinimmoo, ‘Qophiidiimaakananaafkenni’jedheenYaaqoobimmoo: ‘Mirgadhalootakee[primogeniture,this]nattigurguri buddeena,akkasumasqamadiiqamadiikanakeessaa muraasasiifkenna’jedheen

4Esaawusgaraaisaatiin,‘Aninanduʼa;mirgidhalootaa kunbu’aaakkamiinaafargamsiisa?

5'InnisYaaqoobiin,'Anisiifkenna'jedheen.Yaaqoob immoo,‘Har’aanaafkakadhu’jedheeittikakate

6YaaqoobobboleessaisaaEsaawubuddeenaafiqodaa kenne,innishammaquufuttininyaate,Esaawusmirga angafummaaisaatuffate;sababniisaasEsaawuunmaqaan isaaEdoomjedhameewaamame,sababiiqodaadiimaa Yaaqoobmirgaangafummaaisaatiifkenneirraakanka'e 7Yaaqoobjaarsataʼee,Esaawuunulfinaisaairraagad buʼe

8Beellibiyyasanairrawaantureef,Yisihaaqtorbankana waggaalammaffaattigaraGibxiittigadbu'eegaramootii FilisxeemotaagaraGeeraar,Abiimelekdhaqe

9Yihowaanimmooisattimulʼatee,‘GaraGibxiittihin buʼin;biyyaanisittihimukeessajiraadhu,biyyakana keessasjiraadhu,anisiwajjinta'eesieebbisa

10Biyyakanahundumaasiifisanyiikeetiifnankenna, kakaakooisaaniabbaakeeAbrahaamittikakadhenan mirkaneessa,sanyiikeeakkaurjiisamiinanbaay'isa,biyya kanahundumaassanyiikeetiifnankenna

11Abbaankeesagaleekoowaanabboomameef,ajajakoo fiabboommiikoo,seerakoo,seerakoo,kakuukoowaan eegeef,sanyiikeetiinineebbifamu;ammaimmoosagalee kootiifajajaabiyyakanakeessajiraadhu’jedheen

12InniswaggaasadiifGeelaarkeessajiraate

13Abimelekimmoowaa’eeisaa,[2080-2101AM]fi waa’eewaanisaata’ehundumaa,‘Namniisatuqeykn waanisaata’edhugumanidu’a’jedheeajaje

14YisihaaqimmooFilisxeemotabirattijabaatee,qabeenya hedduu,re'oota,hoolota,gaala,harreefimanaguddaa argate

15BiyyaFilisxeemotaakeessattisfacaaseedachaadhibba fide,Yisihaaqimmoobaayʼeeguddaataʼe,Filisxeemonni immooisattihinaafan

16BoollabishaaniigarboonniAbrahaambarajireenya Abrahaamqotanhunda,FilisxeemonniergaAbrahaam du'eeboodaisaancufaniilafaanguutaniiru

17AbimelekimmooYisihaqiin,‘Atinucaalaahumna guddaawaanqabduufnubiraadeemi’jedheen,Yisihaaq torbantorbaffaawaggaatokkoffaattiachibaʼeegammoojjii Geeraarkeessajiraate.

18BoollabishaaniigarboonniAbrahaamabbaanisaa qotaniifiFilisxeemonniabbaanisaaAbrahaamergaduʼee boodacufaniituransanadeebiʼaniiqotan,inniimmoo akkumaabbaanisaaAbrahaammoggaaseemaqaaisaanii moggaase

19HojjettoonniYisihaaqgammoojjiikeessaboolla bishaaniiqotaniibishaanjiraataaargatan,tiksitoonni GeeraarimmootiksitootaYisihaaqwajjinwaldhaban: ‘Bishaankankeenya’;Yisihaaqimmoomaqaaboolla bishaaniisanaa‘Jalqaba’jedheemoggaase,sababiinisaas isaannuwajjinjal’aawaanturaniif

20Boollabishaaniiisalammaffaaqotan,sanaafiswallolan, inniimmoo‘Diinummaa’jedheemoggaaseInnisachii ka'eeboollabishaaniikanbiraaqotan,kanaafishinwal dhaban,maqaaisaas'Kutaa'jedheemoggaase,Yisihaaq immoo:'AmmaGooftaanbakkanuufkenneera,nutisbiyya sanattibaay'anneerra'jedhe

21Torbantokkoffaawaggaatokkoffaattiguyyaaiyyobeelii afurtamiiafraffaattiachiisgaraBoollaKakaasanaattiol baʼe.

22Gooftaanhalkansana,jiʼahaaraajiʼajalqabaairratti mulʼatee,‘AniWaaqaabbaakeeAbrahaamti;hinsodaatin, anisiwajjinwaananjiruuf,garbichakooAbrahaamtiif jedheesieebbisa,sanyiikeesakkacirrachalafaattibaayʼee ingodha’jedheen

23AchittiiddooaarsaaisaabbaanisaaAbrahaamjalqaba ijaareijaaree,maqaaYihowaawaamuunWaaqaabbaaisaa Abrahaamtiifaarsaadhiheesse

24Boollabishaaniiqotaniibishaanjiraataaargatan. 25HojjettoonniYisihaaqboollabishaaniikanbiraaqotanii bishaanhinarganne,isaanisdhaqaniibishaanakkahin arganneYisihaqittihiman,Yisihaaqimmoo:‘Aniharʼa

Filisxeemotaafkakadheera,wantikunnuufbeeksiseera’ jedheen.

26IddoosanaasBoollaKakaajedheemoggaase;sababiin isaasachittiAbiimelekfiAhuzaathiriyyaaisaafiFiqol bulchaaYknloltuuisaafkakateeture.

27Yisihaaqimmoo,isaanwaliinaraarabuusuuf dirqisiifameeakkaisaanittikakateguyyaasanattinibeeka ture.

28YisihaaqimmooguyyaasanattiFilisxeemotaabaare, ‘Filisxeemonnihangaguyyaadheekkamsaafidheekkamsa sabahundumaagidduudhufuttihaaabaaraman;Waaqayyo harkacubbamootaOrmootaafiharkaKittimkeessatti qoosaafiabaarsafimeeshaadheekkamsaafidallansuu isaanhaagodhu

29NamabillaadiinaafiKittimjalaamiliqe,sabni qajeelaansamiijalaafirdiidhaanhundeeisaahaabuqqisu; sababniisaas,isaandhalootaisaaniihundumaattidiinaafi diinaijoolleekootaʼu

30Hafteentokkoilleeisaaniifhinhafu,Guyyaa dheekkamsafirdiittiskanfayyuhinjiru;Sababniisaas, badiisaafihundeebuqqisuufilafairraaari'amuunsanyii Filisxeemotaa(kaneegame)waanta'eef,Kanabooda Kaaftoorimootakanaafmaqaayknsanyiilafairrattihin hafu

31Garasamiittiyooolba'e,Achiisingadbu'a,Lafa irrattisofjabeessee,Achiisinharkifama,Sabootagidduutti yoodhokateiyyuu,Achirraaiyyuunibuqqa'a;Si'oolitti yoogadbu'us,Achittismurtiinisaaguddaata'a,Achittis nagaahinqabaatu

32Innibooji'ameeyooseene,Harkawarralubbuuisaa barbaadaniinkaraairrattiisainajjeesu,Maqaanissanyiis lafaguutuuirrattiisaafhinhafu;Innigaraabaarsabara baraattiindeema’jedheen

33Akkasittiwaa’eeisaagabateesamiiirrattibarreeffamee fibocameejira,guyyaafirdiiakkainnilafairraabuqqa’uuf

BOQONNAA25

1Torbankanawaggaalammaffaattiwaggaairreechaakana keessatti,RibqaanYaaqoobilmaisheewaamtee[2109AM] akkasjetteeittidubbatte:‘Yaailmakoo,akkaEsaawu obboleessakeeisaijoolleedurbaaKana’aankeessaa haadhotiimanaalamaisaaffuudhe,isaanisgochaisaanii isaxuraa’aahundumaanlubbuukoohadhaa’aniiru halalummaafikajeellaan,(hojiinisaanii)hamaawaan ta’eef,qajeelummaanisaanbirahinjiru.

2Aniilmikoobaay'eesijaalladha,garaankoofijaalalli koosa'aatiiguyyaafihalkanhundumaasieebbisu.

3Ammasyaailmakoo,sagaleekoodhaggeeffadhu,fedha haadhakeetiisraawwadhu,manaabbaakoofifiroota abbaakooqofamalee,ijoolleedurbaabiyyakanaakeessaa haadhamanaasiifhinfudhatiin.Manaabbaakookeessaa haadhamanaasiifinfudhatta,Waaqayyoinniolaanaansi eebbisa,ijoolleenkeesdhalootaqajeelaafisanyiiqulqulluu intaʼu’jedheera

4AchiisYaaqoobRibqaahaadhaisaattidubbateeakkas jedheen:‘Kunoo,haadha,anitorbansagalguuteera, dubartiitokkolleehinbeeku,hintuqne,kaadhimummaa kooshinfudhanne,ijoolleedurbaaKana’aankeessaa haadhamanaanaaffuudhuufilleehinyaadne.

5Yaahaadha,dubbiiAbrahaamabbaankeenyadubbate nanyaadadha,sababiinisaasinniijoolleedurbaaKanaʼaan keessaahaadhamanaaakkanhinfudhanneef,sanyiimana abbaakootiififirootakookeessaahaadhamanaaakkan naaffudhadhunaajaje.

6ObboleessakeeLaabaanirraaijoolleedurbaaakka dhalatanduradhaga'eera,isaankeessaashaadhamanaa fuudhuufgaraakooisaaniifkaa'eera.

7Kanaafisbarajireenyakoohundumaatticubbuu hojjechuuyknkaraakoohundumaanakkahinmancaane hafuurakootiinofeegeera;sababniisaas,kajeellaafiejja ilaalchisee,Abrahaamabbaankooajajabaayʼeenaaf kenneera.

8Akkasumas,wantiinninaajajehundumaataʼus, waggootadigdamiilamaafikanaobboleessikoonawajjin wallolee,yeroobaayʼeenattidubbateera:‘Obboleessakoo, obboleettiihaadhotiimanaakoolamaankeessaatokko haadhamanaagodhadhu’;garuuakkainnigodhesana gochuunandide.

9Yaahaadha,barajireenyakoohundumaaijoolleedurbaa sanyiiKana'aankeessaahaadhamanaaakkanaafhin fudhanne,akkaobboleessikooshammeenyaakkanhin hojjennesidurattikakadheera

10Yaahaadhahinsodaatin;fedhakeeakkanraawwadhu, qajeelaanakkandeemu,karaakoosbarabaraanakkanhin balleessinemirkaneeffadhu’jedheera

11Kanaboodasfuulaisheegarasamiittiolqabdeequba harkaisheediriirsiteeafaanisheebanteeWaaqahundumaa olta'eisasamiifidachiiuumeeebbifte,galatafigalata isaafkennite

12Isheenimmooakkanajette:‘WaaqayyoGooftaanhaa eebbifamu,maqaanisaainniqulqulluunimmoobara baraanhaaeebbifamu,Yaaqoobilmaqulqulluufisanyii qulqulluuakkataʼunaafkenne;innikanKeewaanta'eef, sanyiinisaasbarabaraandhalootahundumaattikankeein ta'a

13YaaGooftaa,isaeebbisi,akkanisaeebbisuufeebba qajeelummaaafaankookeessakaaʼi’jedheen

14Yeroosanattihafuurriqajeelummaaafaanisheekeessa yommuubu'u,harkaisheelamaanmataaYaaqoobirra kaa'atteeakkasjette

15YaaGooftaaqajeelummaafiWaaqayyobarabaraaati eebbifamteedha,Dhalootanamaahundumaairradarbeesi haaeebbisuIlmakoodaandiiqajeelummaasiifhaakennu, Sanyiikeettisqajeelummaahaamul'isu

16Jireenyakeekeessailmaankeehaabaay'isu,Akka baay'inaji'ootawaggaattishaaka'anIlmaanisaaniisurjii samiibiradarbeebaay'eefiguddaahaata'an,Lakkoofsi isaaniiscirrachagalaanaacaalaahaata'u 17Lafagaariikanasisaaniifhaakennu-akkumayeroo hundumaaAbrahaamiifisanyiiisaaisaboodaafnankenna jedhe-Barabaraanakkaqabeenyaattihaaqabatan.

18Ilmakoosbarajireenyakoottiijoolleeeebbifamoosiif haaargu(dhaladhee)Sanyiikeehundinuusanyii eebbifamaafiqulqulluuhaata'u

19Akkumaatibarajireenyahaadhakeetiihaaromsitee, Gadameessiisheesideesseakkasittisieebbisa,[Jaalalli koo]harmikoossieebbisaAfaankoofiarrabnikoos baay'eesigalateeffata

20Lafairrattibaay'adhuubabal'i,Sanyiikeeimmoo gammachuusamiifilafaakeessattibarabaraanguutuuhaa

ta'u;Sanyiikeeshaagammadu,Guyyaanagaaguddaattis nagaahaaargatu.

21Maqaankeefisanyiikeebarahundumaattihaajiraatu, WaaqniolaanaanimmooWaaqaisaaniihaata'u,Waaqni qajeelummaasisaanwaliinhaajiraatu,Isaanisiddoon qulqulluunisaabarahundumaafhaaijaaramu

22Namnisieebbisuhaaeebbifamu,Foonsobaansi abaaranishaaabaaramu.'

23Ishiinisisadhungatteeakkasjetteen;'Gooftaan addunyaaakkaonneenhaadhakeetiifijaalalliisheesitti gammadeesihaaeebbisusihaajaalatu'Isheeniseebba irraadhaabde

BOQONNAA26

1TorbankanawaggaatorbaffaattiYisihaaqIlmaisaaisa angafaaEsaawuwaameeakkasjedheen:'Ani[2114AM] ilmakoo,kunooijikooarguuirrattidukkanaa'eejira, guyyaadu'akooshinbeeku.

2Ammaimmoomeeshaaadamsuukeeqacceekeefixiyya keefudhadhuutiigaradirreeba'iiadamsinaqabi(foon sareeilmakoo),foonmi'aawaaakkalubbuunkoojaallattu naaftolchi,akkannyaadhuuf,lubbuunkoososoonhindu'in akkasieebbiftuufnaaffidi'

3RibqaangaruuYisihaaqEsaawuttiyommuudubbatu dhageesse

4Esaawusadamseeqabateegaraabbaaisaattifiduuf ganamagaradirreebaʼe.

5RibqaanimmooYaaqoobilmaisheewaamtee,‘Kunoo, Yisihaaqabbaankee,“Naadamsi,foonmi’aawaanaaf tolchi,sanasnaaffidi”jedheeyommuudubbatudhaga’eera 6Aniosoonhindu'induragooftaadurattinyaadheesi eebbisuunandanda'a"Ammasyaailmakoo,sagaleekoo isaanisiajajuunajajami:Garahoolotakeedhaqiitiire'oota gaariilamanaaffidi,aniimmooabbaakeetiiffoon mi'aawaaakkainnijaallatuisaannantolcha,atiimmoo abbaakeettiakkainninyaateegooftaadurattisieebbisu, akkaatihindu'indurattisieebbiftamaysteebbifamuu danda'a'

7YaaqoobimmoohaadhaisaaRibqaadhaan:‘Haadhakoo, wantaabbaankoonyaachuufiisagammachiisutokkoillee hindhowwu:yaahaadhakoo,innisagaleekoobeekeena tuquuakkabarbaaduqofansodaadha.

8Atiimmooakkansirritaʼe,obboleessikooEsaawuun immoorifeensaakkaqabunibeekta,aniakkanamahamaa hojjetuttiijaisaadurattinanmulʼadha,wantainninattihin ajajnenanhojjedha,innisnattidheekkama,eebbautuuhin taʼinabaarsaofittinanfida’jedheen.

9Ribqaahaatiisaaimmoo,‘Yaailmakooabaarsikeeana irrattihaataʼu,sagaleekooqofaafabboomami’jetteen 10YaaqoobsagaleeRibqaahaadhaisaatiifabboomamee dhaqeere'ootakeessaailmooleegaariififurdaalamafidee garahaadhaisaattifide,haatiisaas~foonmi'aawaa~akka innijaallatuisaaniiftolchite

11RibqaaimmooroobagaariiEsaawuuilmaisheeangafaa isamanakeessattiisheewajjinturefudhattee,Yaaqoob ilmaisheequxisuu(isaaniiwajjin)uffatte,gogaailmoolee harkaisaairrafikutaamormaisaaisasaaxilameirratti kaa'atte

12Nyaatafibuddeenaisheenqopheessitesanasilmaishee Yaaqoobharkattikennite

13Yaaqoobimmoogaraabbaaisaadhaqee,‘Aniilmakee ti,akkaatinaajajettihojjedheera,yaaabbaa,lubbuunkee akkanaeebbiftuufkaʼiitaaʼiiwantaaniqabadheirraa nyaadhu’jedheen.

14Yisihaaqimmooilmaisaatiin:‘Yaailmakooakkamitti dafteeargatte?

15'Yaaqoobimmoo:'Waaqayyogooftaan>keewaanna argadheef'jedhe.'

16Yisihaaqimmoo:“Yaailmakoo,atiilmakooEsaawu taʼuufidhiisuukeeakkansittidhagaʼamuttidhihaadhu’ jedheen

17YaaqoobimmooYisihaaqabbaaisaattidhihaatee, ‘SagaleensagaleeYaaqoobti,harkigaruuharkaEsaawuu ti’jedhe

18Humnahubannaaisaairraakaasuufsamiiirraayeroon waanta'eefisahinhubanne,Yisihaaqimmooharkiisaa akkakanobboleessaisaaEsaawuurifeensawaanqabuuf isaeebbisehinhubanne

19Innisakkanajedhe:‘AtiilmakooEsaawu?'inniimmoo: 'Aniilmakeeti'jedheen:'Ilmakoo,lubbuunkooakkasi eebbiftuuf,waanatiqabatteirraaakkannyaadhunatti dhiheessi'jedheen.

20Innisgaraisaattidhiheesseenyaate,wayiniisfidee dhuge

21Yisihaaqinniabbaanisaas,‘Yaailmakoo,itti dhihaadhuutiinadhungadhu’jedheen

22InnisittidhihaateedhungateInnisurgaauffataisaa urgaa’ee,eebbiseeakkanajedhe:‘Kunoo,urgaanilmakoo akkaurgaadirree<guutuu>Gooftaaneebbiseti

23Gooftaanbokkaasamiifibokkaalafaa,midhaanfi zayitabaay'eesiifhaakennu:Saboonnisiifhaatajaajilan, Saboonnissiifhaasagadan

24Obbolootakeeirrattigooftaata'i,Ilmaanhaadhakeetiis siifhaasagadan;EebbiGooftaannaeebbiseefiAbrahaam abbaakooeebbisehundinuuhaata’u;Barabaraansiifi sanyiikeetiifhaakennamu:Kansiabaaruabaaramaa,kan sieebbisushaaeebbifamu’jedheen.

25YisihaaqilmaisaaYaaqoobeebbisuuisaaakkuma xumureen,YaaqoobabbaaisaaYisihaqirraaakkuma baheendhokateeEsaawuobboleessiisaaadamsaisaairraa dhufe

26Foonmi’aawaastolcheegaraabbaaisaafideeabbaa isaatiin:‘Lubbuunkeeakkanaeebbiftuufabbaankoo ka’eefoonsareekooirraahaanyaadhu’jedheen

27Yisihaaqinniabbaansaaimmoo,‘Atieenyu?'Innis akkanajedheen:'Aniilmakeeisaangafaa,ilmakee Esaawudha,akkumaatinaajajteraawwadheera'jedheen'

28Yisihaaqimmoobaayʼeedinqisiifatee,‘Eenyukan adamseeqabeenaaffide,aniimmooutuuatihindhufin hundumaanyaadheeisaeebbise:(akkasumas)inni,sanyii isaahundumaasbarabaraanineebbifama’jedhe 29EsaawuundubbiiabbaaisaaYisihaqyommuudhagaʼu, iyyagarmaleeguddaafihadhaaʼaataʼeeniyye,abbaa isaatiinis,‘Yaaabbaa,anasnaeebbisi’jedheen

30Innis,‘Obboleessikeehaxxummaadhaandhufeeeebba keefudhateera’jedheenInnisakkanajedhe:‘Amma maqaanisaamaaliifYaaqoobakkamoggaafamebeekeera: kunoo,yeroolamaankanabakkanabu’eera:mirga dhalootakoonairraafudhate,ammaimmooeebbakoona irraafudhate.’jedhe.

31Innis:‘Yaaabbaaeebbanaafhinqopheessinee?’ jedheen.YisihaaqimmoodeebiseeEsaawuun,‘Kunoo,ani gooftaakeeisagodheera,Obbolootaisaahundumaas garbootaakkata’aniifkenneera,Midhaan,wayiniifizayitii baay’eedhaanisisajabeessa:Yaailmakooammamaalsiif godha?’jedheen

32EsaawuunimmooYisihaaqabbaaisaatiin:‘Yaaabbaa, eebbatokkoqofaqabdaa?Naeebbisii,(illee)anasabbaa:' 33EsaawussagaleeisaaolkaaseebooʼeYisihaaqimmoo deebiseeakkanajedheen:‘Kunoo,bakkijireenyaakee bokkaalafaairraafagaata,Bokkaasamiiirraasfagooin ta’a

34Billaakeetiininjiraatta,Obboleessakeesnitajaajilta. Yerooatiguddaataate,Harqootaisaasmormakeeirraa yerooraaftu,Cubbuuguutuuhammadu'aattiincubbuuin goota,Sanyiikeessamiijalaahundeeirraainbuqqa'a.'

35Esaawuseebbaabbaanisaaisaeebbiseirraakankaʼe Yaaqoobsodaachisaakanturesiʼataʼu,innis:‘Guyyoonni gaddaabbaakootiifgaddanammahaadhufu,obboleessa kooYaaqoobakkanajjeesuuf’jedhe

BOQONNAA27

1DubbiinEsaawuuilmaisheeangafaaabjuudhaan Ribqaattihimamee,RibqaanimmooYaaqoobilmaishee quxisuuergiteewaamte

2akkasjedheen:‘KunooobboleessikeeEsaawuunsi ajjeesuufhaaloosibaʼa.

3Kanaafuu,yaailmakoo,sagaleekootiifabboomami, kaʼiigaraLaabaanobboleessakoo,garaKaaraanitti baqadhu,hammadheekkamsiobboleessikeedeebiʼutti, hammainnidheekkamsaisaasirraakaasutti,wantaati gootehundumaasdagatutti,guyyootamuraasaisaawajjin turi;achiisachiergeesifida’jedheen.

4Yaaqoobimmoo:‘Anihinsodaadhu;yoonaajjeesuu barbaadeaninanajjeesa’jedheen

5Isheengaruu,‘Guyyaatokkottiilmaankoolamaanakkan hindhabne’ittiinjette

6YaaqoobimmoohaadhaisaaRibqaadhaanakkanajedhe: ‘Kunoo,atiabbaankoodulloomeera,ijiisaawaan dukkanaa’eefakkahinarginebeekta,yoonisadhiise immooijaisaadurattihamaata’a,sababiinisaasaniisa dhiiseesibiraawaanandeemu,abbaankoosnidheekkama, naabaarasHindeemu;yerooinninaergu,sanabooda qofanandeema’jedheen

7RibqaanimmooYaaqoobiin:‘Aniseeneeisattinan dubbadha,innissiargisiisa’jette

8RibqaasseenteeYisihaqiinakkanajette:‘Ijoolleedurbaa HeetlamaanwarraEsaawuunhaadhamanaaisaafgodheef lubbuukoonanjibba;Yaaqoobijoolleedurbaabiyyattii akkakanaakeessaahaadhamanaayoofudhate,ijoolleen durbaaKanaʼaanhamoowaantaʼaniif,kanacaalaa kaayyoomaaliifjiraadha’jedheera

9YisihaaqimmooYaaqoobwaameeisaeebbisee,isa gorsee,‘IjoolleedurbaaKanaʼaankeessaatokkoillee haadhamanaahinfudhatiin;

10Ka'iigaraMesopotaamiyaa,garamanaBetu'eelabbaa haadhakeetiidhaqiitii,ijoolleedurbaaLaabaanobboleessa haadhakeetiikeessaahaadhamanaasiiffudhadhu

11Waaqayyoinnihundumaadanda'uimmoosihaa eebbisu,akkaatigareesabootata'uufsihaabaay'isu,si

baay'isi,eebbaabbaakooAbrahaam,siiffisanyiikeeisa boodaasiifkennu,akkaatibiyyaormakeefibiyya WaaqayyoAbrahaamiifkennehundumaaakkadhaaltuuf: deemiyaailmakoonagaan.'

12YisihaaqimmooYaaqoobgaraMesopotaamiyaa,gara LaabaanilmaBetuʼelnamaSooriyaaisaobboleessaRibqaa haadhaYaaqoobdhaqe

13YaaqoobgaraMesopotaamiyaadhaquufergakaʼee booda,hafuurriRibqaailmaishiiduukaagadde,boosse

14YisihaaqimmooRibqaadhaan:‘Obboleettiikoo, Yaaqoobilmakootiifhinbooʼin;nagaadhaanindeema, nagaanimmoodeebi'a

15WaaqniHundaOlAanaahamaahundumaairraaisain eega,isaawajjinisinta'a;sababniisaasinnibaraisaa hundumaaisahindhiisu;

16Hammainninagaadhaangarakeenyattideebiʼu,nuti immoonagaadhaanisaarginu,bakkainnideemu hundumaattikaraanisaaakkabadhaadhinaqabunanbeeka 17Yaaobboleettiikoo,innikaraaqajeelaairrajira,nama mudaahinqabneswaantaʼeef,amanamaadha,hinbadus Hinbooʼinaa’jedheedeebiseef

18YisihaaqimmoosababailmaisheeYaaqoobiinRibqaa jajjabeesseeisaeebbise

19YaaqoobtorbanlammaffaawaggaatokkoffaaIyyobeelii afurtamiiafraffaattigaraKaaraandhaquufBoollaKakaa irraadeeme,torbankanaji'ajalqabaaji'ahaaraatti,[2115 AM]garaLuzgaarreen,jechuunisBet'eldhufeegalgala galgalaiddoosanadhufeehalkansanakaraairraagara dhihaattigaragalee,achittirafe;aduunlixxeewaanturteef 20Dhagaaiddoosanaakeessaatokkofuudhee<mataa isaa>mukajalakaa'eekophaaisaadeemaatureerafe.

21Halkansanaabjuudhaan,kunoo,sadarkaanlafairra dhaabatee,fiixeenisaagarasamiittiga'ee,ergamoonni Gooftaaittiolba'aniigadibu'anarge;

22InnisYaaqoobittidubbatee,‘AniWaaqayyogooftaa Abrahaam,abbaakeefiWaaqaYisihaaqti;biyyaatiirra ciiftusiifnankenna,sanyiikeeboodasnankenna.

23Sanyiikeesakkabiyyeelafaainta'a,garadhihaatti,gara bahaatti,garakaabaafigarakibbaattiinbaay'atta,maatiin sabootahundinuusifisanyiikeetiinineebbifamu.

24Kunoo,anisiwajjinnanjiraadha,bakkaatideemtu hundumaattissieega,nagaangarabiyyakanaattisideebisa; sababiinisaas,hammanwaanansittihimehundumaa raawwadhuttisihindhiisu’jedheen

25Yaaqoobhirribaisaakeessaadammaqee,‘Dhuguma iddoonkunmanaYihowaati,anigaruuhinbeekuture’ jedheenInnissodaateeakkanajedhe:‘Iddoonmana Waaqayyoomaleekanbiraahintaanekunsodaachisaadha, kuniskarrasamiiti’jedhe

26Yaaqoobganamabariikaʼeedhagaamataaisaajala kaaʼesanafuudheemallattooakkautubaataʼeedhaabe, gubbaaisaairrattiszayitiidhangalaase.BakkasanasBetʼel jedheemoggaase;garuumaqaaniddoosanaajalqabairratti Luuzjedhamature

27Yaaqoobimmoo,‘Gooftaananaawajjintaʼee,karaan anideemukanaanyoonaeege,akkasumasnagaadhaan garamanaabbaakoottiakkandeebiʼubuddeenaakkan nyaadhufiuffataakkanuffadhuyoonaafkenne,Yihowaan Waaqakootaʼa,dhagaananiiddookanattimallattoodhaaf utubaataʼeedhaabekunimmoomanaYihowaataʼa,wanta

atikennituhundumaastaʼaanaafkurnaffaasiifnankenna yaaWaaqakoo’jedheen.

BOQONNAA28

1Innisimalaisaairradeemeegarabiyyabahaa,gara LaabaanobboleessaRibqaadhufeeisawajjinture,torban tokkosintalaisaaRaaheeliifisatajaajile.

2Torbansadaffaa[2122AM]waggaatokkoffaattisakkas jedheen:'Haadhamanaakoowaggaatorbasiiftajaajile naafkenni';LaabaanisYaaqoobiin,‘Haadhamanaakee siifnankenna’jedheen

3Laabaanimmooaffeerraaqopheessee,intalaisaa hangafaaLiiyaafuudheeYaaqoobhaadhamanaagodhatee, Zilphaagarbittiiisaaisheefkenne;YaaqoobimmooRaahel akkataatewaanittifakkaateefhinbeekne.

4InnisgaraisheeseeneekunooisheenLiiyaaturte; YaaqoobimmooLaabanittiaaree,‘Maaliifakkasnagoote? RaahelmaleeLiiyaafmitiisiifhintajaajille?Maaliifna balleessite?

5Intalakeefudhadhu,anisnandeema;waanhamaa narrattiraawwatteetta’jedheen.YaaqoobLiiyaacaalaa Raahelnijaallate;sababiinisaas,ijiLiiyaalaafaature,bifti isheegaruubaayʼeebareedaature;Raahelgaruuija bareedaafibifabareedaafibaayʼeebareedduuqabditurte.

6LaabaanimmooYaaqoobiin,‘Biyyakeenyakeessatti akkashintaʼu,isaquxisuuhangafadurattikennuudha’ jedheen.Kanagochuunissirriimiti;sababniisaas,namni tokkointalaisaaquxisuuhangafadurattiakkahin kennineefgabateesamiiirrattiakkasittimuudameefi barreeffameera;inniangafaagaruu,tokkodurseekenna, isheeboodaimmooisaquxisuukenna-namichiakkas godhuimmoosamiiirrattiyakkaisairrattikaa’u,gochikun Gooftaadurattihamaawaanta’eef,namniwaankana raawwatuqajeelaanhinjiru

7IjoolleenIsraa'elkanaakkahinhojjenneajaji;baayʼee hamaawaantaʼeef,utuuisaguddaahinkenninduraisa quxisuuhinfudhatinaashinkennin

8LaabaanimmooYaaqoobiinakkanajedhe:‘Akkuma torbanduraahoolotakoodheede,waggaatorbadabalataa akkanatajaajiltuufRaahelsiifnankenna’jedheen

9GuyyaaguyyaanayyaanniLiiyaatorbantorbaniindarbe sanatti,LaabaanRaahelYaaqoobwaggaatorbadabalataa akkaisatajaajiluufkenne,RaahelBiilhaaobboleettii Zilphaaimmoohojjettuuttikenne

10Liyaanwaamaleewaanisaafkennameef,Raahel waggaatorbakanbiraatajaajile

11YihowaangadameessaLiiyaainbanee,Yaaqoob ulfoofteeilmadeesse,innistorbansadaffaawaggaa tokkoffaaji'asagalffaaguyyaakudhaafraffaattiRuuben jedheemoggaase[2122AM]

12GooftaangaruuLiyaanakkajibbamtuufiRaahelakka jaallattuwaanargeefgadameessiRaahelcufame

13YaaqoobammasgaraLiiyaaseenee,isheenulfooftee, Yaaqoobilmalammaffaadeesse,inniimmooji'akurnaffaa keessaaguyyaadigdamiitokkoffaafitorbankanawaggaa sadaffaattiSimi'oonjedheemoggaase.[2124AM]

14YaaqoobammasgaraLiiyaaseenee,isheenulfooftee ilmasadaffaaisaafdeesse,innisji'ahaaraaji'atokkoffaa torbankanawaggaaja'affaattimaqaaisaaLeewwiijedhee moggaase[2127AM]

15Yaaqoobammasgaraisheeseenee,isheenulfooftee ilmaafraffaanisaafdeesse,inniswaggaatokkoffaatorban afraffaattiji'asadaffaakeessaakudhashanaffaattiYihudaa jedheemoggaase.[2129AM]

16RaahelkanahundumaatiinkankaʼeLiyaanwaanhin deeffamneefhinaaftee,Yaaqoobiin:‘Ijoolleenaafkenni’ jette;Yaaqoobimmoo:‘Anifiriigadameessakeetiisirraa dhowweeraa?Anisidhiiseeraa?’jedheen.

17RaahelLiyaanYaaqoob,Ruuben,Simiʼoon,Leewwiifi Yihudaadhaafilmaanafurakkadeesseyommuuargitu, ‘GarbittiikooBiilhaattiseeni,ulfoofteeilmanaafdeesse’ jetteen(Isheenimmoo(isa)Biilhaagarbittiiisheehaadha manaaisheefkennite).

18Innisgaraisheeseenee,isheenulfoofteeilmaittideesse, inniimmootorbansadaffaawaggaaja'affaattiji'aja'affaatti guyyaasagalffaattiDaanjedheemoggaase.[2127AM]

19YaaqoobyeroolammataafgaraBiilhaattideebi'ee ulfoofte,Yaaqoobilmabiraadeesse,Raahelimmootorban afraffaattiwaggaalammaffaattiji'atorbaffaakeessaguyyaa shanaffaattiNaaftaalijetteemoggaafte[2130AM]

20Liyaanimmoodhaladhabdeeakkahindeemne yommuuargite,Raahelinhinaafte,akkasumasgarbittii isheeZilphaaYaaqoobhaadhamanaagodhachuufkennite, ulfoofteeilmadeesse,Liyaanimmooji'asaddeettamaa keessaakudhalamaffaatorbanafraffaattiwaggaa sadaffaattimaqaaisaaGaadjetteemoggaafte[2131AM]

21Innisdeebi'eegaraisheeseenee,isheenulfoofteeilma lammaffaaisaafdeesse,Liyaanimmootorbanafraffaatti waggaashanaffaattiji'akudhatokkoffaakeessaaguyyaa lammaffaattimaqaaisaaAsherjetteemoggaafte[2133 AM]

22YaaqoobimmoogaraLiiyaaseenee,ulfoofteeilma deesse,ji'ashanaffaakeessaaguyyaaafraffaatti,torban afraffaattiwaggaaafraffaatti,[2132AM]maqaaisaa Isaakaarjetteemoggaafte,[2132AM]immoonama guddistuuttikennite

23Yaaqoobammasgaraisheeseenee,isheenulfooftee, ijoolleelama,dhiiraafiintalatokkodeesse,ji'atorbaffaa keessaawaggaatorbaffaatti,torbanafraffaattiwaggaa ja'affaatti,maqaailmaisaaZaabulon,maqaaintalaDiinaa jetteemoggaaste[2134AM]

24GooftaanRaaheelittitolaoolteegadameessaisheebanee ulfoofteeilmadeesse,ji'ahaaraaji'aafraffaatti,torban afraffaakanawaggaaja'affaattiYoseefjetteemoggaaste [2134AM]

25GuyyootaYoseefdhalateettisYaaqoobLaabaaniin akkanajedhe:‘Haadhotiimanaakoofiilmaankoonaaf kenni,garaabbaakooYisihaaqdhaqeemananaafhaa tolchu;sababiinisaas,ijoolleedurbaakeelamaankanaaf waggootasitajaajilexumureera,garamanaabbaakootti nandeema’jedheen

26LaabaanimmooYaaqoobiin:‘Mindaakeetiifnawajjin jiraadhu,hoolotakoosdeebiʼeenaafdheedi,mindaakees fudhadhu’jedheen

27Isaanismindaahoolaafiilmooleegurraacha,tuqaafi adiidhalatan,(kun)mindaaisaaakkata’u,mindaaisaa akkaisaafkennuwaliiwaliigalan.

28Hoolonnihundinuumallatteeffannaaaddaaddaakan qaban,tuqaa,tuqaafigurraacha,mallatteeffannaaadda addaakangodhatan,hoolaaakkaofiiisaaniittideebi'aniiin

godhatan,warrixuriiqabanhundinuukanYaaqoob,warri hinjirreskanLaabaanturan.

29QabeenyiYaaqoobbaay'achaadhufe,re'oota,hoolota, harroota,gaala,garbootadhiiraafihojjettoonnidurbaa qabature.

30LaabaaniifiilmaanisaaYaaqoobittihinaafan, Laabaanishoolotaisaairraafuudhee,yaadahamaadhaan isaeege.

BOQONNAA29

1RaahelYoseefergadeesseebooda,Laabaanhoolotaisaa muruufdeeme;sababiinisaasisaanimalaguyyaasadiiisa irraafagaataniiru

2YaaqoobLaabaanhoolotaisaacicciruufakkadeemu argee,YaaqoobLiiyaafiRaahelwaameegarabiyya Kanaʼaanisawajjinakkadhufangaarummaadhaanisaan dubbate

3Inniwaanhundumaaabjuudhaanakkaarge,wantainni garamanaabbaaisaattiakkadeebiʼuittidubbate hundumaaisaanittihimee,isaanis:‘Iddooatideemtu hundumaattisiwajjindeemna’jedhan.

4YaaqoobWaaqaabbaaisaaYisihaaq,Waaqaabbaa abbaaisaaAbrahaamseebbisee,ka'eehaadhotiimanaaisaa fiijoolleeisaayaabbateeqabeenyaisaahundumaafudhatee lagasanace'eegarabiyyaGiil'aaddhufe,Yaaqoobimmoo yaadaisaaLaabaanirraadhokseehinhimne

5TorbanafraffaattiwaggaatorbaffaattiYaaqoobji’a tokkoffaatti,guyyaadigdamiitokkoffaattigaraGiil’aaditti garagale[2135AM]Laabaanimmooisaduukaabu'ee,ji'a sadaffaatti,guyyaakudhasadiiffaatti,gaaraGiil'aadirratti Yaaqoobbiraga'e

6GooftaanimmooYaaqoobakkamiidhuhinhayyamne; sababiinisaashalkanabjuudhaanittimulʼateera.Laabaan immooYaaqoobittidubbate

7Guyyootasanakeessaaguyyaakudhashanaffaatti YaaqoobLaabaaniifiwarraisaawajjindhufanhundumaaf ayyaanaqopheesse,YaaqoobguyyaasanaLaabanitti, LaabaanisYaaqoobittis,lamaanisaaniiiyyuukaayyoo hamaadhaangaaraGiilʼaadgaraisakaaniittiakkahin ceenekakate

8Achittisdhugaaba'uuftuullaatolche;kanaafmaqaan iddoosanaa:‘TuullaaDhugaaBaatota,’jedhama,tuullaa kanaan

9BiyyaGiilʼaadbiyyaReefaayimjedhaniiutuuhin waamaminduragaruu;sababiinisaasbiyyaRefeemwaan turteef,Refaayimoonnis(achitti)dhalatan,gingilchaan olka’iinsiisaaniikudhan,sagal,saddeetgadibu’ee dhundhumatorbaature

10BakkijireenyaaisaaniisbiyyaAmonirraakaasee hammagaaraHermoonture,teessoomootummaaisaaniis Karnaayim,Astarot,Edrei,MisurfiBeonture.

11Gooftaanimmoohammeenyahojiiisaaniitiinisaan balleesse;sababiinisaasisaanbaay’eehamaaturan, Amooroonnishamooficubbamootabakkaisaaniijiraatan, har’assabnicubbuuisaaniihundumaaguutummaatti hojjetehinjiru,kanaboodaumriidheeraalafairrattihin qaban

12YaaqoobLaabaanachiisgaraMesopotaamiyaabiyya Bahaadeeme,YaaqoobimmoogarabiyyaGiilʼaaditti deebiʼe

13Ji'asagalffaatti,guyyaakudhatokkoffaattiYaabookce'e GuyyaasanattiobboleessiisaaEsaawuungaraisaadhufee isawaliinaraarameegarabiyyaSeeyirittiisabiraadeeme, Yaaqoobgaruudunkaanakeessajiraate.

14Torbanshanaffaawaggaatokkoffaattiirreechakana keessa[2136AM]lagaYordaanosce’eeYordaanosce’ee jiraate,hoolotaisaagalaanatuullaairraagaraBetshaanitti, DotaanfibosonaAkraabiimittidheede.

15Qabeenyaisaahundumaa,uffata,nyaata,foon, dhugaatii,aannan,dhadhaa,daabboofidameegammoojjii tokkotokkogaraabbaaisaaYisihaqittierge

16HaadhaisaaRibqaaswaggaattisi’aafur,yerooji’oota gidduutti,qotuufihaamaagidduutti,birraafirooba(yeroo) gidduutti,qorraafibirraagidduutti,garamasaraa Abrahaam

17YisihaaqBoollaKakaakeessaadeebiʼeegaramasaraa abbaaisaaAbrahaamolbaʼee,ilmaisaaEsaawuirraaadda baʼeeachijiraate

18GuyyootaYaaqoobgaraMesopotaamiyaadeemutti, EsaawuunhaadhamanaaMahalaatintalaIsmaaʼelfuudhee hoolotaabbaaisaafihaadhotiimanaaisaahundumaa walittiqabee,OlbaʼeeTulluuSeʼerirrajiraate,Yisihaq abbaaisaaBoollaKakaabirattikophaaisaadhiiseedeeme 19YisihaaqBoollaKakaakeessaaolbaʼee,gaarreen HebroonirrattimasaraaabbaaisaaAbrahaamkeessajiraate. 20AchittisYaaqoobwantayerooyeroottiabbaaisaafi haadhaisaattierguhundumaa,wantaisaanbarbaachisu hundumaaerge,isaanisYaaqoobgaraaisaaniiguutuufi lubbuuisaaniiguutuudhaaneebbisan

BOQONNAA30

1Torbanja’affaattiwaggaatokkoffaatti[2143AM]ji’a afraffaattinagaadhaangaraSaaleem,Sheekemirraagara bahaattiolba’e

2AchittisDiinaaintalaYaaqoobgaramanaSheekem,ilma Hamoor,Hiwwii,bulchaabiyyasanaattigeessan,innis isheewajjinciiseeisheexureesse,isheenimmoointala xiqqoo,mucaawaggaakudhalamaaturte

3Isheenhaadhamanaaakkaisaafkennituabbaaisaafi obbolootaisheekadhateYaaqoobfiilmaanisaasnamoota Sheekemiinnidheekkaman;sababiinisaasisaanDiinaa obboleettiiisaaniixureessaniiwaanturaniif,yaada hamaadhaanisaanittidubbatanii,gowwoomsaaisaan gowwoomsaniiru

4Simi'ooniifiLeewwiinutuuhineegingaraSheekem dhufaniinamootaSheekemhundumaairrattimurtii dabarsan,namootaisheekeessattiargatanhundumaas ajjeesan,tokkoilleeisheekeessahinhafne

5KanaboodasakkasittiintalliIsraa’eltokkoakkaxuraa’u hinta’in;sababniisaas,isaanIsraaʼelirrattisalphinawaan godhaniif,namootaSheekemhundumaabillaadhaanakka balleessansamiiirrattimurtiinisaanirrattimurtaaʼeera

6GooftaanimmooilmaanYaaqoobharkaisaaniittiisaan kenne,isaanbillaadhaanisaanballeessaniifirdiiisaanii irrattiakkaraawwataniif,akkasumasakkasittideebiʼee IsraaʼelkeessattidurbiIsraaʼeltokkoakkahinxureessineef.

7Israa'elkeessattinamniintalaisaayknobboleettiiisaa namasanyiiormootakeessaata'eefkennuubarbaaduyoo jiraate,dhugumanidu'a,dhagaadhaaninrukutu;sababni isaasinniIsraa'elkeessattisalphinahojjeteera;dubartittiin

maqaamanaabbaaishiiwaanxiqqeessiteefibiddaanin gubu,Israaʼelkeessaashundeeirraanibuqqifamti.

8BaradhalootalafaahundumaattiIsraaʼelkeessattiejjituu fixuraaʼummaanhinargamu;Israa’elWaaqayyoof qulqulluuwaanta’eef,namnixureesse(isa)hundinuu dhugumanidu’a,dhagaadhaanisainrukutu

9SanyiiIsraa’elhundumaailaalchiseegabateesamiiirratti akkasittimuudameefibarreeffameera:namni(isa) xureessedhugumanidu’a,dhagaadhaaninrukutama

10Seerakanaafisguyyaandaangaahinqabu,dhiifamni, araarrishinjiru;

11YaaMuseeimmooijoolleeIsraa'elajajiitiiijoollee durbaaisaaniiOrmootaafakkahinkennineef,ijoollee durbaaormootakeessaatokkoilleeakkailmaanisaaniif hinfudhannegorsi,kunWaaqayyodurattijibbisiisoowaan ta'eef.

12Kanaafi,gochawarraSheekeemDiinaairratti raawwataniifiakkamittiilmaanYaaqoob,‘Intalakeenya namadhaqnahinqabatamneefhinkenninu;sunnuuf arrabsoowaantaʼeef’jedheedeebiseef

13Israa'elootaaf,warrajiraataniif,warraijoolleedurbaa Ormootaafudhataniifimmooarrabsoodha;sababniisaas, kunIsraaʼelbirattixuraaʼaafijibbisiisaadha

14Israaʼelijoolleedurbaawarraormaakeessaahaadha manaayooqabaatte,yknijoolleedurbaaisheekeessaa tokkodhiiraOrmootakeessaatokkotaʼeefyookenne xuraaʼummaakanairraahinbilisataʼu

15Dha’ichidha’ichairratti,abaarsiabaarsairrattisinni jiraata,firdiifidha’ichifiabaarsihundinuuisairrattini dhufa,inniwaankanayooraawwate,yookaanwarra xuraa’ummaaraawwatan,yookaanwarramana qulqullummaaGooftaaxureessan,yookaanwarramaqaa isaaqulqulluuxureessanirraaijaisaayoodhokse,(yeroo sana)sabnihundinuuxuraa’ummaafixureessuukana hundumaafwalittinifaradamanama

16Namaafkabajaan[namanamaashinilaalu],harkaisaa irraasfirii,aarsaa,aarsaagubamaaficooma,urgooftuu mi’aawaafudhachuun,akkasfudhachuufhinta’u; 17Kanaafaniakkasjedheesiajajeera:‘Dhugaaba’umsa kanaIsraa’eliifdhugaaba’i:Sheekemoonnifiilmaan isaaniiakkamittiakkaturanilaalaa:akkamittiharkailmaan Yaaqooblamaattiakkakennaman,isaanisdararamajalatti akkaisaanajjeesan,qajeelummaaakkaisaaniif (lakkaa’amee)qajeelummaaisaaniifbarreeffameera

18SanyiiLeewwiisakkumakeenyayeroohundumaa Gooftaadurattiakkatajaajilaniif,Leewwiifiilmaanisaa barabaraanakkaeebbifamaniif,lubummaafiLewwoota ta'uuffilataman;sababiinisaas,warraIsraaʼelirrattikaʼan hundumaairrattiqajeelummaa,firdiifihaaloobaʼuuf hinaaffaaqabature

19AkkasittiimmoogabateesamiiirrattiWaaqayyoon hundumaadurattieebbaafiqajeelummaaakkaisaaf dhugaaba'uttibarreessu

20Qajeelummaanamichiyeroowaggaahundumaatti raawwateniyaadanna;hammadhalootakumatokkoottini galmeessa,garaisaafisanyiiisaaboodasnidhufa,gabatee samiiirrattismichuufinamaqajeelaata’eegalmaa’eera.

21Seenaakanahundumaasiifbarreesse,ijoolleeIsraa’el cubbuuakkahinhojjenne,seerahincabsine,kakuuisaaniif murtaa’eakkahincabsine,(garuu)akkaraawwataniifi michootata’aniiakkagalmaa’anakkajettusiajajeera

22Irradaddarbaniifikaraahundumaanxuraa’ummaayoo hojjetangaruu,gabateesamiiirrattiakkamormitootaattiin galmaa’u,macaafajireenyaakeessaasnibadu,macaafa warrabadaniifiwarralafairraahundeebuqqa’aniiwajjin nigalmaa’u.

23GuyyaailmaanYaaqoobSheekemajjeesanittis, cubbamootairrattiqajeelummaa,qajeelummaafihaaloo ba’uuisaaniibarreeffamnisamiiirrattiisaanfayyaduu isaaniifbarreeffame,eebbaafimmoobarreeffamniisaa barreeffame

24IsaanisDiinaaobboleettiiisaaniimanaSheekem keessaafidanii,wantaSheekemkeessajiruhundumaa, hoolotaisaanii,re'ootaisaanii,harrootaisaanii,qabeenya isaaniihundumaafihoolotaisaaniihundumaabooji'anii, hundumaaisaaniigaraYaaqoobabbaaisaaniittifidan

25Inniwarrabiyyasanakeessajiraatan,warra Kana’aanootaafiwarraFereeziiwaansodaateef,isaan magaalattiibillaadhaanwaanisaanarrabsaniifisaan ceepha’e.

26SodaanYihowaamagaalotanaannooSheekemjiran hundumaattiwaantaʼeef,ilmaanYaaqoobduukaaariʼuuf hinkaʼan;sababiinisaassodaanisaanirrattibuʼeera.

BOQONNAA31

1Ji'ahaaraaji'asanaattiYaaqoobnamootamanaisaa keessajiraatanhundumaattiindubbatejechuun:‘Of qulqullaa’aa,uffatakeessanisjijjiiraa,kaaneegaraBet’el, bakkaaniguyyaaobboleessakooEsaawujalaabaqadheetti waadaaisaafdhaadadhettiolhaadeemnu,sababiinisaas inninawajjinta’eenagaadhaangarabiyyakanaattiwaan nagalcheef,waaqoliiormaaisingidduuttiarkiita’anisni dhiisi’jedheen

2Waaqoliiormaa,wantagurraisaaniikeessajiruufiisa mormaisaaniiirrajiruufiwaaqoliitolfamooRaahelabbaa isheeLaabaanirraahatteeguutummaattiYaaqoobiif kennitenidhiisan.Innisisaangubeecaccabseeballeessee, mukamukalafaSheekemkeessajirujaladhokse

3Ji'atorbaffaaji'ahaaraattisgaraBet'elolba'eIddoo ciisettiiddooaarsaaijaaree,achittisutubaadhaabe,abbaa isaaYisihaaqaarsaaisaafigarahaadhaisaaRibqaattiakka dhufudhaamsaerge

4Yisihaaqimmoo,‘IlmikooYaaqoobhaadhufu,osoon hinduʼinisahaaargu’jedheen

5YaaqoobgaraabbaaisaaYisihaaqfigarahaadhaisaa Ribqaa,garamanaabbaaisaaAbrahaamdhaqee,ilmaan isaakeessaalamaLewwiifiYihudaafudhateegaraabbaa isaaYisihaaqfigarahaadhaisaaRibqaadhufe.

6RibqaanimmooYaaqoobdhungachuufiisa hammachuudhaafmasaraasanakeessaagarafuulduraatti baate;sababiinisaas,‘KunooYaaqoobilmikeedhufeera’ jetteeyommuudhageessehafuurriisheedeebi’eejiraateera; jetteeisadhungatte

7Ilmaanisaalamaanargitee,isaanbeektee,‘Ilmakookun ilmaankeeti?’jetteenisheenisisaanhammattee dhungattee,‘SanyiinAbrahaamisiniinnibeekama,lafa irrattiseebbainargattu’jetteeisaaneebbifte.

8YaaqoobgaraabbaaisaaYisihaaq,kutaainniciisee jiruttiseeneeilmaanisaalamaanisawajjinturan,harka abbaaisaaqabeegadijedheeisadhungate,Yisihaaq

immoomormaYaaqoobilmaisaattimaxxaneemormaisaa irrattiboo'e.

9DukkanniIjaYisihaaqkeessaabaʼee,ilmaanYaaqoob lamaan,LeewwiifiYihudaaargee,‘Yaailmakooilmaan keekun?isaanisakkakeewaantaʼaniif’jedheen.

10Innisdhugumailmaanisaaakkataʼanittihime:‘Ati immoodhugumailmaankootaʼuuisaaniiargiteetta’ 11Isaanisgaraisaattidhihaatan,innisgaragaleeisaan dhungateelamaanisaaniiwalittihammate

12Hafuurriraajiiafaanisaakeessagadbuʼee,Leewwii harkamirgaatiin,Yihudaaimmooharkabitaaisaatiinqabe 13InnisdurseegaraLeewwiigaragalee,durseeisa eebbisuujalqabe,akkanajedheen:“Waaqayyogooftaan barahundumaa,siifiijoolleekeebarahundumaattisihaa eebbisu

14Gooftaanimmoosiif,sanyiikeetiifisguddummaafi ulfinaguddaahaakennu,siifisanyiikee,foonhundumaa keessaaakkaergamootafuuladuraafiakkaqulqullootaatti iddooqulqulluuisaakeessattiakkatajaajilaniifisattihaa dhiyaatu

15Isaanabbootiifirdiifibulchitoota,angafootasanyii ilmaanYaaqoobhundumaanita'u;IsaandubbiiGooftaa qajeelummaadhaannidubbatu,Murtiiisaahundumaas qajeelummaadhaaninfaraduIsaaniskaraakoo Yaaqoobitti,daandiikooimmooIsraa'eliifnilabsu.Eebbi GooftaaafaanisaaniikeessattinikennamaSanyii jaallatamaahundumaaeebbisuuf

16HaatikeemaqaakeeLeewwiijetteemoggaafteetti, Maqaakeessirriittimoggaafteetti;Gooftaattinidabalamta, hiriyyaailmaanYaaqoobhundumaanitaata;MinjaalliIsaa kankeehaata'u,Atiifiilmaankeesirraanyaadhaa; Nyaannikeedhalootahundumaattihaaguutu,Nyaanni keeshammabarahundumaattihindhumne

17Warrisijibbanhundinuusidurattihaakufanii, Mormitoonnikeehundinuuhundeeirraabuqqa'aniihaa badan;Kansieebbisushaaeebbifamu,Sabnisiabaaru hundinuuhaaabaaramu’jedheera.

18Yihudaanisakkanajedhe:‘Warrasijibbuhundumaa akkadhiituufGooftaanhumnaafihumnasiifhaakennu; AtiifiilmaankeekeessaatokkoilmaanYaaqoobirratti bulchaaintaata;Maqaankeefimaqaanilmaankeetii baheelafaafinaannoohundumaahaakeessanaanna'u YeroosanattiOrmoonnifuulakeeduranisodaatu, Saboonnihundinuuniraafamu

19GargaarsiYaaqoobsikeessainta'a,FayyinniIsraa'elsi keessainargama.

20Teessooulfinaqajeelummaakeeirrayommuuteesse Sanyiiilmaanjaallatamaahundumaafnagaanguddaanin jiraata;Kansieebbisuhaaeebbifamu,Warrisijibbaniifisi dhiphisanhundinuunibuqqa'aniilafairraaniballeeffamu, niabaaramu'

21Innisgaragaleedeebi'eeisadhungateehammatee, baay'eegammade;sababiinisaasinniilmaanYaaqoobilma isaadhugaadhaanargeera

22Innismiilaisaagidduudhaabaheekufteeisaafsagade, isaaneebbiseehalkansanaabbaaisaaYisihaaqwajjin achittiboqote,isaanisgammachuudhaannyaataniidhugan.

23IlmaanYaaqooblamaan,innitokkomirgaisaa,inni kaanimmoobitaaisaatiinraffise,innisqajeelummaaisaaf lakkaa'ame.

24Yaaqoobhalkanhundumaaabbaaisaattihime, akkamittiGooftaangaralaafinaguddaaakkaisaafargisiise, akkasumaskaraaisaahundumaaakkaisabadhaadhe, hamaahundumaairraasakkaisaeege.

25YisihaaqimmooWaaqayyoabbaaisaaAbrahaamisa ilmaangarbichaisaaYisihaaqirraagaralaafinaisaafi qajeelummaaisaahindeebisneeebbise

26GanamaimmooYaaqoobwaadaaYisihaqiinwaadaa inniYihowaadhaafgale,mul’atainniarge,akkasumas iddooaarsaaakkaijaare,wantihundinuuakkumawaadaa galeGooftaadurattiaarsaanakkadhihaatuufqophaa’eefi harreeirraisakaa’uufakkadhufehime

27YisihaaqimmooilmaisaaYaaqoobiin,‘Anisiwajjin deemuuhindandaʼu;anidulloomeera,karaabaachuushin danda'u;har’awaggaadhibbatokkoofijaatamiishan waananta’eef;Kanaboodaimalahindanda'u;haadhakee (harreeirra)kaa'iisiwaliinhaadeemtu

28Yaailmakoo,atisababakootiinakkadhufte,har'as lubbuunnaargite,anissiarge,ilmakoo,akkaeebbifamtu nanbeeka

29Badhaadhinaargatta,waadaagalteniraawwatta; waadaakeeshindabarsin;sababniisaas,waadaasana ilaalchiseeakkaittigaafatamtu;ammakanaaf raawwachuufariifadhu,inniwaanhundumaahojjete,kan atiwaadaagaltehaagammadu’jedheera.

30InnisRibqaadhaan:‘Yaaqoobilmakeewajjindeemi’; RibqaanimmooilmaisheeYaaqoob,Deeboraanimmoo isheewajjindeemteegaraBetʼeldhufan.

31Yaaqoobkadhannaaabbaanisaaisaafiilmaanisaa lamaanLeewwiifiYihudaaittiineebbiseyaadatee, WaaqayyoonabbootiiisaaAbrahaamfiYisihaaq gammadeeeebbise

32Innisakkanajedhe:‘Ammaabdiibarabaraaakkanqabu, ilmaankoosWaaqahundumaadurattiakkanqabunan beeka’;lamaanisaaniiilaalchiseeimmooakkasitti muudameera;akkasumasYisihaaqakkamittiakkaisaan eebbisegabateesamiiirrattiakkaragaabarabaraatti isaaniifgalmeessa

BOQONNAA32

1HalkansanasBetʼelkeessajiraatee,Leewwiin,isafi ilmaanisaabarabaraaflubaWaaqayyooisahundumaaol taʼeisamuudaniiakkaisagodhanabjuudhaanarge;innis hirribaisaairraadammaqeeGooftaaeebbise

2Yaaqoobimmooganamabarii,ji’akudhaafraffaatti, ka’ee,namootaisaawajjindhufanhundumaairraa, namootaafihorii,warqeeirraa,mi’ahundumaafiuffata hundumaairraakurnootokkokenne,eeyyee,hundumaa irraakurnookenne

3GuyyootasanattiRaahelilmaisheeBiniyaamulfoofte Yaaqoobilmaanisaairraagaraoliittilakkaa'eeLeewwiin qoodaWaaqayyoottikufe,abbaanisaasuffatalubummaa uffateeharkaisaaguute

4Ji'akanakeessaguyyaakudhashanaffaatti,loonkeessaa re'ootakudhaafur,korbeeyyiihoolaadigdamiisaddeet, hoolotaafurtamiisagal,hoolaatorba,re'ootadigdamii tokkoimmooiddooaarsaaaarsaairrattiaarsaagubamaa ta'aniiWaaqayyoodurattiurgaami'aawaata'eefgaraiddoo aarsaafide.

5Kunisaarsaafiriiisaaniifiaarsaadhugaatiiisaaniiwajjin kurnaffaaakkakennudhaadateirraakanka’eaarsaaisaa ture

6Ibiddichiyommuugube,ibiddairrattiixaanaaarsaa, re'ootalama,korbeeyyiihoolaaafuriifihoolotaafur,re'oota afur,hoolotawaggaalamaafiilmooleere'ootalamaa aarsaagalateeffannaaingube;akkasittiguyyaatorbaaf guyyaaguyyaanraawwate.

7Innisilmaanisaafinamoonniisaahundinuuguyyaa torbakeessattigammachuudhaanachittinyaachaaturan, Gooftaaisarakkinaisaahundumaakeessaaisabaasefi waadaaisaafkenneeebbisaafigalateeffachaaturan 8Beeyladaqulqulluuhundumaakurnooirraahir’isee, aarsaagubamaadhiheesse,horiixuraa’aagaruuLeewwii ilmaisaatiifkenne(hinkenne),lubbuunamootasanaa hundumaasisaafkenne.

9Leewwinisobbolootaisaakurnancaalaaabbaaisaa YaaqoobdurattiBet’elkeessattilubummaainraawwate, achittislubata’eeYaaqoobwaadaaisaakenne; 10Sababakanaafisgabateesamiiirrattiakkaseerata’ee kurnoodeebi’eekurnoowaggaawaggaadhaanGooftaa durattiakkanyaatan,bakkamaqaanisaaakkajiraatu filatameetti,seerakanaafisbarabaraandaangaahinqabu 11Seerrikunkanbarreeffamekurnoolammaffaabakka filatamesanattiGooftaadurattinyaachuunwaggaa waggaadhaanakkaraawwatamuuf,barakanairraakaasee hangawaggaaittiaanuttiwantitokkoilleeisairraaakka hinhafne.

12Waggaaisaattisanyiinsunhammaguyyootasanyiin waggaasassaabamutti,wayiniinhammaguyyaawayinii, zayitiinimmoohammaguyyaayeroonisaagaʼuttini nyaatama

13Wantiishiiirraahafefidulloomehundinuuakka xuraaʼettihaailaalamu;

14Akkasittismanaqulqullummaakeessattiwaliinhaa nyaatan,akkainnidulloomushinhayyamne

15Kurnoonre'ootaafihoolotasanaahundinuuGooftaaf qulqulluuta'a,kanlubootaisaasta'a,waggaawaggaadhaan isadurattininyaatu;sababiinisaas,gabateesamiiirratti kurnooilaalchiseeakkasittimuudameefibocameejira.

16Halkanittiaanutti,ji'akanakeessaguyyaadigdamii lamaffaatti,Yaaqoobiddoosanaijaaruuf,mooraasanas dallaadhaanmarsuuf,ofiiisaatiifiijoolleeisaaboodasta'e ijoolleeisaaboodabarabaraanqulqulleessuufiqulqulluu gochuufmurteesse

17Yihowaanhalkanittimulʼateeisaeebbisee,‘Maqaan keeYaaqoobhinjedhamu,Israaʼelmaqaakeeinmoggaasu’ jedheen.

18Innisammasakkanajedheen:‘AniGooftaasamiifi dachiiuume,siguddiseesibaay’isa,mootonnisikeessaa niba’u,bakkamiilliilmaannamootaadhidhiite hundumaattisnimurteessu.

19Lafasamiijalajirtuhundumaassanyiikeetiifnankenna, isaanisakkafedhiiisaaniittisabootahundumaairrattiin murteessu,sanaboodasguutummaalafaaniqabataniibara baraannidhaalu’jedheera

20Innisisaawajjinhaasa'eexumuree,isabiraaolba'e. Yaaqoobimmoohammagarasamiittiolbahuttiilaale

21Innismul'atahalkaniiarge,kunooergamaantokko gabateetorbaharkattiqabatesamiiirraabu'eeYaaqoobiif

kenne,isaandubbisee,wantabarahundumaaisafiilmaan isaairraga'uhundumaainbarreeffamenibeeka.

22Inniswantagabateesanarrattibarreeffamehundumaa ittiargisiisee,‘Iddookanahinijaarin,iddooqulqulluubara baraahingodhin,ashinjiraatin;sababiinisaasbakkikun waanhintaaneefManaabbaakeeAbrahaamdhaqiitii hangaguyyaaabbaankeedu'uttiabbaakeeYisihaqwajjin jiraadhu.

23Gibxiittinagaadhaanniduuta,biyyakanakeessattis awwaalaabbootiikeetii,AbrahaamiifiYisihaaqwajjin kabajaanniawwaalamta

24Hinsodaatin,akkumaargiteefidubbiste,wanti hundinuuakkasta'a;waanhundumaasakkumaargiteefi dubbistettibarreessi’jedheen

25Yaaqoobimmoo,‘Yaagooftaa,wantadubbiseefiarge hundumaaakkamittanyaadachuudandaʼa?'Innis,'Wanta hundumaasiyaadachiisa'jedheen'

26Innisisabiraaolbaheehirribaisaairraadammaqee waandubbiseefiargehundumaayaadate,jechoota dubbiseefiargehundumaasbarreesse

27Achittisguyyaabiraaayyaaneffatee,akkumaguyyoota duraaniiaarsaadhiheessehundumaattiaarsaaittidhiheesse, guyyaankundabalameeguyyootaduriiimmoo‘Ayyaana’ jedheewaanmoggaafeef,maqaaisaas‘Dabalata’jedhee moggaase.

28Akkasittiakkata'umul'ateera,gabateesamiiirrattis barreeffameera;

29Guyyootaayyaanotaagidduutti,akkalakkoofsa guyyootawaggaattiwaangalmaaʼeef,‘Dabalata’jedhamee moggaafame

30Halkan,ji'akanakeessaagaafadigdamiisadaffaa, hoosistuunDeeboraaRibqaaduute,magaalattiijalamuka lagaajalaawwaalan,iddookanas,'LagaDeeboraa',muka mukaas,'MukagaddaDeeboraa'jedheemoggaase.

31Ribqaasdhaqxeegaramanaishiigaraabbaaisaa Yisihaqiittideebite,Yaaqoobimmookorbeessahoolaafi hoolotaafireʼootaharkaisheetiinerge.

32InnishammabiyyaKabraataandhufuttihaadhaisaa duukaadeemeeachijiraate

33Raahelhalkanilmadeessee,maqaaisaas‘Ilmagadda koo’jetteemoggaafte;sababniisaasisheenisadeessee dhiphatteeturte,abbaanisaagaruu,ji'asaddeettamaa keessaakudhatokkoffaatti,torbanja'affaattiguyyaa irreechaakanakeessaaguyyaakudhatokkoffaattimaqaa isaaBiniyaamjedheemoggaase[2143AM]

34RaahelachittiduuteebiyyaEfraat,isheen Beetaliheemittiawwaalamte,YaaqoobawwaalaRaahel irratti,karaaawwaalaisheeolittiutubaaijaare.

BOQONNAA33

1YaaqoobimmoodhaqeegarakibbaMagdaladra'eef jiraateJi'ahaaraaji'akurnaffaattiinniifihaadhamanaa isaaLiyaagaraabbaaisaaYisihaaqdhaqe

2RuubenimmooBiilhaanisheenhojjettuuRaahel,dubartii saartuuabbaaisaa,bakkadhoksaabishaaniindhiqachaa utuuarge,isheejaallate.

3Halkandhokatee,manaBilhaa[halkan]seenee,mana isheekeessasireeirrakophaaisheeciifteearge

4Innisisheewajjinciisee,isheenhirribaadammaqxee argitee,kunooRuubensireeirraisheewajjinciiseeakka

jiruargite,isheenimmoodaangaahaguuggiiisheehiiktee isaqabdeeiyyitee,Ruubenta'uuisaahubatte.

5Isheenimmoosababaisaatiinqaana'eeharkaisheeisa jalaagadlakkifteeinnibaqate.

6Isheenimmoowaankanaafbaay'eeboosse,nama tokkottilleehinhimne

7Yaaqoobdeebiʼeeishiiyommuubarbaade,ishiinakkana jetteen:‘Anisiifxuraaʼeera;sababiinisaasRuubenna xureessee,halkannawaliinciisee,rafeenture,hammainni uffatakoohiikeenawajjinciisuttihinarganne’jedheera 8YaaqoobimmooRuubenBiilhaawajjinciiseewaan tureef,uffataabbaaisaawaanhiikuufbaayʼeedheekkame 9YaaqoobimmooRuubenwaanishiixureessuuflammata isheettihindhiyaanneNamniuffataabbaaisaahiiku immoo,Gooftaadurattijibbamaawaanta'eef,hojiinisaa garmaleehamaadha.

10Kanaafis,namnitokkohaadhamanaaabbaaisaawajjin akkahinciisne,akkasumasuffataabbaaisaaakkahin hiikkatne,kunxuraa'aawaanta'eef,namnihaadhamanaa abbaaisaawajjinciiseefidubartiinsunis,isaanlafairratti xuraa'ummaawaanhojjetaniif,dhugumawaliinindu'u 11Sabainniofiiisaatiiffilatekeessattiwantixuraa'aan tokkoilleeWaaqayyokeenyadurattihinjiraatu

12Ammas,yeroolammataafakkasjedhamee barreeffameera:‘Namnihaadhamanaaabbaaisaawajjin ciise,salphinaabbaaisaawaanmul’iseef,abaaramaahaa ta’u’;qulqulloonniGooftaahundinuuimmoo'Akkashaa ta'u;akkashaataʼu’jedheen.

13YaaMusee,ijoolleenIsraa'eldubbiikanaakkaeeggatan ajaji;adabbiidu’aa(kanofkeessaaqaba)waanta’eef; xuraa’aadha,namichakanaraawwateefaraarsibarabaraan hinjiru,garuuajjeefameeajjeefamee,dhagaadhaan rukutamee,sabaWaaqayyokeenyagidduudhaahundee irraabuqqifamuuqaba.

14Israaʼelkeessattinamniakkasgodhekamiifuu, jibbisiisoofixuraaʼaawaantaʼeef,guyyaatokkoillee lafarrajiraachuunhinhayyamamu.

15Isaanisakkanahinjedhiin:Ruubeenisaalqunnamtii abbaaisaawajjinergaciiseeboodajireenyaafidhiifamni isaafkenname,isheefisabbaamanaaqabaattus,abbaan manaaisheeYaaqoobabbaanisaalubbuunjirature

16Hangayeroosanaattisirni,firdiifiseerri,barakeetti malee,seerayeroofiguyyoota,seerabarabaraadhaloota barabaraafta'umalee,guutummaaisaatiinhundumaafhin mul'anneture

17Seerakanaafisguyyoonnixumuramuu,araarrishinjiru, lamaanisaaniiiyyuusabagidduuttihundeeirraa buqqifamuuqabu;

18AtiMusee,Israa’elootaafbarreessi(isa)akkaisaankana eeggataniif,akkajechootakanaattisakkaraawwatan, cubbuuhangadu’aattiakkahinhojjenneef;sababniisaas, Waaqayyogooftaankeenyaabbaafirdiidha,inninamahin kabajne,kennaahinfudhanne

19Dubbiikakuukanasisaanittihimi,akkaisaan dhaga’aniifieeggataniif,akkaisaanofeeggataniif, akkasumasbiyyasanakeessaaakkahinballeeffamneefi hundeeisaaniiakkahinbuqqa’amneef;sababiinisaas, warriWaaqakeenyadurattilafairrattiraawwatan hundinuuxuraa'ummaa,jibbisiisoo,xuraa'aa,xuraa'aadha 20Halalummaaisaanlafairrattiraawwatancaalaacubbuu guddaanhinjiru;sababniisaasIsraa’elWaaqayyogooftaa

isaatiifsabaqulqulluu,sabadhaala,sabalubummaafi mootiifiqabeenya(Isaa)ti;xuriiakkasiisabaqulqulluu gidduuttihinmul'atu

21Torbanja’affaakanawaggaasadaffaatti[2145AM] YaaqoobilmaanisaahundinuudhaqaniimanaAbrahaam, naannooabbaaisaaYisihaaqfihaadhaisaaRibqaakeessa jiraatan

22MaqaanilmaanYaaqoobakkanature:ilmaanangafaa Ruuben,Simiʼoon,Leewwii,Yihudaa,Isaakaar,Zabuloon, ilmaanLiiyaa;ilmaanRaahelimmooYoseeffiBiniyaam; ilmaanBiilhaa,DaanifiNaftaal;ilmaanZilphaa,Gaadfi Asher;akkasumasDiinaaintalaLiiyaa,intalatokkicha Yaaqoob.

23IsaanisdhufaniiYisihaqiifiRibqaattisagadanii, yommuuisaanarganYaaqoobfiilmaanisaahundumaa eebbisan,YisihaaqimmooilmaanYaaqoobilmaisaaisa quxisuuargeewaanisaaneebbiseefbaayʼeegammade

BOQONNAA34

1Torbankanawaggaaja’affaattiiyyobeeliinafurtamii afraffaa[2148AM]Yaaqoobilmaanisaahoolotaisaanii akkadheedan,tajaajiltootaisaawajjinisgaradheedichaa Sheekemittierge

2MootonniAmoorootaatorbanmukajaladhokataniiisaan ajjeesuuf,horiiisaaniisakkaboojiʼamuufwalittiqabaman 3Yaaqoob,Leewwii,YihudaafiYoseefabbaaisaanii Yisihaaqwajjinmanakeessaturan;sababniisaashafuurri isaagadde,isaanisisadhiisuuhindandeenye,Biniyaam immooquxisuuwaanta'eefabbaaisaabirainhafe

4MootiinTaafuufimootiinAreesaa,mootiinSeraagan, mootiinSeeloo,mootiinGa’aas,mootiinBeetooroon, mootiinMa’anisakir,akkasumaswarrigaarreenkana keessajiraatan(fi)bosonabiyyaKana’aankeessajiraatan hundinuudhufan

5IsaanisYaaqoobittiakkanajedhaniibeeksisan:‘Kunoo, mootonniAmoorilmaankeemarsanii,loonisaaniis saamaniiru

6Innisilmaanisaasadan,tajaajiltootaabbaaisaa hundumaafitajaajiltootaofiiisaawajjinmanaisaakeessaa kaʼee,namootabillaaqabataniikumajaʼawajjinisaan irrattiindhaqe

7InnisdheedichaaSheekemkeessattiisaanajjeesee,warra baqatanari’ee,billaadhaanisaanajjeese,‘Areesaafi Taafuu,Saaregaan,Seloofi‘AmanisakirfiGa[ga]’as ajjeese,loonisaasdeebifate.

8Isaanmoʼee,buʼaafiriilafaisaaniiirraashanakkaisaaf kaffalaniifgibiraisaanirrattikaaʼe,Roobeeliifi Taamnaataresniijaare

9Innisnagaadhaandeebi'ee,isaanwaliinnagaabuusee, isaanishammaguyyaainniifiilmaanisaagaraGibxiittigad bu'anittigarbootaisaata'an.

10Torbankanawaggaatorbaffaatti[2149AM]Yoseef waa’eenageenyaobbolootaisaamanaisaairraagarabiyya Sheekemittiakkabaruuferge,biyyaDotaankeessattis isaanargate

11Isaanisgantummaadhaanisaajjeesanii,isaajjeesuuf shiraxaxan,garuuyaadaisaaniijijjiiraniidaldaltoota Ismaa’eelittiisagurguran,garaGibxiittisisagadbuusanii, PhoxifaarisaajajaaFara’oon,angafanyaata bilcheessitootaafilubamandaraEleewuttiisagurguran

12IlmaanYaaqoobimmoore'eeqalanii,uffataYoseef dhiigasanakeessacuuphanii,ji'atorbaffaakurnaffaairratti abbaaisaaniiYaaqoobergan

13Halkansanaguutuugalgalawaanisaaffidaniifnigadda, duʼaisaatiifgaddaanisnihoʼa,akkasumas:‘Bineensi hamaanYoseefnyaateera’jedhe;miseensonnimanaisaa hundinuu[guyyaasanaisawajjingaddan,isaanis]guyyaa sanaguutuuisaawajjingaddaniifigaddan.

14Ilmaanisaafiintalliisaaisajajjabeessuufkaʼan,inni garuuilmaisaatiifjajjabinaargachuudide

15GuyyaasanattiBiilhaanYoseefakkabadedhageessee, isheenimmooQafratefkeessajiraachaaakkaturtegadda isaafduute,DiinaasintalliisaaergaYoseefdu'eebooda duute

16GaddisadankunjiʼatokkokeessattiIsraaʼelirrattini dhufe.IsaanisBiilhaaawwaalaRaahelfuulduratti awwaalan,Diinaasniawwaalanintalaisaa,achumatti awwaalan

17Yoseefwaggaatokkoofgaddee,'Ilmakootiifgadda awwaalaattinangadbu'a'jedheewaantureef,hindhaabne 18Sababakanaaf,ijoolleenIsraa’elji’atorbaffaakeessaa kurnaffaatti-guyyaaoduunYoseefisaboochisegaraabbaa isaaYaaqoobdhufeetti-ji’atorbaffaakeessaakurnaffaatti, waggaattialtokko,cubbuuisaaniifaraarriakkaofiiisaaniif rakkisanmurtaa’eera;sababiinisaas,jaalalaabbaanisaanii Yoseefilmaisaailaalchiseeqabugaddisiisaniiru

19Guyyaankunwaggaattialtokkoguyyaasanattiakkaof qulqulleessaniif,cubbuuisaanii,irradaddarbaisaanii hundumaafidogoggoraisaaniihundumaafakkaitti gaddaniifmuudameera

20YoseefergabadeeboodailmaanYaaqoobhaadhotii manaafuudhanMaqaanhaadhamanaaRuuben'Adaa; maqaanhaadhamanaaSimi'oonimmoo'Adlba'a,lammii Kana'aan;maqaanhaadhamanaaLeewwiiintalaAram keessaa,sanyiiilmaanTaaraakeessaaMelkaajedhama; maqaanhaadhamanaaYihudaaBetasu'eellammii Kana'aanjedhamtu;maqaanhaadhamanaaIsaakaar Hezaqaajedhamtu,maqaanhaadhamanaaZabuloon Ni'imaanjedhamtu;maqaanhaadhamanaaDaan,‘Egla; akkasumasmaqaanhaadhamanaaNaftaalRaasu'uuishee Mesopotaamiyaa;maqaanhaadhamanaaGaadMaaka jedhamtu;akkasumasmaqaanhaadhamanaaAsher, ‘Iyoonaa;maqaanhaadhamanaaYoseef,Asenaat,nama Gibxii;akkasumasmaqaahaadhamanaaBiniyaam 'Ijasakaa'jedhamtu

21Simiʼoonimmooqalbiijijjiirratee,haadhamanaa lammaffaaMesopotaamiyaakeessaaobbolootaisaa godhate.

BOQONNAA35

1Torbanjalqabaaiyyobeeliiafurtamiishanaffaawaggaa tokkoffaatti[2157AM]RibqaanYaaqoobilmaishee waamtee,waa’eeabbaaisaafiwaa’eeobboleessaisaa ilaalchisee,umuriiisaaguutuuakkaisaankabajuisaajajte 2Yaaqoobimmooakkanajedhe:‘Akkaatinaajajetti wantahundumaanangodha;wantikunanaafulfinaafi guddummaa,akkasumasgooftaadurattiqajeelummaata'a, akkanisaankabajuuf

3Atisyaahaadha,yeroondhaladheirraakaaseehanga har'aatti,hojiikoohundumaafiwantagaraakookeessajiru

hundumaa,yeroohundumaahundumaafgaariiakkanyaadu beekta.

4Abbaakoofiobboleessakooakkankabajuufakkamittan wantaatinaabboomtekanahinraawwadhu!

5Yaahaadha,jal'inaakkamiinakeessattiargitenattihimi, aniimmooirraanandeebi'a,araaramninaafta'a'jedheen

6Isheenisakkanajette:‘Ilmakoo,anibarakoohundumaa hojiiqajeelaa(qofa)maleesikeessattihinargine.Ta'us garuudhugaasittihimailmakoo:Barakananandu'a,bara kanasjireenyakookeessattihinhafu;sababiinisaas, guyyaadu'akoowaggaadhibbaafishantamiishanol akkanhinjiraanneabjuudhaanargeera;

7Yaaqoobdubbiihaadhaisaakanaankolfe.sababniisaas haatiisaaakkadu'uittihimteeturte;humnaisheeqabattee faallaaisaataa'aaturte,humnaisheetiinishindadhabne; sababiinisaasisheenseenteebaateeargitee,ilkaanishee jabaate,barajireenyaisheeguutuudhukkubnitokkollee isheehintuqne

8Yaaqoobimmooakkasjedheen:‘Yaahaadha,yeroonkoo guyyootajireenyakeettiyoodhihaate,humnikoosakkasitti akkahumnakeetiinabirayoojiraate;

9IsheenisgaraYisihaaqseenteeakkanajetteen:‘Ani kadhannaatokkosiifdhiheessa:EsaawuunYaaqoobakka hinmiidhan,diinummaadhaanakkaisahinariʼusakka kakatugodhi;atiyaadaEsaawuudargaggummaaisaairraa kaaseejal'aata'uuisaabeekta,gaarummaanimmooisa keessaakkahinjirre;innidu'akeeboodaakkaisaajjeesuuf hawwa.

10GuyyaaYaaqoobobboleessiisaagaraKaaraandhaqee kaaseehangahar'aattiwaaninnihojjetehundumaani beekta;hoolotakeeofittifudhatee,qabeenyakee hundumaafuulakeedurattifudhateera

11Nutiimmoowantakankeenyaayommuuisakadhannuu fiisakadhannu,akkanamanuttimararfatuuttigodhe.

12Yaaqoobilmakeeisamudaahinqabneefiqajeelaataʼe waaneebbifteefsittihadhaaʼeera;sababniisaas, gaarummaaqofamaleehammeenyiisakeessahinjiru,erga inniKaaraanirraadhufeekaaseehangahar’aattishomaanu hinsaamne,yeroohundumaayerooisaattiwaanhundumaa nuuffida,yeroonutiharkaisaafudhannuimmoogaraaisaa guutuudhaangammada,innisnueebbisu,ergainniKaaraan irraadhufeekaaseehangahar’aattinuirraaaddahinbaane, yeroohundumaasmanakeenyattinukabajuudhaannu waliinhafeera’jedheera

13Yisihaaqimmoo,‘Aniillee,Yaaqoobinninuwajjinjiru, garaaisaaguutuudhaanakkamittiakkanukabajunan beeka,nanarga;garuuEsaawuisaangafawaantaʼeef,dur Yaaqoobcaalaananjaalladhature;ammagaruuYaaqoob Esaawucaalaananjaalladha,innigochahamaadachaa hojjeteera,karaanisaahundinuujal'inafijeequmsawaan ta'eef,qajeelummaanisakeessahinjiru; 14Ammassababiigochaisaahundumaatiingaraankooni dhiphateera,innistaʼesanyiiisaafayyinahinqabu, sababiinisaasisaanwarralafairraabadaniisamiijalaa buqqifamaniif,sababiinisaasinniWaaqaAbrahaam dhiiseehaadhotiimanaaisaaduukaawaandeemeef, xuraaʼummaaisaaniifidogoggoraisaaniibooda,innifi ijoolleeisaaduukaabuʼeera

15AtisobboleessaisaaYaaqoobakkahinajjeesneakkaisa kakatunaajajta;yookakateiyyuukakaaisaattihin bulmaatu,hamaaqofamaleewaangaariihinhojjatu

16Yaaqoob,obboleessaisaaisaYaaqoobharka Yaaqoobittiajjeesuuyoobarbaadegaruunikennama, harkaisaajalaahinmiliqu,[harkaisaattiwaanbu'uuf]

17SababiiYaaqoobhinsodaatin;sababiinisaaseegduun Yaaqoobguddaafihumnaguddaakanqabuufikabajamaa dha,eegduuEsaawucaalaaskanjajamudha’jedheera

18RibqaasergiteeEsaawuwaamteegaraisheedhufee, isheenimmoo:‘Yaailmakoo,kadhannaatokkonsiif dhiheessuuqaba,atiimmooakkaraawwadhuwaadaagalte yaailmakoo’jetteen

19Innis,‘Wantaatinaanjettuhundumaanangodha,iyyata keeshindidu’jedheen

20Isheenimmooakkasjetteen:‘Guyyaandu’ettina fudhatteenaannooSaaraahaadhaabbaakeetiiakkana awwaaltu,akkasumasatiifiYaaqoobakkawaljaallattan, lamaanisaaniiiyyuujaalalawaliiqofamaleehamaaisa kaaniiirrattiakkahinhawwine,akkasumas(kanaaf)ilmaan kooakkabadhaadhinaargattan,biyyagidduuttisakka kabajamtan,diinnitokkolleeakkaisinittihingammadne, isinisnamatokkoakkataatanisingaafadhawarrasi jaallatanhundumaadurattieebbaafiaraara’jedheen

21Innisakkanajedhe:‘Wantaatinattihimtehundumaa nangodha,akkumaatilafeenisheelafeekeettidhihooakka taʼubarbaadde,guyyaaatiduututtinaannooSaaraahaadha abbaakoottisiawwaala.

22Yaaqoobobboleessakoos,foonhundumaacaalaanan jaalladha;sababiinisaasaniisaqofamaleeobboleessalafa hundumaairrattihinqabu:kunisyooisajaalladheanaaf bu’aaguddaamiti;inniobboleessakoowaanta'eef,qaama keekeessattiswaliinfacaafamne,gadameessakeekeessaas waliinbaane,obboleessakooyoohinjaallanneeenyuun nanjaalladha?

23Aniimmoo,guyyaaabbaankooisaeebbiseisaolaanaa, anaimmooisagadiaanaawaangodheef,anaafiilmaan kooirrattimootiiakkataʼumirkanaaʼaataʼuuisaawaanan beekuuf,waaʼeekoofiwaaʼeeilmaankooakkagorsitusi kadhadha.

24Aniimmooakkanisajaalladhu,wantagaariiqofamalee, barajireenyakoohundumaattiwantahamaaisairratti akkanhinhawwinesiifkakadha’jedheera.

25Dhimmakanahundumaailaalchiseeishiidhaafkakate YaaqoobijaEsaawuudurattiwaamteeakkadubbii Esaawuttidubbatteettiabboommiiisaafkennite.

26Innisakkanajedhe:‘Aniwaansittitolunangodha;Ana irraasta’eilmaankooirraahammeenyitokkolleeEsaawu irrattiakkahinbaanenaamanaa,jaalalaqofaanalatti homaairrattidursaakkanta’unattiamanaa’jedheera

27Halkansanaishiinilmaanisheewajjinnyaataniidhugan, halkansanattiiyyoobeeliisadiifitorbantokkoofiwaggaa tokkoottiduute,ilmaanisheelamaanEsaawuufiYaaqoob immooholqadachaanaannooSaaraahaadhaabbaa isaaniittiisheeawwaalan.

BOQONNAA36

1Torbankanawaggaaja’affaatti[2162AM]Yisihaaq ilmaanisaalamaanEsaawuufiYaaqoobwaamee,isaanis garaisaadhufanii,‘Ilmaankoo,anikaraaabbootiikoo, garamanabarabaraaabbootiinkoojiranittinandeema’ jedheen.

2Kanaaf,naannooabbaakooAbrahaam,holqadachaalafa EfroonHeetisaAbrahaamawwaalaittiawwaaluufbite keessattinaawwaadhaa;awwaalaaniofiikootiifqote keessatti,achittinaawwaala.

3Yaailmaankoo,wantaGooftaanAbrahaamiifisanyii isaairrattiakkagodhudubbatehundumaaakkaisinirratti fiduuf,lafairrattiqajeelummaafiqajeelummaaakka hojjettankanaisinajaja.

4Yaailmaankoo,obbolootakeessanakkanamalubbuu ofiijaallatuttiwaljaalladhaa,tokkoontokkoonisaaniis wantaobboleessaisaaniifayyaduhaabarbaadan,lafa irrattiswaliinhaahojjetan;akkalubbuuofiittiswalhaa jaallatan.

5Waaʼeewaaqoliitolfamoowaaqoliitolfamooilaalchisee, warraisaansagadaniifiwarraisaanittisagadaniif gowwoomsaadhaanwaanguutamaniif,akkaisaanganuufi akkaisaanjibbitanisinajaja,isingorsas 6IsinyaailmaankooWaaqayyogooftaaabbaaAbrahaam abbaakeessan,akkamittiakkanisasaaqeffadheefi qajeelummaafigammachuudhaanakkaisatajaajile,akka inniisinbaay’isuufisanyiikeessanakkaurjiisamii baay’inaanakkabaay’isu,akkabiqiltuuqajeelummaaisa barabaraandhalootahundumaafhinbuqqa’amneta’eelafa irrattiisinjabeessuufyaadadhaa

7Ammaskakaaguddaaisinkakaasa-maqaaulfina qabeessa,kabajamaa,guddaa,ulfinaqabeessa,dinqisiisaa fijabaa,isasamiifidachiifiwantootahundumaawalitti uume-isasodaattan,akkaisasagadaniifkakaanisacaalu hinjiru

8Tokkoontokkoonobboleessaisaajaalalaafi qajeelummaadhaanakkajaallataniif,akkasumashojii keessanhundumaattiakkabadhaadhaniifiakkahin badneef,kanaboodabarabaraanobboleessaisaairratti hamaaakkahinhawwine.

9Isinkeessaanamnitokkoobboleessaisaairrattihamaa yooyaade,kanaboodanamniobboleessaisaairrattihamaa yaaduhundinuuharkaisaattiakkakufu,biyyawarrajiranii keessaasakkabuqqa'u,sanyiinisaassamiijalaaakkabadu beekaa

10Guyyaajeequmsaa,arrabsoo,dheekkamsaafi dheekkamsaatti,akkumaSodoomgubeibiddaboba'aa boba'aata'een,akkasumabiyyaisaafimagaalaaisaafi waanisaata'ehundumaaniguba,macaafaadabbiiijoollee namaakeessaasnihaqama,macaafajireenyaakeessattis hingalmaa'u,garuuisabadiisaafmurtaa'ekeessattihin galmaa'u,garabarabaraattisnideemaarrabsoogochuu; balaaleffannaanisaaniiyeroohundumaajibbaafiarrabsoo fidheekkamsaafigidiraafiaariifidha’ichafidhukkuba barabaraanakkahaaromfamuuf

11Yaailmaankoo,akkamurtiinamaobboleessaisaa miidhuubarbaadettidhufuttinanjedha,dhugaasisiniifnan kenna.

12Guyyaasanattiqabeenyaisaahundumaalamaan isaaniittiqoodee,isaguddaaisaangafaa,masaraafiwanta naannooisaajiruhundumaa,akkasumaswantaAbrahaam BoollaKakaasanattiqabuhundumaakenne

13Innis,‘Garaaguddaakanailmaangafaafnankenna’ jedheen

14Esaawuunimmoo,‘AniYaaqoobittigurguree,mirga angafummaakoosYaaqoobkenneera;isaafhaakennamu,

waa'eeisaajechatokkolleehinqabu,kanisaawaanta'eef' jedheen.

15Yisihaaqimmoo,"Yaailmaankoo,sanyiikeessanis har'aeebbiisiniifhaata'u,isinboqonnaanaafkennitaniittu, garaankooswaa'eemirgaangafummaahindhiphatne,isin sababiijal'inaakkahinhojjenne"

16Waaqayyoinniolaanaannamaqajeelummaahojjetu, isafisanyiiisaabarabaraanhaaeebbisu.'

17Innisisaanajajeeisaaneebbisee,isaanisisaduratti waliinnyaataniidhugan,inniimmooyaadatokkogidduu isaaniiwaanjiruufgammadee,isaanisisabiraaba'anii guyyaasanaboqotaniirafan

18Yisihaaqimmooguyyaasanagammachuudhaansiree isaairraciise;innishirribabarabaraarafee,waggaadhibba tokkoofisaddeettamaattidu'eTorbandigdamiishaniifi waggaashanxumure;ilmaanisaalamaanEsaawuufi Yaaqoobimmooisaawwaalan

19EsaawuunimmoogarabiyyaEdoom,gaarreenSeeyir dhaqeeachijiraate.

20YaaqoobgaarreenHebroon,masaraabiyyaabbaanisaa Abrahaamkeessajiraatukeessajiraatee,akkumabara dhalootaisaaqoodeetti,garaaisaaguutuudhaan,ajaja mul’atuttisGooftaawaaqeffate

21Liyaanhaatimanaaisaatorbanlammaffaawaggaa afraffaattiwaggaaafurtamiishanaffaatti,[2167AM]duute, inniimmooholqadachaanaannoohaadhaisaaRibqaakan awwaalaSaaraahaadhaabbaaisaabitaajirukeessattiishee awwaale

22ilmaanishiifiilmaanisaahundinuu,haadhamanaaisaa Liiyaawajjingadduufiwaaʼeeishiiisajajjabeessuufni dhufan;

23isheenkaraaisheehundumaanmudaahinqabneefi qajeeltuuwaanturteefYaaqoobulfinaqabditurte,guyyoota isheewajjinjiraattehundumaasafaanisheeirraadubbii hamaahindhageenye,isheenlallaaftuufinagaaqabduufi qajeeltuufikabajamtuuwaanturteef

24Innishojiiisheenbarajireenyaisheekeessatti raawwattehundumaayaadateebaay'eeisheeboo'e;sababni isaasgaraaisaaguutuufilubbuuisaaguutuuisheejaallate

BOQONNAA37

1GuyyaaYisihaaqabbaanYaaqoobfiEsaawuudu'an, [2162AM]ilmaanEsaawuYisihaaqqoodaangafaailma isaaquxisuuYaaqoobakkakennedhaga'aniibaay'ee aaraniiru.

2Isaanisabbaaisaaniiwajjinwaldhaban,‘Atiangafaa, Yaaqoobimmooquxisuuta’us,abbaankeemaaliif Yaaqoobqoodaangafaakenneesirradarbe?’

3Innis‘MirgaangafummaakooYaaqoobittimidhaan qamadiixinnoodhaanwaanangurgureef,guyyaaabbaan kooadamseeqabadheewaaninninyaateenaeebbisufiduuf naergetti,haxxummaadhaandhufeenyaatafidhugaatii abbaakoofidee,abbaankoosisaeebbiseeharkaisaajala nakaa’e’jedheen

4Ammasabbaankeenyaobboleessaisaairrattistaʼe, hamaaakkawalhinyaadne,akkasumastokkoontokkoon keenyaobboleessaisaawajjinjaalalaafinagaadhaanakka ittifufnuufikaraakeenyaakkahinmancaasneakka kakaannunugodheera’jedheera.

5Isaanis,‘Isaawajjinnagaabuusuufsihindhaggeeffannu; sababniisaashumnikeenyahumnaisaacaala,nutisisa caalaahumnaqabna;isairrattideemneeisaajjeesna,isafi ilmaanisaaniballeessina.Atinuwajjinyoohindeemne nutissimiidha.

6Ammasnudhaggeeffadhaa:GaraAraamii,Filisxeem, MoʼaabfiAmoonittihaaerginu,namootafilatamoololaaf ciccimootaʼanofiikeenyaafhaafilannu,isairrattis deemneeisawajjinlolahaagoonu,utuuinnihinjabaanne lafairraahaaballeessinu’

7Abbaanisaaniis,‘Isadurattiakkahinkufneefhin deemtinaaisawajjinhinlolin’jedheen

8Isaanis,‘Kunis,dargaggummaakeeirraakaaseehamma harʼaattisirrittiakkaataagochakeeti,atiimmoomorma keewaanjooisaajalagalchita

9Dubbiikanahindhaggeeffannu’jedheen.Isaanisgara Araamitti,garaAduraamittisgaramichuuabbaaisaaniitti erganii,loltootakumatokko,namootawaraanaafilataman, isaanwajjinqacaran.

10Mo'aabkeessaafiijoolleeAmoonkeessaawarri qacaramanii,namootafilatamookumatokko,Filisxeeirraa, loltoonnifilatamookumatokko,EdoomiifiHoorota keessaaloltoonnifilatamookumatokko,akkasumas jajjaboonwaraanaaKitiimkeessaagaraisaaniidhufan 11Isaanisabbaaisaaniitiin:Isaanwajjindeemiisaan geggeessi,yookanahintaanesiajjeesna’jedhan 12IlmaanisaaobboleessaisaaYaaqoobirrattiakkaisaan geggeessuuf(isaan)akkaisadirqisiisanyommuuargu dheekkamsaafidheekkamsaanguutame 13BoodagaruuhammeenyaisaYaaqoobobboleessaisaa irrattidhokatehundumaayaadate;inniimmooguyyaaisaa guutuuYaaqoobobboleessaisaairrattihamaaakkahin yaadneabbaaisaafihaadhaisaatiifkakatehinyaadanne 14Kunhundinuutaʼus,Yaaqooblolaafakkaisairratti dhufanhinbeekne,hammaisaanloltootakumaafuriifi namootawaraanaafilatamootaʼaniiwajjinmasaraasanatti baayʼeedhihootaʼanitti,haadhamanaaisaaLiiyaadhaaf gaddature

15NamoonniHebroonimmoo,‘Kunooobboleessikee billaadhaanhidhameekumaafuriinsiloluufdhufeera, isaanisgaachanaafimeeshaawaraanaaqabataniiru’ jedhaniiittiergan;EsaawucaalaaYaaqoobwaan jaallataniif.Kanaafittihiman;sababiinisaasYaaqoob Esaawucaalaanamabilisafigaralaafessature

16Yaaqoobgaruuhammaisaanmasaraasanattibaayʼee dhihaatanittihinamanne.

17Inniskarramasaraasanaacufe;innisloltootairra dhaabateeobboleessaisaaEsaawuttidubbatee,‘Jajjabinni atihaadhamanaakooisheeduuteefnajajjabeessuufittiin dhuftekabajamaadha’jedheenOsooisaanhindu'inabbaa keetiif,deebi'eehaadhakeetiifkakattekana?Kakaa cabsiteetta,yerooabbaakeetiifkakattesanattimurtiinitti murtaa'e'jedheera

18AchiisEsaawuundeebisee,‘Ijoolleennamaasta’e bineensonnilafaakakaaqajeelummaakakaataniibara baraankakatanhinqaban;garuuguyyaahundumaawanta hamaawalirrattiyaadu,akkasumastokkoontokkoon isaaniimormituufidiinaisaaniiakkamittiakkaajjeesan

19Atisanaafiijoolleekoobarabaraannijibbita Hidhamniobbolummaasiwajjinjiruseeguunhinjiru.

20Dubbiianisiiflabsukanadhaga'i,Boftigogaaisaa jijjiireeakkasuufiilallaafaagochuuyoodanda'e,Yookiin akkagaanfasareeyknhoolaamataaisaairrattigaanfaakka biqilugochuuyoodanda'e,Sanaboodahidhata obbolummaasiwajjinqabunaneega,Harmihaadhaisaanii irraasyooaddaba'e,atiobboleessaanaafhintaaneef 21Waraabessihoolaawajjinakkaisaanhinnyaanneeykn akkaisaanhinjeeqneefyoonagaabu'an,Garaanisaaniis gaarummaadhaafyooisaanittita'e,Garaakookeessatti nagaansiifinjiraata

22Leencimichuure'eesanaayoota'eenagaaisaawajjin yooaraarame,Harqootatokkojalattiyoohidhameeisaa wajjinyooqote,Anissiifaraara.

23Gareenakkaraazaattiyommuuadiita'u,Sanabooda akkansijaalladhe,siwajjinisnagaaakkabuusubeeki, Hiddairraanibuqqa'a,Ilmaankeeshundeeirraabuqqa'u, Nagaansiifhinjiru'

24Yaaqoobgaraaisaatiin,lubbuuisaaguutuudhaanakka isaajjeesuuf(akkasitti)garaisaattihamaaakkataʼe, akkasumasakkabofabosonaaisaeebooisabocuufiisa ajjeesuirrattidhuftee,isairraasduubattihindeebinesanatti biqileeakkadhufeyerooarge;

25Achiisnamootaisaafitajaajiltootaisaawajjinakka isaanisafihiriyyootaisaahundumaattiduulaniidubbate

BOQONNAA38

1KanaboodaYihudaanYaaqoobabbaaisaattidubbatee akkasjedheen:‘Yaaabbaa,xiyyakeegaragalchi,xiyyakee ergitiimormituugadidarbadhuudiinaajjeesi;atiimmoo humnahaaqabaattu,obboleessakeehinajjeesnu,inniakka keewaanta'eef,akkakeeimmookabajaisaaf(kana)haa kenninu'

2Yaaqoobxiyyaisaagadiqabeexiyyaergeeobboleessa isaaEsaawu(harmaisaamirgaairratti)rukuteeajjeese

3Ammasxiyyaergee'AdooraannamaAraamaa,harma bitaaisaarukutee,duubattiisaari'eeajjeese.

4AchiisilmaanYaaqoob,isaanistaʼetajaajiltoonniisaanii, masaraasanaagamaarfanittigareedhaanqoqqoodanii baʼan.

5Yihudaanimmoogarafuulduraattibaʼanii,Naftaaliyaafi Gaadisawajjintajaajiltoonnishantamaimmooisawajjin garakibbamasaraasanaattibaʼanii,wantaisaanduratti argamanhundumaaniajjeesan,isaankeessaatokkoillee hinmiliqne

6Leewwii,DaanifiAsher,namootashantama(namoota) wajjingarabahaattibaʼanii,loltootaMoʼaabfiAmoonni ajjeesan.

7Ruuben,IsaakaarfiZabuloonimmoonamootashantama isaaniiwajjinmasaraasanaagarakaabaattibaʼanii,loltoota Filisxeemotaaniajjeesan

8Simi'ooniifiBiniyaamfiHenokilmiRuuben,namoota shantama(namoota)wajjingaradhihaattiba'anii,Edoomii fiHooriikeessaanamootadhibbaafur,loltootaciccimoo ta'anajjeesan;dhibbajahanisbaqatan,ilmaanEsaawuu keessaaafurimmooisaanwaliinbaqatanii,abbaanisaanii akkumatulluuAduraamjiruirrattikufeeajjeefameciisee dhiisaniideeman

9IlmaanYaaqoobimmoohammagaarreenSeeyirittiisaan ariʼan.YaaqoobobboleessaisaatulluuAduraamjiruirratti awwaaleegaramanaisaattideebi'e

10IlmaanYaaqoobgaarreenSeeyirirrattiilmaanEsaawuu irratticimsaniidhiibanii,garbootailmaanYaaqoobtaʼan.

11Isaanisgaraabbaaisaaniittierganii(gaafachuuf)isaan waliinnagaauumuumooisaanajjeesuu.

12Yaaqoobilmaanisaattinagaaakkagodhandhaamsa erge,isaanisisaanittinagaabuʼaniiru,wanjoogarbummaas isaanirrakaaʼe,yeroohundumaaYaaqoobfiilmaan isaatiifgibirakaffalan.

13IsaanishammaguyyaaYaaqoobgaraGibxiittigad buʼuttigibirakaffaluuisaaniiittifufan

14IlmaanEdoomhammaharʼaattiwanjoogarbummaa ilmaanYaaqoobkudhalamaanisaanittifeʼanirraahin baane.

15MootonniEdoomkeessattimootiitokkoilleeijoollee Israaʼelirratti[hangaharʼaatti]biyyaEdoomkeessatti mootiituran.

16BalaaqilmiBe’orEdoomkeessattimootiikantureyoo ta’u,maqaanmandaraisaaDaanaabaajedhama

17Balaaqimmooduʼee,IyoobaabilmiZaraaisaBoseer bakkaisaamootiitaʼe

18Yobaabimmooniduʼe,AsaaminnibiyyaTemaan keessaabakkaisaamootiitaʼe.

19Asaamniduʼe,AadaatilmiBaraadinniMiidiyaanlafa Moʼaabkeessattiajjeesebakkaisaamootiitaʼe,mandara isaasAviitjedhama.

20Adaatimmoodu’ee,Salmaan,‘Amaseqaairraa,bakka isaamoote

21Salmaanimmoodu'ee,Sa'olinniRa'aabot(lagaa)bakka isaamoote

22Saa'oldu'ee,Baa'elunaanilmiAkboorbakkaisaamootii ta'e.

23Ba’elunaanilmiAkboornidu’e,Aadaatimmoobakka isaamootiita’e,maqaanhaadhamanaaisaasMaayitaabiit intalaMataaraatintalaMetabedza’aabjedhama.

24IsaankunmoototabiyyaEdoomkeessattimootiituran

BOQONNAA39

1YaaqoobbiyyaabbaanisaabiyyaKana'aankeessajiraate keessajiraate.IsaankundhalootaYaaqoobti.

2YoseefyommuugarabiyyaGibxiittiisagadbuusan umuriinisaawaggaakudhatorbature,Phoxifaarinni ajajaanFaraʼooninninyaatabilcheessuunisabite.

3Yoseefimmoomanaisaahundumaairrakaa'eeeebbi YihowaasababaYoseefiinmananamaGibxiisanaairratti dhufe,Gooftaanimmoowaaninnihojjetehundumaa keessattiisabadhaadhe

4NamichiGibxichiswaanhundumaaharkaYoseefitti dabarseekenne;sababniisaas,Gooftaanisaawajjinakka jiru,wantainnihojjetehundumaakeessattisGooftaanakka isabadhaadhesargeera

5Yoseefbiftiisaabareedaa[biftiisaasbaay'eebareedaa ture],haatimanaagooftaaisaasijaisheeolqabdeeYoseef argite,isheenimmooisajaallatteeakkaisheewajjinciisu isakadhatte

6Innigaruulubbuuisaadabarseehinkennine,Gooftaafi jechootaYaaqoobabbaanisaajechootaAbrahaamkeessaa namnitokkodubartiiabbaamanaaqabduwaliinakkahin ejjennedubbiseyaadate;akkaisaafadabbiindu’aasamii irrattiWaaqayyoisahundumaaolta’edurattiakka

muudame,cubbuunisaaskitaabotabarabaraakeessatti yeroohundumaaGooftaadurattiakkaisairrattigalmaa’u.

7Yoseefimmoodubbiikanayaadateeishiiwajjinciisuu dide.

8Isheenwaggaatokkoofisakadhattee,innigaruudidee dhaggeeffachuuhinbarbaanne

9Isheengaruuisahammatteeakkainniisheewajjinciisu dirqisiisuufjechamanakeessattiisaqabdee,balbalamanaa cufteejabeessiteeisaqabde;garuuuffataisaaharkaisheetti dhiiseebalbalacabseefuulaisheeirraaalabaqate

10Dubartiinsunisakkainniishiiwajjinhinciisneargitee, fuulagooftaaisaaduratti,‘HojjetaankeeinniIbirootaainni atijaallattu,akkainninawajjinciisuufdirqisiisuufna barbaade;yeroonsagaleekooolkaaseebaqateeuffataisaa harkakoottidhiiseeyeroonisaqabadhebalbalacabse’ jedheedeebiseef.

11NamichiGibxisunuffataYoseeffibalballicabesana argee,dubbiihaadhamanaaisaadhagaʼee,Yoseefbakka hidhamtoonnimootichihidhamesanattihidhamanitti galche

12Innisachimanahidhaakeessature;Gooftaanimmoo YoseefisawajjiinakkajiruufiGooftaanwantainnihojjete hundumaaakkabadhaadhinagodhuwaanargeef,Yoseef durattitolaooltummaafigaralaafinaisadurattikenne

13Inniswantahundumaaharkaisaattikenne,Yoseef wantahundumaawaanhojjeteef,Gooftaanimmoo guutummaattiwaanraawwateef,hogganaaneegdotamana hidhaawantaisawajjinjirutokkoilleehinbeekne.

14WaggaalamaachitureBarasanattiFaraʼoonmootiin Gibxiiajajootaisaalamaan,namanyaataqopheessufi angafadaabbootolchuuirrattidheekkame,manahidhaa Yoseefkeessaturekeessattimanahoogganaanyaata bilcheessuuttiisaankaa'e

15HogganaaneegdotamanahidhaaYoseefakkaisaan tajaajiluufmuude;isaandurastajaajilature

16Lamaanisaaniiiyyuuabjuutokkoabjootanii,abbaan mananyaataafiabbaandaabbootolchu,Yoseefittishiman.

17Fara'oonisakkumaYoseefisaanittihiikeetti,Fara'oon namadaabbootolchu,namadaabbootolchuisaajjeese, hojiiisaattideebise.

18Hogganaannyaatahojjechiisusungaruu,Yoseefwanta isamudatuittihimus,Yoseefmanahidhaakeessattidagate, YoseefwaanittihimeFaraʼoonwaanirraanfateef beeksisuuhinyaadanne

BOQONNAA40

1GuyyootasanattisFara’oonwaa’eebeelaguutuubiyyattii keessattidhufuilaalchiseehalkantokkottiabjuulama abjootee,hirribaisaairraadammaqeewarraabjuuhiiktoota Gibxiikeessaturanhundumaafifalfaltootawaameeabjuu isaalamaanittihime,isaanis(isaan)labsuuhindandeenye.

2AchiishoogganaanmananyaataasunYoseefyaadatee mootichattiwaa'eeisaadubbate,innismanahidhaakeessaa isabaasee,abjuuisaalamaanfuulaisaadurattito]d 3Abjuunisaalamaantokkoakkata’eFara’oonduratti dubbatee,‘WaggaantorbaguutummaabiyyaGibxiiirratti baay’inaannidhufa,waggaatorbaboodabeela,beelli akkasiiguutummaabiyyattiikeessattihinmul’anne

4AmmasFaraʼoonguutummaabiyyaGibxiikeessatti ilaaltotahaamuuduu,isaanisguyyootabadhaadhinaatti

mandarahundumaattinyaatahaakuufatan,waggaatorba beelasanaafnyaanninijiraata,biyyisunimmoobaayʼee hamaawaantaʼuuf,beelasanaanhinbadu’jedheera 5GooftaanYoseefijaFara’oondurattitolafiaraarakenne, Fara’oonimmoogarbootaisaatiinakkanajedhe.Hafuurri Gooftaaisaawajjinwaanjiruuf,namaakkanamaogeessaa fiogeessaakkasiihinargannu’jedheera

6Mootummaaisaahundumaakeessattiisalammaffaaisa muude,guutummaaGibxiiirrattisaangooisaafkenne, gaariiFaraʼoonisalammaffaasakkayaabbatugodhe 7Uffatabyssusuffatee,sansalatawarqeemormaisaairra kaa'ee,(labsituu)''El'Elwa'Abirer,'jedheefuulduraisaa labsee,harkaisaairrattisringiikaa'eemanaisaahundumaa irrattibulchaaisagodhee,guddisee,ittiinjedhe'Anisi caalateessooqofairratti'

8YoseefimmooguutummaabiyyaGibxii,bulchitoonni Faraʼoonhundii,tajaajiltoonniisaahundinuu,warrihojii mootichaahojjetanhundinuuisajaallatuturan,sababiin isaasinnioftuulummaafioftuulummaawaanhinqabneef, namabirattiskabajahinqabu,kennaahinfudhatu,garuu namootabiyyattiihundumaairrattiqajeelummaadhaan murteessature.

9BiyyiGibxissababiiYoseefiinFara’oondurattinagaa qabditurte,sababiinisaasGooftaanisaawajjinwaantureef, warraisabeekaniifiwarrawaa’eeisaadhaga’anhundumaa duradhalootaisaahundumaaftolaafiaraaraisaafkenneera, mootummaanFara’oonisakkagaariittikanqophaa’eyoo ta’u,Seexannista’enamnihamaantokkollee(achitti)hin turre

10MootichismaqaaYoseefSefaantiifaanjedhee moggaasee,intalaPhoxifaarintalalubaHeliyoophoolisisa angafanyaatabilcheessuuYoseefhaadhamanaagodhate

11GuyyaaYoseefFaraʼoonduradhaabbatesanattiumuriin isaawaggaasoddomature[yerooFaraʼoonduradhaabbate].

12WaggaasanattiYisihaaqniduʼeAkkaYoseefhiikkaa abjuuisaalamaankeessattijedhe,akkumainnijedhetti, guutummaabiyyaGibxiiirrattiwaggaatorbabaay’eein ture,biyyiGibxiisbaay’inaanoomisha,safartuutokko (oomishuudhaan)safartuudhibbakudhasaddeet

13Yoseefimmoohammaisaankanaboodalakkaaʼuufi baayʼinaisheetiinsafaruuhindandeenyettihamma midhaanguututtinyaatawalittiqabature

BOQONNAA41

1Iyyoobeeliiafurtamiishanaffaatti,torbanlammaffaatti, (fi)waggaalammaffaatti,[2165AM]Yihudaanilmaisaa angafaaEer,haadhamanaaijoolleedurbaaAramkeessaa Taamaarjedhamtufudhate

2InnigaruuhaatiisaaijoolleedurbaaKanaʼaankeessaa waantaateef,firootahaadhaisaakeessaahaadhamanaa fuudhuuwaanbarbaadeef,Yihudaanabbaanisaagaruuhin hayyamne

3EerinniangafaaYihudaakunhamaawaantureef, Gooftaanisaajjeese

4YihudaanimmooobboleessaisaaOnaaniin,‘Gara haadhamanaaobboleessakeetiiseeniitiihojiiobboleessa abbaamanaaisheefraawwadhu,obboleessakeetiifsanyii guddisi’jedheen

5Onaanissanyiinsunkanisaaqofaakkahintaane,(garuu) kanobboleessaisaaqofaakkahintaanewaanbeekuuf,

manahaadhamanaaobboleessaisaakeessaseenee,sanyii sanalafattidhangalaase,ijaGooftaadurattishamaata'ee isaajjeese

6YihudaanimmooTaamaarintalahaadhamanaaisaatiin, ‘HangailmikooSheelaanguddatutti,manaabbaakee keessaakkadubartiiabbaanmanaairraaduʼettijiraadhu, anishaadhamanaaisaafsinankenna’jedheen

7Innisniguddate;haatimanaaYihudaakantaateBedsu'el garuuilmaisheeSheelaanakkaheerumtuhinhayyamne Bedsu'el,haatimanaaYihudaa,torbankanawaggaa shanaffaatti[2168AM]duute

8WaggaajaʼaffaattiYihudaanhoolotaisaaTimnaatti murachuufolbaʼe.[2169AM]IsaanisTaamariin:'Kunoo abbaanwarraakeehoolotaisaamuruufgaraTimnaattiol ba'a'jedhaniin

9Uffatadubartiiabbaanmanaairraadu'eofirraabaaftee, golgaauffatte,ofmiidhagsitee,karrakaraaTimnaatticina jirukeessateesse

10Yihudaanutuudeemaajirtuuisheeargate,ejjituuakka taateittifakkaatee,‘Garakeettinanseena’jedheen;isheen immooKottu'jetteen,innisniseene

11Isheenimmoo:‘Kiraakoonaafkenni’jetteen;innis akkanajedheen:'Aniharkakookeessaaringiikooisaquba kooirrajiru,fimudhiikoofiuleekooisaharkakookeessa jirumaleehomaahinqabu'jedheen.

12Isheenimmoo,'Hangakiraakoonaafergituttinaaf kenni'jetteen,inniimmoo:'Re'eetokkosiiferga'jedheen; isaanisisheefkenne,garaisheeseeneeisheenimmooisa biraaulfoofte

13Yihudaanimmoogarahoolotaisaadeemteegaramana abbaaisheedeemte.

14Yihudaanimmoore'eetikseeisaaisaAdulaamta'e tokkoonerge,innigaruuisheehinarganne;achiisnamoota iddoosanaa,‘Ejjituunasturteeessajirti?’jedheegaafate. Isaanisittiinjedhan;'Asittiejjituunnuwaliinhinjirtu' 15Innisdeebi'eeittihimeeakkaisheehinarganneittihime: 'Aninamootaiddoosanaagaafadhe,isaanis:"Asitti ejjituunhinjirtu"naanjedhan'

16Innisakkanajedhe:'Nutiqoosaaakkahintaaneef(isaan) haaeegdu'jedhe.Ji'asadiiergaxumurteeboodasulfa ta'uunisheeifata'ee,'KunooTaamaarintallikee sagaagalummaadhaanulfoofteejirti'jedhaniiYihudaatti himan.

17Yihudaanimmoogaramanaabbaaishiidhaqxee,abbaa ishiifiobbolootaishiidhaan:‘IsheenIsraaʼelkeessatti xuraaʼummaawaanraawwatteef,isheefidaatiihaaguban’ jetteen

18Isheengubuudhaafyommuuishiifidanis,‘Aniulfoon waanantaʼeef,kunkaneenyuuakkataʼanhubadhu’jettee garaabbaawarraaisheettiergite

19Yihudaanimmoo,‘Taamaaranacaalaaqajeelaadha 20Kanaafisisheehingubin'SababakanaafisSheelaafhin kennamne,innisdeebi'eeisheettihindhiyaanne 21Sanaboodatorbanlammaffaakanawaggaatorbaffaatti ilmaanlama,Perez[2170AM]fiZeraahdeesse 22KanaboodawaggoonnitorbakanYoseefFaraʼooniitti dubbatesunniraawwatame.

23Yihudaanimmoointalahaadhamanaaisaawajjinciisee waantureef,gochiinnihojjetehamaataʼuuisaahubatee, ijaisaadurattisakkajibbamaataʼettiwaanilaaleef,gogaa ilmaisaawaanhiikeef,irradaddarbaaraawwachuuisaafi

karaairraamaqetaʼuuisaabeekee,irradaddarbaisaairraa kankaʼesgooftaadurattibooʼuufikadhachuujalqabe.

24Innicimseewaankadhateefiboo'eedeebi'eewaanhin raawwanneefdhiifamaakkaisaafgodhameabjuudhaanitti himne.

25Waaqakeenyadurattibaayʼeewaanirradaddarbuuf, cubbuuisaafiwallaalummaaisaairraawaandeebiʼeef dhiifamaargateera;namniakkasgodhuhundinuu,namni haadhawarraaisaawajjinciise,xuraa'ummaafixuraa'aan isaanirrawaanjiruuf,ibiddaanhaaguban

26Namniintalahaadhamanaaisaawajjinyknhaadha warraaisaawajjinciisehundinuuxuraa'ummaawaan hojjeteef,ijoolleeIsraa'elisaangidduuxuraa'ummaanakka hinuumamneabboomi;ibiddaannamichaisheewajjin ciisee,akkasumasdubartiisanashaaguban,Innis dheekkamsaafiadabbiiIsraa’elirraanideebisa.

27Ijoolleenisaalamaanishiiwajjinakkahinciisne Yihudaattihimne,kanaafissanyiiisaadhalootalammataaf jabaateehundeeirraabuqqifamuuakkahinbarbaanne dubbanne

28Inniijatokkoondhaqeeadabbiibarbaadature,innis akkamurtiiAbrahaamilmaanisaaajajettiYihudaan ibiddaanisheegubuubarbaade

BOQONNAA42

1Torbansadaffaaiyyoobeeliiafurtamiishanaffaawaggaa tokkoffaattibeelligara[2171AM]biyyaattidhufuujalqabe, roobnislafaafkennamuudide,sababiinisaaswanti tokkolleewaanhinroobneef

2Yoseefwaggootatorbabadhaadhinaattisanyiibiyya sanaawalittiqabeewaaneegeef,laftigogaataʼe,biyya Gibxiittigaruunyaanniniture

3WarriGibxiiimmooYoseefnyaataisaaniifkennuudhaaf garaYoseefdhufan,innismanakuusaamidhaanwaggaa tokkoffaakeessajirubanee,warqeedhaannamootabiyya sanaattigurgure.

4<BiyyaKana'aankeessattibeellibaay'eecimaawaan tureef>YaaqoobbiyyaGibxiittinyaanniakkajirudhaga'ee ilmaanisaakudhanGibxiittinyaataakkaisaaf qopheessaniiferge;Biniyaamgaruuhinergine,<ilmaan Yaaqoobkurnan>warradeeman(achi)keessaa<Gibxii> gahan.

5Yoseefimmooisaanbeekee,isaangaruuisahinbeekne, isaanisdubbateeisaangaafate;'Isinbasaastotamitiifi dhihoobiyyattiiqorachuufhindhufnee?'Inniskutaakeessa isaangalche

6Sanaboodadeebi'eebilisaisaanbaase,Simi'ooniin kophaaisaaukkaamseeobbolootaisaasagalari'e

7Inniskiishaisaaniimidhaanguutee,warqeeisaaniis kiishaisaaniikeessakaa'e,isaangaruuhinbeekan

8Abbaanisaaniifiobboleessiisaaniiquxisuunakka jiraatanwaanittihimaniif,obboleessaisaaniiisaquxisuu akkafidanisaanajaje

9BiyyaGibxiikeessaaolbaʼaniigarabiyyaKanaʼaan dhufan;isaaniswaanisaanmudatehundumaafigooftaan biyyasanaahammaBiniyaamfidanittiSimiʼoonakka qabateabbaaisaaniittihiman

10Yaaqoobimmoo,‘Ijoolleekoonadhabde!Yooseefhin jiruSimi'oonishinjiru,Biniyaamimmoonifudhattu. Hammeenyikeeanairrattidhufe

11‘Innisakkanajedhe:‘Ilmikooakkahindhukkubsanneef siwajjinhingadbuʼu;haatiisaaniiilmaanlamawaan deesseef,innitokkosnibade,isakanasanairraani fudhattu.Tariikaraairrattiho'aqaamaautuuqabaatee, dulloomuukoogaddaadhaangaradu'aattigadbuustuturte' jedheera

12Maallaqniisaaniitokkoontokkoonisaaniifkiishaisaa keessaakkadeebiʼewaanargeef,isaerguusodaate.

13IjoolleenGibxiibaay’eenisaaniiyerooYoseefsanyii walittifunaaneemanakuusaakeessakaa’eewaggoota beelaafkunuunsuuarganirraakaasee,biyyaKana’aan keessattista’ebiyyaGibxiiirraakanhafebiyyoota hundumaakeessattisbaay’achaadeemeehammaate.

14SabniGibxiiswaggaatokkoffaabeelaisaaniittisooratan 15Israaʼelgaruubeellibiyyasanakeessattibaayʼeecimaa taʼuuisaafibilisabaʼuunakkahinjirreyommuuarge, ijoolleeisaatiin:‘Ammasdhaqaatiiakkanutihinduune nyaatanuufqopheessaa’jedheen

16Isaanis,‘Nutihindeemnu;obboleessikeenyaquxisuun yoonuwaliindeememaleenutihindeemnu’jedheen

17Israaʼelimmooisaanwajjinisahinerginyootaʼe,hundi isaaniisabababeelasanaanakkabadanniarge

18Ruubenimmoo,‘Isaharkakoottikenni,garakeettiyoo isahindeebisne,lubbuuisaabakkabuʼeeilmaankoo lamaanajjeesi’jedheen.

19Innis,‘Innisiwajjinhindeemu’jedheenYihudaan immooittidhihaatee:‘Anawajjinisaergi,yoongarakeetti isahindeebisne,barajireenyakoohundumaattisiduratti komatamaananbaadha’jedheen

20Torbankanawaggaalammaffaattiguyyaajalqabaa ji’ichaatti[2172Am]isaaniiwajjinisaerge,isaaniswarra deemanhundumaawajjingarabiyyaGibxiidhufan,harka isaaniittikennaa,stactefialmondsfiterebinthnutsfi dammaqulqulluuqabataniituran.

21IsaanisdhaqaniiYoseefduradhaabbatan,innis obboleessaisaaBiniyaamargee,innisisabeekee,“Kun obboleessakeessanisaquxisuudhaa?”Isaanis,‘Innidha’ jedhaniinInnisGooftaansiifhaaaraaramuyaailmakoo!'

22InnisgaramanaisaattiisaergeeSimiʼoongaraisaaniitti fideeaffeerraaisaaniifqopheesse,isaaniskennaaharka isaaniittifidaniidhufanisaafdhiyeessan

23Isaanisisaduranyaatu,innishundaisaaniifqoodani kenne,garuuqoodniBiniyaamkanisaaniikamiyyuucaalaa dachaatorbaguddaature

24Isaanisnyaataniidhuganiika'aniiharrootaisaaniiwajjin hafan.

25Yoseefimmooyaadninagaaisaangidduuttimoʼachuu fidhiisuuisaailaalchiseeyaadaisaaniiakkabaruufkaroora baasee,bulchaamanaisaatoʼatusanaanakkasjedhe: ‘Saaniiisaaniihundumaanyaataanguuti,qarshiiisaaniis garamiʼaisaaniittideebisi,xoofookoo,xoofoomeetiiani keessaadhugu,kiishawarraquxisuukeessakaaʼeeisaan ari’jedheen

BOQONNAA43

1InnisakkumaYoseefittihimeraawwatee,kiishaisaanii hundumaanyaataisaaniifguutee,qarshiiisaaniiskiisha isaaniikeessakaa'ee,xoofoosanaskiishaBiniyaamkeessa kaa'e.

2Ganamabariiachiisnideeman,Yoseefimmoobulchaa manaisaatiinakkanajedhe:'Isaanari'i,fiigi,isaanqabadhu, "Gaariidhaafhamaanaafdeebifteetta;xoofoomeetii gooftaankookeessaadhugunajalaahatteetta"jedheen. Obboleessaisaaniiisaquxisuusgarakoottideebisi,gara teessoofirdiikoottiosoonhinba’iindaftee(isa)fidi’ jedheen

3Innisisaanduukaafiigeeakkadubbiikanaattiisaanitti hime

4Isaanisakkasjedhaniin:‘Waaqayyotajaajiltoonnikee wantakanaakkahinhojjenne,managooftaakeekeessaas meeshaakamiyyuu,akkasumasqarshiiyeroojalqabaaf kiishakeenyakeessattiarganne,nutitajaajiltoonnikee biyyaKanaʼaanirraadeebifne,akkahinhatnehaadhowwu 5Egaameeshaakamiyyuuakkamittihatuuqabna?Kunoo kunoonutifisaawwankeenyasakatta'aajirra,bakkaati xoofoonamanukeessaanamakamiyyuukiishakeessaa argattehundattihaaajjeefamu,nutisharreenkeenyas gooftaakeenitajaajilla.'

6Innisakkasjedheen:‘Akkasmiti,namichaaniargadhu, isaqofagarbichagodha,isinisnagaadhaangaramana keessaniittideebitu’jedheen.

7Innihangafairraajalqabeeisaquxisuuttimiʼaisaanii keessautuusakattaʼaajiruu,kiishaBiniyaamkeessaa argame.

8Uffataisaaniicicciranii,harrootaisaaniife'aniigara magaalattiittideebi'aniigaramanaYoseefdhufan,hundi isaaniisfuulaisaadurattilafattijilbeenfatan.

9Yoseefimmoo,‘Isinhamaahojjetteetta’jedheenIsaanis: ‘Maaljennaakkamittiofirraaittisna?Gooftaankeenyairra daddarbaagarbootaisaaargateera;kunoonutigarboota gooftaakeenyaati,harrootakeenyas

10'Yooseefimmoo,'AnisGooftaanansodaadha;isin garuugaramanakeessandhaqaatiiobboleessikeessan garbichakoohaata'u,waanhamaahojjettanNamni xoofooisaattiakkaanixoofookanaangammaduhin beeknuu?Ta'usgaruunajalaahatteetta'jedheen.

11Yihudaanimmoo:‘Yaagooftaakoo,garbichikeegurra gooftaakoottihaadubbatuobbolaalamahaatigarbicha keetiiabbaakeenyattideesse:tokkodeemeebade,hin argamne,inniqoftihaadhaisaairraahafe,garbichikee abbaankeenyasisajaallata,jireenyiisaasjireenyakanaan hidhameejira(lad)jedhu.

12Garbichakeeabbaakeenyayommuudeemnu,mucichi nuwajjinyommuuhinjirre,inniniduʼa,gaddaadhaan abbaakeenyashammaduʼaattigadbuusna.

13Kanaamannaa,anigarbichikee,garbichagooftaakoo taʼeegurbaasanabakkabuʼeehaajiraadhu,mucichi immooobbolootaisaawajjinhaadeemu,aniharka garbichakeeabbaakeenyaanwabiitaʼeera

14Yoseefimmoohundiisaaniigaarummaawaliiisaanii wajjinakkawalsimaniifiofirraaofqusachuuakkahin dandeenyeargee,inniYoseeftaʼuuisaaittihime

15InnisafaanIbrootaatiinisaaniiwajjinhaasaʼee,morma isaaniittikufeebooʼe

16Isaangaruuisawaanhinbeekneefbooʼuujalqaban Innisakkanaisaaniinjedhe:‘Naafhinboo’inaa,ariifadhaa abbaakoogarakoottifidaa;afaankookandubbatu,iji obboleessakooBiniyaamakkaarguniargitu

17Kunoowaggaankunwaggaalammaffaahongeeti, ammaiyyuuwaggoonnishanhinsassaabne,firiimukaafi qotiinsahinqabnejira

18Gooftaannamoonnibaay'eenakkajiraataniifwantoota akkantolchuisindurawaannaergeef,beelaanakkahin badneef,qabeenyakeessaniifakkahingaddineef,ariitiin gadibu'aa

19Aniammaiyyuulubbuunakkanjiruabbaakoottihimaa, kunoo,YihowaanakkaabbaaFaraʼoon,manaisaafi guutummaabiyyaGibxiiirrattisakkanbulchaanagodheni argitu

20Ulfinakoohundumaa,qabeenyafiulfinaYihowaan naafkennehundumaasabbaakoottihimi’jedheera.

21AjajaafaanFaraʼooniitiinisgaariikonkolaataafinyaata karaasanaafkenne,uffatahalluuaddaaddaafimeetii hundaisaaniifkenne.

22Uffatafimeetiifiharrootakudhanmidhaanfe'angara abbaaisaaniittiergeeisaanarge

23IsaanisolbaʼaniiYoseeflubbuunakkajiru,saboota lafaahundumaafmidhaanakkasafaru,akkasumas guutummaabiyyaGibxiiirrattibulchaaakkataʼeabbaa isaaniittihiman.

24Abbaanisaaniisyaadaisaakeessattiwaanrakkateef, kanahinamanne;garuukonkolaattotaYoseeferge yommuuargu,jireenyihafuuraisaadeebiʼeekankaʼesiʼa taʼu,‘Yooseefyoojiraateanaafgahaadha;Osoonhinduʼin gadibuʼeeisananarga’jedheen

BOQONNAA44

1Israa'elji'asadaffaaji'ahaaraattimanaisaairraaKaaraan irraaka'ee,karaaBoollaKakaasanaadeemee,ji'a torbaffaattiWaaqaabbaaisaaYisihaqiifaarsaadhiheesse 2YaaqoobabjuuBetʼelittiargesanayaadateegara Gibxiittigadbuʼuusodaate

3Yoseefgaraisaattiakkadhufuufiakkahingadbuune dhaamsaerguufutuuyaaduu,tariihafuumoogadibu'uu isaamul'atayooarguguyyootatorbaachiture

4Beellibineensotahundumaa,horiifisimbirroota hundumaairratti,akkasumasnamairrattiwaantaʼeef, guutummaabiyyaKanaʼaankeessattisanyiitokkoilleehin turre,midhaandulloomaadhaannikabaje

5GaafakudhajahaffaattisGooftaanisattimulʼatee, ‘Yaaqoob,Yaaqoob’;innis,‘Kunooanikunoo’jedheen Innisakkanajedheen:‘AniWaaqaabbootiikeetii,Waaqa AbrahaamfiYisihaaqti;garaGibxiittigadbu’uuhin sodaatin,aniachittisabaguddaasigodhasiwajjinnangad bu’a,olsifida(ammas)biyyakanakeessattini awwaalamta,Yoseefimmooharkaisaaijakeeirrattiin kaa’a

6Hinsodaatin;garaGibxiittigadbuʼaa’jedheen 7Ilmaanisaafiilmaanilmaanisaaka'aniiabbaaisaaniifi qabeenyaisaaniikonkolaattotairrakaa'an

8Israaʼeljiʼasadaffaakanakeessaakudhajaʼaffaatti BoollaKakaakeessaakaʼeegarabiyyaGibxiideeme 9IsraaʼelimmooYihudaagarailmaisaaYoseefittiBiyya Goosheenakkaqoratuisadurseeerge,sababiinisaas Yoseefobboloonniisaaakkaisattidhihaataniifakka dhufaniiachijiraatanittihimeera

10KunisbiyyaGibxiikeessatti(lafti)hundacaalaagaarii, fiisattidhihooture,hundumaaf(isaan)fiakkasumas horiidhaaf

11MaqaanilmaanYaaqoobwarraYaaqoobabbaaisaanii wajjingaraGibxiidhaqekana.

12RuubeninniangafaaIsraaʼel;maqaanilmaanisaa Henok,Paaluu,HezrooniifiKaarmii-shanti

13Simiʼooniifiilmaanisaa;maqaanilmaanisaaskun: Yemu'eel,Yaamiin,Ohaad,Yaakiin,Zohaar,Shaa'olilma dubartiiZefaat-torba

14Leewwiifiilmaanisaa;maqaanilmaanisaaskun: Gershon,Qohaat,Merarii-afur

15Yihudaafiilmaanisaa;maqaanilmaanisaasisaankana: Sheela,Perez,Zeraa-afur

16Isakaarfiilmaanisaa;maqaanilmaanisaasisaankana: Tolaa,Fuwaa,Yaasub,Shimroon-shan.

17Zabulooniifiilmaanisaa;maqaanilmaanisaaskunooti: Sered,Elon,Yahleel-afur

18IlmaanYaaqoobfiilmaanisaaniiLiyaan MesopotaamiyaattiYaaqoobittideesse,ja’a,obboleettiin isaaniitokkoDiinaafilubbuunilmaanLiiyaahundinuu, ilmaanisaaniiwarraYaaqoobabbaaisaaniiwajjingara Gibxiittideeman,digdamiisagal,Yaaqoobabbaanisaanii isaanwajjinyoota’e,isaansoddomaturan

19IlmaanZilphaa,garbittiiLiiyaa,haadhamanaaYaaqoob, isheenYaaqoobGaadiifiAshuurdeesse

20MaqaanilmaanisaaniiwarraisawajjingaraGibxiitti deemankana.IlmaanGaad,Zifiyoon,Haggi,Shunii, Ezboon,<Erii>,Arelii,Aroodi-saddeet

21IlmaanAsherimmooImnaa,Ishwaa,<Ishwii>,Beriyaa fiSeeraa,obboleettiiisaaniitokkoja'a.

22Lubbuunhundinuukudhaafur,kanLiiyaahundinuu afurtamiiafurturan

23IlmaanRaahelhaadhamanaaYaaqoobYoseeffi Biniyaam

24YoseefabbaanisaagaraGibxiiosoohindhufindura GibxiikeessattiwarraAsenaatintallilubaPhoxifaar Heeliyoopolisirraadeesse,MinaaseefiEfreem-sadiin dhalate

25IlmaanBiniyaamimmooBeelaa,Bekeer,Ashbeel, Geera,Naamaan,Ehi,Roosh,Muphim,Huppim,Ardkudhatokko

26LubbuunRaahelhundinuukudhaafurture.

27IlmaanBiilhaa,garbittiiRaahel,haadhamanaaYaaqoob, isheenYaaqoobdeesse,DaanifiNaftaaliinturan

28Maqaanilmaanisaaniiwarraisaaniiwajjingara GibxiittideemankanaIlmaanDaanimmooHushiim, Saamoon,Asuudiituran.fi'Ijaka,fiSalomon-ja'a.

29WaggaagaraGibxiittiseenanittisniduʼan,Daan Hushiimqofatuhafe

30MaqaanilmaanNaftaalYahzi’el,Gunii,Jezer,Shaalum, fi‘Iv.

31IvinniwaggootabeelaboodadhalateGibxiittidu'e

32LubbuunRaahelhundinuudigdamiija'ature

33NamoonniYaaqoobgaraGibxiiseenanhundinuu lubbuutorbaatamaturanIsaankunijoolleeisaafiijoollee ijoolleeisaati,walumaagalattitorbaatama,shangaruu YoseefduraGibxiittidu'aniiijoolleehinqabanturan

34BiyyaKana’aankeessattiilmaanYihudaalama,Eerfi Onaan,ijoolleetokkomaleedu’an,Israa’elwarradu’an awwaalan,sabaOrmootatorbaatamakeessaaslakkaa’aman

BOQONNAA45

1Israa’elimmooji’ahaaraaguyyaaafraffaatti[2172AM] garabiyyaGibxii,garabiyyaGoosheenittiseene.ji’a, waggaalammaffaatorbansadaffaaiyyobeeliiafurtamii shanaffaatti

2YoseefimmooYaaqoobabbaaisaawajjinwalarguuf garabiyyaGosenittideeme,innismormaabbaaisaairra kufeeboo'e

3Israa’elYoseefiinakkanajedhe:‘Ammaergansiargee haadu’u,ammaWaaqayyoGooftaanIsraa’elWaaqa AbrahaamfiWaaqaYisihaaqisagarbichaisaaYaaqoob irraaaraaraisaafiayyaanaisaahindhowwineta’eehaa eebbifamu

4Osoonlubbuunjiruufuulakeearguunkoonaafgahaadha; eeyyee,mul'annianiBet'elirrattiargedhugaadha GooftaanWaaqayyokoobarabaraanhaaeebbifamu, maqaanisaashaaeebbifamu’jedheen.

5Yoseeffiobboloonniisaaimmooabbaaisaaniiduratti buddeenanyaataniiwayiniidhugan,Yaaqoobimmoo Yoseefobbolootaisaawajjinnyaachaafiisaduratti dhuguuwaanargeegammachuuguddaadhaangammade, Uumaawantaisaeegehundumaasisailmaanisaakudha lamaisaafeegeeebbise.

6Yoseefimmooabbaaisaafiobbolootaisaatiifbiyya GoseenfiRaamsesfinaannoonaannooisheehundumaa Faraʼoondurattibulchaaturekeessajiraachuufmirga kennaakenneeraIsraa’eliifiilmaanisaabiyyaGoseen keessajiraatan,kutaanbiyyaGibxiifiIsraa’elkeessaainni gaariinyerooinnigaraGibxiittidhufuwaggaadhibba tokkoofisoddomature

7Yoseefimmooabbaaisaafiobbolootaisaafiqabeenya isaaniihammawaggaatorbabeelasanaafisaanga’u buddeenasoore

8BiyyiGibxissabababeelaanrakkatte,Yoseefimmoolafa GibxiihundumaaFara’ooniifnyaataisaafdeebiseeargate, sabasanaafihoriiisaaniifiwaanhundumaaFara’ooniifin argate

9Waggoonnihongeesunxumuraman,Yoseefwaggaa saddeettaffaattisanyiifinyaataakkaisaan(biyyicha) facaasan,lagnikunguutummaabiyyaGibxiiwaanlola’eef, namootabiyyasanakeessajiraniifkenne.

10Waggootatorbabeelasanaakeessattilola’eeqarqara lagaairrattibakkamuraasaqofajallisiiwaangodheef, ammagaruulola’eewarriGibxiilafasanafacaasan, waggaasanattismidhaanbaay’eedeesse

11Kuniswaggaatokkoffaa[2178AM]torbanafraffaan iyyobeeliiafurtamiishanaffaature

12Yoseefimmoomidhaanmidhaansassaabamekeessaa harkashanaffaamootichaaffuudhee,nyaataafisanyiidhaaf harkaafurisaaniifdhiisee,Yoseefimmoohammaharʼaatti biyyaGibxiitiifsirnaakkataʼugodheera

13Israa’elbiyyaGibxiikeessawaggaakudhatorbajiraate, guyyoonniinnijiraatehundinuuiyyobeeliisadii,waggaa dhibbatokkoofiafurtamiitorba,waggaaafraffaatti[2188 AM]torbanshanaffaaiyyobeeliiafurtamiishanaffaatti du’e

14Israaʼelimmooilmaanisaautuuinnihinduʼineebbisee, wantabiyyaGibxiikeessattiisaanmudatuhundumaa isaanittihime;wantabaradhumaattiisaanmudatuisaan

beeksisee,isaaneebbisee,Yoseefifbiyyasanakeessaa qoodalamakenne.

15Innisabbootiiisaawajjinciisee,biyyaKanaʼaan keessattiholqadachaakeessajiru,naannooabbaaisaa AbrahaamawwaalainniholqadachaabiyyaKebroon keessattiofiiisaatiifqotekeessattiawwaalame

16Kitaabotaisaahundumaafikitaabotaabbootiiisaa hammaharʼaattiijoolleeisaatiifakkahaaromsuuf,ilma isaaLeewwiitiifkenne

BOQONNAA46

1Yaaqoobergadu’eeboodaijoolleenIsraa’elbiyyaGibxii keessattibaay’atan,sabaguddaata’an,garaaisaaniis tokkichata’an,obboleessisunobboleessanijaallate,namni hundinuuobboleessaisaagargaare,baay’inaandabale, baay’isaniisbaay’atan,torbankudhan[2242AM]waggaa kudhan[2242AM],guyyootajireenyaYoseefhundumaa 2BarajireenyaYoseefabbaaisaaYaaqoobboodajiraate hundumaatti,warriGibxiihundinuubarajireenyaYoseef hundumaaijoolleeIsraaʼelkabajuuwaanturaniif, Seexannistaʼewantihamaantokkoilleehinturre.

3Yoseefimmooumuriinisaawaggaadhibbaafikudhan taʼeeduʼe;waggaakudhatorbabiyyaKana'aankeessa jiraate,waggaakudhanimmoogarbicha,waggaasadii hidhamee,waggaasaddeettamamootichajalatti, guutummaabiyyaGibxiibulchaature

4Innisobboloonniisaahundiifidhaloonnisunhundinuu niduʼan

5IsraaʼelyommuubiyyaGibxiikeessaabaʼanlafeeisaa akkabaataniideemanutuuhinduʼinduraisaanajaje.

6MakaamaroonmootiinKanaʼaanbiyyaAsoorkeessa utuujiraatumootiiGibxiiwajjingammoojjiikeessattilolee achittiisaajjeesee,warraGibxiiduukaaariʼeehamma karra‘Ermoonitti’waangodheef,warriGibxiideebi’ee biyyaKana’aankeessattiakkaisahinawwaallewaan beekuuf,lafeeisaailaalchiseeakkakakatanisaangodhe.

7Innigaruugaluuhindandeenye,sababiinisaasinnikan biraanmootiinhaaraanmootiiGibxiitaʼeera,innisisa caalaacimaawaantureef,garabiyyaKanaʼaanittideebiʼee, karrawwanGibxiicufamaniiru,namnitokkoilleehin baane,namnitokkoilleegaraGibxiittihindhufne 8Yoseefimmoowaggaaiyyoobeeliiafurtamiija’affaatti, torbanja’affaatti,waggaalammaffaattidu’ee,biyya Gibxiittiawwaalan,[2242AM]obboloonniisaahundinuu isaboodanidu’an.

9MootiinGibxiiswaggaalammaffaawaggaaafurtamii torbaffaatti[2263AM]mootiiKana’aanwajjinwaraanaaf ba’e,torbanlammaffaawaggaalammaffaatti,ijoolleen Israa’ellafeeijoolleeYaaqoobhundumaalafeeYoseef irraakanhafefidanii,dirreekeessattiholqadachaagaara keessajirukeessattiawwaalan.

10Irracaalaanisaanii(isaankeessaa)garaGibxiitti deebi’an,muraasniisaaniigaruugaarreenHebroon keessattihafan,abbaankeeAmraamimmooisaanbirain hafe

11MootiinKanaʼaanimmoomootiiGibxiiirrattiinjifatee, karraGibxiicufe

12InnismalahamaaijoolleeIsraa’elisaandhiphisuuf qopheesseesabaGibxiinakkanajedhe:‘Kunoosabni Israa’elnucaalaabaay’ateera,baay’ateera

13Kottaautuuisaanhinbaay'atinogummaadhaanhaa ilaallu,osoowaraanninuttihindhufingarbummaadhaan isaanhaadhiphisnu,isaanisosoonurrattihinlolle;yoo kanahintaane,garaanisaaniififuulliisaaniigarabiyya Kana’aanwaanjiruuf,diinotakeenyattimakamuunbiyya keenyakeessaaisaannibaasu’jedheera 14Garbummaadhaanakkaisaandhiphisaniifhooggantoota hojiiisaanirrakaaʼe;isaanismagaalotaciccimooFara’oon, Piitom,fiRaamseesiifijaaran,dallaahundumaafidallaa magaalotaGibxiikeessattikufehundumaaijaaran 15Ciminaanakkaisaantajaajilangodhan,hammaisaan hammeenyaisaaniittiraawwatanittibaayʼachaafi baayʼachaadeeman.

16SabniGibxiisIsraaʼeljibbu

BOQONNAA47

1Torbantorbaffaatti,waggaatorbaffaatti,Iyyobeelii afurtamiitorbaffaatti,abbaankeebiyyaKana’aankeessaa ba’e,atiimmootorbanafraffaatti,waggaaja’affaatti, waggaa[2330AM]iyyobeeliiafurtamiisaddeetittidhalatte; yeroonkunyeroorakkinaijoolleeIsraa’elirrattimudate ture

2FaraʼoonmootiinGibxiiimmooijoolleeisaaniiwarra dhiiraadhalatanhundumaalagattiakkagatanajajaisaaniif kenne

3Hangaguyyaaatidhalattuttiji'atorbaafisaangatan 4Haatikeeimmooji'asadiisidhoksiteewaa'eeisheeni himanIsheenistaabotasiiftolchitee,boollaafiasfaaltiin haguugdee,alaabaaqarqaralagaairrakaa'atte,guyyaa torbakeessasikaa'atte,haatikeehalkandhufteesihoosiste, guyyaaimmooMiriyaamobboleettiinkeesimbirrootairraa sieegde.

5GuyyootasanattiintalliFara'oonTaarmuutlagatti dhiqachuufdhuftee,sagaleekeeiyyichadhageessee, shamarranisheetiinakkasibaasanittihimte,isaanisgara isheettisifidan

6Isheenimmootaabotakeessaasibaafte,siifgaraalaafte 7Obboleettiinkeeimmoo,‘DubartootaIbirootaakeessaa tokkodhaqeedaaʼimakanasiifhoosisuufisiifhoosistusiif nanwaama?’jetteen

8Isheenimmoo<isheen>:'Deemi'jette.Isheenisdeemtee haadhakeeYokebedwaamteemindaaisheekenniteesi hoosiste

9Booda,yerooatiguddatte,garaintalaFara'oonsifidanii, atiilmaisheetaate,Amraamabbaankeeimmoobarreessuu sibarsiise,torbansadiiergaxumurteeboodasgaramooraa mootiisigalchan

10Hangayeroo[2351-]manamootiikeessaabaateenama Gibxiitokkohiriyyaakeeisa[2372AM]ijoolleeIsraa’el keessaata’erukutuuargitee,isaajjeesteecirrachakeessa dhoksitetti,torbansadiimanamurtiikeessaturte

11GuyyaalammataattisijoolleeIsraaʼelkeessaalama waliinwalloltee,namaballeessaaraawwachaajiruun: ‘Maaliifobboleessakeerukutta?’jette

12Innisaaree,aaree,‘Eenyutunuirrattibulchaafiabbaa murtiisigodhe?AkkumakaleessanamaGibxiiajjeestena ajjeesuufyaaddaa?'Jechootakanaanissodaatte,baqatte

1Torbansadaffaaiyyoobeeliiafurtamiisagalffaawaggaa ja'affaattisdeemtee<biyyaMidiyaankeessa[2372AM] torbanshanfiwaggaatokkojiraatte.Atiswaggaa lammaffaattitorbanlammaffaattiguyyaaIyyobeelii shantamaffaattigaraGibxiittideebite

2AtisofiikeetiigaaraSiinaairratti[2410AM]maalakka sittidubbate,akkasumasyerooatigaraGibxiittideebitu <karaairrattiyerooatibakkabultiisanattiisaqunnamtu> maalmootiinMastêmâsittigochuuakkabarbaadeni beekta

3InniwarraGibxiiirrattifirdiifihaalooba'uufergamtee akkaergamteyommuuarguhumnaisaahundumaansi ajjeesuufiwarraGibxiiharkakeejalaabaasuuhin barbaanne?

4Aniimmooharkaisaajalaasibaase,atiimmoomallattoo fidinqiiGibxiikeessattiFara'oonirratti,manaisaa hundumaairratti,hojjetootaisaafisabaisaairrattiakka raawwattuufergamtesanaraawwatte.

5GooftaanimmooIsraaʼeliifjedheehaalooguddaaisaaniif baʼee,dhiigaafisareewwan,qamaleefisareewwansareefi bobaʼaahamaadhaʼichaanisaanrukute;horiinisaaniis du’aan;dhagaacabbiitiinis,kanaaniswaanisaaniifbiqile hundumaaballeesse;awwaannisootahafteebokkaafi dukkanaanhafenyaataniinis;akkasumas<du'a>angafaa namaafibineensotaa,waaqoliitolfamooisaaniihundumaa irrattisGooftaanhaalooba'eeibiddaanisaangube

6Wantihundinuuharkakeetiinergame,akkaati (wantoonnikun)osoohinraawwataminduraakkalabsitu, atiimmoomootiiGibxiiwajjintajaajiltootaisaahundumaa fisabaisaadurattidubbatte.

7Wantihundinuuakkadubbiikeetiittiinraawwatame; Israaʼeliifhaalooakkabaattuuffirdiingurguddaafi sodaachisaankudhanbiyyaGibxiiirrattinidhufe.

8GooftaanimmooIsraaʼeliifjedhee,akkasumasakka kakuuisaaisaAbrahaamwajjingaleakkumaisaan humnaangarbummaattiisaangalchanittihaalooakka isaanittibaʼuufmurteessettiwaanhundumaahojjete 9AbbootiinMastêmâimmoosiduradhaabateeharka Fara'ooniittisidarbachuubarbaade,falfaltootaGibxiis gargaare

10Isaaniska'aniihammeenyanutiakkahojjetanisaaniif hayyamne,garuuqorichaharkaisaaniitiinakkahojjetamu hinhayyamnesidurattihojjetan

11Gooftaanimmoomadaahamaaisaanrukutee,mallattoo tokkoilleeakkahinhojjennewaanisaanballeessineef, dhaabbachuuhindandeenye

12Mallattoofidinqiiwwan(kun)hundumaata’us, mootichiMastêmâhumnawarraGibxiihundumaawajjin, gaariiisaaniiwajjin,fardeenisaaniiwajjin,akkasumas loltootasabootaGibxiihundumaawajjinakkasiduukaa bu’aniifijajabinaanwarraGibxiiwaaniyeefhinqaanofne.

13AniGibxiifiIsraaʼelgidduudhaabadheeIsraaʼelharka isaajalaafiharkasabaisaajalaabaasnee,Yihowaanakka waanlafagogaataʼettigalaanagidduuisaanfide

14UmmatootainniIsraa’elduukaaari’uuffidehundumaas, WaaqayyoGooftaankeenyagalaanagidduutti,gadi fageenyaboollaijoolleeIsraa’eljalajiruttiisaandarbate, akkumasabniGibxiiijoolleeisaaniilagattidarbate,isaan keessaanamoota1,000,000irrattihaalooba’e,namoonni ciccimoofihumnaqabankumatokkossababadaa’ima

tokkoxuuxeefniballeessanijoolleesabakeeisaisaan lagattidarbatankeessaa.

15Guyyaakudhaafraffaatti,guyyaakudhashanaffaatti, kudhajahaffaatti,kudhatorbaffaafikudhasaddeetffaattis mootichiMastêmâakkainniisaanhinhimanneefijoollee Israa’elduubaanhidhameehidhame

16GaafakudhasagalffaattiimmoowarraGibxiigargaaruu fiijoolleeIsraaʼelariʼuufisaangadlakkifne.

17Garaaisaaniijabeesseeakkaisaanmatajabeessan godhe,waaqagooftaanimmoowarraGibxiirukutee galaanakeessattiakkadarbatumalakanatolche

18Gaafakudhaafraffaattiimmoo,Israaʼeloonni garbummaaisaandirqisiisaniiakkatajaajilaniif deebisuudhaaf,Gibxiisaamuun,miʼafiuffata,miʼameetii, miʼawarqeefimiʼasibiiladiimaagaafatanitti,Israaʼel akkahinhimatamneefisahiine.

19NutiimmooIsraaʼelharkaduwwaaGibxiikeessaahin baafne

BOQONNAA49

1AbboommiiGooftaanAyyaanaFaasikaailaalchiseesiif ajaje,ji'atokkoffaakeessaaguyyaakudhaafraffaatti yeroonisaaakkakabajju,osoohingaliinakkaajjeestu, yerooaduunlixxuirraakaaseeguyyaakudhashanaffaa galgalahalkanakkanyaatanyaadadhu

2Halkankana-jalqabaayyaanichaafijalqaba gammachuu-GibxiikeessattiayyaanaFaasikaanyaachaa turtan,yeroohumnoonniMastêmâhundinuubiyyaGibxii keessattiangafaFara'oonirraakaaseehangailmagarbittii booji'amtekeessaahangahoriittiajjeesuufgadi lakkifamanitti

3MallattoonGooftaanisaaniifkenneimmookana: Mallattoondhiigaafuulaisaairrattiwaanta’eef,warri manakeessaturanhundinuuakkafayyaniif,manafuula isaairrattidhiigahoolaawaggaatokkotokkooargan hundumaatti,mana(sana)sanattiajjeesuufhinseenan, garuu(isa)biradarbu

4HumnoonniYihowaaakkaYihowaanisaanajajettiwaan hundumaagodhanii,ijoolleeIsraa’elhundumaabira darbanii,dha’ichisunlubbuuhorii,namayookaansaree kamiyyuuisaankeessaaballeessuufisaanirrattihindhufne 5Gibxiikeessattidhaʼichibaayʼeecimaature,Gibxi keessattismanninamnitokkoilleehinduune,booʼichifi booʼichiittidhagaʼamuhinturre

6IsraaʼeloonnihundinuufoonhoolaaFaasikaanyaachaa, wayiniisdhuganii,Waaqayyoongooftaaabbootiiisaaniitiif galateeffachaa,eebbisaa,galateeffachaaturan,wanjoo Gibxiijalaafigarbummaahamaakeessaabaʼuuf qophaaʼaniiru

7Guyyootajireenyakeehundumaasguyyaakana yaadadhu,waggaattialtokkoguyyaaisaatti,akkaseera isaahundumaattiswaggaawaggaadhaanguyyootajireenya keehundumaattiwaggaawaggaadhaaneegi,guyyaa guyyaanyknji’aji’attishintursiin

8Waggaawaggaanguyyaaisaattiwaggaattialtokko, dhalootaisaaniihundumaattiakkakabajan,ilmaanIsraaʼel hundumaailaalchiseegabateesamiiirrattikanbocame seerabarabaraadha;kunbarabaraanwaanmurtaa’eef, guyyootaafdaangaahinqabu.

9Namichixuraa'ummaairraabilisata'ee,guyyaaayyaana isaattiaarsaafudhatamaqabufiduudhaaf,guyyaaayyaana isaadurattiWaaqayyodurattinyaachuufidhuguufhin dhufne,namniqulqulluufidhihoota'esunnimurama;

10Guyyaakeessaaqoodalamaifaaf,harkasadiikeessaa tokkoimmoogalgalaafwaankennamuuf,jiʼatokkoffaa keessaaguyyaakudhaafraffaattigalgalagalgalagidduutti, guyyaayerooisaamurtaaʼesanatti,ijoolleenIsraaʼel dhufaniiayyaanaFaasikaahaakabaju

11Gooftaangalgalagidduuttiakkakabajamtusiajajekana 12Yerooifaakamittuuajjeesuunhindanda’amu,garuu yeroogalgalaadaangeffametti,yeroogalgalaa,hamma halkankeessaakutaasadaffaattihaanyaatan,foonisaa hundumaairraashalkanharkasadiikeessaaharkasadii irraakaaseehammahafeibiddaanhaaguban

13Ibiddairrattibilcheessuumalee,bishaaniinhin bilcheessan,ibiddairrattisbilcheessuunhinnyaatan; sababniisaas,ilmaanIsraa'elkeessaalafeentokkolleehin caccabsu.

14SababakanaafGooftaanijoolleenIsraaʼelAyyaana Faasikaaguyyaayerooisaamurtaaʼettiakkakabajan ajajeera,isaanislafeeisaatokkoilleeakkahincabsine; guyyaaayyaanaa,guyyaaajajamewaanta'eef,guyyaa ayyaanaisaattihaakabajamumaleeguyyaaguyyaa,ji'a ji'aattidarbuunhindanda'amu.

15IjoolleenIsraa’elguyyaaisaaniihundumaatti,waggaa waggaan,waggaattialtokkoguyyaayerooisaamurtaa’etti akkakabajanajaji,innisboollayaadannooGooftaaduratti gammachiisuta’eeindhufa,baraisaanayyaanaFaasikaa yerooisaattikabajansanattigamahundaanakkaajaja isaattidha’ichitokkolleeakkaisaanajjeesuufyknrukutuuf isaanirrattihindhufu

16IddooqulqulluuYihowaadurattimalee,iddooqulqulluu Yihowaatiinalattihinnyaatan,sabniwaldaaIsraaʼel hundisyerooisaattinikabaju

17Namniguyyaaisaadhufehundinuuwaggaadigdamaafi isaaolmanaqulqullummaaWaaqayyokeedurattiin nyaatu;sababiinisaasakkasittibarreeffameefimuudamee iddooqulqulluuGooftaakeessattiakkanyaatan 18Israaʼelgarabiyyaisaanqabataniif,garabiyya Kanaʼaanyommuudhufanii,hammamanniqulqullaaʼaan Yihowaabiyyasanattiijaaramuttigosaisaaniikeessaa tokkoonbiyyasanagidduuttidunkaanaYihowaayommuu dhaaban,dhufaniigodooqulqullaaʼaaYihowaagidduutti ayyaanaFaasikaahaakabajan,waggaawaggaadhaan immooYihowaadurattihaaajjeesan.

19Guyyootamannisunbiyyadhaalaisaaniittimaqaa Yihowaatiinijaarameetti,achidhaqaniigalgala,yeroo aduunlixxu,guyyaaharkasadiikeessaaharkasadiitti ayyaanaFaasikaaniajjeesu

20Dhiigaisaasbalbalaiddooaarsaairrattiinaarsaa, coomaisaasibiddaiddooaarsaairrajiruirrattiinkaa'u, foonisaasibiddaanbilcheefamemooraamanamaqaa Yihowaatiinqulqullaa'ekeessattiinnyaatu

21Magaalotaisaaniikeessattista’eiddookamittiiyyuu Godooqulqullaa’aaYihowaaduratti,manaisaaisamaqaan isaakeessajiraatedurattimalee,ayyaanaFaasikaakabajuu hindanda’an;Gooftaairraashinjal’an

22YaaMusee,ijoolleenIsraaʼelakkumasiifajajametti sirnaFaasikaaakkaeeganajaji;waggaahundumaafi guyyaaguyyootaisaa,ayyaanabuddeenaraacitiihinqabne,

guyyaatorbabuddeenaraacitiihinqabneakkanyaatan, (akkasumas)ayyaanaisaaakkakabajan,akkasumas guyyootatorbagammachuuisaaniisanattiguyyaa hundumaaaarsaaGooftaadurattiiddooaarsaaWaaqayyo keeirrattiakkafidanisaanittihimi.

23AyyaanakanayerooGibxiikeessaabaatanhammalafa onaaShuurseentanittiariitiinkabajtaniittu;qarqara galaanaairrattiwaanxumurtaniif.

BOQONNAA50

1SeerakanaboodasguyyootaSanbataagammoojjiiSiin[ai] isaEliimiifiSiinaagidduujiruttisibeeksise.

2SanbatabiyyagaaraSiinaairrajirussittihime, waggoonniiyyoobeeliisanbatawaggootakeessattisitti hime;

3Biyyichisutuuisaanirrajiraatansanbataisheeineeggata, waggaaiyyobeelisnibeeku

4Kanaaftorbanwaggaafiwaggootafiiyyobeeliinsiif murteesseera:guyyootaAddaamirraakaaseehanga har’aatti,[2410AM]fitorbantokkoofiwaggaalama iyyoobeeliinafurtamiisagaljira:abboommiiwwanGooftaa [2450AM]barachuufammaswaggoonniafurtamadhufu (jechuunis‘fagoo’),hammaisaangarabiyyaKana’aanitti ce’aniigaradhihaattiYordaanosce’aniidarbanitti.

5Israaʼelyakkaejja,xuraaʼummaa,xuraaʼummaa,cubbuu, jalʼinahundumaairraahammaqulqullaaʼeefiofitti amanamummaadhaanbiyyattiikeessajiraatutti,Seexanni yknhamaantokkoilleehinjiraatu,biyyisunyeroosanaa kaaseebarabaraanniqulqullaaʼa

6KunooabboommiiSanbatailaalchisee-ani(isaan)siif barreesse-fimurtiiseeraisaahundumaa

7Guyyaaja'anihojjedhu,guyyaatorbaffaagaruuSanbata Waaqayyogooftaakeetiiti.Isin,ilmaankeessan, garboonnikeessan,garboonnikeessan,horiikeessan hundumaafinamabiyyabiraakeessajiruisinwajjinjirus hojiitokkoilleehinhojjetinaa.

8Namnihojiikamiyyuuirrattihojjatunidu'a:namni guyyaasanaxureessan,namnihaadhamanaaisaawajjin ciise,yookaannamniwaantokkoirrattinanhojjedhajedhe, bittaayookaangurgurtaakamiyyuuilaalchiseeimalaisaa irrattinika'a;manninidu'a

9Guyyaasanbataguyyaaja'affaattiwaanofiikeessaniif qopheessitanmalee,akkanyaattan,dhugdan,boqottan malee,Sanbataguyyaasanahojiihundumaairraaeegaa, Waaqayyogooftaakeessanisaguyyaaayyaanaafiguyyaa qulqulluuisiniifkenneeebbisuuf,guyyaanmootummaa qulqulluuIsraa'elhundumaafguyyaahar'aaguyyoota isaaniikeessaabarabaraanta'eera

10Israaʼeloonniguyyaaayyaanakananyaataniidhuganii akkaquufan,ixaanagubuufiaarsaafiaarsaaGuyyootaaf, SanbataafYihowaadurattiaarsaafiaarsaafiduudhaan alatti,dadhabbiiijoolleenamaahundumaairraaakka boqotangooftaanIsraaʼeliifkenneguddaadha 11HojiinkunqoftiguyyaaSanbataattiiddooqulqulluu Waaqayyogooftaakeessaniikeessattiinraawwatama;akka isaanyaadannooGooftaadurattigammachiisuufguyyaa guyyaadhaanaarsaadhaanyeroohundumaaIsraa’eliifakka araarsaniif,akkasumasakkaatiajajamteettiguyyaa guyyaanyeroohundumaaakkaisaansimatutti.

12Namnihojiikamiyyuuhojjete,yookaanimaladeeme, yookaanqonna(isaa)qote,manaisaakeessattista’ebakka kamittuu,namniibiddaqabsiise,bineensakamiinuu yaabbate,yookaandooniingalaanairradeeme,akkasumas namniwaantokkorukuteyookaanajjeese,yookaan bineensayookaansimbirrooqalu,yookaanbineensa yookaansimbirrooyookaanqurxummiiqabate,yookaan kansoomeyookaanwaraanairrattiba’eSanbata:1..

13Namniwantakanakeessaatokkoilleeguyyaa Sanbataattiraawwatenidu’a,kanaafijoolleenIsraa’elakka abboommiiSanbatabiyyasanaailaalchiseebarreeffameetti, akkumagabateeinniharkakoottikenneirratti barreeffameetti,seerawaqtiifiwaqtiiakkaqoqqoodinsa baraisaaniittisiifbarreessaaSeenaanqoodinsaguyyoota kanaakanaanxumurama